RN 067 Jaarverantwoording 2022 (definitief)

Inhoudsopgave 1

Beleidssamenvatting ................................................................................................................. 1

1.1 1.2 1.3 1.4

Algemene inleiding ...................................................................................................................... 1 Voortgang coalitieprogramma en strategische agenda ............................................................... 1 Rondje langs de resultaten .......................................................................................................... 2 Behandelprocedure ..................................................................................................................... 5

2

Financiële samenvatting ........................................................................................................... 7

2.1 2.2 2.3 2.4

Algemene inleiding ...................................................................................................................... 7 Toelichting grootse afwijkingen ................................................................................................... 8 Gerealiseerde investeringen...................................................................................................... 16 Effecten coronacrisis op de begroting ....................................................................................... 18

Jaarverslag .........................................................................................................................21 3

Programma's ............................................................................................................................ 23

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12 3.13

Programma 01: Veiligheid en naleving ...................................................................................... 24 Programma 02: Werk en inkomen ............................................................................................. 30 Programma 03: Zorg en welzijn ................................................................................................. 35 Programma 04: Jeugd en onderwijs .......................................................................................... 43 Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie ......................................................................... 51 Programma 06: Sport en bewegen............................................................................................ 56 Programma 07: Economische beleid en werkgelegenheid ....................................................... 59 Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ........................................................ 69 Programma 09: Stedelijke vernieuwing ..................................................................................... 76 Programma 10: Verkeer en mobiliteit ........................................................................................ 82 Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming .........................................................

87 Programma 12: Milieu ............................................................................................................... 92 Programma 13: Bestuur en organisatie ................................................................................... 100

4

Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................... 107

5

Paragrafen .............................................................................................................................. 111

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8

Lokale heffingen ...................................................................................................................... 112 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 118 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................. 128 Financiering ............................................................................................................................. 132 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................... 137 Verbonden partijen .................................................................................................................. 142 Grondbeleid ............................................................................................................................. 161 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) .............................................................. 172

Jaarrekening .....................................................................................................................175 6.

Overzicht baten en lasten ..................................................................................................... 177

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5

Overzicht van baten en lasten ................................................................................................. 177 Incidentele baten en lasten ...................................................................................................... 180 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ....................................................... 182 Wet normeringen topinkomens ................................................................................................ 183 Overzicht baten en lasten per taakveld ................................................................................... 185

7

Balans en de toelichting ....................................................................................................... 187

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7

Balans ...................................................................................................................................... 188 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................ 190 Toelichting activa ..................................................................................................................... 196 Toelichting passiva .................................................................................................................. 205 Niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen .............................................................. 217 Niet uit de balans blijkende financiële rechten ........................................................................ 219 Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................................................. 219

8

SiSa-bijlage ............................................................................................................................ 221

9

Bereikbaarheidsakkoord ....................................................................................................... 242

10

Kerngegevens ........................................................................................................................ 247

11

BBV indicatoren ..................................................................................................................... 249

1

Beleidssamenvatting

1.1

Algemene inleiding

De jaarverantwoording bestaat uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag geeft een verantwoording over de programma’s en de geboekte resultaten. We laten zien welke doelstellingen uit de begroting al dan niet zijn gerealiseerd in 2022. De indeling is gelijk aan die van de Programmabegroting 2022-2025, zodat helder is welk ijkpunt bij de verantwoording is gehanteerd. De jaarrekening geeft een financieel beeld van de gerealiseerde baten en lasten ten opzichte van de begroting en geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente. Overgangsjaar 2022 was een overgangsjaar. Het nieuwe college heeft halverwege het jaar het bestuurlijke stokje overgenomen van het voorgaande college. Met nieuwe ambities, én in onzekere tijden die de uitdagingen alleen maar groter hebben gemaakt. Daarom zijn vorig jaar weliswaar nieuwe accenten gelegd, maar is tegelijkertijd voortgebouwd op eerdere beleidskeuzes om zo te zorgen voor voldoende continuïteit. Vanuit diezelfde gedachte is vorig jaar de programmabegroting 2023 opgesteld. In de financiële stukken voor 2024 (voorjaarsnota en programmabegroting) zullen meer verschuivingen te zien zijn die voortkomen uit het Ambitieakkoord ‘Een sterker Helmond voor iedereen’.

1.2

Voortgang coalitieprogramma en strategische agenda

Begin 2022 beleefden we het staartje van de coronacrisis. We begonnen het jaar in een lockdown. In januari volgden stapsgewijs steeds meer versoepelingen, maar het duurde nog tot maart voordat de laatste maatregelen vervielen. Precies in die periode werden we geconfronteerd met een compleet nieuwe uitdaging: Rusland viel Oekraïne binnen. Dat leidde tot een energiecrisis met forse gevolgen voor de koopkracht in ons land. Na de impulsen uit de ‘Crisis- en Herstelnota’ om de gevolgen van corona te verzachten, was er opnieuw een maatregelenpakket nodig; dit keer om de gevolgen van de koopkrachtcrisis voor inwoners, ondernemers en organisaties te dempen. In deze roerige tijden werd in juni het Ambitieakkoord ‘Een sterker Helmond voor iedereen - 20222026’ gepresenteerd. Kort daarna startte het nieuwe college. Een inclusief, duurzaam en levendig Helmond: dat staat centraal in het akkoord. In een situatie waarin de kansen enorm zijn – kijk alleen al naar de economische ontwikkeling in deze regio – maar waar dat ook geldt voor de uitdagingen. Tweedeling, bestaanszekerheid die onder druk staat en een klimaatverandering die onverminderd doorgaat. De kunst is om de kansen en uitdagingen met elkaar te verbinden. Problemen van nú op te lossen, maar wel op een manier die leidt tot structurele verbeteringen waar we ook in 2040 en verder de vruchten van plukken.

Ofwel, werken aan ‘brede welvaart’: economische groei als middel om de inclusieve, duurzame en levendige stad voor elkaar te krijgen. Op die manier kijken we ook naar de zogeheten schaalsprong. Een schaalsprong die tot 2040 gaat leiden tot zo’n 15.000 nieuwe woningen, evenzoveel nieuwe banen en uitbreiding van voorzieningen. Een schaalsprong die bovenal een kwaliteitssprong moet zijn: het gaat erom dat we het leven in de stad beter maken voor zoveel mogelijk inwoners. Onze organisatie moet in wezen dezelfde schaalsprong maken. Meer inwoners vragen meer dienstverlening, meer vergunningen, meer ondersteuning van maatschappelijke initiatieven, et cetera. Maar ook in beleidsmatig en strategisch opzicht hebben we meer inzet nodig, om alle plannen te bedenken en verder te ontwikkelen. Uiteraard in samenspraak met inwoners, ondernemers, 1

organisaties en medeoverheden. Tegelijkertijd geldt ook hier dat onverwachte ontwikkelingen als corona, de energiecrisis en de opvang van vluchtelingen een flinke stempel hebben gedrukt op het dagelijkse werk. Kortom: de urgentie is extra groot om de organisatie te versterken en waar nodig ook uit te breiden. In de tweede helft van 2022 is de werving van nieuwe collega’s geïntensiveerd. Dat is op deze krappe arbeidsmarkt hard nodig, want sommige specialisten zijn op dit moment moeilijk te vinden. Het nieuwe en moderne Huis voor de Stad dat in aanbouw is, gaat zeker helpen om ons imago als aantrekkelijke werkgever te versterken.

