RN 053 Jaarverantwoording 2021

De volgende (tussen)resultaten zijn in 2021 opgeleverd: inventarisatie met (externe) partners en inwoners over onderwerpen die in de omgevingsvisie moeten landen (via enquêtes en klankbordgroepbijeenkomsten), document Koers en keuzes voor de OVI, notitie reikwijdte en detailniveau voor de OER. Het standaard Helmonds omgevingsplan is conform planning in juni opgeleverd. De afronding van het omgevingsplan Mierlo-Hout en de verordening fysieke leefomgeving zijn naar achteren geschoven. Dat heeft onder andere te maken met de grote complexiteit om alle regels in het fysieke domein, voor zover we die nog willen stellen, goed in het plan te verwerken. Daarnaast moet ook het omgevingsplan participatief opgesteld worden. Daarmee garanderen we een gedegen, goed onderbouwd eerste omgevingsplan, dat als richtlijn zal fungeren voor het opstellen van omgevingsplannen voor de rest van Helmond tot eind 2029. Participatiebeleid: is gestart. In de tweede helft van 2021 hebben bijeenkomsten plaatsgevonden en zijn leerervaringen uit lopende en afgeronde ontwikkelingen opgehaald. Hiermee zijn inzichten opgehaald die de basis vormen voor het concept-participatiebeleid dat medio 2022 aan uw raad wordt voorgelegd.

Helmond heeft in 2020 meegedaan aan een regionale aanbesteding van software die het VTH-proces ondersteunt en die kan koppelen met de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (lv-DSO). Dit is een wettelijk verplichting. De implementatie van deze software verloopt inmiddels, na forse aanloopproblemen, steeds beter. De software is gekoppeld aan de lv-DSO en de grootste vraagstukken met de leverancier zijn opgelost. Aan de inrichting van de software wordt intern nog hard gewerkt. De oplevering van de software is daardoor niet in 2021 afgerond, dit verschuift naar 2022. Aangezien de inwerkingtreding van de wet ook naar achteren is geschoven, levert dit geen acute problemen op. Impuls woningbouwopgave Voor de komende jaren is de ambitie uitgesproken om van circa 500 naar circa 750 nieuwe woningen per jaar te gaan. Gezien de grote vraag naar woningen wordt hier een extra impuls aangegeven van €1,4 miljoen per jaar. Dit bedrag zetten we in voor extra inzet voor de benodigde ambtelijke capaciteit. In 2021 zijn in totaal 691 woningen opgeleverd. In 2020 waren dit er 474. Dit is een stijging van 45%.

65

Ons Middelbaar Onderwijs (OMO) - inbreidingslocaties Als gevolg van de eerder aangegane grondruil met OMO gaan we in 2021 de planvorming starten voor de verkregen grond van het Knippenbergcollege (De Braak). Behaald: Voor alle OMO-locaties in Helmond-Noord is de planvorming gestart. De locatie van de OMO-locaties in Helmond-Oost wordt meegenomen in de vertaling van het Wijkontwikkelingsplan Helmond-Oost in een ruimtelijke gebiedsvisie. Deelname pilot standaard sociale huurwoning Samen met corporaties en de negen gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven ronden we de pilot af. Doel van de pilot is om te komen tot een standaard sociale huurwoning om kostenverlaging te realiseren via collectieve aanbesteding van woningbouw. In januari 2021 zijn de samenwerkingsovereenkomsten getekend tussen de negen gemeenten, de woningcorporaties en twee bouwbedrijven die respectievelijk de eengezins- en meergezinswoningen gaan realiseren. Op dit moment worden er op diverse bouwlocaties bouwplannen ontwikkeld, waaronder twee projecten in Helmond. Het project aan het Lindberghplein is in 2021 ontwikkeld en is in procedure. Melding calamiteit woonwagenlocatie Rivierensingel Medio juni 2021 is door Ennatuurlijk, als eigenaar van de transportleiding stadsverwarming, geconstateerd dat op deze leiding een lekkage is ontstaan.

Voor het opsporen van de lekkage was het noodzakelijk om werkzaamheden te verrichten direct onder de bergingen van de woonwagenlocatie aan de Rivierensingel. Hierdoor is deze calamiteit als prioriteit 1 benoemd en als zodanig opgepakt. De afronding van “project calamiteit Rivierensingel” is vertraagd. De reden hiervan is dat er met de bewoners van de Rivierensingel nog steeds geen overeenstemming is bereikt over de wijze waarop het terugbouwen van bergingen moet plaatsvinden. In 2022 wordt de eindrapportage verwacht en zal duidelijk worden wat de juridische en financiële consequenties zijn.

3.8.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2021 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

Baten

820

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Lasten

Ruimtelijke ordening stafafdelingen

Saldo

37

-37

2.159

-2.074

1.025 5.724

850 Volkshuisvesting

Baten

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

36

-36

1 V

8

1.234

-1.226

848 V

-1.025

20

1.168

-1.148

-123 N

3.272

2.452

5.404

3.048

2.356

-96 N

4

2.204

-2.200

593

1.256

-663

1.537 V

880 Grondexploitatie

56.773

56.773

49.170

35.210

13.960

13.960 V

885 Facilitair grondbeleid

1.037

1.037

1.611

1.607

4

4 V

825 Ruimtelijke ordening algemeen

84

830 Planproductie PBH 840 Bouw- en woningtoezicht

66

Exploitatie gemeentelijke eigendommen

2.815

1.672

1.143

2.733

1.635

1.098

-45 N

Totaal saldo baten en lasten

66.436

68.178

-1.742

59.541

45.196

14.345

16.086 V

890

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 825 Ruimtelijke ordening algemeen

517

517

517

517

-

830 Planproductie PBH

365

365

365

365

-

840 Bouw- en woningtoezicht

411

1.291

-880

411

1.291

-880

-

1.686

21

1.665

678

21

657

-1.008 N

13.960

-13.960

-13.960 N

608

575 V

850 Volkshuisvesting 880 Grondexploitatie 890

Exploitatie gemeentelijke eigendommen

Totaal mutaties reserves

Saldo programma 8

33

33

608

3.012

1.312

1.701

2.578

15.272

-12.693

-14.394 N

69.448

69.489

-41

62.119

60.468

1.651

1.693 V

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 825 Ruimtelijke ordening algemeen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 848.000. Het saldo wordt enerzijds veroorzaakt door het uitstellen van de omgevingswet (€ 917.000 voordelig), anderzijds een nadeel op de legesopbrengst van de omgevingswet (€ 84.000) en een voordeel op de inzet van planschade adviseurs (€ 15.000). Toelichting op afwijking hoofdproduct 830 Planproductie PBH Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 123.000. De kosten zijn € 143.000 hoger dan begroot door een nadeel van € 67.000 op het verplaatsen van de hoogspanningsmasten, een nadeel van € 43.000 op dienstverlening door de Omgevingsdienst Z.O. Brabant, en een nadeel van € 42.000 op de uitvoering van bouwcoördinatie. Overige verschillen € 10.000 voordelig. De inkomsten zijn € 20.000 hoger dan begroot door een ontvangen exploitatiebijdrage. Toelichting afwijking hoofdproduct 840 Bouw- en Woningtoezicht Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 96.000. De raming van de legesinkomsten is met de 1e en 2e bestuursrapportage 2021 bijgesteld naar € 5.723.000. De werkelijke legesinkomsten in 2021 bedragen € 5.404.000 en zijn daarmee € 319.000 lager dan de bijgestelde raming.

Vergunningverlening is een vraaggestuurd proces, waarbij we als gemeente niet altijd invloed hebben op het aantal aanvragen dat op jaarbasis ingediend en verleend wordt. In de gemaakte productieplanning kunnen, door allerlei oorzaken, verschuivingen optreden. Deze hogere baten hebben een daarom een incidenteel karakter. Anderzijds wordt het saldo veroorzaakt door lagere lasten van circa € 223.000. Deze lagere lasten hebben eveneens een incidenteel karakter en worden met name veroorzaakt doordat de resultaatbestemming 2020 van € 375.000 niet volledig is ingezet. Uiteindelijk konden de vergunningverlening en het toezicht binnen de (bijgestelde) beschikbare personeelsbudgetten uitgevoerd worden.

