RN 054 Jaarverantwoording 2020

 In 2020 wordt het project “achter de voordeur gesprekken” voortgezet, zo werken we aan een groei van het maatschappelijke klimaat. Behaald, De 21 woningen aan de Postelstraat en Hoogeindsestraat zijn gereed. Behaald, De openbare ruimte in Overspoor is opnieuw ingericht. Behaald, 81 woningen in de Annawijk zijn verduurzaamd en energiezuinig gerenoveerd Behaald, Het project “achter de voordeur” is vanwege het coronavirus aangepast en voortgezet. Helmond-Oost en Helmond-Noord  Nadat einde 2019 het Wijkontwikkelingsprogramma voor Helmond-Oost is vastgesteld, starten we in 2020 met de uitvoering van de fysieke en maatschappelijke ingrepen.  In 2020 stellen we voor de wijk Helmond-Noord, in samenwerking met onze professionele partners en belanghebbenden, een wijkontwikkelingsplan op. Na afronding bieden we dit aan de raad aan, ter vaststelling. Behaald, In begin van het jaar is het Wijkontwikkelingsprogramma in uw raad vastgesteld. Daarnaast is gestart met de voorbereiding van de uitvoering van de fysieke en maatschappelijke ingrepen. Behaald, Het opstellen van het wijkontwikkelingsplan voor Helmond-Noord is in 2020 gestart Oplevering is voorzien in 2021.

68

3.9.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

Baten 310 Centrum

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging

135

Lasten

Saldo

671

-536

Baten

Lasten

127

Saldo

Saldo

624

-497

V/N 38 V

805

Stadsvernieuwing visie en strategie

118

-118

118

-118

810

Stadsvernieuwing wijk en buurtbeheer

683

-683

589

-589

94 V

815 Stadsvernieuwing algemeen

1.157

-1.157

2

1.108

-1.106

50 V

2.629

-2.493

128

2.439

-2.310

183 V

Totaal saldo baten en lasten

135

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 310 Centrum

17

17

17 V

815 Stadsvernieuwing algemeen

902

500

402

627

500

127

-276 N

Totaal mutaties reserves

902

500

402

644

500

144

-258 N

1.038

3.129

-2.091

772

2.939

-2.167

-76 N

Saldo programma

Toelichting op hoofdproduct Toelichting op afwijking hoofdproduct 810 Stadsvernieuwing wijk en buurtbeheer Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 94.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door lagere lasten van € 94.000. Dit voordeel is incidenteel. Er is jaarlijks een flexibel budget beschikbaar om initiatieven te ondersteunen en als cofinanciering vanuit de gemeente mee te werken aan kleinere en grotere projecten op wijkniveau. Door corona is er in 2020 is er hiervoor € 47.000 minder uitgegeven vanwege gebrek aan initiatieven. Daarnaast is er budget voor acht buurtbeheerders. De achtste buurtbeheerder is pas begin 2021 gestart waardoor € 47.000 minder is uitgegeven. Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 815 Stadsvernieuwing algemeen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 276.000. Het saldo wordt veroorzaakt door lagere onttrekking van € 276.000 van de reserve Leefbaarheidsmaatregelen. Deze lagere onttrekking heeft een incidenteel karakter. Vanuit de reserve Leefbaarheidsmaatregelen zijn onttrekkingen geraamd voor Helmond West, de Leonardusbuurt en plan- en communicatiekosten rondom de binnenstad. Het budget is bedoeld voor allerlei initiatieven ter versterking van deze wijken, zoals het T+Lab in de

69

Leonardusbuurt. De daadwerkelijk gemaakte kosten hiervoor, respectievelijk € 34.000, € 59.000 en € 18.000 zijn aan de reserve onttrokken. Het restant blijft beschikbaar voor projecten in de komende jaren.

70

3.10

Programma 10: Verkeer en mobiliteit

3.10.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  Realiseren van een goede bereikbaarheid in combinatie met leefbaarheid en de verkeersveiligheid in de stad, met waar mogelijk toepassing van smart mobility.  Hoogwaardige, betrouwbare, flexibele en betaalbare mobiliteitsdiensten. De uitvoering van de Bereikbaarheidsagenda is daarbij leidend.  Via deelname in Europese projecten participeren we actief in de ontwikkeling van innovatieve mobiliteitsoplossingen. Die bieden een oplossing voor onze eigen mobiliteitsopgaven en genereren ook een duidelijke economische spin-off in relatie tot de economische ontwikkeling op de Automotive Campus. Om dit te bereiken hebben we:  De nodige technische aanpassingen in de openbare ruimte aangebracht om de onbemande shuttlebus tussen Station Brandevoort en Automotive Campus mogelijk te maken. Sinds 23 december rijdt een onbemande shuttlebus vanuit het Europees project FABULOS.  De fietsbrug bij de Vlisco gerealiseerd als onderdeel van de snelfietsroute Helmond-Eindhoven.  Inmiddels de meeste verkeerslichten uitgerust als iVRI. Deze zijn operationeel voor diverse Coöperatieve Intelligente Transport Systemen (C-ITS) services, zoals Green Light Optimised Speed Advisory (GLOSA), Green Priority, Emergency vehicle warning en Red light violation warning. Er zijn diverse pilots uitgevoerd zowel als onderdeel van het C-Mobile project, als ook als onderdeel van Talking Traffic.

 Een Intelligente Snelheid Aanpassing (ISA) test uitgevoerd als onderdeel van het ReVeal project.  Studie naar de verkeersstructuur in Helmond uitgevoerd.  Deelgenomen aan drie Europese mobiliteitsprojecten in het kader van het eerste operationele jaar van EIT Urban Mobility..

3.10.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; Metropoolregio Eindhoven De afgelopen periode is veel aandacht besteed aan het MIRT-onderzoek Verstedelijking en Bereikbaarheid Brainport Eindhoven. De Metropoolregio Eindhoven en de Provincie Noord-Brabant werkten samen aan het opstellen van een gezamenlijke regionale mobiliteitsagenda. Besloten is om voor 2021 met een interim regionale mobiliteitsagenda te werken, omdat de resultaten van het MIRTonderzoek Verstedelijking en Bereikbaarheid Brainport Eindhoven nog niet verwerkt kunnen worden in de mobiliteitsagenda en deze wel richtinggevend kunnen zijn.

71

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten N279 In 2020 wordt het provinciaal inpassingsplan voor de verbetering van de N279 definitief. We sluiten met de provincie een overeenkomst over de flankerende maatregelen. Dit in het kader van een verdere bovenwettelijke verbetering van de leefbaarheid, onder andere geluid en natuur, naast deze weg. Vertraagd. De overeenkomst heeft vertraging opgelopen. Het Provinciaal Inpassingsplan N279 is weliswaar vastgesteld maar de bezwaarprocedure loopt nog; verwacht wordt dat de Raad van State medio 2021 uitspraak doet. De te sluiten overeenkomst tussen Provincie en gemeente loopt hier parallel aan. Studie verkeerstructuur Helmond Uit de regionale Studie Bundelroutes, die als onderdeel van de Bereikbaarheidsagenda is uitgevoerd, is gebleken dat in Helmond met het huidige pakket aan maatregelen er toch knelpunten ontstaan op het gebied van doorstroming en leefbaarheid. Daarom leveren we in 2020 een studie op naar de lokale verkeersstructuur die een antwoord moet geven op de geconstateerde knelpunten. Behaald. De studie is uitgevoerd. Uw Raad heeft in juli besloten dat niets doen geen optie is en kennisgenomen van twee ‘extreme, onderscheidende’ oplossingen voor 2040. De Raad heeft opdracht gegeven voor het onderzoeken van de zogenaamde Rochaderoute.