1.3

Rondje langs de resultaten

In de tweede helft van 2022 is gewerkt aan de verdere inkleuring van de schaal- en kwaliteitssprong. Zoals aan de Omgevingsvisie, die in veel opzichten de paraplu wordt voor de ontwikkeling van de stad. En er is gestart met verschillende ‘deelvisies’, onder andere voor cultuur, mobiliteit en wonen. De visie op Wonen, Zorg en Welzijn en de Economische Visie zijn al afgerond en dat geldt ook voor het Masterplan Integrale Veiligheid 2023-2026, waarmee de gemeenteraad begin januari 2023 instemde. Meedoen, rondkomen en vooruitkomen De coronacrisis heeft de tweedeling in onze stad de afgelopen jaren nog zichtbaarder gemaakt. De inkomens- en gezondheidsverschillen zijn te groot en de koopkrachtcrisis die in 2022 uitbrak heeft dat nog eens versterkt. Het tegengaan van tweedeling had daarom ook het afgelopen jaar een hoge prioriteit. Om acute nood te ledigen is een koopkrachtfonds van 10 miljoen euro ingesteld om inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen waar mogelijk te ondersteunen; in aanvulling op de landelijke maatregelen. Binnen de schuldhulpverlening is de vroeg signalering verder versterkt en hebben we schulddienstverleners per wijk gekoppeld aan de Sociale Teams Helmond. Samen met Senzer is onder meer ingezet op de re-integratie van werkloze inwoners. Er is een duurzame uitstroom uit de uitkering (langer dan 12 maanden) van 82% gehaald.

Bij het tegengaan van tweedeling speelt het terugbrengen van gezondheidsverschillen een grote rol. Daar hebben we op allerlei manieren aan gewerkt. Bijvoorbeeld via projecten die voortkomen uit het Helmondse Preventieakkoord, door samenwerking met onderwijs en kinderopvang en binnen het platform Ruimte om te Leven (de lokale coalitie tegen tweedeling). Ook maken we gezondheid steeds meer sturend bij andere, ook ruimtelijke, ontwikkelingen. Zo komt gezondheid sterk terug in de Omgevingsvisie en bijvoorbeeld ook in de Mobiliteitsvisie waarvan de voorbereiding in 2022 is gestart. Gezondheid is natuurlijk ook een drijfveer voor de Sport- en Beweegnota die in 2021 verscheen en waarvoor in 2022 een tweejarig uitvoeringsplan is opgesteld. Daarin staat dat de komende twee jaar stevig wordt ingezet op verenigingsondersteuning; ook komt er een accommodatiescan van de Helmondse sport- en beweegvoorzieningen. Sport- en Beleefcampus De Braak is volop in ontwikkeling. De aanbesteding voor de MSFA (inclusief het nieuwe stadion) en de lichtmasten is voorbereid en de bouw van het zwembad is gestart. De Sociale Teams Helmond hebben hun eerste jaar erop zitten. Er waren eerder wat aanloopproblemen, zoals te lange wachttijden, maar met de inzet van extra capaciteit is dat opgelost.

Voor mensen met meervoudige complexe problematiek is een Time-out & Verblijfsvoorziening in voorbereiding, waarvoor een mogelijke locatie eind van het jaar is voorgelegd aan de gemeenteraad. De Helmondse Educatieve Agenda loopt tot 2030 en is gericht op het versterken van gelijke kansen voor jeugdigen. Onder meer via activiteiten tijdens de verlengde schooldag op zes basisscholen is daaraan invulling gegeven. Preventie van voortijdig schoolverlaten heeft meer aandacht gekregen. In 2022 is duidelijk geworden dat de aanpak van risicojeugd een meer stevige en langdurige inzet

2

vraagt; de eerste stappen zijn gezet, al vraagt dat nog een flinke intensivering de komende tijd. Uit het Integrale Huisvestingsplan Onderwijs fase 1 zijn verschillende projecten afgerond of in uitvoering; er zijn ook enkele plannen vertraagd. Verder zijn er twee grote ontwikkelingen die zich in de planvorming bevinden: de multifunctionele accommodatie in Rijpelberg en de nieuwbouw van het Jan van Brabantcollege. Binnen de specialistische jeugdhulp zijn we met onze regionale partners volop bezig met een transformatie, waaraan de landelijke Hervormingsagenda Jeugd richting geeft. Een voorbeeld daarvan is het regionaal matchingsteam, dat ervoor moet zorgen dat kinderen direct de juiste specialistische hulp ontvangen. Duurzaam en leefbaar 505 woningen werden in Helmond toegevoegd aan het woningbestand. De nieuwe woningen in het voormalige Belastingkantoor en aan de Oranjekade zijn daarbij niet meegerekend omdat die nét niet in 2022 werden opgeleverd. Belangrijke eerste stappen richting de schaalsprong zijn de ontwikkeling van het Stationskwartier en Houtsdonk; voor het Stationskwartier is met de provincie een intentieovereenkomst ondertekend om dit gezamenlijk te realiseren. In 2022 is gewerkt aan de visie, waarbij veel energie is en wordt gestoken in de participatie van onze inwoners.

Voor de ontwikkeling van Houtsdonk is met woningcorporatie woCom een intentieovereenkomst opgesteld en bij het Rijk is een aanvraag ingediend voor mobiliteitsmaatregelen; deze werd eind 2022 toegekend (ruim 16 miljoen euro). Verder lopen er verschillende projecten die natuur toevoegen aan de stad. Met Waterschap Aa en Maas zijn afspraken gemaakt over het terugbrengen van de Aa in de stad. In Suytkade is dat al gerealiseerd. Ook is besloten om extra te investeren in het vergroenen, met name door meer bomen te plaatsen tussen de bebouwing. Voor het opknappen van Wijkpark Brouwhuis is samen met bewoners een ontwerp gemaakt dat in 2023 wordt gerealiseerd. Aan de hand van wijkontwikkelingsplannen werken we aan de versterking van wijken die extra aandacht nodig hebben. In 2022 is voor Helmond-Noord zo’n plan voorbereid en is ook gestart met die voor Rijpelberg; verschillende plannen van andere wijken zijn overigens al in uitvoering. En Stiphout kreeg een nieuwe gebiedsvisie, die in nauwe samenspraak met bewoners, ondernemers en organisaties is opgesteld. In 2022 zijn nieuwe stappen gezet in de ontwikkeling van Brainsport Smart District. Het masterplan en het beeldkwaliteitsplan zijn door de raad vastgesteld en de procedure voor het ontwerpbestemmingsplan is opgestart.

Door stichting Brainport is er een aanvraag gedaan bij het Nationaal Groeifonds, dat begin 2023 leidde tot een toekenning van 7,5 miljoen euro. De eerste 36 tijdelijke woningen zijn in 2022 geplaatst. De duurzame ontwikkeling van Helmond heeft verder gestalte gekregen. Samen met Eindhoven zijn we onderdeel geworden van ‘Missie Call Europa’, die moet leiden tot 100 klimaat neutrale en slimme steden in 2030. We hopen dat we door die deelname de duurzame ontwikkeling versterken, versnellen én toegang krijgen tot extra financiële middelen uit Europa. Het gesprek met de stad over deze missie loopt inmiddels volop. Maar verduurzaming is ook op de korte termijn heel hard nodig, én mogelijk. We hebben ons bijvoorbeeld gericht op ondersteuning van mensen met lage inkomens, die vaak niet zelfstandig de energietransitie kunnen maken. Ook zijn stappen gezet in de warmtetransitie, zoals de voorbereiding 3

van verduurzaming van het warmtenet en een onderzoek naar het benutten van warmte uit rioolwater. Ons gemeentelijk vastgoed zijn we volop aan het verduurzamen. En in 2022 werd zichtbaar dat de invoering van Diftar wezenlijk bijdraagt aan het verminderen van huishoudelijk restafval. Verder werken we aan een klimaatbestendige stad. Dat gebeurt via allerlei acties, zoals Steenbreek en de regentonnensubsidie. Maar ook door als gemeente zélf meer klimaat adaptief te ontwerpen dragen we bij aan een klimaatbestendige stad. We willen Helmond goed bereikbaar houden, nu en in de toekomst waarin de stad verder groeit qua inwoners en bedrijvigheid. Aspecten als leefbaarheid, milieu en gezondheid spelen daarin een grote rol. We hebben in 2022 het voorwerk gedaan voor een nieuwe Mobiliteitsvisie, die de verschillende studies, visies en programma’s bij elkaar moet gaan brengen. Zoals smart mobility, deelmobiliteit, openbaar vervoer, de fietsagenda, parkeerbeleid, Omgevingsvisie, regionale plannen, et cetera. In april 2023 starten we de participatie over deze conceptvisie. Een leefbare stad vraagt ook een veilige stad. De aanpak van ondermijning is verstevigd door verschillende repressieve acties, door het verhogen van bewustwording en versterken van de informatiepositie van de gemeente.

