RN 054 Jaarverantwoording 2020

Senzer heeft zich ingezet op de re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering. Als gevolg van COVID-19 is het Senzer niet gelukt om in 2020 een afname van 50 uitkeringsdossiers te realiseren. Maar, daar waar de raming van het Centraal Planbureau (CPB) een stijging van 5% van het aantal bijstandsgerechtigden had geprognotiseerd, is de stijging in onze arbeidsmarktregio beperkt gebleven tot slechts één uitkeringsdossier (0.02%). Pilot “Iedereen mag meedoen” Middels de pilot “Iedereen mag meedoen” onderzoeken we onder meer of en op welke manier het Stadsleerbedrijf een rol kan spelen voor mensen met een loonwaarde tot 30%. Met behulp van de pilot onderzoeken we op welke wijze een integrale, ketengerichte aanpak (door)ontwikkeld kan worden, die zoveel mogelijk aansluit bij reguliere werkprocessen, dienstverlening en voorzieningen. Met behulp van de pilot proberen we de doelgroep in beeld te krijgen. Dit evalueren we in 2020. Vertraagd. Ondanks dat de pilot 'Iedereen mag meedoen' succesvol van start is gegaan, ligt deze vanwege COVID-19 sinds maart stil. Gedurende het jaar is het contact met de deelnemers aan de pilot onderhouden. Op dit moment wordt de mogelijkheid onderzocht om de pilot zodra de omstandigheden dit toelaten te verlengen

24

Pilot voor maatschappelijke baan We overwegen in 2020 te starten met een pilot om mensen te stimuleren (weer) aan het werk te gaan met ruimte voor keuzevrijheid, waardering en zelfontplooiing zonder dat ze daarbij de zekerheid van een uitkering verliezen. Internationaal en landelijk zien wij vergelijkbare ontwikkelingen vanuit het gedachtegoed van basisbanen. Daarbij wordt de bijstandsuitkering door de werkgever aangevuld tot het minimumloon. We onderzoeken hierbij de doelgroep, de mogelijkheden op de arbeidsmarkt en het financiële plaatje. Ook wordt bekeken hoe het Stadsleerbedrijf kan ondersteunen. Vertraagd. In 2020 is een extern bureau ingeschakeld dat onderzoek heeft gedaan naar diverse scenario's. Hierbij is onderzoek gedaan ten aanzien van welke mogelijkheden er zijn tot activering en hoe deze lonend te laten zijn. Hiermee is rekening gehouden met de Helmondse situatie (aanbod, diensten, behoeften, et cetera) en diverse landelijke ontwikkelingen (basisbanen). Als gevolg van onder meer COVID-19 kent het onderzoek de nodige vertraging. naar verwachting worden de commissie en de raad in de tweede helft van 2021 geïnformeerd over de scenario’s. Vroegsignalering Om zware (schulden)problematiek te voorkomen is in 2019 de pilot Vroegsignalering gestart. Deze pilot loopt door in 2020 en zal dan ook geëvalueerd worden.

Op basis van de resultaten wordt vroegsignalering ingebed in de reguliere aanpak. Behaald. De pilot is in 2020 uitgevoerd en geëvalueerd. Op basis van de evaluatie en de nieuwe Wet gemeentelijke schulddienstverlening wordt vroegsignalering vanaf 2021 en verder als reguliere taak uitgevoerd. Toegang en nazorg schulddienstverlening We verbeteren de toegang tot de schulddienstverlening door een andere werkwijze toe te passen waarmee we onze (potentiële) klanten beter kunnen bereiken. Daarnaast verbeteren we de schulddienstverlening aan ondernemers. Naar aanleiding van de evaluatie van de pilot “opkopen schulden” eind 2019 zal er in 2020 een voorstel volgen over de voortzetting hiervan. Om ervoor te zorgen dat inwoners na een schulddienstverleningstraject weer zelf verder kunnen en niet opnieuw in de schulden raken, is het belangrijk om goede nazorg te bieden. In 2019 is hier een start mee gemaakt en in 2020 bedden we dit structureel in. Behaald, In 2020 is het nieuwe beleidskader, waarin de belangrijkste uitgangspunten zijn benoemd, vastgesteld. "Opkopen schulden" is opgenomen in de beleidsregels schulddienstverlening. Vanuit nazorg en het voorkomen van recidive worden cliënten nu structureel vanuit eigen budgetbeheer en coaching begeleid naar meer zelfredzaamheid.

Met het inrichten van de Hulplijn Geldzorgen is een eerste stap gezet in betere samenwerking rondom de toegang tot schulddienstverlening. Evaluatie Senzer In 2020 besluiten we hoe we omgaan met de uitkomsten van de evaluatie uit 2019. Behaald. De evaluatie van Senzer is afgerond en de uitkomsten daarvan zijn in het tweede kwartaal van 2020 gedeeld met uw raad. Vanuit het zogeheten krachtteam zijn op basis van het evaluatierapport enkele verder uit te werken punten geformuleerd, te weten de positionering, de governance en de financiering. In de doorontwikkeling van Senzer zullen deze drie punten achtereenvolgens verder worden uitgewerkt in 2021.

25

3.2.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

Baten 602 Uitvoering uitkeringsregelingen

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

49.028

56.380

-7.352

51.927

59.520

-7.593

-241 N

603 Bijzondere bijstand

207

7.582

-7.375

130

7.720

-7.589

-215 N

604 Schulddienstverlening

255

1.483

-1.228

66

995

-929

299 V

618 Werkgelegenheidsbeleid

1.000

22.016

-21.016

185

20.399

-20.213

803 V

619 Minima beleid

10

1.483

-1.474

4

1.475

-1.471

3 V

621 Participatie

806

7.259

-6.453

848

6.557

-5.708

745 V

51.306

96.203

-44.897

53.161

96.665

-43.504

1.393 V

Totaal saldo baten en lasten

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 602 Uitvoering uitkeringsregelingen

241

241

241 V

603 Bijzondere bijstand

99

99

99 V

101

-299 N

261

-139 N

604 Schulddienstverlening

400

400

172

618 Werkgelegenheidsbeleid

400

400

261

621 Participatie

550

550

144

308

-164

-714 N

1.350

1.350

917

379

538

-812 N

-43.547

54.078

97.044

-42.966

582 V

Totaal mutaties reserves

Saldo programma

52.656

96.203

71

Toelichting op hoofdproduct Programma 2 maakt onderdeel uit van een gesloten systeem. Het resultaat van de programma’s in dit systeem wordt verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. De afwijkingen op de reservemutaties worden enkel toegelicht in zoverre deze niet behoren tot de slotboeking van een programma.

26

Toelichting afwijking hoofdproduct 602 Uitvoering Uitkeringsregelingen Dit hoofdproduct kent een incidenteel nadelig saldo van € 241.000. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door hogere lasten van € 3,1 miljoen euro en hogere baten van € 2,9 miljoen euro. Deze afwijkingen zijn grotendeels te verklaren doordat de baten en de lasten van de Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) en de Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandig Ondernemers (Tozo) op dit hoofdproduct worden verantwoord. De begroting inzake beide onderwerpen is het laatst geactualiseerd middels de tweede bestuursrapportage 2020 met de informatie die destijds beschikbaar was. De definitieve beschikkingen inzake beiden zijn hoger vastgesteld. Dit is voor onze gemeente budgetneutraal aangezien deze middelen worden uitgekeerd aan Senzer en Senzer de uitvoering van beide regelingen voor ons verzorgt. Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 602 Uitvoering Uitkeringsregelingen De afwijking van € 241.000 is te verklaren door verschillende voor-en nadelen waaronder een afrekening uitvoeringskosten bijzondere bijstand, vrijval van een vordering inzake Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen (Bbz) 2004 en terugvordering inzake een deel van de uitvoeringskosten van Senzer over 2020.

