RN 050 Jaarverantwoording 2024

3.2.3.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid Voor 2024 wordt een Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid opgesteld. In het uitvoeringsplan maken we onze inspanningen en activiteiten inzichtelijk en stellen daarbij concrete doelstellingen. Voor 2024 voorzien we onder meer de onderstaande prioriteiten. Behaald. Het uitvoeringsplan is vastgesteld door het college en ter informatie gedeeld met de raad. Terugdringing ondermijning We werken intensief samen met onze partners politie, OM en de Belastingdienst om de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit terug te dringen. Dit doen we onder andere door inzet van het Peelland Interventie Team, versterking van onze informatiepositie, Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur (Bibob) toetsing en door te investeren in het vergroten van de weerbaarheid van gemeentelijke organisatie, de inwoners en ondernemers. Nog niet afgerond. Dit is een lopend traject dat meerdere jaren in beslag neemt. Het LIO is verder doorontwikkeld en heeft meerdere dossiers behandeld. De Bibob-toetsing is doorgezet in lijn met het vastgestelde beleid. Voor inwoners en ondernemers zijn bijeenkomsten georganiseerd en campagnes gehouden voor meer bewustwording om de weerbaarheid te verhogen.

65

Preventie met Gezag Als Helmond zijn we geselecteerd voor het landelijke programma ‘Preventie met Gezag’ van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het doel is om jongeren in kwetsbare wijken weerbaarder te maken tegen criminaliteit en te voorkomen dat ze in de criminaliteit belanden of daarin doorgroeien. In 2023 zijn het plan van aanpak voor Preventie met Gezag en het brede Meerjarenprogramma Jeugd gereed. In 2024 starten we met de uitvoering. Voor Preventie met Gezag geldt dat dit onder voorbehoud van daadwerkelijke toekenning vanuit het Rijk is. Daarnaast worden de mogelijkheden nu onderzocht om te komen tot Justitie in de wijk in de vorm van wijkrechtspraak, in aansluiting op het project Preventie met Gezag. De koppeling van Justitie in de wijk met Preventie met Gezag is al aanwezig bij projecten in de gemeenten Eindhoven en Tilburg. Helmond wil lering trekken uit die projecten. In Helmond wordt bezien of de onderwerpen schoolverzuim en schuldenproblematiek zich lenen voor nadere uitwerking, omdat dit in Helmond belangrijke risicofactoren zijn. Nog niet afgerond. De uitvoering van het programma Preventie met Gezag is in 2024 gestart. Aangezien dit programma een looptijd heeft van meerdere jaren is het nog niet afgerond. Jaarlijks wordt de raad geïnformeerd over de voortgang, zie Raadsinformatiebrief 185 (18-12-2024).

Gedigitaliseerde criminaliteit Om te voorkomen dat inwoners en ondernemers in Helmond slachtoffer worden van gedigitaliseerde Criminaliteit nemen we preventieve maatregelen waardoor kwetsbare groepen zich beter leren beschermen. In 2023 voeren we een diepteanalyse uit zodat we versterkt inzicht hebben op de kwetsbaarheid van de specifieke doelgroepen in onze stad. Op basis hiervan wordt een plan van aanpak met gerichte acties opgesteld waarvan de uitvoering in 2024 start. Nog niet afgerond. Deze inzet loopt over meerdere jaren. We zijn gestart met de uitvoering van preventieve maatregelen om kwetsbare groepen beter te beschermen. Voor inwoners en ondernemers hebben we bijeenkomsten georganiseerd, met extra inzet tijdens de week van Digitaal Bewustzijn in samenwerking met het programma Digitale Stad. Wijkgericht werken versterken We versterken het wijkgericht werken dicht bij onze inwoners, zoals ook beschreven in paragraaf 4.4.4. Hiermee hebben we goed zicht op de problematiek en kunnen we gericht inzetten op de problemen die spelen, dus afgestemd op de behoefte van de wijk. We willen laagdrempelig bereikbaar zijn in de wijk. Dit doen we onder andere door de inzet van wijkboa’s met vaste gezichten, de stadsmarinier in de Binnenstad en in een vergelijkbare vorm de wijkregisseur in Helmond-West. Nog niet afgerond. Deze inzet loopt over meerdere jaren.

De inzet van wijkboa's is behaald. Iedere wijk heeft vaste wijkboa's. De inzet van de Stadsmarinier Binnenstad en de wijkregisseur Helmond-West is geëvalueerd. De inzet heeft een positieve bijdrage geleverd aan de problematiek in betreffende wijken. Conclusie van de evaluatie is om deze functies breder te positioneren, gericht op de gehele stad. Ondersteuning buurtpreventie Onze inwoners zijn de oren en ogen in de wijk. Daarom zetten we extra in op de ondersteuning van buurtpreventie. Buurtpreventie kent verschillende vormen, passend bij de diversiteit van inwoners en wijken die onze stad rijk is. In 2023 zijn we samen met de LEV-groep gestart met de benodigde impuls van buurtpreventie. In 2024 zetten we deze impuls door waarin we concrete acties ondernemen gericht op drie pijlers: (1) ondersteuning van bestaande teams, (2) heractiveren van inactieve teams en (3) uitbreiding met nieuwe teams. Nog niet afgerond. Deze inzet loopt over meerdere jaren. Het aantal buurtpreventieteams en Whatsappgroepen is verder uitgebreid en inactieve teams zijn weer geactiveerd. Een nieuw platform is ontwikkeld, waarbij aandacht is voor lokaal maatwerk.

66

Beleidsintensivering Aanpak ondermijning en digitale criminaliteit In 2023 is het Masterplan Integrale Veiligheid 2023-2026 vastgesteld. Voor de uitvoering van dit plan is de formatie voor de onderdelen aanpak van ondermijning en digitale criminaliteit aangepast. Behaald. De middelen zijn ingezet voor de resultaten zoals opgenomen bij Terugdringing ondermijning en Gedigitaliseerde criminaliteit. Beveiliging politieke ambtsdragers Collegeleden, raadsleden en ambtenaren kunnen in hun functie te maken krijgen met agressie, bedreiging, intimidatie of geweld. Incidenten kunnen plaatsvinden in de werkomgeving, maar ook in de privésfeer. De persoonlijke veiligheid van een raadslid, collegelid of ambtenaar is een groot goed. Als gemeente nemen we hierin allerlei maatregelen om de veiligheid te vergroten. Nog niet afgerond. Dit is een reguliere taak, die uitgevoerd wordt wanneer noodzakelijk. Uitvoeringsbudget brede veiligheidsthema’s Naast de accenten uit het Masterplan Integrale Veiligheid behouden ook de andere veiligheidsthema’s onze aandacht en inzet. Voor de uitvoering van de activiteiten rondom deze thema’s is, mede gelet op intensivering van de veiligheidsaanpak, het uitvoeringsbudget niet toereikend. Bijvoorbeeld op het gebied van High Impact Crimes, en overige vermogenscriminaliteit (zoals aanpak fietsendiefstal).

Om hier wel uitvoering aan te kunnen geven is een structureel uitvoeringsbudget noodzakelijk Nog niet afgerond. Dit betreft een reguliere taak, die meerdere jaren vergt. De middelen zijn ingezet voor het weerbaar maken van inwoners met de organisatie van bijeenkomsten voor kwetsbare doelgroepen, op het gebied van High Impact Crimes (HIC) en voor de inzet van lokfietsen voor de aanpak fietsendiefstal. Versterken Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) Het VIK is een belangrijke basis voor een integraal en informatie gestuurde aanpak van veiligheid en leefbaarheid. We verkrijgen daarmee onder andere actuele veiligheidsbeelden en inzicht in achterliggende problemen en onderliggende patronen. We investeren de komende jaren in verdere versterking en structurele doorontwikkeling van het VIK, onder meer op het gebied van software, licenties en opleidingen. Nog niet afgerond. Dit betreft een reguliere taak, die meerdere jaren vergt. Signalen binnengekomen bij het VIK worden geanalyseerd en geduid om verdere aanpak mogelijk te maken. Verstevigen buurtpreventie In 2024 zetten we de ondersteuning van buurtpreventie kracht bij en voeren we actief campagne om het buurtpreventienetwerk uit te breiden. Voor deze impuls zijn extra middelen nodig. Er zit namelijk veel verschil in de mate waarin buurtpreventieteams of Whatsappgroepen actief zijn.

