RN 056 Visie op deelmobiliteit en plan van aanpak - Visie en aanpak
Tekst van het document
C.
Bijna al het aanbod van publieke deelmobiliteit is zero-emissie
D.
Groeiend percentage van de thuisbezorgdiensten bezorgt met zero- emissie (deel)mobiliteit
E.
—
pva deelmobiliteit Ambities 2030/40, resultaten 2024 en aanpak 2021 - 2023
meerdere
locaties/
mobiliteitshubs
zijn
cargobikes
via de MaaS app H.
Op meerdere nieuwe locaties/ mobiliteitshubs zijn veilige bewaakte fietsenstallingen voor e-bikes
I.
Naast
bereikbaarheid
maakt
leefbaarheid
(o.a.
schoon)
Groeiend percentage van bevoorrading bedrijven binnenstad/
integraal onderdeel uit van campagnes en communicatie inzake
stadslogistiek wordt uitgevoerd met zero-emissie (deel)
gedragsverandering
mobiliteit F.
Op
beschikbaar die zowel zakelijk als privé gebruikt kunnen worden
emissie
Helft van het laden elektrisch deelvervoer vindt plaats met duurzame energie, conform landelijk energiebeleid
1.
Opstellen en periodiek herijken kader en eisen waar deelmobiliteit aanbieders en ontwikkelaars aan dienen te voldoen aan qua harmonisatie deelmobiliteit, APV en milieuvergunningen om schone vormen van mobiliteit te stimuleren, inclusief de opwekking van de energie
2.
Stimuleren e-bikes en cargobikes die zowel zakelijk als privé vervoer kunnen worden gebruikt en ontsloten via MaaS apps
3.
Beleid voor stimuleren en faciliteren van zero-emissie zakelijke vervoer/
D e elmobiliteit Helmond
Aanpak en acties voor 2021-2023
stadslogistiek via deelmobiliteit (bedrijfsbusjes, e-cargobikes) 4.
Afspraken maken met bezorgdiensten om schone deelmobiliteit te stimuleren
5.
Aansluiten op bestaande gedragsstrategie en campagnes Helmond/regio en
33
waar nodig aanscherpen en/of aanvullen met bijvoorbeeld inzet Helmondse influencers om schone mobiliteit te stimuleren bij bewoners en werkgevers
Passend binnen ambities 2030/40 Aanvullend op doelstellingen 2024: •
Alle aanbod publieke deelmobiliteit is zero-emissie
•
Grootste deel van het laden van elektrisch deelvervoer wordt opgewekt met duurzame energie, 100% in 2040
•
Helmond is op de helft van volledig klimaatneutraal in 2045
•
Alle zakelijke vervoer / stadslogistiek die via deelmobiliteit wordt gerealiseerd is zero-emissie
Het wagenpark van de gemeente Helmond omschakelen naar zero-emissie voertuigen
Visie & A anp ak
6.
6.
Bereikbaar, Leefbaar, Vooruitstrevend
inclusief D e elmobiliteit Helmond
voor iedereen toegankelijk en betaalbaar Reizen van A naar B is niet voor iedere Helmonder even gemakkelijk, of ze nu eigen vervoer, het openbaar vervoer of het doelgroepenvervoer willen gebruiken. Of ze nu jong of oud zijn, hoog of minder hoog zijn opgeleid, het Nederlands goed of minder goed beheersen, fysiek gezond zijn of een beperking hebben. We willen dat deelvervoer voor zoveel mogelijk Helmonders beschikbaar, te begrijpen, te gebruiken en te betalen is. We noemen dit inclusieve mobiliteit. We willen er ook voor zorgen dat Helmonders die door de gemeente Helmond financieel worden ondersteund ook gebruik kunnen maken van deelmobiliteit als ze dat nodig hebben. Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat er sprake is van digitale inclusiviteit. Waarmee iedereen ook in staat is om een reis (digitaal) te kunnen plannen, boeken, aanpassen en te betalen. Zo komt Helmond tot een echt inclusief vervoersmodel. Belangrijk is dat deelmobiliteit voor de meeste Helmonders ook fysiek voldoende nabij is. Speciale aandacht gaat uit naar wijken waar het vervoersbezit en -gebruik lager liggen. We vinden het belangrijk dat er voor zoveel mogelijk Helmonders voldoende deelmobiliteit beschikbaar komt op maximaal een paar minuten lopen of fietsen van zijn of haar woon- of werkbestemming.
Visie & A anp ak
34
Waar willen we staan in 2024? A.
B.
Toegankelijkheid deelmobiliteit via MaaS systeem voor zoveel
D.
pva deelmobiliteit Ambities 2030/40, resultaten 2024 en aanpak 2021 - 2023
beschikking
gestelde
mobiliteitsbudget
voor
reizen ondersteunen, persoonlijke voorkeuren)
ondersteund kan ook worden ingezet voor het gebruik van
Reizigers
deelmobiliteit. Betalen en verrekening van dit mobiliteitsbudget
doelgroepenvervoer
ondersteuning,
Wet
Leerlingenvervoer,
etc)
(Wet
Sociale kunnen
Maatschappelijke
kan ook via een MaaS app
Werkvoorziening,
gebruik
maken
van
voor deze doelgroep of worden hierin ondersteund vanuit de
—
ter
doelgroepen die door de gemeente financieel worden
E.
Locaties deelmobiliteit dienen voor ongeveer een kwart van alle Helmonders beschikbaar te zijn op paar minuten lopen of fietsen
deelmobiliteit met een tarief dat passend/betaalbaar is
C.
Het
mogelijk doelgroepen (plannen, boeken, aanpassen, betalen,
F.
Meeste Helmonders weten wat deelmobiliteit is en hoe je daar
gemeente
gebruik van kunt maken. Dit geldt ook voor Helmonders boven
Als eis aan deelvervoer in Helmond wordt gesteld dat mensen
de 65 jaar, met geen of een lager opleidingsniveau, met een
die digitaal minder vaardig zijn aanvullend ook op een andere
migratieachtergrond, die de Nederlandse taal niet machtig zijn
manier ondersteund worden bij het gebruik van deelmobiliteit
of die een fysieke beperking hebben
(telefonisch, inzet buddy systeem, etc)
1.
Bepalen en periodiek herijken welke aanvullende eisen aan aanbieders deelmobiliteit en MaaS gesteld dienen te worden zodat voor zoveel mogelijk Helmonders deelmobiliteit beschikbaar, te begrijpen, te gebruiken en te betalen is
2.
Uitkomsten stap 1 verwerken in document ‘harmonisatie deelmobiliteit Zuid-Nederland’, APV en andere vergunningen om vormen van mobiliteit te
D e elmobiliteit Helmond
Aanpak en acties voor 2021-2023
stimuleren die bereikbaar en toegankelijk zijn voor zoveel mogelijk Helmonders 3.
Uitwerken met programma digitale inclusie op welke manier het beschikbare mobiliteitsbudget voor Helmonders die door de gemeente financieel worden ondersteund ook kan worden ingezet voor het gebruik van deelmobiliteit
4.
35
Onderzoek locaties deelmobiliteit zodat deze voor zoveel mogelijk Helmonders beschikbaar worden. ‘Vaste locaties’ deelmobiliteit dienen geplaatst mag toegang van bijvoorbeeld straat of stoep niet belemmeren
Passend binnen ambities 2030/40
5.
Samen met programma digitale inclusie, wijkplannen duurzame stad en begrijpelijke overheidstaal campagnes en/of instructies deelmobiliteit maatwerk maken voor verschillende doelgroepen
•
Inclusief aanbod van vervoersmodaliteiten Helmond voor alle doelgroepen
•
Deelvervoer is voor bijna alle Helmonders beschikbaar, te begrijpen, te
6.
•
in Helmond toegankelijk te maken
Deelmobiliteit is voor de meeste Helmonders beschikbaar op 5 minuten lopen 7.
of fietsen, of kan on-demand worden geleverd •
Deelmobiliteit
maakt
doelgroepenvervoer
Aansluiten op bestaande gedragsstrategie en campagnes Helmond/regio en waar nodig aanscherpen en/of aanvullen om deze voor alle doelgroepen
gebruiken, te betalen
integraal
onderdeel
uit
van
aanbod
OV
en
Samen met publieke partners zoals de provincie Noord-Brabant verkennen welke kansen er liggen om doelgroepenvervoer (Wet Maatschappelijke ondersteuning, Wet Sociale Werkvoorziening, Leerlingenvervoer, etc) slim met het OV te organiseren (en vice versa). Hierbij worden ook leerervaringen Bravoflex meegenomen. Onderzocht wordt of een flexibele gelijksoortige vervoersdienst als deelmobiliteit kan terugkomen op een select aantal locaties of mobiliteitshubs
Visie & A anp ak
fysiek toegankelijk te zijn, deelmobiliteit die op ‘free floating locaties’ wordt
7.