Toelichting afwijking hoofdproduct 603 Bijzondere bijstand Het hoofdproduct 603 kent een nadelig saldo van € 215.000 Dit wordt enerzijds veroorzaakt door hogere lasten à € 138.000. De uitgaven voor bijzondere bijstand (met name ten behoeve van bewindvoering) waren hoger dan geraamd. De stijging van deze kosten is een trend die bij alle gemeenten in Nederland speelt. Daar tegenover staat dat de lasten binnen aanpak armoede lager waren dan begroot. Verder is het budget voor incidentele subsidies en voor het opkopen van schulden in 2020 niet volledig ingezet. Ook is voor € 77.000 minder aan baten gerealiseerd dan begroot. De oorzaak is dat inzake bijzondere bijstand minder is teruggevorderd dan begroot. Toelichting afwijking hoofdproduct 604 Schulddienstverlening Het hoofdproduct 604 heeft een voordelig saldo van € 299.000. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een onderbesteding van de beschikbare extra impulsmiddelen aanpak schulden. Niet alle onderdelen binnen dit uitvoeringsprogramma aanpak schulden zijn gestart als gevolg van de coronacrisis en de daaraan gerelateerde maatregelen. Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 604 Schulddienstverlening Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 299.000. Dit wordt veroorzaakt doordat niet alle middelen voor de impuls aanpak schulden zijn in 2020 besteed.

Als gevolg wordt er minder aan de reserve Sociale Stad onttrokken dan begroot. Toelichting afwijking hoofdproduct 618 Werkgelegenheidsbeleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 803.000. Dit wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 1.617.000 en lagere baten van € 815.000. Dit voordelig saldo is incidenteel en kent drie belangrijke redenen: - In 2020 hebben we € 2,0 miljoen ontvangen voor Perspectief op Werk. Op basis van een doeagenda zetten we deze middelen in voor diverse projecten binnen de arbeidsmarktregio. Uw raad is eerder over een aantal van deze projecten geïnformeerd in RIB 95 en RIB 119. In 2020 hebben we ruim € 1,4 miljoen van deze middelen benut. Het restant, bijna € 600.000, maakt onderdeel uit van het voorstel tot resultaatbestemming en willen we in 2021 benutten om de doe-agenda verder uit te voeren.

27

-

In de tweede bestuursrapportage hebben wij uw raad geïnformeerd over twee subsidies die we namens de arbeidsmarktregio hebben ontvangen van de provincie. Het gaat om in totaal € 1,0 miljoen. In 2020 hebben we met name geïnventariseerd waar de behoefte ligt binnen de arbeidsmarktregio en hebben we voorbereidingen getroffen waardoor we in 2021 direct aan de slag kunnen met diverse projecten. We zijn in overleg geweest met de provincie en we hebben de mogelijkheid gekregen om de middelen ook in 2021 in te kunnen zetten (deze waren aanvankelijk gebonden aan het jaar 2020). Door dit alles zijn de uitgaven in 2020 ruim € 800.000 lager dan begroot. Dit resulteert ook in lagere baten, doordat hier alleen het deel van de subsidie dat benut is, gerealiseerd is.

-

De lasten voor Onderwijs & Arbeidsmarkt zijn ongeveer € 200.000 lager dan begroot. Dit komt met name doordat in 2020 de focus lag op het treffen van voorbereidingen om de taken en projecten in het kader van de strategische uitvoeringsagenda Onderwijs & Arbeidsmarkt in 2021 volledig uit te kunnen voeren. Zo staat het e-loket en online portal voor werkgevers, werknemers en werkzoekenden na alle voorbereidingen in 2020 op het punt om geopend te worden, gaan we van start met van-werk-naar-werk trajecten, Stageregio en de inzet van het regionale mobiliteitsteam. Waar de voorbereiding van alle projecten in 2020 nog beperkte kosten met zich meebracht, zal de operationele uitvoering van deze projecten in 2021 veel meer kosten met zich meebrengen.

Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 618 Werkgelegenheidsbeleid Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 139.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door lagere vrijval van € 139.000 van de reserve ‘Sociale Stad’. Deze lagere vrijval heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door de lagere lasten voor Onderwijs & Arbeidsmarkt. In 2020 hebben we een aanzienlijk bedrag aan extra middelen voor de komende jaren naar onze arbeidsmarktregio gehaald. Een voorbeeld hiervan is de eerdergenoemde provinciesubsidie. We hebben hierdoor in 2020 extra in kunnen zetten op de door de coronacrisis noodzakelijke intensivering en versnelling van de strategische uitvoeringsagenda Onderwijs & Arbeidsmarkt. Deze extra middelen en het feit dat in 2020 de focus op de voorbereiding van projecten lag heeft geleid tot een lagere vrijval van deze reserve. Toelichting afwijking hoofdproduct 621 Participatie Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 745.000. Dit wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 702.000 en hogere baten van € 43.000. Het voordelig saldo is incidenteel en wordt met name veroorzaakt door lagere uitgaven aan de werkgelegenheidsimpuls. In 2020 lag de focus op behoud van werkgelegenheid door het op een adequate manier ondersteunen van ondernemers. We hebben plannen in de startblokken gezet om sterker uit de crisis te komen.

Hierdoor zijn er de afgelopen tijd geen nieuwe projecten opgestart, maar is prioriteit gegeven aan projecten die al liepen in het kader van de Werkgelegenheidsimpuls, zoals het startersinitiatief Helmond Start en het plan van aanpak accountmanagement. Dit heeft geleid tot € 340.000 lagere lasten. In de meicirculaire 2020 hebben we middelen ontvangen voor de implementatie van de Wet Inburgering. Later in het jaar is de ingangsdatum van deze wet verplaatst naar 1 januari 2022, waardoor de implementatie in 2021 zal plaatsvinden. Dit heeft geleid tot lagere lasten van € 170.000. Tot slot is de decentralisatie uitkering laaggeletterdheid die de gemeente Helmond namens de regio ontvangt, in 2020 niet geheel uitgegeven als gevolg van de coronacrisis. Hierdoor ontstaan lagere lasten van € 120.000. Voorgesteld wordt deze te bedoelen om in 2021 extra aanbod te organiseren. Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 621 Participatie Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 714.000. Het saldo wordt veroorzaakt door lagere vrijval van € 380.000 van de reserve ‘Sociale Stad’ en een lagere vrijval van € 26.000 van de reserve

28

‘ID-banen’. Deze lagere vrijval heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door de lasten voor de werkgelegenheidsimpuls die lager zijn dan begroot en doordat er in 2020 minder mensen waren met een ID-baan.

29

3.3

Programma 03: Zorg en welzijn

3.3.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  We zetten in op het meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners.  We zetten meer dan voorheen in op eigen regie en preventie ter voorkoming van zwaardere zorg.  Kwalitatief goede en betaalbare zorg en ondersteuning.  Extra aandacht voor mensen met verward gedrag, door te investeren in preventie en een persoonsgerichte aanpak.  Het bevorderen van de gezondheid, met name in de armste wijken van Helmond waar de problematiek het grootst is.  Meer gebruik maken van innovatieve oplossingen voor activiteiten en projecten binnen het Sociaal Domein, waaronder domotica. Om dit te bereiken hebben we:  De noodzakelijke zorg en ondersteuning toegankelijker gemaakt, onder andere door middel van de campagne “ZO Helmond!”.  Onze aanpak voor mensen met verward gedrag verbeterd. Hierdoor hebben we deze kwetsbare inwoners steeds beter in beeld. Daarnaast is een start gemaakt met een verkenning op het gebied van passende opvang en ondersteuning voor een groep kwetsbare inwoners met meervoudige complexe problematiek.  In onze gezondheidsaanpak de focus gelegd op laaggeletterdheid, sociale cohesie en leefstijl. Vanwege de coronacrisis is ook bestaanszekerheid in deze aanpak meegenomen. Ook hebben we een lokaal preventieakkoord gesloten dat door 50 partners in de stad is ondertekend.  De digitale toepassingsmogelijkheden binnen het Sociaal Domein verder uitgebreid.