De boa’s zijn verder geprofessionaliseerd – onder andere door training – en krijgen handboeien tot hun beschikking om zo meer de-escalerend te kunnen optreden. Het versterken van de buurtpreventie is weer opgepakt, na de corona-jaren waarin dat een stuk lastiger was. Economisch en aantrekkelijk Helmond heeft veel belang bij de samenwerking binnen Brainport Development. Met de investeringsagenda wordt de mainportstatus van de Brainportregio verder ontwikkeld, en dankzij afspraken tussen het Rijk en Brainport wordt er extra geïnvesteerd in de bereikbaarheid van de regio. Zie ook de eerdergenoemde bijdrage aan de nieuwe infrastructuur van Houtsdonk. Onder de paraplu van Leven Lang Ontwikkelen zijn in 2022 verschillende activiteiten ontplooid. Er is een fysiek en online loket ingericht en er is een bewustwordings- en activeringsprogramma ingezet. Zo wordt bijgedragen aan een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt in Helmond en de regio. Verder hebben verschillende partijen zich ingespannen om jongeren te boeien voor techniek en technische beroepen. Food Tech Brainport willen we doorontwikkelen tot een zelfstandig en internationaal kenniscluster, dat zich richt op slimme en duurzame technologieën op het gebied van circulaire voedselproductie en gezonde voeding.

In 2022 is gewerkt aan een nieuwe toekomstvisie, waarbij onder andere de provincie, Brainport Development, onderwijs en bedrijven betrokken zijn. In 2023 wordt dat geagendeerd in de gemeenteraad. Ook voor de Automotive Campus staan we aan de vooravond van belangrijke besluiten over de toekomst, die de kant opgaan van een publiek-private samenwerking. In 2023 kan de raad zich hierover uitspreken. In 2022 zagen Culturele broedplaats #5700 en de Kluis het licht: de eerste tekenen van nieuwe stedelijke werkmilieus. Samen met de Stichting Bedrijventerreinen Helmond is gewerkt aan de vitalisering van bedrijventerreinen; dat gaat over verduurzaming, klimaatadaptatie, bereikbaarheid en digitalisering. Het realiseren van nieuwe bedrijventerreinen is vertraagd; dat geldt ook voor de zoektocht naar een locatie voor het regionaal bedrijventerrein. Op Varenschut komt een nieuwe locatie voor de huisvesting van arbeidsmigranten; de aanbestedingsprocedure liep in de tweede helft van 2022 en is in de eerste weken van januari 2023 gegund. 4

Via de Crisis- en Herstelnota is 2 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het toekomstbestendig maken van de grote culturele instellingen. Bij het Speelhuis is nieuw zitmeubilair geplaatst en de plannen voor een urbanvoorziening bij de Cacaofabriek en het verbeteren van de publieksvoorzieningen bij Museum Helmond zijn in voorbereiding. Verder zijn in 2022 subsidies verstrekt voor het verlevendigen van het centrum; dat was hard nodig na de stille coronatijd. De fusie tussen Speelhuis en Cacaofabriek is voorbereid, maar de beoogde datum van 1 januari 2023 is niet gehaald; er bleek meer tijd nodig voor de gesprekken met het Lokaal Overleg (personeel). Zie hiervoor RIB 73 d.d. 31 mei 2023 m.b.t. “Verzelfstandiging Speelhuis”. We zijn al enige jaren bezig om de hele gemeente te voorzien van een glasvezelnetwerk. De realisatie daarvan is in 2022 doorgezet. Het was de bedoeling om de hele woningvoorraad van de woningbouwcorporaties aangesloten te krijgen, maar die doelstelling is niet gehaald en doorgeschoven naar 2023. Helmond Marketing, dat voor een belangrijk deel draait op gemeentelijke financiering, heeft zich in 2022 voorbereid op een aangepaste focus. Die is vooral gericht op het vermarkten van het Leisure- en toeristische aanbod van de stad. De VVV-dienstverlening komt daar ook onder te vallen. Per januari 2023 is die verandering doorgevoerd.

Kortom… …in 2022 is hard gewerkt aan de prioriteiten die in de programmabegroting zijn gesteld. Niet alles, maar wel veel is gerealiseerd. Het is merkbaar dat de realisatiekracht van de organisatie de laatste jaren is versterkt, na een periode waarin er juist op de organisatie werd bezuinigd. Om ervoor te zorgen dat we ook de komende jaren onze ambities kunnen waarmaken, is een verdere versterking van onze organisatie cruciaal. De basis daarvoor is in 2022 gelegd.

1.4

Behandelprocedure

Het proces rondom de bestuurlijke besluitvorming van de Jaarverantwoording 2022 is als volgt: • College van burgemeester en Wethouders 13 juni 2023 • Raadscommissie 27 juni 2023 • Raad 06 juli 2023

5

6

2

Financiële samenvatting

2.1

Algemene inleiding

Het jaarrekeningresultaat over 2022 bedraagt € 21,2 miljoen positief. Dit is het resultaat na verrekening met de reserves. Dit resultaat ontstaat mede doordat een aantal zaken nog niet geheel zijn uitgevoerd in 2022 en voorgesteld wordt om de daarvoor beschikbare middelen door te schuiven naar 2023. In totaal gaat het om € 14,2 miljoen aan resultaatbestemmingen: € 10,7 miljoen aan incidentele budgetten en voor € 3,5 miljoen betreft dit de bijdrage die we krijgen als centrumgemeente voor het onderdeel Beschermd Wonen. We hebben met de regio afspraken gemaakt, waarbij is afgesproken dat het aandeel van de niet-centrum gemeenten zal worden teruggestort naar de Peelgemeenten. Het overschot is ontstaan door de overgang van cliënten van Beschermd Wonen naar de Wet langdurige zorg. Het daarbij behorende landelijke verdeelmodel pakt voor ons veel gunstiger uit dan verwacht. Door de middelen via resultaatbestemming over te hevelen naar 2023, kunnen we de middelen in dat jaar verrekenen met de Peelgemeenten. Per saldo blijft er dan een nettoresultaat over van ruim € 7 miljoen, een afwijking van ongeveer 1,6% van ons begrotingstotaal. In onderstaande tabel staat het gerealiseerde jaarrekeningresultaat over 2022 afgezet tegen het resultaat uit de vastgestelde begroting (na wijziging). In paragraaf 2.2 worden de grootste verschillen toegelicht. (Bedragen x € 1.000)

Begroting na wijziging 2022

Rekening 2022

Afwijking 2022

V/N

Baten

416.555

392.579

-23.976 N

Lasten

427.632

390.263

-37.369 V

Totaal saldo van baten en lasten

-11.077

2.316

13.393 V

Onttrekkingen aan reserves

45.248

59.392

14.144 V

Toevoegingen aan reserves

34.171

40.478

6.307 V

Totaal saldo van baten en lasten

11.077

18914

7.837 V

0

21.230

21.230 V

Verrekening met reserves

Resultaat

Per saldo zijn er € 24 miljoen minder baten en € 37,4 miljoen minder lasten gerealiseerd. Daarnaast is per saldo € 7,8 miljoen meer toegevoegd/minder onttrokken aan de reserves dan begroot. Op verschillende programma's zijn afwijkende baten en lasten verantwoord om uiteenlopende redenen. Wij verwijzen hiervoor naar de Programmaverantwoording in hoofdstuk 3 en de verantwoording van de Algemene dekkingsmiddelen in hoofdstuk 4. Daarin rapporteren we per product de grootste afwijkingen.

