RN 053 Jaarverantwoording 2021

43

Toelichting afwijking hoofdproduct 410 huisvesting onderwijs Dit hoofdproduct heeft een positief saldo van € 397.000. Het saldo wordt verklaard door hogere baten en lagere lasten. De verklaring voor de lagere lasten zit voor het grootste deel bij het speciaal onderwijs. In de begroting is een bedrag van € 300.000 opgenomen voor onderhoud van locatie Zuiderbos. De uitvoering hiervan heeft niet plaatsgevonden in 2021 en het budget zal worden overgeheveld naar 2022. Toelichting afwijking hoofdproduct 478 techniekeducatie Dit hoofdproduct heeft een positief saldo van € 71.000. Het saldo wordt verklaard door lagere lasten. In het jaar 2021 zijn in verband met het Covid-19 virus activiteiten uitgesteld en geannuleerd. Er is door de scholen daarom geen aanvraag ingediend voor subsidie. Toelichting afwijking hoofdproduct 681 Voortijdig schoolverlaten/leerplicht/RMC Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 66.000. In 2021 is veel effort gepleegd op de bestrijding van voortijdig schoolverlaten, leerplichtwet en de regionale meld- en coördinatiefunctie. De loonkosten daarvan zijn deels ook op hoofdproduct 406 maatschappelijke ondersteuning verantwoord.

44

3.5

Programma 05: Cultuur

3.5.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  We sturen op meer (beeldbepalende) evenementen in Helmond en meer evenementen die aantrekkelijk zijn voor jongeren. Ook stimuleren we kleinere evenementen in de wijken.  We zorgen voor adequate huisvesting van de Helmondse cultuurhistorische collecties, waarmee goed beheer en toonbaarheid worden geborgd.  We gaan zorgvuldig om met cultureel erfgoed.  Helmond voert met de andere Brabantse steden en de Brainportregio een actieve lobby voor de gelden die het Rijk op het gebied van cultuur ter beschikking stelt.  Samen met partners binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven en de Peel werken we aan profilering en versterking van ons aanbod van voorzieningen en evenementen.  Aanvullend op de culturele doorontwikkeling hebben we extra aandacht voor cultuur voor de jeugd. Om dit te bereiken hebben we:  Verschillende financiële steunmaatregelen ontwikkeld om de gevolgen van de coronacrisis voor de culturele sector te verzachten. De cultuursector is een van hardst getroffen sectoren door de coronacrisis. Culturele voorzieningen sloten hun deuren. Evenementen werden afgelast. Gezelschappen konden niet repeteren. Uit onderzoek (juni 2021; Helmond afdeling IVA; Impact corona op de culturele sector) bleek dat bijna alle culturele ondernemers (ernstige) beperkingen door corona hebben ervaren.

Tachtig procent zag de omzet (flink) dalen, de helft zette eigen vermogen in voor het bedrijf en een kwart vreesde voor het voortbestaan van de onderneming. Culturele instellingen en culturele ondernemers bleken slechts beperkt in aanmerking te komen voor steunmaatregelen van het Rijk. Pas vanaf medio 2021 werden langzaamaan steeds meer beperkende maatregelen opgeheven en kon de sector haar activiteiten gedeeltelijk weer hervatten.  Onderzoek gedaan naar bovengrondse cultuurhistorische waarden in de stad als input voor de Erfgoedvisie en voor de Omgevingsvisie. Afronding van dit onderzoek volgt in 2022.  Met het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven gewerkt aan het digitaliseren en toegankelijk maken van Helmondse cultuurhistorische collecties. Samen met het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) en ‘Vele Handen.nl’ is het project ‘Helmond en Helmonders voor de lens van Jozef van den Broek’ opgetuigd.  Met onze partners in BrabantStad de acties uit het regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’ geconcretiseerd. Een voorbeeld hiervan is het gezamenlijk invullen van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit door de gezamenlijke B5 steden.  Met onze partners in het Stedelijk Gebied Eindhoven een strategie (‘Groots!’) vastgesteld voor het verder versterken van het aanbod van bovenlokale topvoorzieningen en regionale topvoorzieningen en evenementen.

Op basis van de strategie hebben we daarnaast een uitvoeringsprogramma vastgesteld als leidraad voor de samenwerking voor de komende jaren.  De Edah-collectie en draaiorgelcollectie ondergebracht in het voormalige “Van Gend en Loosgebouw” (nu Loods 20) dat vanaf september 2021 is geopend.  Het project ‘Helmond in 100 Stukskes’ in 2021 afgerond met een verhalenbundel op basis van archeologische vondsten. Minister Ingrid van Engelshoven kwam naar Het Speelhuis om het boek in ontvangst te nemen.  Opgravingen uitgevoerd op diverse bouwlocaties (o.a. Medevoort, De Braak, Dorpsstraat, BSD, Hulsbosch, Huis van de Stad) .

45

3.5.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Culturele basisinfrastructuur In 2020 hebben we maatregelen genomen om te voorkomen dat de sector in liquiditeitsproblemen zou raken. Het is van belang om de situatie in 2021 nauwgezet te monitoren en waar nodig aanvullende maatregelen te nemen. Dit om te zorgen dat onze culturele basisinfrastructuur, die bestaat uit theater Het Speelhuis, Museum Helmond, de Cacaofabriek, de Bibliotheek en het Kunstkwartier (waarbij de laatste twee instellingen toewerken naar nauwere samenwerking) ook na de crisis met een goed toekomstperspectief vooruit kan. Loopt. Helmond is gebaat bij een cultureel klimaat dat past bij Helmond en bij de schaalsprong die de stad richting 2040 wil maken. Daar horen culturele instellingen met een volwaardige positie in Brainport en De Peel bij, die impact hebben, voor de regio, de stad en de inwoners. Mede daarom besloot de gemeenteraad in september tot verzelfstandiging van theater Het Speelhuis en het aangaan van een nauwe samenwerking met De Cacaofabriek, middels een concern-constructie. De voorbereidende werkzaamheden hiertoe zijn gestart. In 2021 is een start gemaakt met de uitwerking van de bezuinigsopdracht op de huisvestingskosten van het Kunstkwartier en Bibliotheek Helmond-Peel. Er dient per 1 januari 2023 €520.000,- bezuinigd te worden.

Dit moet behaald worden door het gezamenlijk huisvesten van de twee culturele instellingen. Ook wordt gewerkt aan een onderzoek naar nauwere samenwerking tussen Bibliotheek en Kunstkwartier. Museum Helmond heeft in 2021 een verkenning uitgevoerd met betrekking tot het verder openen van de Kunsthal richting de stad en haar inwoners. Daarnaast heeft zij ingezet op het beter toegankelijk maken van de tentoonstellingen met oog voor inclusie en diversiteit. In de Crisis- en Herstelnota is € 2 miljoen opgenomen voor de culturele basisinfrastructuur. Door middel van een fysieke impuls willen wij het voorzieningenniveau toekomstbestendig maken. Het thema daarbij is wat binnen gebeurt buiten al zichtbaar te maken. Het college heeft ingestemd met de ontwikkelrichting van de plannen van de instellingen en de eerste middelen toegekend. Cultuurprofiel Om het door uw raad vastgestelde Cultuurprofiel te concretiseren en zichtbaar te maken, zoeken we aansluiting met het Centrum+ perspectief. Daarbij kunt u denken aan kunstenaarsateliers in leegstaande panden, murals, coronaproof buitenfaciliteiten en programmering et cetera. Loopt.