67

Toelichting afwijking hoofdproduct 850 Volkshuisvesting Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1.537.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door de verminderde doorstroom van asielzoekers, en de inzet die hiermee gepaard gaat (voordeel groot: € 997.000) en een voordeel op de vrijval van de voorziening startersleningen (€ 554.000). Toelichting afwijking hoofdproduct 880 Grondexploitatie Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 14,0 miljoen. Voor een toelichting op dit saldo wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid. Toelichting afwijking hoofdproduct 885 Facilitair grondbeleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 4.000. Voor een toelichting op dit saldo wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid. Toelichting afwijking hoofdproduct 890 exploitatie gemeentelijke eigendommen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 45.000, veroorzaakt door lagere lasten van € 37.000 en lagere baten van € 82.000. Gemeentelijke gronden In 2021 zijn de inkomsten vanuit erfpachtcanons circa € 9.000 hoger dan geraamd. De uitgaven zijn € 84.000 lager dan geraamd met name door een lagere rentetoerekening. Voor meer toelichting wordt verwezen naar hoofdproduct 944 Overige financiële middelen. De inkomsten vanuit de landbouwexploitatie zijn in 2021 € 95.000 hoger dan geraamd.

De uitgaven (inclusief verdeling van het resultaat over de gronden die tot de grondexploitatie behoren en de gronden die tot dit hoofdproduct behoren) zijn circa € 96.000 hoger dan geraamd. Voor overhoeken voert de gemeente geen actief verkoopbeleid, maar als bedrijven en burgers de overhoeken willen kopen of huren worden daartoe overeenkomsten gesloten. In 2021 zijn de baten € 162.000 hoger dan geraamd (huren, pachten en recht van opstal € 23.000 en grondverkopen € 139.000). De lasten zijn € 64.000 hoger dan geraamd als gevolg van grondaankopen. Indien bedrijven of burgers overige gronden willen kopen of huren worden ook daartoe overeenkomsten gesloten. In 2021 zijn de baten € 55.000 hoger dan geraamd (huren en recht van opstal € 50.000 en grondverkopen € 5.000). De lasten zijn € 116.000 hoger dan geraamd met name als gevolg van aanpassingen aan een terrein aan de Kanaaldijk. Gemeentelijke gebouwen Alle gemeentelijke gebouwen die niet in gebruik zijn voor de uitvoering van overige beleidsprogramma's van de gemeente Helmond zijn onder dit hoofdproduct gebracht. De opbrengsten voor deze gebouwen zijn circa € 403.000 lager dan geraamd. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door lagere huuropbrengsten als gevolg van leegstand (o.a. Markt 43, Watermolenwal 10, Braakse Bosdijk 2). De lasten zijn € 229.000 lager dan geraamd.

Dit wordt met name veroorzaakt door lagere onderhoudskosten en een lagere rentetoerekening. Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 850 Volkshuisvesting Dit hoofdproduct heeft een nadeel van € 1.008.000. Er is € 768.000 minder onttrokken aan de reserve Stimulering Wonen en er is € 240.000 minder onttrokken aan de algemene reserve op de daarin opgenomen middelen voor Volkshuisvesting, namelijk de bed-bad-brood-gelden (BBB) die bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 ter beschikking zijn gesteld.

68

Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 890 exploitatie gemeentelijke eigendommen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 575.000 door een hogere onttrekking aan de egalisatiereserve onderhoud gebouwen (vastgoed). Deze hogere onttrekking heeft een incidenteel karakter. Het totale onderhoudsbudget in 2021 - verdeeld over meerdere beleidsprogramma’s bedraagt circa € 3.170.000. De werkelijke onderhoudskosten bedragen € 3.745.000 in 2021 en zijn daarmee € 575.000 hoger dan de raming.

69

3.9

Programma 09: Stedelijke vernieuwing

3.9.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  Met dit programma willen we in Helmond voor een aantal kwetsbare wijken een duurzame, aantrekkelijke en gezonde woonomgeving creëren door in te (blijven) zetten op een langjarig en intensief proces van herstructurering en transformatie.  Voor het centrum van onze stad staat een centrale opgave: een compacte, groene en aantrekkelijke ontmoetings- en verblijfplaats voor alle bewoners en bezoekers bevorderen, met goede voorzieningen, goede bereikbaarheid en zo min mogelijk leegstand.  Om de levendigheid van het centrum te vergroten en om de leegstand (verder) terug te dringen zijn nieuwe bestemmingen en functies in het centrum essentieel. Dit doen we via transformatie van (kantoor)gebouwen, bouw van extra woningen en het bevorderen van wonen boven winkels. Maar ook door het aantrekken van nieuwe winkels en horecagelegenheden en het stimuleren van ondernemerschap. Om dit te bereiken hebben we:  Het bestemmingsplan Centrum III en het nieuwe parkeerbeleid vastgesteld  In en rond het centrum(+) circa 100 woningen opgeleverd en ruim 400 woningen in aanbouw.  In de verschillende kwetsbare wijken stappen gemaakt. In Binnenstad-Oost/ Leonardusbuurt, Helmond-West en de Annawijk zijn verschillende woningen opgeleverd of projecten voorbereid.

Daarnaast zijn er ook andere leefbaarheidsmaatregelen verricht, zoals “achter de voordeurgesprekken”, inrichting van de openbare ruimte en verduurzaming.  Voor Helmond-Oost een wijkontwikkelingsplan vastgesteld en is er een start gemaakt met het opstellen van een wijkontwikkelingsplan voor Helmond-Noord.

3.9.2

Wat hebben we er voor gedaan?

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Centrum  Aan de randen van het nieuwe Burgemeester Geukerspark worden de appartementen van de Weef en het nieuwe horecapaviljoen gebouwd.  De openbare ruimte in De Waart wordt opnieuw ingericht.  In Suytkade starten we met de bouw van waterburcht 4, 5 en 6 en fase 2 van stadsdeel noord en er worden 76 sociale huurwoningen opgeleverd.  Met de aanleg van het Watertorenpark wordt wederom een deel van de Aa teruggebracht.  We gaan verder met de implementatie van de visie bereikbaarheid en parkeren Centrum.  De kop van de markt wordt aantrekkelijker gemaakt voor terrassen door groen en water toe te voegen.  We maken per winkelstraat straatvisies om met betrokkenen de ontwikkelmogelijkheden te bepalen.  We stellen een plan op voor de ontwikkeling van het stationskwartier.  We starten met de ontwikkeling van het Piet Blomplein.  We versterken de relatie tussen onze cultuurinstellingen en hun omgeving.  Het ontwerp van de nieuwe brug en de noordelijke ontsluitingslus wordt gestart.  Op de plek van de Gaviolizaal wordt gestart met de bouw van appartementen.  Op diverse plekken worden kleinere ingrepen gedaan om de stad aantrekkelijker te maken.

70

De plannen voor het centrum van de stad worden steeds meer zichtbaar. In het noordelijk deel zijn De Weef, Oranjekade en het horecapaviljoen in aanbouw. Op Suytkade zijn diverse woningen opgeleverd en wordt gebouwd aan Waterburcht 7 en stadsdeel Noord. In het stationskwartier is een start gemaakt met de sociale woningen aan de Kerkstraat zuid en de transformatie van het belastingkantoor. Ook diverse kleinere transformaties in de aanloopstraten en boven winkels zorgen voor meer woonruimte In het noordelijk deel van het centrum wordt hard gewerkt aan de plannen voor de nieuwe infrastructuur en de nieuwe brug. Het eerste ontwerp voor het Piet Blomplein, met bijbehorende parkeergarage, is gereed en zal binnenkort aan de raad worden gepresenteerd. Het ontwerp voor het waterelement op de kop van de Markt is uitgewerkt en zal binnenkort geplaatst worden. Twee belangrijke documenten zijn vastgesteld dit jaar: het bestemmingsplan Centrum III en het nieuwe parkeerbeleid. Met ondernemers hebben we gekeken naar de mogelijkheden om het centrum te versterken, wat veel nieuwe informatie heeft opgeleverd, maar vooral heeft bevestigd dat we op de juiste weg zijn. De stichting Volop is gestart om leegstand, al dan niet tijdelijk, tegen te gaan. Voor de Kunsthal wordt gewerkt aan een plan voor een nieuwe entree, en ook voor de Cacaofabriek worden de eerste ideeën geopperd.