7

2.2

Toelichting grootse afwijkingen (bedragen x €1.000)

afwijking Voor- / 2022 nadelig Resultaat grondbedrijf Onttrekking algemene reserve grondbedrijf Resultaat Grondbedrijf

10.500 10.500

N V

Resultaat programma 2 Werk en Inkomen Resultaat programma 3 Zorg en Welzijn Resultaat programma 4 Jeugd en Onderwijs Onttrekking egalisatiereserve Sociaal Domein Resultaat Sociaal Domein

726 1.561 3.717 2.882

N V N V

Voorgestelde resultaatafwijkingen

14.246

V

Integraal veiligheidsbeleid Museum Hoger verhuuropbrengsten Speelhuis Lagere (onderhouds)kosten Sport Verkeersbeleid Hogere leges bouw- en woning toezicht Degeneratieinkomsten / leges verhardingen Odzob bijdrage Energietransitie Vrijval voorziening wethouders Voordeel gemeentefondsuitkering Post onvoorzien Voorziening debiteuren Invordering Vennootschapsbelasting 2021 vrijval reserve Sociaal domein (max € 10 mln.)

504 V 229 V 565 V 428 V 226 V 707 V 370 V 252 V 1.500 V 700 V 4.000 V 250 V -843 N 200 V -2.582 N 455 V

Overige afwijkingen

23

Afwijkingen programma's

6.984

V

Gerealiseerd resultaat jaarrekening 2022

21.230

V

Toelichting op in de tabel opgenomen afwijkingen Resultaat Grondbedrijf Het resultaat grondbedrijf bestaat uit meerdere componenten. Hoofdzakelijk wordt de balanswaardering negatief beïnvloedt door de verwachte hoge kosten door forse prijsstijgingen en daarnaast hebben we verwachte prijsstijgingen van de verkopen omlaag moeten bijstellen gezien de huidige markt. In de paragraaf grondbeleid vindt u de uitgebreide toelichting.

8

Volgens de BBV voorschriften is de balanswaardering in deze jaarrekening nog gebaseerd op het oorspronkelijke plan voor Brandevoort II. Het uiteindelijke resultaat Grondbedrijf bedraagt € 10,5 miljoen nadelig en wordt onttrokken in de Algemene Reserve Grondbedrijf. Resultaat Sociaal Domein Het resultaat Sociaal Domein wordt bepaald door het resultaat van de programma’s 2 Werk en Inkomen, 3 Zorg en Welzijn en 4 Jeugd en Onderwijs van deze jaarverantwoording, inclusief de hieronder genoemde resultaatbestemmingen voor deze programma’s. Het uiteindelijke resultaat van het Sociaal Domein bedraagt € 2,9 miljoen negatief en is volgens afspraak onttrokken uit de reserve Sociaal Domein. Overige afwijkingen Programma 1 / Veiligheid en naleving Integraal veiligheidsbeleid 504V Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een positief saldo aan de lasten kant van € 513.000. Door de vroegtijdige beëindiging van het project ‘Weerbare wijk Helmond-Noord’ is een begroot bedrag van € 278.000 aan lasten niet meer gerealiseerd. De versterking van de handhaving van de binnenstad is met inzet van de bestaande personele BOA-capaciteit gerealiseerd. De hiervoor extra beschikbaar gestelde begrote middelen vanuit de resultaatbestemming 2021 van € 112.000 zijn hierdoor niet aangewend. Daarnaast zijn er nog enkele kleinere afwijkingen.

Programma 5 / Museum 229V Dit saldo heeft een incidenteel voordeel wat wordt veroorzaakt door hogere baten van € 607.000 en daar tegenover hogere lasten van € 378.000. De hogere baten worden met name veroorzaakt door hogere opbrengsten van verhuur, tickets en museumwinkel. De hogere lasten worden veroorzaakt door hogere kosten voor het organiseren van exposities. Hier tegenover staan nog wel € 145.000 lagere onderhoudsuitgaven. Programma 5 / Hoger verhuuropbrengsten Speelhuis 565V Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een positief saldo aan de baten kant van € 505.000. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere inkomsten vanuit verhuringen en de compensatieregeling vanwege COVID-19. Ook hebben we als penvoerder middelen ontvangen vanuit Brainport. Een gedeelte hiervan keren wij uit aan de diverse theaters. Programma 6 / Lagere (onderhouds)kosten Sport 428V Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door € 280.000 minder onderhoudskosten op de sportparken, sportzalen en het zwembad en overige kosten zijn € 400.000 lager. Dit mede gezien ontwikkelingen rondom de Braak waardoor er momenteel minder kosten worden gemaakt. Vanwege de lagere uitgaven aan onderhoud van de sportaccommodaties is een bedrag van € 252.000 toegevoegd aan de egalisatiereserve onderhoud buitensport. Programma 10 / Verkeersbeleid 226V Het budget voor verkeersbeleid is niet volledig ingezet.

Oorzaken: • Onderzoek OV is niet volledig afgerond is. De kosten hiervan worden deels in 2023 afgedekt. • De provincie Noord-Brabant heeft geen bijdrage gevraagd voor de samenwerkingsagenda Brabantstad Fiets. In verband met corona was het budget van 2021 nog beschikbaar. • Het onderdeel kleine verkeersmaatregelen heeft een voordeel. • Bij verkeersveiligheid een voordeel ontstaan omdat de focus is gelegd op het opstellen van een nieuw verkeersveiligheidsplan. Waardoor er minder projecten zijn uitgevoerd. 9

Programma 8 / Hogere leges bouw- en woningtoezicht 707V De werkelijke legesinkomsten in 2022 zijn € 707.000 hoger dan de bijgestelde raming bij de 2 e Berap 2022. Dit wordt veroorzaakt door oplegging van enkele grote(re) legesopbrengsten. Programma 11 / Degeneratie inkomsten/ leges verhardingen 370V Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 30.000 en door hogere baten van € 337.000. De hogere baten worden veroorzaakt door de extra ontvangen degeneratievergoedingen ter grootte van € 222.000 en door ontvangen leges voor verhardingen en aanleg uitwegen ad € 148.000. Programma 12 / ODZOB bijdrage 252V De lagere lasten hebben een incidenteel karakter en worden voor € 252.000 verklaard door een voordelige afrekening met de ODZOB en omdat er geen kosten voor inhuur voor werkzaamheden ODZOB hoefden te worden gemaakt. Programma 12 / Energietransitie 1.500V Het saldo is incidenteel van aard en heeft als oorzaak de uitvoering van het project energiearmoede, onderdeel van de energietransitie. Een voordeel na resultaatbestemming van € 1,5 miljoen door vertraging van de energietransitie, mede als gevolg van de stagnatie van ontwikkelingen van initiatieven, bouw- en renovatieprojecten en de benodigde tijd voor participatie en onderzoek voorgedragen collectieve en duurzame projecten.

Programma 13 / Bestuur & organisatie/ Vrijval voorziening wethouders 700V De hoogte van de voorziening wethouders wordt berekend op contante waarde. Door de gestegen rente is er sprake van een vrijval van € 700.000. Algemene dekkingsmiddelen / Voordeel gemeentefondsuitkering 4.000V Het saldo van € 8,6 miljoen is na verrekening met reserves en bestaat uit een voordelig resultaat op de gemeentefondsuitkering voor € 4,2 miljoen en de specifieke uitkering opvang ontheemden Oekraïne voor € 4,4 miljoen. Van het resultaat op de gemeentefondsuitkering stellen we voor € 4,2 miljoen via resultaatbestemming over te hevelen naar 2023. Voor een uitgebreidere toelichting zie hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen. Algemene dekkingsmiddelen / Post onvoorzien De post onvoorzien is in 2022 niet ingezet.