Bereikbaar, Leefbaar, Vooruitstrevend
smart mobility stad D e elmobiliteit Helmond
inspireren en innoveren door te doen Helmond wil als Smart Mobility stad bij het uitrollen van deelmobiliteit vooruitstrevend, inspirerend en vooral innovatief zijn. Maar dit ook doen! Dit past bij het beeld en imago van Smart Mobility stad in de Brainportregio met de innovatieve Automotive Campus als voorbeeld. Daarnaast ligt Brainport Smart District (BSD) binnen onze gemeentegrenzen. Om deze ambitie waar te maken kan Helmond als werkgever het goede voorbeeld geven door haar werknemers voor zakelijk verkeer hoofdzakelijk nog gebruik te laten maken van deelmobiliteit. En ook door dit onder de aandacht te brengen bij andere Helmondse werkgevers. Helmond trekt daarnaast vernieuwende bedrijven en economische activiteiten aan op het gebied van deelmobiliteit omdat Helmond dé plek kan zijn waar deelmobiliteit wordt ontwikkeld en getest (o.a. in Brainport Smart District) en hierna verder kan worden uitgerold en opgeschaald. Hierbij zoeken we actief de samenwerking op met kennisinstellingen en bedrijven in Helmond en in de regio.
Visie & A anp ak
36
Waar willen we staan in 2024? A.
Gemeente
Helmond
onderzoekt
mogelijkheden
van
C.
gebied van deelmobiliteit te ontwikkelen
pilot in 2021/2022. Op basis van de uitkomsten besluiten we wat we meenemen in de modernisering van de B.
pva deelmobiliteit Ambities 2030/40, resultaten 2024 en aanpak 2021 - 2023
D.
De eerste fase van deelmobiliteit op bedrijventerreinen is
arbeidsvoorwaarden
uitgerold
Meerdere grote werkgevers in Helmond faciliteren het gebruik
overige bedrijventerreinen volgen
van deelmobiliteit voor hun werknemers
—
Voor deelmobiliteitsbedrijven is de gemeente Helmond een aantrekkelijke vestigingsplaats om nieuwe ideeën op het
deelmobiliteit voor werknemers (zakelijk/privé) binnen een
op
Bedrijventerrein
Zuidoost-Brabant
(BZOB),
1.
Opstellen en periodiek ambtelijke en bestuurlijk herijken op welke manier de gemeente Helmond met deelmobiliteit opvolging wil geven aan haar rol als Smart Mobility stad binnen de Brainportregio. Dit ook onderdeel laten uitmaken van evaluatie programma Vitale Economie
2.
Procesafspraken maken met de afdeling Arbeid, Organisatie en Gezondheid waarin deelmobiliteit een plek krijgt in nieuwe mobiliteitsbeleid passend
D e elmobiliteit Helmond
Aanpak en acties voor 2021-2023
bij verhuizing naar ‘Huis voor de stad’. Hierbij wordt gestart met een pilot in 2021/2022 3.
Afspraken maken met BSD op welke manier ambities qua innovatieve deelmobiliteit kunnen worden getest, ontwikkeld en opgeschaald binnen
37
BSD en de rest van Helmond 4.
Aanpak opstellen met accountmanagers economie van gemeente Helmond Development, Brabants Mobiliteitsnetwerk) om bedrijven te verleiden om
Passend binnen ambities 2030/40
producten en diensten op het gebied van deelmobiliteit in Helmond te testen, ontwikkelen, opschalen en waar mogelijk ook werkgelegenheid
•
deelmobiliteitstoepassingen in Zuid-Nederland •
In communicatie en campagne-uitingen aandacht geven aan Helmond als
Nederland als aantrekkelijke vestigingsplaats en belangrijke locatie om nieuwe
vestigingsplaats om deelmobiliteit te ontwikkelen, testen, op te schalen in
ideeën op het gebied van deelmobiliteit te testen. Minimaal 3 bedrijven op
Zuid-Nederland
bedrijven testen in Helmond hun deelmobiliteitsdiensten In het centrum, stationskwartier en BSD heeft een significant deel van de bewoners geen privéauto meer maar maakt gebruik van alternatief (deel)vervoer •
5.
Bedrijven op het gebied van deelmobiliteit zien de gemeente Helmond in Zuid-
het gebied van deelmobiliteit hebben zich gevestigd in Helmond en meerdere •
daaromtrent te creëren
BSD is hét living lab voor testen, ontwikkelen en uitrollen van (innovatieve)
Veel werkgevers in Helmond faciliteren gebruik van deelmobiliteit in hun mobiliteitsbeleid voor werknemers
werkgever
die
deelmobiliteit
faciliteert
en/of
aantrekkelijke
Visie & A anp ak
(i.s.m. regionale kennisinstellingen, Bedrijventerreinen Helmond, Brainport
D e elmobiliteit Helmond
05. Organis atie en s amenwerking
38
5. Organisatie en samenwerking: aanpak en acties 5.1
5.2
Werkwijze gemeente Helmond
Helmond als werkgever
Gemeente Helmond wil de drie hoofdambities op
Zuid-Nederland en de MIRT afspraken. We stemmen ook
het
en
af met aanpalende werkvelden zoals gedragsverandering,
vooruitstrevendheid zo effectief en efficiënt mogelijk
werkgeversaanpak en de verschillende gebieds-, infra en
Intern
organiseren. Om de zeven veranderingen uit hoofdstuk 4
hubontwikkelingen.
5.3 Rol en sturing gemeente Helmond
het gebied van organisatie en samenwerking in kaart te
Op hoofdlijnen vind de Gemeente Helmond we de
brengen. Zowel intern als extern.
volgende drie punten belangrijk:
Intern gaat het over de Helmondse werkwijze (5.1),
1.
gebied
van
leefbaarheid,
bereikbaarheid
te realiseren is het ook belangrijk de aanpak en acties op
5.3.1
5.3.2
5.3.1
Afweegkader
Financiele uitgangspunten
Randvoorwaarden
Visie & A anp ak
Organisatie & samenwerking Deelmobiliteit
deelmobiliteit verkennen bij de eigen werknemers (5.2),
5.4
5.4
Publieke partners
Eindgebruikers: bewoners & werkgevers
extern
2.
Intensief afstemmen en samenwerken met onze partners en eindgebruikers;
en het bepalen welke rol en sturing de gemeente voor zich ziet (5.3). Denk daarbij aan beleid op het gebied
Bepalen wat de gemeente Helmond zelf belangrijk vindt en welke rol ze willen pakken;
het zelf als gemeentelijk werkgever het gebruik van
3.
Op basis voorgaande punten periodiek initiatieven
van deelmobiliteit, APV, omgevingsvergunningen maar
en acties ambtelijk en bestuurlijk agenderen,
ook waarin wel en niet (financieel) te investeren. Daarbij
prioriteren en programmeren en vervolgens ook
helpt een afweegkader (5.3.1) om te kunnen agenderen,
daadwerkelijk uitvoeren.
prioriteren en programmeren waarbij rekening wordt gehouden met verdere financiële uitgangspunten (5.3.2)
In de rest van hoofdstuk 5 worden de verschillende
en randvoorwaarden (5.3.3).
elementen verder uitgewerkt en in bijlage B volgt een uitgewerkt overzicht van een aanpak met acties op de
5.4 Kennisinstellingen
5.4
Extern de gemeente Helmond niet óver maar mét
Marktpartijen & dienstverleners
externe partners (5.4) samenwerken om te leren van en te blijven aansluiten op de kennis, behoeften en drijfveren van de ander. Binnen Helmond maar ook in de regio, passend binnen bijvoorbeeld de krachtenbundeling in
benoemde elementen.
5.1 Werkwijze gemeente Helmond Eindhoven de relaties en verbindingen naar het
handelen als gemeente belangrijk. Daarbij hanteert de
nationale beleid en initiatieven, en kan Helmond
gemeente Helmond de volgende uitgangspunten:
de linking pin zijn naar juist ook de kleinere
De gemeente wil als stap na de verhuizing in 2023 naar het ‘Huis voor de
gemeenten
Noord-
stad’ minder parkeerplaatsen faciliteren voor werknemers en bezoekers.
Handelen vanuit gedeelde belangen, integraal en
Limburg. Het is in het belang van Helmond om
Tegelijkertijd willen we alternatieven bieden om zakelijke kilometers maar ook
gebiedsgericht. Opschaling en doorontwikkeling
mee te denken met de intrinsieke drijfveren en
woon-werkverkeer slimmer en schoner te organiseren. Deelmobiliteit krijgt
van deelmobiliteit is een zelfstandige opgave maar
belangen vanuit omliggende gemeenten. Dit is
hierin een rol zodat we werknemers en bezoekers ook een alternatief kunnen
ook een randvoorwaarde voor andere opgaven
essentieel omdat deze belangrijke herkomst- of
bieden. Dit kan op maat worden vormgegeven en wellicht zelfs kostenneutraal.
op het gebied van hubs, werkgeversaanpak en
bestemmingslocaties zijn en daarmee onderdeel
De plannen en stappen worden de komende jaren verder uitgewerkt en
gedragsverandering.
ook
uitmaken van het Helmondse vervoerssysteem.
geconcretiseerd waarbij gestart wordt met een pilot in 2021/2022.
invloed op de visie van Helmond op stedelijke
Wat goed is voor de regio, is goed voor Helmond
Deelmobiliteit
heeft
ontwikkeling, energie, duurzaamheid, gezondheid
2.