Om zelfregie en het langer zelfstandig thuis wonen te ondersteunen, hebben we samen met partners in de stad meer slimme internet- en domoticatoepassingen beschikbaar gesteld aan onze inwoners waaronder het ‘Leefsamen’ project.  De inloop- en dagbestedingsplekken voor diverse kwetsbare inwonersgroepen maximaal beschikbaar gehouden, ondanks corona. We willen de participatie, het tegengaan van eenzaamheid en de ondersteuning van mantelzorgers in wijken versterken.  In 2020 besloten dat we per 1 januari 2022 de sociale teams extern te gaan positioneren. De Adviesraad Sociaal Domein heeft advies uitgebracht. De opdracht is om de brede basisondersteuning aan de inwoners inhoud te geven. Bij de voorbereiding van de besluitvorming is samen opgetrokken met de organisaties die nu direct betrokken zijn bij de uitvoering van de sociale teams. Op 12 januari 2021 heeft de raad ingestemd met dit voorstel.

3.3.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; GGD Brabant Zuidoost In 2020 heeft GGD Brabant geen extra taken uitgevoerd voor de gemeente Helmond dan haar reguliere werkzaamheden.

30

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Werken aan ‘Gezonde Scholen’ Door in te zetten op de certificering van de Gezonde Schoolvignetten, gaan we in samenwerking met de Helmondse scholen, naast het verduurzamen van de scholen en de aanpak van het binnenklimaat werken aan ‘Gezonde Scholen’. Daarmee wordt onderwijs aangeboden waar gezonde omgeving, gezonde voeding, sporten en bewegen, natuur en milieu en weerbaarheid centraal staan. Deels behaald. In 2020 heeft één nieuwe school een vignet 'Gezonde School' gekregen. Twee scholen hebben een start gemaakt om volgens de Gezonde school-aanpak te werken. Door de coronacrisis is daarbij vertraging opgelopen. In 2021 worden deze scholen ook een 'Gezonde School'. De contacten met de huidige 'Gezonde Scholen' zijn onderhouden en blijven 'warm'. Opstellen lokaal preventieakkoord In aansluiting op het Nationaal preventieakkoord leggen we de focus op bewegen, voeding en roken en nemen we tevens het thema drugs mee in de aanpak. Dit resulteert in een lokaal preventieakkoord. Het lokaal preventieakkoord geldt voor de hele gemeente Helmond. Hierbij wordt de focus gelegd op wat er allemaal al gebeurt in de stad én worden de stakeholders aan elkaar verbonden. Vanuit de aanpak preventieve Gezondheid hebben een aantal wijken in de gemeente Helmond daarbij meer aandacht voor een gezonde levensstijl nodig.

We zien dat er grote gezondheidsverschillen zijn tussen wijken met een lage sociale economische status (SES) versus een hoge(re). Om die reden stellen we, mede op basis van ‘wijkfoto’s’ en data-analyses, voor alle wijken wijkpreventieplannen op. Hier is reeds geld voor beschikbaar gesteld. In zowel het preventieakkoord als de wijkpreventieplannen, zetten we in op een gezonde levensstijl én een gezonde leefomgeving die tevens uitnodigt tot bewegen. Het verbeteren van de (ervaren) gezondheid gaat uit van meerdere pijlers, waaronder een gezond lichaam maar juist ook meedoen in de maatschappij, educatie en werk. Dit draagt niet alleen bij aan gezondheid, maar ook aan de leefbaarheid en zelfredzaamheid van onze inwoners. Behaald. In 2020 is het beleid Aanpak Gezondheid vastgesteld. De focus ligt daarbij op laaggeletterdheid, sociale cohesie en leefstijl (Helmonds Preventieakkoord). De ontwikkelingen rondom corona hebben ertoe geleid dat ook bestaanszekerheid (tegengaan tweedeling) daarbij is meegenomen. In september heeft een werkatelier over de aanpak van laaggeletterdheid plaatsgevonden. Sociale cohesie en de wijkgerichte aanpak worden meegenomen in de wijkontwikkelingsplannen. Ook daar zorgen we voor een integrale benadering met aanhaking van onze gezondheidsaanpak. Op 14 december is het Helmonds Preventieakkoord gepresenteerd, dat inmiddels door 50 partners is ondertekend.

Alle partners hebben hierbij concrete doelen en acties geformuleerd die bijdragen aan de gezamenlijke ambities en verantwoordelijkheid. Tot slot is een regiegroep geformeerd voor bestaanszekerheid (tegengaan tweedeling armoede/gezondheid). Vanwege onze innovatieve inslag doen we mee aan een landelijk leertraject met onze aanpak bestaanszekerheid. Verbeteren ondersteuning mensen met verward gedrag. Het aantal mensen met verward gedrag groeit. We willen daarom dat in onze wijken expertise op het gebied van verwardheid 24/7 beschikbaar is. Lokaal en regionaal investeren we in een persoonsgerichte aanpak, goede opvang en vervoer. Dit kan veel leed voor de persoon en omgeving voorkomen en is daarmee ook kostenbesparend. Daarnaast evalueren we de implementatie van de Wet Verplichte GGZ (Wvggz) en de Wet Zorg en Dwang (Wzd). Deze wetten worden per 1 januari 2020 ingevoerd. De Wvggz en Wzd richten zich op een specifieke groep mensen die verplichte zorg nodig hebben. Bovendien zetten we de cursus ‘Mental Health First Aid’ in voor onze professionals en inwoners om de kennis en vaardigheden met betrekking tot psychische gezondheid te vergroten. Op deze manier

31

ondersteunen we de doelgroep ook om niet verder verwijderd te raken van onze maatschappij. Daarmee geven we invulling aan de raadsmotie ‘eerste hulp bij psychische problemen’. Behaald. Door een verbeterde aanpak krijgen we de meest kwetsbare inwoners beter in beeld. Het plan van aanpak actualiseren we ieder jaar om dicht bij de praktijk te blijven met onze activiteiten. In onze wijken is 24/7 expertise op het gebied van verward gedrag beschikbaar. Evaluatie van onze werkwijze in de uitvoering van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) laat zien dat ook betrokken ketenpartners positief zijn over het functioneren van onze werkprocessen, de samenwerking en de inzet en kwaliteit van de dienstverlening. Ons college besloot om de huidige samenwerking voor de komende twee jaar voort te zetten en medio 2022 de uitvoeringspraktijk te evalueren, om vervolgens opnieuw te bekijken in hoeverre aanpassing of herziening van werkprocessen en ketensamenwerking gewenst is. Daarnaast zijn we gestart met verkenning op het gebied van passende opvang en ondersteuning voor een groep kwetsbare inwoners met meervoudige complexe problematiek die tussen ‘wal en schip’ vallen. Dit is opgenomen in een breder Plan van Aanpak Dak- en thuislozen behorende bij een subsidieaanvraag bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) dat in december is toegekend.

Informele inloopplekken In 2020 realiseren we informele inloopplekken voor kwetsbare inwonersgroepen. Dit doen we door bestaande ontmoetingsplekken in de diverse wijken te benutten. Dergelijke plekken leveren een bijdrage aan het voorkomen/bestrijden van eenzaamheid, bevorderen de sociale participatie en bieden ontlasting aan mantelzorgers. Uitgesteld. De planning is gewijzigd. Onze aandacht is voornamelijk uitgegaan naar het, ondanks corona, maximaal beschikbaar houden van inloop- en dagbestedingsplekken voor diverse kwetsbare inwonersgroepen. Het creëren van extra informele inloopplekken is door corona niet gerealiseerd. Er zijn tevens veel corona-initiatieven ontplooid met een outreachend karakter om het isolement van kwetsbare groepen te verzachten. In aanvulling op de inventarisatie van potentiële inloop- en dagbestedingsplekken van vorig jaar is met diverse partners een analyse gemaakt van dit soort aanbod voor kwetsbare inwonersgroepen met complexe problematiek. Voor deze groepen blijkt het bestaande (formele) aanbod aan inloop en dagbesteding voldoende te zijn, zowel qua inhoud als spreiding over de stad. Ook is de samenwerking tussen deze partijen verbeterd.

