RN 050 Jaarverantwoording 2024

21

Impulsen

Volgnr.

Totaal beschikbaar 2021-2024

Toevoeging aan reserve kapitaallasten

Totaal beschikbaar exploitatie

Uitgaven 2021 - 2023

Begrote uitgaven 2024

Werkelijke uitgaven 2024

Saldo ultimo 2024

Het tegengaan van tweedeling in de samenleving 1.

Lokale Coalitie Aanpak Tweedeling in Helmond

200

2.

Multifunctionele wijkaccommodatie in Rijpelberg

2.750

3.

Creëren van extra perspectief jongeren

2.000

4.

Impuls voor onderhoud Openbare Ruimte

1.000

1.000

0

200 2.750

166

34

0 2.000

594

116

110

1.296

65

152

Een extra impuls voor de lokale economie 5.

Impuls voor versnelling doorontwikkeling Centrum+

2.000

2.000

0

6.

Verdere opschaling richting energieneutraal Helmond

500

500

0

7.

Extra ondersteuning bedrijven bij implementatie circulariteit

100

100

100

Een betere aansluiting tussen opleiding/onderwijs en werk/arbeidsmarkt 8.

Tegengaan Jeugdwerkloosheid

350

350

133

217

9.

Helmond Stagestad

150

150

50

50

100

Op niveau houden van het culturele klimaat 10.

Fundament voor door corona geraakte basis infrastructuur

11.

Extra impuls voor vergroten levendigheid in centrum

2.000

2.000

0

300

300

173

10

10

117

330

330

208

70

30

92

3.430

1.424

463

214

1.792

Versnelling van digitalisering 12.

Extra inzet op digitale inclusie (i.c.m. aanpak van laaggeletterdheid) Totaal aan impulsen

11.680

22

8.250

Stand van zaken crisis- herstelnota totaal De crisis- en herstelnota had een looptijd tot en met 2024. Dit betekent dat de looptijd verstreken is. Er zijn echter een tweetal onderdelen waarvan de uitvoering doorloopt na 2024. Dit zijn: • Multifunctionele wijkaccommodatie in Rijpelberg; In oktober 2019 heeft uw Raad het gewijzigde Integraal Huisvestingsplan 2018-2025 (IHP) vastgesteld. Voor de wijk Rijpelberg is besloten om het scenario van één nieuw schoolgebouw in Rijpelberg verder uit te werken. Dit scenario gaat uit van één nieuw schoolgebouw waarin twee basisscholen (Stichting Openbare Basisscholen Helmond (OBSH) en QLIQ) bij elkaar komen. Voor het onderwijsdeel zijn middelen gereserveerd via het IHP. Echter, voor een mogelijke toevoeging van een Multi Functionele Accommodatie (MFA) waren nog geen middelen gereserveerd. Vanuit de crisisen herstelnota en de reserve corona reserveerden we hiervoor € 2,75 miljoen. Dit bedrag is inmiddels gestort in de dekkingsreserve kapitaallasten voor het afdekken van de toekomstige kapitaallasten van deze investering. De verwachte afwikkeling is voorzien in 2027. • Creëren van extra perspectief jongeren. De activiteiten voor het creëren van extra perspectief voor jongeren lopen nog tot en met 2027. Deze maken onderdeel uit van het Meerjarenprogramma Jeugd Helmond 2024-2032.

Het doel is om het perspectief voor jeugdigen in onze stad te versterken. De verwachte uitgaven in de periode 2025-2027 zijn € 790.000. Concluderend, verwachten we nog een bedrag van € 3,54 miljoen uit de reserve corona te gaan besteden. Deze middelen blijven in de reserve zitten totdat de werkelijke uitgaven zijn afgewikkeld. De omvang van de reserve corona bedraagt eind 2024 echter nog € 4,54 miljoen. Dit betekent dat er in de reserve corona, op basis van de huidige informatie, een bedrag resteert van € 1,0 miljoen waar geen concrete besteding voor is. Gezien de looptijd van de nota verstreken is, stellen wij voor om het bedrag van € 1,0 miljoen bij de Voorjaarsnota 2025 toe te voegen aan de algemene middelen en deze te betrekken bij de beschikbare bestedingsruimte voor de begroting 2026. Daarnaast stellen wij voor om de reserve corona te handhaven tot de afwikkeling van de kosten in 2027 en daarna op te heffen. In de documenten van de P&C-cyclus (Planning- en Controlcyclus) nemen we vanaf 2025 geen aparte voortgangsparagraaf meer op over de crisis- en herstelnota. Over de voortgang van de nog uit te voeren activiteiten rapporteren we in de begrotingsprogramma's waar deze activiteiten onderdeel van uitmaken.

23

Jaarverslag

24

3 Programma's 3.1 Meedoen, rondkomen, vooruitkomen 3.1.1 Zorg en Welzijn 3.1.1.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners zien om naar elkaar en zetten zich actief in voor hun eigen omgeving. Iedereen kan meedoen aan de samenleving en deelnemen aan activiteiten. Problemen en zorgvragen van inwoners zijn we zoveel mogelijk vóór en worden vroegtijdig opgepakt. Inwoners die zichzelf niet kunnen redden, kunnen rekenen op goede ondersteuning, dichtbij, in samenhang en op maat. •

•

• • • •

We versterken de sociale netwerken en voorzieningen in de sociale basis door te investeren in de ondersteuning van inwoners en organisaties die zich inzetten voor eigen buurt, wijk, of gemeenschap. Problemen en zorgvragen van inwoners zijn we zoveel mogelijk vóór en pakken we vroegtijdig op, met behulp van een sterke sociale basis: o Met krachtige sociale teams zorgen we voor vrij toegankelijke brede basisondersteuning voor wie het niet zelf redt en aanvullende specialistische zorg en ondersteuning voor als dat nodig is. o Het bereik van de sociale teams in de wijken Helmond-West, Helmond-Noord, Helmond-Binnenstad, Helmond-Oost en Rijpelberg neemt toe, terwijl het bereik in de overige wijken tenminste gelijk blijft. Zorg en ondersteuning in het sociaal domein is tijdig, werkt en bereikt de mensen die dit het hardst nodig hebben. Zorg en ondersteuning blijft toegankelijk en betaalbaar, ook op lange termijn. Een passend aanbod van wonen en zorg gericht op doorstroming. Onze inwoners worden vitaal ouder en zijn voorbereid op hun oude dag.

Om dit te bereiken hebben we: • De aanpak ‘Kansrijk’ gestart in Helmond-Oost, een verkenning uitgevoerd in Helmond-Noord en de bestaande aanpak in andere wijken versterkt met nieuwe vrijwilligers en activiteiten. • Een concept-afwegingskader voor woonvoorzieningen ontwikkeld en afgestemd met partners. • Een concept-ondernemingsplan opgesteld voor de Time-Out & Verblijfsvoorzieningen, dat met partners en een klankbordgroep is besproken. • Het project ‘Praten over Later’ succesvol uitgerold in Brandevoort en een verkenning gestart voor verdere uitbreiding in Helmond-Noord, Helmond-Oost en Stiphout. • Informatieavonden georganiseerd over valpreventie, waar bijna 1.00 inwoners aan deelnamen. Daarvan zijn 287 senioren met een hoog valrisico doorverwezen naar erkende valpreventieprogramma's. • De opdracht aan Sociale Teams Helmond geëvalueerd en het contract met twee jaar verlengd vanaf 2026, om de brede basisondersteuning toegankelijk te houden. • De Helmond Aanpak, waarbij de samenwerking tussen beroepskrachten in welzijn, inkomen, wonen, zorg en de hulpvraag van inwoners centraal staat versterkt en uitgebreid naar Helmond-Noord.