Tegenvallers waren er ook. Door een tekort aan capaciteit, zowel binnen als buiten de organisatie, hebben een aantal bouwprojecten, zoals in de Waart, en de visie op het stationskwartier vertraging opgelopen. Binnenstad-Oost / Leonardusbuurt  De nieuwbouw van 17 appartementen start op de hoek Heistraat/Wolfstraat.  Resterende snipperlocaties werken we in 2021 tot plannen uit.  In de Leonardusbuurt is in 2021 de Cajuit verbouwd tot 13 appartementen.  De corporaties besluiten per complex of renovatie of nieuwbouw plaatsvindt.  We maken een nieuw stedenbouwkundig plan voor de Leonardusbuurt.  We blijven werken aan de groei van het maatschappelijke klimaat door voortzetting van het project “achter de voordeur gesprekken”. Behaald: De nieuwbouw van 17 appartementen op de hoek van de Wolfstraat en Heistraat is eind 2021 opgeleverd. Behaald: De diverse snipperlocaties in de Wolfstraat en het Weverspark zijn eind 2021 opgeleverd. Lopend (vertraagd): Vanwege een bezwaarschriftenprocedure is de verbouwing van de Cajuit tot 13 appartementen enigszins vertraagd. Begin 2022 zijn de werkzaamheden gestart. Behaald: In november heeft Volksbelang, na een studieperiode van een jaar, de renovatie van de woningen in de Leonardusbuurt gestart. Na oplevering van de renovatie volgt de herinrichting van de openbare ruimte. Behaald: Het project "achter de voordeur" is weer opgepakt in 2021.

In 2021 hebben deze gesprekken echter voornamelijk "aan de voordeur" of op signaal plaatsgevonden.

71

Helmond-West  Op het terrein van houthandel Raaymakers, aan het Goorlooppark, leveren we 110 woningen op.  In 2021 start de nieuwbouw van ‘Hulsbosch’, de herontwikkeling van ‘de Boemerang’ en de bouwlocatie bij de voormalige Itterestraat.  De laatste fase van de herinrichting van de openbare ruimte wordt afgerond.  We starten met de 2e tranche “achter de voordeur gesprekken”, met als doel het maatschappelijke klimaat te verbeteren. Behaald: De 110 woningen/appartementen op het Raaymakersterrein zijn opgeleverd. Behaald: De werkzaamheden aan Hulsbosch zijn gestart. De nieuwbouw van "De Boemerang" kan in 2022 starten. Behaald: De herinrichting van de openbare ruimte is afgerond, op de herinrichting van de Nieuwstraat na. Behaald: De "achter de voordeur gesprekken" zijn opgepakt. In 2021 hebben deze gesprekken echter voornamelijk "aan de voordeur" of op signaal plaatsgevonden. Annawijk  21 nieuwe woningen worden opgeleverd aan de Postelstraat en Hoogeindseweg.  De herinrichting van de openbare ruimte in Overspoor wordt afgerond.  Tientallen woningen in diverse straten worden verduurzaamd en energiezuinig gerenoveerd.  In 2021 wordt het project “achter de voordeur gesprekken” voortgezet, zo werken we aan het verbeteren van het maatschappelijke klimaat.  Behaald: De 21 woningen aan de Postelstraat en Hoogeindseweg zijn opgeleverd.

Behaald: De herinrichting van Overspoor is afgerond. Behaald: De herinrichting van de Annawijk (ten zuiden van de Engelseweg) wordt voorbereid, waarna in 2022 uitvoering volgt. Behaald: Wocom heeft circa 80 woningen gerenoveerd en energiezuinig gemaakt. Behaald: Het "achter de voordeur project" is voorgezet. In 2021 hebben deze gesprekken echter voornamelijk "aan de voordeur" of op signaal plaatsgevonden. Helmond-Oost en Helmond-Noord  Op basis van het Wijkontwikkelingsprogramma voor Helmond-Oost, werken we verder aan de uitvoering van de fysieke en maatschappelijke ingrepen.  In 2021 stellen we voor de wijk Helmond-Noord, in samenwerking met onze professionele partners en belanghebbenden, een wijkontwikkelingsplan op.

72

Helmond-Oost Lopend (vertraagd): De sloop van het Lindberghplein zal pas in 2022 plaatsvinden. Behaald: Woonpartners gaat continu door met de renovatie en verduurzaming van woningen in Straakven. Behaald: De planvorming van de groenzone langs het Sjef De Kimpe pad is gestart.

Behaald: Het "project achter de voordeur gesprekken" is voortgezet. In 2021 hebben deze gesprekken echter voornamelijk "aan de voordeur" of op signaal plaatsgevonden. Helmond Noord Lopend (vertraagd): Het wijkontwikkelingsprogramma Helmond-Noord wordt pas in de eerste helft van 2022 opgeleverd. Behaald: De woningbouw aan de Vondellaan (40 appartementen/woningen) is opgeleverd.

Lopend (vertraagd): De planontwikkeling bij het Adelaarplein/ Abdijlaan heeft door veranderingen tussen de externe samenwerkingspartners vertraging opgelopen, maar is weer in overleg met de omgeving opgestart. Behaald: Woonpartners is gestart met de planvorming en uitvoering van de woningrenovaties in de Planetenbuurt.

Oplossing Houtse Akker In 2020 en 2021 heeft de gemeente zich nadrukkelijk ingespannen om een oplossing te bereiken in het dossier Houtse Akker. Na meerdere scenario's verkend te hebben, bleek het uitkopen van de voormalige kopers en het herontwikkelen van het gehele gebied voor alle betrokkenen de beste (of: minst slechte) optie te zijn. Met bijdragen van allereerst de voormalig projectontwikkelaar, de betrokken hypotheekverstekkers, de kopers zelf, een mooi bod van de nieuwe ontwikkelaar en tot slot de gemeente is het in juli 2021 gelukt een oplossing te bereiken waarmee de kopers weer toekomst hebben. In september 2021 is deze oplossing geëffectueerd. De gemeente heeft daaraan een totale bijdrage van € 520.000 geleverd (als verwacht negatief resultaat in de BIE). Inmiddels is een koopovereenkomst gesloten met een nieuwe ontwikkelaar, die later dit jaar (2022) zal starten met de bouw van een vergelijkbaar plan als oorspronkelijk beoogd was.

73

3.9.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2021 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Baten

310 Centrum

Saldo

790

-655

Stadsvernieuwing visie en 805 strategie

121

Stadsvernieuwing wijk en buurtbeheer

815 Stadsvernieuwing algemeen

810

135

Lasten

Totaal saldo baten en lasten

135

Baten

Lasten

126

Saldo

Saldo

V/N

627

-501

154 V

-121

121

-121

-

696

-696

662

-662

34 V

1.234

-1.234

20

1.046

-1.026

208 V

2.842

-2.706

146

2.457

-2.311

396 V

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 815 Stadsvernieuwing algemeen

2.702

3.892

-1.190

2.431

3.892

-1.461

-271 N

Totaal mutaties reserves

2.702

3.892

-1.190

2.431

3.892

-1.461

-271 N

Saldo programma 9

2.837

6.733

-3.896

2.577

6.348

-3.771

125 V

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 310 Centrum Dit hoofdproduct heeft een voordelige saldo van € 154.000. Het saldo wordt enerzijds veroorzaakt door een voordeel op de kapitaallasten (€ 180.000) voor de projecten van het Centrum. Reden hiervoor is vertraging in de uitvoering van de projecten, hierbij heeft ook Corona een rol gespeeld. Op andere posten binnen dit hoofdproduct is een nadeel van € 26.000 onder andere door een lagere opbrengst van de reclamebelasting (€ 9.000). Toelichting afwijking hoofdproduct 815 Stadsvernieuwing algemeen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 208.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door een nadeel op de inkomsten (€ 263.000), voordelen op de communicatiekosten van de leefbaarheidsmaatregelen (€ 237.000), de gecoördineerde aanpak (€ 150.000), de kapitaallasten (€ 64.000) en de bijdragen in de kosten voor de communicatie (€ 20.000).