250V

Algemene dekkingsmiddelen / Voorziening debiteuren -843N Jaarlijks wordt de voorziening debiteuren herijkt op basis van de openstaande posten per 31 december. In de voorziening oninbare debiteuren is € 843.000 extra gestort vanwege toename van openstaande posten voor vooral privaatrechtelijke vorderingen. Algemene dekkingsmiddelen / Invordering 200V Dit saldo heeft een incidenteel karakter. Door het hoge aantallen invorderingen in 2022 is € 200.000 extra ontvangen ter compensatie voor de in rekening gebrachte invorderingskosten.

10

Algemene dekkingsmiddelen / Vennootschapsbelasting 2021 -2.582N Dit nadelig saldo heeft een incidenteel karakter van € 2,58 miljoen. In 2022 is aan de belastingdienst gevraagd om een voorlopige aanslag vennootschapsbelasting voor een belastbaar bedrag van € 10 miljoen. De belastingdienst heeft daarop een aanslag opgelegd inclusief rente van € 2,58 miljoen. Vrijval egalisatiereserve Sociaal Domein 455 V De reserve Sociaal Domein fungeert als risicobuffer om financiële mee- en tegenvallers in de uitvoering van het Sociaal Domein op te vangen. In de Begroting 2022 is voor egalisatiereserves een maximumbedrag van € 10 miljoen afgesproken. Het surplus van € 0,5 miljoen valt via de Jaarrekening 2022 terug naar de algemene middelen. Overige afwijkingen Betreft het saldo van alle uitgaven en inkomsten van alle programma’s exclusief de hier apart benoemde onderdelen. Voorgestelde resultaatbestemmingen Bedragen x (€1.000)

Pro- Omschrijving gramma 2 Onderwijs & arbeidsmarkt; actieplan Dichterbij dan je denkt 2 Onderwijs & arbeidsmarkt; perspectief op werk 2 Jeugdwerkloosheid 2 Laaggeletterdheid 3 Beschermd Wonen 4 Jeugdvriendelijke stad 5 Helmond Marketing 5 Verzelfstandiging Speelhuis 6 Middelen Gezond in de Stad (GISD) 7 Actieplan bedrijventerrein 7 Smart Synergy 8 Bouwleges 8 Volkshuisvesting 8 Implementatie Omgevingswet 8 Aandachtswijken (Revitalisering Noord en Oost, Annawijk) 8 Ontwikkelingen en gecoördineerde aanpak Stiphout en wijkontwikkelingsplan Rijpelberg 10 Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 10 Implementatie visie deelmobiliteit en realisatie hub BZOB 10 Cofinanciering projecten 10 Smart Mobility SOK Krachtenbundeling 2020-2024 12 Duurzame en gezonde stad 12 Onderzoek Veiligheid spoor 13 Digitale Stad 14 Algemene uitkering 14 Algemene uitkering Totaal

Voorstel 478 332 506 109 3.495 51 112 178 225 250 120 700 50 1.300 103 58 50 100 200 125 1.040 50 380 3.972 262 14.246

In bovenstaand overzicht zijn de voorgestelde resultaatbestemmingen weergegeven. Dit zijn onderwerpen die in 2022 hebben geresulteerd in een positief resultaat omdat deze niet (volledig) zijn uitgevoerd.

11

Toelichting resultaat op de voorgestelde resultaatsbestemmingen: Onderwijs & arbeidsmarkt; actieplan Dichterbij dan je denkt Op 13 december 2022 heeft het college van Helmond het uitvoeringsplan Dichterbij dan je denkt Helmond-De Peel goedgekeurd. Arbeidsmarktregio Helmond- De Peel heeft hiervoor middelen ontvangen bij de septembercirculaire 2022. In het uitvoeringsplan zijn vijf projecten uitgewerkt waarvan vier door Senzer en UWV worden uitgevoerd. Het doel van deze projecten is om de tekorten op de arbeidsmarkt duurzaam te verkleinen. Omdat het uitvoeringsplan zowel invloed heeft op 2022 als 2023 wordt bij deze het verzoek gedaan om de middelen over te hevelen naar 2023. Het grootste gedeelte van het budget is al verstrekt aan Senzer en UWV. Onderwijs & arbeidsmarkt; perspectief op werk Helmond heeft als centrumgemeente middelen ontvangen voor de doe-agenda perspectief op werk. Vanuit deze doe-agenda zijn er de afgelopen jaren door onze partners in de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel verschillende projecten uitgevoerd. Omdat dit regionale middelen betreffen moet voor de resterende middelen met de regionale arbeidsmarktpartners een nieuw bestedingsvoorstel worden vastgesteld passend bij de ambities uit de doe-agenda. Omdat dit regionale middelen zijn is het niet wenselijk dat deze vrij vallen ten gunste van het resultaat van de gemeente Helmond.

Het voornemen is om de resterende middelen perspectief op werk voor de volgende onderdelen in te zetten in 2023: 1. Uitvoeringsmiddelen voor het nieuwe arbeidsmarktplan wat in Q1 2023 in de verschillende colleges van de regio wordt vastgesteld; 2. Uitvoeringsbudget voor het Leven Lang Ontwikkelen initiatief BOOST waarvoor cofinancieringsverplichtingen gelden ten opzichte van o.a. de provincie en het Rijk; 3. Verwachte inleg scholingsfonds Brabant Leert waarbij aan de arbeidsmarktregio Helmond de Peel in 2023 het verzoek komt om ongeveer € 200.000 in te leggen. Het is wenselijk om hier als regio aan deel te nemen omdat dit een Brabant breed initiatief is. 4. Inhuurkosten voor het verkennen en implementeren van een Brabants Migratie en Informatiepunt. Jeugdwerkloosheid De gemeente Helmond heeft vanuit de meicirculaire middelen ontvangen voor crisisdienstverlening/ aanpak jeugdwerkloosheid 2022 € 506.000. Dit ging over drie pijlers, waaronder regionale coördinatie jeugdwerkloosheid. Voor wat betreft het aanstellen van een regionale projectleider jeugdwerkloosheid is besloten om hiermee te wachten tot het regionaal arbeidsmarktbeleid is vormgegeven. Dat zal de kapstok zijn waarbinnen jeugdwerkloosheid zal vallen, maar betekent dus ook dat we de middelen nu nog niet gaan inzetten. In 2023 zal dit aan de hand van het regionale plan uitgevoerd worden.

Zie ook 2e Berap 2022 op pagina 7. Laaggeletterdheid Betreft restant regionale middelen. Regiogemeenten zetten gezamenlijk ten behoeve van de aanpak laaggeletterdheid het restant van 2022 hiervoor in 2023 in. Beschermd Wonen Het overschot aan middelen Beschermd Wonen wordt regionaal verdeeld volgens de gemaakte afspraken in 2022. Het totaalbedrag aan overschot middelen Beschermd Wonen is onderverdeeld volgens verdeling Rijksmiddelen. Voor wat betreft de verdeling van het aandeel/onderdeel Peel is afgesproken het overschot aan middelen over 2022 toe te voegen aan de middelen Beschermd Wonen 2023 en na besluitvorming van de jaarrekening 2022 uit te keren aan de GR Peelgemeenten.

12

Jeugdvriendelijke stad In de vorige coalitieperiode is een programma vastgelegd voor Jeugdvriendelijke Stad. Dit is geen meerjarig budget. De uitvoering van het plan is in 2022 nog niet afgerond. In de nieuwe coalitie is ingestemd met uitvoering van het resterende deel van het plan in 2023. Hiervoor is in 2023 al een subsidie aan de LEV-groep verstrekt van € 50.000. Deze partner zal de uitvoering van het inhoudelijke deel van plan Jeugdvriendelijke stad op zich nemen. Om de uitgaven te kunnen dekken dient het resterende budget van € 51.100 uit 2022 te worden overgeheveld. Helmond Marketing Vanwege Covid heeft Helmond Marketing niet alle activiteiten uit het jaarplan 2021 uit kunnen voeren. Om die reden heeft de gemeente in 2022 de subsidie lager vastgesteld en middelen teruggevorderd. Het betrof een bedrag van €112.223. Doordat de raad in 2020 heeft besloten dat Helmond Marketing zich vanaf 2023 voornamelijk gaat richten op de marketing van het toeristische en leisure aanbod van (het centrum van) Helmond en ook verantwoordelijk wordt voor de lokale VVV-dienstverlening, worden er in 2023 frictiekosten gemaakt om deze nieuwe situatie te bewerkstelligen. We stellen voor om de eerder teruggevorderde middelen nu te bestemmen voor deze frictiekosten. Verzelfstandiging Speelhuis Voor de verzelfstandiging van Het Speelhuis was een budget toegekend van € 280.000.