25

3.1.1.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Integraal Zorgakkoord (IZA) / Peel Duurzaam Gezond In het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn landelijke afspraken gemaakt met als doel het verbeteren van de gezondheid, het inperken van de toenemende vraag naar zorg en het beheersen van de toenemende kosten van de zorg in de zorgverzekeringswet. Deze afspraken werken we op regionaal niveau uit in een regioplan. We doen dit in het samenwerkingsnetwerk Peel Duurzaam Gezond, waarin naast gemeente Helmond, GR Peelgemeenten, zorgverzekeraar Centraal Ziekenfonds (CZ), zorg- en welzijnsorganisaties en vertegenwoordigers van inwoners deelnemen. De prioritaire opgaven waar we vanaf 2024 aan werken zijn gericht op het bevorderen van gezondheid door de inzet van passende zorg en ondersteuning, het vergroten van de eigen regie en zingeving, een toekomstbestendige arbeidsmarkt in de zorg en een gezonde leefomgeving. Nog niet afgerond. De afspraken lopen tot en met 2026. Daarnaast heeft de VNG eind 2024 een resolutie aangenomen om te stoppen met IZA totdat er duurzame afspraken zijn gemaakt over de financiële situatie van de gemeenten. Dit zorgt voor vertraging in de afspraken uit het regioplan, in elk geval vanuit de gemeenten. Uitbreiding aanpak ‘Kansrijk’ ‘Kansrijk’ is een wijkgerichte aanpak in de vorm van een bewonersinitiatief. In de aanpak staat de vraag van de inwoner centraal.

Vrijwilligers werken samen met professionele organisaties aan het welzijn van inwoners en creëren zo een wijk waarin men zich thuis voelt. Wegnemen van drempels, verbinden van initiatieven en organisaties, van vraag en aanbod, het bevorderen van sociale samenhang en ontmoeten zijn kernbegrippen in deze aanpak. Deze aanpak wordt in 2024 uitgebreid naar andere wijken. Nog niet afgerond. Het bewonersinitiatief 'Kansrijk’ blijft zich tot 2027 uitbreiden over meerdere wijken. In 2024 is de aanpak gestart in Helmond-Oost en heeft er een verkenning plaatsgevonden in Helmond-Noord. Naar verwachting volgt daar in 2025 de implementatie. Ook is gewerkt aan de versterking en uitbreiding van het initiatief in de bestaande wijken: Mierlo-Hout, Brandevoort en Helmond-West. Hier zijn nieuwe vrijwilligers actief geworden en zijn nieuwe activiteiten in de wijk gestart. Een passend aanbod van wonen en zorg gericht op doorstroming Om diverse doelgroepen die zorg ontvangen beter te bedienen werken we samen met de woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties op basis van de visie op wonen, welzijn en zorg een afwegingskader wonen en zorg uit. Door de inzet van een verhuiscoach of seniorenmakelaar stimuleren we doorstroming. We richten ons hierbij eerst op de sociale huurmarkt en onderzoeken of uitbreiding naar de particuliere huur- en koopmarkt mogelijk is. Nog niet afgerond.

Het concept-afwegingskader woonzorgvoorzieningen is ter consultatie voorgelegd aan de partners uit het bestuurlijk overleg wonen, welzijn en zorg en aan huisartsen. Op basis van hun feedback wordt het verder aangescherpt. In 2025 wordt het afwegingskader vastgesteld en wordt de raad hierover geïnformeerd per raadsinformatiebrief. Het stimuleren van doorstroming op de woningmarkt is doorgeschoven naar 2025. Time-out & Verblijfsvoorziening Nu de locatiekeuze is gemaakt, vindt in 2024 de planuitwerking en voorbereiding voor de realisatie van de Time-out & Verblijfsvoorziening plaats. Dit doen we samen met zorgpartners, woningcorporaties en een klankbordgroep bestaande uit belanghebbenden. Onderdeel hiervan is de

26

oplevering van een ondernemingsplan, bouwontwerp en veiligheids- en beheerplan. De feitelijke realisatie is beoogd voor 2025/2026. Nog niet afgerond. Voor de Time Out & Verblijfsvoorziening voor mensen met onbegrepen gedrag is eind 2024 het concept-ondernemingsplan afgerond. Uit het concept-ondernemingsplan blijkt dat een herziening van het businessplan nodig blijkt vanuit voortschrijdende inzichten en financiële consequenties. In 2025 komt het College bij de raad erop terug. Project ‘Praten over Later’ Het is belangrijk dat alle ouderen zich ervan bewust worden dat zij zelf een verantwoordelijkheid hebben bij de inrichting van hun oude dag. Het gaat dan over het tijdig opbouwen van een sterk sociaal netwerk en het tijdig zorgen voor passende huisvesting. De partners van het Netwerk Aandacht voor Ouderen rollen in 2024 het project ‘Praten over Later’ uit in diverse wijken in onze stad. Met dit project willen we dat mensen in gesprek gaan over de vraag hoe zij ouder willen worden, over hun wensen en verwachtingen. Dit doen we door het organiseren van wijkbijeenkomsten waarin geschoolde vrijwilligers een hoofdrol spelen. Waar nodig volgen individuele gesprekken met professionals. Verder werken we in 2024 aan meer verbinding tussen partijen die zich vanuit verschillende terreinen inzetten voor ouderen. Nog niet afgerond. Het project is met succes uitgerold in Brandevoort.

Daar zijn meerdere zorgcirkels actief die vragen van oudere inwoners oppakken en koppelen aan vrijwillig aanbod uit de wijk. Ook zijn professionele organisaties goed aangehaakt om vervolgvragen op te pakken, denk aan zorg, welzijn en sociale teams. In 2024 is vanuit Aandacht voor Ouderen ook een start gemaakt met de verkenning in de wijken Noord, Stiphout en Oost. Het project wordt omarmd en sluit aan bij de behoefte. Het vinden van een partij die het op vrijwillige basis wil/kan coördineren is echter moeilijk. Er wordt aansluiting gezocht bij Kansrijk die in dezelfde wijken actief gaat worden. Integrale aanpak Valpreventie In 2024 start de aanpak Valpreventie als onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Ouderen met een beperktere mobiliteit en een hoog valrisico worden gesignaleerd via informatiebijeenkomsten in de wijken en door de huisarts, zorg- en welzijnsprofessionals, de Katholieke Bond voor Ouderen (KBO) en de sociale omgeving. Op basis van een korte valrisico-test worden mensen geleid naar gevalideerde valpreventieprogramma’s. Elk kwartaal start het programma in vier nieuwe wijken. Na afronding van het individuele programma worden ouderen gestimuleerd om door te gaan met een passend regulier beweegaanbod. Behaald. Wij hebben in 2024 bijna 1.000 inwoners bereikt via informatiebijeenkomsten in verschillende wijken.

Op basis van de valrisico-testen die daarbij zijn afgenomen, hebben 287 senioren deelgenomen aan cursussen. Zij beoordeelden deze met een cijfer van gemiddeld 8,4. De stap naar structureel beweegaanbod, na afloop van de valpreventiecursus, blijft een aandachtspunt. Ook ketenpartners zijn zeer tevreden over de aanpak door JIBB+. Monitoring en evaluatie opdracht Sociale Teams Helmond Binnen de overeenkomst zijn prestatieafspraken en Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) afgesproken op de uitvoering, het bereik, de tijdigheid en tevredenheid met de hulp, en op de samenwerking met partners. Jaarlijks verantwoordt STH zich hiervoor. We hebben voor een periode van maximaal acht jaar een contract gesloten met Stichting Sociale Teams Helmond. Eind 2024 evalueren we de opdracht ter voorbereiding op besluitvorming voor de eerste contractverlenging per 1 januari 2026. Behaald. Eind 2024 is de opdracht aan STH geëvalueerd en is het contract met STH verlengd met een periode van 2 jaar vanaf 1 januari 2026. Daarnaast heeft STH haar jaarverantwoording over 2023 en de halfjaarverantwoording over de eerste helft van 2024 ingediend. 27

Huis van het Recht Dit betreft een fysiek loket waar mensen terecht kunnen met problemen die betrekking hebben op juridisch én sociaal terrein. In de raadsinformatiebrief 46 van 4 april 2023 is de stand van zaken weergegeven van de uitvoering van de motie inzake het Huis van het Recht. De mogelijkheden worden nu onderzocht om te komen tot Justitie in de wijk in de vorm van wijkrechtspraak. Dat gebeurt door aansluiting te zoeken met het project Preventie met Gezag. De koppeling van Justitie in de wijk met Preventie met Gezag is al aanwezig bij projecten in de gemeenten Eindhoven en Tilburg. Helmond wil lering trekken uit die projecten. In Helmond wordt bezien of de onderwerpen schoolverzuim en schuldenproblematiek zich lenen voor nadere uitwerking, omdat dit in Helmond belangrijke risicofactoren zijn. Nog niet afgerond. Zoals vermeld in Raadsinformatiebrief 185 (2024) onder 'Vernieuwde aanpak schoolverzuim’ neemt de Rechtbank als één van de partners deel aan de vernieuwde aanpak schoolverzuim. Dat betekent dat de Rechtbank als één van de justitiële partners eerder wordt betrokken in de aanpak schoolverzuim, in plaats van als laatste in de keten. Daarbij maken we gebruik van goede voorbeelden uit het land. Aanvullende resultaten Helmond aanpak De Helmond Aanpak is in 2024 uitgebreid van Helmond-West naar Helmond-Noord.