74

Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 815 Stadsvernieuwing algemeen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 271.000. De onttrekking aan de reserve dekking kapitaallasten is € 271.000 lager dan begroot door vertraging in de uitvoering van projecten Stadsvernieuwing, hierbij heeft ook Corona een rol gespeeld.

75

3.10 Programma 10: Verkeer en mobiliteit 3.10.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  Realiseren van een goede bereikbaarheid in combinatie met leefbaarheid en de verkeersveiligheid in de stad, met waar mogelijk toepassing van smart mobility.  Hoogwaardige, betrouwbare, flexibele en betaalbare mobiliteitsdiensten. De uitvoering van de Bereikbaarheidsagenda is daarbij leidend.  Via deelname in Europese projecten participeren we actief in de ontwikkeling van innovatieve mobiliteitsoplossingen. Die bieden een oplossing voor onze eigen mobiliteitsopgaven en genereren ook een duidelijke economische spin-off in relatie tot de economische ontwikkeling op de Automotive Campus. Om dit te bereiken hebben we:  Een start gemaakt met de opvolging van het Fabulos project middels het Fabulos AI project en een verkenning voor het vervolg van het zelfrijdende shuttle project.  Een start gemaakt met de verkenning van de opvolging van Bravoflex (deeltaxi 2.0).  De snelfietsroute (Helmonds grondgebied) Helmond-Eindhoven gerealiseerd; wel zal nog over het hele traject Eindhoven-Helmond samen met de partners aandacht besteed worden aan uniforme bewegwijzering en uitstraling.  Inmiddels de meeste verkeerslichten uitgerust als iVRI. Deze zijn operationeel voor diverse Coöperatieve Intelligente Transport Systemen (C-ITS) services, zoals Green Light Optimised Speed Advisory (GLOSA), Green Priority, Emergency vehicle warning en Red light violation warning.

Er zijn diverse pilots uitgevoerd zowel als onderdeel van het C-Mobile project, als ook als onderdeel van Mobility Movez.  De eerste fase van het MIRT-onderzoek naar de mobiliteitsstructuur in Helmond uitgevoerd.  Deelgenomen aan Europese mobiliteitsprojecten in het kader van EIT Urban Mobility.  De Visie deelmobiliteit en de Visie parkeerbeleid vastgesteld.

3.10.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; Metropoolregio Eindhoven De afgelopen periode is veel aandacht besteed aan het MIRT-onderzoek Verstedelijking en Bereikbaarheid Brainport Eindhoven. De Metropoolregio Eindhoven en de provincie Noord-Brabant werkten samen aan het opstellen van een gezamenlijke regionale mobiliteitsagenda. Besloten is om voor 2021 met een voorlopige regionale mobiliteitsagenda te werken, omdat de resultaten van het MIRT-onderzoek Verstedelijking en Bereikbaarheid Brainport Eindhoven nog niet verwerkt kunnen worden in de mobiliteitsagenda en deze wel richtinggevend kunnen zijn. De interim mobiliteitsagenda 2021 is vastgesteld.

76

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten N279 Afhankelijk van de uitspraak van de Raad van State in 2020/2021 is het provinciaal inpassingsplan voor de verbetering van de N279 definitief geworden. En is er met de provincie een overeenkomst over de flankerende maatregelen. Dit in het kader van een verdere bovenwettelijke verbetering van de leefbaarheid, onder andere geluid en natuur, langs deze weg. Niet behaald. De Raad van State heeft het provinciaal inpassingsplan N279 Veghel-Asten vernietigd. Een te sluiten overeenkomst tussen gemeente en provincie is daarmee op dit moment niet meer aan de orde. De provincie overweegt om het plan in 2022 te herstarten. Bundelroutes & Studie verkeerstructuur Helmond Uit de regionale Studie Bundelroutes, die als onderdeel van de Bereikbaarheidsagenda is uitgevoerd, is gebleken dat in Helmond met het huidige pakket aan maatregelen er toch knelpunten ontstaan op het gebied van doorstroming en leefbaarheid. In 2020 is de Verkeersvisie opgeleverd met hierin twee uiterste varianten voor Helmond. Deze twee uiterste varianten zijn ingebracht in de MIRT studie samen met de uitkomsten van de visie OV Toekomstbeeld. Op basis van de MIRT studie zal bekeken moeten worden in welke vorm de verkeersvisie Helmond verder uitgewerkt wordt. Vertraagd.

Resultaten uit de deelopgaven Zuidelijke Ontsluiting, Verstedelijkingsopgave en strategische studie Hoofd- en Onderliggend wegennet zijn niet besproken in het bestuurlijk overleg tussen de regio Zuid en de Minister (BO-MIRT) eind 2021, omdat door de demissionaire status van het kabinet de BO-MIRT is uitgesteld naar 2022. De strategische studie Hoofd- en Onderliggend wegennet is in 2021 afgerond. In de Programmaraad SmartwayZ is afgesproken het onderzoek te agenderen op de eerstvolgende BO-MIRT. Fase 1 en 2 van de Studie Zuidelijke ontsluiting Helmond zijn afgerond. Fase 3 en verder omvat het verder uitwerken van kansrijke oplossingsrichtingen en het verder concretiseren van de mobiliteitsvisie Helmond. De regionale studie Bundelroutes heeft de betrokken gemeenten in het gebied een pakket aan maatregelen opgeleverd waarvan duidelijk is dat deze bijdragen aan de doelstelling van de Bundelroutes. Voor Helmond zijn de maatregelen gericht op het verbeteren van de bereikbaarheid, het verbeteren van de oversteekbaarheid en het verbeteren van de geluidshinder op de Kasteel Traverse. Deze maatregelen hebben een planningshorizon tot 2030. De maatregelen kunnen vanaf 2022 (gefaseerd) worden uitgevoerd. Visie nieuwe (openbaar) vervoerconcepten Naast de fiets bieden ook openbaar vervoer en nieuwe innovatieve vervoerconcepten kansen om de groei van het autogebruik terug te dringen.

Hoogfrequent spoor, een metroachtige openbaar vervoerverbinding tussen Helmond en Eindhoven, bussen (al dan niet zelfrijdend), OV voorzieningen, deelmobiliteit en nieuwe mobiliteitsdiensten kunnen hier onderdeel van uitmaken. Om hier een samenhangend en kansrijk concept van te maken stellen we in 2021 een visie op voor nieuwe concepten en het openbaar vervoerssysteem in de stad. Vertraagd: De voornaamste oorzaak is de personele onderbezetting. Maar ook andere factoren zoals de vele vraagtekens rondom belangrijke stedelijke en regionale ontwikkelingen, actualisatie van overkoepelend mobiliteitsbeleid en de coronacrisis hebben bijgedragen aan de vertraging. Samen met het voorgenomen onderzoek naar de OV-behoefte in Helmond leveren deze actuele input voor de op te stellen visie. De visie ‘nieuwe (OV) vervoersconcepten’ mag geen op zichzelf staand document worden maar moet invulling geven aan de integrale opgaven van de stad en regio. De vervolgstappen

77

voor Fabulos en innovatieve vervoersconcepten (opvolging Bravoflex) zijn genomen. Voor deze projecten is een kwartiermaker aangesteld. Beleidsnota verkeersveiligheid We ronden in 2021 het nieuwe verkeersveiligheidsbeleid af – ter vervanging van de beleidsnota 2005. Landelijk en binnen Helmond stijgt het aantal verkeersongevallen. Verkeersveiligheid is een belangrijk onderdeel van de leefbaarheid in de stad. Met name onder kwetsbare deelnemers, zoals fietsers, ebikes en voetgangers vallen veel slachtsoffers. We willen het langzaam verkeer stimuleren als alternatief voor het autogebruik. Dat lukt alleen als ook de verkeersveiligheid voor deze categorie op een hoog niveau is. Vertraagd: 2e helft vorig jaar hebben er verkennende gesprekken met partners plaatsgevonden en zijn enquêtes uitgezet. Met deze input als basis zal ook een sessie met de raad worden gepland om de ingezette koers op draagvlak te toetsen. Besluitvorming over de nieuwe beleidsnota verkeersveiligheid vindt plaats in 2022. In de beleidsnota vormt de nieuwe landelijke werkwijze van “datagestuurde verkeersveiligheid” een belangrijk uitgangspunt. Uitvoering Fietsagenda Helmond  Starten met onderzoek naar nieuwe fietsverbinding Kloostereind - Brouwhuise Heide.  Voltooien fietspad tussen Kanaaldijk N.W. en Verlengde Stationsstraat, inclusief de fietsbrug over de Zuid Willemvaart.

