RN 054 Jaarverantwoording 2020

Inhoudsopgave 1 Beleidssamenvatting...................................................................................................................... 1 1.1 Algemene inleiding ........................................................................................................................ 1 1.2 Voortgang coalitieprogramma en Strategische agenda ................................................................ 1 1.3 Behandelprocedure ....................................................................................................................... 5 2 Financiële samenvatting ................................................................................................................ 6 2.1 Algemene inleiding ........................................................................................................................ 6 2.2 Toelichting grootste afwijkingen .................................................................................................... 7 2.3 Gerealiseerde investeringen ....................................................................................................... 11 2.4 Afwijkingen als gevolg van Corona .............................................................................................

12 Jaarverslag ........................................................................................................................................... 15 3 Programma's ................................................................................................................................. 17 3.1 Programma 01: Veiligheid en handhaving .................................................................................. 18 3.2 Programma 02: Werk en inkomen ............................................................................................... 23 3.3 Programma 03: Zorg en welzijn .................................................................................................. 30 3.4 Programma 04: Jeugd en onderwijs ............................................................................................ 37 3.5 Programma 05: Cultuur ............................................................................................................... 44 3.6 Programma 06: Sport en recreatie .............................................................................................. 49 3.7 Programma 07: Economisch beleid en werkgelegenheid ........................................................... 52 3.8 Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ..........................................................

59 3.9 Programma 09: Stedelijke vernieuwing ....................................................................................... 66 3.10 Programma 10: Verkeer en mobiliteit .......................................................................................... 71 3.11 Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming ........................................................... 76 3.12 Programma 12: Milieu ................................................................................................................. 80 3.13 Programma 13: Bestuur en organisatie ....................................................................................... 85 4 Algemene Dekkingsmiddelen ..................................................................................................... 91 5 Paragrafen ..................................................................................................................................... 95 5.1 Lokale heffingen .......................................................................................................................... 96 5.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................... 101 5.3 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................

112 5.4 Financiering ............................................................................................................................... 116 5.5 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................... 121 5.6 Verbonden partijen .................................................................................................................... 125 5.7 Grondbeleid ............................................................................................................................... 143 Jaarrekening ...................................................................................................................................... 151 6 Overzicht baten en lasten .......................................................................................................... 153 6.1 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................... 153 6.2 Incidentele baten en lasten........................................................................................................ 156 6.3 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves .........................................................

158 6.4 Wet normering topinkomens ..................................................................................................... 159 6.5 Overzicht baten en lasten per taakveld ..................................................................................... 160 7 Balans en de toelichting ............................................................................................................ 165 7.1 Balans ........................................................................................................................................ 166 7.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................. 168 7.3 Toelichting activa ....................................................................................................................... 174 7.4 Toelichting passiva .................................................................................................................... 183 7.5 Niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen ................................................................ 199 7.6 Niet uit de balans blijkende financiële rechten .......................................................................... 201 8 SiSa-bijlage .................................................................................................................................

202 9 Bereikbaarheidsakkoord............................................................................................................ 214 10 Kerngegevens ............................................................................................................................. 216 11 BBV indicatoren .......................................................................................................................... 218

1

Beleidssamenvatting

1.1

Algemene inleiding

De Jaarverantwoording 2020 bestaat uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag omvat de verantwoording over de programma’s en de verplichte resultaten. Hierin wordt inzicht gegeven in de wijze waarop we onze doelstellingen, zoals geformuleerd in de begroting 2020, hebben gerealiseerd en de maatschappelijke resultaten die daarmee zijn beoogd. De jaarrekening geeft een financieel beeld van de gerealiseerde baten en lasten ten opzichte van de begroting én inzicht in de financiële positie van de gemeente. De indeling van de Jaarverantwoording is gelijk aan de indeling van de Programmabegroting 2020-2023, maar we vinden het belangrijk om in deze Beleidssamenvatting ook de context van nu (medio 2021) te schetsen. Temeer omdat de resultaten uit de Jaarrekening het vertrekpunt vormen voor het opstellen van de Programmabegroting 2022-2025, later dit jaar.

1.2

Voortgang coalitieprogramma en Strategische agenda

Voortgang Coalitieprogramma en Strategische Agenda 2020 was een jaar zoals niemand zich dat had kunnen voorstellen. Na twee ‘normale’ eerste maanden ging in maart de wereld langzaam maar zeker op slot, en dit had ook flinke effecten op Helmond. Corona bepaalde het straatbeeld, had impact op onze organisatie én op de prioritering. Desondanks zijn we in 2020 - voor zover dat op bepaalde momenten mogelijk was – volop doorgegaan met het bouwen aan een duurzame, sociale en economische vitale toekomst voor de gemeente Helmond. De geactualiseerde Strategische Agenda en ons in 2018 gesloten Coalitieakkoord vormden daarvoor de basis. Mede door het economische gunstige tij in de eerste jaren van onze collegeperiode, hebben we veel in gang kunnen zetten. En ook in 2020 zijn er weer belangrijke besluiten genomen die voor langere tijd doorwerken in het fundament van onze stad. In niets kunnen we daarbij echter om de crisissituatie heen, een situatie die we niet eerder in deze vorm en omvang hebben meegemaakt. Met andere woorden: we moesten als lokaal bestuur óók een crisis managen die nog zeker tot de zomer van 2021 voortduurt. Dit had grote impact. Bijvoorbeeld op het personeel, dat zeker de eerste maanden enorm moest wennen aan het (vrijwel fulltime) thuiswerken.

Op het bestuur, dat niet langer alleen de uitvoering van het coalitieakkoord maar vooral een aantal nieuwe acute uitdagingen kreeg te verwerken. Maar vooral op de stad. Mensen werden ziek en kwamen soms zelfs te overlijden. De zorg was overbezet. Scholen, horeca, theaters werden gesloten en eind 2020 moesten ook winkels dicht. Dit vroeg om een onorthodoxe gemeentelijke aanpak, waardoor in het voorjaar opeens juristen de BOA’s ondersteunden en strategen bezig waren met het terrassenbeleid. College en gemeenteraad besloten samen om deze crisis niet lijdzaam te ondergaan, maar alles te doen wat in onze macht lag om de gevolgen voor Helmond zo klein mogelijk te laten zijn. Al snel vroeg dit om een prioriteitenlijst, waardoor bepaalde ambities naar achteren zijn verschoven. Hierdoor zijn sommige investeringen niet gedaan of zijn geoormerkte middelen op de plank blijven liggen. Daartegenover staat dat we anticipeerden met nieuw beleid. Naast quickwins, waar in de stad behoefte aan was, is medio 2020 een Crisis- en Herstelnota vastgesteld. Bedoeld om de grote sociaaleconomische gevolgen van deze crisis te dempen. Een stevige inzet op de innovatie van de lokale economie, aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt en het aanpakken van de jeugdwerkeloosheid zijn voorbeelden hiervan.