De uitrol is geïntensiveerd met het aantrekken van een externe kartrekker. De Helmond Aanpak bevordert samenwerking tussen organisaties voor toegankelijke zorg en ondersteuning. Er zijn herkenbare ‘voordeuren’, een eenduidige werkwijze, multidisciplinair overleg bij complexe hulpvragen en een vast aanspreekpunt per inwoner. Partners lossen belemmeringen samen op en meten maatschappelijke impact voor continue verbetering. Vervanging primaire processysteem Sociaal Domein Het primaire processysteem voor het Sociaal Domein is vervangen. Daarbij zijn ook alle onderliggende managementdashboards aangepast om de dienstverlening te verbeteren.

28

3.1.1.3

Wat heeft het gekost per hoofdproduct (HP)?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2024 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

Begroting na wijzigingen Baten

640 Sociale Netwerken 642 Basisvoorzieningen accommodaties 674 Maatschappelijke ondersteuning 675 Specialistische ondersteuning 677 Sociaal innovatief fonds 690 Wmo individuele voorzieningen 695 Wmo persoonlijke ondersteuning 720 Lijkbezorging Totaal saldo baten en lasten

640 Sociale Netwerken 642 Basisvoorzieningen accommodaties 674 Maatschappelijke ondersteuning 675 Specialistische ondersteuning 690 Wmo individuele voorzieningen 695 Wmo persoonlijke ondersteuning Totaal mutaties reserves Saldo TH1.1 Zorg en Welzijn

1.476 466 170 437 942 3.491

Lasten 805 2.174 5.887 5.144 5.246 37.947 10 57.213

Saldo -805 -698 -5.421 -4.974 0 -4.809 -37.005 -10 -53.722

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijzigingen ontrekking storting Baten Lasten Saldo 0 22 22 429 429 0 0 0 500 500 2.125 6.725 -4.600 3.076 6.725 -3.649 6.567

63.938

Saldo -687 -2.674 -5.037 -3.362 -2 -6.075 -37.295 -10 -55.142

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 118 V -1.976 N 384 V 1.612 V -2 N -1.266 N -290 N 0 V -1.420 N Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -118 N 1.975 V -430 N -1.612 N 1.266 V 288 V 1.369 V -51

Rekeningen

-57.371

Baten 0 1.393 1.454 73 0 380 1.269 0 4.569

Lasten 687 4.066 6.491 3.435 2 6.455 38.564 10 59.711 Rekeningen

Baten 0 1.997 380 0 1.766 2.413 6.556

Lasten 118

6725 8.836

Saldo -118 1.997 -1 -1.612 1.766 -4.312 -2.280

11.125

68.547

-57.422

381 1.612

N

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct 642 Basisvoorzieningen Accommodaties Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 1,976 miljoen. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er meer onderhoudskosten voor deze accommodaties geboekt zijn, waarbij de dekking op een ander hoofdproduct, vanuit Vastgoed, verantwoord wordt (€ 184.000). Daarnaast is de begroting voor de subsidies aan wijkaccommodaties gedeeltelijk geraamd op hoofdproduct 674 (zie hieronder). De realisatie is echter wel volledig geboekt op dit hoofdproduct (nadeel € 1,254 miljoen). Het overige verschil heeft te maken met boekingen met betrekking tot 2023 die pas in 2024 verantwoord zijn (nadeel € 455.000). Tot slot zijn de baten lager dan begroot (nadeel € 83.000) als gevolg van minder huuropbrengsten bij de diverse wijkaccommodaties. Toelichting afwijking hoofdproduct 674 Maatschappelijke Ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 384.000. Dit is een saldo van meer baten (voordeel € 988.000) en meer lasten (nadeel € 604.000). Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de baten en lasten van de Specifieke Uitkering (SPUK) Integraal Zorgakkoord (IZA) bij de 2e Berap op een ander hoofdproduct zijn begroot. Destijds was nog niet geheel duidelijke hoe de verdeling van deze middelen ingezet zou gaan worden.

Een deel van de realisatie van de baten en de lasten vanuit deze SPUK is op dit hoofdproduct verantwoordt vandaar de afwijking aan zowel de baten- als aan de lastenkant (€ 967.000 voordeel en nadeel). De baten hebben een klein voordeel van € 20.000 op de overige posten. Verder resteert op dit hoofdproduct € 600.000 (voordeel) op de begrote subsidies, deze dienen ter dekking van de subsidies voor wijkaccommodaties onder hoofdproduct 642. Daarnaast komt de afwijking doordat er meer interne uren op dit hoofdproduct zijn geboekt (nadeel 29

€ 225.000). Het totaal voordelig saldo wordt uiteindelijk veroorzaakt door enkele kleine afwijkingen op de lasten (nadeel € 10.000). Toelichting afwijking hoofdproduct 675 Specialistische Ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1,612 miljoen. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de bijdragen voor Veilig Thuis 2024 abusievelijk onder HP695 zijn verantwoord, waardoor op dit hoofdproduct een voordelig saldo ontstaat en HP695 een nadelig saldo. Toelichting afwijking hoofdproduct 690 WMO Individuele voorzieningen Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 1,266 miljoen. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten voor rolstoelen, vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen. Het betreft hogere uitgaven in verband met enkele dure woningaanpassingen en stijgende kosten voor duurdere rolstoel- en vervoersvoorzieningen (nadeel € 1,0 miljoen). Daarnaast zijn er ook de uitgaven voor het collectief vervoer hoger dan geraamd als gevolg van hogere brandstofprijzen en Collectieve Arbeidsovereenkomst (CAO) verhogingen (nadeel € 250.000). Toelichting afwijking hoofdproduct 695 WMO Persoonlijke Ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 290.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een nadelig saldo op het onderdeel Veilig Thuis ca.

€ 1,7 miljoen wat begroot is op HP675 en abusievelijk verantwoord is onder het hoofdproduct Persoonlijke Ondersteuning. Daar tegenover staat een positieve afwijking van ca. € 1,5 miljoen op Beschermd Wonen, De oorzaak hiervan, is dat de decentralisatie-uitkering nog altijd is ingevoerd conform de nieuwe verdeelsystematiek. Toelichting verrekening met reserves op het onderdeel Zorg en Welzijn Volgens besluitvorming zijn de resultaten (zowel positief als negatief) op het onderdeel Zorg en Welzijn verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. Per saldo is € 1,42 miljoen onttrokken aan de reserve Sociaal Domein.

30

3.1.2 Werk en Inkomen 3.1.2.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: We streven naar bestaanszekerheid voor alle inwoners. We hebben aandacht voor een adequaat vangnet voor alle inwoners die worstelen met bestaanszekerheid en/of hulp nodig hebben bij het vinden van een passende werkplek. Onderdeel daarvan is een inclusieve arbeidsmarkt waarin vaardigheden centraal staan om elk talent te benutten, zeker in de huidige tijd van arbeidsmarktkrapte. Doelstellingen • Borging van bestaans- en inkomenszekerheid. • Iedereen die kan is aan het werk of participeert, waar nodig met ondersteuning. • Meer inwoners hebben een inkomen waarmee zij kunnen voorzien in hun levensonderhoud. • (Generatie)armoede doorbreken zodat iedereen rondkomt, meedoet en vooruitkomt. • Vermindering energiearmoede zowel voor de korte als lange termijn • Vroegtijdig signaleren schuldenproblematiek en een drempelloze toegang tot hulp. • Onderwijs en arbeidsmarkt sluiten op elkaar aan. Om dit te bereiken hebben we: • Via Senzer een pilot uitgevoerd waarbij 30 inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt intensieve dienstverlening kregen. • Een eerste start gemaakt met de voorbereidingen voor de herziening van de Participatiewet. • De pilot ‘Startbanen’ voor statushouders uitgevoerd en verlengd voor 2025.