De keuze van een robuuste oplossing wordt betrokken bij de Omgevingsvisie en bij het vervolg op de – in 2020 uitgevoerde- regionale MIRT studie Verstedelijking en Bereikbaarheid Brainport Regio Eindhoven. Beleidsnota Parkeren In vervolg op de vaststelling van de Visie op de bereikbaarheid en parkeren Centrum wordt een nieuw parkeerbeleid opgesteld. Hierin worden de ambities van het (herijkte) Centrumperspectief en de Visie op bereikbaarheid en parkeren Centrum vertaald naar nieuw beleid op de verschillende deelopgaven voor het parkeren. Met behulp van een externe partij wordt een beleidsnotitie parkeren opgesteld en naar verwachting in december aan de raad voorgelegd. Vertraagd. Bij dit onderwerp is participatie van belang. Vanwege corona is het opstellen van de beleidsnota vertraagd. De beleidsnota wordt in 2021 afgerond. Visie nieuwe (openbaar) vervoerconcepten Naast de fiets bieden ook openbaar vervoer en nieuwe innovatieve vervoerconcepten kansen om de groei van het autogebruik terug te dringen. Hoogfrequent spoor, een metroachtige openbaar vervoerverbinding tussen Helmond en Eindhoven, bussen (al dan niet zelfrijdend), ov-voorzieningen zoals flexbussen en nieuwe mobiliteitsdiensten kunnen hier onderdeel van uitmaken. Om hier een samenhangend en kansrijk concept van te maken stellen we in 2020 een visie op voor nieuwe concepten en het openbaar vervoerssysteem in de stad.

Vertraagd. Zoals aangegeven in de tweede bestuursrapportage van 2020 heeft de OV-visie vertraging opgelopen. In 2020 zijn we betrokken geweest bij ontwikkelingen zoals het MIRTonderzoek Bereikbaarheid Brainportregio Eindhoven, het onderzoek naar de Brainportlijn, de ontwikkeling van innovatieve vervoerconcepten en deelmobiliteit. Maar ook het coronavirus leidt ertoe dat er mogelijk anders tegen openbaar vervoer wordt aangekeken. De toekomstige rol van het openbaar vervoer in Helmond wordt sterk bepaald door voornoemde ontwikkelingen. We verwachten in 2021 de visie aan te bieden.

72

Beleidsnota verkeersveiligheid We stellen in 2020 nieuw verkeersveiligheidsbeleid op – ter vervanging van de beleidsnota 2005. Landelijk en binnen Helmond stijgt het aantal verkeersongevallen. Verkeersveiligheid is een belangrijk onderdeel van leefbaarheid in de stad. Met name onder kwetsbare deelnemers, zoals fietsers, e-bike en voetgangers vallen veel slachtoffers. We willen het langzaam verkeer stimuleren als alternatief voor het autogebruik. Dat lukt alleen als ook de verkeersveiligheid voor deze categorie op een hoog niveau staat. Vertraagd. Zoals in de tweede bestuursrapportage van 2020 aangegeven is het opstellen van de nieuwe visie vertraagd. In 2020 is meegewerkt aan de nieuwe landelijke werkwijze van “data gestuurde verkeersveiligheid” voor de regio. Dit vormt de basis voor het op te stellen regionale en stedelijke verkeersveiligheidsbeleid. Uitvoering Fietsagenda Helmond  Fietspad tussen Kanaaldijk N.W. en Verlengde Stationsstraat, inclusief een nieuwe fietsbrug over de Zuid-Willemvaart.  Onderzoek naar een nieuwe fietsroute Gemert-Helmond.  Onderzoek naar verbetering fietsroute Helmond-Geldrop-Eindhoven langs het Eindhovens kanaal en via de Goorsebaan.  Verbetering van de doorstroming op kruispunten op bestaande fietsroutes.  Stimuleren van de fiets en gedragsverandering, door voorlichting, educatie en campagnes. Behaald.

In 2020 zijn de fietsbrug, fietspaden en verkeerslichten ter hoogte van het Vlisco terrein opengesteld. Verkenningen naar de fietspaden richting Geldrop, Gemert en Deurne lopen. Verbetering van de doorstroming op kruispunten op bestaande fietsroutes zijn voorbereid. De campagnes zijn uitgevoerd maar minder intensief dan bedoeld in verband met corona.

73

3.10.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

Baten

090

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Lasten

Regionale aangelegenheden brabantstad

Saldo

Baten

1

-1

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

250 Verkeer en vervoer beleid

1.589

4.433

-2.844

2.959

4.891

-1.932

912 V

Totaal saldo baten en lasten

1.589

4.434

-2.845

2.959

4.892

-1.933

912

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten

090

Regionale aangelegenheden brabantstad

58

58

58

58

250 Verkeer en vervoer beleid

746

30

716

419

30

389

-327 N

Totaal mutaties reserves

803

30

773

476

30

446

-327

2.392

4.464

-2.072

3.435

4.922

-1.486

Saldo programma

585 V

Toelichting op hoofdproduct Toelichting op afwijking hoofdproduct 250 Verkeer en vervoer beleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 912.000. Het saldo wordt voor € 285.000 verklaard door vertraging in de uitvoering van verkeersmaatregelen vanwege Corona en bezwaren van omwonenden. Daar staat tegenover dat er geen onttrekking aan de Reserve Mobiliteit (die als dekking dient) is gedaan. Het saldo wordt voor € 58.000 verklaard door lagere kosten op verkeersdata en verkeersvoorzieningen. Deze lagere kosten zijn deels structureel. In 2021 is de begroting hierop met € 40.000 verlaagd. Verder zijn de kosten voor Bravoflex lager uitgevallen: Vanwege corona en het stopzetten van Bravoflex is Bravoflex in 2020 niet verder gepromoot en waren er veel minder passagiers. Ook is er een voordeel op personele kosten ontstaan van € 200.000. Deze lasten zijn verantwoord in programma 14 en hebben per saldo geen gevolgen voor het jaarrekeningresultaat. Daarnaast is in 2020 een aantal Smart en Green Mobility projecten opgestart. Dit betreft zowel Europese projecten als projecten in het kader van de regionale Bereikbaarheidsagenda. Afronding van deze projecten vindt plaats in 2021. Dit heeft geleid tot minder uitgaven van € 1.355.000, dat eveneens leidt tot een lagere baten aan subsidiebijdragen van € 1.114.000. Per saldo bedraagt het voordeel € 241.000.

74

Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 250 Verkeer en vervoer beleid Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 327.000. Dit saldo wordt verklaard door een lagere onttrekking aan de reserve mobiliteit van € 285.000 vanwege minder uitgaven bij verkeersmaatregelen. Tevens is het project Talking Traffic nog niet afgerond, waardoor er een lagere onttrekking aan de reserve heeft plaatsgevonden. Deze lagere onttrekking heeft een incidenteel karakter.

75

3.11

Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming

3.11.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  We realiseren een veilige, prettige, gezonde en duurzame openbare ruimte, die aansluit bij de behoeften van inwoners en bedrijven.  Verduurzaming en vergroening is daarbij de belangrijkste ambitie voor de komende jaren en is nodig op alle fronten; groen is geen keuze maar de norm.  Het inzetten op een kindvriendelijke stad gaat ook via een kindvriendelijke openbare ruimte, waarin kinderen onbekommerd en veilig kunnen spelen en opgroeien. Om dit te bereiken hebben we:  In onze projecten de thema's rondom duurzaamheid, verhogen van biodiversiteit, klimaatadaptatie en circulariteit (hergebruik van grondstoffen in de fysieke ruimte) steeds nadrukkelijker de aandacht gegeven;  In regionaal verband (MRE) verder samengewerkt aan het beheer/ behoud en de inrichting van Gulbergen als groene long tussen Eindhoven en Helmond. Eind 2020 is de erfpachtovereenkomst met de huidige exploitant door de MRE ontbonden. Hiermee heeft de MRE meer sturing over de kwaliteiten van het gebied.  De in 2019 ingezette werkwijze van ecologisch maaibeheer in 2020 verder uitgebouwd. Het versterken van bloemrijke bermen is een must om de teruggang van de biodiversiteit een halt toe te roepen. Het bevorderen van de plaatselijke biodiversiteit helpt bijvoorbeeld mee om de overlast door eikenprocessierupsen te beperken.