Samen met de LEV-groep investeren we extra in de ondersteuning van buurtpreventie, als onderdeel van de bredere participatieopgave, en streven daarbij naar een stadsbreed dekkend netwerk. Behaald. De middelen zijn ingezet voor de resultaten zoals opgenomen bij Ondersteuning buurtpreventie, het uitbreiden en heractiveren van buurt- en whatsappgoepen voor een stadsbreed dekkend netwerk. Wijkregisseur Helmond-West In Helmond-West leveren we samen met onze partners een extra inspanning om de wijkspecifieke opgaven integraal aan te pakken. Belangrijkste doel is om de intergenerationele problemen te doorbreken en nieuwe perspectieven te bieden. Als gemeente nemen we hierin de regierol. Dit doen we door de inzet van een wijkregisseur. Hiermee geven we ook invulling aan de door de raad 67

aangenomen motie. Voor de financiering van de wijkregisseur en het benodigde werkbudget zijn vanaf 2024 structurele middelen nodig. Dit past ook binnen de doelen van wijkgericht werken in paragraaf 4.4.4. Nog niet afgerond. In Helmond-West is in 2023 een wijkmarinier aangesteld. De wijkspecifieke opgaven zijn integraal aangepakt en eind 2024 positief geëvalueerd. Daaruit kwam de aanbeveling de functie door te ontwikkelen en meer stadsbreed in te zetten. Een voorstel hiertoe wordt opgesteld. Uitbreiding boa De komende jaren brengen we het team Toezicht & Handhaving verder op sterkte die passend is bij een gemeente als Helmond. Op dit moment is er 24,0 fte aan capaciteit. Het eerder uitgevoerde onderzoek door de Galan Groep verwijst naar minstens 30,0 fte. Met de aankomende schaalsprong streven we naar 35,0 fte. Vanaf 2024 breiden we de capaciteit met 4,0 fte uit. We zorgen met de uitbreiding van de capaciteit dat onze boa’s nog meer in de wijken aanwezig kunnen zijn en zo voor onze inwoners dichtbij, laagdrempelig en bereikbaar zijn. Nog niet afgerond. De uitbreiding van fte-capaciteit vergt meerdere jaren en loopt. In 2024 is de capaciteit uitgebreid naar 26 boa’s. Verstevigen uitvoering Wet Bibob De inzet van de Wet Bibob is een belangrijk instrument in de aanpak van ondermijning en het vergroten van de bestuurlijk weerbaarheid.

Met de inzet hiervan willen we binnen Helmond barrières opwerpen tegen het ongewild faciliteren door de overheid van criminele organisaties. We investeren in structurele uitbreiding van capaciteit op uitvoering van dit proces. Het betreft veelal juridische, complexe materie en vraagt om specifieke expertise en voldoende capaciteit om in de uitvoering te realiseren. Behaald. De beschikbaar gestelde capaciteit is ingevuld. Crisisbeheersing en rampenbestrijding Naast de taken die zijn belegd bij de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost hebben we als gemeente ook zelf verantwoordelijkheden en werkzaamheden op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. We zetten onder andere in op het versterken en professionaliseren van de interne crisisstructuur waarbij alle afdelingen weten wat er op welke moment van hen verwacht wordt. In de begroting 2023 zijn hiervoor incidenteel middelen opgenomen en nu creëren we hiermee de structureel benodigde ruimte. Behaald. Het betreft structurele financiering van werkzaamheden waarvoor voorheen incidentele middelen waren opgenomen.

68

3.2.3.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2024 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen 120 Handhavingsbeleid 125 Integraal veiligheidsbeleid en horeca 140 Brandweer Totaal saldo baten en lasten

140 Brandweer Totaal mutaties reserves Saldo TH2.3 Veiligheid

Begroting na wijzigingen Baten 1.895 85 105 240 2.325

Lasten 4.763 2.225 203 5.968 13.159

Saldo -2.868 -2.140 -98 -5.728 -10.834

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 26 0 26 26 0 26 2.351

13.159

Saldo -2.148 -2.119 -259 -5.472 -9.998

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 720 V 21 V -161 N 256 V 836 V

Rekeningen

-10.808

Baten 1.582 102 0 244 1.928

Lasten 3.730 2.221 259 5.716 11.926 Rekeningen

Baten 4 4

Lasten 0 0

Saldo 4 4

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -22 N -22 N

1.932

11.926

-9.994

814

V

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct 110 Integraal veiligheidsbeleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 720.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere baten van het taskforce Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) € 271.000, waar het programma versterkingsgelden is uitgevoerd. Ook zijn er bij het Peel Interventieteam minder overige kosten gemaakt dan begroot. -/- € 257.000. Het Veiligheidsinformatieknooppunt zit nog in een opstartfase waardoor de lasten lager uitvallen dan begroot. -/- € 47.000. Ook is minder (€ 140.000) uitgegeven aan overige kosten zoals advieswerkzaamheden. Toelichting afwijking hoofdproduct 140 Brandweer Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 256.000. Het verschil wordt enerzijds veroorzaakt door € 70.000 hogere lasten voor advies voor rampenbestrijding, en anderzijds door € 326.000 lagere lasten voor overige goederen en diensten.

69

3.2.4 Klimaat & Energie / Gezonde leefomgeving 3.2.4.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: We werken toe naar een klimaatneutrale en klimaatbestendige stad, waarin iedereen profiteert van duurzame energie, een fijne en groene woonomgeving met robuuste groenstructuren. Het verder vergroenen van de stad levert een belangrijke bijdrage aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, leefbaarheid en gezondheid. Zo houden we een leefbare stad ook voor de volgende generaties. Doelstellingen • Onze stad is in 2035 klimaatneutraal. • We doen mee met de Europese call klimaatneutraal met Eindhoven en maken een deltaplan • In 2050 is Helmond klimaatbestendig. • De stad zorgt voor 4% energiebesparing per jaar. • Iedereen heeft binnen 300 meter van de woning een schaduwrijke plek en 40% van alle loopen fietsroutes is beschaduwd. • Gas wordt vervangen door collectieve en individuele duurzame warmtesystemen. • We bouwen voor de toekomst, klimaatneutraal en in stappen circulair • We isoleren onze woningbouwvoorraad • We realiseren robuuste groenstructuren in de stad, waarin minimaal een basiskwaliteit natuur in stand kan blijven, dan wel zich kan ontwikkelen. De stad wordt groener en natuurrijker. • Samen met partners realiseren we het Natuur Netwerk Brabant (NNB) Om dit te bereiken hebben we: • Invulling gegeven aan de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond met acties zoals Operatie Steenbreek.

• De concept natuur – en landschapsvisie Groen & Gezond Helmond ter inzage gelegd en plannen opgesteld voor de Groene Punt, 't Gulden Land, het beekdal van de Goorloop en het Landschapspark Kloostereind. • Gewerkt aan vergroening en gezondheid op bedrijventerreinen (door de Stichting Bedrijventerreinen Helmond); we maken ook een visie Bedrijventerreinen waarin deze thema’s terugkomen. • Het klimaatcontract in september ingediend bij de Europese Commissie. • Met verschillende projecten de energiearmoede aangepakt, zoals de witgoedregeling en het project Kierenjagers. • De businesscase voor een warmtebedrijf in het centrum en een scenariostudie naar de rol van de gemeente afgerond. • Voor de aanpak van netcongestie een doorbraakteam opgericht. • Het Actieplan geluid 2024-2029 vastgesteld. Voor het Regionaal meetnet lucht & geluid is een jaarrapportage opgeleverd. In het kader van het programma Geluid en Lucht heeft een inventarisatie plaats gevonden van de knelpunten geluid en lucht. • Een beleidsmedewerker civiel circulair/ CO2 neutraal aangesteld.