• Een regionale servicedesk Social Return Helmond-De Peel opgezet om opdrachtnemers te ondersteunen bij het voldoen aan de Social Return on Investment (SROI)-verplichting. • Verschillende varianten voor de Helmondpas uitgewerkt. • Een plan van aanpak ontwikkeld voor de inzet van ervaringsdeskundigheid bij het tegengaan of voorkomen van uitsluiting door (generatie-)armoede. Dit heeft geleid tot de start van twee ervaringsdeskundigen bij de LEVgroep. • De inkomensgrenzen voor de bijzondere bijstand en de collectieve aanvullende zorgverzekering verhoogd van 120% naar 130% van de bijstandsnorm. • Het Beleidsplan Armoede & Schulden geactualiseerd en een uitvoeringsplan voor 2025-2026 opgesteld. • Een witgoedregeling opgezet, waarmee inwoners tot 130% van de bijstandsnorm een energieslurpend witgoedapparaat kunnen vervangen. • De inkomensverklaring verruimd met de tegemoetkoming voor dierenartskosten.

31

3.1.2.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Inzet participatie voor inwoners met grote afstand tot de arbeidsmarkt In 2023 is een regionale pilot gestart voor inwoners met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt. Doel is het ontwikkelen van een integrale aanpak gericht op het laten meedoen van inwoners in de maatschappij, juist als werk (nog) niet haalbaar is. In 2024 wordt de pilot geëvalueerd. Voor de uitvoering van deze pilot zijn vanuit het positief resultaat 2021 van Senzer middelen beschikbaar gesteld. De uitkomsten worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van de reguliere dienstverlening van Senzer. Nog niet afgerond. De pilot heeft een ander tijdspad dan in de begroting stond aangegeven. In 2024 is Senzer gestart met intensievere dienstverlening aan 30 inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in Helmond-West. De pilot sluit aan bij de Helmond Aanpak. Eind 2025 volgt een evaluatie. Voorbereidingen herziening Participatiewet in Balans De herziening van de Participatiewet bestaat uit twintig maatregelen waarmee o.a. meer ruimte is voor maatwerk en werken vanuit vertrouwen. Naar verwachting treedt de wet op 1 januari 2025 in werking. In 2024 treft Senzer de benodigde voorbereidingen zodat in 2025 volgens de uitgangspunten gewerkt kan worden. Behaald. De benodigde voorbereidingen zijn afgerond. Behandeling van de wetswijziging heeft echter vertraging opgelopen.

De huidige verwachting is dat de maatregelen per 1 januari 2026 ingaan. De gemeente en Senzer bereiden zich hierop voor, zodat in 2026 gewerkt kan worden volgens de nieuwe uitgangspunten. Arbeidsmarkttoeleiding statushouders Per 2024 start de pilot ’startbanen’ met een looptijd van een jaar. Statushouders krijgen bij vestiging in de gemeente een betaalde baan aangeboden waardoor ze direct kunnen participeren en de taal leren op de werkvloer. Door middel van vier proeven met een aantal gemeenten (waaronder de gemeente Helmond), onderzoeken we in samenwerking met Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), VNG en Divosa wat goed werkt om de arbeidsmarktpositie van statushouders te verbeteren. Daarnaast maken we de komende vier jaar gebruik van een nieuwe rijksregeling waarbij we een ‘regionale verbinder’ aanstellen om het creëren van extra kansen (op werk) voor statushouders te bevorderen. Nog niet afgerond. De pilot startbanen is door het Ministerie verlengd met een jaar. De regionale verbinder is sinds augustus gestart. Er is in het eerste jaar van de pilot ingezet op betere samenwerking, extra trajectregie en een sterkere verbinding tussen inburgering en werk.

Social Return on Investment Social Return on Investment (SROI) is een arbeidsmarktinstrument dat door de gemeenten in de arbeidsmarktregio Helmond-de Peel ingezet wordt zodat iedereen naar vermogen kan participeren. Opdrachtnemers worden door sociale criteria in de opdrachtverstrekking verplicht om werkgelegenheid te creëren voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De onlangs opgerichte regionale servicedesk SROI ondersteunt opdrachtnemers bij het vervullen van hun SROIverplichting en ziet toe op de uitvoering ervan. Behaald. De dienstverlening van de regionale servicedesk Social Return Helmond-De Peel is in 2024 gestart. De servicedesk ondersteunt opdrachtnemers bij het invullen van hun SROI-verplichting en monitort de invulling. In 2025 wordt met andere gemeenten in de arbeidsmarktregio de inzet van de servicedesk geëvalueerd.

32

Helmondpas In het Ambitieakkoord is opgenomen dat we de mogelijkheden van een Helmondpas onderzoeken om meer mensen te kunnen laten meedoen. We werken verschillende varianten uit. Dit is noodzakelijk om de breedte van het project in kaart te brengen en ook de benodigde investeringen en de consequenties voor bestaande werkprocessen. Met deze verkenning beogen we dat er in 2024 een weloverwogen beslissing genomen kan worden over de richting en de gewenste ambities rondom de Helmondpas. Behaald. Er zijn verschillende varianten voor een Helmondpas uitgewerkt. De keuze voor het invoeren van een Helmondpas wordt aangehouden totdat de benodigde inhoudelijke en randvoorwaardelijke ontwikkelingen zijn gerealiseerd, zoals financiën, infrastructuur en gemeentelijke dienstverlening. Aanpak Ervaringsdeskundigheid In 2024 ontwikkelen we op basis van een gezamenlijke visie met inwoners en partners in de stad een plan van aanpak voor inzet ervaringsdeskundigheid bij het tegengaan of voorkomen van uitsluiting door (generatie-)armoede. Inzet van ervaringsdeskundigheid helpt de menselijke maat terug te brengen en het vertrouwen tussen overheid en burger te vergroten.

Het helpt de opgehaalde ervaringen te duiden, op hun waarde te schatten en in een bredere context te plaatsen, zodat de gemeente en/of partners ervaringskennis effectief kunnen inzetten om beleid en dienstverlening beter te laten aansluiten bij wat inwoners werkelijk nodig hebben. Behaald. In 2024 hebben we samen met inwoners en partners in de stad, een plan van aanpak ontwikkeld voor de inzet van ervaringsdeskundigheid. Als gevolg hiervan zijn eind 2024 twee ervaringsdeskundigen op het gebied van armoede en schulden gestart bij de LEVgroep. Zij worden op concrete opdrachten ingezet vanuit de LEVgroep, Senzer, Sociale Teams Helmond en gemeente Helmond. Verhoging inkomensgrens minimaregelingen Conform het Ambitieakkoord hebben we de inkomensgrenzen voor de inkomensverklaring verhoogd van 120% naar 130% van de bijstandsnorm. Per 1 januari 2024 verhogen we de inkomensgrenzen van een aantal regelingen binnen de bijzondere bijstand en voor de Collectieve Aanvullende Verzekering (CAV). In 2024 bekijken we op welke wijze de individuele inkomenstoeslag (IIT) voor inwoners met een langdurig laag inkomen moet worden aangepast, zodat dit per 1 januari 2025 in werking kan treden. Behaald. Per 1 januari 2024 zijn de inkomensgrenzen voor bijzondere bijstand en de collectieve aanvullende zorgverzekering (CAV) verhoogd van 120% naar 130% van de bijstandsnorm.