Dat budget is niet geheel opgegaan. De reden hiervoor is dat de datum van verzelfstandiging is uitgesteld naar 1 juli 2023 (was 31 december 2022) omdat de gesprekken met het Lokaal Overleg (vakbonden) meer tijd nodig had. Zie hiervoor RIB 73 d.d. 31 mei 2023 m.b.t. “Verzelfstandiging Speelhuis”. Een deel van de kosten is dus niet in 2022 uitgegeven maar dit zal in 2023 gebeuren. Om die reden dient het budget overgeheveld te worden naar 2023 Middelen Gezond in de Stad De uitvoering van de activiteiten uit de middelen Gezond in de Stad (GIDS) heeft vertraging opgelopen. In 2021 is al een bedrag overgeheveld. In 2022 zijn voorbereidingen gemaakt voor uitvoering van de plannen. Deze uitvoering zal in 2023 daadwerkelijk plaatsvinden. Tot 2023 werden de GIDS-middelen beschikbaar gesteld d.m.v. een decentralisatie uitkering. Vanaf 2023 is dit onderdeel in een nieuwe brede SPUK opgenomen. Het restant van 2022 wordt nog 1 keer overgeheveld. Actieplan bedrijventerrein Betreft de middelen voor de uitvoering van het Actieplan Bedrijventerreinen. Vanwege personele wisselingen hebben we in 2022 het actieplan bedrijventerreinen niet geactualiseerd. Dit wordt nu in 2023 opgepakt en deze middelen zijn benodigd voor de uitvoering van het actieplan.

Smart Synergy Betreft de restant middelen voor Innovatieve Concepten Bedrijventerreinen: in 2020 is samen met Stichting bedrijventerrein Helmond (SBH) een plan van aanpak opgesteld voor de verduurzaming van bedrijventerreinen. Een viertal innovatieve projecten zijn geclusterd onder de noemer Smart Synergy Helmond. Hiervoor is een OP Zuid subsidie verkregen. In deze subsidie is gemeente Helmond partner en co financier. Dit budget dient voor een deel van de dekking dan deze verplichte cofinanciering. De projecten zijn in juni 2021 gestart en lopen door tot eind 2023. Daarnaast zijn er in 2021 plannen uitgewerkt voor vergroening van de bedrijventerreinen, met een pilot op BZOB. Dit draagt bij aan een goed vestigingsklimaat en duurzaamheidsdoelstellingen. Bouwleges Bij de 1e Berap 2021 heeft de raad besloten om een bestemmingsreserve ‘Bouwleges en omgevingswet’ in te stellen voor 4 jaar. Bij de 2e Berap 2022 is uitgegaan van een verwachte meeropbrengst in 2022 van € 1.400.000, waarvan € 503.000 beschikbaar gesteld is voor inhuur 13

vergunningverlening in 2022 en het restant van € 897.000 is gestort in de bestemmingsreserve ‘Bouwleges en Omgevingswet’. Ten opzichte van de bijgestelde raming is de meeropbrengst werkelijk nog € 698.000 hoger. Voorgesteld wordt om ook dit bedrag toe te voegen aan de bestemmingsreserve ''Bouwleges en Omgevingswet'' voor toekomstige kosten op het gebied van vergunnen/toezicht en Omgevingswet/Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Volkshuisvesting (Bed, Bad & Broodregeling) Vanaf september 2015 heeft de gemeente Helmond in vier tranches bedragen ontvangen voor de opvang van (uit-)geprocedeerde vluchtelingen (zogenaamde Bed, Bad & Broodregeling). Het restant is deels al belegd door verplichtingen jegens de stichting Vluchteling als Naaste (vergoeding huisvestingskosten en leefgelden) en is voorts bestemd voor een bijdrage in de kosten van de huisvesting van Hervestigers. De resterende gelden zijn bedoeld voor de integratie en participatie van statushouders in de komende drie jaar. Hierover bent u door middel van raadsvoorstel 'huisvesting en participatie Statushouders en Vluchtelingen' nader geïnformeerd. Implementatie Omgevingswet Doorgeschoven werkzaamheden moeten in 2023 alsnog opgepakt worden. Door het uitstel van de Omgevingswet naar (verwachting) 1-1-2024 moeten we extra kosten maken om applicaties ‘in de lucht’ te houden.

Daarnaast willen we nog steeds een aantal tijdelijke vacatures voor 2023 ingevuld krijgen om de werkdruk te verlichten. Aandachtswijken (Revitalisering Noord en Oost, Annawijk) In de planning was voorzien dat het project ‘Meten is Weten’ eind 2022 van start zou gaan. Er zijn in 2022 wel al voorbereidende gesprekken geweest, maar de daadwerkelijke start van het project is in het eerste kwartaal van 2023 gestart. Alle kosten die in de meerjarenplanning zijn opgenomen, zijn nog van toepassing. Dat gaat onder andere over meetapparatuur, inzet van externe specialisten en communicatiemiddelen. Ontwikkelingen en gecoördineerde aanpak Stiphout en wijkontwikkelingsplan Rijpelberg Dit budget betreft middelen voor planontwikkelingskosten en kan toegevoegd worden aan bovengenoemd budget voor wijkontwikkelingsprogramma’s. In 2023 gaan we hiermee nog door, waardoor het overgebleven budget nog nodig is in 2023. Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie In 2022 is gestart met het ontwikkelen van een mobiliteitsvisie Helmond (in aansluiting op het MIRT onderzoek). Dit proces loopt door in 2023. Activiteiten die in 2022 niet gestart of afgerond zijn, zijn de visie zelf, het participatieproject en de uitvoeringsagenda. Implementatie visie deelmobiliteit en realisatie hub BZOB In 2022 is gestart met de uitrol van de visie deelmobiliteit.

Het is nodig om een aantal activiteiten door te schuiven naar 2023, vanwege extra benodigde afstemming met externe partners en vanwege het indienstreden van de projectleider deelmobiliteit medio 2022. Activiteiten die (deels) naar 2023 doorschuiven zijn bijvoorbeeld het continueren van eerdere pilots (zoals het blijven aanbieden van elektrische deelfietsen) en (cofinanciering van) van het opzetten (infra + services) van een hub in BZOB (i.c.m. de projecten rondom deeltaxi en de zelfrijdende shuttle). Cofinanciering projecten Eigen bijdrage voor (Europese) Smart Mobility projecten en voor het verder professionaliseren van de testfaciliteiten i.s.m. o.a. TNO in het opzetten van een innovatie en expertisecentrum CCAM (Coöperatieve, geconnecteerde en geautomatiseerde mobiliteit) en het vervolg op de Fabulos pilot (shuttle) i.v.m. opgelopen vertraging in deze projecten/activiteiten. 14

Smart Mobility SOK Krachtenbundeling 2020-2024 Nog niet in rekening gebrachte bijdrage aan de krachtenbundeling Smart Mobility. Duurzame en gezonde stad Energiestrategie(energie-armoede): De middelen voor energie armoede en de energietransitie bedragen € 1,04 miljoen, exclusief de specifieke uitkering. Deze middelen worden ingezet in 2023 voor de uitvoering van verdere verduurzaming van koopwoningen onder het energiearmoede traject en de transitie van bedrijfsterreinen, ontwikkeling circulaire economie en de uitvoering van de warmteplannen. Onderzoek Veiligheid spoor In 2022 is bij de 2e Berap dit bedrag beschikbaar gesteld. Er zijn nog geen kosten gemaakt, wel partijen benaderd en offertes ontvangen. Werkzaamheden zijn in februari 2023 gestart, vandaar dat dit eenmalig budget moet worden overgeheveld. Digitale Stad Binnen het programma Digitale stad is er jaarlijks een budget beschikbaar om in te zetten in (stimulerings)projecten en activiteiten. Dit om de doelstellingen van het programma te realiseren en te borgen. Dit altijd in relatie tot de maatschappelijke opgaven in de stad. In 2022 hebben een aantal activiteiten (en daarmee ook de investeringen) helaas nog altijd wat vertraging opgelopen o.a. door een na-ijleffect van Corona en wat wisselingen in de personele bezetting van het programmateam.