3.
5.
Zuidoost-Brabant
en
Stimuleren innovaties en datagedreven werken.
en economie en vice versa. Door opgaven te
Als Automotive en Smart Mobility stad met
verbinden komen we tot betere en slimmere
ook BSD binnen Helmond is het essentieel dat
oplossingen voor Helmond en de regio
Helmond niet alleen innovaties en de bijbehorende
Adaptieve aanpak: ontwikkelingen deelmobiliteit
werkgelegenheid blijven aantrekken, maar dat
en
mobiliteitsverandering
Helmond ook maximaal datagedreven werkt.
kennen nog veel onzekerheden. Helmond blijft
Samen met haar (publieke) partners wil Helmond
koersvast qua onze doelen en ambities voor
data en digitalisering steeds beter inzetbaar maken
2030, echter de weg er naar toe en het realiseren
en ondersteunend laten zijn. Het is belangrijk
van tussenresultaten (bijvoorbeeld in 2024) is
dat reizigers en vervoerders keuze hebben uit
een adaptief programma waarin Helmond tijdig
verschillende
vervoersopties
bijstuurt en acties voor de komende jaren afstemt
worden
MaaS–
Ruimte bieden voor lokale initiatieven vanuit
Hiervoor is (actueel) inzicht van data nodig. Niet
de markt en samenleving. We organiseren
alleen inzicht in vervoersstromen maar ook in wat
proactief dat initiatieven vanuit eindgebruikers en
mensen en vervoerders beweegt als ze de keuze
marktpartijen ruimte krijgen als deze bijdragen
maken voor (deel)vervoer
de
bijbehorende
via
en
die
39
Visie & A anp ak
1.
in
aangesloten
mobiliteitsdiensten.
aan de ambities 4.
Denken vanuit het dagelijks vervoerssysteem. Helmond
werkt
intensief
samen
met
de
provincie, gemeente Eindhoven maar ook andere gemeenten binnen de gebiedsgerichte aanpak van
Uitvoeringsprogramma
Smart
Mobility
van
SmartwayZ.NL.
legt
gemeente
Hierbij
D e elmobiliteit Helmond
5.2 Gemeente Helmond als werkgever
Om succesvol stappen te zetten is de werkwijze en het
Huis voor de Stad
Foto: Gemeente Helmond
5.3 Rol en sturing gemeente Helmond Helmond
kans
op
verschillende
manieren
sturing
geven
aan
deelmobiliteit. Denk hierbij aan de eisen of vergunningen voor plaatsing
5.3.2 Kader financiële uitgangspunten
en gebruik, inrichting van de openbare ruimte, etc. Passend bij de ambitie ‘Vooruitstrevend’ zal Helmond ook een rol spelen in de ontwikkeling
Geld, personeel en andere middelen zijn een belangrijk kader om de geagendeerde aanpak en acties op het gebied van
van de zeven veranderstrategieën. Helmond dient daarbij steeds een
deelmobiliteit te kunnen prioriteren en programmeren.
D e elmobiliteit Helmond
afweging te maken in het ‘geven van richting’, ‘stimuleren’ of het ‘mogelijk maken’ van deze ontwikkelingen.
Daarbij gebruikt Helmond de volgende uitgangspunten:
5.3.1 Afweegkader
•
Integraal werken. Helmond zoekt inhoudelijk de verbinding met thema’s zoals project- en
impact bieden en bijdragen aan de ambities van
gebiedsontwikkeling, duurzaamheid/energietransitie
Het is belangrijk een afweegkader te gebruiken als hulpmiddel bij het
2030/40 en resultaten in 2024. Helmond herrijkt de
en economie. Losse projecten passen altijd bij de
maken van beslissingen over projecten en programma’s op het gebied
resultaten en benodigde acties jaarlijks ambtelijk
multimodale en integrale aanpak voor het gebied en
van deelmobiliteit. Dit zorgt voor het goede gesprek bij de periodieke
en bestuurlijk
kunnen waar mogelijk ook in samenhang met of door
Samen gebiedsgericht investeren. Investeringen
deze projecten en programma's gefinancierd worden.
een hulpmiddel waarbij uiteraard meerdere uitkomsten mogelijk zijn.
worden waar mogelijk zoveel mogelijk gebiedsgericht
Hiermee kan deelmobiliteit meeliften op aanpalende
Helmond gebruikt drie stappen die periodiek ambtelijk en bestuurlijk
georganiseerd: zowel met andere afdelingen en
doorlopen dienen te worden:
werkvelden binnen de gemeente Helmond als
1. Visie & A anp ak
•
maatregelen die voor de gemeente de meeste
programmering en toekenning van middelen. Het betreft nadrukkelijk
40
Durven te kiezen. Helmond zet in op acties en
2.
3.
•
initiatieven en vice versa •
Markt waar het kan, overheid waar het moet.
waar mogelijk met andere publieke partners en
Deelmobiliteit wordt steeds meer een gezamenlijke
Agenderen. In deze stap wordt beoordeeld of project of programma
marktpartijen. Voorbeeld is het handelen naar
uitwisseling van publieke en private systemen en
past bij de hoofdambities voor 2030/40 zoals beschreven in
en aansluiten bij de gebiedsgerichte aanpak van
diensten. Overheidsmiddelen worden schaarser.
dit document. Hierbij is het belangrijk om –afhankelijk van de
het
krachtenbundeling
Dat betekent dat rollen, verantwoordelijkheden
zeven veranderstrategieën deelmobiliteit- vooraf een bestuurlijk
Smart Mobility Z-NL waarbij gezamenlijk wordt
en financiering door publieke en private partijen
vaandeldrager aan te wijzen om commitment te organiseren
geprogrammeerd
Daarbij
veranderen. Dit kan per type deelmobiliteitsproject
Prioriteren. In deze stap wordt bepaald in hoeverre project
kan Helmond ook meeliften op initiatieven en
of -programma anders zijn. Per initiatief zal een
bijdraagt aan eindambities voor 2030/40 en concrete beoogde
investeringen van elders en vice versa
afweging worden gemaakt wat de markt of
Uitvoeringsprogramma (en
gefinancierd).
resultaten voor 2024, andere doelen van de gemeente Helmond,
eindgebruikers zelf willen financieren versus waar
aansluiting bij rol en taakopvatting gemeente Helmond alsmede
de gemeente door systeem- en/of marktfalen of
de kosteneffectiviteit en haalbaarheid
politieke keuzes zelf in wil investeren
Programmeren. Door resultaat van stap 2 weet Helmond nu wat prioriteit heeft. Samen met een integrale blik op de samenhang tussen projecten en (deel)programma’s, én samen met de beschikbare middelen (FTE en euro’s), geeft dit een basis voor uiteindelijke bestuurlijke keuzes
De doelstelling is om deze drie stappen jaarlijks ambtelijk en bestuurlijk te herijken en ook mee te nemen in de begrotingscyclus.
Begroting deelmobiliteit 2021-2023 Om de benodigde zeven veranderstrategieën te realiseren dient Helmond in de komende jaren meerdere stappen te zetten om in 2024 resultaten te realiseren die aansluiten bij de ambities voor 2030/40.
investeringen in een slimmer mobiliteitssysteem.
om kennis, kunde en middelen via landelijke (o.a.
diensten. Overheidsmiddelen worden schaarser. Ook
Verschillende stappen vragen niet om per definitie
Ook andere ambities kunnen hierop meeliften.
MIRT Brainportregio) en Europese programma’s te
marktpartijen, werkgevers en andere eindgebruikers
financieren.
zijn bereid om te investeren. Concessiehouders
meer maar juist om anders, integraal en slimmer te investeren. Daarnaast kunnen veel stappen opgepakt
Cofinanciering zoeken
worden binnen de lijnorganisatie, programma’s
De gemeente Helmond investeert o.a. in het
We werken integraal.
en projecten van de gemeente Helmond. Van
Bereikbaarheidsakkoord
We
wijkontwikkelplannen tot het slim combineren van
(OV-bedrijven) willen investeren in deelmobiliteit op maat, aanbieders van deelmobiliteit zien kansen voor met
marktopschaling van hun diensten, werkgevers willen
de gebiedsgerichte aanpak in het kader van
thema’s zoals project- en gebiedsontwikkeling,
investeren omdat ze kunnen besparen of nieuwe
bestaande infrastructuur en bouwplannen (zoals in
de
duurzaamheid/energietransitie
economie.
medewerkers kunnen aantrekken via een slimmer
het centrum en bij de stations) of via programma’s
Mobility
gebiedsgerichte
Losse projecten passen altijd bij de multimodale
mobiliteitsbeleid en aanbod. Projectontwikkelaars
op het gebied van inclusie en digitalisering. Diverse
aanpak en bundeling van middelen maakt het
en integrale aanpak voor het gebied en kunnen
kunnen via een mobiliteitsplan van eisen budgetten
activiteiten
Krachtenbundeling Zuid-Nederland.