70

3.2.4.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 We werken aan de hand van de Uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2021-2025 verder aan het klimaatadaptief maken van de stad. Dit betreft fysieke ontwikkelingen zoals woningbouw, bedrijventerreinen en voorzieningen. Als het gaat om ons eigen (maatschappelijk) vastgoed en beheer van de openbare ruimte geven we hierin het goede voorbeeld. Met publieksacties zorgen we voor bewustwording bij onze inwoners. Operatie Steenbreek is hiervan een voorbeeld. In 2024 starten we ook de publieksactie met adoptie plantvakken en geveltuinen en treffen we de voorbereidingen voor de volgende uitvoeringsagenda 2026-2030. Onder andere door het actualiseren van de stresstesten om zo de actuele knelpunten en acties inzichtelijk te maken. Behaald: De werkzaamheden rondom de uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond hebben wij conform planning uitgevoerd. Landschapsvisie Groen & Gezond Helmond We leveren de landschapsvisie Groen & Gezond Helmond met daarbij een meerjarenuitvoeringsprogramma op. In dit meerjarenuitvoeringsprogramma zijn projecten opgenomen die een bijdrage leveren aan een groenere en (be)leefbare stad. Zoals realisatie van ecologische verbindingszones en realisatie van nieuwe recreatieve routes. We werken met onze partners in meerdere gebieden aan het opstellen van integrale gebiedsvisies en uitvoeringsprogramma’s.

Dit doen we voor Landschapspark Kloostereind, buitengebied van Stiphout (Goorloop en omgeving landgoed Croy), het Groot Goor en ’t Gulden Land (De Bundertjes). Door het verder uitwerken van deze integrale gebiedsontwikkelingen realiseren we verschillende doelen waaronder nieuwe natuur, nieuwe recreatieve routes, nieuwe economische dragers in het buitengebied en vergroten we de beleving van het landschap. Behaald. Voor de Groene Punt is een plan voor beekherstel uitgewerkt. Om ’t Gulden Land beter recreatief te ontsluiten is De Rondgang ontwikkeld. Daarnaast is voor ’t Gulden Land een huisstijl ontwikkeld om het gebied nadrukkelijker meer in de kijker te zetten voor wandelaars en fietsers. Voor het beekdal van de Goorloop is opdracht verleend voor het opstellen van een visie inclusief inrichtingsplannen voor 3 gebieden. Voor het Landschapspark Kloostereind is de inrichtingsvisie met bijbehorend uitvoeringsprogramma vastgesteld. Nog niet afgerond. De concept natuur – en landschapsvisie Groen & Gezond Helmond hebben we ter inzage gelegd. Begin 2025 zal de natuur- en landschapsvisie ter besluitvorming worden voorgelegd. Na besluitvorming wordt het meerjaren uitvoeringsprogramma Groen & Gezond uitgewerkt.

Regionale Energie Strategie Met alle gemeenten binnen de MRE wordt uitvoering gegeven aan het S&UP (samenwerking, - en uitvoeringsprogramma) als uitwerking van de Regionale Energiestrategie (RES). Ook wordt verder gewerkt aan de RES 2.0, hierin wordt het vervolg en de uitwerking van de RES 1.0 verder vormgegeven. Behaald. Het S&UP is gereed, de regionale voortgang wordt door het MRE bijgehouden. De voorbereidingen voor de RES 2.0 zijn gestart. Klimaatcontract Het klimaatcontract wordt samen met de gemeente Eindhoven verder uitgewerkt en voorgelegd aan Europa. Ook wordt invulling gegeven aan de uitwerking van het langjarige lokale klimaatdeltaplan met de stakeholders uit de stad.

71

Behaald: Het klimaatcontract is in september ingediend bij de Europese Commissie. De aanpak met stakeholders uit de stad heeft in 2024 minder aandacht gekregen dan gewenst door de focus op het indienen van het klimaatcontract. Dit wordt in 2025 weer opgepakt. Energiearmoede Met de woningbouwcorporaties, LEVgroep en maatschappelijk partners werken we aan het plan energiearmoede. Hieronder vallen projecten als de Kierenjagers, afspraken met de corporaties en aanpak woningeigenaren. Deze laatste betreft 800 woningen waar fysieke aanpassingen aan de woning worden gemaakt en de eigenaren worden ontzorgd. Zie ook hoofdstuk 4.1.2. Werk en Inkomen. Behaald. De witgoedregeling en aanpak Kierenjagers is succesvol. De isolatie-aanpak heeft vertraging opgelopen door wettelijke kaders vanuit flora en fauna (bescherming vleermuizen die in spouwmuren en daken kunnen zitten). Inmiddels is hiervoor landelijk een voorlopige oplossing gevonden, in afwachting van het definitieve soortenmanagementplan (SMP). Daarnaast is de respons op communicatie over subsidies voor het verduurzamen van woningen voor deze doelgroep lager dan we zouden willen. Deze kennis nemen we mee naar een aangepaste communicatiestrategie in 2025. Tot slot zien we dat de beleidswijzigingen van het huidige kabinet een negatieve invloed hebben op de handelingsbereidheid bij inwoners.

Uitvoering warmtetransitie We werken aan de uitvoering van onze warmtetransitie plannen en ontwikkelen een visie ten aanzien van de nieuwe warmtewet inclusief de benodigde rol die wij hierin als gemeente nemen. Deels behaald. De vertraging van de inwerkingtreding van de Wet collectieve warmte (Wcw) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtransitie (Wgiw) geeft ook vertraging in onze aanpak. Voor de wijkuitvoeringsplannen is in 2024 een participatie-aanpak opgesteld. We hebben in 2024 de businesscase voor een warmtebedrijf in het centrum en een scenariostudie naar de rol van de gemeente afgerond. Deze worden in 2025 in het besluitvormingsproces gebracht. Rolneming opwek duurzame energie We nemen een actievere rol in de ontwikkeling van de duurzame opwek van energie (warmte en elektra) en zorgen hierbij dat we de uitdagingen rondom netwerkschaarste meenemen. Dit omdat de opwek van duurzame elektriciteit voor eigen gebruik en het ontlasten van het elektranetwerk door duurzame warmte in plaats van elektrificatie communicerende vaten zijn. Behaald. Voor de aanpak van netcongestie hebben we een doorbraakteam opgericht, dat op basis van concrete casussen bekijkt wat er mogelijk is om toch stappen te zetten in gewenste ontwikkelingen (met name op het vlak van voorzieningen).

Voor een robuuste, toekomstbestendige oplossing van netcongestie blijven we afhankelijk van de netbeheerders en het Rijk. Inzet op besparen We zetten met alle partners en stakeholders in op een gezamenlijke besparing, door middel van isoleren, het circulair maken van ketens en een benodigde gedragstransitie. Deels behaald. Voor het onderdeel ‘isoleren’ zijn middelen vanuit het Rijk beschikbaar, vanuit de SPUK Lokale aanpak isolatie. We zien nog wel onvoldoende respons op het aanschrijven en communiceren naar de doelgroep van de subsidiemogelijkheden, hierop gaan we in 2025 intensiveren. Voor de gedragstransitie maken we onder andere gebruik van het Energiehuis Slim Wonen (EHSW). Het EHSW heeft een daling in het aantal informatievragen gezien naar aanleiding van de koerswijziging van het huidige kabinet, inwoners wachten af. Voor het circulair maken van ketens verwijzen we naar het onderdeel circulaire economie in programma 3.

