RN 010 Gebiedsvisie Stiphout 2022-2035 procesdocument
Tekst van het document
TIP
IDEE
Gebiedsvisie Stiphout | 03. ACTIETHEMA’S
Geothermie onderzoeken.
VOOR DE TOEKOMST IS Idee DIT MIJN:
VOOR DE TOEKOMST DIT MIJN: voor MaakISruimte
VOOR DE TOEKOMST Zorg IS DITvoor MIJN: een goede
55
De Dorpsstrat
03
DATA
4. Kloppend dorpshart
Het dorpse gevoel leeft gevoel in Stiphout. Maar het dorpshart geeftgeeft Het dorpse leeft in Stiphout. Maar het dorpshart daar steeds minder blijkminder van. blijk ‘De van. ziel ‘De is ziel weg.’ De drukke daar steeds is weg.’ De drukke krap ingericht Dorpsstraat isDorpsstraat onveilig isenonveilig krap en ingericht voor voor zowelzowel de de voorzieningen de weggebruikers. De geeft variatie het Het dorpse gevoel inals Stiphout. Maar het daarvan steeds voorzieningen als deleeft weggebruikers. Dedorpshart variatie van het winkelaanbod, de positie van de auto, toegankelijkheid en minder blijkde van.positie ‘De ziel is van weg.’ De drukke Dorpsstraat is onveilig enen krap winkelaanbod, de auto, toegankelijkheid veiligheid voor voetgangers en het belang van groen zijn ingericht voor zowel de voorzieningen de weggebruikers. De variatie van het veiligheid voor voetgangers enterrassen hetalsbelang van groen zijn bij dilemma's. Bruisende horen echter zonder twijfel winkelaanbod, de positie van auto, toegankelijkheid en veiligheid voor dilemma's. Bruisende terrassen horen echter zonder twijfel bij een de kloppend hart van Stiphout. voetgangers en het belang van groen zijn dilemma’s. Bruisende terrassen horen een kloppend hart van Stiphout.
4. Kloppend dorpshart 4. Kloppend dorpshart Verzorgd groen Divers winkelaanbod
echter zonder twijfel bij een kloppend hart van Stiphout.
Verzorgd groen
Divers winkelaanbod
Veilige straten Het dorpse gevoel leeft in Stiphout.Bruisende Maar hetterassen dorpshart geeft Het dorpse gevoel leeft in Stiphout. Maar het dorpshart geeft Verzorgd groen Divers winkelaanbod daar steeds minder blijk van. ‘De ziel is weg.’ De drukke daar steeds minderBruisende blijk van.terassen ‘De ziel is weg.’ De drukke Veilige straten Dorpsstraat is onveilig enBruisende krap ingericht voor zowel de Veilige straten terassen Dorpsstraatvoorzieningen is onveilig als en de krapweggebruikers. ingericht voor zowel de De variatie van het voorzieningen als de weggebruikers. van het winkelaanbod, de positie van De de variatie auto, toegankelijkheid en winkelaanbod, de positie van de auto, toegankelijkheid en veiligheid voor voetgangers en het belang van groen zijn veiligheid voor voetgangers het belang groen zijntwijfel bij dilemma's. Bruisendeenterrassen horenvan echter zonder dilemma's. Bruisende terrassen horen echter twijfel bij een kloppend hart vanzonder Stiphout.
Gebiedsvisie Stiphout | 03. ACTIETHEMA’S
eenUITSPRAKEN kloppend hart van Stiphout.
56
Ik vind met de auto gemakkelijk kunnen Verzorgd groen Divers winkelaanbod winkelen passen bij de Verzorgd groenis van Divers winkelaanbod dorpse schaal. Veilig verkeer Ik durf mijn kinderen hier belang. Veilige straten niet alleen naarBruisende de terassen Pak het parkeerprobleem Jumbo te laten lopen, Veilige straten Bruisende terassen aan. door hoe hard er hier Ontwikkel een dorpshart: gereden wordt. Creëer een sterker een plek waar men elkaar Uitspraken winkelgebied. Denk op straat kan ontmoeten. hierbij aan het toevoegen Hier mee komt er meer De winkels moeten van een extra supermarkt gezelligheid terug in het blijven, daar zijn we erg of het uitbouwen van de hart van Stiphout. tevreden mee. Er moeten huidige Jumbo. Om er geen ketens bijkomen, voor te zorgen dat men zeker geen Hema. Uitspraken niet voor alles naar de Ouderen met rollators stad hoeft is er ook de kunnen niet veilig behoefte aan meer winkelen door te weinig Creëer voor iedereen een andere soort winkels ruimte voor voetgangers plek waar men zich thuis zoals drogisterijen en en door de gladde, schuin kan voelen. een Hema bijvoorbeeld. aflopende straat.