Zuidoost-Brabant uitvoeringsplan De
en Smart
zoeken
inhoudelijk
de
verbinding en
mogelijk dat kennis, expertise maar ook projecten
waar mogelijk ook in samenhang met of door deze
beschikbaar stellen voor deelmobiliteit in plaats
uitgevoerd. Dit vraagt niet om het meer maar juist
samen
kunnen
projecten en programma's gefinancierd worden.
van parkeerplaatsen aanleggen. En eindgebruikers
anders investeren. Bijvoorbeeld; meer onderhoud
worden. Voor de gebiedsgerichte aanpak van de
Hiermee kan deelmobiliteit meeliften op aanpalende
zijn bereid te betalen voor mobiliteit op maat. Dat
aan
en
krachtenbundeling geldt voor sommige onderdelen
initiatieven en vice versa
zou in sommige situaties kunnen betekenen dat de
onderhoud van parkeerplaatsen of wegen. Ook kan
een verdubbelaar van de investering. Bijvoorbeeld
gedacht worden aan het vervangen van taxi’s voor
bij gedragsverandering en bijbehorende campagnes,
Aansluiten bij nieuwe business modellen door de
doelgroepenvervoer door deelmobiliteit op maat. De
het ontwikkelen van beleidskaders en vergunningen
markt en eindgebruikers
schaalsprong binnen de Brainportregio op het gebied
of het realiseren en investeren in mobiliteitshubs en
Deelmobiliteit wordt steeds meer een gezamenlijke
van leefbaarheid en bereikbaarheid vraagt om
deelvervoer. Ook liggen er de komende jaren kansen
uitwisseling van publieke en private systemen en
kunnen
mobiliteitshubs
budgetneutraal
maar
minder
worden
aanleg
opgepakt
en
gefinancierd
gemeente beperkt (bijvoorbeeld via cofinanciering) of niet zelf hoeft te investeren.
41
Visie & A anp ak
Zelf investeren
D e elmobiliteit Helmond
Samen met verschillende afdelingen van de gemeente is verkend of en zo ja waar aanvullende middelen nodig zouden zijn. Hierbij de belangrijkste conclusies:
In 2021 en 2022
Middelen mét cofinanciering
Middelen zonder cofinanciering
Ontwikkelaar en coördinator deelmobiliteit**: 36uur per week, per jaar.
€100.000,-
€100.000,-
Uitbreiden aanbod deelmobiliteit op mobiliteitshubs (i.s.m. aanvullingen uit budgetten
€40.000,-
€20.000,-
€20.000,-
€10.000,-
€20.000,-
€10.000,-
€20.000,-
€10.000,-
Nr
Wat
1 2
programma centrum en programma wonen&wijken). Het betreft het plaatsen van het aanbod van deelvervoer. Niet de fysiek ruimtelijke inrichting. D e elmobiliteit Helmond
3
Pilots deelmobiliteit binnen bouwopgaven, inclusief ontwikkelen Mobiliteits Programma van Eisen en vergunningen (.i.s.m met programma centrum en programma wonen&wijken en Brainport Smart District). Cofinanciering mede door marktpartijen en binnen de projecten zelf.
4
Werkgeversaanpak: pilots stimuleren deelmobiliteit / gezonde/ inclusieve mobiliteit bij Helmondse werkgevers (i.s.m. BMN en SmartwayZ.NL). Financiering mede door marktpartijen zelf
5
Pilot inclusie: betaalbaarheid, toegankelijkheid en begrijpelijkheid deelmobiliteit (i.s.m programma digitale inclusie en wijkplannen duurzame stad)
Visie & A anp ak
42
6
Mobiliteitsloket (ICT uitgaven).
€15.000,-
€15.000,-
7
Gedragsverandering inclusief bestendigen goed reisgedrag tijdens Corona pandemie.
€10.000,-
€10.000,-
8
*Indien
50%
cofinanciering
Campagnes, communicatie en inzet influencers om gedrag en bewustwording
gebiedsgerichte
bewoners en werkgevers te beïnvloeden door gebruik deelmobiliteit.
Brabant
(i.s.m. Zo Slim Bereikbaar en SmartwayZ.NL Brainport Slim Bereikbaar)
krachtenbundeling
Pilot beleid & uitrol deelmobiliteit eigen organisatie (i.s.m. met ambtelijk opdrachtgever)
Totaal 2021 en 2022 inclusief cofinanciering gebiedsgerichte aanpak Zuidoost-Brabant*
€10.000,-
€10.000,-
het
via
de
Zuidoost-
kader
van
de
Zuidoost-Brabant
kan worden georganiseerd dan bedraagt het beschikbare budget
voor 2021 en
2022 €235.000,-. Dit wordt medio 2021
€235.000,-
Totaal 2021 en 2022 exclusief cofinanciering gebiedsgerichte aanpak Zuidoost-Brabant*
in
aanpak
pas duidelijk. Als cofinanciering niet lukt dan is €185.000,- taakstellend. Indien cofinanciering wel wordt toegekend dan
€185.000,-
zal dit bedrag in meerdering worden gebracht op de posten 2 t/m 5. **
De
ontwikkelaar
deelmobiliteit
Vanaf 2023
wordt
en
coördinator
verantwoordelijk
voor het verder uitwerken van het slim verbinden en koppelen van bestaande
Nr
Wat
Middelen
1
Ontwikkelaar en coördinator deelmobiliteit**: 28-32 uur per week, per jaar
€100.000,-
2
Beheer en ontwikkeling Mobiliteitsloket (data en systemen)
€15.000,-
3
Overige inzet afhankelijk van ambities. Deze wordt (jaarlijks) in overleg met de coördinator deelmobiliteit in de begrotingscyclus ambtelijk voorbereid en bestuurlijk geaccordeerd.
n.n.b.
middelen en eventuele cofinanciering. Binnen de gemeente Helmond, in de regio maar ook landelijk en Europees. Deze persoon is het aanspreekpunt, ontwikkelaar
en
aanjager
om
de
komende jaren op basis van de juiste stappen de juiste resultaten te boeken.
5.3.3 Randvoorwaarden
5.4 Samenwerken met partners en eindgebruikers
Om ambitie en aanpak deelmobiliteit te realiseren zijn er een aantal
Samen werken is essentieel. De gemeente Helmond betrekt structureel haar partners via enquêtes, workshops, consultaties en inspiratiesessies. Daarbij
randvoorwaarden om succesvol opvolging te kunnen geven aan de visie
bouwt Helmond voort op bestaande best practices vanuit andere overheden en marktpartijen, maar is er ook maximaal ruimte voor een aanpak die aansluit
en aanpak.
bij de behoefte van Helmondse bewoners en werkgevers.
•
Bestuurlijk commitment: enerzijds door deze visie en aanpak
1.
Publieke partners/overheden
deelmobiliteit te ondersteunen en jaarlijks besluiten te nemen
•
Helmond werkt samen binnen de gebiedsgerichte aanpak van het
•
•
over agendering, prioritering en programmering (inclusief
Uitvoeringsprogramma Smart Mobility Zuid-NL van SmartwayZ.NL
middelen/FTE)
en Brainport Smart Mobility/Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost-
Belangrijke voorwaarde is de samenwerking en betrokkenheid
Brabant. Om slim voortgang en
van interne en externe publieke partners. Samen, integraal en
opgestelde
gebiedsgericht ontvlechten én inzetten van middelen (euro’s,
te monitoren maakt Helmond
inzet mensen etc) is belangrijk voor opschaling van deelmobiliteit.
gebruik van het team Monitoring
Helmond stemt af met omliggende gemeenten in Zuidoost-Brabant en Noord-Limburg en legt hiermee de verbinding van lokaal naar regionaal
•
Helmond zoekt actief verbinding met gemeente Eindhoven, provincie Noord-Brabant en provincie Limburg om nationale ontwikkelen
resultaatafspraken
terug te vertalen naar de Helmondse situatie en behoeften •
We zoeken periodiek samenwerking op met de provincie Noord-
Zowel voor de bredere ambities van Helmond als de regio.
& Evaluatie binnen SmartwayZ.NL. Hiermee deelt Helmond data en
Brabant om mogelijkheden huidige (maar ook toekomstige)
Het reserveren van de benodigde middelen om bij te dragen aan
maakt gebruik van kennis en expertise binnen dit team om projecten
concessie inzake deelmobiliteit en hun rol in gedragsverandering,
de ambities op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid en
kwantitatief en kwalitatief te kunnen monitoren en nog beter te
vooruitstrevendheid voor 2030 en verder
organiseren. Daarnaast werkt Helmond- intensief samen met shared
Afhankelijk van de jaarlijkse agendering en besluit over
service teams Verkeersmanagement, Structurele gedragsverandering/
D e elmobiliteit Helmond
•
werkgeversaanpak, Smart Logistics en Team MaaS •
ontwikkeling hubs en deelvervoer te verkennen •
Vanuit bestaande netwerken en relaties met Europa zoeken we waar nodig aansluiting bij Europees beleid en middelen
43
prioritering en programmering tijdens de begrotingscyclus In het najaar van 2020 heeft de gemeente verschillende gesprekken gevoerd met publieke partners om de Helmondse visie en aanpak te verrijken. Dat
de benodigde zeven veranderstrategieën op het gebied van
blijft Helmond doen. Zowel formeel als ook informeel. Onderstaand de publieke partners met wie de gemeente eind 2020 de kansen en mogelijkheden van
deelmobiliteit worden aangepast
deelmobiliteit hebben verkend.