Maar bijvoorbeeld ook het tegengaan van eenzaamheid, het op de been houden van maatschappelijke organisaties en het extra ondersteunen van mensen die het toch al moeilijk hebben. Want juist in deze tijd ligt tweedeling op de loer, terwijl het

1

tegengaan daarvan een belangrijke drijfveer van dit college is. Onze solide financiële basis stelde ons in staat om deze agenda op te stellen en uit te rollen. Terugkijkend op 2020 kunnen we trots zijn dat we ondanks de crisis, die ook forse impact had op de organisatie, toch een groot deel van de begroting hebben gerealiseerd. Tegelijkertijd is er op onderdelen wel vertraging ontstaan. Dat kan ook niet anders, want we hebben veel extra inspanningen moeten doen rondom de coronamaatregelen van het Rijk en onze lokale maatregelen. Denk aan communicatie richting onze inwoners, organisaties en ondernemers, het bieden van concrete ondersteuning via het ondernemersloket en tal van maatregelen om de ergste nood te ledigen. Op deze manier hebben we onze inwoners, organisaties en bedrijven geholpen om in deze crisistijd het hoofd boven water te houden, wat er hopelijk voor zorgt dat we met een goede uitgangspositie de periode van herstel tegemoet kunnen gaan. Hieronder schetsen we op hoofdlijnen de resultaten die we in 2020 hebben geboekt, waarin we het effect van de crisis hebben meegenomen. Ontwikkelingen binnen onze vitale economie Het afgelopen jaar zijn er grote verschillen ontstaan binnen de economische sectoren. Zo incasseerde de lokale economie forse klappen – denk aan detailhandel, horeca, contactberoepen, etc.

– terwijl er ook sectoren zijn die juist een groeispurt doormaakten. Wat de exacte gevolgen zijn van de crisis is nog niet goed te overzien. Wel is duidelijk dat de koers richting innovatie, digitalisering en verduurzaming van onze economie stevig doorgezet moet worden. Wat dat betreft mogen we ons gelukkig prijzen dat wij deze koers al ruim vóór de coronacrisis hadden ingezet, want daar kunnen we de komende tijd de vruchten van plukken. De verwachting is alom aanwezig dat de crisis ook zorgt voor structurele verandering in ons gedrags- en werkpatroon, en daar hebben we als Helmond al essentiële stappen in gezet. Denk bijvoorbeeld aan de versterking van het centrum, de uitrol van glasvezel en de ontwikkeling van duurzame woonconcepten zoals in Brainport Smart District. Daarbij trekken we samen op met onze partners in de stad en in de Brainportregio. Brainport is en blijft de groeimotor in Nederland met bovengemiddelde groeicijfers. Als regio moeten we de schouders zetten onder behoud en versterking van deze positie. Afgelopen jaar hebben we dan ook volop meegedraaid met het zogenaamde MIRT-onderzoek (Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport) voor de Brainportregio. Voor Helmond is hier een toekomstperspectief uitgekomen met een groeiperspectief tot 2040.

Deze groeiopgave moet bijdragen aan een hoogwaardige leefomgeving, veel werkgelegenheid, goede voorzieningen en bovenal een brede welvaart voor alle Helmonders. Lokaal hebben we ingezet op verdere versterking van ons vestigingsklimaat door onderzoek te doen naar uitbreidingsmogelijkheden van onze bedrijventerreinen. Voor de topsector Automotive hebben we stappen gezet richting privatisering van de Automotive Campus. Hiermee willen we de campus een impuls geven, de open innovatie versterken, werken aan duurzame mobiliteitsoplossingen voor onze regio en tegelijkertijd het ecosysteem een impuls geven. We halen partijen aan boord met specialisme in het begeleiden en doorontwikkelen van startups en scale-ups. Ook op het gebied van FoodTech hebben we de beweging naar een meer privaat gestuurde organisatie in gang gezet. Daarbij zijn door actieve participatie van Fontys en HAS Hogeschool stappen gezet om de connectie tussen FoodTech en het onderwijs te versterken en jonge talenten aan FoodTechBrainport te binden. Om al onze jongeren een goede start te geven is het afgelopen jaar een plan gemaakt voor Stagestad Helmond-De Peel. Daarmee kunnen studenten gemakkelijker een goede stageplek vinden.

Ook is er vaart gezet achter de ontwikkeling van het fysieke loket Leven Lang Ontwikkelen; juist in deze onzekere tijden op de arbeidsmarkt is het van belang om mensen te begeleiden van werk-naar-werk,

2

bij te scholen en door te laten ontwikkelen. De arbeidsmarkt verandert snel en iedereen moet de kans krijgen om aan te haken. Eind 2020 heeft de gemeenteraad het Helmondse "Beleidskader arbeidsmigratie" vastgesteld. Parallel daaraan is door het Stedelijk Gebied Eindhoven een regionaal afsprakenkader opgesteld voor de huisvesting van arbeidsmigranten, waarvan de vaststelling in het voorjaar van 2021 heeft plaatsgevonden. Deze lokale en regionale kaders gaan over wonen, werken en welzijn. Het moet ervoor zorgen dat arbeidsmigranten een volwaardige plek krijgen – inclusief humane huisvesting – binnen onze regio. Werken aan een duurzaam en gezond perspectief De thema’s energietransitie en klimaatadaptatie zijn sinds de coronacrisis alleen maar belangrijker geworden. Europa heeft het klimaat centraal gezet bij het economische herstel na de coronacrisis. Voor Helmond zijn deze thema’s onlosmakelijk verbonden met gezondheid. In maart 2020 hebben we de Aanpak Gezondheid vastgesteld. Aandacht voor thema’s als armoede, stress en laaggeletterdheid komen hierin naar voren. In december hebben we samen met meer dan 40 partners in de stad een lokaal preventieakkoord gesloten om Helmonders te bewegen richting een gezondere leefstijl. Een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving staan ook centraal op wijkniveau.

Dit is tegelijkertijd de filosofie achter de ontwikkeling van Sport- en Beleefcampus De Braak. We zijn er dan ook trots op dat er in het afgelopen jaar een doorbraak is bereikt en dat alle partners hebben ingestemd met het aangepaste schetsontwerp voor de Multifunctionele Sportaccommodatie. Ook is de schop de grond ingegaan voor de bouw van het Dr. Knippenbergcollege. In 2020 is het concept Regionale Energie Strategie (RES) in alle betrokken colleges van B&W - na consultatie van de gemeenteraden - vastgesteld en aangeboden aan het Rijk. Aanvullend hierop hebben we de ‘visie zonnedaken en zonnevelden’ opgesteld. Hiermee kunnen we forse stappen zetten om te voldoen aan het Klimaatakkoord van 2019. We realiseren ons hierbij dat communicatie met, en participatie door onze inwoners cruciaal zijn om hen mee te nemen in de grote transitieopgave waar we als stad voor staan. Brainport Smart District is dé plek waar onze innovatieve, duurzame en gezonde ambities samenkomen. Inmiddels zijn het stedenbouwkundig raamwerk en het voorontwerp bestemmingsplan in concept gereed, en worden op dit moment de laatste onderzoeken afgerond. Als belangrijke mijlpaal is inmiddels gestart met de realisatie van het project CASA (innovatieve en betaalbare woningen). Daarnaast heeft de gemeenteraad op 9 februari 2021 het Q-book (Kwaliteitsboek innovatie) goedgekeurd.