 Afronden onderzoek naar een nieuwe fietsroute Gemert-Helmond.  Afronden onderzoek naar verbetering fietsroute Helmond-Geldrop-Eindhoven langs het Eindhovens kanaal en via de Goorsebaan.  Het blijven stimuleren van het gebruik van de fiets en gedragsverandering, door voorlichting, educatie en campagnes. Deels behaald, deels vertraagd. De onderzoeken naar de fietsverbinding Kloostereind en de fietsroute GemertHelmond zijn in relatie tot de N279 opgepakt. Het vernietigen van het provinciaal inpassingsplan N279 door de Raad van State heeft ertoe geleid dat beide projecten nog niet afgerond zijn. In 2021 zijn de werkzaamheden aan het fietspad tussen de Kanaaldijk N.W. en Verlengde Stationsstraat als onderdeel van de snelfietsroute Helmond-Eindhoven afgerond. Voor de fietsroute Helmond-Geldrop-Eindhoven wordt onderzoek gedaan naar de Goorsebaan; Het ontwerp voor het inrichten van de Houtsestraat als fietsstraat is afgerond. Nu de coronamaatregelen zijn afgebouwd worden campagnes om bijvoorbeeld het fietsen naar het werk te stimuleren weer opgestart. Daarnaast is in 2021 het Piet van Bokhovenpad verbreed als onderdeel van de schoolroute naar het nieuwe Dr. Knippenbergcollege. Visie aanpak deelmobiliteit De regio zet vol in op gedragsverandering en de mobiliteitstransitie.

De gemeente Helmond is gestart met de uitrol van deelmobiliteit en participeert in het gedragsveranderingstraject samen met de regio. Om hier effectief mee om te gaan is het hebben van een eigen visie over deelmobiliteit noodzakelijk. Behaald. In oktober 2021 is de visie op deelmobiliteit vastgesteld door de raad. In het visiedocument is ook een plan van aanpak opgenomen om deelmobiliteit te stimuleren en te faciliteren.

78

Regionale Agenda In 2020 is vanuit het Metropool Regio Eindhoven( MRE) samen met de provincie een gezamenlijke regionale Mobiliteitsagenda opgesteld met bijbehorend uitvoeringsprogramma. In dit nieuwe programma zijn onder andere de voormalige RUP middelen opgenomen. De regionale mobiliteitsagenda geeft uitvoering aan de gebiedsgerichte aanpak (GGA) met hierin o.a. verkeersveiligheid en een deel van de route gebonden projecten van de bereikbaarheidsagenda. Met de regionale agenda is een omslag gemaakt van projectfinanciering naar programmafinanciering met cofinanciering. Om dit te kunnen realiseren is een professionalisering van de organisatie nodig. Loopt conform planning. De regionale onderzoeken naar de organisatievorm en de actualisering van de interim-mobiliteitsagenda zijn gestart. Besluitvorming hierover vindt in 2022 plaats. Beleidsnota Parkeren In 2021 wordt een nieuwe nota parkeerbeleid opgesteld. Behaald Op 28 september 2021 heeft de gemeenteraad de beleidsnota Actualisatie Parkeerbeleid vastgesteld en de raad heeft daarbij gekozen voor het scenario ‘Adaptief’. Brainport Bereikbaar Het college is in maart 2021 akkoord gegaan de samenwerkingsovereenkomst (SOK) Summit Slimme en Duurzame Mobiliteit. Hiermee zetten we een grote stap op het gebied van de gebiedsgerichte samenwerking tussen de 21 MRE gemeenten en SmartwayZ.NL.

De regio en SmartwayZ.NL brengen elk € 5 miljoen in voor het uitvoeren van slimme mobiliteitsprojecten en het opzetten van een passende uitvoeringsorganisatie (Brainport Bereikbaar). Dekking voor de regionale inbreng komt uit de middelen voor de regionale Bereikbaarheidsagenda. Dit bedrag was al beschikbaar voor de regiobrede projecten van de bereikbaarheidsagenda die bijna allemaal worden ondergebracht binnen Brainport Bereikbaar. De samenwerking met SmartWayZ.NL leidt dan ook niet tot extra kosten voor Helmond en de regio, maar biedt de kans om € 5 miljoen vanuit SmartWayZ.Nl in te zetten in de regio. In 2021 wordt de uitvoeringsorganisatie opgezet en de projecten voortgezet/opgestart. Behaald. Loopt conform planning. De uitvoeringsorganisatie is gestart en projecten worden uitgevoerd of opgezet.

79

3.10.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2021 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

Baten

090

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

Regionale aangelegenheden brabantstad

-

250 Verkeer en vervoer beleid

1.663

4.416

-2.753

3.964

5.898

-1.934

819 V

Totaal saldo baten en lasten

1.663

4.416

-2.753

3.964

5.898

-1.934

819 V

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten

090

Regionale aangelegenheden brabantstad

-

250 Verkeer en vervoer beleid

651

651

388

388

-263 N

Totaal mutaties reserves

651

651

388

388

-263 N

-2.101

4.353

-1.545

556 V

Saldo programma 10

2.314

4.416

5.898

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 250 Verkeer en vervoer beleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 819.000. Er lopen in 2021 een groot aantal Smart en Green Mobility projecten die in 2020 zijn opgestart. Europese projecten hebben lagere lasten ten hoogte van € 186.000 als gevolg van vertragingen. De projecten uit hoofde van het bereikbaarheidsakkoord hebben € 2,5 miljoen hogere baten en lasten dan begroot. Dit is budgetneutraal in verband met dekking uit de provinciale subsidie. Het voordeel wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 210.000 veroorzaakt door de fasering van kleine verkeersmaatregelen naar 2022. Hierdoor hoeft er een even groot bedrag niet aan de reserve Mobiliteit en Verkeersveiligheid te worden onttrokken. Daarnaast is het budget voor verkeersbeleid niet volledig ingezet en zijn er voor verkeersdata nieuwe afspraken gemaakt met de provincie. Hierin is een andere kostenverdeling tussen de deelnemende partijen tot stand gekomen. Daarnaast maken nieuwe technieken het mogelijk om data op een andere manier te verzamelen en ontsloten. Incidentele verkeerstellingen zijn in 2021 nauwelijks gehouden omdat dat vanwege de corona-maatregelen geen representatief beeld opgeleverd zou hebben.

80

Verder zijn er in 2021 in verband met Corona geen publiekscampagne gehouden voor fietsstimulering en verkeersveiligheid. Dit alles bij elkaar leidt tot een voordeel van € 108.000. Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 250 Verkeer en vervoer beleid Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 263.000. Dit saldo wordt verklaard door een lagere onttrekking aan de reserve mobiliteit van € 210.000 vanwege minder uitgaven bij verkeersmaatregelen. Tevens is het project Talking Traffic nog niet afgerond, waardoor er een lagere onttrekking aan de reserve heeft plaatsgevonden. Deze lagere onttrekking heeft een incidenteel karakter.