In het centrum zijn diverse murals gerealiseerd, is de kiem gelegd voor diverse broedplaatsen (zoals het onlangs geopende ‘De Kluis’) en hebben we met het project ‘Volop’ diverse creatieve ondernemers en initiatieven een tijdelijk onderdak kunnen bieden in leegstaande winkelpanden in het centrum. Ook is er een Kwartiermaker Urban aangesteld, om de mogelijkheden op urban-gebied in kaart te brengen. Vanuit de optiek dat cultuur invloed heeft op geluksbeleving en de gezondheid van mensen, zijn stappen gemaakt met het verbinden van cultuur met het sociale domein (cultuur als middel). Als invulling van de Brede Regeling Combinatie functies is bij de organisatie CultuurContact een cultuurverbinder aangesteld. De focus lag daarbij op het verlagen van drempels en dan met name drempels van ouderen. Onder de noemer ‘Lang Leve Cultuur’ heeft dit geleid tot een breed aanbod voor inwoners die niet zo snel met cultuur in aanraking komen. Daarnaast is in de Crisis- en Herstelnota € 300.000 opgenomen om de culturele levendigheid in het centrum in 2021 en 2022 te vergroten. De subsidieregeling Cultuurimpuls ondersteunt Helmondse organisaties bij het organiseren van culturele activiteiten in het centrum van Helmond.

46

Actualiseren erfgoedbeleid We actualiseren het beleid op het gebied van erfgoed, monumentenzorg en archeologie om dit goed te kunnen borgen binnen de omgevingsvisie. Onderdeel van de actualisatie van beleid is het inventariseren en waarderen van de cultuurhistorische waarden boven de grond en de realisatie van een cultuurhistorische waardenkaart voor de gebieden Binnenstad, Mierlo-Hout, Stiphout, Warande en Brouwhuis. Hiervoor is een cultuurhistorisch onderzoek gaande waarbij we ook de kennis van lokale erfgoedorganisaties en -vrijwilligers inzetten. De verwachting is dat het onderzoek in de loop van 2021 wordt afgerond. Vertraagd. Het cultuurhistorisch onderzoek wordt de eerste helft van 2022 opgeleverd. De resultaten van het onderzoek leveren input voor het erfgoedbeleid, de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan en gebiedsvisies. De Erfgoedvisie wordt in 2022 voor besluitvorming aangeboden. Vrijetijdsbeleid De actualisatie van het vrijetijdsbeleid wordt meegenomen binnen de ontwikkeling van de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Loopt nog. Wegens beperkte capaciteit binnen de ambtelijke organisatie is ervoor gekozen om de beleidsuitgangspunten en de fysieke weerslag daarvan mee te nemen in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Zowel de Omgevingsvisie als het Omgevingsplan zullen daarbij ingaan op het belang van en de mogelijkheden voor vrijetijdsvoorzieningen in onze stad.

Ook in het licht van de schaalsprongopgave die we als stad hebben, is de beschikbaarheid van voldoende en kwalitatieve vrijetijdsvoorzieningen een randvoorwaarde voor succes... Toekomststrategie voorzieningen en evenementen Met onze partners in het Stedelijk Gebied Regio Eindhoven stellen we een gezamenlijke toekomststrategie op voor voorzieningen en evenementen in het stedelijk gebied. Afgerond. Het strategiedocument 'Groots, een hoogstaand en toegankelijk voorzieningenaanbod in het SGE' is in het tweede kwartaal van 2021 door alle raden van de SGE-gemeenten vastgesteld (in Helmond op 13 juli 2021). Op basis van de strategie is daarnaast een uitvoeringsprogramma vastgesteld die de komende jaren de leidraad vormt voor de invulling van de samenwerking. Acties regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’. Met onze partners in BrabantStad concretiseren we acties uit het regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’. Voor de programmalijnen Talentontwikkeling, Publiekswerking, Internationalisering en Cultuureducatie- en Participatie zijn er kansen en acties benoemd voor samenwerking. Loopt. In 2021 is het werkplan 2021-2022 vastgesteld. Hiermee wordt samengewerkt aan een onderzoek naar de staat van kunst en cultuur in Brabant, het verbinden van partners en netwerken en het stimuleren van kennisdeling tussen overheden, landelijke en regionale uitvoeringsorganisaties en het Brabantse culturele veld.

Op gebied van cultuureducatie zijn de B5 steden gezamenlijk opgetrokken, met een gezamenlijk programma, waardoor er synergievoordelen ontstonden (bijvoorbeeld: minder administratieve lasten en kennisdeling). Ook werd in 2021 een succesvolle netwerkbijeenkomst georganiseerd, waarbij het culturele en het sociaal/maatschappelijke veld heel concreet met elkaar aan de slag ging.

47

3.5.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2021 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

502 Stichting kunstkwartier

1.894

-1.894

1.874

-1.874

20 V

Beeldende kunst en 505 vormgeving

78

-78

32

-32

46 V

510 Museum

119

1.895

-1.776

525

2.251

-1.726

51 V

515 Speelhuis

897

2.419

-1.523

408

1.795

-1.387

136 V

520 Bibliotheek Helmond-Peel

705

2.733

-2.028

585

2.677

-2.093

-64 N

403

-403

330

-330

74 V

522 Amateur.kunstbeoefening 525 Evenementen festiviteiten

89

672

-583

9

490

-481

102 V

Monumentenzorg en archeologie

3

544

-541

3

580

-577

-36 N

62

646

-585

35

603

-567

17 V

Overige culturele aangelegenheden

559

2.224

-1.665

560

2.243

-1.683

-18 N

Totaal saldo baten en lasten

2.433

13.510

-11.077

2.125

12.875

-10.750

327 V

530

540 Toeristische aangelegenheden 542

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 510 Museum

130

130

70

70

-60 N

515 Speelhuis

186

186

186

186

-

520 Bibliotheek Helmond-Peel

100

100

100

100

-

530

Monumentenzorg en archeologie

8

8

8

8

-

542

Overige culturele aangelegenheden

300

2.230

-1.930

300

2.230

-1.930

-

724

2.230

-1.506

664

2.230

-1.566

-60 N

3.157

15.740

-12.583

2.789

15.105

-12.316

268 V

Totaal mutaties reserves

Saldo programma 5

48

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking hoofdproduct 515 Speelhuis Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 136.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door het feit dat er vanwege corona weinig voorstellingen doorgang hebben kunnen vinden en onderhoud en vervanging is uitgevoerd. Ook is er geen beroep gedaan op het steunfonds podiumkunsten (een voordeel van in totaal: € 624.000), de horecaomzet bleef echter beduidend achter bij de prognoses (een nadeel van:€ 488.000). Toelichting afwijking hoofdproduct 520 Bibliotheek Helmond-Peel Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 64.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door een voordeel op de inhuur van personeel- en kapitaallasten, groot € 56.000. Anderzijds is er een nadeel van € 120.000 door het niet kunnen verhuren van een verdieping in de bibliotheek. Toelichting afwijking hoofdproduct 522 Amateur. Kunstbeoefening Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 74.000. Het saldo wordt met name veroorzaakt door een voordeel op het onderdeel subsidieverstrekking als gevolg van minder aanvragen, groot € 104.000. Anderzijds is er een nadeel van € 30.000 door het feit dat voorstellingen geen doorgang konden vinden. Toelichting afwijking hoofdproduct 525 Evenementen festiviteiten Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 102.000.

Het saldo wordt enerzijds veroorzaakt door een voordeel op de lasten van € 40.000 en een nadeel op de baten van € 80.000 op het product kermissen, doordat er te weinig inschrijvingen waren voor de najaarskermis van 22 oktober tot 27 oktober 2021. Omdat de kosten om deze kermis te organiseren hierdoor te hoog zouden worden is deze kermis niet doorgegaan. De voorjaarskermis was verplaatst naar het najaar vanwege de coronamaatregelen. In 2021 is uiteindelijk alleen de zomerkermis in afgeslankte vorm (alleen kinderattracties), georganiseerd. Anderzijds wordt het saldo veroorzaakt door een voordeel op de lasten van € 142.000 op het product festiviteiten, vanwege corona zijn er amper festiviteiten georganiseerd, een voordeel van € 83.000 op de subsidie-aanvragen voor festiviteiten en waren er door het feit dat veel festiviteiten geen doorgang konden vinden, een voordeel van € 55.000 op de kosten voor de verkeersmaatregelen bij festiviteiten. De overige posten leiden tot een voordeel van € 4.000. . Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 510 Museum Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 9.000, na mutaties van de reserve.