In 2020 werd een nieuw beleidskader voor de verwerking van afval vastgesteld, om zo het oplopen van de afvalverwerkingskosten binnen de perken te houden én bij te dragen aan het milieu door betere afvalscheiding. Inmiddels is de afvalinzameling aangepast en worden de eerste positieve effecten daarvan zichtbaar door een daling van de hoeveelheid restafval. Samen maken we ook sociaal het verschil De aanpak van de jeugdvriendelijke stad hebben we het afgelopen jaar geconcretiseerd, samen met de partners in de stad. Met kinderen en jongeren hebben we sessies gehouden over de thema's veiligheid en discriminatie & pesten. In 2021 rollen we de agenda verder uit. Het thema schulden en armoede is helaas actueler dan ooit; zeker hier willen we het verschil maken en zorgen dat de tweedeling afneemt. Afgelopen jaar is hier dan ook extra op ingezet. Zo hebben we veel kinderen voorzien van een laptop om volwaardig deel te kunnen nemen aan het digitale onderwijs. Ook hebben we in mei de hulplijn geldzorgen gestart om de groeiende groep mensen met

3

zorgen professioneel te kunnen helpen. We trekken hierbij samen op met de sociale raadslieden van de stichting LEV Helmond. De doorontwikkeling van de sociale teams is in 2020 voortvarend opgepakt. Om effectiever en directer hulp te kunnen bieden aan onze kwetsbare inwoners/huishoudens zetten we in op het extern positioneren van de sociale teams per 1 januari 2022. Dit doet meer recht aan de transformatie die we beogen waardoor er sneller hulp verleend kan worden. Na de invoering van de mondkapjesplicht zijn we gestart met de uitgifte van gratis herbruikbare mondkapjes voor huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm, zodat zij niet nog zwaarder belast worden. Tot slot heeft Super Sociaal extra middelen gekregen om een noodhulppakket samen te stellen voor mensen die geen eten kunnen kopen én niet terecht kunnen bij familie of vrienden. Digitale Stad Helmond Door de coronacrisis is de samenleving in rap tempo verder gedigitaliseerd. Meer dan ooit zien we het belang van de uitrol van het glasvezelnetwerk, en het aanbieden van digitale diensten voor zorg en educatie. Databeveiliging, privacy en zeker ook digitale inclusiviteit zijn hierbij belangrijke randvoorwaarden. Iedereen moet op een veilige manier kunnen profiteren van digitale innovatie. In 2020 hebben we daarom het Actieplan Digitale Inclusie opgesteld. Dit actieplan concretiseert de Helmondse aanpak.

Wij vinden het belangrijk dat iedereen, arm en rijk, jong en oud kan aanhaken bij, en profiteren van de digitale innovaties. Er mag geen digitale tweedeling ontstaan. Het plan van aanpak zet in op het digitaal toegankelijk maken van onze eigen dienstverlening, het tegengaan van laaggeletterdheid en het aanbieden van cursussen om de digitale vaardigheden te verbeteren. Woningmarkt en versterking van ons centrum De woningnood loopt op in Nederland en heeft in onze regio tot een forse stijging van de huizenprijzen geleid. Om onze woningbouw te versnellen is het afgelopen jaar een rijkssubsidie toegekend van € 8,5 miljoen. Het Rijk draagt hiermee bij aan het project Centrum-Noord, door de aanleg mogelijk te maken van de ontsluiting (noordelijke lus) van het noordelijk deel van het centrum. Doordat het Rijk deze kosten voor haar rekening neemt, kunnen we hier 900 betaalbare woningen versneld realiseren. In totaal hebben we in 2020 474 woningen opgeleverd. Deze zijn vooral gerealiseerd in het centrum, op de Suytkade, in Brandevoort en in de herstructureringswijken. Ook hebben we in 2020 het Burgemeester Geukerspark geopend. In tijden waarin klimaatadaptatie en de kwaliteit van de leefomgeving centraal staan is dat een waardevolle toevoeging aan ons centrum. Komende jaren verbinden we de gebieden Suytkade, Stationskwartier en Oostende steeds meer met het centrum.

Met onder andere aandacht voor de ontwikkeling van het Stationskwartier tot een hoogstedelijk woon- en werkmilieu. De bouw van het Huis voor de Stad is één van de impulsen in dit gebied. Afgelopen jaar is er een definitief ontwerp opgeleverd en zijn we gestart met de aanbesteding van de sloop van het huidige Stadskantoor. Belangrijke uitgangspunten zijn de betrokkenheid van lokale aannemers, innovatie en circulariteit; we willen als gemeente het goede voorbeeld geven. Niet slopen maar oogsten… Ook in 2020 zijn we volop verder gegaan met de diverse wijkontwikkelingen. Begin 2020 werd daarin weer een nieuwe stap gezet met de vaststelling van het wijkversterkingsplan Helmond-Oost. Met de bedoeling de wijk op orde te houden en tweedeling tegen te gaan.

4

Veiligheid De aanpak van de veiligheids- en leefbaarheidsproblematiek is vastgelegd in het Masterplan Integrale Veiligheid 2019-2022. Daarin staat de opgave centraal om samen de stad leefbaar en veilig te houden. Dat doen we als gemeente in samenwerking met inwoners en betrokken partners. In het masterplan zijn voor deze jaren drie prioritaire thema’s benoemd, te weten ‘Veilige en leefbare wijken en buurten’, ‘Problematische jeugd en jeugdgroepen’ en ‘Ondermijning’. Ook in 2020 is er op dit vlak weer vooruitgang geboekt; wat betreft ondermijning gebeurde dat in Peelverband. Het algemene beeld van de stand van zaken van het masterplan is dat een deel van de activiteiten in gang is gezet of is gerealiseerd, maar dat er daarnaast een behoorlijk aantal activiteiten is waarin nog weinig stappen zijn gezet of activiteiten (nog) niet zijn opgepakt. De oorzaak hiervan is de omvang van de problematiek en het grote aantal ambities in relatie tot de te beperkte capaciteit. Dat kwam nadrukkelijk naar voren uit een quick scan die in de tweede helft van 2020 door een extern bureau werd uitgevoerd. Er is inmiddels een begin gemaakt met een versterking van het veiligheidsbeleid; in de komende Voorjaarsnota worden daarvoor nog extra voorstellen gedaan.

Ten slotte Terugkijkend op het afgelopen jaar stellen we vast dat er belangrijke stappen zijn gezet in de uitvoering van de Strategische Agenda. De crisis heeft de urgentie van deze agenda alleen maar verhoogd. Het is al met al een bijzonder jaar geweest. Laten we hopen dat 2021 het jaar wordt waarin we voortvarend uit de crisis komen en volop verder kunnen bouwen aan een duurzame, sociale en economisch sterke stad!

1.3

Behandelprocedure

De momenten van de bestuurlijke besluitvorming van de Jaarverantwoording 2020 zijn:  College van Burgemeester en Wethouders 15 juni 2021  Auditcomité 22 juni 2021  Raadscommissie 24 juni 2021  Raad 06 juli 2021

5

2

Financiële samenvatting

2.1

Algemene inleiding

Het jaarrekeningresultaat over 2020 bedraagt € 23,63 miljoen positief. Dit is het resultaat na verrekening met de reserves. In onderstaande tabel staat het gerealiseerde jaarrekeningresultaat over 2020 afgezet tegen het resultaat uit de vastgestelde begroting (na wijziging). In paragraaf 2.2 worden de grootste verschillen verklaard. (bedragen x € 1.000)

Begroting na wijziging 2020

Rekening 2020

Afwijking 2020

V/N

Baten

360.135

364.458

4.323 V

Lasten

382.587

357.735

-24.852 V

Totaal saldo van baten en lasten

-22.452

6.723

29.175 V

Onttrekkingen aan reserves

31.229

27.066

-4.163 N

Toevoegingen aan reserves

8.777

10.156

1.379 N

Totaal saldo van baten en lasten

22.452

16.910

-5.541 N

0

23.633

23.633 V

Verrekening met reserves

Resultaat

Per saldo zijn er € 4,3 miljoen meer baten en € 24,8 miljoen minder lasten gerealiseerd. Daarnaast is er per saldo € 5,5 miljoen minder verrekend met de reserves dan begroot. Op verschillende programma's zijn afwijkende baten en lasten verantwoord om uiteenlopende redenen. Wij verwijzen hiervoor naar de Programmaverantwoording in hoofdstuk 3 en de verantwoording van de Algemene dekkingsmiddelen in hoofdstuk 4. Hierin rapporteren we per product de grootste afwijkingen.