Ten aanzien van de Individuele inkomenstoeslag (IIT) is in 2024 na onderzoek besloten om deze niet aan te passen. Er zijn geen financiële middelen om de doelgroep van de IIT uit te breiden. Beleidsplan minima- en schuldhulpverlening 2024-2028 In 2024 actualiseren we het Beleidsplan armoede en schulden. In dit plan komt meer nadruk te liggen op preventie. Dit betekent onder meer dat we naar aanleiding van de wettelijke verkorting van de schuldhulpverleningstrajecten extra inzetten op (na)begeleiding bij iedere schuldregeling. We stimuleren het gebruik van saneringskredieten bij schuldregelingen. Zo verminderen we financiële stress bij inwoners en zorgen we dat het loont om te gaan werken tijdens het schuldentraject. Een ander onderdeel uit het plan is het ontwikkelen van een duidelijkere en blijvende doorlopende leerlijn financiële educatie in samenwerking met het onderwijs. Behaald. Het beleidsplan is als Beleidsplan Armoede & Schulden 2024-2028 in juli 2024 vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast is eind 2024 het uitvoeringsplan armoede en schulden 2025-2026 vastgesteld in het college. 33

Uitvoering regeling energiezuinig witgoed voor lage inkomens De gemeente wil inwoners met een laag inkomen helpen de energierekening zo laag mogelijk te houden en tegelijkertijd een stap zetten in de verduurzaming. Een witgoedregeling, waartoe de gemeenteraad in een motie heeft opgeroepen, levert daar een positieve bijdrage aan. Als de raad bij de begrotingsbehandeling 2024 positief besluit over de regeling inclusief de bijbehorende kosten, wordt deze in het eerste half jaar van 2024 uitgevoerd. Nog niet afgerond. Per 15 oktober 2024 kunnen inwoners met een inkomen tot 130% van de geldende bijstandsnorm een energieslurpend witgoedapparaat omruilen voor een nieuw energiezuinig exemplaar. De regeling loopt tot juni 2025. Aanvullende resultaten Voucher dierenarts Voor inwoners met een laag inkomen wordt het steeds lastiger om de dierenartskosten te betalen bij een ziek of gewond huisdier. Uit diverse onderzoeken blijkt dat een huisdier belangrijk is voor het welzijn van inwoners. Het hebben van een huisdier draagt bij aan voorkomen van eenzaamheid. De raad heeft middels een motie opgeroepen om de huidige regeling voor vergoeding kosten dierenarts te verruimen, zodat de kosten minder een belemmering vormen voor het hebben van een huisdier. Dekking vindt plaats vanuit de Bijzondere Bijstand. Behaald. De huidige regeling is verruimd.

34

3.1.2.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2024 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

602 Uitvoering uitkeringsregelingen 603 Bijzondere bijstand 604 Schulddienstverlening 618 Werkgelegenheidsbeleid 619 Minima beleid 621 Participatie Totaal saldo baten en lasten

602 Uitvoering uitkeringsregelingen 603 Bijzondere bijstand 604 Schulddienstverlening 618 Werkgelegenheidsbeleid 619 Minima beleid 621 Participatie Totaal mutaties reserves Saldo TH1.2 Werk en inkomen

Begroting na wijzigingen Baten 41.927 304 259 0 10 2.726 45.226

Lasten 56.264 10.970 2.315 18.774 1.428 7.419 97.170

Saldo -14.337 -10.666 -2.056 -18.774 -1.418 -4.693 -51.944

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 0 0 0 1.567 0 1.567 0 0 0 0 0 0 0 0 0 550 0 550 2.117 0 2.117 47.343

97.170

Saldo -14.365 -9.582 -2.027 -19.341 -1.307 -3.572 -50.194

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -28 N 1.084 V 29 V -567 N 111 V 1.121 V 1.750 V

Rekeningen

-49.827

Baten 49.937 774 6 0 0 2.435 53.152

Lasten 64.302 10.356 2.033 19.341 1.307 6.007 103.346 Rekeningen

Baten 28 0 0 567 0 863 1.458

Lasten 0 2.565 28 0 111 752 3.456

Saldo 28 -2.565 -28 567 -111 111 -1.998

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N 28 V -4.132 N -28 N 567 V -111 N -439 N -4.115 N

54.610

106.802

-52.192

-2.365

N

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct 603 Bijzondere Bijstand Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1,084 miljoen. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat aan de batenkant de dekking voor de witgoedregeling gedeeltelijk uit de SPUKenergiearmoede geboekt is (€ 620.000). Deze was niet begroot. Daarnaast wordt het voordeel op dit hoofdproduct wordt met name veroorzaakt door lagere uitgaven aan de diverse minimaregelingen, met name de bijzondere bijstand en de collectief aanvullende verzekering (CAV) (voordeel € 450.000). De uitgaven in het kader van de witgoedregeling zijn hoger dan geraamd maar worden naast de inzet van de SPUK energie-armoede gedekt uit de inzet van de reserve (nadeel € 200.000). Binnen de regeling alleenverdienersproblematiek is het budget (€ 219.000) nog niet uitgegeven. Het voorstel is, om dit saldo middels resultaatbestemming over te hevelen naar 2025, omdat dat uitvoering van deze regeling in 2025 plaatsvindt. Toelichting afwijking hoofdproduct 618 Werkgelegenheidsbeleid Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 567.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door een afrekening op de WSW 2024 die hoger is uitgevallen dan begroot. Toelichting afwijking hoofdproduct 621 Participatie Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 1,121 miljoen.

Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt minder lasten (€ 1,415 miljoen) minder baten (€ 291.000) dan begroot Er is € 330.000 meer uitgegeven op Volwassen Educatie en op ID Banen. Daarnaast zijn er meer uitgaven voor inburgering verantwoordt onder de SPUK waardoor een positief resultaat op het product ontstaat. De decentralisatie-uitkeringen voor de pilot startbanen en laaggeletterdheid zijn in 2024 niet volledig ingezet vanwege een verlate implementatie (totaalbedrag € 389.000). 35

Via een verzoek tot resultaatbestemming is voorgesteld deze middelen over te hevelen naar 2025, waarin deze regelingen worden uitgevoerd. Toelichting afwijking onttrekking met de reserves hoofdproduct HP603 Bijzondere Bijstand Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 4,132 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat in 2024 kosten zijn gemaakt voor de afronding van de regeling energietoeslag en de witgoedregeling (€ 1,567 miljoen). De reserve koopkracht is eind 2023 opgeheven en het restantbedrag is bij de jaarrekening 2023 overgeheveld naar de reserve Sociaal Domein. In 2024 zijn de kosten voor de uitvoering van deze regeling aan de reserve onttrokken. Een mutatie van het saldo ter hoogte van € 1,7 miljoen is te verklaren doordat er eind 2024 Rijksmiddelen zijn ontvangen voor de vangnetconstructie energietoelage en startbanen statushouders. Deze middelen zijn onttrokken aan de reserve Bijzondere Bijstand en toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein. Het restantsaldo van € 865.000 is volgens besluitvorming toegevoegd aan de egalisatiereserve Sociaal Domein. Toelichting verrekening met reserves op het onderdeel Werk en Inkomen Volgens besluitvorming zijn de resultaten (zowel positief als negatief) op het onderdeel Werk en Inkomen verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. Per saldo is € 1,75 miljoen toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein.

36

3.1.3 Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs 3.1.3.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: We willen dat onze jeugd zich optimaal kan ontwikkelen en daarbij de kans krijgt hun talenten te ontdekken, zodat zij mee kunnen doen aan onze (toekomstige) samenleving. Jeugdigen voor wie dit niet vanzelfsprekend is helpen we met adequate ondersteuning en hulp. Doelstellingen • Kinderen en jeugdigen groeien gezond, veilig en kansrijk op in Helmond en krijgen wat nodig is om vanaf het prille begin een kansrijke en gezonde start te maken en zich ten volle te ontwikkelen (zie ook programma 2, thema Veiligheid). • Versterken van onderwijskansen en onderwijsdeelname van onze jeugdige inwoners. Alle kinderen en jeugdigen hebben een ontwikkelrecht, het liefst in een onderwijsomgeving waarin ze hun talenten kunnen ontwikkelen. • Gezinnen en jeugdigen die ondersteuning nodig hebben bij bijv. opvoeding, inkomen, financiën of psychische problemen of stoornissen krijgen deze snel en laagdrempelig, licht waar mogelijk, zwaarder en specialistisch indien nodig. • Kinderopvang/onderwijs en jeugdhulp sluiten beter op elkaar aan. • We voorkomen voortijdige schoolverlaters en thuiszitters en benutten de talenten van jongeren optimaal. • Er komen meer kleinschalige verblijfsvoorzieningen voor jeugdigen die hulp en ondersteuning nodig hebben, als alternatief voor gesloten jeugdhulp. • Passende en toekomstbestendige huisvesting voor onze onderwijsinstellingen.