Het saldo wordt enerzijds veroorzaakt door een nadeel van € 355.000 op het onderhoud en verplaatsen van de balies en de projectkosten TAG, een voordeel van € 406.000 als gevolg van een hogere omzet, verhuren van zalen, compensatie vanwege corona en bijdragen van derden. Anderzijds is er een nadeel, minder onttrokken, aan de reserve dekking kapitaallasten (€ 60.000).

49

3.6

Programma 06: Sport en recreatie

3.6.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  We streven naar een eigentijdse en duurzame infrastructuur, met sterke verenigingen, voor sport en beweging.  Sport en sportieve recreatie dragen bij aan een gezonde, inclusieve en positieve stad. We stimuleren en ondersteunen gezond gedrag, bewegen en/of ontmoeten. Om dit te bereiken hebben we:  Gezamenlijk met de partners belangrijke stappen gezet voor de realisatie van Sport- en Beleefcampus De Braak; de fase van Definitief Ontwerp is afgerond.  De aanbesteding afgerond voor het nieuwe zwembad,  Waarderingssubsidies voor rookvrije sportcomplexen uitgereikt voor 10 complexen.  Aan drie gezonde kantines certificaten uitgereikt.  Met partners in de stad bewegen gestimuleerd door middel van onder andere beweegdagen, online beweeglessen en de dag van de sportaanbieder.  Met sportverenigingen actief gezocht naar mogelijkheden binnen de geldende coronaregels, zoals het beoefenen van binnensport op de buitensportlocaties.  Uitvoering gegeven aan het Lokaal Sportakkoord.  Middels het samenwerkingsverband Uniek Sporten de Peel verschillende inwoners met een beperking doorgeleid naar passend sport- en beweegaanbod.

3.6.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Sport- en Beleefcampus De Braak We ronden de aanbesteding voor een nieuwe en duurzame zwemvoorziening af. Voor Sport- en Beleefcampus De Braak belanden we in een fase dat we verder gaan ontwikkelen zodat de scholen gebruik kunnen maken van de sportvoorzieningen. De DO (Definitief Ontwerp) fase van de Multifunctionele Sportaccommodatie en de Buitenruimte is afgerond. De raad is hierover geïnformeerd via raadsinformatiebrief 143 op 7 december 2021. De aanbesteding van het zwembad is afgerond en gegund. Momenteel wordt er gewerkt aan het optimaliseren van het uitvoeringsontwerp van het zwembad. Daarnaast loopt de aanbesteding van de exploitatie van het zwembad. Lokaal Sportakkoord Helmond 2020-2022 Middels een uitvoeringsprogramma Lokaal Sportakkoord Helmond 2020-2022 geven we in samenwerking met sport- en beweegaanbieders en partners op lokaal- en waar mogelijk regionaal niveau - een impuls aan het sport- en beweegaanbod. Loopt conform planning. Het Lokaal Sportakkoord is met een jaar verlengd wat betekent dat er in 2022 ook uitvoeringsbudget is voor het realiseren van de gestelde ambities. Er is veel ingezet op de ambitie om het professioneel kader van sportverenigingen te vergroten middels een pilot clubkadercoaching. Deze pilot is succesvol gebleken en dit concept wordt geïmplementeerd binnen een aantal verenigingen.

Daarnaast is er veel aandacht voor het vergroten van ledenontvangst en -behoud binnen de sportverenigingen.

50

Nieuwe sportvisie We leveren een nieuwe sportvisie op voor de komende jaren als opvolger van de Strategische Sportnota 2013-2020. We zoeken hierbij de aansluiting met het Helmonds Sport- en preventieakkoord. De Sport- en beweegnota is gereed en in 2021 aangeboden aan de opiniecommissie. In januari 2022 is de nota vastgesteld door de raad. De tweejaarlijkse uitvoeringsplannen voor 2022-2024 worden in 2022 geschreven. Deze zullen naar verwachting eind tweede kwartaal 2022 aan het college worden aangeboden.

3.6.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2021 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging Baten

550 Sport en bewegen

Lasten

1.022

7.472

-6.450

43

-43

6

239

-234

1.027

7.754

-6.726

570 Groenvoorzieningen - recreatie 572 Recreatiegebieden Totaal saldo baten en lasten

Saldo

Baten

Lasten

1.593

Saldo

Saldo

V/N

6.199

-4.606

1.844 V

34

-34

9 V

2

194

-192

41 V

1.595

6.427

-4.832

1.894 V

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten 550 Sport en bewegen

1.454

572 Recreatiegebieden

150

Totaal mutaties reserves

1.604

Saldo programma 6

2.631

790

664

453

150

150

790

814

603

8.544

-5.913

2.198

1.000

-546

-1.210 N

150

-

1.000

-396

-1.210 N

7.427

-5.228

684 V

Toelichting per hoofdproduct Toelichting afwijking HP550 Sport en bewegen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1.844.000. De in de begroting 2021 opgenomen bijdrage aan Sportpark De Braak heeft nog niet plaatsgevonden. Verder is in de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente en de Stichting Helmond Sport overeengekomen dat Helmond Sport haar lening bij de gemeente ad € 500.000 zal aflossen. De in het verleden gevormde voorziening voor oninbaarheid valt daarom vrij in de Jaarrekening 2021.

51

Daarnaast zijn er minder lasten geweest aan onderhoud en energie dan verwacht, mede als gevolg van minder gebruik van accommodaties door Corona. Toelichting afwijking verrekening met de reserves HP550 Sport en bewegen De verrekening met de reserve op dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 1.210.000. De begrote onttrekking van € 1 miljoen voor Sportpark De Braak heeft niet plaatsgevonden. Het onderhoudsbudget dat niet is uitgegeven (€ 209.000) is toegevoegd aan de egalisatiereserve Onderhoud Buitensport.

52

3.7

Programma 07: Economisch beleid en werkgelegenheid

3.7.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities:  We leggen verbinding tussen een competitieve economie en maatschappelijke opgaven. Een meer circulaire economie, waar hergebruik van producten, reststromen en grondstoffen centraal staat.  Een schone, wendbare en toekomstgerichte industrie.  In een tijd van transitie door digitalisering en robotisering kansen verzilveren en nieuwe banen ontwikkelen, met name door stimulering van ondernemerschap en aandacht voor (om)scholing. Ondersteund door de Brainport Nationale Actieagenda.  Kansen creëren door een extra inzet op sterke economische speerpunten in onze stad: ‘Automotive’, ‘Food Tech’, ‘Slimme Maakindustrie’ en het breed aanwezige MKB.  Er is een betere aansluiting nodig tussen onderwijs en arbeidsmarkt.  De economische structuur van Helmond blijven we versterken met het reguliere economisch beleid. Om dit te bereiken hebben we:   



   

3.7.2

De voedselverwerkingsfabriek voor het verwerken van (plantaardige) stromen tot halffabricaten en ingrediënten operationeel gekregen. Voor Food Tech Brainport een nieuwe governance structuur neergezet met een Raad van Commissarissen (RvC). Onze ondersteuning aan werkgevers, werknemers, werkzoekenden en alle andere inwoners in de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel rondom werk (en leven lang ontwikkelen) geoptimaliseerd door de oprichting van BOOST, Stageregio en het regionaal mobiliteitsteam. Overeenstemming bereikt met alle triple-helix partners over een nieuwe governance structuur voor samenwerking in de arbeidsmarktregio, waaronder het werken vanuit een regionaal en integraal arbeidsmarktbeleid. De samenwerking in Smart Industry Fieldlab Data Science & Connectivity voortgezet en officiële erkenning als landelijk fieldlab bereikt. De voorbereidingen voor het realiseren van bedrijventerrein Varenschut-Noord en het regionaal bedrijventerrein verder voortgezet. Een visie ontwikkeld op het toevoegen van stedelijke werkmilieus, die belangrijk zijn voor het behoud van de werkgelegenheidsfunctie binnen de schaalspong. Een nieuwe economische visie opgesteld die de koers tot aan 2030 schetst en voor de korte en middellange termijn aangeeft waar, voor de gemeente, de prioriteiten liggen.