6

2.2

Toelichting grootste afwijkingen (bedragen x € 1.000)

Programma Omschrijving Algemene exploitatie Voorgestelde resultaatbestemmingen

Afwijking 2020 V/N 6.014

V

Evenementen Specifieke uitkering sport (SPUK) Incidentele subsidies sportevenementen Automotive Campus Reiniging wegen Groenvoorziening Riolering Personeel Financiering Resultaat 2e Bestuursrapportage Corona onttrekking Algemene uitkering Overige

215 350 200 513 351 459 871 500 765 3.335 552 1.500 1.400

V V V V N N N N N V N V V

2 3 4 14

Sociaal Domein Werk en Inkomen Zorg en Welzijn Jeugd en Onderwijs Algemene Dekkingsmiddelen Storting Reserve Sociaal Domein

1.041 39 770 1.846 74 1.041

V V N V N

8

Grondbedrijf

11.860

V

23.633

V

5 6 6 7 11 11 12 14 14 14 14 14

Gerealiseerd resultaat Jaarverantwoording 2020

7

Toelichting op in de tabel opgenomen afwijkingen Voorgestelde resultaatbestemmingen In het bijgevoegde raadsvoorstel is een overzicht weergegeven van voorgestelde resultaatbestemmingen. Dit zijn onderwerpen die in 2020 hebben geresulteerd in een positief resultaat omdat deze niet (volledig) zijn uitgevoerd. (bedragen x €1.000)

Progr.

Omschrijving

Voorstel

1 Project Inbraakvrije Wijk 2 Perspectief op Werk 2 Aanpak laaggeletterdheid/WEB 5 Impulsmiddelen cultuur 5 Noodsteun Fonds Podium Kunsten 2020 6 Expoitatiekosten De Braak 7 Bijdrage ROW 7 Economische impuls bedrijventerreinen 7 Innovatieve concepten bedrijfsleven 7 Arbeidsmigranten 7 Financiering wijkgerichte digitalisering - Warande Digitaal 7 Bijdragen Digitale Stad 8 Volkshuisvesting (BBB-gelden) 8 Revitalisering Annawijk 8 Revitalisering Noord en Oost 8 Implementatie Omgevingswet 8 V&T-Taken vergunningverlening 8 Aanschaf en implementatie nieuwe VTH-applicatie PowerBrowser 10 Smart Mobility capaciteit 10 Smart Mobility cofinanciering projecten 11 Zwerfafvalbestrijding 12 Energie-armoede en uitstaande opdrachten 12 200 Bomen 13 Global Goals 14 Vervanging belastingpakket 14 Budget pilots logeerzorg 14 Vervanging financieel systeem Voorgestelde resultaatbestemmingen 2020

€ € € € € € € € € € € € € € € € €

125.000 579.000 118.000 60.000 133.000 160.000 666.000 313.000 250.000 100.000 213.000 77.500 240.000 200.000 165.000 517.000 375.000

€ € € € € € € € € €

120.000 115.000 115.000 50.000 700.000 50.000 71.000 273.000 80.000 148.000 6.013.500

Algemene Dienst Programma 5: Cultuur / Evenementen 215 V In de eerste Berap is gemeld dat een onderuitputting van € 145.000 verwacht werd doordat tussen maart en 1 september geen evenementen plaats mochten vinden. Afgelopen jaar heeft de coronacrisis het aantal festiviteiten beperkt. Bijna geen enkel evenement heeft hierdoor plaats kunnen vinden waardoor enkel de voorbereidingskosten zijn vergoed. Het totaal bedrag wat tot minder lasten heeft geleid is hoger dan vermeld bij de eerste Berap. € 150.000 lagere lasten voor de voorbereidingskosten van evenementen en € 65.000 lagere kosten voor de begeleiding en uitvoering hiervan. Programma 6: Sport en recreatie / Specifieke uitkering sport (SPUK) 350 V In de 1e Berap is voor de Specifieke uitkering sport (SPUK) de totale aanvraag geraamd van € 357.000 ter compensatie van de btw. Er zijn in totaal € 350.000 euro minder lasten gemaakt voor de SPUK door latere investeringen. Programma 6: Sport en recreatie / Incidentele subsidies sportevenementen 200 V Afgelopen jaar heeft de coronacrisis het aantal evenementen beperkt. Bijna geen enkel evenement heeft hierdoor plaats kunnen vinden. Het totaal bedrag wat tot minder lasten heeft geleid is € 200.000.

8

Programma 7: Economisch beleid en werkgelegenheid / Automotive Campus 513 V Door de beoogde privatisering van de Automotive Campus en als gevolg van de coronacrisis is minder uitgegeven dan begroot. Hierdoor is een incidenteel voordeel ontstaan van € 513.000. Programma 11: Milieu / Toevoeging voorziening riolering 871 N De hogere lasten zijn ontstaan door een hogere dan geraamde toevoeging aan de voorziening Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming / Reiniging wegen 351 N De onkruidbeheersingsactiviteiten lopen via Blink en zijn ‘open-eind’ werkzaamheden. Om het vereiste kwaliteitsniveau te behalen zijn extra kosten gemaakt. Dit is ontstaan door onvoorziene extra inzet van machines en duurdere inhuur van personeel. Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming /`Groenvoorziening 459 N In 2020 heeft het lange warme seizoen gezorgd voor meer kosten voor bestrijding van invasieve soorten waaronder eikenprocessierups. Daardoor zijn de kosten voor het watergeven van de bomen hoger uitgevallen dan geraamd. Door de aanhoudende droogte van de afgelopen twee jaar hebben we veel beplanting moeten vervangen. Algemene dekkingsmiddelen / Financiering 765 N Het nadeel op financiering van € 765.000 wordt voor het grootste deel veroorzaakt door een nadeel op de renteomslag van per saldo € 565.000. Daarnaast is een nadeel op het ABN-AMRO beleggingsproduct afgerond € 200.000.

Algemene dekkingsmiddelen / Personeel 500 N Door minder rendabele uren en hogere kosten voor inhuur is een tekort op personeel van ongeveer € 0,5 miljoen. Dit resulteert in een lagere doorbelasting naar de programma’s. Algemene dekkingsmiddelen / Corona onttrekking 552 N Om de gevolgen van de coronacrisis tegen te gaan zijn aanvullend middelen onttrokken aan de algemene reserve ter dekking van de extra incidentele kosten zoals hieronder in paragraaf 2.4 is vermeld. Algemene dekkingsmiddelen / Resultaat 2e Bestuursrapportage In de 2e bestuursrapportage 2020 is een resultaat gemeld van € 3,3 miljoen.

3.335 V

Algemene dekkingsmiddelen / Overige 1.400 V Betreft het saldo van alle uitgaven en inkomsten van alle programma’s exclusief de hier apart benoemde onderdelen. Sociaal Domein Binnen de gemeente Helmond hanteren we het uitgangspunt dat het resultaat van alle inkomsten en uitgaven van het Sociaal Domein (met name de programma’s 2, 3 en 4) vallen binnen het gesloten circuit en worden verrekend met de reserve Sociaal Domein. In 2020 was het saldo van het sociaal domein € 1,04 miljoen voordelig. Dit bedrag wordt dan ook toegevoegd aan de reserve en heeft dus geen effect op het rekeningresultaat. De stand van de reserve bedraagt na deze toevoeging circa € 4,3 miljoen. Programma 3 laat een negatief resultaat zien van € 0,8 miljoen. Op de specialistische ondersteuning is een voordeel van € 0,5 miljoen ontstaan. Dit is het gevolg van extra structurele middelen ten behoeve van het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling die in de septembercirculaire