Gemeentefondsuitkering decembercirculaire 2022 In de decembercirculaire 2022 zijn via de algemene uitkering middelen beschikbaar gesteld voor bepaalde taken. Ons beleid voor deze taakmutaties is dat we ze 1-op-1 verrekenen met het beleidsveld waar ze betrekking op hebben. Hetzelfde geldt voor de decentralisatie-uitkeringen. Gezien het late moment waarop deze middelen beschikbaar kwamen, was er in 2022 geen gelegenheid om deze verrekening op het beleidsveld te maken. Voor een aantal taken geldt dat er wel kosten zijn gemaakt in 2022 in het betreffende programma. Deze kosten dekken we uit de middelen die we daarvoor hebben ontvangen in het gemeentefonds. Voor de taken die we in 2023 gaan uitvoeren, stellen we voor de middelen die we hebben ontvangen via het gemeentefonds beschikbaar te houden en deze voor besteding over te hevelen naar 2023. In totaal gaat het om € 4 miljoen. In raadsinformatiebrief 4-2023 hebben we uw raad geïnformeerd over de gevolgen van de decembercirculaire 2022. Gemeentefondsbudget robuust rechtsbeschermingssysteem In de decembercirculaire 2021 hebben we een bedrag van € 262.000 ontvangen voor onder andere de jaren 2021 en 2022. In de begroting 2023 heeft uw raad besloten om dit bedrag in te zetten als dekking voor het programma Andere Overheid in 2023. Wij stellen voor om deze middelen voor besteding over te hevelen naar 2023.

In de 2e Berap 2022 hebben we uw raad al geïnformeerd over deze resultaatbestemming.

15

2.3

Gerealiseerde investeringen

In 2022 is voor in totaal € 214,9 miljoen aan investeringskredieten beschikbaar: het bedrag aan restantkredieten uit eerdere begrotingsjaren aangevuld met voor begrotingsjaar 2022 nieuw door de gemeenteraad gevoteerde investeringskredieten. Op de openstaande kredieten werd in voorgaande jaren € 30,6 miljoen uitgegeven. In 2022 is er voor € 32,4 miljoen geïnvesteerd. Eind 2022 resteert nog € 151,9 miljoen aan te realiseren investeringskredieten beschikbaar.

In het overzicht van de openstaande kredieten zijn er een aantal grote meerjarig vastgestelde kredieten meegenomen Voorbeelden van grote openstaande kredieten: o Zwembadvoorziening € 13,7 miljoen o Huis voor de Stad € 37.6 miljoen o Sluis 8 € 8,2 miljoen o Sluis 9 € 7,7 miljoen o IHP € 26,4 miljoen o Sport- en beleefcampus De Braak € 42,3 miljoen o Jan van Brabant (incl. voorbereiding) € 19,2 miljoen In de 2e Bestuursrapportage (Berap) 2022 is een gefaseerde planning vastgesteld. Het feit dat niet alle geraamde uitgaven zijn uitgegeven kan meerdere oorzaken hebben, zoals een overspannen bouwmarkt, procedures, besluitvormingsproces etc. De planning wordt jaarlijks aangepast op grond van de nieuwe situatie.

16

In onderstaand overzicht zijn de kredieten per programma gepresenteerd:

Daarnaast hebben we voor € 4,2 miljoen investeringen afgesloten. Over de afgesloten kredieten is € 1,9 miljoen uitgegeven in 2022. De volgende kredieten zijn in 2022 afgesloten:

De totale investeringen voor zowel de openstaande als afgesloten kredieten kunnen worden uitgesplitst in uitgaven € 41 miljoen minus ontvangsten € 7 miljoen. In de toelichting op de balans onder materiële vaste activa zijn de investeringen verder toegelicht. In hoofdstuk 6 zijn er een 5-tal kredieten opgenomen met een overschrijding.

17

2.4

Effecten coronacrisis op de begroting

2022 luidde het einde in van de beperkende maatregelen waarmee de Nederlandse samenleving te maken kreeg om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De maatregelen werden langzaamaan versoepeld. Uiteindelijk vervielen de laatste maatregelen in maart 2022. In deze paragraaf blikken we terug op de gevolgen hiervan voor de uitvoering van de begroting en het effect op het resultaat van de jaarrekening. Daarnaast informeren we u over de voortgang van de uitvoering van de Crisis- en Herstelnota 2021-2024. In deze nota zijn voor de periode 2021-2024 maatregelen vastgesteld om de achteruitgang van de sociale infrastructuur in de stad, en de vergroting van de tweedeling tegen te gaan.

2.4.1

Financiële afwijkingen door steunmaatregelen coronacrisis

In het begrotingsjaar 2022 hebben we nog diverse steunmaatregelen genomen om de gevolgen van de bestrijding van de coronacrisis te compenseren. In de begroting, 1e en 2e bestuursrapportage (Berap) informeerden wij uw raad over deze maatregelen, het effect ervan op de begroting en de compensatie die we hiervoor ontvingen van het Rijk. In deze jaarrekening informeren wij over de financiële gevolgen die zich ten aanzien hiervan hebben voorgedaan in de periode tussen de rapportagedatum van de 2e Berap en het einde van het jaar. Bij de 2e Berap heeft u besloten om de financiële gevolgen vóór resultaatbestemming te verrekenen met de algemene reserve. In de tabel hieronder tonen we een totaaloverzicht van de financiële gevolgen van de steunmaatregelen en de verrekening met de algemene reserve. Onder de tabel lichten we de afwijkingen van € 195.000 en hoger, die ontstaan zijn in de laatste maanden van het jaar, toe.

18

Samenvatting van de inhoud van de tabel In de begroting 2022 hebben we voor de steunmaatregelen coronacrisis per saldo € 310.000 aan kosten geraamd. In de 1e Berap rapporteerden we een negatief saldo van ruim € 1,2 miljoen als gevolg van de maatregelen ter bestrijding van de coronacrisis. In de 2 e Berap was dit € 244.000 negatief. Bij de jaarrekening zien we dat op bepaalde posten de verwachte kosten zijn meegevallen en op andere posten de kosten juist zijn tegengevallen. Over het geheel genomen, leidde dit tot een positief resultaat bij de jaarrekening van per saldo € 261.000. Hiermee komen de totale kosten in 2022 uit op € 1,5 miljoen. Deze bekostigen we voor € 222.000 uit de algemene reserve. De overige kosten bekostigen we uit de diverse steunpakketten van het Rijk. In totaal was er een bedrag van bijna € 2,2 miljoen beschikbaar. Na aftrek van de kosten, blijft een bedrag over van € 0,9 miljoen. Deze hebben we volgens besluitvorming bij de 2e Berap toegevoegd aan de algemene reserve. Toelichting op de afwijkingen vanaf € 195.000 ontstaan tussen 2e Berap en de jaarrekening 6. Inkomstenderving parkeren De parkeerexploitatie heeft minder opgebracht in 2022. In totaal ontvingen we € 450.000 minder dan waar we rekening mee hielden.