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; Metropoolregio Eindhoven – Economie (inclusief Stimuleringfonds en bijdrage Brainport) Via het portefeuillehouders overleg is input opgehaald voor het jaarplan van Brainport Development. Via dit overleg wordt de regio ook betrokken bij de voortgang op de Brainport Nationale Actieagenda. Op basis van de vastgestelde Meerjarenfinanciering Brainport Development 2021-2024 is de hieruit voortvloeiende Uitvoeringsovereenkomst Brainport Development 2021-2024 opgesteld en is de beschikking voor de jaarlijkse bijdrage voor Brainport Development in 2021 afgegeven.

53

In 2020 zijn middelen gereserveerd voor een Regionale Herstelaanpak. De uitwerking van de Regionale Herstelaanpak gebeurt door middel van een aantal tranches, waarin concrete projectvoorstellen worden ontwikkeld. In december 2020 is een eerste tranche projecten toegekend. Voor de tweede tranche is een Adviesregeling Digitalisering MKB 2021 opgesteld. De derde en laatste tranche betrof twee projecten gericht op digitalisering MKB, en het versterken van digitale vaardigheden sociale werkbedrijven. Met het regionale Stimuleringsfonds (jaarlijks 3 miljoen euro met een multiplier van 2 tot 3) worden innovatieve samenwerkingsprojecten van het regionale bedrijfsleven gestimuleerd. In de 1e tender 2021 zijn 37 aanvragen behandeld, waarvan er 21 zijn gehonoreerd en 16 zijn afgewezen. Over de 2e tender (38 aanvragen) vindt begin 2022 besluitvorming plaats. Brainport Development NV Op basis van het meerjarenplan 2021-2024 is in 2021 het eerste jaarplan van de cyclus uitgevoerd. Het meerjarenplan bestaat uit twee delen: 1. Het onderhouden van ons ecosysteem: MKB-ondersteuning, talentontwikkeling, technologieverkenning, branding, public affairs en het clusteren van nieuwe kansen. 2.Versterking van het ecosysteem: tekorten arbeidsmarkt, internationalisering, sleuteltechnologieën, kapitaalfondsen en versterken vestigingsklimaat.

Er zijn voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een investeringsagenda als vervolg van de Brainport Nationale Actieagenda om de mainportstatus van de Brainportregio verder te ontwikkelen. Dit voortbouwend op het Brainport Bid dat in het voorjaar 2021 is opgesteld. Concrete afspraken met het Rijk kunnen pas na het coalitieakkoord worden gemaakt en staan voor 2022 gepland. Samen met Brainport en andere partijen is in 2020 een ambitiedocument opgesteld ter versterking van de automotive cluster met daarin een duidelijke positie voor de Automotive Campus en de realisatie van nieuwe Research & Development R&D faciliteiten op de campus. Op basis van dat ambitiedocument is een succesvolle lobby opgezet om te komen tot een nationale R&D regeling voor de mobiliteitssector (automotive, luchtvaart en maritiem). Deze regeling is in 2021 opengesteld. Onder begeleiding van Brainport Develoment en RAI Automotive Industry NL zijn door industrie- en kennispartners een drietal projecten ingediend binnen die regeling, waarvan er twee succesvol waren en zijn gehonoreerd met een totale rijksbijdrage van ca € 46 miljoen. Het derde project met een totale omvang van € 60 miljoen, waarvan € 30 miljoen rijksbijdrage, is in het kader van het Nationale Groeifonds bijgesteld (voormalig Innovatieprogramma Brainportlijn) en is eind 2021 ingediend.

Voor de ondersteuning van Food Tech Brainport is extra capaciteit beschikbaar gesteld door Brainport Development. Automotive Facilities Brainport (AFB) Holding De testfaciliteiten hebben in belangrijke mate bijgedragen aan drempelverlagende belangstelling van starters en MKB'ers om onderzoek en ontwikkeling te stimuleren of te ondersteunen. Omdat de vraag vanwege technologische ontwikkelingen is teruggelopen, zijn de activiteiten en ondersteuning van AFB teruggelegd bij de campusorganisatie. RAI Automotive Industry NL BV Enkele jaren geleden is Automotive NL gefuseerd met de RAI tot RAI Automotive BV. In 2020 heeft een tweede interne fusie plaatsgevonden met de sectie Industrie, waardoor op de Automotive Campus nu de RAI Automotive Industry NL BV operationeel is. Met deze versterkte organisatie op de campus is de ecostructuur verder verrijkt. De gemeente en de provincie zijn lid van de organisatie, die nog steeds een bijzonder karakter heeft vanwege de triple helix aanpak. De Automotive Campus wordt door RAI Automotive Industry NL BV ook gepositioneerd in het buitenland, waardoor de campus

54

steeds meer belangstelling wekt voor gezamenlijke onderzoeksvoorstellen, waarbij ook cross-overs tussen industrie en automotive mogelijk zijn. Stichting Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties SGE De voorwaarden voor een aanvraag en de governance zijn in 2021 aangepast, waardoor er meer slagkracht is ontstaan. Er is nog ongeveer 6 miljoen euro beschikbaar. Het fonds maakt (deels) onrendabele ontwikkelingen mogelijk, waarmee het de regionale economie stimuleert. Bij honorering van een aanvraag voor bedrijventerrein Groot Schooten is er voor Helmond ook een directe meerwaarde bij het vitaal houden van de werklocaties. Stichting Automotive Campus Helmond De subsidierelatie met stichting Automotive Campus is in 2021, in afwachting van een mogelijke privatisering van de campus, verlengd tot in ieder geval juli 2022. De stichting is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het campusconcept, het aantrekken van nieuwe bedrijven en werkgelegenheid en de versterking van het ecosysteem & vestigingsklimaat op de campus. In 2022 wordt duidelijk of de campus doorontwikkeld wordt door middel van een publiek-private samenwerking dan wel dat de Campus geprivatiseerd wordt.

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Leven lang ontwikkelen (fysiek en online punt voor ondernemen en werken in Helmond - de Peel) Conform planning. In 2021 is het initiatief BOOST (zowel fysiek als online) op de Brainport Human Campus geopend. Het team van BOOST (bestaande uit een manager, loopbaanadviseurs en talentverbinders) is gedetacheerd vanuit verschillende samenwerkingspartners vanuit de triple helix. BOOST is inmiddels volledig operationeel en richt zich op werkgevers, werknemers, werkzoekenden en studenten. In 2022 start de bewustwordings- en communicatiecampagne Leven Lang Ontwikkelen. Stageregio Helmond - de Peel Conform planning. De doelen van Stageregio en BOOST versterken elkaar. Daarom is in 2021 gekozen om beide initiatieven te integreren in het initiatief BOOST. Door deze integratie zijn ook de online platformen aan elkaar verbonden. Het team van BOOST/Stageregio gaat in 2022 actief de verbindingen leggen met het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen. Begin 2022 worden vanuit BOOST hiervoor de eerste werkgeversevents georganiseerd, in nauwe samenwerking met onder andere het leerwerkloket, regionaal mobiliteitsteam en werkgeversservicepunt. Jeugdwerkloosheid Conform planning. De projecten binnen de aanpak jeugdwerkloosheid en van school naar werk zijn in uitvoering of in voorbereiding.

Om de gevolgen van de coronacrisis voor deze doelgroep te dempen is er daarnaast in 2021 een taskforce jeugdwerkloosheid opgericht. Vanuit deze taskforce is extra inzet gepleegd op bijvoorbeeld extra stageplekken- en begeleiding, voorkomen van voortijdig schoolverlaten en een communicatiecampagne om jongeren bekend te maken met de verschillende ondersteuningsmogelijkheden. Tenslotte besloot de raad eind 2021 om de verkregen ESF-middelen (Europese subsidie) voor de jaren 2022-2023 deels in te zetten voor de intensivering en verbreding voor de aanpak van school naar werk.