9

zijn toegekend en niet meer tot volledige uitgaven hebben geleid in 2020 . Verder is er een tekort van € 1,3 miljoen op de Wmo. Dit is voor ongeveer de helft het gevolg van stijgende kosten voor de hulpmiddelen. De andere helft komt voort uit toenemende cliëntenaantallen bij met name de huishoudelijke ondersteuning en de lichte vormen van begeleiding. Programma 4 laat een positief resultaat zien van € 1,8 miljoen. De uitgaven voor jeugdhulp zijn lager dan in de tweede bestuursrapportage geprognosticeerd. Of en in hoeverre hier een corona-effect is opgetreden, is onduidelijk. Wel heeft de in 2020 bijgestelde product dienstencatalogus (PDC) in combinatie met extra aandacht voor de toegang en het indiceren, geleid tot lagere kosten voor begeleiding en behandeling. Aanvullende voordelen zijn ontstaan bij Jeugdbescherming en – reclassering als gevolg van lagere cliënten aantallen en een afrekening van uitvoeringskosten DVO21. Daarnaast zijn ook de subsidie uitgaven lager, doordat een aantal activiteiten geen doorgang hebben kunnen vinden als gevolg van de geldende coronabeperkingen. Een verdere detaillering van het sociaal domein vindt u in hoofdstuk 3 van de jaarverantwoording. Grondbedrijf Het gerealiseerde resultaat op het grondbedrijf bedraagt € 11.860.000 en wordt conform onze spelregels gestort in de Algemene Reserve Grondbedrijf.

Bij de jaarrekening heeft een uitgebreide herziening plaatsgevonden van alle grondexploitaties wat heeft geleid tot een nieuwe beste schatting van de verwachte eindresultaten.  Op de grondexploitaties met een verwacht positief eindresultaat heeft conform de spelregels van de BBV een winstneming plaatsgevonden volgens de Percentage of Completion methode (€ 5,6 miljoen). Deze winstneming komt ten gunste van het rekeningresultaat.  Op de grondexploitaties met een verwacht negatief eindresultaat heeft conform de spelregels van de BBV een bijstelling van de voorziening voor verwachte verliezen plaatsgevonden (€ 4,4 miljoen). De voorziening kan naar beneden worden bijgesteld en dit bedrag komt ook ten gunste van het rekeningresultaat. Daarnaast wordt over deze voorziening rente berekend die ten gunste komst van het jaarrekeningresultaat (€ 1,8 miljoen). Voor een verdere detaillering van de resultaten grondbedrijf verwijzen wij u naar de paragraaf Grondbeleid.

10

2.3

Gerealiseerde investeringen In 2020 heeft de raad voor totaal € 150,2 miljoen aan investeringskredieten gevoteerd voor projecten die in 2020 en eerdere jaren startte. Voor deze projecten werd in voorgaande jaren al € 47,4 miljoen uitgegeven en is in 2020 voor € 16,9 miljoen geïnvesteerd. Daarnaast zijn kredieten door de raad afgesloten voor een bedrag van € 3,9 miljoen. Voor de komende jaren zijn de resterende investeringen van € 81,8 miljoen geraamd. Hiervan is in de 2e Berap 2020 een gefaseerde planning vastgesteld. Hierbij is een reële planning weergegeven waarbij inzichtelijk is gemaakt wanneer deze kredieten in de jaren 2020 tot en met 2024 worden uitgevoerd.



Jaarlijks geven we bij de 2e Berap een update van de stand van zaken van de openstaande kredieten. Het feit dat niet alle geraamde uitgaven zijn uitgegeven kan meerdere oorzaken hebben. Voorbeelden hiervan zijn een overspannen bouwmarkt, procedures etc. Een aantal grote openstaande kredieten zijn onder andere uitgaven ten aanzien van het: o Zwembadvoorziening € 13,3 miljoen o Sluis 8 € 8,0 miljoen o Sluis 9 € 6,6 miljoen o IHP € 7,1 miljoen o Bereikbaarheidsagenda/fietspaden € 6,3 miljoen o Geluidssanering rail en verkeerslawaai € 4,5 miljoen o Sport- en beleefcampus De Braak € 4,3 miljoen o Leonardusbuurt € 3,1 miljoen o Centrum € 1,8 miljoen

11

In de toelichting op de balans bij de materiële vaste activa is een bedrag aan investeringen toegelicht van € 16,9 miljoen. In het onderstaande overzicht worden de kredieten per programma gepresenteerd. In de jaarrekening is een overzicht opgenomen van de kredietoverschrijdingen die zijn opgetreden in 2020. (Bedragen x € 1.000)

Programma's 1 Veiligheid en handhaving 2 Werk en inkomen 3 Zorg en welzijn 4 Jeugd en onderwijs 5 Cultuur 6 Sport en recreatie 7 Economisch beleid en werkgelegenheid 8 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 9 Stedelijke vernieuwing 10 Verkeer en mobiliteit 11 Openbare ruimte en natuurbescherming 12 Milieu 13 Bestuur en organisatie Algemene dekkingsmiddelen Totaal

2.4

Gevoteerd krediet Uitgaven tot 2020 300 5 300 266 11.404 2.845 1.758 751 26.455 4.932 2.941 1.458 275 58 13.465 2.613 17.272 6.113 36.135 11.952 29.809 14.846 1.775 291 8.285 1.332 150.174 47.462

Uitgaven 2020 Afgesloten 2020 Nog te realiseren 101 194 46 -12 442 8.117 508 113 386 1.615 2.079 17.829 125 1.358 50 117 50 2.699 -1 8.154 2.857 140 8.162 4.137 1.395 18.651 2.043 129 12.791 263 1.221 2.058 4.895 16.944 3.972 81.796

Afwijkingen als gevolg van Corona

Bij vaststelling van de 2e Berap is besloten de financiële afwijkingen van de coronaconsequenties vóór resultaatbestemming te verrekenen met de algemene reserve. Bij de decembercirculaire zijn extra middelen toegekend aan de algemene uitkering voor het 3e corona steunpakket van € 983.000. In totaal zijn er € 1.535.miljoen extra kosten gemaakt als gevolg van de coronacrisis. De extra kosten per saldo € 2,371 miljoen en meer opbrengsten per saldo € 836.000 zijn in de tabel hieronder toegelicht. Per saldo is € 552.000 onttrokken uit de algemene reserve als gevolg van de coronaconsequenties. Volgnr.

Progr.

Omschrijving

Lasten

Baten

95

V/N

1.

2

Voorziening Super sociaal

2

2

Tozo

3.

3

Dak- en thuislozenopvang

72

N

4.

3

Meerkosten Wmo

279

N

5.

3

6.

4 en 8

7.

4

Kwijtscheldingen Wmo Huurkorting voor commerciële huurders Compensatie meerkosten Jeugdwet

191

N

8.

5

Bibliotheek

-65

V

9.

6

Kwijtschelding huur

10.

6

Noodfonds Corona

11.

11

Parkeerinkomsten

12

12

Afvalstoffen

62

N

13.

14

Organisatiekosten

187

N

14.

Overige corona-gerelateerde kosten

111

15. 16.