Bij herinrichtingen kiezen we waar mogelijk voor beplanting die bij-vriendelijk is.  Voor de bestrijding van de Japanse Duizendknoop we diverse methoden geprobeerd. Deze evalueren we jaarlijks en bepalen met welke methodes we verder gaan. We hebben in beeld waar de Japanse Duizendknoop in Helmond voorkomt en bestrijden al deze locaties actief.  Op beleidsmatig niveau in 2020 het Streefbeeld Landelijke Gebied MRE vastgesteld;  Per asset (fysieke element in de openbare ruimte zoals wegen, verkeerslichten, bomen, etc) in beeld gebracht welk kwaliteitsniveau nodig is om de openbare ruimte van Helmond “Schoon, Veilig en Heel” te houden;  De beheer- en onderhoudsmaatregelen uitgevoerd zoals in paragraaf 5.3 onderhoud kapitaalgoederen is vermeld.  De uitnodiging ontvangen van CROW om in 2021 het Nationaal Congres Beheer Openbare Ruimte (NCBOR) te organiseren.

3.11.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; Metropoolregio Eindhoven In 2020 heeft de Metropoolregio Eindhoven geen extra taken uitgevoerd voor de gemeente Helmond dan haar reguliere werkzaamheden.

76

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Realisatie natuur- en onderhoudsvriendelijk groen We starten met de realisatie projecten in het kader van natuur- en onderhoudsvriendelijk groen, waaronder Park Ashorst (gedeelte grenzend aan Brandevoort) en ’t Peppellaantje. Helmond vindt het belangrijk om de biodiversiteit in en om de stad te verhogen. Daarvoor zijn een aantal locaties gevonden in het stedelijk gebied. Het is de wens deze locaties met stedelijke groenvoorzieningen om te vormen naar meer natuurlijker groen. De twee genoemde locaties worden eind 2019 aanbesteedt en het eerste kwartaal van 2020 uitgevoerd. Concreet betekent dit het vervangen van planten door ander soorten (inheems) die beter passen in het gebied en die voor meer biodiversiteit gaan zorgen. Het aantrekken van insecten en vogels. Waar mogelijk worden grasterreinen welke nu intensief worden onderhouden en waar ook weinig biodiversiteit aanwezig is omgevormd naar gras/kruiden/bloemen terreinen die extensief onderhouden kunnen worden. Dit is tevens goed voor de biodiversiteit en ook het beeld van de parken wordt veel aantrekkelijker, passender bij de omgeving. Behaald. Beide projecten zijn in 2020 gerealiseerd.

Ontwikkelvisie Gulbergen In regionaal verband (MRE) werken we verder samen aan het beheer/ behoud en de inrichting van Gulbergen als groene long tussen Eindhoven en Helmond. Uitgangspunt voor de verdere ontwikkeling is dat de huidige exploitant en de Metropoolregio gezamenlijk het ontwikkelproces in gang zetten en zoeken naar een nieuwe exploitant om de ontwikkelvisie verder uit te werken. Besluitvorming over de nazorg en sluiting is voorzien in de loop van 2020. Deels behaald. In regionaal verband (MRE) werken we verder samen aan het beheer/ behoud en de inrichting van Gulbergen als groene long tussen Eindhoven en Helmond. Eind 2020 is de erfpachtovereenkomst met de huidige exploitant door de MRE ontbonden. Visie Landelijk Gebied In MRE verband wordt een regionaal Streefbeeld opgesteld voor de transitie van het landelijk gebied. Dit zal begin 2020 worden vastgesteld. Voor Helmond is met name de verbinding tussen het landelijk en stedelijk gebied hierin van belang. De mogelijkheden om deze verbinding te versterken, bijvoorbeeld door een aanvulling op het B5 bod, worden in 2020 verder onderzocht. Dit sluit ook aan bij het BrabantStad initiatief “Het Volgend Landschap van BrabantStad”. Behaald, In 2020 is het Streefbeeld Landelijk Gebied MRE vastgesteld.

77

3.11.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

210 Wegen

284

5.124

-4.840

1.061

5.056

-3.995

844 V

225 Wegen - reiniging

148

2.619

-2.471

205

3.027

-2.822

-351 N

2.961

2.181

780

2.606

2.233

373

-407 N

260 Verkeer en vervoer uitvoering

26

792

-767

778

-778

-12 N

270 Binnenhavens en waterwegen

47

792

-745

32

767

-735

10 V

580

Groenvoorzieningen & natuur excl.recrea.

91

4.934

-4.843

255

5.558

-5.302

-459 N

595

Groenvoorzieningen & natuur , fonteinen

95

-95

63

-63

32 V

6

-6

1

-1

6 V

16.543

-12.987

17.482

-13.323

-336 N

230 Parkeervoorzieningen

722 Begraafplaatsen Totaal saldo baten en lasten

3.556

4.160

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 210 Wegen

83

225 Wegen - reiniging 580

Groenvoorzieningen & natuur excl.recreatie

Totaal mutaties reserves

Saldo programma

50

33

19

50

-31

-64 N

91

91

91

91

346

346

196

196

-150 N

521

50

471

306

50

256

-214 N

4.076

16.593

-12.516

4.466

17.532

-13.066

-550 N

Toelichting op hoofdproduct Toelichting op afwijking hoofdproduct HP 210 Wegen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 844.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 67.000 en door hogere baten van € 777.000. De hogere baten worden met name veroorzaakt door de ontvangen degeneratievergoedingen ter grootte van € 789.000. De kosten voor klein onderhoud verhardingen en de aanleg van uitwegen laten een nadelig saldo zien van € € 446.000. Daar tegenover staan lagere kosten voor herstraten ad € 64.000 en onderhoud van het centrumgebied ad € 113.000. Vanwege de milde winter is er een voordeel van € 247.000 op gladheidsbestrijding en door lagere energiekosten en minder onderhoudskosten is er een voordeel van € 89.000 op openbare verlichting.

78

Toelichting op afwijking hoofdproduct 225 Wegen Reiniging Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 351.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door hogere lasten van € 408.000 en door hogere baten van € 57.000. De hogere lasten worden met name veroorzaakt bij de reiniging van wegen door verhoogde inzet van machines en duurdere inhuur van personeel voor in totaal circa € 183.000 om de afgesproken kwaliteit te bereiken. Daarnaast zijn er hogere lasten als gevolg van onkruidbeheersing van circa € 242.000 ontstaan door extra en aangepaste inzet van machines en personeel van Blink en derden. Om de vereiste kwaliteit te bereiken is extern personeel ingehuurd vanwege ziekteverzuim en minder beschikbare uren bij Senzer. Als gevolg van externe inhuur zijn meer indirecte kosten ontstaan bij Blink die per jaareinde aan de gemeente worden doorbelast. De extra incidentele baten vanuit Nedvang (zwerfafvalvergoeding) verklaren in belangrijke mate de hogere baten. Toelichting afwijking hoofdproduct 230 Parkeren Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 407.000. Het saldo wordt enerzijds veroorzaakt door lagere baten van € 355.000. Deze lagere baten worden onder andere veroorzaakt door de uitbraak van het coronavirus. Hierdoor moesten horecazaken op slot, hielden veel winkels hun deuren maandenlang dicht en was thuiswerken de regel.