55

Regiegroep onderwijs- en arbeidsmarkt Met en vanuit de Regiegroep onderwijs- en arbeidsmarkt werken we aan een duurzame optimalisatie van de arbeidsmarkt. De onverwachte coronacrisis betekent dat we een aantal van de thema’s waar we aan werkten op basis van de opgeleverde human capital agenda en de Helmondse uitvoeringsagenda, gaan versnellen. Hiervoor zijn extra middelen beschikbaar gesteld door de provincie, maar ook door ons college. Er wordt gewerkt vanuit de themagroepen onder de regiegroep. Het gaat dan om onderwerpen binnen de thema’s: 









Leven lang ontwikkelen; wij realiseren één fysiek punt in de arbeidsmarktregio waar iedere (potentiële) werknemer (inclusief jongeren) en iedere werkgever terecht kan met alle vragen rondom een leven lang ontwikkelen, om – en bijscholen. Tegelijk start een bewustwordingscampagne gericht op deze doelgroepen. Het fysieke loket wordt ondersteund door een online platform waarop iedereen zelf (beroepskeuze)testen kan doen, inzicht krijgt in beroepen met veel en weinig werk die passen bij de eigen talenten, passies en ervaringen en waar de vraag van werkgevers en het aanbod samenkomen op basis van deze talenten, ervaringen, etc. De urgentie hiertoe is alleen maar groter geworden door de coronacrisis en daarom pakken we hier versneld op door. Strategisch arbeidsmarktbeleid; er komt onder andere één werkgeverspunt in de arbeidsmarktregio waar werkgevers terecht kunnen met in ieder geval alle vragen rondom de coronacrisis, HRM, en Business Innovatie. Wij willen samen met onze werkgevers optimaal zicht gaan krijgen op de toekomstige arbeidsmarktvraag, zodat het onderwijs hierop in kan spelen. Het online platform, met arbeidsmarktdashboard gaat hier ook een rol in vervullen. Stageregio Helmond - de Peel; de realisatie van een online platform waar vraag en aanbod naar beroepsoriëntaties, stages en opdrachten vanuit het MBO/HBO/WO samenkomen.

Het inzetten van “metermakers” die ondernemers en onderwijs gaan helpen om zaken te realiseren en extra inzet voor maatwerkplekken. Door het onderwijs door middel van opdrachten te binden aan het bedrijfsleven zorg je voor innovatie binnen het bedrijfsleven, maken jongeren kennis met onze bedrijven en zullen ze eerder solliciteren op openstaande vacatures. Daarnaast bindt je talent aan de stad. Techniekeducatie; Middels het opstellen van een gezamenlijk jaarprogramma techniekeducatie en -promotie met de relevante stakeholders uit de arbeidsmarktregio en in nauwe samenwerking met Brainport brengen we jongeren actief in aanraking met techniek. En werken we aan een verhoogde instroom van jongeren in techniekonderwijs en technische beroepen. Daarbij is dit jaar specifieke aandacht voor digitale/hybride activiteiten, zodat de doelstellingen bereikt kunnen worden op een coronaproof wijze. Hierin werken we ook samen met Stageregio. Aanpak (voorkomen van) jeugdwerkloosheid; Vanuit de themagroep Jeugd en Werk wordt verder uitwerking gegeven aan de reeds vastgestelde aanpak Jeugd en Werk. Met deze aanpak zetten we in op duurzame verbeteringen in de route van school naar werk, met specifieke inzet op Exitgesprekken, stagebegeleiding, gebruikmaken van E-portfolio’s en het traject van school naar werk voor (kwetsbare) jongeren.

Onderdelen binnen deze aanpak worden versneld opgepakt om de gevolgen van de coronacrisis op dit vlak te dempen. Daarnaast worden er in samenwerking met de betrokken partners in de arbeidsmarktregio aanvullende plannen voorbereid, die ook zijn opgenomen in de Crisis- en herstelnota.

Regiegroep Onderwijs en Arbeidsmarkt Loopt (conform planning). In 2021 is vanuit o.a. de Regiegroep gewerkt aan een duurzame optimalisatie van de arbeidsmarkt waarbij met name het thema krapte op de arbeidsmarkt extra aandacht heeft gekregen. In dit kader is het belang van een leven lang ontwikkelen in 2021 nog groter geworden, waar we met BOOST invulling aan hebben gegeven. Ook is in

56

2021 het regionaal mobiliteitsteam (RMT) opgericht en hebben we een start gemaakt met omscholingstrajecten naar kraptesectoren zoals tech/IT en zorg. Daarnaast is blijvend ingezet op projecten zoals opgenomen in de Uitvoeringsagenda Onderwijs en Arbeidsmarkt. Eind 2021 is vanuit de partners in de Regiegroep, stuurgroep RMT en partneroverleg geconcludeerd dat de regionale samenwerking zoals o.a. vormgegeven in de Regiegroep weliswaar constructief is, maar niet meer aansluit bij de opgaven waar we de komende jaren voor aan de lat staan. Eind 2021 is in dit kader een gezamenlijk proces gestart gericht op de herziening van de governance structuur in de arbeidsmarktregio, waaronder het werken vanuit een gezamenlijk regionaal en integraal arbeidsmarktbeleid. Strategisch arbeidsmarktbeleid; Conform planning, er heeft echter wel een inhoudelijke wijziging plaatsgevonden. Er is in 2021 voor gekozen om geen 'nieuw’ werkgeverspunt in te richten maar gebruik te maken van de bestaande loketten en ingangen, waaronder het werkgeversservicepunt en BOOST. In 2021 heeft in dit kader een doorontwikkeling van het WerkgeversServicepunt Helmond De-Peel (WSP) plaatsgevonden. Daarnaast hebben accountmanagers een actieve rol gespeeld als het gaat om vragen van werkgevers rondom de coronacrisis.

Vanaf 2022 worden de eerste werkgeversevents georganiseerd vanuit BOOST, in samenwerking met het leerwerkloket, regionaal mobiliteitsteam en het werkgeversservicepunt. Techniekeducatie; Conform planning. Het jaarprogramma techniekeducatie en -promotie 2020-2021 is zoals gepland en conform afspraken afgerond. Diverse partijen hebben met verschillende activiteiten veel jongeren opnieuw weten te boeien met techniek en technische beroepen. Zeker gezien de toenemende krapte op de arbeidsmarkt, waaronder in technische beroepen, is de urgentie hiervan alleen maar toegenomen. Het jaarprogramma techniekeducatie en -promotie 2021-2022 is inmiddels gestart. Automotive Campus Voor de doorontwikkeling van de Automotive Campus geldt dat we vanuit de huidige basis willen toewerken naar een volwaardig en zelfstandig campusconcept met parkmanagement, gedeelde faciliteiten en services en een commercieel verdienmodel. Begin vorig jaar zagen wij kansen in een synergie met de High Tech Campus Eindhoven (HTCE). Die kon mede tot stand komen door de betrokkenheid van het bedrijf Ramphastos. Zij waren eigenaar van de HTCE en door hen ook bij de Automotive Campus te betrekken, hoopten wij wezenlijke meerwaarde te creëren voor onze campus. Daarom sloten wij een Letter of Intent met Ramphastos en mede-grondeigenaar Van de Ven.