Snelle
ontwikkelingen
op
het
gebied
van
techniek
Visie & A anp ak
•
kunnen het ambitieniveau en snelheid in het realiseren van
en
businessmodellen deelmobiliteit vragen adaptieve aanpak en ook periodieke herijking aanpak en het met beoogde resultaten 2024 bijdragen aan doelen en ambities 2030 (hierbij herijken we niet onze eindambities, maar ‘de weg er naar toe’) •
De precieze impact van COVID-19 op mogelijkheden deelmobiliteit vanaf 2021 is nog niet volledig te overzien Arwina de Boer
Peter van Wijlick
Paul van Loon
Elice Steijaert
Sonja van Uden
Ron Nohlmans
- Vernieuwing OV Noord-Brabant
- RMO Noord-Limburg
- Gemeente Tilburg
- Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost-Brabant en gemeente Gemert-Bakel
- Brainport Smart District
- Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost-Brabant en gemeente Eindhoven
2.
Kennisinstellingen/onderwijs
•
Helmond betrekt kennisinstellingen zoals TUe, Summa college en kennispartners op Automotive Campus bij verder onderzoek naar drijfveren en behoeften van eindgebruikers, het testen van technieken en diensten deelmobiliteit op BSD en andere plekken in Helmond
Inwoners over deelvervoer - 2020 IVA.Analyse en Intelligence, januari 2021
Achtergrond
3 op de 10 inwoners geven aan naar de mogelijkheden van deelvervoer te hebben gekeken. Meer dan de helft is onbekend met de prijs en locaties van deelvervoer.
Bekendheid deelvervoeraanbieders D e elmobiliteit Helmond
8%
%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
Nee
Hoe vaak hebben inwoners die in 2020 gebruik gemaakt hebben van deelvervoer, daadwerkelijk gebruik gemaakt?
70% 60%
17%
50% 40%
%
10%
83%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
30% 1 tot enkele keren per maand
20% 10%
Helmond en het Brabants Mobiliteitsnetwerk (BMN) om marktpartijen te verleiden om deelmobiliteit te testen, te
Ja
80%
minder dan 1x per maand
9 van de 10 inwoners van Helmond die bekend zijn met aanbieders van deelvervoer hebben in 2020 geen gebruik gemaakt van deelvervoer. 83% van deze inwoners die wel deelvervoer gebruikten, gebruikt deelvervoer minder dan 1x per maand. De rest gebruikt deelvervoer 1 tot enkele keren per maand.
ontwikkelen en op te schalen in Helmond en werkgelegenheid daaromtrent te creëren •
Tijdens Corona maakt de helft nog net zo vaak gebruik van deelvervoer, de andere helft is het minder gaan gebruiken. Vrijwel niemand is deelvervoer vaker gaan gebruiken. De redenen om minder of geen gebruik te maken van deelvervoer tijdens Corona zijn vooral: het maken van minder vervoersbewegingen angst voor corona of gezondheid
Maken gebruikers van deelvervoer tijdens Corona vaker, even vaak of minder gebruik van deelvervoer? l To t
de ou ja
60
70
20%
30%
40%
50%
60%
70%
22% Even vaak
Andere aanbieders
Geen van allen
Bravoflex
10%
de gemeente Helmond om ook internationale best practices van marktpartijen op het gebied van deelmobiliteit naar Helmond te brengen om deze te testen (in BSD) of uit te rollen 4.
Eindgebruikers
•
Bewoners/reizigers
Helmond om behoeften en kansen inzake ontwikkeling en
49%
ar
t/m
en
69
50%
%
Helmond legt actief verbinding met het Europese netwerk van
Helmond betrekt intensief het stadspanel van de gemeente
aa
r
ar ja
ar 50
t/m
59
ja
ar ja 49 t/m 40
18
t/m
39
ja
ar
0
Helmond werkt intensief samen met de afdeling Economische Zaken, Innovatie, vertegenwoordigers bedrijvenparkvereniging
93%
90%
Greenwheels auto's
kunnen zijn voor de gemeente Helmond •
Hebben inwoners die bekend zijn met aanbieders van deelvervoer hiervan in 2020 gebruik gemaakt?
Welke deelvervoeraanbieders kennen de inwoners van Helmond?
Amber auto's
ontwikkelingen vanuit de markt die ook van toegevoegde
Gebruik deelvervoeraanbieders
78% van de inwoners van Helmond kent een aanbieder van deelvervoer. De inwoners van Helmond zijn het vaakst bekend met deelvervoeraanbieder Go Sharing elektrische scooters (67%). Ongeveer de helft van de inwoners is bekend met Bravoflex. 3 van de 10 inwoners is bekend met Greenwheels auto's. De andere aanbieders zijn bij minder dan 2 op de 10 inwoners bekend.
GoAbout deelfietsen
om op de hoogte te blijven van netwerk en nieuwste
De leeftijd van de inwoners speelt een rol in het (willen gaan) gebruiken van deelvervoer. Daarnaast zien we dat de belangstelling en het gebruik in wijken met een lage sociale status groter is. Van de inwoners die op dit moment geen gebruik maakt van deelvervoer, geeft een derde aan dit (misschien) te willen gaan doen. Nabijheid en prijs zijn belangrijke redenen om (mogelijk) wel gebruik te maken van deelvervoer.
In totaal hebben 789 inwoners de enquête ingevuld. Dit betreffen leden van het Helmondse Stadspanel. Er heeft een weging plaatsgevonden op basis van leeftijd, opleidingsniveau en geslacht om ervoor te zorgen dat de uitkomsten van dit onderzoek representatief zijn voor de inwoners van Helmond.
GO Sharing elektrische scooters
aanbieders van MaaS-, mobiliteits- en (deel)vervoersdiensten
gebruik gemaakt van deelvervoer in Helmond.
hoe inwoners van Helmond in het algemeen aankijken tegen deelvervoer.
Visie & A anp ak
Helmond organiseert periodiek marktconsultatie sessies met
Drie kwart van de inwoners van Helmond kent minimaal een aanbieder van deelvervoer. Hoe ouder men is, hoe minder vaak men een aanbieder kent. Van de inwoners die een deelvervoeraanbieder kennen, heeft een beperkt aandeel (8%) in 2020
inwoners in de toekomst gebruik willen gaan maken van deelvervoer en hun motieven om dit wel of niet te willen gaan doen. Tot slot gaan we in op de vraag
44
Marktpartijen
•
Belangrijkste bevindingen
In oktober 2020 is aan de inwoners van Helmond gevraagd hoe zij tegen deelvervoer aankijken. In deze factsheet is informatie te vinden over de bekendheid van aanbieders van deelvervoer en het gebruik hiervan. Daarnaast komt aan bod in hoeverre
100%
3.
Vaker
80%
opschaling deelmobiliteit periodiek te toetsen en bottom up
90% 100%
initiatieven te verkennen en waar nodig te faciliteren. Helmond
Minder vaak
6%
stemt periodiek af met haar wijkmanagers over kansen en behoeften in de afzonderlijke wijken.
Bereidheid tot gebruik deelvervoer
Gebruik deelvervoer Gebruik deelvervoer
Bereidheid tot gebruik deelvervoer
93% van de gebruikers van deelvervoer heeft een eigen auto, scooter of e-bike.
Slechts 7% van de gebruikers van deelvervoer geeft aan zelf geen auto, scooter of e-bike te hebben.72%
In welke leeftijdscategorie wordt er het meest gebruik gemaakt van deelvervoer?
De helft van de gebruikers van deelvervoer is tussen de 18 en 39 jaar oud. Daarnaast wordt er ook meer gebruik gemaakt van deelvervoer door inwoners uit wijken met een lagere sociaal economische status.
18 t/m 39 jaar 53%
12%
14%
9%
40 t/m 49 jaar
12%
50 t/m 59 jaar 60 t/m 69 jaar
%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
Inwoners van Helmond geven aan Bravoflex het meest te gebruiken, gevolgd door Go Sharing elektrische scooters, andere aanbieders en Amber auto's. Welke deelvervoeraanbieder het meest gebruikt wordt verschilt per wijk (gebaseerd op de sociaal economische status).
Lage sociaal economische status 56%
10%
26%
20%
30%
40%
50%
60%
19%
70%
80%
Van de inwoners, die aangeven deelvervoer te willen gaan gebruiken, is twee derde in de leeftijd van 18 t/m 39 jaar oud.
Willen inwoners, die nu geen gebruik maken van deelvervoer, dit in de toekomst wel gaan doen?
70 jaar en ouder
90% 100%
In welke wijken wordt er het meest gebruik gemaakt van deelvervoer?
%
Van de mensen die deelvervoer niet kennen of niet gebruiken geeft 5% aan wel gebruik te willen gaan maken van deelvervoer. 3 op de 10 inwoners geven aan misschien gebruik te willen gaan maken van deelvervoer. De meerderheid wil in de toekomst geen gebruik maken van deelvervoer.