Plan van aanpak Decentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Naar aanleiding van de aanstaande wetswijziging stellen we een plan van aanpak vast met daarin een voorstel hoe we omgaan met de herpositionering (middelen en taken) van onze centrumfunctie Beschermd Wonen. Over de eventuele doordecentralisatie van de Maatschappelijke Opvang naar alle gemeenten zal op basis van een evaluatie in 2023 een beslissing worden genomen. Behaald. In juni hebben de zes colleges in de Peel ingestemd met het Regioplan Beschermd Wonen. Uw raad is via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. In het Regioplan staat beschreven hoe we inhoudelijk invulling willen geven aan de doorontwikkeling van Beschermd Wonen en op welke manier we daarin samenwerken. Als uitvloeisel van het Regioplan Beschermd Wonen stellen we nu een Uitvoeringsplan en Dienstverleningsovereenkomst op. In december is vanuit VWS het bericht gekomen dat de inhoudelijke decentralisatie Beschermd Wonen ingaat per 1 januari 2022. De financiële decentralisatie is uitgesteld en zal ingaan per 1 januari 2023. De keuze voor doordecentralisatie Maatschappelijke Opvang is door het Rijk uitgesteld tot 2025.

32

Streven naar passende woonruimte We streven naar passende woonruimte voor al onze inwoners. Vanuit de inclusiegedachte is het uitgangspunt dat ook onze kwetsbare inwoners over een goede woonplek beschikken. Vanuit het Bestuurlijk Overleg Wonen-Zorg is een plan van aanpak vastgesteld, dat in 2020 moet uitmonden in concrete voorstellen ten aanzien van de huisvesting van:  de (intramurale) doelgroep Beschermd Wonen die moet afschalen naar zelfstandig wonen,  de doelgroep 18 - 27 die zelfstandig moet/wil wonen maar waar wel begeleiding nodig is,  een groep van overlast gevende Helmonders die steeds “rond gaan” binnen de zorg. Gedeeltelijk vertraagd. Zowel binnen de werkgroep ‘focusgroep uitstroom intramuraal naar zelfstandig wonen’ als binnen de werkgroep ‘focusgroep van 18-27’ zijn een aantal concrete voorstellen gedaan om de slagingskans bij het vinden van een passende woonplek voor deze doelgroepen te vergroten. Deze voorstellen zullen in 2021 nader uitgewerkt en geïmplementeerd worden. Met betrekking tot de groep kwetsbare inwoners met meervoudige complexe problematiek die tussen ‘wal en schip’ vallen, is eind 2020 zoals hiervoor gemeld onder beleidsdoel “Verbeteren ondersteuning mensen met verward gedrag” bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) subsidie aangevraagd en toegekend.

Start herijking subsidies Eén van de opdrachten uit de kadernota Sociaal Domein is het herijken van de subsidiëring van de maatschappelijke organisaties uit de stad en het invoeren van een structurele regeling voor incidentele subsidiëring van inwonerinitiatieven. Deze laatste regeling is voor 1 juli 2020 gerealiseerd. Daarnaast starten we met het herijken van de structurele subsidies in het kader van het (jaarlijkse) subsidieprogramma Versterken Lokale Netwerken. Vertraagd. De planning is gewijzigd. Met behulp van een extern adviesbureau voeren we gesprekken met onze subsidiepartners om te komen tot een nieuwe visie op subsidiëring. Ook wordt er een relatie gelegd met het Rekenkameronderzoek naar geldstromen richting subsidieontvangers en organisaties waar we diensten inkopen. Door de coronacrisis is besloten de subsidiepartners in 2020 niet extra te belasten met wijzigingen in het subsidiestelsel. Een plan van aanpak is opgesteld waarin verschillende deelresultaten benoemd zijn.

33

3.3.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Baten

Lasten

640 Sociale Netwerken

Saldo

Baten

774

-774

3.077

-1.777

1.795

-1.795

8

5.697

-5.689

170

5.019

-4.850

1.020

-1.020

150

4.204

-4.054

1.603

40.842

-39.238

700 Wmo subsidieregelingen

40

720 Lijkbezorging

642

Basisvoorzieningen accommodaties

1.300

673 Basisvoorzieningen overig 674

Maatschappelijke ondersteuning

675 Specialistische ondersteuning 677 Sociaal innovatief fonds 690 Wmo individuele voorzieningen 695

Wmo persoonlijke ondersteuning

Totaal saldo baten en lasten

3.231

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

789

-789

-15 N

3.103

-1.998

-221 N

1.790

-1.790

4 V

22

5.605

-5.583

106 V

287

4.656

-4.370

480 V

977

-977

43 V

104

4.957

-4.853

-799 N

1.686

41.546

-39.860

-622 N

-40

40

-40

9

-9

15

-15

-6 N

62.476

-59.245

63.478

-60.274

-1.029 N

1.105

3.204

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 640 Sociale Netwerken Basisvoorzieningen 642 accommodaties

22

Maatschappelijke ondersteuning

800

674

15

15

15 V

22

137

137

114 V

800

622

4

617

-183 N

480

-480

-480 N

857

857

-43 N

793

793

793 V

529

229 V

675 Specialistische ondersteuning 677 Sociaal innovatief fonds

900

900

690 Wmo individuele voorzieningen 695

Wmo persoonlijke ondersteuning

300

300

529

Totaal mutaties reserves

2.022

2.022

2.952

484

2.467

445 V

Saldo programma

5.254

-57.223

6.156

63.963

-57.807

-584 N

62.476

34

Toelichting op hoofdproduct Programma 3 maakt onderdeel uit van een gesloten systeem. Het resultaat van de programma’s in dit systeem wordt verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. De afwijkingen op de reservemutaties worden enkel toegelicht in zoverre deze niet behoren tot de slotboeking van een programma. Toelichting op hoofdproduct 642 basisvoorziening accommodaties Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 221.000. Dit wordt veroorzaakt door lagere baten van € 195.000 en hogere lasten € 26.000. Dit nadelig saldo is incidenteel. De lagere baten worden veroorzaakt doordat de huurinkomsten lager zijn dan begroot. Met name bij De Kamenij en De Fonkel is een behoorlijk verschil ontstaan. De Kamenij heeft een groot deel van 2020, tot we deze locatie in het laatste kwartaal zijn gaan gebruik voor de dak- en thuislozenopvang, leeg gestaan. Hierdoor zijn nauwelijks huurinkomsten gerealiseerd, wat geleid heeft tot een nadeel van € 63.000. Ook bij De Fonkel hebben we te maken met lagere inkomsten vanuit de verhuur van ruimtes. Hierdoor ontstaat een nadeel van € 73.000. Ook hebben we besloten om, voor commerciële huurders, de huur in het laatste kwartaal van 2020 kwijt te schelden, De hogere lasten zijn het gevolg van kosten die we gemaakt hebben voor de renovatie van het wijkhuis St. Anna.

Toelichting op afwijking hoofdproduct 674 Maatschappelijke ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 106.000. Dit wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 92.000 en hogere baten van € 14.000. Dit voordelig saldo is incidenteel. In maart 2020 is de nota ‘focus aanpak gezondheid’ vastgesteld. De gedachte was direct aan de slag te gaan met laaggeletterdheid, de sociale structuur in de wijken en het preventieakkoord. Vanwege de onzekerheden rondom het coronavirus zijn deze onderwerpen uitgesteld en pas na de zomer actief opgepakt. Door deze vertraging zijn de lasten ruim € 280.000 lager dan geraamd. Daar staat tegenover dat de kosten voor de dak- en thuislozenopvang die we in verband met de coronacrisis hebben opgezet hoger zijn dan in de tweede bestuursrapportage begroot is. Tot slot is het bedrag aan verstrekte subsidies voor maatschappelijke ondersteuning hoger dan begroot. Het doel hiervan is het versterken van de lokale basis en daar staat tegenover dat het subsidiebedrag voor specialistische ondersteuning lager is dan begroot. Toelichting op afwijking mutatie reserve 674 Maatschappelijke ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van €183.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door lagere vrijval van € 282.000van de reserve ‘Sociale Stad’ en een onttrekking van € 99.000 uit de reserve sociaal domein.