Door de verkoop van de HTCE in augustus 2021 aan een buitenlandse partij is er geen sprake meer van dit voordeel. Daarnaast zien wij het mogelijke risico dat ook de Automotive Campus op termijn in buitenlandse handen kan vallen. Dit vinden wij ongewenst, gezien het grote publieke belang van de Automotive Campus voor Helmond. Verder speelt mee dat het economische tij is gekeerd. De marktprijzen voor gronden zijn aanzienlijk gestegen. De voordelen die we op het moment van ondertekening zagen, zijn vandaag de dag in een ander daglicht komen te staan. Daarom hebben wij besloten de Letter of Intent te ontbinden. Dat is overigens gebeurd in goed overleg met de andere ondertekenaars. We willen de komende maanden onderzoeken welke publieke betrokkenheid nodig is voor een succesvolle toekomst van de Automotive Campus. In eerste instantie gaan we de optie

57

verkennen van een publiek-private samenwerking, waarbij we als gemeente nadrukkelijk regie houden op de doorontwikkeling van de Automotive Campus. De vervolgstappen werken we uit in goed overleg met uw raad en onze partners, waaronder de provincie Noord-Brabant (ook grondeigenaar) en Bouwbedrijf Van de Ven. Dat betekent dat de optie van verkoop aan een andere partij voorlopig in de ijskast wordt gezet. Tegelijkertijd zorgen we ervoor dat de ontwikkelingen door kunnen gaan. Zo willen meerdere bedrijven op de campus graag uitbreiden of zich verplaatsen op het terrein en ook willen we ruimte blijven geven aan nieuwe bedrijven die zich willen vestigen op de campus en aan de ontwikkelingen die daaruit voortvloeien. We vinden het belangrijk dat zowel de huidige als toekomstige campusbewoners optimaal worden gefaciliteerd. Doordat we nu niet meer gebonden zijn aan de Letter of Intent kunnen we die ontwikkelingen weer ruimte geven. Met de verschillende bedrijven zijn we daarover inmiddels in gesprek. Food Tech Brainport (FTB) Vanaf 2019 is men gestart met het gefaseerd overhevelen van de publieke financiële betrokkenheid naar de private sector. De governance structuur wordt aangepast zodat de regie meer bij de markt komt te liggen. Bij een aantal initiatieven blijven we actief betrokken, zoals de landelijke Taskforce Circulair Economy en het Sustainable Food Initiative.

Rondom het thema Food Tech zien we veel kansen voor een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De samenwerkingsovereenkomst tussen Food Tech Brainport, de HAS en Fontys is getekend. Samen ontwikkelen we een hybride leeromgeving met een food gerelateerd onderwijsprogramma op de campus, waarbij ook het MBO gaat aansluiten. Hierdoor kunnen we ook gaan inzetten op doorgaande leerlijnen. In 2021 is er een nieuwe governance structuur neergezet, die het fundament vormt voor de doorontwikkeling van Foodtech en het verbreden van het netwerk. De nieuw aangestelde Raad van Commissarissen speelt hierin een belangrijke rol. Met hen en het bestuur van Stichting FoodTechBrainport (FTB) zijn we in gesprek over de financieringsconstructie en de inhoudelijke doorontwikkeling. Voor de inhoudelijke doortonwikkeling zijn er in 2021 al enkele stappen gezet. Onderdeel hiervan is het aanhalen van de banden met de provincie NoordBrabant en Brainport Development. Dat is ook gedaan met de onderwijsinstellingen, zoals HAS en Fontys. Met hen is een onderwijsprogramma opgeleverd, inclusief samenwerkingsovereenkomst. Dit biedt de mogelijkheid om het onderwijs rondom het thema Foodtech te verdiepen en (hybride) leerlijnen in relatie tot technieken in de voedingsindustrie te versterken.

In september 2021 is een voedselverwerkingsfabriek voor het verwerken van (plantaardige) stromen tot halffabricaten en ingrediënten operationeel geworden. Deze kan voor meerdere bedrijven een meerwaarde bieden. Ondanks bovengenoemde stappen in de doorontwikkeling, hebben de omstandigheden rondom corona geleid tot een stagnatie in met name de clustervorming en netwerkvorming. Het organiseren van de hiervoor benodigde bijeenkomsten is lastig gebleken. De opgave blijft daarmee het aanhaken van meerdere partijen, hetgeen uiteindelijk ook moet leiden tot een meer zelfstandig financieringsmodel voor de stichting (door middel van externe financiers, deelnemers en subsidies). In december 2021 is geld vrijgemaakt om samen met FTB, Brainport Development en de provincie Noord-Brabant een visie en uitvoeringsagenda te laten maken voor de doorontwikkeling van FTB. Smart Industry Fieldlab Data Science & Connectivity Een 11-tal bedrijven uit Helmond - de Peel hebben tezamen de stichting Smart Industry Fieldlab Data Science & Connectivity opgericht. Dit Fieldlab is een experimentele praktijkomgeving bij één van de

58

deelnemende bedrijven. Hier ontwikkelen, testen en implementeren zij samen met kennisinstellingen Smart Industry-toepassingen op het gebied van predictive maintenance, predictive performance en remote controlled automated guided vehicle. Op deze manier wordt gewerkt aan business development, kennisontwikkeling, kennisdeling en samenwerking met het onderwijs. Het Innovatiehuis De Peel is betrokken als projectleider en stimuleert daarnaast het lokale MKB om hun bewustzijn op het gebied van Smart Industry-toepassingen te vergroten. Ondanks vertragingen vanwege corona heeft het Fieldlab in 2021 redelijk tot goede resultaten behaald: 1. Groei in het aantal deelnemende bedrijven is deels behaald. Er zijn nieuwe bedrijven aangesloten, maar er zijn ook bedrijven gestopt, het aantal is daarmee gelijk gebleven. 2. Groei in het aantal onderzoekslijnen is niet behaald. Het aantal is gelijk gebleven. Er waren twee kansrijke onderzoekslijnen opgestart, maar vanwege personele en financiële redenen bij de bedrijven zijn ze niet gestart. De coronacrisis speelt hierbij een belangrijke rol. 3. Het aangaan van een samenwerking met het onderwijs is deels behaald. Er zijn in 2021 samenwerkingstrajecten opgestart, waaronder die met het ROC Ter Aa en het Techniekcentrum Brainport wordt in de komende periode operationeel. 4.

Het aangaan van een samenwerking met Brainport Industry Campus (BIC) & officieel erkend als Smart Industry Fieldlab i.h.k.v. de Nationale Actieagenda Smart Industry is behaald. In 2021 is de aanvraag voorbereid en ingediend. De erkenning als officieel Smart Industry Fieldlab wordt in 2022 bekrachtigd. Met BIC vinden periodieke gesprekken plaats. Stedelijke werkmilieus In de centra van steden ontstaat steeds meer behoefte aan zogenaamde ‘stedelijke werkmilieus’. Voor een goed lokaal economisch ecosysteem zijn gemengde stedelijke werkmilieus cruciaal. Dit zijn milieus waar interactie is tussen verschillende soorten bedrijvigheid én andere functies (zoals wonen, ontmoeten, horeca, et cetera). ‘Informele plekken’, ‘schemerzones’ en randen van het centrumgebied lenen zich als vestigingslocatie voor steeds meer bedrijvigheid. Voor Helmond is eind 2020 een onderzoek uitgevoerd hoe de stad bij deze ontwikkeling kan aanhaken. In 2021 gaan we de adviezen uit dit onderzoek verder uitwerken. De onderzoeksresultaten zijn door adviesbureau STEC begin juni opgeleverd. Uit het rapport blijkt voldoende potentie voor stedelijke werkmilieus, al moeten er wel gerichte keuzes gemaakt worden over waar we dit type werkmilieu het meeste meerwaarde biedt. Op basis van deze resultaten is gewerkt aan een uitwerking voor Brainport Smart District (BSD) en het stationskwartier in het Centrum+ gebied (incl.

kansenkaart voor broedplaatsen, verzamelkantoren en gedeelde werkunits). De bevindingen en aanbevelingen uit het STEConderzoek zijn vervolgens verwerkt in de economische visie. Opstellen economische visie De economie verandert in hoog tempo. Het is van belang dat wij bij alles wat we doen, werken vanuit een heldere economische visie, waarin ook onze rol als overheid duidelijk wordt benoemd. Deze economische visie is ook van belang bij het bepalen van de toekomstscenario’s van onze topsectoren. Komend jaar willen wij de visie dan ook gerealiseerd hebben. Na een selectieprocedure zijn we in juli 2021 samen met een adviesbureau gestart met het traject om te komen tot een economische visie. In de maanden na de zomer zijn interactieve sessies en interviews georganiseerd met stakeholders. De conceptvisie is eind 2021 opgeleverd. De besluitvorming is vanwege de coronamaatregelen verplaatst naar 2022. Daarna zullen we de uitwerking in acties in gang zetten.