81

3.11 Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming 3.11.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  We realiseren een veilige, prettige, gezonde en duurzame openbare ruimte, die aansluit bij de behoeften van inwoners en bedrijven.  Verduurzaming en vergroening is daarbij de belangrijkste ambitie voor de komende jaren en is nodig op alle fronten; groen is geen keuze maar de norm.  Het inzetten op een kindvriendelijke stad gaat ook via een kindvriendelijke openbare ruimte, waarin kinderen onbekommerd en veilig kunnen spelen en opgroeien. Om dit te bereiken hebben we:  In onze projecten en bestekken de thema's duurzaamheid, bevorderen van een kindvriendelijke stad, het vergroten van biodiversiteit, klimaatadaptatie en circulariteit (hergebruik van grondstoffen in de fysieke ruimte) steeds nadrukkelijker ingebed.  In regionaal verband (MRE) verder samengewerkt aan het beheer/ behoud en de inrichting van Gulbergen als groene long tussen Eindhoven en Helmond. Eind 2020 is de erfpachtovereenkomst met de huidige exploitant door de MRE ontbonden. Hiermee heeft de MRE meer sturing over de kwaliteiten van het gebied.  In regionaal verband (MRE) verder samengewerkt aan het ontwikkelen van een monitor voor het streefbeeld landelijk gebied.

De regio neemt deel aan de ontwikkeling van een gebiedsgerichte agenda voor een langdurige programmatische aanpak en investeringsagenda om de complexe problematiek in het landelijk gebied van Oost-Brabant en Noord- en MiddenLimburg (NOVI gebied de Peel) integraal aan te pakken.  Voor de bestrijding van de Japanse Duizendknoop diverse methoden geprobeerd en geëvalueerd. In 2021 hebben we de locaties in beeld gebracht waar de Japanse Duizendknoop in Helmond voorkomt. Op deze locaties hebben we de Japanse Duizendknoop actief bestreden.  De beheer- en onderhoudsmaatregelen uitgevoerd, zoals in paragraaf 5.3 (onderhoud kapitaalgoederen) staat beschreven.  Voorbereidingen getroffen om in 2022 het Nationaal Congres Beheer Openbare Ruimte (NCBOR) te organiseren.

3.11.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij;

Metropoolregio Eindhoven - Gulbergen Samen met de gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen zijn door de MRE de kaders en randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het gebied in kaart gebracht en met medewerking van een landschapsarchitect vertaald in een viertal ontwikkelrichtingen voor het gebied. Hiermee kan een volgende stap worden gezet in de definitieve invulling van het gebied. Metropoolregio Eindhoven – Transitie Landelijk Gebied Om de voortgang van het realiseren van het regionaal streefbeeld (vastgesteld in 2020) te monitoren is een monitor opgesteld, die twee keer per jaar wordt uitgebracht. De monitor zelf wordt nog verder ontwikkeld met indicatoren uit de Monitor Brede Welvaart en de Monitor NOVI (Nationale

82

Omgevingsvisie). De Peel (Oost-Brabant en Noord- en Midden-Limburg) is in 2021 definitief aangewezen als één van de NOVI gebieden. Er wordt door Rijk en regio gewerkt aan een gebiedsgerichte agenda voor een langdurige programmatische aanpak en investeringsagenda om de complexe problematiek in het landelijk gebied integraal aan te pakken. Een verkenning van de verbinding tussen de Regionale Energie Strategieën in het NOVI-gebied met landbouw- en natuuropgaven is afgerond. De regio Zuidoost-Brabant is vanuit het portefeuilleoverleg Transitie Landelijk Gebied vertegenwoordigd in de governance van het NOVI gebied. In het kader van de verbinding stad-land is een opdracht geformuleerd en er is afgesproken dat er verbinding wordt gelegd met het Beleidskader Landbouw & Voedsel van de provincie. In het regionaal streefbeeld is opgenomen dat we kansen benutten om stad-land verbindingen te versterken. Bijvoorbeeld door versterking van de beekdalen, aaneengesloten natuurgebieden tot in de stad, het verbinden van groenstructuren en het versterken van recreatieve netwerken. Er is in 2021 een inventarisatie uitgevoerd naar de gebiedsopgaven in het Natuurnetwerk Brabant (NNB) in de regio.

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Impuls openbare ruimte en vergroening Sociaal Economische Status wijken (SES-gelden) De staat van de openbare ruimte heeft veel effect op de leefbaarheid in wijken, en daarmee op het woonplezier dat mensen ervaren. Daarbij zien we vaak een negatieve opeenstapeling van risico’s. Daar waar de openbare ruimte niet op orde is, ontstaat vaker overlast en zijn ook de criminaliteitscijfers hoger. We verhogen het niveau van de openbare ruimte in de wijken met een lagere Sociaal Economische Status extra. Dit komt de leefbaarheid in deze wijken sterk ten goede. In 2021 bereiden we de eerste projecten voor. De voorbereiding loopt. In de Crisis- en Herstelnota is € 1 miljoen opgenomen als impuls voor onderhoud openbare ruimte in Helmond-Noord, Helmond-West, Helmond-Oost en de Binnenstad. In de tweede helft van het jaar voerden we weginspecties uit voor heel de stad en de groeninspecties voor bovenstaande wijken. Vooral de groeninspecties zijn een belangrijke input voor het uitvoeringsprogramma. De voorbereiding van het uitvoeringsprogramma is opgestart en waar mogelijk is hierbij aansluiting gezocht met de wijkvisies. Dit uitvoeringsprogramma zal begin 2022 gereed zijn en ter vaststelling worden voorgelegd. Na vaststelling pakken we de communicatie, werkvoorbereiding en uitvoering op.

De uitvoering zal hoofdzakelijk in 2022 en 2023 plaatsvinden. Uitvoeren inspecties Komende periode voeren we een weginspectie voor de asset wegen uit en een groeninspectie voor de asset stedelijk groen. Op basis van de inspectieresultaten actualiseren we de meerjarenplanningen. Loopt, iets achter op planning. De inspectie voor de asset stedelijk groen heeft vertraging opgelopen. Vanwege de ontbrekende inspectieresultaten zijn de meerjarenplanningen voor investeringen en groot onderhoud nog niet geactualiseerd. Opstellen assetsheets 2021 Gezien de omvang van de assets hebben we ervoor gekozen om het opstellen van de assetsheets (beheerplannen) te verspreiden over twee jaar. In 2020 zijn voor negen assets zgn. assetsheets (beheerplannen) opgesteld. Voorgenomen was om in 2021 de overige assetsheets op te stellen. Loopt, achter op planning. De aanbestedingsprocedure heeft meer voorbereidingstijd gevraagd dan vooraf voorzien.

83

Implementatie assetmanagement (beheren met meerwaarde) Komende periode gaan we verder met het invoeren van assetmanagement binnen het beheer van de openbare ruimte. Eerste stap hiervoor was het verder uitwerken van assetsheets in 2021 en uitvoeren van de benodigde inspecties. Loopt, achter op planning. In 2021 zijn we verder gegaan met het invoeren van assetmanagement voor het beheer van de openbare ruimte. We lopen achter door het achterblijven van de groeninspecties voor de gehele stad en het opstellen van de assetsheets. Integraal en wijkgericht meerjarenprogramma We zijn gestart met het integraal en wijkgericht meerjarenprogramma. Er vindt in- en extern integrale afstemming van plannen en projecten plaats om te komen tot een afgewogen, wijkgerichte meerjarenplanning. Loopt, conform planning. In 2021 zijn we gestart met het integraal en wijkgericht werken. Dit is het vertrekpunt voor het opstellen van een integrale meerjarenplanning voor de openbare ruimte. Inzicht huidige beleving en tevredenheid inwoners We voeren gerichte onderzoeken uit naar behoeften en wensen van bewoners in bepaalde gebieden (centrum of woonwijken), van bepaalde doelgroepen (ouderen/ jongeren) of voor assets (groen/ verharding etc.). De resultaten hiervan betrekken wij bij de integrale programmering en planvorming. Loopt conform planning.