Middel sociaal economische status Hoge sociaal economische status
90% 100%
5% 29%
10%
20%
Lage sociaal economische status
17%
73%
Hoge sociaal economische status
38%
13%
Totaal
33%
51%
30%
40%
50%
Type something 60%
80%
90%
9%
40%
25%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
12%
GO Sharing elektrische scooters
Andere aanbieders
16%
6% 6% 12%
40 t/m 49 jaar
41%
Beschikbaarheid
37%
Aanbod op goed verlichte plaatsen
29%
Anders, namelijk..
11%
0
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
70 jaar en ouder
Op de vraag wat inwoners belangrijk vinden om deelvervoer te gaan gebruiken wordt aanbod dichtbij de woning het vaakst genoemd. 6 van de 10 inwoners vindt de prijs ook belangrijk. 4 op de 72% 10 inwoners vinden het belangrijk dat afspraken rondom schoonmaken van deelvervoer worden nagekomen en dat deelvervoer beschikbaar is als ze het nodig hebben. 29% van de inwoners wil aanbod van deelvervoer op goed verlichte plaatsen. 1 op de 10 inwoners geeft aan andere dingen belangrijk te vinden. Hier worden praktische zaken genoemd zoals privacy, beschikbaarheid, toegankelijkheid en gemak. Verder geeft een groot deel aan op dit moment geen reden te hebben om deelvervoer te gebruiken.
Deelvervoer is voor mij duurder dan zelf over een vervoersmiddel beschikken
17%
Deelvervoer is onhygiënisch
14%
Ik wil graag vervoer van voordeur tot voordeur
37%
De locatie waar ik deelvervoer kan vinden is te ver van mijn huis
47%
Duurder dan eigen auto
27%
Niet hygiënisch
22%
Inwoners is ook gevraagd naar redenen waarom ze deelvervoer niet willen (gaan) gebruiken. Bijna de helft heeft "anders, namelijk" ingevuld. Uit de open antwoorden blijkt dat het overgrote deel van de inwoners van Helmond deelvervoer niet wil (gaan) gebruiken omdat ze er geen behoefte aan heeft. Ook hebben sommige inwoners geen mogelijkheid om gebruik te maken van deelvervoer, zijn er praktische redenen om er geen gebruik van te maken en/of vinden inwoners deelvervoer straatvervuiling. 27% van de inwoners geeft aan dat deelvervoer duurder is dan een eigen vervoersmiddel. 2 op de 10 inwoners vindt deelvervoer niet hygiënisch. 2% geeft aan deelvervoer niet te kunnen betalen.
Beschikbaarheid
15%
Leen liever van bekenden
14%
Duurder dan eigen scooter / e-fiets
10%
Niet dichtbij woning
6%
Aanbod op onveilige plaatsen
4%
Kan ik niet betalen
2%
0
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
Helmond werkt intensief samen met het Living Lab van Brainport
Stellingen over deelvervoer
Smart District om behoeften deelmobiliteit real life te testen maar
De inwoners van Helmond kregen ongeacht of ze deelvervoer hebben gebruikt de volgende stellingen voorgelegd: 19%
7%
19%
14%
27%
21%
29%
34%
0%
10% Eens
20%
13%
13%
65%
Deelvervoer is niets voor mij
Helemaal mee eens
32%
35%
6% 10%
ook om bottom up initiatieven een plek te geven.
55%
31%
Ik heb eigenlijk (nog) nooit naar de mogelijkheden van deelvervoer gekeken
Redenen om geen gebruik te maken van deelvervoer
50 t/m 59 jaar 60 t/m 69 jaar
Bravoflex
30%
60%
100%
17%
18%
20%
De prijs Nakomen afspraken rondom schoonmaken
18 t/m 39 jaar
Amber auto's
10%
70%
In welke leeftijdscategorie vallen de inwoners die bereid zijn deelvervoer te gebruiken?
65%
0%
76%
Anders, namelijk..
67%
38%
Redenen om gebruik te maken van deelvervoer Dichtbij woning
Misschien Nee
%
Van welke aanbieder wordt deelvervoer gebruikt?
Middel sociaal economische status
Ja
66%
Redenen om (geen) gebruik van deelvervoer te maken
30%
50%
60%
Helemaal oneens
We werken binnen SmartwayZ.NL intensief samen met het team Gedrag
31%
23%
40%
Type something Oneens
18%
70%
6% 8% 80%
en Reizigerspanel om drijfveren behoeften reizigers Zuid-Nederland
90% 100%
Weet ik niet
Het algemene beeld dat uit de stellingen komt is dat deelvervoer nog redelijk onbekend is: het merendeel van de inwoners van Helmond weet niet of een eigen vervoersmiddel duurder is dan het gebruik van deelvervoer. twee derde van de inwoners weet niet of de locatie, waar deelvervoer te vinden is, te ver van hun huis is. 6 op de 10 inwoners is het (helemaal) eens met de stelling dat ze eigenlijk (nog) nooit naar de mogelijkheden van deelvervoer hebben gekeken. Daarnaast geeft iets minder dan de helft aan deelvervoer onhygiënisch te vinden. 7 op de 10 inwoners wil graag vervoer van voordeur tot voordeur. Bijna de helft van de inwoners geeft aan dat deelvervoer niks voor hen is.
actueel te houden In het najaar van 2020 heeft het stadspanel uitgebreid onderzoek gedaan naar behoeften en drijfveren van Helmonders. Ook het team gedragsverandering van SmartwayZ.NL denkt actief mee.
47%
Dit blijft Helmond herhalen. In bijlage B volgt de samenvatting van het
68%
onderzoek wat Helmond periodiek willen blijven herhalen.
Percentage 18 t/m 39-jarigen geïnterviewden dat deelvervoer onhygiënisch vindt. Dit aandeel in de leeftijdscategorie van 40 jaar en ouder is beduidend hoger (85% of meer).
Gemiddelde percentage geïnterviewde inwoners dat (nog) nooit naar de mogelijkheden van deelvervoer heeft gekeken. Hoe hoger de leeftijd, hoe hoger dit percentage.
•
Werkgevers/werknemers
Binnen Helmond wordt intensief samengewerkt met met de afdeling Economische Zaken, Innovatie, vertegenwoordigers bedrijvenparkvereniging Helmond en het Brabants Mobiliteitsnetwerk (BMN) om deelmobiliteit een prominentere plek te geven in het mobiliteitsbeleid van Helmondse werkgevers. Samen met hen organiseert Helmond periodiek ronde tafels/interviews met werkgevers om D e elmobiliteit Helmond
hun wensen drijfveren en behoeften mee te nemen. In november 2020 heeft de gemeente met enkele Helmondse werkgevers afgestemd wat hun behoeften en wensen zijn om met deelmobiliteit voor hun werknemers maar ook bezoekers aan de slag te gaan. Daarnaast hebben ze de gemeente Helmond enkele tips en suggesties gegeven om de effectiviteit en impact van deelmobiliteit voor werkgevers en werknemers zo groot mogelijk laten zijn. De gemeente Helmond blijft samen met het Brabants Mobiliteitsnetwerk periodiek de behoeften en drijfveren met werkgevers afstemmen. Hierbij hebben werkgevers aangegeven ook zelf stappen te willen zetten.
enkele quotes van helmondse werkgevers
“Schone deelmobiliteit aanbieden aan onze werknemers is een onlosmakelijk onderdeel van duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook het samengaan met de vitaliteit van onze werknemers vinden wij belangrijk.” - Driessen Groep
2.
“We willen vooral onze jonge werknemers een flexibel, een schoon en een op maat afgestemd vervoersaanbod kunnen doen vanuit onze rol als aantrekkelijke werkgever.” - Nedschroef
3.
“De wereld van mobiliteit verandert en wij veranderen daarin mee. Bezit wordt gebruik. We zien een toenemende vraag naar elektrische deelauto’s bij bedrijven en helpen daarbij met een mobiliteitsadvies.” - BMW NobraCars
4.
“Een struikelblok is dat ons bedrijventerrein niet bereikbaar is met het OV. Daardoor zijn er werkzoekenden zoals jongeren of mensen zonder eigen vervoer die we niet kunnen bereiken voor een job bij ons. Deelmobiliteit zou een mooie uitkomst kunnen bieden. Tegelijkertijd kunnen we daarmee ons personeel stimuleren om een positieve bijdrage te leveren aan het milieu.” - Reynaers Aluminium
5.
“Laten we - naast meer samenwerken met de gemeente en het Brabants Mobiliteits Netwerk - op het gebied van deelmobiliteit ook als werkgevers meer onze behoeften en ervaringen delen. Samen zorgen we voor meer massa en krijgen we ook meer voor elkaar.” - Roval Aluminium
6.
“De regiefunctie ligt bij gemeente, echter als werkgevers zien we het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid om aanbod en gebruik van deelmobiliteit te versnellen. Goed voorbeeld doet volgen.” - Driessen Groep
Visie & A anp ak
1.