59

Bedrijfslocaties  Realiseren van nieuwe bedrijventerreinen, met als beoogde locaties Varenschut Noord en BZOB-Zuid.  Toewerken naar een regionaal bedrijventerrein, samen met de partners in de Peel.  Toekomstbestendig maken en verduurzamen van de bestaande bedrijventerreinen. 





Voor Varenschut Noord is gewerkt aan een verdere ruimtelijke uitwerking, waarna de planologische procedures zo spoedig mogelijk worden opgestart. In verschillende scenario's wordt daarbij ook bekeken hoe het motorcrossterrein in gepast kan worden. BZOB-Zuid staat nog steeds on hold. Voor het regionaal bedrijventerrein is de eerste locatiestudie afgerond, hetgeen heeft geleid tot een shortlist van locaties. Daarmee is fase 1 afgesloten. In september is fase 2 gestart waarin verdiepend haalbaarheidsonderzoek gedaan wordt naar de shortlist. Om dit proces met voldoende robuustheid te kunnen begeleiden, wordt met een procesmanager gewerkt aan een gerichte projectorganisatie, waarvoor op termijn ook extra investeringen van alle gemeenten in De Peel nodig zijn. Om de bedrijventerreinen te verduurzamen werken we sinds juni 2020 met Stichting Bedrijventerreinen samen aan het project Smart Synergy Helmond. Met vier werkpakketten wordt gewerkt aan een CO2-reductie op de bedrijventerreinen. Hiervoor is tot en met 2023 een subsidie vanuit Europa en het Rijk beschikbaar. Samen met het bedrijfsleven werken we aan haalbare businesscases. Met het bedrijfsleven is eveneens gewerkt aan projecten om de werklocaties groener, aantrekkelijker en veiliger te maken. Op BZOB verwachten we de eerste zichtbare resultaten.

Verbeteren positie arbeidsmigranten Sinds het open stellen van de grenzen voor het “vrije verkeer van werknemers” uit de nieuwe EU landen per 1 mei 2004 is het aantal arbeidsmigranten in de regio Zuidoost-Brabant sterk toegenomen. Gelet op de economische ontwikkelingen, maar ook vanwege demografische ontwikkelingen (vergrijzing) moet de komende jaren (in toenemende mate) een beroep gedaan worden op arbeidskrachten uit het buitenland. Goede huisvesting en integratie van deze werknemers in onze samenleving is van groot belang. Samen met andere gemeenten in de regio wordt gekeken naar een integrale aanpak. Met werkgevers, uitzendbureaus en partijen die voor woonruimte zorgen, vindt overleg plaats over goede huisvesting, locatiekeuze, spreiding over de stad en verantwoorde arbeidsomstandigheden. Medio 2021 heeft een uitvraag naar marktpartijen plaatstgevonden en is medewerking verleend aan een project van de LEVgroep over Voorlichting en Participatie Arbeidsmigranten (Voorlichting Eigen Taal). De procedure rondom de selectie van een marktpartij voor de realisatie van 200 logieseenheden aan de Varenschut wordt momenteel getoetst aan de meest recente jurisprudentie rondom overheidsopdrachtgeving. Daarna kan de procedure worden afgerond en kan men eind 2022/begin 2023 feitelijk met de bouw starten.

60

3.7.3

Wat heeft het gekost?

Overzicht per hoofdproduct In de onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2021 per hoofdproduct weergegeven. Specificatie per hoofdproduct

Baten

340

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Rekening Realisatie t.o.v. Begroting

Begroting na wijziging

Economische en industriële zaken

360 Markten 370 Energie opwekken Totaal saldo baten en lasten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Saldo

V/N

227

5.807

-5.580

368

4.160

-3.792

1.788 V

124

200

-75

119

202

-83

-8 N

5

16

-11

356

6.022

-5.666

11 V 487

4.362

-3.875

1.791 V

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo) Begroting Begroting Begroting Rekening Rekening Rekening Rekening V/N na na na Baten Lasten Saldo t.o.v. wijziging wijziging wijziging Begroting Onttrekking Storting Saldo Saldo Baten Lasten

340

Economische en industriële zaken

2.645

2.645

1.925

666

1.259

-1.386 N

Totaal mutaties reserves

2.645

2.645

1.925

666

1.259

-1.386 N

Saldo programma 7

3.002

-3.021

2.412

5.028

-2.616

405 V

6.022

Toelichting per hoofdproduct Toelichting op afwijking hoofdproduct 340 Economische en industriële zaken Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1.788.000. Dit saldo heeft een incidenteel karakter en wordt onder andere veroorzaakt door lagere lasten op een aantal onderdelen à € 1.648.000. Daarnaast is een niet geraamde baat gerealiseerd van € 140.000 aan huurinkomsten Automotive House. Er is een incidenteel voordeel op het budget innovatieve concepten bedrijventerreinen van € 218.000. In 2020 is samen met Stichting Bedrijventerreinen Helmond (SBH) gewerkt aan een plan van aanpak voor de verduurzaming van bedrijventerreinen. Een viertal innovatieve projecten zijn geclusterd onder de noemer Smart Synergy Helmond. Hiervoor is een OP Zuid subsidie verkregen. In deze subsidie is gemeente Helmond partner en co-financier. In 2021 zijn de projecten verder opgestart, maar door organisatorische problemen zijn er nog geen businesscases uitgewerkt die rijp zijn voor een bijdrage. De begroting van het totale project blijft ongewijzigd en dit budget dient daarmee ter dekking van de verplichte cofinanciering in 2022 en 2023. In 2020 was er eenmalig een budget van € 100.000 beschikbaar voor het project arbeidsmigranten. Hiervan is in 2021 € 45.000 besteed. Het resterende bedrag van € 55.000 zal in 2022 worden besteed.

61

Na de evaluatie van het Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties (ROW) en de daarin gedane constatering dat de opzet van het huidige fonds onvoldoende aansluit bij de behoefte in de markt, is er begin 2021 een nieuwe opzet voor het fonds gemaakt. Deze omvorming is in de loop van 2021 verder uitgewerkt. Dit heeft geresulteerd in twee nieuwe aanvragen, maar nog niet in definitieve uitkeringen aan projecten. Om die reden is de geraamde bijdrage niet geheel uitgekeerd. De resterende middelen ad € 666.000 zijn, zoals in de 2e berap besloten, in een aparte bestemmingsreserve gestort. In de 2e berap is een bedrag beschikbaar gesteld van € 60.000 om samen met partners een visie/plan op te stellen voor de doorontwikkeling van Food Tech Brainport (FTB). Vanwege vertraging in het aanleveren van de subsidieverantwoording door FTB en personele wisselingen is de doorontwikkeling niet in gang gezet en dit bedrag in 2021 nog niet besteed. In 2022 wordt dit bedrag alsnog besteed. De subsidie aan Peelland at Work is voor een bedrag van € 270.000 afgedekt uit de eerder ontvangen ESF-middelen waardoor een lagere onttrekking aan de reserve Sociaal Domein nodig was. Daarnaast is er een incidenteel voordeel van € 450.000 ontstaan op het onderdeel Automotive Campus. Door de beoogde privatisering (die overigens nu on-hold staat) en als gevolg van de coronacrisis is minder uitgegeven dan geraamd.

Toelichting afwijking verrekening met de reserves hoofdproduct 340 Economische en industriële zaken Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 1.386.000. Dit wordt voor € 666.000 veroorzaakt door de niet geraamde toevoeging aan de reserve ROW (Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties). Daarnaast was er een lagere onttrekking van € 450.000 aan de reserve Automotive. Deze lagere onttrekking heeft een incidenteel karakter en wordt veroorzaakt door de lagere uitgaven dan geraamd op het beleidsveld Automotive Campus. Het restant wordt verklaard doordat een onttrekking van € 270.000 aan de reserve Sociaal Domein niet hoefde plaats te vinden, omdat de dekking voor de hieraan gekoppelde subsidie uit andere middelen plaats heeft gevonden.

62

3.8

Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

3.8.1

Wat hebben we bereikt?