De resultaten hiervan betrekken wij bij de integrale programmering en planvorming. Uitvoering onderhoudsprogramma’s op schema De uitvoeringsprogramma's voor wegen (POW), riolering (OPR) en groen worden deels conform planning uitgevoerd. Enkele projecten vragen meer voorbereiding waardoor de uitvoering in 2022 zal plaatsvinden. Ontwikkelvisie Gulbergen In regionaal verband (MRE) werken we verder samen aan het beheer/ behoud en de inrichting van Gulbergen als groene long tussen Eindhoven en Helmond. Uitgangspunt voor de verdere ontwikkeling is dat de huidige exploitant en de Metropoolregio gezamenlijk het ontwikkelproces in gang zetten en zoeken naar een nieuwe exploitant. In december 2020 heeft het Algemeen Bestuur MRE ingestemd met het ontbinden van de erfpachtovereenkomst met deze exploitant. De gemeenteraden in de regio zijn hierover door de MRE geïnformeerd. De MRE is eigenaar van het landgoed Gulbergen en exploitant c.q. verhuurder van een aantal delen van het landgoed, zoals de golfaccommodatie. De grondgebied gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen zijn in goed overleg met elkaar en met de provincie gestart met het opnieuw formuleren van de planologische kaders voor het landgoed Gulbergen. De Metropoolregio is hier, in haar positie als eigenaar, nauw bij betrokken. MRE is initiatiefnemer en regisseur in het proces dat moet leiden tot de spoedige overdracht van het landgoed.

De wijze waarop de markt zal worden benaderd en hoe de overdracht wordt geregeld wordt nog nader onderzocht.

84

3.11.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2021 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

210 Wegen

741

5.203

-4.463

1.114

4.955

-3.841

621 V

225 Wegen - reiniging

148

3.113

-2.965

214

3.010

-2.796

169 V

3.218

2.682

536

2.558

2.594

-35

-572 N

260 Verkeer en vervoer uitvoering

26

823

-797

2

737

-735

62 V

270 Binnenhavens en waterwegen

48

855

-807

19

788

-770

37 V

580

Groenvoorzieningen & natuur excl.recrea.

134

5.167

-5.033

242

4.979

-4.737

296 V

595

Groenvoorzieningen & natuur , fonteinen

97

-97

1

53

-52

46 V

6

-6

17.946

-13.632

230 Parkeervoorzieningen

722 Begraafplaatsen Totaal saldo baten en lasten

4.314

6 V 4.149

17.115

-12.967

665 V

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 210 Wegen

53

53

53

53

-

225 Wegen - reiniging

50

50

50

50

-

230 Parkeervoorzieningen

500

580

Groenvoorzieningen & natuur excl.recrea.

Totaal mutaties reserves

Saldo programma 11

500

9

500 9

9

500

9

-

612

500

112

612

500

112

-

4.926

18.446

-13.520

4.761

17.615

-12.855

665 V

Toelichting per hoofdproduct Toelichting op afwijking hoofdproduct HP 210 Wegen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 621.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 248.000 en door hogere baten van € 373.000. De kosten voor klein onderhoud aan verhardingen en de aanleg van uitwegen laten een nadelig saldo zien van € 212.000. Deze kosten worden overigens afgedekt door een hogere legesopbrengst als vergoeding voor deze kosten. Daar tegenover staan lagere kosten voor herstraten ad € 50.000 en onderhoud van het centrumgebied ad € 90.000. Vanwege de hevige sneeuwval in de eerste maanden van 2021 is er

85

een nadeel van € 55.000 op gladheidsbestrijding en door lagere energiekosten en minder onderhoudskosten is er een voordeel van € 212.000 op openbare verlichting. Daarnaast is er een voordeel ontstaan van € 116.000 op de kapitaallasten door de afwijking in de rentebetaling (zie toelichting bij Algemene dekkingsmiddelen HP944). De hogere baten worden met name veroorzaakt door de extra ontvangen degeneratievergoedingen ter grootte van € 195.000, door ontvangen leges voor verhardingen en aanleg uitwegen ad € 204.000 en door de meeropbrengst op reclameborden van € 27.000. Toelichting op afwijking hoofdproduct HP 225 Wegen - reiniging Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 169.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 103.000 en door hogere baten van € 66.000. De hogere baten worden voornamelijk veroorzaakt door een hoger schadeverhaal bij incidentele reiniging dan geraamd van ca 65.000. Daar tegenover staan ook hogere kosten die gemaakt zijn voor deze incidentele reinigingen vanwege de toename van het aantal meldingen (ca. 100.000 meerkosten). Lagere lasten worden veroorzaakt door lagere kosten bij reiniging van € 55.000 (ivm winterperiode februari 2021; verschuiving van kosten naar gladheidbestrijding), minder kosten van uitvoering door Blink van ca.

€ 83.000, lagere kosten onkruidbeheersing van € 51.000 en lagere kosten voor dierenopvang/dierenasiel van 11.000. Toelichting op afwijking hoofdproduct 230 Parkeervoorzieningen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 572.000. Dit saldo wordt onder andere veroorzaakt door lagere baten als gevolg van de coronamaatregelen in 2021. Hierdoor moesten horecazaken op slot, hielden veel winkels hun deuren maandenlang dicht en was thuiswerken de regel. Het gevolg: weinig tot geen gebruik van parkeergarages en lege parkeerterreinen. De impact van de coronacrisis op het betaald parkeren in Helmond is nog groter dan eerder is aangenomen. De opbrengsten vallen nog eens € 530.000 lager uit. Deze inkomstenderving is verrekend met de algemene reserve. Een andere oorzaak is het vervallen van een aantal parkeerterreinen (Energiehuis en Kanaaldijk NO tussen de Havenweg en de inrit van Keyserinnendael) en parkeergarage City met als gevolg een inkomstenderving van € 100.000 en lagere kosten € 25.000. Afhankelijk van de keuze van de parkeerder voor een alternatief (Elzas, gemeentelijk betaalde parkeerplaats/garage, vrij parkeren) vindt compensatie plaats. De impact van het vervallen van een aantal parkeerterreinen en garage City heeft een structureel karakter. Toelichting op afwijking hoofdproduct HP 260 Verkeer en vervoer uitvoering Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 62.000.

Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt met name veroorzaakt door lagere lasten van € 86.000. Er zijn minder lasten omdat er door tijdelijke onderbezetting minder onderhoud is uitgevoerd. Daarnaast is het in 2021 mogelijk geweest de onderhoudskosten voor de i-VRI’s nog deels eenmalig uit subsidie af te dekken. Toelichting op afwijking hoofdproduct HP 580 Groenvoorziening Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 296.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door lagere lasten van € 188.000 en door hogere baten van € 108.000. De lagere lasten worden voor circa € 143.000 veroorzaakt doordat, ondanks hogere aanbestedingen, door onderbezetting (zowel intern als bij marktpartijen) niet alle werkzaamheden konden worden voorbereid en uitgevoerd. Daarnaast is er een voordeel ontstaan van € 45.000 op de kapitaallasten door de afwijking in de rentebetaling (zie toelichting bij Algemene dekkingsmiddelen HP944). De hogere baten worden met name veroorzaakt door de hogere degeneratievergoedingen en door extra ontvangen vergoedingen van derden voor werkzaamheden die voor andere partijen zijn uitgevoerd.