De lagere vrijval heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt doordat de nota ‘focus aanpak gezondheid’ begin maart 2020 vastgesteld is, met de gedachte direct aan de slag te gaan met laaggeletterdheid, de sociale structuur in de wijken en het preventieakkoord. Vanwege de onzekerheden rondom het coronavirus zijn deze onderwerpen uitgesteld en pas na de zomer actief opgepakt. Voor laaggeletterdheid is inmiddels een sluitende aanpak opgesteld in samenspraak met partners in de stad. De uitrol daarvan en de inzet van de benodigde middelen daarvoor vindt plaats in 2021 en verder. De onttrekking vanuit de reserve sociaal domein is gedaan ter dekking van de hogere subsidiekosten voor maatschappelijke ondersteuning.

35

Toelichting op afwijking hoofdproduct 675 Specialistische ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 480.000. Dit wordt veroorzaakt door hogere baten van € 117.000 en lagere lasten van € 363.000. Dit voordelig saldo is incidenteel. De hogere baten komen met name door een rijkssubsidie die we hebben ontvangen voor het project ‘van begrijpen naar durven doen'. Dit project heeft betrekking op het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Voor ditzelfde thema is in de septembercirculaire € 519.000 structureel beschikbaar gesteld. Omdat deze middelen vrij laat in het jaar beschikbaar kwamen hebben we deze niet volledig benut. Dit resulteert in de lagere lasten van € 363.000. Vanaf 2021 benutten we deze middelen volledig voor het verhogen van onze bijdrage aan Veilig Thuis en het Centrum Seksueel Geweld. Toelichting op afwijking hoofdproduct 690 WMO individuele voorzieningen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 799.000. Het saldo wordt veroorzaakt door hogere lasten van € 753.000 en lagere baten van € 46.000. De overschrijding heeft een structureel karakter. De hogere lasten worden met name veroorzaakt door een overschrijding op de inzet van hulpmiddelen bij cliënten (€ 600.000 op jaarbasis).

Vanwege de beheersbaarheid van het kostenniveau is enkele jaren geleden (1 juli 2018) besloten over te gaan van “koop” (eenmalige kosten voor aanschaf en daarna onderhoudskosten) naar ”huur” van hulpmiddelen (vast bedrag per maand). Hierdoor worden de kosten meer gelijkmatig over de contractperiode verspreid, dit heeft weliswaar hogere jaarlijkse lasten tot gevolg. Deze zijn echter begrensd en minder hoog dan zonder de wijziging van koop naar huur. Daarnaast is sprake van een nagekomen post oude jaren ter grootte van € 153.000. De lagere baten hebben een incidenteel karakter. Het betreft minder inkomsten omdat vanwege Covid-19 minder gebruik is gemaakt van collectief vervoer. Toelichting op afwijking hoofdproduct 695 Wmo Persoonlijke Ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 622.000. Het saldo wordt veroorzaakt door hogere lasten van € 702.000 en hogere baten van € 80.000. De hogere lasten hebben een structureel karakter en worden veroorzaakt door een stijgend aantal zorgvragen huishoudelijke ondersteuning en begeleiding. De invoering van het abonnementstarief voor de eigen bijdrage heeft sinds 2019 een aanzuigende werking. In 2020 is de stijging weliswaar lager maar bedraagt deze nog altijd circa 4 %. Dit leidt tot een kostenstijging van circa € 260.000. Het aantal cliënten met een begeleidingsvraag is in 2020 gestegen.

De inzet van zware begeleiding is afgenomen maar de inzet van lichte begeleiding aan cliënten is toegenomen. Per saldo is sprake van een kostenstijging ter grootte van € 822.000. Tot slot zijn de kosten van beschermd wonen in 2020 circa € 380.000 lager dan begroot. Voornaamste oorzaak hiervoor is de versnelde overgang van cliënten van Wmo beschermd wonen naar de Wlz. De hogere baten hebben betrekking op de eigen bijdrage Wmo en hebben een incidenteel karakter.

36

3.4

Programma 04: Jeugd en onderwijs

3.4.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  Meedoen, rondkomen en vooruitkomen is onze leidraad, ook voor kinderen en jongeren.  Werken aan een kindvriendelijke stad, waarin kinderen en jongeren zich gehoord voelen, kunnen meepraten en het fijn vinden om op te groeien.  Versterken van kansen van kinderen en jongeren, zodat zij hun talenten ontwikkelen en veilig en gezond opgroeien.  We voorkomen schooluitval en bevorderen actief het aantal jongeren met een startkwalificatie.  Waar kinderen of jongeren in de knel komen, zorgen we samen met onze partners voor een integrale aanpak bij preventie, onderwijs en (specialistische) jeugdhulp.  Jongeren met jeugdhulp ondersteunen we bij een soepele overgang naar volwassenheid.  Huiselijk geweld en (kinder)mishandeling hebben we zo vroeg mogelijk in beeld en proberen we zoveel mogelijk te voorkomen. Om dit te bereiken hebben we:  De aanpak jeugdvriendelijke stad verder vormgegeven met sessies om de participatie van deze doelgeroep te bevorderen en het activiteitenaanbod voor de jeugd beter en aansprekender onder de aandacht te brengen. Ook is er samen met jeugdwerk ingezet op het aanbieden van activiteiten die coronaproof zijn, waaronder online spreekuren en digitale gametoernooien. De jongerenwerkers zijn meer ingezet op straat om in verbinding te blijven met de jongeren.

 De Helmondse Educatieve Agenda (HEA) ten gevolge van corona gefocust op het realiseren van noodopvang en onderwijs op afstand. De verbinding tussen de opvang en onderwijs en tussen de sociale teams en jeugdhulp is versterkt. De kwetsbare kinderen bleven in beeld, zijn opgevangen, en hebben waar nodig passende hulp gekregen.  Samen met huisartsen door middel van diverse pilots verkend hoe de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein verder verbeterd kan worden. Door deze ervaringen ligt er een goede basis voor besluitvorming over het vervolg.  Met de integrale jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar bij de GGD een doorgaande lijn in de zorg gerealiseerd waarbij het kind centraal staat en er een grote mate van betrokkenheid van ouders is.  De samenwerkingsovereenkomst Een10voordejeugd vastgesteld. Een regionale samenwerking op het gebied van jeugdhulp waarbij 11 gemeenten een gezamenlijke inkoopstrategie uitvoeren.  Een start gemaakt met de uitvoering van het projectplan ‘Geweld hoort nergens thuis’ om kindermishandeling en huiselijk geweld zoveel mogelijk te voorkomen. Onderdeel hiervan is het verder versterken van de samenwerking met Veilig Thuis.

3.4.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partijen; GGD Brabant Zuidoost De GGD heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheidszorg (PG) en de ambulancezorg (AZ). De GGD Brabant-Zuidoost streeft - onder regie van de gemeenten – door middel van preventie naar gezondheidswinst van alle inwoners, om zo een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van hun leven en de zelfredzaamheid te vergroten.

37

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Start uitvoering Helmondse Educatieve Agenda (HEA) In 2020 starten we met de uitvoering van de HEA zoals afgesproken in de Kadernota sociaal domein. Dit betekent dat we in 2020 de volgende zaken verder vorm gaan geven:  De verbinding tussen de jeugdhulp, sociale teams en de kinderopvang en het onderwijs.  We weten welke collectieve onderwijs-zorgarrangementen (OZA’s) we gaan faciliteren;  De uitbreiding van de Verlengde Schooldag-aanpak naar andere kwetsbare wijken. Behaald. Als gevolg van de Coronacrisis is de focus van de HEA enigszins verschoven. De partijen hebben zich gedurende de periode maart tot juli gericht op het realiseren van de noodopvang en verzorgen van onderwijs op afstand. Dit geldt ook voor de periode vanaf de kerstvakantie.  De verbinding tussen de opvang & onderwijs en de sociale teams & jeugdhulp is hierdoor versterkt. In een taskforce waarin de gemeente, kinderopvang en onderwijs vertegenwoordigd zijn, stemmen we af over knelpunten, delen we ervaringen en nemen we gezamenlijk beslissingen.  Bij de collectieve zorgarrangementen is de gemeente via het initiatief Kans!overleg de verdere samenwerking aangegaan met het Samenwerkingsverband Helmond-Peelland PO (passend onderwijs).