72

Bestendige bedrijventerreinen We werken met de bedrijventerreinen aan bestendige bedrijventerreinen waar duurzame opwek, besparing, vergroening en gezondheid samen komen. Zie ook hoofdstuk 3.3.3. Bedrijventerreinen/ circulaire economie. Behaald. Een toelichting op de Smart Synergy Helmond projecten staat opgenomen in hoofdstuk 3.3. Bedrijventerreinen/ circulaire economie. Op basis van het jaarplan Stichting Bedrijventerreinen Helmond heeft de stichting ook in 2024 gewerkt aan vergroening en gezondheid. We maken ook een visie Bedrijventerreinen waarin deze thema's terugkomen. Deze zal in 2025 gepresenteerd worden aan de gemeenteraad. Aanvullende resultaten Terugdringen geur-, geluids- en houtstookoverlast Het Actieplan geluid 2024-2029 is op 10 september 2024 door het college vastgesteld. Voor het Regionaal meetnet lucht & geluid is een jaarrapportage opgeleverd. In 2024 is een SPUK toegekend voor het project Satelliet gebaseerde luchtkwaliteitsmonitoring en zijn rapportages opgeleverd voor 2022 en 2023. In het kader van het programma Geluid en Lucht heeft een inventarisatie plaats gevonden van de knelpunten geluid en lucht op basis van data en een verdieping van de Brabantscan.

Beleidsintensivering Beleidsmedewerker civiel circulair/ co2 neutraal Om onze klimaat en duurzaamheid ambities te halen moeten grote stappen worden gezet in het circulair en CO2 neutraal uitvoeren van onze (infrastructurele) projecten. Om dit moment ontbreekt het aan capaciteit om structureel op deze onderwerpen door te ontwikkelen en kennis uit de praktijk te vertalen naar projecten. Versterking met een beleidsmedewerker civiel circulair/ CO2 neutraal is hiervoor noodzakelijk. Deze nieuwe collega heeft als taak om de kennis rondom deze thema's actief op te halen in het land en deze samen met de Helmondse collega's te vertalen naar projecten. Anders dan vanuit het programma duurzame en gezonde stad, richt deze medewerker zich in de diepte op de praktijk van de civiele en groenprojecten. Behaald. Deze functie is met een interne functiewijziging ingevuld. Regisseur ondergrond De realisatie van al onze ambities (verstedelijking, klimaatadaptatie, energietransitie) vraagt een stevige regie op het gebruik van onze spaarzame ondergrond. Door het ontbreken hiervan creëren we belemmeringen voor het gebruik van de ondergrond in de toekomst. We moeten de ondergrond zien als een ‘asset’ dat vanuit een beleidsmatig perspectief beheerd moet worden. We wegen de claims op de ondergrond af vanuit een meerjarenvisie.

Deze regisseur zorgt ervoor dat de ondergrond een toekomstbestendige meerwaarde levert voor onze ambities. Nog niet afgerond. In 2024 is gestart met het bepalen van de scope van deze werkzaamheden. De verwachting is dat deze functie in de loop van 2025 ingevuld zal worden. Budget Klimaat- en energie De Europese klimaatopgave is 55% CO2 reductie in 2030 en 95% in 2050. Onze ambitie is klimaatneutraal te zijn in 2035. De CDOKE-middelen vanuit regeling Tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) zijn beschikbaar gesteld door de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO). Het RVO is een onderdeel van het Ministerie van Economische Zaken & Klimaat. Dit zijn middelen voor de Europese klimaatopgave om de ambities in 2030 door intensivering van beleid te kunnen behalen. Voor de periode 2023 – 2025 stelt het RVO 73

zo’n € 4.7 miljoen, in jaarlijks tranches, beschikbaar. Deze middelen zijn aangevraagd en inmiddels toegekend. Deels behaald. Dit betreft inzet van de in 2023 toegekende CDOKE-middelen, bestemd voor uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord en de nieuwe taken die daaruit voortvloeien. Het gaat om een bedrag van circa € 1,5 miljoen per jaar voor 3 jaar (initieel), met een uitloop van 2 jaar voor de besteding. In 2024 zijn hiermee circa 13 formatieplaatsen en een aantal advies- en inhuuropdrachten gerealiseerd, voor diverse taken, verspreid over meerdere afdelingen. Hiermee zijn de beschikbare middelen van de eerste trance grotendeels ingezet.

3.2.4.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2024 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

370 Energie opwekken 780 Milieubeheer Totaal saldo baten en lasten

780 Milieubeheer Totaal mutaties reserves Saldo TH2.4 Klimaat & Energie / Gezonde leefomgeving

Begroting na wijzigingen Baten 5 2.335 2.340

Lasten 18 6.219 6.237

Saldo -13 -3.884 -3.897

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 1.562 417 1.145 1.562 417 1.145 3.902

6.654

Saldo -3 -3.199 -3.202

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 10 V 685 V 695 V

Rekeningen

-2.752

Baten 0 1.968 1.968

Lasten 3 5.167 5.170 Rekeningen

Baten 813 813

Lasten 417 417

Saldo 396 396

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -749 N -749 N

2.781

5.587

-2.806

-54

N

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct 780 Milieubeheer Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 685.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door € 570.000 aan minder begrote kosten vanwege vertraging in de uitvoering van werkzaamheden in relatie tot het programma duurzaamheid. De uitvoering van de kosten zal in 2025 worden gerealiseerd. De reden hiervoor is een vertraging in de uitvoering van de pilot Planetenbuurt. Hiervoor zijn 50 woningen betrokken en vanwege de gesprekken met de woningeigenaren, het traject zelf en capaciteit bij de aannemer is de uitvoering vertraagd. Voor deze kosten was een bedrag gemeld als onttrekking uit de reserve energiearmoede duurzaamheid welke hiermee ook niet is gerealiseerd. Hiernaast is er € 113.000 minder aan kosten gerealiseerd in verband met klimaatadaptatie. Dit heeft diverse oorzaken. Het onderwerp klimaatadaptatie wordt stap voor stap ingebed in onze werkprocessen. In deze opbouwende fase is het beschikbare exploitatiebudget niet volledig omgezet mede vanwege capaciteitsproblemen en vertraagde uitvoering van werkzaamheden. In verband met deze kosten was er een onttrekking aan de reserve versnellingsagenda duurzaamheid begroot van € 175.000. Hiermee is de daadwerkelijke onttrekking € 62.000.

Hiernaast zijn er nog een aantal mutaties welke een neutraal effect hebben op zowel de baten als de lasten, waardoor deze afwijkingen gelijk zijn. Dit zijn onder andere middelen uit de specifieke uitkering ten behoeve van extra capaciteit op verduurzaming welke niet volledig gerealiseerd zijn doordat werving in de 2e helft van 2024 van start kon gaan. Een deel van deze vacatures blijkt moeilijk in te vullen. Door deze vertraging is er € 1,2 miljoen minder uitgegeven en ook voor ditzelfde bedrag minder gebruik gemaakt van de 74

specifieke uitkering. Andere lasten die betrekking hebben tot specifieke uitkeringen ten behoeve van het isolatieprogramma en ten behoeve van bodemsaneringswerkzaamheden zijn eerder niet geraamd maar wel gerealiseerd. Deze afwijkingen zijn zowel op baten als lasten gelijk. Toelichting afwijking onttrekking met de reserves hoofdproduct 780 Milieubeheer Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 749.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door 2 onttrekkingen aan reserves welke niet (volledig) zijn gerealiseerd. Een onttrekking aan de reserve energiearmoede duurzaamheid van € 570.000 is niet gerealiseerd gezien de uitvoering naar 2025 is verplaatst. Een andere onttrekking van €175.000 aan de reserve versnellingsagenda duurzaamheid is niet volledig gerealiseerd waardoor € 113.000 in de reserve beschikbaar blijft.