1.549

N 1.549

-120

N

-112

N

-53 -110

N V

-250

N

-178

N

Steunpakket corona 2020

983

V

Onttrekking Algemene Reserve

552

V

2.371

Totaal

12

2.371

Toelichting financiële afwijkingen coronacrisis 1. Voorziening Super Sociaal Als gevolg van Corona en daarmee een groei in beroep op de voorziening die Super Sociaal faciliteert is een incidentele aanvullende subsidie verstrekt. 2. Tozo In reactie op de coronacrisis heeft het kabinet het noodpakket banen en economie aangekondigd. Eén van de maatregelen betreft de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo). Gemeente Helmond ontvangt de middelen van het Rijk en beschikt deze door aan Senzer die de regeling uitvoert. In de 1e en 2e Berap is de begroting bijgesteld tot € 12,2 miljoen. Uiteindelijk hebben we in 2020 € 13,7 miljoen euro voor de Tozo regeling ontvangen. 3. Dak- en thuislozenopvang De kosten voor dak- en thuislozenopvang in De Braak (later De Kamenij) zijn ruim € 70.000 hoger dan gemeld in de 1e en 2e Berap (cumulatief) 4. Meerkosten Wmo Voor de Wmo zijn meerkosten gemaakt. Deze komen enerzijds voort uit zorg die anders niet geleverd had hoeven worden waaronder de zorg aan ex-coronapatiënten die op de intensive care hebben gelegen. Anderzijds bestaan deze kosten uit om aanbieders veilig zorg te laten leveren zoals de aanschaf van mondkapjes, gebouwaanpassingen en andere benodigdheden voor het veilig leveren van zorg.

Daarnaast zijn er ook minder kosten geweest omdat er minder huishoudelijke hulp is geboden en zorgbehoefte is minder zichtbaar door afname van contact bij inwoners thuis als gevolg van coronamaatregelen en wensen van inwoners. 5. Kwijtscheldingen Wmo Op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zijn in de maanden april en mei de eigen bijdragen op de Wmo kwijtgescholden. Reden voor kwijtschelding was dat de zorg niet geleverd kon worden gedurende deze tijd. 6. Huurkorting voor commerciële huurders Om de ondernemers in Helmond te ondersteunen is huurkorting voor het 4e kwartaal 2020 aan commerciële huurders verleend. 7. Compensatie meerkosten Jeugdwet We hebben in regionaal verband de regeling meerkosten corona opgesteld (samen met Peel en Dommelvallei). De aanbieders konden hun meerkosten voor jeugd en Wmo onder aftrek van minder kosten declareren. Voor het overgrote deel bestonden de kosten uit compensatie voor aanbieders om veilig zorg te leveren. Voor de aanschaf van onder andere mondkapjes, gebouwaanpassingen en andere benodigdheden voor het veilig leveren van zorg. 8. Bibliotheek In de 2e Berap is € 65.000 gereserveerd om te anticiperen op dreigende financiële problemen bij de bibliotheek. Dit is uiteindelijk niet benut.

13

9. Kwijtschelding huur In het tweede kwartaal hebben we voor ruim € 100.000 huur kwijtgescholden, de compensatie hiervoor vanuit het rijk bedroeg iets minder dan de helft. 10. Noodfonds Corona Er is minder uitgegeven dan beoogd, er resteert nog een saldo van €110.000 voor het noodfonds. 11. Parkeerinkomsten In de 2e Berap zijn de parkeerinkomsten naar beneden bijgesteld. Ten opzichte van de eerder gemelde afname van inkomsten zijn nog € 250.000 minder inkomsten geweest. Door minder bezoek aan de stad en veel thuiswerken is dit lager uitgevallen dan eerder is vermeld. 12. Afvalstoffen Ten opzichte van de in de 2e Berap vermelde extra kosten voor de inzameling van afval zijn deze hoger uitgevallen dan destijds begroot. Hierdoor zal er €62.000 minder uit de egalisatiereserve Afvalstoffenheffing worden onttrokken. 13. Organisatiekosten Door de coronacrisis zijn extra kosten gemaakt door de organisatie die normaliter niet gemaakt zou worden. Hieronder behoren kosten voor het onderhoud van de coronateststraat, het faciliteren van digitaal vergaderen van uw Raad en andere IT-gerelateerde kosten. 14. Overige coronagerelateerde kosten Onder deze post zijn alle coronagerelateerde kosten opgenomen kleiner dan € 50.000. Dit heeft betrekking op de programma’s 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 12, 13 en 14. 15.

Steunpakket corona 2020 In de decembercirculaire zijn voor nog € 982.770 aan middelen beschikbaar gesteld door het Rijk als steunpakket. 16. Onttrekking Algemene Reserve Zoals in de 2e Berap vastgesteld zou het resultaat verrekend worden met de Algemene Reserve. Er zijn meer kosten gemaakt dan vanuit het Rijk gedekt worden door het Coronasteunpakket. Het verschil tussen de kosten en het steunpakket is onttrokken aan de Algemene Reserve.

14

Jaarverslag

15

16

3

Programma's

17

3.1

Programma 01: Veiligheid en handhaving

3.1.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities: Het waarborgen van de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente is een belangrijke voorwaarde voor een goed leef- en werkklimaat en om de ambities voor de verdere ontwikkeling van Helmond te realiseren. Veiligheid is sterk verweven met bredere sociale problematiek in de stad. Drugshandel en witwaspraktijken op bedrijventerreinen of in dubieuze winkelpanden schaden de economie en het vertrouwen van burgers en ondernemers. Onveilige wijken versterken de tweedeling als jongeren die toch al niet veel perspectief zien, bloot staan aan de verleiding om in de criminaliteit snel geld te verdienen. Die verwevenheid betekent dat een effectieve oplossing van veiligheidsproblematiek niet eenvoudig is en inzet op vele fronten vereist. We werken hard en voortvarend aan het zo goed mogelijk voorkomen van veiligheidsproblemen en het vergroten van het veiligheidsgevoel. Problemen die zich tóch voordoen, pakken we zoveel mogelijk integraal aan. Samen met onze partners zoals politie, Openbaar Ministerie, welzijnsinstellingen, onderwijs en andere gemeenten. En vooral ook samen met onze inwoners en ondernemers. Want in die samenwerking ligt de sleutel om te komen tot een veilige stad, een veilige regio. Toch zien we dat we ondanks de maximale inspanningen met de beschikbare middelen achterblijven bij onze ambitie.

Zoals in de quick scan Integrale Veiligheid gemeente Helmond van november 2020 is geconstateerd hebben we te maken met een bovenmatige en hardnekkige veiligheidsproblematiek die meer aansluit bij grootstedelijke problematiek dan bij een gemeente in de omvang van Helmond. Daarnaast hebben we sinds maart 2020 onze volle aandacht moeten richten op de inrichting en instandhouding van de crisisorganisatie, en op de voorbereiding van en de handhaving op alle maatregelen rondom COVID-19. In het verlengde hiervan zijn we op verschillende momenten in 2020 geconfronteerd met ernstige ongeregeldheden in onze stad, waarbij in samenwerking met o.a. politie en OM is bijgedragen om de rust in de stad te behouden. Om dit te bereiken hebben we:  Met de partners binnen en buiten de organisatie samengewerkt om te komen tot snelle deescalatie van onverwachte crisissituaties zoals rellen in de binnenstad en vuurwerkoverlast.  Met de partners in Peelland samengewerkt aan de aanpak van ondermijning.  Vanuit de samenwerking binnen een handhavingsknelpunt (met ondersteuning van TaskforceRIEC) een gerichte aanpak van de drugsproblematiek en daaraan gerelateerde overlast in de Binnenstad.  Samen met in- en externe partners het Versterkingsplan Binnenstad-Oost opgestart, waarin wordt gestreefd naar een veilige en leefbare wijk.

Voor het wijkgericht werken hebben we verdere aansluiting gezocht bij de wijkontwikkelprogramma’s.  Gezorgd voor de opzet en continuïteit van de gemeentelijke crisisorganisatie..