Via dit platform wordt vanuit passend onderwijs en jeugdhulpperspectief bekeken wat de best passende onderwijsplek is voor kinderen met een (complexere) ondersteuningsvraag.  Met ingang van schooljaar 2020-2021 is de Verlengde Schooldag (VSD)weer fysiek gestart op de zes deelnemende scholen. Vanuit het landelijk programma Gelijke Kansen is een subsidie toegekend aan de VSD. Een themagroep is gestart met de vierde opgave uit de HEA, “Toekomstgericht Onderwijs en wereldburgerschap” en met name het speerpunt ‘Internationalisering van het onderwijs’. Deze themagroep, waarin ook Brainport Development actief is, werkt de onderdelen van dit speerpunt verder uit tot een plan. Jeugdvriendelijke stad Een jeugdvriendelijke stad is een stad waarin kinderen en jongeren zich gehoord voelen, kunnen meepraten en het fijn vinden om op te groeien. In 2020 ligt er een actieplan over de manier waarop de gemeente samen met organisaties in de stad, de kind- en jongerenparticipatie kan voortzetten. We starten met het inzichtelijk en bereikbaar maken van het bestaande aanbod voor kinderen en jongeren (denk aan cultuur, zorg, sport en spel) op een manier die voor hen aantrekkelijk is. Behaald. In het plan van aanpak jeugdvriendelijke stad - september 2020-maart 2021, zijn de hoofddoelstellingen geformuleerd en verwoord in concrete acties en periodedoelstellingen.

Met organisaties en partners in de stad en met kinderen en jongeren vonden sessies plaats over de thema's veiligheid en discriminatie & pesten. Daarmee is uitvoering gegeven aan de eerste thema’s van de jeugdagenda en is kind- en jongerenparticipatie voortgezet. Het aanbod voor kinderen en jongeren is in kaart gebracht en afgestemd met aangrenzende beleidsterreinen.

38

Opstellen meerjarenuitvoeringsprogramma Spelen Bij het vaststellen van de nota Natuurlijk buiten spelen! is besloten tot het opstellen van wijkspeelplannen voor alle wijken. Aankomend jaar zijn de wijkspeelplannen geïntegreerd tot een meerjarenuitvoeringsprogramma Spelen. En maken we een begin met de uitvoering. Kinderen en buurtbewoners nodigen we in het hele proces uit om mee te denken en doen. Behaald. Het Meerjarenplan speelruimte 2021 - 2024 en het uitvoeringsplan voor 2021 zijn vastgesteld. Daarbij hoort de Samenspeelbelofte waarin is vastgelegd wat we doen om de samenspeelkansen van kinderen met een beperking te vergroten en hoe we kinderen en buurtbewoners daarbij betrekken. Vooruitlopend op het meerjarenplan zijn een aantal projecten uitgevoerd. Het gaat hierbij om speelplekken waar vervanging van speeltoestellen noodzakelijk was. Ook gaat het hier om locaties met concrete initiatieven voor verbetering van de speelruimte door actieve bewoners. Samenwerking huisartsen en sociaal team We evalueren gestarte pilots waarin de Sociale Teams (Gezins- Jongerencoaches) samenwerken met huisartsen. Vanuit deze evaluaties besluiten we over het vervolg van deze samenwerking. Behaald. Afgelopen jaar zijn we aangesloten bij twee verschillende typen initiatieven die zijn bedoeld om de jeugdhulp dichter bij de huisarts te brengen.

We hebben met huisartsen praktijkondersteuners huisartsenzorg (POH'ers) samengewerkt in het kader van het Zorgprogramma Praktijk Ondersteuner Huisarts GGZ Jeugd van Praktijkondersteuning Zuid Oost Brabant (POZOB). Deze samenwerking hebben we eind 2020 geëvalueerd. Daarnaast is in december het evaluatieonderzoek van de pilot bij gezondheidscentrum Brandevoort afgerond. In deze pilot sluit een gezins- en jongerencoach van het sociaal team vast aan bij het triage-overleg in de huisartsenpraktijk. Daarmee is ervaring opgedaan met twee werkwijzen en ligt er een goede basis voor besluitvorming over het vervolg. Implementeren Actieplan duurzaam ouderschap In 2020 worden de acties uit het actieplan geborgd in bestaande werkwijze of verder doorontwikkeld. Behaald. In het tweede kwartaal van 2020 is de impuls duurzaam ouderschap afgelopen. De LEV Groep heeft een evaluatie met aanbevelingen opgeleverd voor de borging van de impuls. De aanbevelingen zijn structureel geborgd of worden verder doorontwikkeld. Zo haken we voor de borging van de website hulpaanbod rondom echtscheiding aan bij het landelijk programma ‘Scheiden zonder Schade’ en dus bij landelijke ontwikkelingen. Vanuit het landelijke programma wordt een digitaal plein ontwikkeld, vergelijkbaar met onze website.

Verder worden de aanbevelingen uit de evaluatie meegenomen in de ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein, zoals het optimaliseren van het preventief jeugdbeleid en herijking van het subsidieprogramma. Duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen Met het Integrale Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) zetten we in op duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen, passend bij het toekomstige leerlingenaantal, ambities én binnen de beschikbare financiële middelen. Voorstel aan de Raad zal zijn om de investeringsbedragen op te hogen en fase 1 getemporiseerd uit te voeren (van 2018-2021 naar 2018-2025). Op basis van de eerder uitgevoerde energiescans worden duurzaamheidsmaatregelen toegepast bij de scholen die in Fase 1 van het IHP aan de beurt komen. Behaald. Met de schoolbesturen hebben we gewijzigde afspraken gemaakt over de uitvoering van de projecten in Fase 1. De schoolbesturen hebben hierbij hun (wettelijke) rol als bouwheer op zich genomen voor de deelprojecten in Mierlo-Hout.

39

Met het bestuur van Jan van Brabant zijn we in gesprek gegaan over hun huisvesting aan de Molenstraat. We hebben mogelijke scenario's verkend en uitgewerkt. De scenario's zullen in het tweede kwartaal van 2021 aan de raad ter besluitvorming worden voorgelegd. Voor fase 2 zijn wij ook gaan nadenken over hoe wij als gemeente om kunnen gaan met onderwijshuisvesting. Eén van de mogelijkheden is om binnen onderwijshuisvesting te kiezen voor algehele doordecentralisatie. Daarom wordt ook een onderzoek gedaan naar doordecentralisatie van de middelen voor onderwijshuisvesting in het primair onderwijs. Inkoopstrategie jeugdhulp Voor de ondersteuning aan onze kinderen en jongeren willen we, onder andere, dat deze integraler en dichterbij georganiseerd wordt. Om dit te realiseren hebben we een regionale inkoopstrategie jeugdhulp opgesteld. In 2020 worden de eerste stappen hiervoor gezet. Dit betekent dat we de jeugdhulp voor de meest complexe doelgroep in 2020 op een andere manier gaan inkopen, waardoor er meer samengewerkt wordt tussen aanbieders onderling, maar ook met de gemeente. Dit leidt concreet tot nieuwe contracten met een beperkt aantal aanbieders voor de meest complexe doelgroep en tot nieuwe contracten voor aanbieders die woonplekken bieden, zoals pleegzorg en gezinshuizen. Daarnaast richten we het contractmanagement jeugd in.