Om dit te bereiken hebben we: • Verdere uitvoering gegeven aan de Ontwikkelkansennota 2024-2027 en de Helmondse Educatieve Agenda 2020-2030, inclusief de bijbehorende activiteiten voor 2024. • De ‘Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen-methodiek’ (MAZL), ter voorkoming van vroegtijdig schoolverlaten en thuiszitten, uitgerold op 8 van de 9 Helmondse Voortgezet Onderwijs (vo) en Voortgezet Speciaal Onderwijs (vso) scholen. • De verordening leerlingenvervoer en bijbehorende beleidsregels geactualiseerd. • De voorziening Walhallab als leer- en werkplaats voor kwetsbare jongeren voortgezet. • Een visie op nieuwkomersonderwijs ontwikkeld met verschillende partners, met besluitvorming gepland voor 2025. • Voorbereidingen getroffen om de samenwerkingsovereenkomst ‘10 voor de Jeugd’ om te zetten naar een gemeenschappelijke regeling, in lijn met de komende wetswijziging. • Het meerjarenprogramma Jeugd 2024-2028 Kansrijk, gezond en veilig opgroeien vastgesteld, en een plan van aanpak ontwikkeld voor de uitrol van wijkgerichte preventie. • Verdere uitvoering gegeven aan de regionale meerjarenaanpak huiselijk geweld en kindermishandeling.

3.1.3.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Vaststellen en uitvoeren Ontwikkelkansenbeleid In 2024 werken we met de uitvoeringspartners aan uitwerking en uitvoering van het tweetal centrale thema’s (de beste vroege start en taal centraal) opgenomen in het Ontwikkelkansenbeleid. De

37

uitwerking van de nota verbinden we aan uitvoeringsprogramma’s en ontwikkelopdrachten van de Helmondse Educatieve Agenda. Nog niet afgerond. De huidige Ontwikkelkansennota heeft een looptijd van 2024 - 2027. In 2024 hebben we samen met het onderwijs en kinderopvangpartners gewerkt aan het opstellen van nieuwe subsidieregels ontwikkelkansen en is er een werkgroep gestart om het bereik van Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) te vergroten. Ook is er een kostprijsonderzoek VVE afgerond wat heeft geleid tot aanpassing van de tarieven. We hebben gebruik gemaakt van de peutermonitor waardoor we beter kunnen sturen op bereik en resultaat VVE. Verdere uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda 2020-2030 (HEA) We intensiveren de uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda om (gelijke) kansen van jeugdigen te versterken. In 2024 werken we aan: • Het creëren van aanbod passende kinderopvang als onderdeel van de nota onderwijskansen. • Het starten van kansrijke pilots op het gebied van onderwijs-zorgarrangementen i.s.m. scholen en andere mogelijke partners. • Het uitbreiden en structureel borgen van de Verlengde Schooldag op scholen met een hoge achterstandsscore. • Afhankelijk van het rijksaanbod ontwikkelen van lokaal aanbod schoolontbijt. Nog niet afgerond. De Helmondse Educatieve Agenda (HEA) heeft een looptijd van 2020 - 2030.

In 2024 is er samen met partners onderzocht hoe we passende kinderopvang het beste vorm kunnen geven. De uitvoering staat gepland voor 2025. We hebben financieel bijgedragen aan een onderwijszorgarrangement op basisschool De Lindt. De verlengde schooldag is uitgevoerd op 10 basisscholen met een hoge achterstand score. Er is een projectgroep gestart om het aanbod van de Verlengde Schooldag te verbeteren. Voorkomen voortijdig schoolverlaters en thuiszitters In 2024 continueren we de ‘aanpak Mazl’ waarmee we ziekteverzuim signaleren en voorkomen samen met de scholen, GGD en leerplicht. We werken met partners verder aan een gezamenlijke aanpak, om langdurig verzuim en thuiszitten terug te dringen. Ook de voorziening Walhallab Helmond zetten we voort in 2024. Hiermee wordt voorkomen dat jongeren vroegtijdig stoppen met school, geen startkwalificatie behalen en verkeerde opleidingskeuzes maken en zij tussen wal en schip raken. In 2024 stellen we een nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten 2025-2029 op, alsook een nieuw vierjarig Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) beleidskader (doorstroompunt). Daarnaast actualiseren we in 2024 de verordening leerlingenvervoer conform de nieuwe VNGmodelverordening. Deels afgerond. In 2024 is op 8 van de 9 vo/vso scholen in Helmond de mazl-methodiek uitgerold. Het Vakcollege sluit in 2025 aan.

De wet ‘Van School naar duurzaam werk’ is nog niet in werking getreden. Hierdoor is het huidige regionaal programma voor voortijdig schoolverlaten verlengd tot 2026 en zal een nieuw programma en bijbehorend beleidskader pas tegen het eind van 2025/begin 2026 worden opgeleverd. De verordening leerlingenvervoer is geactualiseerd en vastgesteld door de raad in mei 2024. De voorziening Walhallab (een leer- en werkplaats voor kwetsbare jongeren) is in een andere vorm doorgezet en heeft in juli 2024 een doorstart gemaakt onder de nieuwe stichting Uniq. Visie op nieuwkomersonderwijs Het nieuwkomersonderwijs in de regio Helmond staat onder druk als gevolg van de toenemende stroom aan nieuwkomers. De huidige voorzieningen bereiken met regelmaat de grens van hun capaciteit. Toenemende instroom van nieuwkomers en de veranderende doelgroepen maken dat we opnieuw de vraag willen stellen hoe, en in welk samenwerkingsverband, we de eerste opvang van 38

nieuwkomers in het onderwijs het beste kunnen organiseren. In 2024 leveren we een visie op nieuwkomersonderwijs op dat richting geeft voor de ontwikkeling van het nieuwkomersonderwijs in de komende jaren. Nog niet afgerond. In 2024 is de visie geschreven in samenwerking met verschillende partners. In 2025 zal ook de bestuurlijke besluitvorming worden afgerond met als koers mei 2025. Uitwerking Hervormingsagenda Jeugd We bereiden ons gedurende 2024 voor op de lokale en regionale implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd. Ook bekijken we wat het wetstraject ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ voor de gemeente en de bestaande samenwerkingen gaat betekenen. Hierin wordt namelijk een verplichting opgenomen voor sterkere samenwerking tussen gemeente onderling. Nog niet afgerond. Als gevolg van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd en de komende wetswijziging ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ (behandeling in Tweede Kamer 3 maart 2025) wordt het een verplichting om de bestaande samenwerkingsovereenkomst (10 voor de jeugd) om te zetten naar een gemeenschappelijke regeling. Deze GR richt zich op de regionale inkoop van specialistische jeugdzorg en waarborgt een stevige regionale basis en organisatie van deze zorg voor de meest kwetsbare kinderen, zoals vereist in de nieuwe wetgeving.

De voorbereiding is in 2024 gestart en besluitvorming hierover vindt plaats in 2025. Effectieve jeugdpreventie in de wijk In 2024 starten we met de uitvoering van ons gebiedsgericht meerjarenprogramma jeugd en formuleren we samen met professionals in de wijk doelstellingen voor onze jeugd en gezinnen. Het resultaat hiervan is een wijkgericht, effectief jeugdpreventie-aanbod dat aansluit bij de behoefte. Nog niet afgerond. De inzet op effectieve wijkgerichte jeugdpreventie beslaat meerdere jaren. In mei 2024 heeft uw raad het Meerjarenprogramma Jeugd 2024-2028 Kansrijk, gezond en veilig opgroeien vastgesteld. Wijkgerichte preventie (impact gedreven werken op wijkniveau) is één van de drie pijlers. In de tweede helft van 2024 is een plan van aanpak voorbereid voor implementatie van deze werkwijze. Oplevering integraal huisvestingsplan onderwijs In 2024 leveren we een herijkt integraal huisvestingsplan onderwijs 2026-2040 op. Met dit plan hebben we inzicht in de maatregelen die de komende jaren tot 2040 moeten worden getroffen om te komen tot toekomstbestendige schoolgebouwen, die het onderwijsproces optimaal faciliteren.