3.1.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; Stichting Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost 2020 heeft in het teken gestaan van het ontwikkelen en vaststellen van een nieuwe visie voor het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost voor de periode 2020-2022. In deze visie zijn de doelstellingen en prioriteiten benoemd die de organisatie jaarlijks in een activiteitenplan uitwerkt. Aan

18

de hand van deze visie heeft het Algemeen Bestuur een uitvoeringskader vastgesteld voor de periode 2020-2022. Tevens is een aangepast samenwerkingsconvenant en privacy protocol door alle deelnemende netwerkpartners ondertekend. Verder zijn naast de reguliere procesregie op complexe (domein overstijgende) casuïstiek en de procesregie op persoonsgerichte aanpak ook nog een aantal projecten geïnitieerd door het Zorg- en Veiligheidshuis. Het ZVHBZO werkt zo samen met de gemeenten en de andere partners aan een veiligere samenleving. Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Door de uitbraak van COVID-19 is het jaar 2020 hectisch en ingrijpend geweest voor VRBZO. Het bestrijden van de effecten van de coronacrisis, en de werkzaamheden die hieruit voortvloeien, hebben voor VRBZO de hoogste prioriteit gehad. Tijdens de crisis zijn de primaire processen van de organisatie prominent ingezet. Hierdoor zijn de plannen van begin 2020 niet (volledig) uitgevoerd. Het proces rondom de Visie 2025 lag door de focus op de coronacrisis korttijdig stil waardoor vertraging is ontstaan. Het traject is inmiddels hervat. Beoogd wordt om de visie 2025 medio 2021 vast te laten stellen door het Algemeen Bestuur.

Tevens heeft het traject rondom de evaluatie Wet veiligheidsregio’s en reorganisatie sector incidentenbestrijding in 2020 plaatsgevonden en is een aanvang gemaakt met onderzoek naar de (financiële) impact van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA).

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Doorontwikkeling buurtpreventie Buurtpreventie gaan we evalueren en willen we brengen naar de huidige tijd. Immers, nieuwe technologieën maken andere vormen van buurtpreventie mogelijk. Dit betekent dat we gezamenlijk nieuwe initiatieven gaan ontplooien, waaronder de samenvoeging van buurtpreventieteams en WhatsApp-preventiegroepen, alsmede het creëren van informatie-gestuurde inzet van de ‘vernieuwde’ buurtpreventieteams. Ondanks de bijzondere omstandigheden vanwege COVID-19 - zoals vermeld in de tweede bestuursrapportage - is doorgewerkt aan de verbinding met de huidige buurtpreventienetwerken en is gekeken naar mogelijkheden voor toekomstig bestendige buurtpreventienetwerken. De ambitie is om te komen tot een dekkend netwerk in onze stad. In de Binnenstad-Oost is nadrukkelijk contact gezocht met de buurtpreventieteams om deze zo nauw mogelijk te betrekken bij diverse ontwikkelingen in deze omgeving. Zo is de rust rond het Weverspark teruggekeerd en geborgd mede dankzij de genomen maatregelen in samenwerking met betrokken inwoners. Brede aanpak ter voorkoming van afglijden jongeren We zien dat sommige jongeren al vroeg ‘kiezen’ voor een criminele carrière, het snelle geld en de daarbij behorende verkeerde rolmodellen. We willen jongeren (een ander) perspectief bieden en duidelijke grenzen stellen.

Hiertoe zetten we in op een integrale samenwerking waarin we met relevante partners samen zorgen dat Helmondse jongeren niet afglijden naar een crimineel circuit. Dit vraagt een intensievere samenwerking tussen zorg en veiligheid. Wij stellen hiertoe ook een Sturingsdriehoek Zorg en Veiligheid in, bestaande uit de burgemeester, de wethouder Zorg en Welzijn en de wethouder Jeugd, om hier sturing aan te geven. Deels behaald. Vanuit de ervaringen met de aanpak van afglijdende jeugd is geconcludeerd dat op dit moment de reguliere inzet niet voldoende is om jongeren die risicogedrag tot criminaliteit vertonen (en hun gezinnen) weer te verbinden met zichzelf en de samenleving. De tijdelijke inzet van straatcoaches heeft niet de resultaten gebracht die we voor ogen hadden. Ook ligt er een opgave in het voorkomen van risico-aanwas, en het zo vroeg mogelijk inzetten op een

19

aansluitend preventief aanbod (kansrijk, gezond en veilig). Voor de aanpak van beide sporen wordt, onder regie van het Sociaal Domein, het plan "Perspectief voor Jeugd" opgesteld. In 2020 is de Besturingsdriehoek Zorg en Veiligheid ingesteld, een intern bestuurlijk overleg tussen de burgemeester en de wethouders die raakvlakken hebben met de onderwerpen zorg en veiligheid. In de besturingsdriehoek worden actuele onderwerpen geagendeerd uit de portefeuilles van de bestuurders waarbij gezamenlijke beeldvorming, afstemming en sturing nodig is. Voorbeelden van onderwerpen zijn huisvesting van bijzondere doelgroepen, jeugd & veiligheid en maatschappelijke opvang. . Inrichten fieldlab in Helmond-Noord Samen met het DITSS werkt gemeente Helmond aan het project “Inbraakvrije wijk Helmond-Noord”. De basis vormt de aanleg van glasvezel door de gehele gemeente. Dit biedt nieuwe innovatieve mogelijkheden op het terrein van veiligheid. Het doel van dit project is het terugdringen van het aantal woninginbraken en de verdere aanpak van de High Impact Crimes en ondermijning. Hiervoor richten we, naast het fieldlab op de Automotive Campus, in de wijk een fieldlab in. Dit is een fysieke en inspirerende plek waar, samen met partners van het project “Inbraakvrije wijk”, innovatieve oplossingen in de praktijk worden getoetst op effectiviteit en toegevoegde waarde.

We werken hierbij samen met de wijkbewoners, bedrijven, woningbouwcorporaties, OM, maatschappelijke instellingen, de politie etc. Deelname van wijkbewoners is op vrijwillige basis. Deels behaald. Vanuit de gemeente Helmond werken we in samenwerking met diverse ketenpartners aan het project “Weerbare (en inbraakvrije wijk) Helmond-Noord”. De aanleg van glasvezel heeft in 2020 plaatsgevonden in delen van Helmond Noord. Gelet op onder meer de coronacrisis in 2020 is het inrichten van een fieldlab in de wijk nog niet tot stand gekomen. De huidige verwachting is dat hier na de zomer van 2021 inhoud aan zal worden gegeven samen met de inwoners. Versterkingsplan Binnenstad Oost De Helmondse binnenstad (exclusief het deel centrum) staat al enkele jaren negatief in de belangstelling vanwege (openlijke) drugshandel en -hieraan gerelateerd- een forse toename van overlast en geweldsincidenten, waaronder een schietpartij waarbij onschuldige minderjarige slachtoffers zijn gevallen. Om het tij te kunnen keren werken we vanaf 2019 aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit en zijn we in juli gestart met het integrale Versterkingsplan BinnenstadOost.

Door middel van een combinatie van preventieve en repressieve maatregelen willen we ervoor zorgen dat in het gebied Binnenstad-Oost bewoners, bezoekers en ondernemers zich prettig voelen, wet- en regelgeving wordt nageleefd, er een acceptabel niveau van ‘veiligheid dichtbij’ is bereikt en ongewenst gedrag van jeugd ‘duurzaam’ vermindert, zodat de focus meer komt te liggen op perspectief en inclusie. In 2020 hebben we successen behaald binnen de aanpak van drugscriminaliteit, is de overlast in en rondom het Weverspark verminderd en zijn we als overheid zichtbaar geweest door middel van integrale acties met onze partners en extra inzet van het team Toezicht & Handhaving. Hierbij zijn we ondersteund vanuit het programma Maatschappelijke Weerbaarheid Taskforce-RIEC. Uitvoering Benchmarkonderzoek Het college heeft opdracht gegeven tot het laten uitvoeren van een benchmarkonderzoek ten aanzien van de positie en effectiviteit van integrale veiligheid in de gemeente Helmond. De quickscan is opgeleverd en de aanbevelingen zijn uitgewerkt en voorgelegd aan het college en de raad. De conclusie is dat in Helmond sprake is van een bovenmatige en hardnekkige veiligheidsproblematiek. Waarbij met relatief bescheiden middelen en capaciteit zo maximaal als mogelijk gepresteerd is, maar uiteindelijk komen we hiermee niet aan de voorkant van de problematiek. Wel zijn er al belangrijke

20

stappen gezet, bijvoorbeeld met het versterkingsprogramma Binnenstad-Oost. Hierop bouwen we de komende tijd ook verder op door. In de begroting van 2021 zijn structureel middelen beschikbaar gesteld voor extra handhavers en strategische adviescapaciteit. In de interne organisatie zijn we de verbinding tussen leefbaarheid en veiligheid aan het verstevigen. Hiermee zorgen we voor een langdurige en onomkeerbare versterking van de ingeslagen weg. Dat vraagt om een gedeeld en blijvend gevoel van urgentie, binnen én buiten onze organisatie.