Een deel van de inkomstenderving, ongeveer € 200.000, is het gevolg van de corona maatregelen, zoals deze in de eerste maanden van het jaar nog van kracht waren.

2.4.2

Stand van zaken Crisis- en herstelnota

In de begroting 2021 hebben we voor de uitvoering van de Crisis- en Herstelnota (CHN) een bedrag van € 11,7 miljoen gereserveerd voor de jaren 2021-2024. Dit bedrag is inclusief de voorbereidingskosten van personeel. De genoemde bedragen moeten als richtlijn beschouwd worden; een bedrag dat we verwachten te besteden aan de herstelagenda, maar dat door nieuwe inzichten of ontwikkelingen kan veranderen. In de tabel hieronder geven we weer wat het totaalbudget is voor de periode 2021-2024 en het verloop van de besteding tot op heden. In deze jaarrekening staat er een extra kolom tussen die inzicht geeft in welke onderdelen investeringen zijn. Deze gelden storten we namelijk in de dekkingsreserve kapitaallasten ter dekking van de toekomstige kapitaallasten die voortvloeien uit de gedane investeringen. De afwijkingen tussen de begrote en werkelijke uitgaven 2022 liggen binnen de grenswaarde van € 195.000. Om die reden lichten we de afwijkingen niet toe. In de 1e Berap 2023 informeren wij u weer over de voortgang van de uitvoering van de CHN in het lopende jaar en de vervolgplanning. Daarbij geven we een toelichting op alle sporen. bedragen x 1.000

Impulsen

Volgnr.

Totaal Toevoeging Totaal beschikbaar aan reserve beschikbaar 2021-2024 kapitaallasten exploitatie

Uitgaven 2021

Geplande uitgaven 2022

Werkelijke Uitgaven 2022

49

50

50

230

200

140

83

50

50

Het tegengaan van tweedeling in de samenleving 1.

Lokale Coalitie Aanpak Tweedeling in Helmond

200

200

2.

Multifunctionele wijkaccommodatie in Rijpelberg

2.750

2.750

3.

Creëren van extra perspectief jongeren

2.000

4.

Impuls voor onderhoud Openbare Ruimte

1.000

2.000 -600

400

Een extra impuls voor de lokale economie 5.

Impuls voor versnelling doorontwikkeling Centrum+

2.000

2.000

6.

Verdere opschaling richting energieneutraal Helmond

500

500

7.

Extra ondersteuning bedrijven bij implementatie circulariteit

100

100

Een betere aansluiting tussen opleiding/onderwijs en werk/arbeidsmarkt 8.

Tegengaan Jeugdwerkloosheid

350

350

9.

Helmond Stagestad

150

150

Op niveau houden van het culturele klimaat 10.

Fundament voor door corona geraakte basis infrastructuur

11.

Extra impuls voor vergroten levendigheid in centrum

2.000

-2.000

300

-

230

300

10

120

72

330

36

120

120

9.080

638

540

432

Versnelling van digitalisering 12.

Extra inzet op digitale inclusie (i.c.m. aanpak van laaggeletterdheid) Totaal aan impulsen

330 11.680

-2.600

19

20

Jaarverslag

21

22

3

Programma's

23

3.1 3.1.1

Programma 01: Veiligheid en naleving Wat hebben we bereikt?

Ambities • We willen een stad zijn waar men graag woont, werkt en verblijft. En waar iedereen meedoet en zich veilig voelt. Dit vereist een stevige basis op het gebied van leefbaarheid en veiligheid, in en rond de woning, in de straat en in de buurt. Maar ook in het centrum van de stad, in winkelgebieden en op bedrijventerreinen. • We werken hard en voortvarend aan het zo goed mogelijk voorkomen van veiligheidsproblemen, het vergroten van het veiligheidsgevoel en het verder versterken van leefbaarheid in onze stad. Leefbaarheid en veiligheid gaan daarbij hand in hand. Problemen die zich tóch voordoen, pakken we zoveel mogelijk integraal aan. Samen met onze partners zoals politie, Openbaar Ministerie, welzijnsinstellingen, onderwijs en andere gemeenten. En vooral ook samen met onze inwoners en ondernemers. Want in die samenwerking ligt de sleutel om te komen tot een veilige stad en een veilige regio. • Het gaat echter niet alleen om het betrekken van de inwoners en ondernemers, maar ook om hen medeverantwoordelijk te laten zijn. En dat veronderstelt ook dat zij zelf keuzes moeten kunnen maken in en voor een aanpak. Met de overheid in een faciliterende rol. Want de inwoners en ondernemers kennen hun stad op hun duimpje. Zo zeggen we al: ‘de buurt weet het altijd’.

• We willen een vergroting van het algemene veiligheidsgevoel in Helmond en daarmee samenhangend een verdere versterking van de leefbaarheid. Het aantal misdrijven (geweldsdelicten, woninginbraken, diefstallen) moet verder omlaag, maar ook de ervaren overlast van verstorend gedrag. Om dit te bereiken hebben we: • Preventie in onze aanpak centraal gesteld, want we willen zoveel mogelijk overlast en onveiligheid voorkomen. Maar naast preventie was ook repressie noodzakelijk. Het stellen van grenzen vroeg soms om hard en duidelijk optreden; we tolereerden geen inbreuken op de openbare orde. • Problemen die zich voordeden integraal opgepakt. Samen met onze inwoners en ondernemers en onze partners politie, Openbaar Ministerie, welzijnsinstellingen, onderwijs en andere gemeenten. De stadsmarinier heeft samen met politie en andere partners meerdere trajecten en interventies in de Binnenstad gepleegd. • Intensieve acties gehouden rondom de aanpak van ondermijning, met de partners en in samenwerking met de gemeenten binnen Peelland. We hebben ingezet op versterking van de (interne) informatiepositie. • De boa's wijkgericht ingezet, zodat inwoners een herkenbaar en vast aanspreekpunt in de wijk hebben. • Inwoners en ondernemers gefaciliteerd om zelf keuzen te maken in de aanpak van leefbaarheids- en veiligheidsissues.

• Betrokkenheid van inwoners breder gestimuleerd en ondersteund via buurtpreventieteams, Whatsappgroepen, concrete interventies en ‘buurtschouwen’. Ook hebben inwoners tijdens georganiseerde bijeenkomsten in de wijk actief een bijdrage geleverd aan het nieuwe veiligheidsbeleid 2023-2026. • De afgelopen 3 jaar ervaring opgedaan met de inzet van sensortechnologie in de pilot Inbraakvrije en weerbare Wijk van het ministerie van Veiligheid en Justitie. De pilot is beëindigd. • Aandacht gehad voor de effecten en impact van corona(maatregelen) op de maatschappij. Dit heeft ook in begin 2022 extra inzet gevraagd.

24

3.1.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaten verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen: Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost In 2021 is de koers van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (VRBZO) voor de komende jaren neergelegd in de, door het Algemeen Bestuur VRBZO vastgestelde, Visie 2025. De uitvoeringsagenda die aan de visie is verbonden, heeft als kern de ontwikkeling van het domein crisisbeheersing. De druk op de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost was in 2022 groot. Door corona zijn de plannen voor 2022 niet (volledig) uitgevoerd, deze zullen via extra inspanningen in 2023 en 2024 gerealiseerd moeten worden. De coördinatie van de crisisnoodopvang voor asielzoekers en de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne vraagt veel van de medewerkers van de VRBZO. Op het gebied van risicobeheersing heeft de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost meer brandveiligheidsadviezen afgehandeld voor evenementen dan voor de coronaperiode en brandveiligheidscontroles bij vluchtelingen- en asielzoekers opvanglocaties uitgevoerd. Er zijn vanwege de droogte meer uitrukken bij ongevallen en branden geweest dan in voorgaande jaren. De afdeling crisisbeheersing monitorde onder andere op corona, protestacties boeren, vogelgriep en de effecten van de oorlog in Oekraïne.