75

3.2.5 Mobiliteit 3.2.5.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: We maken een omslag (de mobiliteitstransitie) naar duurzame en betaalbare mobiliteit waarin fiets, openbaar vervoer en deelmobiliteit een steeds grotere rol spelen om zo onze stad bereikbaar en leefbaar te houden. In het toekomstbeeld van Helmond staat de kwaliteit van leven bovenaan. Mobiliteit draagt daaraan bij door de invulling van de mobiliteitsbehoefte te combineren met de hoogst haalbare ruimtelijke kwaliteit in de woon- en verblijfsomgeving, het faciliteren van een gezonde levensstijl en het bieden van de mogelijkheden voor iedereen om zich te kunnen verplaatsen. Doelstellingen • Meer lopen en fietsen: actieve mobiliteit wordt leidend in het verplaatsingsgedrag. • Minder ruimte voor de auto: de dominantie van de auto als vervoermiddel in de stad wordt kleiner. • Openbaar vervoer en deelmobiliteit als krachtige ondersteuning: OV en deelmobiliteit moeten meer een alternatief worden voor de auto en voor als fietsen (een keer) niet kan • Slim waar het slim kan: continu zoeken naar vernieuwende mobiliteitsoplossingen om onze doelstellingen te behalen. • Autoverkeer wordt zoveel mogelijk om de stad heen geleid via de robuuste randen die betrouwbaar zijn in termen van capaciteit en doorstroming. • Het verbeteren van de verkeersveiligheid. Om dit te bereiken hebben we: • Een begin gemaakt met het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit.

• Het fietspad Helmond – Eindhoven samen met onze partners geopend. • De Strategie Verkeersveiligheid vastgesteld. • Een nieuwe bushalte/hub met deelmobiliteit geopend op BZOB. • Met de introductie van Bravoflex en het aanbieden van een verlaagd tarief voor Taxbus stappen gezet in het versterken van vraagafhankelijk vervoer. • Een plankaart opgesteld voor de plaatsing vanaf 2025 van minimaal 350 extra laadpalen voor elektrische auto’s. • Afspraken gemaakt met de regio over de bekostiging van mobiliteitsmaatregelen die de bereikbaarheid van de regio gaan versterken.

3.2.5.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Mobiliteitsvisie In het najaar van 2023 wordt de nieuwe mobiliteitsvisie van Helmond aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. Met deze visie wordt de koers uitgezet voor een mobiliteitstransitie waarbij actieve mobiliteit en openbaar vervoer de boventoon voeren en de dominante positie van het autoverkeer wordt teruggedrongen. Deze visie wordt uitgewerkt in een Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit om concrete invulling te geven aan de opgaven waar Helmond (en de regio) voor staan. De inzet op een breed scala aan maatregelen is noodzakelijk om de mobiliteitstransitie in gang te zetten en de mobiliteitsvisie uit te voeren.

76

Behaald. Conform planning zijn we in 2024 gestart met het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (MUM). Uitvoering Fietsagenda We vernieuwen de Fietsagenda en we geven hier uitvoering aan. Hiermee geven we invulling aan Het Nieuwe Fietsen zoals benoemd in de nog vast te stellen Mobiliteitsvisie. De nieuwe fietsagenda richt zich nadrukkelijk(er) op het totale systeem (fietsnetwerk, fietsvriendelijk ontwerp, fietsveiligheid, fietsparkeren en het beïnvloeden van het gedrag om mensen meer te laten fietsen. Nog niet afgerond. We hebben samen met de buurgemeenten en provincie het fietspad HelmondEindhoven geopend. We hebben de fietspaden Schootense Loop en Geldropseweg verbeterd. We hebben een doorkijk gegeven van het uitvoeringsprogramma Fiets t.b.v. de begroting 2025. De uitwerking van het nieuwe fietsen is gestart en loopt door in 2025 en verder. Verkeersveiligheid De verkeersonveiligheid neemt toe en het bestrijden daarvan vraagt om een nieuwe aanpak. Hiervoor stellen we een verkeersveiligheidsplan op waarin we aangeven hoe we de verkeersonveiligheid een halt toe roepen. In 2024 en daarna wordt in die wijken waar dat nu nog niet het geval een maximumsnelheid van 30 km/uur ingevoerd. Nog niet afgerond. In 2024 is de Strategie Verkeersveiligheid door de gemeenteraad vastgesteld. De uitbreiding van de 30 km zone in Noord wordt in 2025 opgepakt.

Dierdonk en ontbrekende delen in andere wijken volgen in 2026 en verder.

3.2.5.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2024 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

250 Verkeer en vervoer beleid Totaal saldo baten en lasten

250 Verkeer en vervoer beleid Totaal mutaties reserves Saldo TH2.5 Mobiliteit

Begroting na wijzigingen Baten 278 278

Lasten 3.892 3.892

Saldo -3.614 -3.614

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 172 299 -127 172 299 -127 450

4.191

Saldo -3.140 -3.140

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 474 V 474 V

Rekeningen

-3.741

Baten 4.124 4.124

Lasten 7.264 7.264 Rekeningen

Baten 112 112

Lasten 299 299

Saldo -187 -187

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -60 N -60 N

4.236

7.563

-3.327

414

V

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct HP250 Verkeer en vervoerbeleid Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 473.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door € 173.000 minder lasten binnen Smart Mobility. Deze lagere lasten komen met name door minder (Europese) samenwerkingsprojecten en door uitstel van het Smart Mobility Centrum op de Automotive Campus. Daarnaast is er € 73.000 minder lasten gerealiseerd binnen Verkeersdata. Dit komt vooral doordat in 2024 standaarden voor data vanuit Europa en Nederland nog ontbreken en omdat het verzamelen van data binnen Helmond nog uitgewerkt dient te worden. Hiernaast is er een bedrag van € 60.000 aan middelen niet gerealiseerd, deze waren bedoeld om de verkeersveiligheid in 77

de wijk Houtsdonk te verbeteren. Het overleg met de wijk over de geplande maatregelen is in 2024 niet tot afronding gekomen, de uitvoering zal in 2025 plaatsvinden. De onttrekking aan de reserve van € 60.000 die hiermee overeenkomt is hiermee ook niet gerealiseerd. De rest van het saldo heeft onder andere te maken met minder gerealiseerde lasten binnen Deeltaxi 2.0, Deelmobiliteit, Innovatie Elektrisch Vervoer en Verkeersveiligheid. Toelichting afwijking Bereikbaarheidsakkoord Bereikbaarheidsakkoord De uitgaven 2024 ad € 3,3 miljoen door de deelnemende gemeenten inzake de Bereikbaarheidsakkoord subsidies worden op programma 2 verantwoord door de gemeente Helmond. Deze zijn niet begroot en leiden tot meer lasten dan begroot. Echter hier tegenover staan de ontvangen subsidies bedragen voor hetzelfde bedrag die als extra baten op programma 2 worden verantwoord. Dit is budgetneutraal.

78

3.2.6 Beheer en Onderhoud 3.2.6.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: We zorgen dat het onderhoudsniveau van de openbare ruimte in stand blijft, waarbij we de middelen zoveel mogelijk inzetten om bij te dragen aan onze maatschappelijke doelen zoals klimaatadaptatie en vergroening. Doelstellingen • De bestaande onderhoudsniveaus worden gehandhaafd. • We zorgen dat het beheer en onderhoud van de openbare ruimte bijdraagt aan een duurzame en klimaatbestendige leefomgeving en een schone en veilige stad. Om dit te bereiken hebben we: • Het onderhoud aan de openbare ruimte uitgevoerd zoals vastgesteld in de verschillende assetsheets. Klimaatadaptieve maatregelen hebben wij daar waar mogelijk meegenomen bij onderhoudswerkzaamheden. • De GR Blink heeft uitvoering gegeven aan de opgestelde businesscase.