We stellen de toekomstige behoefte aan voorzieningen in de onderwijshuisvesting op basis van leerlingenprognoses voor de komende 20 jaar vast en geven inzicht in de financiële consequenties op de korte, middellange en lange termijn van de te treffen huisvestingsmaatregelen. Nog niet afgerond. In 2024 zijn we, samen met de schoolbesturen, gestart met het opstellen van een visie voor het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs fase 2. Dit nieuwe IHP zal een periode van 2029 2044 gaan beslaan. Besluitvorming over het IHP heeft niet plaatsgevonden in 2024. De oorzaak hiervan is dat de uitvoering van de nieuwbouwprojecten uit het lopende IHP van 2017 vertraging hebben opgelopen door gewijzigde omstandigheden in inhoudelijke en financiële kaders. Uw raad heeft hierover in oktober 2024 een nieuw besluit genomen.

39

Monitoring en evaluatie opdracht Sociale Teams Helmond Binnen de overeenkomst zijn prestatieafspraken en Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) afgesproken op de uitvoering, het bereik, de tijdigheid en tevredenheid met de hulp, en op de samenwerking met partners. Jaarlijks verantwoordt STH zich hiervoor. We hebben voor een periode van maximaal acht jaar een contract gesloten met Stichting Sociale Teams Helmond. Eind 2024 evalueren we de opdracht ter voorbereiding op besluitvorming voor de eerste contractverlenging per 1 januari 2026. Behaald. Zie voor toelichting hierover 3.1.1.

3.1.3.3

Wat heeft het gekost per HP?

In onderstaande tabel is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en de realisatie (rekening) over 2024 per hoofdproduct weergegeven. Overzicht per hoofdproduct

(bedragen x 1.000/ - = negatief saldo)

Specificatie per Hoofdproduct

403 Sociale Netwerken 404 Basisvoorzieningen accommodaties 405 Basisvoorzieningen overig 406 Maatschappelijke ondersteuning 409 Specialistische ondersteuning 410 Huisvesting onderwijs 478 Techniekeducatie 575 Openbare speelgelegenheden 681 Voortijdig Schoolverlaten/Leerplicht/RMC Totaal saldo baten en lasten

404 Basisvoorzieningen accommodaties 405 Basisvoorzieningen overig 406 Maatschappelijke ondersteuning 409 Specialistische ondersteuning 410 Huisvesting onderwijs 478 Techniekeducatie 575 Openbare speelgelegenheden 681 Voortijdig Schoolverlaten/Leerplicht/RMC Totaal mutaties reserves Saldo TH1.3 Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs

Begroting na wijzigingen Baten 0 929 0 4.810 0 637 0 0 370 6.746

Lasten 234 1.034 3.438 9.585 45.381 6.573 92 318 1.198 67.853

Saldo -234 -105 -3.438 -4.775 -45.381 -5.936 -92 -318 -828 -61.107

Begroting na Begroting na Begroting na wijzigingen wijzigingen wijziging ontrekking storting Baten Lasten Saldo 1 0 1 116 0 116 0 0 0 9.050 0 9.050 325 450 -125 0 0 0 4 0 4 0 0 0 9.496 450 9.046 16.242

68.303

Saldo -235 69 -3.701 -3.849 -48.675 -5.593 -88 -274 -768 -63.114

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -1 N 174 V -263 N 926 V -3.294 N 343 V 4 V 44 V 60 V -2.007 N

Rekeningen

-52.061

Baten 0 865 894 4.840 914 954 0 25 585 9.077

Lasten 235 796 4.595 8.689 49.589 6.547 88 299 1.353 72.191 Rekeningen

Baten 1 508 0 12.344 325 0 4 0 13.182

Lasten 175 136 927 0 793 4 44 59 2.138

Saldo -174 372 -927 12.344 -468 -4 -40 -59 11.044

Realisatie t.o.v. Begroting Saldo V/N -175 N 256 V -927 N 3.294 V -343 N -4 N -44 N -59 N 1.998 V

22.259

74.329

-52.070

-9

N

Toelichting per hoofdproduct

Toelichting afwijking hoofdproduct 405 Basisvoorzieningen overig Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 263.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere baten (voordeel € 895.000). Deze baten hebben betrekking op SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) (€ 390.000) en SPUK Nationaal Programma Onderwijs (NPO) (€ 505.000). Aan de lastenkant zijn de uitgaven aan deze SPUK's geboekt (€ 895.000), dit is per saldo 0. Het restant saldo wordt veroorzaakt door een hogere bijdrage aan de GGD in 2024 (nadeel € 169.000). Toelichting afwijking hoofdproduct 406 Maatschappelijke Ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 926.000. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt doordat op dit hoofdproduct de transitiemiddelen begroot zijn (€ 1,2 miljoen), deze dienen in 2024 ter dekking van het tekort op de inzet van gespecialiseerde jeugdzorg, hoofdproduct 409. 40

Verder zijn de uitgaven aan leerlingenvervoer hoger dan geraamd door een stijging van het aantal leerlingen en de stijging van de kosten van het leerlingenvervoer (nadeel € 430.000). Tot slot is een compensatie voor de exploitant van het oude zwembad vervallen met de overgang naar het nieuwe zwembad (voordeel € 131.000). Toelichting afwijking hoofdproduct 409 Specialistische Ondersteuning Dit hoofdproduct heeft een nadelig saldo van € 3,294 miljoen. Het saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door de inzet de specialistische jeugdzorg. Het aantal cliënten dat een beroep doet op jeugdzorg is met ongeveer 1,5% toegenomen. De stijging van de uitgaven heeft, naast de prijsontwikkeling als gevolg van de Collectieve Arbeidsovereenkomsten (CAO's), met name te maken met de inzet van duurdere en zwaardere zorgvormen doordat de complexiteit van de ondersteuningsvragen toeneemt. Toelichting afwijking hoofdproduct 410 Huisvesting Onderwijs Dit hoofdproduct heeft een voordelig saldo van € 346.000. Er is per saldo € 268.000 meer aan baten gerealiseerd, het gaat hierbij om meerdere kleine bedragen, verdeeld binnen het hoofdproduct. Op de kapitaallasten is een voordeel ontstaan doordat er minder rente is toegerekend (€ 78.000) omdat het percentage rente-omslag voor 2024 is bijgesteld. Dit leidt tot een positief saldo op dit hoofdproduct (zie ook de toelichting op hoofdproduct 944).

Toelichting verrekening met reserves op het onderdeel Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs Volgens besluitvorming zijn de resultaten (zowel positief als negatief) op het onderdeel Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs verrekend met de egalisatiereserve Sociaal Domein. Per saldo is € 2,002 miljoen onttrokken aan de reserve Sociaal Domein.

41

3.1.4 Inclusie 3.1.4.1

Wat hebben we bereikt?

Beoogd maatschappelijk effect: Een inclusieve stad waar inwoners zich thuis voelen en zichzelf kunnen zijn. Waar iedereen gelijke kansen heeft om mee te doen, ongeacht afkomst, leeftijd, gender, seksuele voorkeur, beperking of plek waar je bed staat.

Doelstellingen • We maken Helmond de komende jaren toegankelijker (fysiek en sociaal) zodat alle inwoners volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving. • Het tegengaan van discriminatie, ook richting organisaties en bedrijven waarmee wij samenwerken. Daarnaast het stimuleren van meldingsbereidheid bij inwoners die discriminatie ervaren. • Inwoners die over een te smalle beurs of onvoldoende basisvaardigheden beschikken om hun weg te zoeken in het digitale stelsel, helpen we deze achterstand te overbruggen (zie ook Hoofdstuk 4.4.6: Digitale Stad, digitale inclusie). • Voor meer statushouders en asielzoekers, waaronder ook AMV’ers is passende opvang, huisvesting en onderwijs beschikbaar. • Statushouders krijgen de begeleiding die ze nodig hebben om te kunnen integreren in onze samenleving en een nieuw bestaan op te kunnen bouwen. Om dit te bereiken hebben we: • Participatietrajecten uitgevoerd ter voorbereiding op een Antidiscriminatie-agenda Helmond. • Een Actieplan VN-verdrag 2024-2025 opgesteld, met uitvoering van de geplande activiteiten in 2024. • Verder uitvoering gegeven aan het meerjarenbeleidsplan Regenboogbeleid 2023-2026, waaronder de doorontwikkeling van Huis onder de Regenboog, dat ondersteuning en informatie biedt aan LHBTIQ+ inwoners, scholen en organisaties.