Het gevolg: uitgestorven parkeergarages en lege parkeerterreinen. Bij de tweede bestuursrapportage van 2020 is de raming van de baten al met € 539.000 naar beneden bijgesteld. De impact van de coronacrisis op het betaald parkeren in Helmond is echter nog groter dan bij de tweede bestuursrapportage van 2020 is aangenomen. De opbrengsten vallen nog eens € 250.000 lager uit. Deze inkomstenderving is verrekend met de algemene reserve. Een andere oorzaak is het vervallen van een aantal parkeerterreinen (Energiehuis en Kanaaldijk NO tussen de Havenweg en de inrit van Keyserinnedael). Afhankelijk van de keuze van de parkeerder voor een alternatief (Elzas, gemeentelijk betaalde parkeerplaats/garage, vrij parkeren) vindt compensatie plaats. De impact van het vervallen van een aantal parkeerterreinen heeft (mogelijk) structureel karakter. Toelichting op afwijking hoofdproduct HP 580 Groenvoorzieningen & natuur excl. recrea. Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 459.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door hogere lasten van € 624.000 en door hogere baten van € 165.000. De hogere baten worden met name veroorzaakt door niet geraamde ontvangen degeneratievergoedingen € 161.000.

Het nadelige saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten voor onderhoud € 110.000, stormschade € 49.000, het bestrijden van de invasieve soorten € 90.000, watergeven van bomen € 55.000 en hogere inschrijfprijzen € 135.000. Daarnaast vielen ook de kosten voor inboet en vervanging € 179.000 hoger uit. De warme zomer en de droogte het gehele jaar hebben ervoor gezorgd dat we meer kosten hebben moeten maken voor het watergeven van bomen en inboet van beplanting. Deze extra werkzaamheden vonden met name plaats in het 4e kwartaal. Ook de bestrijding van de invasieve soorten is intensiever geweest dan verwacht. Voor een belangrijk deel heeft dit te maken dat inwoners gehoor gegeven hebben aan de oproep om locaties waar exoten voorkomen door te geven. Al deze locaties moeten bestreden worden. Daarnaast maakt het lang aanhoudende weer dat de bestrijding intensiever was en dat deze doorliep tot ver in het 4e kwartaal.

79

3.12

Programma 12: Milieu

3.12.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  In het streven naar duurzaamheid, voor huidige en toekomstige generaties, wil Helmond vooroplopen en daarmee op een aantal vlakken een voorbeeldgemeente zijn.  Verduurzaming is op alle fronten nodig om de grote opgaven van energietransitie, klimaatadaptatie, gezondheid en een gezonde en veilige leefomgeving op te kunnen oppakken. Wij leggen het fundament en de richting vast voor een Helmond dat in 2035-2045 klimaatneutraal is.  Samenwerking met partners in de stad en in de regio stellen we voorop om het verschil te kunnen maken. Om dit te bereiken hebben we:  Een aantal grote projecten vormgegeven. Smart Synergie Helmond is een voorbeeld waarin we verschillende projecten vanuit Energietransitie bundelen. Het plan van aanpak voor ons eigen vastgoed is inmiddels uitgewerkt en wordt langjarig uitgevoerd.  In regionaal verband hebben we de concept RES aangeboden aan het Rijk. De RES leidt tot besluitvorming in het omgevingsbeleid (omgevingsvisie, omgevingsplannen, omgevingsprogramma’s en omgevingsverordeningen). Daarnaast is de inzet van de MRE gericht op ondersteuning en opschaling van initiatieven en het verkrijgen van draagvlak voor gedrag en maatregelen, en het komen tot testomgevingen voor innovatieve concepten voor de opwekking van duurzame energie.  Lokaal de eerste stappen gezet inzake de transitievisie warmte.

Ook is de visie zonnevelden en zonnedaken vastgesteld. We hebben niet enkel oog voor de technische facetten van de energietransitie maar we leggen de link met wijkontwikkeling, tweedeling (Energiearmoede) en klimaatadaptatie. Daarbij heeft communicatie naar inwoners en alle stakeholders ook onze aandacht. Alles staat of valt met het besef van nut en noodzaak van benodigde transities.  Een positief resultaat behaald over de in 2019 ingediende zienswijze tegen het opnemen van het indicatieve buisleidingentracé in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Het indicatieve tracé door Helmond is uit de NOVI verwijderd.  De samenwerking voortgezet met Peelgemeenten, Waterschap Aa en Maas en Brabant Water op het gebied van doelmatig waterbeheer en klimaatadaptatie.  Gezamenlijk met marktpartijen een uitstroomband ontwikkeld waarvoor we in 2020 voor de RioNed innovatieprijs genomineerd zijn. Hiermee zijn we tweede geworden.

3.12.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij(en); Omgevingsdienst Zuidoost Brabant De wettelijke milieutaken zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn conform werkprogramma uitgevoerd. De pandemie van het coronavirus heeft er wel voor gezorgd dat er minder fysieke milieu-inspecties zijn uitgevoerd door de ODZOB. Reiniging Blink De Gemeenschappelijke Regeling Blink heeft zelf geen beleidsresultaten; de gemeenten hebben deze afzonderlijk bepaald en vastgelegd. Voor de gemeente Helmond draagt Blink bij aan onze

80

doelstellingen met betrekking tot vermindering van het aantal kilogram afval per inwoner en het verhogen van het afvalscheidingspercentage.

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Verduurzaming bedrijventerreinen en gemeentelijk vastgoed In navolging van de nota verduurzaming bedrijventerreinen deel 1, energietransitie & circulair ondernemen, wordt in samenwerking met het bedrijfsleven deel 2 opgesteld over luchtkwaliteit (inclusief uitstoot van geur). Ook op het gebied van verduurzaming gemeentelijk vastgoed worden vervolgstappen gezet. Behaald. Samen met onze partners hebben we de vanuit de nota verduurzaming bedrijventerreinen een aantal grote projecten vormgegeven. Smart Synergie Helmond is hiervan een voorbeeld. Hiervoor hebben we tevens subsidie ontvangen vanuit OPZUID. Middels dit project bundelen we verschillende projecten vanuit Energietransitie en de eerste stappen op het gebied van circulaire economie. Tevens is de verbinding gezocht met de transitie van de bedrijventerreinen op het thema klimaatadaptatie. Het plan van aanpak voor ons eigen vastgoed is inmiddels uitgewerkt en wordt langjarig uitgevoerd. Het Huis van de Stad heeft hierin natuurlijk ook aandacht. Plan van aanpak luchtkwaliteit In 2019 stelt het Rijk een luchtverbeteringsplan op met maatregelen om de luchtkwaliteit snel te verbeteren. Hiermee moet de uitstoot van stikstofdioxide en fijnstof in de lucht worden teruggedrongen. Helmond streeft de WHO-norm na. Om deze doelstelling te bereiken zal een plan van aanpak worden opgesteld.

Ook de komst van de Omgevingswet vraagt om meer rekening te houden met het gezondheidsaspect van onze bewoners. Door milieuaspecten te monitoren wordt deze kwaliteit meer inzichtelijk gemaakt. Vooruitlopend op het op te stellen plan van aanpak luchtkwaliteit wordt aangehaakt aan het regionaal luchtmeetnetwerk waarbij in Zuidoost-Brabant ca. 50 luchtkwaliteitssensoren, waarvan vier in Helmond, zullen worden geplaatst. Deels behaald. Met de instemming van het landelijke Schone Lucht Akkoord (SLA) is akkoord gegaan met de doelstelling om in 2030 te voldoen aan de Wereld gezondheidsnormen (WHO) voor (zeer) fijnstof. Hiervoor is een plan van aanpak Luchtkwaliteit opgesteld. De aanpak richt zich op de doelgroepen mobiliteit, industrie en landbouw, maatregelen voor huishoudens, voorlichting en het meten van de luchtkwaliteit. Deze aanpak heeft ook raakvlakken met ander beleid, zoals het klimaat- en stikstofbeleid. De komende vijf jaren zal de luchtkwaliteit worden gemonitord. De levering van luchtkwaliteitssensoren is vertraagd waardoor geen metingen van de luchtkwaliteit zijn uitgevoerd. Huishoudelijke afvalstoffen De 2e fase van de Kadernota Afval omvat de verdere uitwerking op het terrein van onder andere restafval, GFT en de Milieustraat. Hierover vindt in 2020 besluitvorming plaats. Behaald.