Ambities: Eén van de grootste uitdagingen voor de gemeente Helmond – met name binnen het fysieke domein omvat de vergroening en verduurzaming van de stad. Dit vertaalt zich in de volgende ambities:  Een verduurzaming van de woningvoorraad: aardgasvrij, energieneutraal (‘nul op de meter’) en circulair bouwen en vernieuwen.  Naast de verduurzaming moet ook de verhoging van de beeldkwaliteit en variatie van woningen de kwaliteit van woonwijken en de leefomgeving verbeteren.  Een substantiële versnelling van de woningbouwproductie.  Naast de opgave om in de bestaande woningvoorraad en in leegstaande kantoorgebouwen een flinke transformatie tot stand te brengen willen we meer bouwen voor de veranderende vraag op de woningmarkt en de opkomende doelgroepen. Dit doen we bijvoorbeeld via inzet op meer verscheidenheid - in grootte, uitstraling en prijs.  Terugdringen van het aantal woningzoekenden door het realiseren van een passend aanbod.  Met de ontwikkeling en realisatie van de meest innovatieve wijk van de toekomst, Brainport Smart District, wil Helmond het toonbeeld zijn van het ‘wonen van straks’ voor eigen inwoners, voor de regio en heel Nederland.  De invoering van de nieuwe Omgevingswet willen we aangrijpen om de beoogde integratie en modernisering van een breed terrein van wetgeving tot stand te brengen.

Vooral om samen met inwoners en ondernemers een meer integraal en slagkrachtiger beleid in het fysieke domein tot stand te brengen. Om dit te bereiken hebben we:  Stappen gemaakt in de ontwikkeling van Brainport Smart District, onder meer door te werken aan het voorontwerp bestemmingsplan, een stedenbouwkundig raamwerk en de voorbereiding van de eerste toonaangevende projecten.  Ten aanzien van de invoering van de omgevingswet per 1 januari 2023 op meerdere fronten voorbereidende stappen genomen. Denk hierbij aan de vaststelling van de nota van uitgangspunten voor de omgevingsvisie en het opstellen van een plan van aanpak voor het omgevingsplan Mierlo-Hout.  Samen met regiopartners een pilot gestart om te komen tot een standaard sociale huurwoning. Dit om kostenverlaging te realiseren. Er zijn bouwbedrijven geselecteerd voor de eengezinswoningen en meergezinswoningen. Inmiddels is een eerste bouwplan ontwikkeld en in procedure gebracht. Dit betreft 40 woningen aan het Lindberghplein. De pilot is hiermee in de uitvoeringsfase beland.  Een notitie om de woningbouw te versnellen vastgesteld. Over de koers heeft overleg plaatsgevonden met marktpartijen en corporaties. Door de gemeenteraad zijn de benodigde middelen voor ambtelijke capaciteit beschikbaar gesteld en er is personeel geworven.

Dit heeft in 2021 al geresulteerd in een verhoging van het woningbouwprogramma naar 691 woningen (een stijging ten opzichte van 2020 met 217 woningen, ofwel 45%).  In 2021, in overleg met woningcorporaties en de huurdersbelangvereniging, nieuwe prestatieafspraken gemaakt voor de periode 2022 – 2023. Hierin is onder andere opgenomen dat sociale huurwoningen betaalbaar en beschikbaar blijven, nieuwbouwwoningen duurzaam gerealiseerd worden en de bestaande woningvoorraad wordt aangepast met als doelstelling gemiddeld label A in 2030. De woningcorporaties en de gemeente Helmond streven ernaar dat inwoners zich thuis voelen in hun woning en wijk.

63

 

3.8.2

In 2021 de transformatie van het voormalig belastingkantoor in circa 93 appartementen opgestart. Nadat de gemeente Helmond eind 2020 het eerste gezin in het kader van Hervestigers gehuisvest hebben, zijn in 2021 nogmaals 2 gezinnen op grond van deze regeling opgevangen. Alle personen die op deze wijze in Helmond zijn gehuisvest tellen mee voor de halfjaarlijkse taakstelling in het kader van de huisvesting van statushouders.

Wat hebben we ervoor gedaan?

Beleidsresultaat verbonden partijen Om dit te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met de volgende verbonden partij; Metropoolregio Eindhoven-Gulbergen Zie programma 11 voor toelichting. Stichting Brainport Smart District In 2021 zijn op initiatief en onder begeleiding van de Stichting BSD een vernieuwend beeldkwaliteitsplan ontwikkeld, heeft men een flinke bijdrage geleverd aan het Masterplan BSD, de eerste 52 tijdelijke woningen ontwikkeld conform de ambities van het Q-book en is de realisatie ervan gestart. Naast inzet op fysieke innovatieve projecten is ingezet op een aanvraag bij Nationaal Groeifonds voor een subsidie van 18-20 miljoen.

Beleidsuitvoering gericht op beleidsresultaten Voorbereiden op Wet private kwaliteitsborging We bereiden een bestuurlijk besluit voor over de wijze waarop de Wet private kwaliteitsborging (2021) in onze gemeente wordt ingevoerd. We werken verschillende scenario’s uit met de daarbij behorende risico’s. We besteden onder andere aandacht aan de consequenties voor de dienstverlening en de financiële gevolgen. We bereiden een bestuurlijk besluit voor over de wijze waarop de Wet private kwaliteitsborging (medio 2022/2023) in onze gemeente wordt ingevoerd. De analyse met betrekking tot consequenties voor kosten/baten zijn in het vierde kwartaal van 2021 afgerond. Implementatie Omgevingswet De implementatie van de Omgevingswet is een grote opgave voor onze organisatie en raakt het volledige fysieke domein en delen van het sociaal domein. In 2019 is het programmaplan voor de implementatie vastgesteld, waarin het proces op hoofdlijnen is beschreven. In 2021 worden een aantal belangrijke resultaten opgeleverd.  De omgevingsvisie en bijbehorende planMER. Hierin leggen we de lange-termijn-koers voor de stad vast.  Het ontwerp-omgevingsplan voor het gebied Mierlo-Hout. Hierin worden alle regels in het fysieke domein (voor zover wij die nog willen stellen) bij elkaar gebracht, afgewogen en met elkaar geïntegreerd tot een begrijpelijk en samenhangend juridisch stelsel.

 De verordening fysieke leefomgeving. Hierin wordt onze lokale regelgeving op het fysieke domein geïntegreerd. Deze verordening is een tijdelijk instrument (tot en met 2029) en is van toepassing in de gebieden die de aankomende jaren nog géén omgevingsplan hebben.  Geactualiseerd participatiebeleid en een nieuwe participatieverordening. Hierin leggen wij vast hoe wij omgaan met participatie bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van ons beleid.

64

Daarnaast zijn er nog een aantal onderwerpen waarover wij in 2021 besluiten gaan nemen, die een meer procedureel karakter hebben of vanuit wetstechnisch oogpunt noodzakelijk zijn. Te noemen zijn: aanpassing van de legesverordening, instelling van een gemeentelijke adviescommissie en een basisopzet voor het Helmondse omgevingsplan voor initiatiefnemers. Ook gaan wij aan de slag met het verder verbeteren van interne processen om vergunningaanvragen en meldingen snel en transparant te kunnen afhandelen. In afwachting van de omgevingsplannen worden de huidig geldende bestemmingsplannen conform de richtlijn van het rijk niet geactualiseerd. In 2021 heeft de minister besloten om de datum voor inwerkingtreding van de Omgevingswet naar achteren te schuiven (nu 1 januari 2023). De ontwerp-omgevingsvisie (OVI) en concept-omgevingseffectrapportage (OER) is naar achteren geschoven. Dit komt onder andere door het proces rondom het MIRT-onderzoek Brainport uit 2020, de consequenties hiervan voor de OVI en de afspraak met uw raad om een zorgvuldig participatieproces te doorlopen. Vanuit de vereisten van de Omgevingswet is deze vertraging geen probleem: gemeenten moeten uiterlijk eind 2024 een omgevingsvisie vastgesteld hebben.