Doel van het contractmanagement Jeugd is om een bijdrage te leveren aan de beheersing van de uitgaven voor de specialistische Jeugdhulp. Verdere maatregelen t.b.v. kostenbeheersing jeugdhulp zijn onder andere:  Focus op afschaling van zorg waar dat mogelijk is;  Inzetten op overgang van cliënten vanuit de Jeugdwet naar de Wet langdurige zorg;  Aanscherpen declaratieproces zorgaanbieders. De uitwerking van de in 2019 vastgestelde Inkoopstrategie is opgepakt. Op verzoek van aanbieders is de nieuwe contractering voor hoogcomplexe zorg en wonen een jaar uitgesteld. Wel is er met de zeven systeemaanbieders die deze hulp bieden een nieuwe overeenkomst afgesloten voor het jaar 2021 waarin afspraken zijn opgenomen over financiering, partnerschap en ‘open boek’: We geven elkaar inzicht in wat we doen rond jeugdhulp en de kosten die hieraan verbonden zijn. Dit alles om de jeugdhulp nog meer te optimaliseren. Contractmanagement is ingericht. We zijn gestart om dit ook voor de regio ‘Een 10 voor de jeugd’ in te richten. Er is een proces ingericht om tijdig een beoordeling te kunnen maken of overgang naar WLZ mogelijk is. Jeugdgezondheidszorg GGD Brabant-Zuidoost In 2020 loopt de inbesteding van de integrale jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar bij de GGD, waarbij het kind centraal staat en een grote mate van betrokkenheid van ouders is.

Doelstelling is om de integrale jeugdgezondheidszorg per 1 januari 2021 te realiseren. Aan 21 raden zal het besluit worden voorgelegd. Behaald, In 2020 heeft de inbesteding van de integrale jeugdgezondheidszorg (iJGZ) 0-18 jaar bij de GGD plaatsgevonden. De iJGZ 0-18 is, ondanks de coronacrisis, per 1 januari 2021 gerealiseerd. In het eerste kwartaal van 2020 hebben alle 21 gemeenteraden ingestemd met de iJGZ en de wijziging van de gemeenschappelijke regeling. Met de integrale jeugdgezondheidszorg is een doorgaande lijn in de zorg gerealiseerd waarbij het kind centraal staat en er een grote mate van betrokkenheid van ouders is.

40

21voordejeugd in Zuidoost-Brabant In 2020 wordt een nieuwe Dienstverlenings- en samenwerkingsovereenkomst met de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant (DVO21) gesloten rondom jeugdbescherming- en jeugdreclassering, Veilig Thuis, Spoed Eisende Zorg en JeugdzorgPlus. Behaald, In december is de nieuwe Dienstverlenings- en samenwerkingsovereenkomst met de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant gesloten. De looptijd van de DVO21 bedraagt 1 één jaar.

3.4.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Baten

Lasten

403 Sociale Netwerken

Saldo

Baten

250

211 V

2.629

-2.629

85 V

4.522

9.635

-5.113

344 V

-31.808

295

29.930

-29.635

2.173 V

5.926

-5.355

852

5.995

-5.143

213 V

478 Techniekeducatie

84

-84

11

106

-95

-12 N

575 Openbare speelgelegenheden

415

-415

422

-422

-7 N

565

613

-48

586

667

-81

-33 N

6.264

52.344

-46.081

7.024

50.132

-43.108

2.973 V

405 Basisvoorzieningen overig 406

Maatschappelijke ondersteuning

4.309

409 Specialistische ondersteuning 410 Huisvesting onderwijs

Voortijdig 681 Schoolverlaten/Leerplicht/RMC Totaal saldo baten en lasten

570

39

2.714

-2.714

9.766

-5.457

31.808

V/N

509

819

780

Saldo

-239

Basisvoorzieningen accommodaties

-239

Saldo

239

404

239

Lasten

759

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten

404

Basisvoorzieningen accommodaties

409 Specialistische ondersteuning 410 Huisvesting onderwijs 575 Openbare speelgelegenheden

1

1

1

182

-181

-182 N

3.800

3.800

1.436

439

997

-2.803 N

355

355

366

325

41

-314 N

4

4

5

5

1 V

33

33

33 V

Voortijdig 681 Schoolverlaten/Leerplicht/RMC Totaal mutaties reserves

Saldo programma

4.160

10.424

52.344

41

4.160

1.842

945

896

-3.264 N

-41.921

8.866

51.077

-42.211

-291 N

Toelichting op hoofdproduct Programma 4 maakt onderdeel uit van een gesloten systeem. Het resultaat van deze programma’s wordt verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. De afwijkingen op de reservemutaties worden enkel toegelicht in zoverre deze niet behoren tot de slotboeking van een programma. Toelichting afwijking hoofdproduct 404 Basisvoorzieningen accommodaties Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 211.000. Dit wordt veroorzaakt door lagere baten van € 60.000 en lagere lasten van € 271.000. Dit voordelig saldo is incidenteel. In het laatste kwartaal van 2020 hebben we de huren voor commerciële huurders kwijtgescholden, hierdoor zijn de huurbaten € 60.000 lager dan begroot. De lagere lasten worden vrijwel volledig verklaard door lagere kosten voor onderhoud. Hiervoor begroten we een gemiddeld bedrag, gebaseerd op onze meerjarige onderhoudsplanningen, Omdat het een gemiddelde is zijn de lasten sommige jaren hoger en andere jaren lager. In beide gevallen verrekenen we dit met de onderhoudsreserve. Daarnaast hebben wij altijd bijgedragen aan de huur voor kinderopvanglocaties. Dit is echter niet meer toegestaan, omdat dit aangemerkt is als staatsteun. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 60.000, dit is structureel. Toelichting afwijking hoofdproduct 405 Basisvoorzieningen overig Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 85.000.

Dit wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 85.000. Dit voordelig saldo is incidenteel. In Helmond hebben we een breed palet aan ondersteuningsaanbod voor gezinnen en kinderen. Conform de beloftes van het Sociaal Domein zetten we lichte ondersteuning in waar mogelijk en zwaar waar nodig. In 2019 is binnen de basisvoorzieningen minder zwaar ondersteuningsaanbod ingezet dan vooraf ingeschat. Er is meer gebruik gemaakt van collectief en lichter ondersteuningsaanbod dat minder duur is. Dit heeft ertoe geleid dat de uitgaven binnen de basisvoorzieningen lager zijn uitgevallen dan vooraf geraamd. Omdat we afrekenen op daadwerkelijk inzet is een gedeelte van de subsidie voor de basisvoorzieningen teruggevorderd. Deze afrekening vond in juni 2020 plaats, derhalve is de terugvordering in 2020 verwerkt. Toelichting afwijking hoofdproduct 406 Maatschappelijke ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 344.000. Dit wordt veroorzaakt door hogere baten van € 213.000 en lagere lasten van € 131.000. Dit voordelig saldo is incidenteel. De hogere baten worden veroorzaakt, doordat de definitieve vaststelling van de rijksuitkering voor onderwijsachterstandenbeleid hoger is dan de voorlopige toekenning die we als basis voor de begroting gebruikt hebben.

De lagere lasten ontstaan, omdat niet het volledig subsidiebudget voor het subsidieprogramma ‘Versterken Lokale Netwerken’ benut is. Deze ruimte is in de begroting 2021 aangewend ter dekking van het Stadsleerbedrijf. Ook stonden er twee projecten gepland voor 2020, de pilot Boekstartcoach en de Verlengde Schooldag, deze hebben we niet kunnen uitvoeren als gevolg van de coronacrisis.