• De Cultuurvisie 2040 vastgesteld, gericht op het bevorderen van de toegankelijkheid van kunst en cultuur, voor iedereen. • Inburgeringstrajecten en maatschappelijke begeleiding verzorgd voor statushouders, ter bevordering van taalvaardigheid en voorbereiding op werk en participatie in de lokale samenleving. • Oktober jl. hebben we wederom als gemeente Helmond deelgenomen aan Diversity Day. • In samenwerking met verschillende partners uitvoering gegeven aan het plan van aanpak digitale inclusie, waarbij we verschillende doelgroepen ondersteunen in digitale vaardigheden.

3.1.4.2

Wat hebben we ervoor gedaan?

Uitvoering Antidiscriminatie-agenda Helmond Vaststellen en uitvoeren van een gezamenlijke aanpak met inwoners en partners in de stad om de emancipatie te bevorderen en de positie te versterken van groepen inwoners die discriminatie ervaren. Nog niet afgerond. De planning van een brede participatie - een belangrijk criterium voor ons leverde vertraging op. In 2024 heeft de eerste van een 3-tal gesprekstafels plaatsgevonden met de gesprekstafel VN-verdrag Handicap. De andere 2 tafels - seksuele diversiteit en herkomst & religie vinden in 2025 plaats.

42

Opstellen en uitvoeren actieplan VN-verdrag Handicap (2024-2025) In 2024 werken we samen met een groep ervaringsdeskundigen met uiteenlopende beperkingen opnieuw een tweejarig actieplan uit voor het VN-verdrag Handicap. Het doel van dit actieplan (20242025) is: • Het vergroten van de bewustwording van het belang van toegankelijkheid In 2024 richten we ons daarbij nadrukkelijk op inwoners met een verstandelijke beperking en autismestoornissen. • Om de fysieke toegankelijkheid te vergroten wordt een toegankelijkheidsstandaard ontwikkeld voor de openbare ruimte die in 2023 is opgesteld. • Het derde speerpunt is het bevorderen van beweegactiviteiten voor mensen met een beperking. Behaald. Wij hebben samen met ervaringsdeskundigen een Actieplan VN-verdrag 2024-2025 opgesteld. De uitvoering loopt over 2 kalenderjaren. Tot de successen in 2024 behoren het mystery guest onderzoek naar de toegankelijkheid van de gemeente door ervaringsdeskundigen van ORO en de omvangrijke deelname van professionals aan cursussen van MEE de Meent groep. Inclusiviteit kreeg een plek in onze nieuwe Subsidieregeling sociaal domein en binnen het Evenementenbeleid. Daarnaast is intern het project Diversiteit op de Werkvloer van start gegaan.

Uitvoering meerjarenbeleidsplan regenboogbeleid 2023-2026 In 2024 richten we ons met name op de omgeving van de LHBTIQ+-doelgroep met als doel de bewustwording, acceptatie en daarmee de sociale veiligheid van de LHBTIQ+ gemeenschap – jong én oud - te vergroten. We faciliteren de doorontwikkeling van ‘Het Huis onder de Regenboog’ en eventuele initiatieven uit de gemeenschap zelf, zoals Pride Helmond. Deels behaald. Een groot aantal van de resultaten uit het Uitvoeringsplan regenboogbeleid 2024 zijn behaald. Bijzonder blij zijn wij met de doorontwikkeling van het Huis onder de Regenboog. Zij bieden een breed pallet aan ondersteuning en informatie voor LHBTIQ+ inwoners en adviseren scholen en organisaties op gebied van genderdiversiteit. Ook bieden zij ontmoeting en diverse activiteiten aan. Alle huisartsen in Helmond hebben in 2024 het handboek 'Het Huis onder de Regenboog’ ontvangen. Helaas moesten zorgaanbieders in 2024 voorrang geven aan andere prioriteiten dan het werken aan een 'Roze Loper’ die tot doel heeft de sociale acceptatie van LHBTI's in de zorg- en welzijnsinstellingen te bevorderen. Er zijn geen partijen opgestaan die een Pride willen organiseren in Helmond. Diversity Day Op 3 oktober jl. hebben we voor het eerst als gemeente Helmond deelgenomen aan Diversity Day. Deze dag stond in het teken van de educatie over Diversiteit, Inclusie en Gelijkwaardigheid (DIG).

Ook de komende jaren zullen we deelnemen en een passende invulling geven aan Diversity Day waar we medewerkers informeren en inspireren over DIG. Behaald. Op 1 oktober 2024 hebben we deelgenomen aan Diversity Day. Ontwikkelen Cultuurvisie 2040 In 2024 gaan we samen met de stad de Cultuurvisie 2040 opstellen waarin een toegankelijk kunst en cultuuraanbod een van de uitgangspunten is. Acties hiervoor worden opgenomen in een meerjarige uitvoeringsagenda (Zie ook programma 3, thema Cultuur). Behaald. De Cultuurvisie 2040 is op 2 juli 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Kunst en cultuur moeten toegankelijk zijn voor iedereen, er mogen geen drempels zijn voor cultuurdeelname. Daarom is de volgende missie geformuleerd: Heel Helmond. Volgend op de cultuurvisie stellen we een meerjarig uitvoeringsprogramma op, de cultuuragenda. Elke vier jaar bekijken we of deze agenda nog voldoet of dat we moeten bijstellen om de doelen te halen. 43

Digitale Inclusie We geven uitvoering aan het in 2023 vastgestelde en herijkte Plan van Aanpak Digitale Inclusie. We werken samen met diverse partners in de stad, onder meer in het kader van het Convenant Digitaal Bewustzijn (met o.a. bibliotheek, onderwijs- en welzijnsorganisaties en politie). Samen met de Erasmus Universiteit onderzoeken we onze huidige lokale context, de diverse doelgroepen en hun specifieke behoeften. Ook onderzoeken we in welke mate de Helmondpas hierbij een rol kan spelen. Behaald. In 2024 hebben we actief uitvoering gegeven aan het in 2023 vastgestelde en herijkte Plan van Aanpak Digitale Inclusie. Dit hebben we gedaan door gerichte activiteiten te organiseren voor verschillende doelgroepen, waaronder jongeren, werkenden (met focus op de arbeidsmarkt) en senioren in onze stad. Meedoen in een digitale samenleving is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Daarom hebben we specifieke acties ondernomen om in te spelen op de behoeften van onze inwoners. Zo hebben we senioren ondersteund bij het vergroten van hun digitale vaardigheden via extra cursussen en laagdrempelige bijeenkomsten, terwijl bij jongeren de nadruk lag op het versterken van hun digitale bewustzijn, onder andere door educatieve campagnes en interactieve workshops.

Onze aanpak is niet alleen door onszelf uitgevoerd, maar in nauwe samenwerking met diverse partners binnen het Convenant Digitaal Bewustzijn, waaronder de bibliotheek, onderwijs- en welzijnsorganisaties en de politie. Een concreet resultaat hiervan was de succesvolle organisatie van de Week van Digitaal Bewustzijn in 2024. Tijdens deze week zijn verschillende gezamenlijke en individuele activiteiten opgezet om jongeren bewuster te maken van digitale kansen en risico’s. Dit gebeurde onder andere via gastlessen op scholen en informatiesessies binnen jeugdorganisaties. Ook voor senioren hebben we in 2024 concrete stappen gezet. Zo hebben we opnieuw het initiatief Koffie met een Tablet georganiseerd, in samenwerking met de bibliotheek, Ter AA en de KBO’s. Dit programma heeft senioren via laagdrempelige sessies geholpen hun digitale vaardigheden te oefenen en meer vertrouwen te krijgen in het gebruik van digitale middelen. Door deze gerichte inspanningen hebben we ervoor gezorgd dat meer inwoners, ongeacht hun leeftijd of achtergrond, actief kunnen meedoen in de digitale samenleving. Realisatie nieuwe opvanglocaties Op basis van het Regioplan streven we naar de realisatie van een nieuwe tijdelijke AMV-locatie in onze stad. Daarnaast onderzoeken we een tijdelijke grotere opvanglocatie voor asielzoekers. Nog niet afgerond.