3.2.6.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Blink In 2024 wordt verder onderzoek uitgevoerd naar een nieuw ondernemingsplan voor de organisatie Blink. De ontvlechting met Prezero (de marktpartij binnen de samenwerkingsorganisatie) en de opzet van de nieuwe organisatie Blink zal een doorlooptijd en besluitvormingstraject hebben in 2024. Behaald: In 2024 heeft Blink verder uitvoering gegeven aan de opgestelde businesscase. Blink heeft geïnvesteerd in personeel en materieel. Verder heeft Blink een wijziging in de gemeenschappelijke regeling doorgevoerd. Onderhoud openbare ruimte Onze aannemers onderhouden de stad op de bestaande onderhoudsniveaus. Dit doen we via planmatig beheer op basis van opgestelde assetsheets (beheerplannen). In 2024 worden voor 8 resterende assets de onderliggende assetsheets opgesteld We ‘Beheren met meerwaarde’. We gaan aan de slag waar dit het hardste nodig is, combineren werkzaamheden waar mogelijk en verwerken integraal onze opgaven rondom klimaatadaptatie, CO2reductie, circulariteit, biodiversiteit en vergroening in projecten. Bij aanleg en onderhoud van groen en bomen spelen we in op het veranderende klimaat op om uitval van nieuwe aanplant te voorkomen. Voor de asset Wegen gaan wij in 2024 het achterstallig onderhoud herstellen. Dit doen wij om het onderhoudsniveau op peil te houden. Het afgesproken onderhoudsniveau voor de asset Wegen is C.

Onderhoudsniveau D betekent achterstallig onderhoud en dit moeten wij voorkomen. Vanwege prijsstijgingen wordt het onderhoudsbudget Wegen verhoogd om de gestegen onderhoudskosten te dekken. De komende jaren gaan we meer bomen planten om zo in de bebouwde stad meer koelteplekken te creëren. Dit helpt om in 2050 klimaat adaptief te zijn. In 2023 is gestart met de voorbereiding, in 2024 start de realisatie.

79

Wij gaan verder met het opwaarderen en energiezuinig maken van de openbare verlichting. Dit beleid wordt al jaren uitgevoerd. Vanwege de stijging van de energieprijzen stijgt ook de noodzaak voor deze ontwikkeling. Wij gaan een aantal VRI’s (verkeersregelinstallatie) vervangen en deze slimmer maken. Dit draagt bij aan de mobiliteit in de stad. Daarnaast draagt een betere en slimmere afwikkeling van het verkeer bij aan de doelstelling klimaat-neutrale stad. Binnen het water- en rioleringsprogramma (WRP) richten we ons meer op de realisatie van klimaatadaptieve projecten. Denk hierbij aan projecten om hemelwater lokaal te infiltreren en projecten die overlast van piekbuien beperken. De invoering van gemeentedekkend gedifferentieerde tarieven (Diftar) in 2024, zorgt voor betere afvalen nascheiding. Dit geldt dus niet meer alleen voor mensen die in laagbouw wonen, maar ook voor mensen die in hoogbouw wonen. Iedere inwoner heeft regie op zijn afvalscheiding en –inzameling. Behaald: Het onderhoud aan de openbare ruimte hebben wij uitgevoerd zoals vastgesteld in de verschillende assetsheets. Klimaatadaptieve maatregelen hebben wij daar waar mogelijk meegenomen bij onderhoudswerkzaamheden. Een meer uitgebreid overzicht van het uitgevoerde onderhoud wordt gegeven in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.

Aanvullende resultaten Kasteel-Traverse De planvoorbereiding voor de rehabilitatie van de Kasteel-Traverse is in 2024 gestart en grotendeels uitgevoerd. Deze voorbereiding is gericht op een aanbesteding in 2025 en realisatie in 2025 en 2026. Beleidsintensivering Onderhoud wegen Naar aanleiding van de in 2021 uitgevoerde weginspecties heeft er in 2022 een maatregeltoets plaatsgevonden. Hieruit blijkt dat er sprake is van achterstallig onderhoud dat uiterlijk in 2024 moet worden uitgevoerd. Dit ligt in lijn met de door de Raad in 2020 vastgestelde assetsheet Wegen. Daarbij is aangegeven dat nader onderzoek van de kwaliteit van het verhardingsareaal kan leiden tot aanvullende voorstellen/maatregelen. Behaald: Voor de begroting van 2024 is binnen de exploitatie € 1,0 miljoen aan extra middelen voor onderhoud aan wegen aangevraagd. In de 1e Berap zijn aanvullende middelen aangevraagd voor twee extra locaties. De locaties waar sprake was van technisch achterstallig onderhoud zijn hersteld. Het vastgestelde onderhoudsniveau van wegen is hiermee gehandhaafd. Exploitatielasten toegekende investeringen Het toekennen van investeringen leidt in veel gevallen tot een hoger bedrag aan structurele exploitatielasten.

In deze begroting betreft het de volgende investeringen: • Vergroening Helmond door aanleg koelteplekken • Herinrichting Adelaarplein-Abdijlaan en Vinkenlaan Helmond Noord • Gebiedsgerichte aanpak natuur Behaald. Dit betreft exploitatielasten vanwege investeringen. Uitbreiding formatie afval Het omgaan met afval in de stad wordt steeds complexer. De invoering van Diftar en de steeds strengere wettelijke eisen rondom afvalscheiding vragen om meer sturing vanuit de gemeente. Daarom is uitbreiding van de huidige bezetting nodig. 80

Behaald. Extra formatie is in 2024 aangenomen. Uitbreiding formatie riolering Om te voldoen aan de doelen op het gebied van water, riolering en klimaatadaptatie is het noodzakelijk de beschikbare capaciteit uit te breiden. Hierbij ligt de nadruk op inzet op het gebied van klimaatadaptatie (visie, beleid, planvorming en afstemming) en de doorontwikkeling van databeheer en onderzoek. Nog niet afgerond. Deze extra formatie is deels aangenomen in 2024. De laatste fte wordt begin 2025 aangenomen. Nieuw Gemeentelijk Riolerings Plan 2024/ voordeel Btw-compensatiefonds Het voordeel van € 800.000 wordt veroorzaakt door extra toe te rekenen BTW aan het product riolering. Deze extra toerekening volgt uit het door de Raad vastgestelde Water- en rioleringsprogramma (WRP) en hierbij behorende nieuwe kostendekkingsplan. Behaald. Dit betreft een toerekening op grond van het door de raad vastgestelde kostendekkingsplan.

3.2.6.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2024 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

210 Wegen 225 Wegen - reiniging 230 Parkeervoorzieningen 260 Verkeer en vervoer uitvoering 270 Binnenhavens en waterwegen 580 Groenvoorzieningen & natuur excl.recrea. 595 Groenvoorzieningen & natuur , fonteinen 722 Begraafplaatsen 730 Huishoudelijke afvalstoffen 750 Ontsmettingen en ov.reinigingen 755 Reinigingen graffiti 760 Rioleringen Totaal saldo baten en lasten

210 Wegen 230 Parkeervoorzieningen 270 Binnenhavens en waterwegen 580 Groenvoorzieningen & natuur excl.recrea. 730 Huishoudelijke afvalstoffen Totaal mutaties reserves Saldo TH2.6 Beheer en Onderhoud

Begroting na wijzigingen Baten 534 387 3.945 27 49 138 0 0 13.894 0 139 9.008 28.121

Lasten 7.478 4.113 2.372 1.012 930 6.261 104 7 9.888 326 253 6.011 38.755

Saldo -6.944 -3.726 1.573 -985 -881 -6.123 -104 -7 4.006 -326 -114 2.997 -10.634

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 525 200 325 245 245 0 225 225 0 55 0 55 599 0 599 1.649 670 979 29.770

39.425

Saldo -6.397 -3.947 1.922 -769 -988 -6.110 -57 -8 4.338 -383 -266 3.122 -9.543

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 547 V -221 N 349 V 216 V -107 N 13 V 47 V -1 N 332 V -57 N -152 N 125 V 1.091 V

Rekeningen

-9.655

Baten 592 266 4.160 0 15 90 0 0 14.350 0 11 9.078 28.562

Lasten 6.989 4.213 2.238 769 1.003 6.200 57 8 10.012 383 277 5.956 38.105 Rekeningen

Baten 525 245 225 55 599 1.649

Lasten 200 245 225 0 0 670

Saldo 325 0 0 55 599 979

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 0 V 0 V 0 V 0 V 0 V 0 V

30.211

38.775

-8.564

1.091

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct HP210 Wegen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 547.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door € 850.000 voor het pilotproject aan de Maïsdijk. Dit project zal in 2025 worden uitgevoerd zoals eerder in de 2e Berap van 2024 is vermeld. Hiernaast is een bedrag van €162.000 meer aan kosten gerealiseerd door meer energiekosten op openbare verlichting dan begroot. De huidige systematiek 81