45
—
D e elmobiliteit Helmond
bijlagen
Visie & A anp ak
46
en verwijzingen
Bijlage A1: Acties Deelmobiliteit 2021-2023: Organisatie & samenwerking Helmond wil de drie hoofdambities op het gebied van leefbaarheid, bereikbaarheid en vooruitstrevendheid zo effectief en efficiënt mogelijk organiseren. Om de benodigde zeven veranderstrategieën uit hoofdstuk 4 te realiseren maakt Helmond de aanpak en acties op het gebied van organisatie en samenwerking meer concreet. Zowel intern als extern. Hierbij volgt een voorstel voor de benodigde acties in aanvulling op hoofdstuk 5.
Nr
Wat
5.1
Werkwijze gemeente Helmond
1
Uitwerken wat werkwijze Helmond (werken vanuit gedeelde belangen, integraal, gebiedsgericht, adaptief, denken vanuit daily urban system en datagedreven) en faciliteren initiatieven vanuit markt/samenleving precies betekent en welke rol in gremia, inzet mensen en middelen daarvoor nodig zijn
2
Indien nodig jaarlijkse aanvullende inzet mensen/middelen agenderen, prioriteren, programmeren conform 5.3.1
5.2
Helmond als werkgever
1
Visie en Plan van Aanpak opstellen op hoofdlijnen. Ambtelijk en bestuurlijk voorbespreken. Besluit wie binnen Helmond deelmobiliteit de komende jaren coördineert.
2
Andere gemeenten Noord-Limburg en Eindhoven pitch laten geven ambtelijk/bestuurlijk waarom zij meedoen als launching customer. Koppelen aan potentieel aanbod Mobility Mixx
3
Uitwerken op welke manier gemeente Helmond deelmobiliteit in haar mobiliteitsbeleid wil verwerken
4
Bestuurlijk accorderen via voorbereidende Raadscommissie, Raad en College
5
Starten pilot/’opt in’ voor medewerkers in aanvulling bestaand mobiliteitsbeleid
6
Leerervaringen pilot verwerken in definitief mobiliteitsbeleid gemeente Helmond
7
Stappen 1 t/m 4 herhalen. Vastelling hoe deelmobiliteit onderdeel is van mobiliteitsbeleid zakelijke ritten en woon/werk medewerkers gemeente Helmond
8
Indien van toepassing implementatie deelmobiliteit onderdeel laten uitmaken van nieuw mobiliteitsbeleid gemeente Helmond aansluitend bij verhuizing naar ‘Huis voor de Stad’
5.3
Rol en sturing gemeente Helmond
1
1 x per jaar interne werksessie over beoogde rol, sturing, afweegkader en financiële uitgangspunten gemeente Helmond om zeven veranderstrategieën te bespoedigen. Input voor 5.3.2/3
2
Afweegkader om initiatieven te agenderen, prioriteren en te programmeren. Jaarlijks met MT en bestuurder herijken
3
Jaarlijks 5.3.1/2 conform begrotingscyclus: advies en vaststellen agendering, prioritering en programmering -> ambtelijk -> management team -> bestuurder -> Voorbereidende Raadscie -> Raad -> College
5.4
Samenwerking in quadrupel helix verband
1
Overheden: actief blijven aansluiten Programmateam gebiedsteam Zuidoost-Brabant EN shared service teams Zuid-Nederland MaaS, Gedragsverandering, BMN, Data passend bij Krachtenbundeling
2
Overheden: per kwartaal overleg met omliggende en specifiek ook kleinere gemeenten. Afspraken hoe Helmond voor en namens kleinere gemeenten belangen behartigt
3
Overheden: OV: per kwartaal met provincie Noord-Brabant mogelijkheden verkennen concessie voor behoeften Helmond inzake zeven veranderingen deelmobiliteit, gedrag, hubs (en WMO vervoer)
4
Overheden: via bestaande Europese netwerk leggen we koppeling met Europees beleid en middelen en staan we open om deelmobiliteit te testen (BSD) of op te schalen in regio Helmond
5
Eindgebruikers: jaarlijkse update behoeften/drijfveren/ervaringen via stadspanel, wijkmanagers, team gedrag SmartwayZ.NL. Jaarlijks event Helmondse eindgebruikers
6
Eindgebruikers: jaarlijks update behoeften/drijfveren/ervaringen werkgevers via online enquête en event. Samen met afdeling Economische Zaken, BMN en Bedrijventerreinen Helmond
7
Marktpartijen: jaarlijks organiseren consultatie met MaaS-, mobiliteits- en (deel)vervoersdiensten
8
Eindgebruikers & marktpartijen: jaarlijks matchen vraag en aanpak en delen leerervaringen via pilot in BSD. Vooraf afspraken met BSD
9
Kennisinstellingen: werksessie of en zo ja op welke manier met kennisinstellingen zoals TUe, Summa college en kennispartners op Automotive Campus verder kan worden samengewerkt
Bijlage B: Resultaten enquête Stadspanel Helmond over deelmobiliteit
Inwoners over deelvervoer - 2020 IVA.Analyse en Intelligence, januari 2021
Achtergrond
Belangrijkste bevindingen
gebruik gemaakt van deelvervoer in Helmond. De leeftijd van de inwoners speelt een rol in het (willen gaan) gebruiken van deelvervoer. Daarnaast zien we dat de belangstelling en het gebruik in wijken met een lage sociale status groter is. Van de inwoners die op dit moment geen gebruik maakt van deelvervoer, geeft een derde aan dit (misschien) te willen gaan doen. Nabijheid en prijs zijn belangrijke redenen om (mogelijk) wel gebruik te maken van deelvervoer. 3 op de 10 inwoners geven aan naar de mogelijkheden van deelvervoer te hebben gekeken. Meer dan de helft is onbekend met de prijs en locaties van deelvervoer.
Bekendheid deelvervoeraanbieders
Gebruik deelvervoeraanbieders
8%
%
Welke deelvervoeraanbieders kennen de inwoners van Helmond?
100%
Hebben inwoners die bekend zijn met aanbieders van deelvervoer hiervan in 2020 gebruik gemaakt?
10%
93%
20%
30%
40%
50%
60%
Ja
90% 80%
70%
80%
90% 100%
Nee
Hoe vaak hebben inwoners die in 2020 gebruik gemaakt hebben van deelvervoer, daadwerkelijk gebruik gemaakt?
70% 60%
17%
50% 40%
%
10%
83%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
30% 1 tot enkele keren per maand
20% 10%
minder dan 1x per maand
Maken gebruikers van deelvervoer tijdens Corona vaker, even vaak of minder gebruik van deelvervoer? ou
l aa
50%
49%
70
ja
ar
en
69 t/m 60
To t
de
r
ar ja
ar 50
t/m
59
ja
ar ja 49 t/m 40
18
t/m
39
ja
ar
0
%
GO Sharing elektrische scooters Greenwheels auto's
Bravoflex
GoAbout deelfietsen
Amber auto's
Andere aanbieders
Geen van allen
10%
20%
30%
40%
50%
60%
22% Even vaak
Vaker
6%
70%
80%
Minder vaak
90% 100%
9 van de 10 inwoners van Helmond die bekend zijn met aanbieders van deelvervoer hebben in 2020 geen gebruik gemaakt van deelvervoer. 83% van deze inwoners die wel deelvervoer gebruikten, gebruikt deelvervoer minder dan 1x per maand. De rest gebruikt deelvervoer 1 tot enkele keren per maand. Tijdens Corona maakt de helft nog net zo vaak gebruik van deelvervoer, de andere helft is het minder gaan gebruiken. Vrijwel niemand is deelvervoer vaker gaan gebruiken. De redenen om minder of geen gebruik te maken van deelvervoer tijdens Corona zijn vooral: het maken van minder vervoersbewegingen angst voor corona of gezondheid
47
Visie & A anp ak
78% van de inwoners van Helmond kent een aanbieder van deelvervoer. De inwoners van Helmond zijn het vaakst bekend met deelvervoeraanbieder Go Sharing elektrische scooters (67%). Ongeveer de helft van de inwoners is bekend met Bravoflex. 3 van de 10 inwoners is bekend met Greenwheels auto's. De andere aanbieders zijn bij minder dan 2 op de 10 inwoners bekend.
D e elmobiliteit Helmond
Drie kwart van de inwoners van Helmond kent minimaal een aanbieder van deelvervoer. Hoe ouder men is, hoe minder vaak men een aanbieder kent. Van de inwoners die een deelvervoeraanbieder kennen, heeft een beperkt aandeel (8%) in 2020
In oktober 2020 is aan de inwoners van Helmond gevraagd hoe zij tegen deelvervoer aankijken. In deze factsheet is informatie te vinden over de bekendheid van aanbieders van deelvervoer en het gebruik hiervan. Daarnaast komt aan bod in hoeverre inwoners in de toekomst gebruik willen gaan maken van deelvervoer en hun motieven om dit wel of niet te willen gaan doen. Tot slot gaan we in op de vraag hoe inwoners van Helmond in het algemeen aankijken tegen deelvervoer. In totaal hebben 789 inwoners de enquête ingevuld. Dit betreffen leden van het Helmondse Stadspanel. Er heeft een weging plaatsgevonden op basis van leeftijd, opleidingsniveau en geslacht om ervoor te zorgen dat de uitkomsten van dit onderzoek representatief zijn voor de inwoners van Helmond.