86

3.12 Programma 12: Milieu 3.12.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  Verduurzaming is op alle fronten nodig om de grote opgaven van energietransitie, klimaatadaptatie, gezondheid en een gezonde en veilige leefomgeving op te kunnen oppakken. Wij leggen het fundament en de richting vast voor een klimaatneutraal Helmond in 2035-2045.  Samenwerking met partners in de stad en in de regio stellen we voorop om het verschil te kunnen maken. Om dit te bereiken hebben we:  In regionaal verband (Zuidoost Brabant) de RES 1.0 vastgesteld door de betrokken gemeenten, waterschappen en de provincie. Met Enexis en Tennet is (en wordt) gesproken over de problematiek van de netwerkcapaciteit.  De samenwerking voortgezet met Peelgemeenten, Waterschap Aa en Maas en Brabant Water op het gebied van doelmatig waterbeheer. Voor klimaatadaptatie is een nieuwe Strategische Beleidsgroep Klimaatadaptatie de Peel in het leven geroepen.  In regionaal verband heeft de ODZOB de bestuursopdracht Omgevingswet verder uitgevoerd en een plan van aanpak met verbeteracties en verbeterlijnen rond de governance opgesteld.  Naar aanleiding van vastgestelde PFAS-verontreiniging als bevoegd gezag Wet bodembescherming diverse maatregelen genomen en voorbereid.  Een aantal grote projecten vormgegeven. Smart Synergy Helmond is een voorbeeld waarin we verschillende projecten vanuit Energietransitie en Circulaire economie bundelen.  Vier luchtkwaliteitssensoren geplaatst.

 De juridische mogelijkheden verkend voor het realiseren van een houtstookarme wijk (Brainport Smart District).  Een mediationproces gestart om tot een algehele oplossing te komen voor de geuroverlast rond Den Ouden.  Per 1 januari 2021 Diftar voor de laagbouwwoningen ingevoerd. Het aangeboden restafval is hierdoor in 2021 afgenomen (30%). Ook de aparte luierinzameling is gerealiseerd.  Lokaal en in Peelverband de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie vastgesteld en zijn we begonnen met projecten zoals Operatie Steenbreek en een regentonnen actie.  De transitievisie warmte en de visie zonnevelden en zonnedaken vastgesteld. Ook hebben we een evaluatie uitgevoerd van de visie zonnevelden en zonnedaken. We hebben niet enkel oog voor de technische facetten van de energietransitie maar we leggen de link met wijkontwikkeling, sociale tweedeling (energiearmoede), mobiliteit en klimaatadaptatie. Juist de integrale blik op wijkontwikkeling is belangrijk.  Onderzoek laten verrichten naar maatregelen om de breedte van de magneetveldzone te verkleinen bij Brandevoort en om onafhankelijke metingen uit te kunnen voeren. Gezien de complexiteit van het dossier is nog vervolgonderzoek en overleg nodig. We hebben regelmatig afstemming met gemeentelijke partners, VNG en TenneT. Ook leveren we input voor de totstandkoming van nieuw landelijk voorzorgsbeleid.

87

3.12.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; Metropoolregio Eindhoven - Regionale Energie Strategie (RES) De RES 1.0 is vastgesteld door de gemeenteraden, het Algemeen Bestuur van de beide waterschappen en Gedeputeerde Staten. De RES leidt tot besluitvorming in het omgevingsbeleid (omgevingsvisie, omgevingsplannen, omgevingsprogramma’s en omgevingsverordeningen). Daarnaast is de inzet van de MRE gericht op ondersteuning en opschaling van initiatieven, het verkrijgen van draagvlak voor gedrag en maatregelen en het komen tot testomgevingen voor innovatieve concepten voor de opwekking van duurzame energie. Er is een verkenning uitgevoerd over de te zetten stappen naar een efficiënte en effectieve uitvoering van de RES. Met een aantal andere RES-regio’s is een lobbybrief gestuurd naar de Tweede Kamercommissie van Economische Zaken en Klimaat om te pleiten voor overbruggingsmiddelen voor de RES-regio’s voor 2022. Op provinciale schaal heeft regelmatig afstemming plaatsgevonden met Enexis en Tennet om te komen tot programmeringsafspraken in relatie tot de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk. Een dreigende overschrijding van de opname- en afgiftecapaciteit is ongewenst vanwege de rem op duurzame opwek én de rem op de groei van de Brainportregio.

Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) Werkprogramma milieu (jaaruitvoeringsprogramma) De wettelijke milieutaken zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) zijn conform het Werkprogramma milieu uitgevoerd. De wijze waarop de ODZOB hier invulling aan geeft is verwoord in o.a. het Regionaal Operationeel Kader Vergunningverlening (ROK-VV), het Regionaal Operationeel Kader Toezicht & Handhaving (ROK-TH), aanpak asbest en aanpak bodem. Deze kaders zijn bedoeld als gezamenlijk kader voor alle 21 regiogemeenten om op uniforme en innovatieve wijze uitvoering te geven aan de VTH-taken. Dit uitvoeringsbeleid wordt jaarlijks gemonitord en geëvalueerd. Voorbereiding en implementatie Omgevingswet Uitvoering van de bestuursopdracht Omgevingswet vindt plaats middels een jaarprogramma. Het programma 2021 is grotendeels volgens plan uitgevoerd. Dat betekent dat de meeste projecten in 2021 zijn afgerond. Het verloop van het programma werd echter ook bepaald door complexiteit en door vertragingen buiten de invloedsfeer van de ODZOB, maar ook door de bekendmaking van de nieuwe invoeringsdatum van 1 juli 2022. Met als gevolg dat aan enkele onderwerpen een vervolg wordt gegeven in 2022. Inmiddels is bekend dat de minister niet meer wil vasthouden aan de datum van 1 juli 2022 en dat hij overweegt de wet in te voeren op 1 januari 2023.

Nieuw VTH-systeem In december 2021 is een vaststellingsovereenkomst (addendum) getekend tussen Genetics (opdrachtnemer en leverancier zaak- en VTH-systeem) en de ODZOB. Hiermee is een nieuw fundament gelegd onder de samenwerking. Het is de bedoeling dat het nieuwe VTH-systeem live gaat op 1 juli 2022. Governance Governance is een belangrijk aandachtspunt geweest. Op verzoek van een groot aantal deelnemers is een Rekenkameronderzoek uitgevoerd in 2020. De aanbevelingen uit het rapport zijn in 2021 uitgewerkt tot een plan van aanpak met verbeteracties en verbeterlijnen.

88

GR Reiniging Blink In 2021 is uitvoering gegeven aan de statutaire 3-jaarlijkse evaluatie van Blink. Het Algemeen Bestuur heeft deze evaluatie gekoppeld aan een onderzoek over de toekomstige, noodzakelijke ontwikkeling van Blink. Het evaluatieonderzoek is in de tweede helft van 2021 opgeleverd en met de Raad gedeeld. De aanbevelingen daaruit zijn, waar nodig, meegenomen in het daarna opgestarte onderzoek. Dit zal naar verwachting in de eerste helft van 2022 worden opgeleverd.

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Aanpak bodemverontreiniging met PFAS Bij een bedrijf op industrieterrein De Weyer is tot 2018 PFAS uitgestoten in de lucht waardoor bodemverontreiniging is ontstaan. Na het uitvoeren van uitgebreid onderzoek naar de ernst en omvang van de PFAS-verontreiniging, hebben wij als bevoegd gezag Wet bodembescherming, in 2021 formeel vastgesteld dat de verontreinigde bodem moet worden gesaneerd. Diverse partijen zijn tegen dat besluit in beroep gegaan. Ondertussen gaan wij door met het uitwerken en afwegen van saneringsvarianten. De beroepzaak wordt in 2022 behandeld door de Raad van State. Vanwege nieuwe lagere Europese gezondheidskundige grenswaarden voor PFAS heeft het RIVM haar eerder afgegeven advies over het zwemmen in Berkendonk en het eten van gewassen uit het volkstuinencomplex aan de Sluisdijk herzien. Het zwemmen in Berkendonk wordt ook met de lagere normen nog altijd veilig geacht, maar voor de Sluisdijk hebben wij het dringende advies moeten geven om te stoppen met het eten van gewassen uit die volkstuinen. Wij zijn in overleg met de moestuingebruikers en de GGD over het treffen van meer structurele maatregelen. Nu bij de Sluisdijk maatregelen alsnog noodzakelijk bleken, hebben wij in 2021 ook de bodem en gewassen bij volkstuinen Delta in Brouwhuis op PFAS laten onderzoeken en het RIVM gevraagd ons daarover te adviseren.