De raad heeft zich in september 2020 uitgesproken over de beleidskeuzes die zijn opgenomen in de Kadernota Afval deel 2. Belangrijkste onderdeel hierbij is de gefaseerde invoering van diftar om een beter scheidingsgedrag en het hergebruik van grondstoffen te stimuleren. In de Programmabegroting 2021 (incl. Tarievenbesluit) zijn de consequenties hiervan financieel verwerkt. Voorafgegaan door een container-omruilactie eind 2020 is een en ander voor de laagbouwwoningen per 1 januari 2021 geëffectueerd. Voor de hoogbouwwoningen wordt dit in 2021 (in combinatie met de invoering van GFT-inzameling) locatie-gewijs doorgevoerd, zodat begin 2022 ook daar diftar een feit is.

81

Ontwikkelingen Afval In 2020 is aandacht uitgegaan naar de voorbereiding, besluitvorming en uitrol van de maatregelen in de Kadernota Afval deel 2. Maar de coronacrisis heeft ook invloed gehad op het afvaldomein. Na een tijdelijke sluiting van de milieustraat als gevolg van de grote toeloop, is deze weer onder de nieuwe richtlijnen heropend. Om bezoek in goede banen te leiden en service aan de inwoners te verhogen is sindsdien een afsprakensysteem operationeel. Terwijl er bij andere gemeentes forse stijgingen te zien waren van de hoeveelheid op de milieustraten geboden afval, zagen we in Helmond juist een daling. Dit wordt verklaard door de strenge toegangscontroles sinds november 2019, waardoor uitsluitend huishoudens van Helmond nog terecht kunnen. Bij de huis-aan-huisinzameling zagen we een toename van de hoeveelheden aangeboden afval (rest, GFT, PMD) als gevolg van onder andere het thuiswerken. Extra inzamel- en verwerkingskosten zijn hier het gevolg van geweest. Plan van aanpak klimaatadaptatie In 2019 zijn de Peelgemeenten gestart met de klimaatstresstesten. Deze worden opgevolgd met risicodialogen en in 2020 zal Helmond een plan van aanpak voor klimaatadaptatie opstellen, hoe te komen tot de juiste strategie voor de korte en lange termijn richting een klimaatadaptief Helmond in 2050. De stresstesten en dialogen worden hiervoor als basis gebruikt.

In 2020 wordt begonnen met het opstellen van warmteplannen voor de wijken. Vertraagd. In 2020 zijn als opvolging van de klimaatstresstesten, de klimaatdialogen gevoerd met bewoners, bedrijven, gezondheidspartners en de gemeenteraad, vanwege corona met enige vertraging. Op basis daarvan is de concept Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond opgesteld. Deze wordt in april 2021 vastgesteld door de raad. Metropoolregio Eindhoven – Energietransitie Onderdeel van het Klimaatakkoord is dat elke regio in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) opstelt. In 2020 zal de RES worden vastgesteld door alle gemeenteraden in de regio en worden aangeboden aan het Rijk. De RES leidt tot besluitvorming in het omgevingsbeleid (omgevingsvisie, omgevingsplannen, omgevingsprogramma’s en omgevingsverordeningen). Daarnaast is de inzet van de MRE gericht op ondersteuning en opschaling van initiatieven in de productie van (grootschalige) duurzame energie, de versnelling van de verduurzaming van de gebouwde omgeving zoals woningen, utiliteitsbouw en bedrijfspanden, en het verkrijgen van draagvlak voor gedrag en maatregelen, en het komen tot testomgevingen voor innovatieve concepten voor de opwekking van duurzame energie. Behaald. In 2020 hebben we de concept RES vastgesteld en aangeboden aan het Rijk.

De RES leidt tot besluitvorming in het omgevingsbeleid (omgevingsvisie, omgevingsplannen, omgevingsprogramma’s en omgevingsverordeningen). Daarnaast is de inzet van de MRE gericht op ondersteuning en opschaling van initiatieven in de productie van (grootschalige) duurzame energie, de versnelling van de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Daarnaast zet zij zich in voor het verkrijgen van draagvlak voor gedrag en maatregelen, en het komen tot testomgevingen voor innovatieve concepten voor de opwekking van duurzame energie gestart. Tevens is uitwerking gegeven aan de RES 1.0. Energietransitie Lokaal We hebben de eerste stappen gezet inzake de transitievisie warmte. Ook is de visie zonnevelden en zonnedaken vastgesteld. Deze beide documenten geven richting aan de opgave die wij als gemeente hebben om in uiterlijk 2045 klimaatneutraal te zijn. Tevens legt dit de basis waarop wij onze opgave inzake klimaatadaptatie kunnen gaan uitvoeren. Hierbij hebben we oog voor de technische facetten van deze transitie maar leggen we daarnaast de link met wijkontwikkeling (WOP 2.0), tweedeling (Energiearmoede) en klimaatadaptatie. Daarbij heeft communicatie naar onze inwoners en alle stakeholders onze volle aandacht.

82

3.12.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

Baten 730 Huishoudelijke afvalstoffen

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Lasten

Baten

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

8.487

2.347

10.996

8.568

2.428

81 V

295

-295

1

298

-297

-2 N

129

191

-62

25

167

-142

-80 N

760 Rioleringen

9.255

6.697

2.558

9.382

7.041

2.340

-217 N

780 Milieubeheer

1.018

4.602

-3.584

345

3.131

-2.786

798 V

Totaal saldo baten en lasten

21.236

20.272

964

20.749

19.205

1.544

581 V

750

10.834

Saldo

Ontsmettingen en ov.reinigingen

755 Reinigingen graffiti

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 730 Huishoudelijke afvalstoffen

694

694

710

710

16 V

760 Rioleringen

1

1

9

9

8 V

780 Milieubeheer

744

516

228

608

516

92

-135 N

1.438

516

922

1.327

516

811

-112 N

22.674

20.788

1.886

22.076

19.721

2.355

469 V

Totaal mutaties reserves

Saldo programma

Toelichting op hoofdproduct HP 730 Huishoudelijke afvalstoffen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 81.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door hogere lasten van € 81.000 en door hogere baten van € 162.000. Hoewel het uiteindelijke saldo slechts minimaal afwijkt van de begroting (inclusief extra coronabudget van € 401.000) zijn hierbij wel nog de volgende afwijkingen te vermelden. Het betreft:  Lagere inkomsten ad € 140.000 voor oud papier als gevolg van de internationale marktwerking.  Lagere inkomsten ingezameld textiel als gevolg van marktontwikkelingen (ca. € 37.000)  Daar staan hogere opbrengsten voor PMD tegenover ad € 190.000.  Door de aangescherpte poortcontrole (sinds eind 2019) op de milieustraat zagen we in 2020 met name een daling van het tonnage van het grof huishoudelijk afval; per saldo (er zijn ook meer andere stromen aangeboden) leidt dit tot een voordeel op de verwerkingskosten van € 120.000.  Daarnaast hebben meer bezoekers van de milieustraat gebruik gemaakt dan geraamd, waardoor er een voordeel op de baten (poorttarieven) van € 113.000 is ontstaan.