V

binnen de ongunstige energiemarkt geeft vooralsnog onvoldoende mogelijkheid en inzicht om de energielasten vooraf nauwkeurig te bepalen en tijdig bij te stellen. Overige verschillen worden veroorzaakt door incidenteel meer lasten aan onderhoud op hoofdproduct wegen. Toelichting afwijking hoofdproduct HP225 Wegen - reiniging Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 221.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door meerkosten aan calamiteiten. Het aantal calamiteiten en de omvang ervan is vooraf moeilijk in te schatten. Daarnaast is het niet altijd duidelijk wie de veroorzaker is waardoor kosten niet altijd verhaald kunnen worden. Als gevolg hiervan zijn de baten lager en de lasten hoger dan verwacht. Toelichting afwijking hoofdproduct HP230 Parkeervoorzieningen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 349.000. Het saldo wordt enerzijds veroorzaakt door hogere baten € 215.000. De opbrengsten van naheffingen zijn circa € 150.000 hoger dan geraamd. Daarnaast zijn opbrengsten voor huur en onderhoud van parkeerplaatsen op de Automotive Campus ontvangen van circa € 65.000, waarmee in de begroting geen rekening is gehouden. Anderzijds wordt het saldo veroorzaakt door lagere lasten van € 134.000 met name als gevolg van lagere kosten onderhoud aan parkeergarages en fietsenstallingen.

De lagere onderhoudskosten worden in totaliteit verrekend met de egalisatiereserve onderhoud gemeentelijke gebouwen. Toelichting afwijking hoofdproduct HP260 Verkeer en vervoer uitvoering Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van 216.000. Dit saldo wordt met name veroorzaakt door een fusie tussen twee iVRI’s leveranciers. Hierdoor zijn er nu maar twee leveranciers van iVRI’s welke in 2024 niet de capaciteit hadden om de gewenste hoeveelheid werkzaamheden uit te kunnen voeren. Zij verzorgen de verplichte updates aan de iVRi’s welke hiermee vertraging heeft opgelopen. Toelichting afwijking hoofdproduct HP730 Huishoudelijke afvalstoffen Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 332.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door € 200.000 aan meer baten op de milieustraat. Daarnaast heeft de inzameling van papier en glas meer opgebracht dan verwacht. Aan de inkomstenkant zijn er meer reinigingsrechten geïnd dan begroot.

82

3.3 Economisch vitaal en aantrekkelijk 3.3.1 Topsectoren / stedelijke werkmilieus 3.3.1.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: Door Helmond economisch sterker te maken helpen we het vergroten van brede welvaart ten behoeve van een inclusieve, leefbare en gezonde stad. Doelstellingen • Helmond speelt als tweede centrumstad in de Brainportregio een dragende rol in het economisch profiel, de economische ontwikkeling en economische prestatie van de regio • De topsectoren Automotive, Food Tech en Smart Industry worden verder ontwikkeld en versterkt. • De Automotive Campus heeft in 2024 een nieuwe (juridische) structuur, waarin publieke en private partijen gezamenlijk samenwerken aan de doorontwikkeling en versterking van het unieke ecosysteem en het verder ontwikkelen van de innovatie testomgeving. • In het kader van de Schaalsprong worden stedelijke werkmilieus en broedplaatsen ontwikkeld waarin functiemenging bijdraagt aan levendige en leefbare gebieden. • Een toekomstbestendig Midden- en kleinbedrijf (MKB) en, op basis van de detailhandelsvisie, versterking van bestaande winkelcentra. Om dit te bereiken hebben we: • De visie op de doorontwikkeling van Food Tech Brainport vastgesteld en een uitvoeringsplan opgesteld. • Voorbereidingen gedaan voor PPS-constructie voor de Automotive Campus die in 2025 moet worden afgerond. • Onderzoek afgerond naar kwantitatieve en kwalitatieve behoefte stedelijke werkmilieus. • Samen met o.a.

Stichting Bedrijventerreinen Helmond (SBH) en de Stichting Automotive Campus ingezet op de ontwikkeling van local energy hubs in verband met netcongestie. • Acties uit Detailhandelsbeleid (2023-2030) voor centrum en wijken uitgevoerd. • Horecavisie gemeente Helmond 2030 vastgesteld en uitvoering gestart. • Kaders en richtlijnen winterterrassen Markt Helmond vastgesteld. • MKB ondersteund via Platform Helmond Start en accountmanagement. • Leegstandsbestrijding centrum uitgevoerd (via een meersporenaanpak).

3.3.1.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Food Tech Brainport (FTB) Uitvoeren agenda doorontwikkeling FTB samen met o.a. de provincie, de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) en Brainport Development. Deze agenda bevat o.a. de volgende onderdelen: •

•

Community building: het versterken van de samenwerking tussen de huidige kernbedrijven van FTB en nieuwe partijen (foodbedrijven, (food)machinebouwers als kennis- en onderwijsinstellingen). Het ophalen van innovatievraagstukken en het creëren van innovatieclusters oftewel ecosystemen (inclusief kennis- en onderwijsinstellingen) rondom die vraagstukken.

83

•

Uitbouwen van (toegang tot) techfaciliteiten: De marktvraag moet leiden tot aanvullende Techfaciliteiten, die gebruikt kunnen worden als hybride leeromgeving, voor starters en andere geïnteresseerde bedrijven. • Een communicatieplan wordt opgezet en uitgevoerd. Dit bevat o.a. een campagne om FTB aan een breder publiek te presenteren. De communicatiecampagne werkt ondersteunend bij het ophalen van innovatievraagstukken bij het bedrijfsleven. • Parkontwikkeling en uitbouwen van (toegang tot) generieke faciliteiten: Het park/de campus moet als een (inter)nationale magneet gaan fungeren voor startende ondernemers en voor nieuwe (startup)vestigingen en scale-ups van andere bedrijven in de foodsector. Het moet een plek worden voor kennisvalorisatie en open innovatie. Volgens dat concept kunnen partijen sneller innovaties realiseren, kwaliteit van onderzoek verhogen en kosten delen door de vaak kostbare faciliteiten gezamenlijk te gebruiken. Het aantrekken van bedrijven met hoog innovatiepotentieel (startups, spin-offs, scale-ups, MKB en grote organisaties) is een activiteit voor zowel FTB als Gemeente Helmond. Nog niet afgerond. In september 2024 is de visie op de doorontwikkeling van FTB vastgesteld door de gemeenteraad. Ook heeft de raad kennisgenomen van het plan van aanpak / uitvoeringsplan dat is opgesteld door de bewoners (lees: bedrijven) van FTB.

In kwartaal 4 van dit jaar is FTB gestart met de uitvoering van het uitvoeringsplan. Daarin zijn onderdelen opgenomen als community building, communicatie en het aanpassen van de governance. Een deel van de activiteiten, zoals community building, zijn doorlopende activiteiten. Automotive Campus Gezamenlijk met mede campuseigenaren Provincie Noord-Brabant en Bouwbedrijf Van de Ven wordt in 2024 uitgewerkt hoe partijen samen vormgeven aan de campus. We werken de constructie van de bv en mogelijke werkmaatschappijen uit en maken afspraken over de governance van de samenwerking. De inbreng van eigendommen en de zeggenschap van de verschillende aandeelhouders worden daarvoor uitgewerkt. Inzet is om eind 2024 de nieuwe structuur gereed te hebben. Daarnaast zetten we inhoudelijk in op het verder ontwikkelen van het innovatie-ecosysteem op de Automotive Campus, o.a. middels het onderzoeken van een Smart Mobility Innovatie Centrum en deelname aan gezamenlijke innovatieprojecten op regionaal, nationaal en Europees niveau. Het eindresultaat is nog niet bereikt. Wel zijn tussenresultaten bereikt, die momenteel verder worden uitgewerkt. In RIB 62 hebben we de raad geïnformeerd over de gezamenlijke uitgangspunten van de op te richten PPS met onder andere de opzet van de BV-structuur.