42

Toelichting afwijking hoofdproduct 409 Specialistische ondersteuning. Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 2.173.000. De belangrijkste oorzaken zijn:  Zorg in Natura ZIN Het belangrijkste voordeel zien we in de ZIN € 1,3 miljoen. In 2020 is binnen de regio een nieuwe Product-Diensten-Catalogus geïmplementeerd die een positief effect heeft op de ontwikkeling van de kosten. Dit samen met de extra aandacht voor de toegang en het indiceren maakt dat er een voordeel is ontstaan op de kosten van met name behandeling en begeleiding. Verder zien we over de gehele linie dat het aantal geïndiceerde en declarerende jeugdigen een dalende trend laat zien. We weten nog onvoldoende of corona een groot effect op deze dalende trend heeft gehad. We houden wel rekening met het risico voor extra vraag naar jeugdzorg als gevolg van corona in 2021.  Jeugdbescherming en Jeugdreclassering Een voordeel van € 500.000 is ontstaan bij Jeugdbescherming en Jeugdreclassering. Ook hier is sprake van een dalend aantal cliënten. Gedurende het jaar was er weinig zicht op de ontwikkeling van de cliëntaantallen waardoor dit voordeel pas in het vierde kwartaal zichtbaar werd. Vanaf 2021 is de werkwijze aangepast waardoor er beter en actueler inzicht ontstaat in de ontwikkeling van het aantal cliënten Jeugdbescherming en Jeugdreclassering. Verder is sprake van een voordeel van ca.

€ 300.000 ontstaan op de uitvoeringskosten specialistische ondersteuning door de afrekening van oude jaren van de samenwerking DVO21. Toelichting op afwijking hoofdproduct 410 Huisvesting Onderwijs Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 213.000. Dit wordt veroorzaakt door hogere baten van € 282.000 en hogere lasten van € 69.000. Dit voordeel is incidenteel. De hogere baten zijn het gevolg van het vrijvallen van een voorziening voor het onderhoud aan basisscholen. Het geld van deze vrijval is benut voor werkzaamheden aan de OBS Brandevoort. De hogere lasten zijn het gevolg van kosten die we hebben gemaakt voor de tijdelijke huisvesting van Jan van Brabant aan de Paterslaan. Toelichting afwijking hoofdproduct 681 Voortijdig Schoolverlaten/Leerplicht/RMC Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 33.000. Dit wordt veroorzaakt door hogere lasten van € 54.000 en hogere baten van € 21.000. Dit voordelig saldo is incidenteel. De rijksuitkering voor het voorkomen van, en anticiperen op, voortijdige schoolverlaters is € 21.000 hoger vastgesteld dan begroot. Dit heeft zich ook vertaald in hogere lasten. Daarnaast hebben we geïnvesteerd in een softwareapplicatie voor leerlingenregistratie. Deze applicatie leidt tot jaarlijkse kosten van € 33.000. Dit heeft in 2020 gezorgd voor een budgetoverschrijding. Vanaf 2021 hebben we hier in de begroting rekening mee gehouden.

43

3.5

Programma 05: Cultuur

3.5.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  We sturen op meer (beeldbepalende) evenementen in Helmond en meer evenementen die aantrekkelijk zijn voor jeugd/jongeren. Ook stimuleren we kleinere evenementen in de wijken.  We zorgen voor adequate huisvesting van de Helmondse cultuurhistorische collecties, waarmee goed beheer en toonbaarheid worden geborgd.  We gaan zorgvuldig om met cultureel erfgoed.  Helmond voert met de andere Brabantse steden en de Brainportregio een actieve lobby voor de gelden die het Rijk op het gebied van cultuur ter beschikking stelt.  Samen met partners binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven en de Peel werken we aan profilering en versterking van ons aanbod van voorzieningen en evenementen.  Aanvullend op de culturele doorontwikkeling hebben we extra aandacht voor cultuur voor de jeugd. Om dit te bereiken hebben we:  Verschillende maatregelen getroffen om de impact van de coronacrisis op de culturele sector op te vangen. De cultuursector is een van de sectoren die het hardst is geraakt door de coronacrisis. Musea, theaters en bibliotheken gingen dicht. Organisatoren moesten evenementen annuleren. Inkomsten verdampten, de levendigheid verdween uit de stad. De tekorten bij culturele instellingen en de weggevallen inkomsten van creatieve ondernemers worden maar deels door het Rijk vergoed.

 De tentoonstelling ‘Lucas Gassel, Meester van het Landschap’ in beperkte vorm door kunnen laten gaan. Gelukkig kon de tentoonstelling worden verlengd en konden binnen de beperkingen nog vele bezoekers ervan genieten.  In november voor het museum de Museumkids Award als meest kindvriendelijk museum van Nederland ontvangen.  Een start gemaakt met het onderzoek naar bovengrondse cultuurhistorische waarden in de stad als input voor de Erfgoedvisie en voor de Omgevingsvisie;  Met het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven gewerkt aan het digitaliseren en toegankelijk maken van Helmondse cultuurhistorische collecties.  Met onze partners in BrabantStad de acties uit het regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’ geconcretiseerd.  Met onze partners in het Stedelijk Gebied Eindhoven een conceptstrategie ontwikkeld voor het verder versterken van het aanbod van bovenlokale topvoorzieningen en regionale topvoorzieningen en evenementen;  De Edah-collectie en de draaiorgelcollectie in het voormalige “Van Gend en Loosgebouw” (nu Loods 20) ondergebracht.

3.5.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; Metropoolregio Eindhoven (RHCe) Verschillende Helmondse cultuurhistorische collecties zijn ondergebracht bij het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe). In 2020 is het digitaliseren van ruim 1600 stukken in het archief Begemann afgerond en is het archief digitaal beschikbaar gesteld. Eerder was dit archief in nauwe samenwerking met vrijwilligers uit Helmond opgeschoond.

44

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Lucas Gasseljaar In 2020 eren we Lucas Gassel. Museum Helmond presenteert een overzichtstentoonstelling in de Kunsthal. De stichting Lucas Gassel realiseert in samenwerking met partners diverse activiteiten. Deels behaald. Op 8 maart werd de tentoonstelling ‘Lucas Gassel, Meester van het Landschap’ geopend in het bijzijn van de commissaris van de Koning en de burgemeester. De expositie kon op veel steun rekenen van internationale bruikleengevers en externe financiële sponsoren (meer dan € 600.000). Een hoog ambitieniveau werd gehaald, onder andere in het onderzoek, de expositie en het scholenprogramma. Stichting Lucas Gassel verzorgde het stadsprogramma. Op 14 maart, 4 dagen na de publieksopenstelling, ging Nederland in lockdown vanwege de coronacrisis. Door deze omstandigheid werden de ambities bijgesteld. Gelukkig kon de tentoonstelling en het stadsprogramma worden verlengd en hebben binnen de beperkingen nog vele bezoekers ervan genoten. Het museum heeft zo een belangrijk deel van de prestatieafspraken behaald al hebben de coronamaatregelen ontegenzeggelijk invloed gehad op de impact van het project. Cultuurvisie We werken de Cultuurvisie verder uit met de stad en uw raad. Daarvoor organiseren we een cultuur café; bestaande ontwikkelingen worden geactualiseerd en doorontwikkeld, we onderzoeken nieuwe kansen. Deels behaald.

Het Cultuurprofiel is gecombineerd met het Centrum+ Perspectief en de Crisis- en Herstelnota tot het beleidskader Corona Impuls Cultuur. De speerpunten worden in 2021 uitgewerkt in een fysiek investeringsplan en een programmatische investering in overleg met de culturele basisinfrastructuur. Hiermee investeren we in de toekomst van de stad. Actualiseren erfgoedbeleid We actualiseren het beleid op het gebied van erfgoed, monumentenzorg en archeologie om dit goed te borgen binnen de omgevingsvisie. Vertraagd. Het actualiseren van het erfgoedbeleid is gekoppeld aan de invoering van de omgevingsvisie. Hiervoor is gestart met een inventariserend en waarderend onderzoek van bovengrondse cultuurhistorische waarden voor (en deel van) het stedelijk gebied van Helmond. Actualiseren vrijetijdsbeleid We actualiseren de nota De klok op Leisure: tijd voor vrije tijd. Stopgezet. Zoals vermeld in de tweede bestuursrapportage wordt de actualisatie van het vrijetijdsbeleid meegenomen in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Stedelijk Gebied Regio Eindhoven Met onze partners in het Stedelijk Gebied Eindhoven stellen we op basis van een inventarisatie van het aanbod van regionale- en topvoorzieningen en evenementen in 2020, een gezamenlijke toekomststrategie op voor voorzieningen en evenementen in het stedelijk gebied. Behaald.