83

Hogere lasten door extra kosten die verband houden met de uitwerking en invoering van het nieuwe afvalbeleid per 1 januari jl. Het betreft personeel- en adviseringskosten (€ 103.000) en de externe kosten voor de containerruilactie, deels uitgevoerd eind 2020 (€ 45.000). HP 755 Reinigingen graffiti Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 80.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door lagere lasten van 24.000 en door lagere baten van € 104.000. De lagere lasten worden veroorzaakt door minder schoonmaakkosten. De lagere baten worden veroorzaakt doordat we niet in alle gevallen de kosten van het verwijderen van graffiti in rekening hebben kunnen brengen. HP 760 Rioleringen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 217.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door hogere lasten van € 344.000 en door hogere baten van € 127.000. De hogere lasten zijn ontstaan door een hogere dan geraamde toevoeging aan de voorziening riolering ad € 871.000. Dit wordt veroorzaakt door minder uitgaven op het onderzoeksprogramma van € 158.000 en op het maatregelenprogramma van € 109.000. Daarnaast is er een voordeel van € 180.000 op de kwijtscheldingen en zijn de kosten voor overhead € 116.000 lager dan begroot. Hogere baten wordt met name veroorzaakt door een niet geraamde uitkering inzake schade herstel riool Gerstdijk van € 100.000.

De overige € 27.000 meer baten is te verklaren door meer ontvangen dan geraamd binnen rioolheffing. Toelichting op afwijking hoofdproduct 780 Milieubeheer Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 798.000. Het saldo wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 1.471.000 en door lagere baten van € 673.000. Deze lagere lasten hebben een incidenteel karakter en worden veroorzaakt door een teruggave van de ODZOB over onze bijdrage over 2020 ad € 55.000. Daarnaast was er budget van € 67.000 beschikbaar vanuit de reserve ODZOB voor inhuur, maar is het vanwege corona is het niet mogelijk geweest om werkzaamheden over te dragen en daarom heeft er geen inhuur plaatsgevonden. In het uitvoeringsprogramma bodem zijn minder kosten gemaakt dan vooraf voorzien (circa € 600.000), maar dit leidt ook tot een evenredig lagere dekking vanuit de middelen voor bodemsanering waardoor er per saldo geen resultaat is. Van de geraamde duurzaamheidsmiddelen voor 2020 is een bedrag van € 734.000 niet uitgegeven. Zoals in de 2e Berap reeds aangegeven hebben diverse projecten in het kader van duurzaamheid, energietransitie en klimaatadaptatie vertraging opgelopen. Deze hebben in 2020 tot minder uitgaven geleid dan geraamd.

In 2020 is gewerkt aan het opstellen van de Uitvoeringsagenda 2021-2025 Klimaatbestendig Helmond en aan de verdere ontwikkeling van de transitievisie warmte en regionale energie strategie. Uitvoering daarvan zal in 2021 leiden tot uitgaven. Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 780 Milieubeheer Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 135.000. Dit saldo wordt met name veroorzaakt door een lagere onttrekking aan de reserve ODZOB waar vanwege corona minder inhuurwerkzaamheden hebben plaatsgevonden. Vanwege het achterblijven van uitgaven aan duurzaamheidsmaatregelen is € 42.500 minder onttrokken aan de reserve Versnellingsagenda.

84

3.13

Programma 13: Bestuur en organisatie

3.13.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  Helmond wil een omgevingsbewuste stad zijn, die anticipeert en snel en strategisch kan schakelen. Daarbij werken we nauw samen met partners, zowel binnen de stad als daarbuiten. In die samenwerking handelen we altijd vanuit onze eigen kracht en de inhoudelijke opgaven waarvoor we staan, onder meer genoemd in onze Strategische Agenda.  Door sterker in te zetten op lobby & public affairs willen we de belangrijkste Helmondse dossiers beter over het voetlicht brengen, ook buiten onze stad. Een goede lobby en public affairs kost tijd, maar levert uiteindelijk wel revenuen op. In deze missie zoeken we ook naar een sterkere samenwerking met Helmond Marketing. Onze stad heeft meer moois te bieden dan veel mensen nu nog weten, hier is absoluut winst te behalen.  De stedenband met Mechelen willen we continueren. Vanuit de Global Goals die vastgesteld zijn door de Verenigde Naties voelen we zowel verantwoordelijkheid voor inwoners in onze eigen stad als in andere landen, zoals voor de stad San Marcos in Nicaragua waarmee we al langer een bijzondere band onderhouden.  Vanuit het oogpunt van 24-uurs VIP-dienstverlening (Vriendelijk, Innovatief & Persoonlijk) hoort een open, transparante en actief communicerende gemeente. We maken inzichtelijk wat we doen en voor wie. Dit past bij het wijkgericht werken, wat ook terugkomt in de wijkspreekuren die onze bestuurders houden.

 We hebben een moderne, wendbare, integere en dienstbare organisatie nodig. Een gezonde basis en realistische ambities gaan daarbij hand in hand. Om dit te realiseren maken we gebruik van de kansen die digitalisering ons biedt. Deze toekomstgerichte benadering is ook een van de pilaren onder het Huis voor de Stad waarvan de plannen in 2020 verder vorm moeten krijgen. Om dit te bereiken hebben we:  Besluiten genomen over de toekomstige stadsmarketing. We werken toe naar een construct in 2023 waarin Helmond Marketing zich zal focussen op toeristisch recreatieve marketing en de gemeente zich gaat richten op de speerpuntenmarketing en daarmee het uitdragen van het verhaal van de stad.  Besluiten genomen over de koers van het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, gericht op voorzetting van de wettelijke archieftaken en van dienstverlening, intensivering van de advisering aan gemeenten en om met zusterinstellingen samen te werken.  Verdere voorbereidingen getroffen voor een integrale aanpak van adres- en identiteitsfraude.  We hebben meer inzicht gekregen waar we voor komend jaar de focus gaan leggen om medewerkers te helpen om de informatieveiligheid en privacy van onze inwoners en medewerkers te borgen. Het Jaarverslag Privacy en de Bestuursrapportage Informatieveiligheid zijn vernieuwd.

3.13.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij(en); Metropoolregio Eindhoven Voor de inhoudelijke beleidsresultaten van de strategische samenwerking tussen de 21 gemeenten met externe partners rond de thema’s mobiliteit, economie, transitie landelijk gebied en energietransitie wordt verwezen naar de betreffende programma’s. Bij de MRE zijn taken ondergebracht rond archief (Regionaal Historisch Centrum Eindhoven), Landgoed Gulbergen (juridisch eigenaar namens de 21 gemeenten) en in relatie tot de Vereniging van contractanten

85

Afvalsturing Brabant. Hierover zijn besluiten genomen waarvoor wordt verwezen naar de betreffende programma’s. De gemeente Helmond heeft in 2020 een zienswijze uitgebracht op de MRE begroting 2021 (inclusief de meerjarenfinanciering Brainport Development 2021- 2024). Het Algemeen Bestuur stelde op 1 juli 2020 de jaarrekening en het jaarverslag van 2019 vast en zal op 30 juni 2021 de jaarrekening en jaarverslag van 2020 behandelen. Glasvezel Helmond B.V. Door de B.V. is gestart met de uitrol van het glasvezelnetwerk.

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Beleidskader Global Goals Voor de uitvoering van de Global Goals doen we onderzoek naar de Helmondse Fairtrade-ambities en -mogelijkheden. De verantwoordelijkheid voor de besteding van de beschikbare budgetten wordt verlegd van raad naar college, waarbij een duidelijk transparant beleidskader wordt vastgesteld. Subsidiemiddelen Global Goals De verantwoordelijkheid voor de besteding van de beschikbare jaarlijkse subsidie wordt verlegd van raad (commissie internationale betrekkingen) naar college, waarbij duidelijke en transparante regels worden opgesteld. Behaald. Er is een Adviescommissie ingesteld die het college advies uitbrengt over het toekennen van subsidie. Dit gebeurt aan de hand van de vastgestelde nadere regels . Onderzoek Helmondse Fairtrade-ambities en -mogelijkheden. Voor de uitvoering van de Global Goals doen we onderzoek naar de Helmondse Fairtrade-ambities en -mogelijkheden. Onderzocht dient te worden of de gemeente Helmond het label FairTrade gemeente kan behalen. Uitgesteld. Het onderzoek naar de Helmondse FairTrade ambities is uitgesteld naar 2021. (huidige stavaza: Er is een inschatting gemaakt of behalen van het label FairTrade label voor de gemeente Helmond mogelijk is. Dat lijkt zo te zijn. De verkennende fase is daarmee afgerond.