3.1.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2020 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

Baten

110

Integraal veiligheidsbeleid algemeen

120 Handhavingsbeleid 125

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

497

1.618

-1.121

443

1.737

-1.294

-173 N

75

1.246

-1.171

75

1.246

-1.170

1 V

161

-161

161

-161

Integraal veiligheidsbeleid en horeca

140 Brandweer

211

4.746

-4.536

217

4.709

-4.492

44 V

Totaal saldo baten en lasten

783

7.771

-6.988

736

7.852

-7.116

-128 N

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 120 Handhavingsbeleid

210

210

210

210

140 Brandweer

24

24

14

14

-10 N

Totaal mutaties reserves

234

234

224

224

-10 N

-6.754

960

-6.892

-138 N

Saldo programma

1.017

7.771

7.852

Toelichting op hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 173.000. Het saldo wordt enerzijds veroorzaakt door hogere lasten van € 119.0000. Deze hogere lasten hebben een incidenteel karakter en worden grotendeels veroorzaakt door hogere kosten voor onderhoud aan het pand. In 2020 zijn diverse onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd, waaronder schilderwerk, de vervanging van kozijnen, het plaatsen van airco, het vervangen van vloerbedekking en de verlichting. Deze hogere lasten zijn goed voor € 206.000 en worden opgevangen binnen het totale onderhoudsbudget en de reserve onderhoud gebouwen (Vastgoed). Een andere belangrijke oorzaak voor de afwijking aan de lastenkant betreft een lagere last van € 125.000 inzake het project Inbraakvrije Wijk. Mede vanwege corona is de uitvoering van dit project vertraagd. Voorgesteld wordt om deze middelen over te hevelen naar 2021.

21

Het saldo op dit hoofdproduct wordt ook veroorzaakt door lagere baten van € 54.000. Deze lagere baten hebben een structureel karakter en worden grotendeels veroorzaakt doordat de huuropbrengsten van het veiligheidshuis minder zijn dan verwacht.

22

3.2

Programma 02: Werk en inkomen

3.2.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  We zetten in op het meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners.  Helmond wil een inclusieve stad zijn, waar iedereen een fatsoenlijk bestaan kan opbouwen. Dit kan via een betaalde baan, vrijwilligerswerk of op school.  We stimuleren en faciliteren een betere aansluiting van het onderwijs op de vraag vanuit werkgevers en de samenleving.  We streven ernaar dat alle jongeren een startkwalificatie hebben. Ook hebben we aandacht voor scholing. Zodat mensen kunnen doorgroeien naar een baan die beter past bij de huidige arbeidsmarkt.  We zetten in op het versterken van de positie van arbeidsmigranten en benutten de arbeidspotentie van statushouders.  We onderzoeken de mogelijkheden voor een maatschappelijke baan voor mensen met een bijstandsuitkering.  We zorgen voor een goed sociaal vangnet voor mensen die hun baan verliezen of het vanwege andere redenen financieel niet redden.  We zetten sterker in op preventie om problematische schulden te voorkomen.  Armoede bestrijden we met een meer integrale, preventieve en effectieve aanpak. Om dit te bereiken hebben we:  Verder uitvoering gegeven aan de benoemde speerpunten op de Helmondse Uitvoeringsagenda Onderwijs- en Arbeidsmarkt, evenals de prioritaire thema’s op basis van de opgeleverde Human Capital Agenda. Er zijn projectvoorstellen opgeleverd en er is gestart met de uitvoering ervan.

Het gaat over de onderwerpen binnen de thema’s: o Stagestad Helmond- de Peel; o Techniekeducatie; o Aanpak (voorkomen van) jeugdwerkloosheid; o Leven lang ontwikkelen; o Strategisch arbeidsmarktbeleid. Meer informatie hierover is terug te vinden in programma 7.  Samen met Senzer succesvol ingezet op een lobby richting het Rijk inzake het instrument loonkostensubsidie. Dit met als doel om realistische compensatie vanuit het Rijk te verkrijgen voor de inzet van het instrument Loonkostensubsidie. Senzer is landelijk een van de best presterende bedrijven die via de inzet van het instrument loonkostensubsidie mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk krijgt.  De pilot “Iedereen mag meedoen” gestart. Dit mede om te onderzoeken of het Stadsleerbedrijf een grotere rol kan spelen voor mensen met een loonwaarde tot 30%. Vanwege COVID-19 is dit traject grotendeels stil komen te liggen.  De Hulplijn Geldzorgen opgezet. Dit is een verbetering van de samenwerking van de toegang tot schulddienstverlening.  De preventieve inzet rondom armoede en schulden verder versterkt door o.a. een betere aansluiting bij de sociale teams en hun werkwijze. Door de inzet van een armoederegisseur en een meer integrale aanpak worden inwoners die moeilijk kunnen rondkomen beter bereikt en weten mensen die het nodig hebben diverse voorzieningen beter te vinden.

 Het nieuwe beleidskader schulddienstverlening vastgesteld. Met de nieuwe werkwijze wordt de toegang tot schulddienstverlening verbeterd en lukt het beter onze (potentiële) klanten te bereiken.

23

3.2.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; Senzer In 2020 heeft Senzer veel energie moeten steken om de corona gerelateerde maatregelen in te regelen en ten uitvoer te brengen. Daarnaast heeft Senzer haar reguliere werkzaamheden uitgevoerd.

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Regierol inburgering Voor de implementatie van de nieuwe Wet inburgering is samenwerking gezocht met de gemeenten uit de arbeidsmarktregio Helmond - De Peel. Momenteel zijn de financiële kaders en effecten van de nieuwe wet nog niet bekend. Via verschillende gremia waarin Helmond vertegenwoordigd is (VNG, G40) wordt druk gezet op de minister om nauw op te trekken met de gemeenten om deze kaders helder en realistisch te krijgen. In 2021 bereiden we de gemeente voor op de nieuwe regierol. Hierbij worden onder andere afspraken gemaakt met aanbieders van inburgeringstrajecten. Daarnaast wordt de gemeentelijke infrastructuur ingericht op de intake en het volgen van inburgeraars Uitgesteld, De wet is nogmaals met een half jaar uitgesteld. De invoering wordt nu verwacht op 1 januari 2022. De wet is vastgesteld maar de lagere regelgeving nog niet. De financiële kaders zijn bekend. Het voorbereidingsproces wordt voortgezet samen met de gemeenten uit de arbeidsmarktregio. Re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering De komende jaren blijven we met Senzer inzetten op re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering. Senzer heeft zichzelf als prestatieafspraak opgelegd het aantal uitkeringsdossiers structureel met 50 per jaar terug te dringen. Niet behaald.