In de tweede helft van het jaar zijn deze verder ontwikkeld op de onderdelen visie en strategie, financiële geldstromen en financiële verhoudingen, grond en vastgoed, campus BV en Shared Facilities en juridisch kader en financieringsarrangement. Inzet is in 2025 tot daadwerkelijke oprichting van PPS te komen. Stedelijke werkmilieus Met stedelijke werkmilieus creëren we plekken waar functies worden gemengd, mensen elkaar ontmoeten en waar ondernemers en creatievelingen de kans geboden wordt om zich te vestigen. In de nieuwe ontwikkelingen in het centrum en het Stationskwartier wordt hiervoor ruimte gecreëerd. Het gaat om het faciliteren van nieuwe en bestaande ondernemingen, via bijvoorbeeld Helmond Start, om zo een ecosysteem op te bouwen. Daarbij worden ook hybride leerlijnen geïntegreerd. Behaald. Er heeft onderzoek plaatsgevonden naar de potentie van stedelijke werkmilieus in relatie tot de diverse te ontwikkelen deelgebieden binnen de schaalsprong. De borging van de stedelijke werkmilieus landt in gebiedsontwikkelingen zoals het EHAD-terrein.

84

Slimme Maakindustrie Bij de Slimme Maakindustrie ondersteunen we de sector in de gewenste ontwikkeling. Dit in samenwerking met het bedrijfsleven, onderwijs- en kennisinstellingen, Brainport Development en Innovatiehuis de Peel. Behaald. Binnen de regio hebben we de Beethovendeal binnengehaald die is bedoeld voor het versterken van de Slimme Maakindustrie ook in Helmond. Stichting Hightech De Peel ondersteunen we in haar doelstelling om kinderen met techniek kennis te laten maken. We zetten ons netwerk in om Helmondse bedrijven aansluiting te geven in het regiobrede Brainport netwerk. Aanvullende resultaten Netcongestie Samen met o.a. SBH en de Stichting Automotive Campus hebben we ingezet op de ontwikkeling van local energy hubs. Op de Automotive Campus is zo’n hub in werking. Op de andere bedrijventerreinen in Helmond heeft zich nog geen groep bedrijven gevormd die samen de kansen van energiesamenwerking wil verkennen. Daarbij speelt mee dat de netbeheerder het groepscontract dat voor zo’n energiesamenwerking nodig is, nog niet aanbiedt. Maar de belangrijkste reden is dat bedrijven die last hebben van netcongestie de voor- en nadelen van energiesamenwerking vergelijken met een individuele oplossing. En dan komt de individuele oplossing tot nu toe meestal als beste en snelste optie uit de vergelijking.

Als dat bedrijven helpt hun netcongestieprobleem aan te pakken, is ons doel gehaald. Als er bedrijven zijn waar een individuele oplossing niet (meer) volstaat, zullen wij hen aanmoedigen om de kansen voor een vorm van lokale energiesamenwerking verkennen. We maken onderdeel uit van de ‘coalition of the willing’ van Brainport Development en MRE. Daarbinnen delen we praktijkkennis over bedrijventerreinen en energiesamenwerking tussen bedrijven. Helmond is ook actief in het Uitvoeringsprogramma Toekomstbestendig Elektriciteitsnetwerk Brainport (UTEB) project, dat als doel heeft de netverzwaring te versnellen. We waren ook betrokken bij de verkenning naar een regionale waterstofleiding ten behoeve van onze bedrijventerreinen. In december 2024 is het 'doorbraakteam netcongestie’ opgericht. Dit team richt zich op het vinden van oplossingen voor projecten die voor de gemeente belangrijk zijn, maar die vertraging oplopen door netcongestie. Het team richt zich op projecten binnen de invloedssfeer van de gemeente. Detailhandels- en horecabeleid en versterken ondernemerschap Ter uitvoering van het Detailhandelsbeleid (2023) zijn een aantal onderwerpen uitgevoerd: verkenningen afbouw plancapaciteit detailhandel, onderzoek parkeerdruk bij winkelcentrum Hoofdstraat Mierlo-Hout en toetsing supermarktinitiatieven aan het nieuwe beleid.

De raad heeft de Horecavisie gemeente Helmond 2030 vastgesteld. Ter uitvoering van de horecavisie zijn onder meer uitgevoerd: voorlichtingsbijeenkomsten Alcoholwet, voorbereiding pilot horecageluid en inbrengen horeca-aspecten bij het te actualiseren evenementenbeleid. Het startersbeleid is doorontwikkeld en diverse thema- en netwerkbijeenkomsten voor starters zijn georganiseerd. De gemeente faciliteerde via accountmanagement (bestaande en nieuwe) ondernemers met ondernemers gerelateerde vraagstukken. Ook werkten we weer nauw samen met de gebiedspartners van werklocaties in Helmond (centrum-, bedrijventerreinen(park)- en wijkmanagement). Versterken centrum (ondernemerschap en tegengaan leegstand) Naast genoemde ondersteuning aan ondernemers gaat het accountmanagement desgevraagd in gesprek met centrumondernemers hoe we kunnen helpen om succesvol te blijven in het centrum. Voor de horeca zijn kaders en richtlijnen opgesteld voor het tijdelijk (jaarlijks oktober tot maart) plaatsen van winterterrassen op de Markt (Motie horecavisie 2030). Daarnaast hebben we samen met partners in het centrum acties uitgevoerd met als doelen tegengaan structurele leegstand en tijdelijke

85

vulling van panden. Denk aan de aanpak Volop en Placemaking. Ook hebben we ons overleg met vastgoedeigenaren geïntensiveerd. Beleidsintensivering Automotive Campus Wij hebben de overtuiging dat in een publiek-private samenwerking de toekomst van de Automotive campus het beste wordt geborgd. Hiervoor werken wij gezamenlijk met andere campusgrondeigenaren (Provincie en Bouwbedrijf Van de Ven) een model uit. Duidelijk is dat hiermee ook op de langere termijn een financiële opgave voor de ontwikkeling van de campus bij de gemeente ligt. Tot op heden bekostigen wij onze ambities voor de campus vanuit een hiervoor ingerichte reserve (Reserve High Tech Automotive Campus). Deze reserve zetten we in de jaren 2026 en 2027 in. Deze keuze houdt verband met de problematiek 'ravijnjaar’ zoals eerder toegelicht in deze begroting. Er is nog geen eindresultaat bereikt. Wel zijn tussenresultaten bereikt, die momenteel verder worden uitgewerkt. Inzet is om in 2025 tot daadwerkelijke oprichting van PPS te komen. Doorontwikkeling Food Tech Brainport De doorontwikkeling van Food Tech Brainport (FTB) is onderdeel van de economische visie van de gemeente Helmond en draagt bij aan de realisatie van verschillende doelstellingen in het Ambitieakkoord. Samen met de betrokken partners is een concept visie en concept uitvoeringsagenda tot stand gekomen die ook gezamenlijk verder wordt uitgewerkt.

Ook is FTB-onderdeel van de innovatiecoalitie van de provincie. Uitgangspunt is dat onze gemeente, samen met ondernemers, onderwijs en overige partners, meerjarig commitment geeft aan de realisatie van de doorontwikkeling. Voor deze doorontwikkeling zijn in de jaren 2024-2026 middelen benodigd. FTB zal uiteindelijk in 2027 grotendeels financieel zelfredzaam zijn, hoewel er mogelijk wel sprake zal zijn van een stukje onrendabele top voor de meer maatschappelijk georiënteerd opgaven. Een voorstel over de doorontwikkeling van FTB wordt overigens nog separaat aan de raad voorgelegd. Het behaalde resultaat bij de beleidsintensivering is opgenomen bij Food Tech Brainport (FTB) in deze paragraaf.