De volgende stap: aan de zes FairTrade criteria voldoen om het label vervolgens aan te vragen. Een van de criteria is een werkgroep starten bestaande uit betrokken Helmonders. Deze werkgroep is op dit moment druk bezig om te zorgen dat de overige criteria worden behaald en FairTrade binnen onze stad meer aandacht krijgt. Ambitie is om in 2021 als gemeente het label FairTrade te behalen. Plan van aanpak duurzaamheidstoevoegingen eigen accommodaties, sport en onderwijs Vanuit het gebudgetteerde duurzaamheidkrediet is er geïnvesteerd en gepland tot 2021, een en ander nauwlettend geïntegreerd met de lopende meerjaren onderhoudsplanningen. Zowel isolerende als energie genererende maatregelen zijn getroffen of staan klaar voor uitrol. Slimme energiemeters zijn geïnstalleerd en groene daken en gevels gerealiseerd of gepland. Loopt volgens planning. Er is een quickscan voor duurzaamheidsmaatregelen uitgevoerd per pand en daarvan is een prioriteitenlijst gemaakt voor de panden. De uitwerking en uitvoering van de duurzaamheidsmaatregelen zijn begonnen. Een en ander wordt nauwlettend geïntegreerd met de lopende meerjaren onderhoudsplanningen. De werkzaamheden zullen uitgevoerd worden in 2020 en 2021. Stadsmarketing Als opdrachtgever zien we erop toe dat het door ons voor Stadsmarketing ingezette geld (via een subsidie aan Helmond Marketing) concreter en meer gericht wordt besteed.

De lat gaat omhoog en dit moet resulteren in een sterkere positionering en profilering van onze stad, vooral op de thema’s ‘Slimme Mobiliteit/Automotive’, ‘Food’ en de kracht van ons centrum.

86

Gedurende 2020 waren we nauw met Helmond Marketing in gesprek over de toekomst. In november heeft de raad ingestemd met nieuwe besluiten over de toekomst van stadsmarketing. Er is besloten dat betrokken partners toewerken naar een construct waarbij per 2023:  Helmond Marketing zich enkel zal focussen op de toeristisch-recreatieve marketing + het koppelen van Helmond Marketing, de VVV en de activiteiten rondom Peelmarketing;  De gemeente zich gaat richten op de speerpuntenmarketing en daarmee het uitdragen van het verhaal van de stad, met nadrukkelijk aandacht voor de thema's Automotive, Food Tech en Smart Cities;  Dit scenario gepaard gaat met een beoogde besparing van 100.000 euro. Gedurende 2020 hebben we gestuurd op een stadspromotie met meer focus, maar door de coronacrisis bleek dat soms lastig te realiseren. Door alle coronamaatregelen zijn er veel minder activiteiten uitgevoerd dan gepland. Identiteitsfraude Het voorkomen van identiteits- en adresfraude krijgt landelijk steeds meer aandacht. Gemeenten hebben een belangrijke taak om dergelijke fraude te voorkomen. Samen met onze interne en externe ketenpartners gaan wij extra maatregelen treffen om fraude bij aanvragen te voorkomen. In 2020 zijn de verdere voorbereidingen getroffen om -naast de reguliere taken op het gebied van adres- en identiteitsfraude- te komen tot een meer integrale aanpak van deze problematiek.

Naast de binnengemeentelijke samenwerking is in dat kader ook de samenwerking met ketenpartners (onder andere Belastingdienst, UWV, SVB, DUO, VNG) van belang. De voorbereidingen hebben onder andere vanwege de coronacrisis vertragingen opgelopen, waardoor de eerste resultaten van deze integrale aanpak pas in 2021 zijn te verwachten. Metropoolregio Eindhoven - RHCe Behaald. In 2020 zijn drie toekomstscenario’s voor het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) uitgewerkt. De gemeenteraad van Helmond heeft op 22 september ingestemd met het voorstel van het RHCe om de wettelijke taken en taken op basis van de gemeenschappelijke regeling voort te zetten; om de huidige activiteiten, dienstverlening en werkwijzen te continueren, om de advisering aan gemeenten te intensiveren, en om met zusterinstellingen samen te werken. Dit alles binnen de vastgestelde begroting. Het Algemeen Bestuur MRE heeft hier op 16 december 2020 mee ingestemd. Het RHCe blijft met dit besluit onderdeel uitmaken van de MRE-organisatie. Informatiebeveiliging en Privacy In 2020 is een goede start gemaakt om medewerkers voor te bereiden op de toekomst. We hebben veel energie gestopt in het bewust maken van onze medewerkers. We merken daarvan al positieve effecten als we te maken krijgen met phishing of andere cybercriminaliteit.

We hebben meer inzicht en weten waar we komend jaar aan moeten werken om medewerkers te helpen om de informatieveiligheid en privacy van onze inwoners en medewerkers te borgen. De eerste piketpaaltjes staan hiermee en helpen dat we verder groeien als organisatie die veilig en beschermd met de gegevens van onze stadgenoten omgaat. Er is gekozen om te groeien op dit thema door de inzet van bestaande formatie. We groeien hierin al merkbaar als organisatie, die groei staat door gemaakte keuze wel onder druk. Punt van aandacht is hier, of het tempo van de groei hoog genoeg is. De ontwikkelingen in de digitale wereld gaan immers snel, criminelen maken daar meer gebruik van en werken steeds “professioneler”.

87

Aandacht; Ons privacy beleid is aangepast. Kaders zijn opgesteld voor onder andere mobiele apparatuur, locatie onafhankelijk werken en fysieke kantoorbeveiliging. Het Jaarverslag Privacy en de Bestuursrapportage Informatieveiligheid zijn vernieuwd. Deze rapportages geven meer inzicht in de stand van zaken.

3.13.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

Baten 003 College van B&W

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Lasten

Baten

1.813

-1.811

010 Raad en raadscommissies

1.440

020 Regionale aangelegenheden 025 Bestuursondersteuning 050

Voorlichting communicatie stadspromotie

060 Beheer Basisregistraties 070 Stadswinkel 920 Financiering en treasury

1

Saldo

Saldo

V/N

-1.836

-25 N

-1.440

1.330

-1.330

110 V

1.728

-1.728

1.514

-1.514

213 V

1.715

-1.715

1.578

-1.576

139 V

6

129

-123

158

-158

-34 N

1

769

-767

799

-799

-31 N

1.152

2.996

-1.844

1.032

2.920

-1.887

-44 N

293

312

197

115

-178 N

412

-412

107

486

-378

34 N

11.001

-9.548

1.690

11.053

-9.363

185 V

293

1.453

237

Saldo

2.073

935 Centrum- en regiofunctie Totaal saldo baten en lasten

Lasten

2

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 060 Beheer Basisregistraties 070 Stadswinkel

86

26

920 Financiering en treasury

230

930 Nieuwe investeringen Totaal mutaties reserves

Saldo programma

112

82

43

18 V

-230

224

-224

6 V

106

-106

106

-106

112

422

-310

125

412

-286

23 V

1.565

11.423

-9.858

1.816

11.465

-9.649

209 V

88

125

Toelichting op hoofdproduct Toelichting afwijking Hoofdproduct 020 Regionale aangelegenheden Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 213.000. Het saldo wordt veroorzaakt door lagere lasten. Deze lagere lasten hebben een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door een incidentele teruggave in de regionale samenwerking (€ 60.000) en verminderde uitgave doordat geplande activiteiten van samenwerkingsverbanden door coronamaatregelen geen doorgang vonden (€ 28.000). Tenslotte hangt € 104.000 samen met de noodzakelijke ruimte om in te kunnen spelen op niet te ramen kosten in de regionale samenwerking en het meerjarenperspectief. Een voorbeeld hiervan is de structurele dekking van de bijdrage van Helmond aan het onderdeel Internationalisering van de Brainport agenda, met ingang van 2021. Door overheveling van de benodigde middelen van programma 13 naar programma 7 (raadsbesluit 15/2020). Toelichting afwijking Hoofdproduct 025 Bestuursondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 139.000. Het saldo wordt grotendeels veroorzaakt door lagere lasten van € 178.000. Deze lagere lasten hebben een incidenteel karakter en worden veroorzaakt door lagere advocaatkosten. Enerzijds doordat de huisadvocaat de relatief kleinere dossiers kon opvangen en anderzijds door een daling van (fraude-) zaken en bezwaarprocedures.