Bijlage B: Resultaten enquête Stadspanel Helmond over deelmobiliteit
Gebruik deelvervoer Gebruik deelvervoer
Bereidheid tot gebruik deelvervoer
93% van de gebruikers van deelvervoer D e elmobiliteit Helmond
heeft een eigen auto, scooter of e-bike.
Slechts 7% van de gebruikers van deelvervoer geeft aan zelf geen auto, scooter of e-bike te hebben.72%
In welke leeftijdscategorie wordt er het meest gebruik gemaakt van deelvervoer?
De helft van de gebruikers van deelvervoer is tussen de 18 en 39 jaar oud. Daarnaast wordt er ook meer gebruik gemaakt van deelvervoer door inwoners uit wijken met een lagere sociaal economische status.
18 t/m 39 jaar 53%
12%
14%
9%
40 t/m 49 jaar
12%
50 t/m 59 jaar 60 t/m 69 jaar
%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
Inwoners van Helmond geven aan Bravoflex het meest te gebruiken, gevolgd door Go Sharing elektrische scooters, andere aanbieders en Amber auto's. Welke deelvervoeraanbieder het meest gebruikt wordt verschilt per wijk (gebaseerd op de sociaal economische status).
Lage sociaal economische status
Visie & A anp ak
56%
%
10%
26%
20%
30%
40%
50%
60%
19%
70%
80%
Van de inwoners, die aangeven deelvervoer te willen gaan gebruiken, is twee derde in de leeftijd van 18 t/m 39 jaar oud.
Willen inwoners, die nu geen gebruik maken van deelvervoer, dit in de toekomst wel gaan doen?
70 jaar en ouder
90% 100%
In welke wijken wordt er het meest gebruik gemaakt van deelvervoer?
48
Van de mensen die deelvervoer niet kennen of niet gebruiken geeft 5% aan wel gebruik te willen gaan maken van deelvervoer. 3 op de 10 inwoners geven aan misschien gebruik te willen gaan maken van deelvervoer. De meerderheid wil in de toekomst geen gebruik maken van deelvervoer.
Middel sociaal economische status Hoge sociaal economische status
90% 100%
5% 29%
17%
Misschien Nee
%
10%
20%
30%
40%
50%
Type something 60%
67%
73%
18%
9%
38%
13%
Totaal
33%
51%
20%
100%
30%
40%
38%
25%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
12%
40 t/m 49 jaar 50 t/m 59 jaar 60 t/m 69 jaar
Andere aanbieders
16%
6% 6% 12%
GO Sharing elektrische scooters
Bravoflex Hoge sociaal economische status
10%
90%
18 t/m 39 jaar
Amber auto's
0%
80%
17% 65%
Middel sociaal economische status
70%
In welke leeftijdscategorie vallen de inwoners die bereid zijn deelvervoer te gebruiken?
Van welke aanbieder wordt deelvervoer gebruikt?
Lage sociaal economische status
Ja
66%
%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
70 jaar en ouder
Bijlage B: Resultaten enquête Stadspanel Helmond over deelmobiliteit
Bereidheid tot gebruik deelvervoer Redenen om (geen) gebruik van deelvervoer te maken
76%
De prijs
60%
Nakomen afspraken rondom schoonmaken
41%
Beschikbaarheid
37%
Aanbod op goed verlichte plaatsen
29%
Anders, namelijk..
11%
0
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
Deelvervoer is voor mij duurder dan zelf over een vervoersmiddel beschikken
17%
Deelvervoer is onhygiënisch
14%
Ik wil graag vervoer van voordeur tot voordeur
37%
De locatie waar ik deelvervoer kan vinden is te ver van mijn huis
47%
Duurder dan eigen auto
27%
Niet hygiënisch
22%
Beschikbaarheid
15%
Leen liever van bekenden
14%
Duurder dan eigen scooter / e-fiets
10%
Niet dichtbij woning
6%
Aanbod op onveilige plaatsen
4%
Kan ik niet betalen
2%
0
10%
Inwoners is ook gevraagd naar redenen waarom ze deelvervoer niet willen (gaan) gebruiken. Bijna de helft heeft "anders, namelijk" ingevuld. Uit de open antwoorden blijkt dat het overgrote deel van de inwoners van Helmond deelvervoer niet wil (gaan) gebruiken omdat ze er geen behoefte aan heeft. Ook hebben sommige inwoners geen mogelijkheid om gebruik te maken van deelvervoer, zijn er praktische redenen om er geen gebruik van te maken en/of vinden inwoners deelvervoer straatvervuiling. 27% van de inwoners geeft aan dat deelvervoer duurder is dan een eigen vervoersmiddel. 2 op de 10 inwoners vindt deelvervoer niet hygiënisch. 2% geeft aan deelvervoer niet te kunnen betalen.
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
7%
19%
32%
35%
6% 10%
14%
13%
13%
65%
27%
21%
Ik heb eigenlijk (nog) nooit naar de mogelijkheden van deelvervoer gekeken
29%
34%
0%
10%
Helemaal mee eens
55%
31%
Deelvervoer is niets voor mij
Redenen om geen gebruik te maken van deelvervoer Anders, namelijk..
19%
18%
31%
49
Eens
20%
30%
40%
Type something Oneens
23% 50%
60%
Helemaal oneens
70%
6% 8% 80%
90% 100%
Weet ik niet
Het algemene beeld dat uit de stellingen komt is dat deelvervoer nog redelijk onbekend is: het merendeel van de inwoners van Helmond weet niet of een eigen vervoersmiddel duurder is dan het gebruik van deelvervoer. twee derde van de inwoners weet niet of de locatie, waar deelvervoer te vinden is, te ver van hun huis is. 6 op de 10 inwoners is het (helemaal) eens met de stelling dat ze eigenlijk (nog) nooit naar de mogelijkheden van deelvervoer hebben gekeken. Daarnaast geeft iets minder dan de helft aan deelvervoer onhygiënisch te vinden. 7 op de 10 inwoners wil graag vervoer van voordeur tot voordeur. Bijna de helft van de inwoners geeft aan dat deelvervoer niks voor hen is.
47%
Percentage 18 t/m 39-jarigen geïnterviewden dat deelvervoer onhygiënisch vindt. Dit aandeel in de leeftijdscategorie van 40 jaar en ouder is beduidend hoger (85% of meer).
68%
D e elmobiliteit Helmond
Dichtbij woning
Op de vraag wat inwoners belangrijk vinden om deelvervoer te gaan gebruiken wordt aanbod dichtbij de woning het vaakst genoemd. 6 van de 10 inwoners vindt de prijs ook belangrijk. 4 op de 72% 10 inwoners vinden het belangrijk dat afspraken rondom schoonmaken van deelvervoer worden nagekomen en dat deelvervoer beschikbaar is als ze het nodig hebben. 29% van de inwoners wil aanbod van deelvervoer op goed verlichte plaatsen. 1 op de 10 inwoners geeft aan andere dingen belangrijk te vinden. Hier worden praktische zaken genoemd zoals privacy, beschikbaarheid, toegankelijkheid en gemak. Verder geeft een groot deel aan op dit moment geen reden te hebben om deelvervoer te gebruiken.
Gemiddelde percentage geïnterviewde inwoners dat (nog) nooit naar de mogelijkheden van deelvervoer heeft gekeken. Hoe hoger de leeftijd, hoe hoger dit percentage.
Visie & A anp ak
Redenen om gebruik te maken van deelvervoer
Stellingen over deelvervoer
De inwoners van Helmond kregen ongeacht of ze deelvervoer hebben gebruikt de volgende stellingen voorgelegd:
Bijlage C1: Beleidscontex Regionaal
Bestuursakkoord 2020-2023 Provincie Noord-Brabant
impact en effecten te realiseren. Deze dienen versneld
Gemeente Helmond
BO MIRT Verkenning Zuidoost-Brabant MaaS,
'Samen, Slagvaardig en Slim: Ons Brabant': is de titel van
bij te dragen aan de bereikbaarheid en leefbaarheid in
Coalitieakkoord gemeente Helmond: Stad in Beweging
deelmobiliteit en e-hubs
het Bestuursakkoord Noord-Brabant 2020-2023 van
Zuid-Nederland en dus ook voor de bewoners, bezoekers
2018-2022
Om kansen deelmobiliteit te laten slagen en tot landelijke
VVD, Forum voor Democratie, CDA en Lokaal Brabant. In
en werkgevers van (de regio) Helmond.
GroenLinks, SP, VVD, Lokaal sterk en D66 hebben
opschaling
het bestuursakkoord staat de koers en de visie voor de
te
komen
zijn
actief
samenwerkende
overheden nodig die institutionele barrières wegnemen,
periode 2020-2023 beschreven.
D e elmobiliteit Helmond
een landelijk ecosysteem met gelijke randvoorwaarden
biedt voor deze vijf partijen richting voor een duurzame,