Toelichting afwijking hoofdproduct 070 Stadswinkel Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 44.000. Het saldo wordt enerzijds veroorzaakt door lagere baten van € 120.000. Deze lagere baten hebben een incidenteel karakter en worden onder andere veroorzaakt door lagere legesinkomsten voor de afgifte van vergunningen, onder andere voor evenementen, drank- en horeca en speelautomaten. Deze inkomstenderving als gevolg van de opgelegde coronamaatregelen is verrekend met de algemene reserve. Ook de lagere baten veroorzaakt door de lagere legesinkomsten voor de afgifte van burgerzaken producten (reisdocumenten, rijbewijzen, verklaring omtrent gedrag) en minder huwelijken/geregistreerde partnerschappen hebben een incidenteel karakter. De lagere legesinkomsten voor huwelijken/geregistreerde partnerschappen zijn het gevolg van de door het kabinet en de veiligheidsregio opgelegde coronamaatregelen. Het aantal huwelijken/geregistreerde partnerschappen is nog lager dan bij de tweede bestuursrapportage van 2020 is ingeschat. De extra inkomstenderving voor huwelijken/geregistreerde partnerschappen is verrekend met de algemene reserve. Daarnaast wordt het saldo anderzijds veroorzaakt door lagere lasten van € 76.000. Deze lasten hebben een incidenteel karakter en worden met name veroorzaakt door een lagere afdracht van rijkleges als gevolg van een lagere afgifte van burgerzaken producten.

Toelichting afwijking hoofdproduct 920 Financiering en treasury Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 178.000. Het saldo wordt veroorzaakt door niet geraamde lasten van € 197.000 en niet geraamde baten van € 25.000. Al enkele jaren wordt de gemeente aangesproken op een borgstellingsovereenkomst die tot en met 2021 is afgesloten. Aanspraak op deze borgstelling is mogelijk voor leegstaande en niet verhuurde ruimtes als gevolg van een faillissement en tot een bedrag van maximaal € 200.000. Ook in 2020 is de gemeente hiervoor aangesproken, waardoor de lasten zijn toegenomen met € 197.000. De baten bestaan uit ontvangen risico-opslagen voor borgstellingen.

89

90

4

Algemene Dekkingsmiddelen

In dit hoofdstuk wordt het jaarrekeningresultaat op de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente nader toegelicht. De baten uit de algemene dekkingsmiddelen zijn niet meegenomen bij de diverse programma's, met uitzondering van de lokale heffingen waarvan de besteding gebonden is aan de opbrengsten. In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven.

Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per hoofdproduct

Begroting na wijziging Baten

910 Organisatie algemeen 940 Post Onvoorzien

Lasten

Rekening

Saldo

Baten

4.295

-4.295

1

-1

736

Lasten 898

Realisatie t.o.v Begroting Saldo -162

Saldo

V/N

4.133 V 1 V

944 Overige financiële middelen

264

-221

485

590

817

-227

-711 N

950 Onroerend zaak belasting

22.578

443

22.135

22.559

451

22.109

-26 N

873

887

-15

819

624

194

209 V

203.530

841

202.689

206.379

206.379

3.690 V

3.820

40.409

-36.589

3.219

39.572

-36.353

236 V

-4.075

4.075

-3.431

3.431

-644 N

42.582

188.483

38.931

195.371

6.888 V

960 Overige belastingen 970

Algemene rijksuitkeringen/gemeentefonds

991 Overhead 992 Doorbelasting overhead Totaal saldo baten en lasten

231.065

234.302

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Ontrekking Storting Saldo t.o.v. wijziging wijzinging wijziging Baten Lasten Begroting Ontrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 970

Algemene rijksuitkeringen/gemeentefonds

1.755

1.755

2.307

2.307

552 V

910 Organisatie algemeen

7.470

5.748

1.722

6.891

5.718

1.173

-549 N

991 Overhead

2.948

170

2.778

2.528

28

2.500

-278 N

657

915

-258

657

908

-251

7 V

Totaal mutaties reserves

12.831

6.833

5.998

12.383

6.654

5.730

-268 N

Saldo programma

243.896

49.416

194.481

246.685

45.585

201.101

6.620 V

944 Overige financiële middelen

91

Algemene rijksuitkeringen/gemeentefonds De gemeentefondsuitkering is opgebouwd uit de algemene uitkering (AU) en de decentralisatie- en integratie-uitkeringen, waaronder de integratie-uitkering Sociaal Domein. Deze uitkering bestaat uit het Participatiebudget en middelen voor Jeugd en Wmo. Er is geen bestedingsvoorwaarde verbonden aan de inzet van deze uitkering, waardoor gemeenten vrij zijn om een eigen afweging te maken bij de besteding ervan. Onze gemeente hanteert het standpunt om deze uitkering in te zetten voor de taken die voortkomen uit de decentralisaties. Het resultaat van het gemeentefonds bedraagt ruim € 3,6 miljoen voordelig in 2020 en bestaat voor ruim € 2,8 miljoen uit hogere opbrengsten en circa € 0,8 miljoen uit budgetten die niet zijn ingezet. Hogere opbrengsten De afwijking van de daadwerkelijke opbrengsten ten opzichte van de geraamde opbrengsten wordt veroorzaakt door:  de positieve bijstelling van de gemeentefondsuitkering in de decembercirculaire 2020 ten opzichte van de septembercirculaire 2020 waar we van uitgaan in de begroting. De hogere opbrengst betreft voornamelijk de beschikbaarstelling van ruim € 913.000 uit het derde steunpakket ter compensatie van de gevolgen van de coronacrisis voor gemeenten in 2020;  een positieve verrekening in 2020 over 2019 van ruim € 1,5 miljoen.

Volgens de systematiek van het gemeentefonds wordt de definitieve uitkering van een jaarschijf uit het gemeentefonds na twee jaar vastgesteld. In de tussentijd kunnen hierop aanpassingen plaatsvinden door een wijziging van de berekeningsmaatstaven. Niet-besteed budget Op het budget dat voortkomt uit het gemeentefonds is circa € 0,8 miljoen over. Deze stand is gebaseerd op de tweede bestuursrapportage 2020. Uit de decembercirculaire 2020 volgen geen extra verplichtingen. Een bedrag van € 80.000 zal middels een voorstel tot resultaatbestemming ter besteding worden overgeheveld naar 2021. Het restant maakt onderdeel uit van het jaarrekeningresultaat 2020. Compensatiepakket coronacrisis Zoals hierboven aangegeven, is in de decembercirculaire 2020 een bedrag van € 913.000 beschikbaar gesteld in het kader van het derde steunpakket corona. Hierover is uw raad al geïnformeerd via raadinformatiebrief 15-2021. Zoals besloten bij de tweede bestuursrapportage van 2020, zijn de financiële afwijkingen in 2020 als gevolg van de corona consequenties van circa € 1,5 miljoen verrekend met dit bedrag. Het resterend bedrag van € 552.000 is onttrokken aan de algemene reserve.