Het dorpse karakter van Stiphout wordt zichtbaar in dedorpse Dorpsstraat. DitStiphout is hetwordt kloppende van de Het karakter van zichtbaarhart in dewijk. Dorpsstraat. Dit is het kloppende hart van de Er zijn winkeltjes en eetplekjes, maar ook een Hetendorpse karakter Stiphout wordt zichtwijk. Er zijn winkeltjes eetplekjes, maarvan ookDaar een komt supermarkt en andere bedrijvigheid. wel supermarkt en andere bedrijvigheid. Daar komt wel baar in de Dorpsstraat. Dit is het kloppende bij, dat deze straatdeook de centrale ontsluitingsweg bij, dat deze straat ook centrale ontsluitingsweg hart van de wijk. Er zijn winkeltjes enDit eetvoor Stiphout ersprake veel sprake is van verkeer. isis voor Stiphout en eren veel is van verkeer. Dit plekjes, en andere heeft negatief effect opook deeen ervaring heeft eeneen negatief effect op maar de ervaring vansupermarkt deze van deze bedrijvigheid. Daar komt wel bij, dat deze verblijfsplaats. verblijfsplaats. straat ook de centrale ontsluitingsweg is voor Naast de levendige Dorpsstraat, is er in Stiphout Naast de levendige Dorpsstraat, is er isinvan Stiphout Stiphout en er veel sprake verkeer. Dit geen grootschalige werkgelegenheid: er is geen geen grootschalige werkgelegenheid: geen van heeft een negatief effect operdeiservaring groot bedrijventerrein. Bewoners werken groot bedrijventerrein.
Bewoners voornamelijk buiten aan huis als werken dezeStiphout, verblijfsplaats. zelfstandige of hebben een klein bedrijf. voornamelijk buiten Stiphout, aan huis alsData zelfstandige of hebben een klein bedrijf. Het dorpse karakter van Stiphout wordt Naast de Dorpsstraat, iszichtbaar er inin in DeHet verschillende ontwikkelingsprojecten rondom dorpse karakter vanlevendige Stiphout wordt zichtbaar de Dorpsstraat. Dit het Hiermee kloppende hart de van de dedeDorpsstraat verdichten de is kern. Stiphout grootschalige werkgelegenDorpsstraat. Dit is geen het kloppende hart van De verschillende ontwikkelingsprojecten rondom worden ‘gaten’ inEr het dorp gevuld. Aandacht voor wijk. zijn winkeltjes en eetplekjes, maar ook heid: er isen geen groot bedrijventerrein. wijk. Er zijn winkeltjes eetplekjes, maar ook een een dorpse schaal, groen, klimaat en publieke ruimte is Hiermee de Dorpsstraat verdichten de kern. supermarkt en andere bedrijvigheid. Daar komt wel supermarkt endaarbij andere bedrijvigheid. Daar komt wel Bewoners werken voornamelijk buiten nodig. worden bij, ‘gaten’ in het dorpook gevuld. Aandacht voor dat deze straat de centrale ontsluitingsweg bij, dat deze straat ook aan de centrale ontsluitingsweg Stiphout, zelfstandige of hebben dorpse schaal, groen, klimaat enals publieke ruimte is Dit is voor Stiphout en erhuis veel sprake is van verkeer.
is voor Stiphout ennegatief er veel sprakeopisde vanervaring verkeer.van Dit deze een klein bedrijf. heeft een effect daarbij nodig. heeft een negatief effectverblijfsplaats. op de ervaring van deze verblijfsplaats. Bedrijvigheid Dorpsstraat
Tom van Tuijn Stedenbouw
Naast de levendige Dorpsstraat, is er in Stiphout Tom van Tuijn Stedenbouw
Naast de levendige Dorpsstraat, is er in Stiphout geen grootschalige werkgelegenheid: er is geen VOOR DE TOEKOMSTer is geen geen grootschalige werkgelegenheid: groot bedrijventerrein. IS DITBewoners werken MIJN: TOEKOMST grootVOORISDEDITvoornamelijk bedrijventerrein. MIJN: buiten Bewoners Stiphout, aanwerken huis als Ergens aan centraal in huis voornamelijkzelfstandige buiten Stiphout, als of hebben een klein bedrijf. het dorp een IDEEËN autoluw of autoloos zelfstandige of hebben een klein bedrijf. WENS
WENS
TIP
TIP
IDEE
IDEE
Winkelgelegenheid Winkelgelegenheid
De verschillende ontwikkelingsprojecten rondom de Dorpsstraat verdichten de kern. Hiermee worden ‘gaten’ in het dorp gevuld. Aandacht voor dorpse schaal, groen, klimaat en publieke ruimte is daarbij nodig. Verkeersstructuur Bedrijvigheid Dorpsstraat
Verkeersstructuur
De Dorpsstrat De Dorpsstrat
Data
De Dorpsstraat
Verkeersstructuur Winkelgelegenheid
Winkelgelegenheid
Voorzieningen op de Dorpsstraat
Winkelgelegenheid
Bedrijvigheid Dorpsstraat
Verkeersstructuur
Bedrijvigheid Dorpsstraat
Verkeersstructuur
VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: WENS
TIP
IDEE
Dusol verplaatsen: daar bijvoorbeeld een terras in de zon plaatsen!
Data
Data ontwikkelingsprojecten rondom VOOR DE TOEKOMST MIJN: deIS DITDorpsstraat verdichten de kern. Hiermee IS DIT MIJN: De verschillende ontwikkelingsprojecten rondom worden ‘gaten’ in het dorp gevuld. Aandacht voor Ergens centraal in Wens Wens de Dorpsstraat Idee verdichten de kern. Hiermee het dorp een klimaat en publieke ruimte is Dusol wordendorpse ‘gaten’schaal, in Stadsplantsoen het groen, dorp gevuld. Aandacht voor Maak de Dorpsstraat Dusol verplaatsen: daar in autoluw of autoloos verplaatsen: daar daarbij nodig. dorpsplein met dorpse Stadsplantsoen schaal, groen, klimaat en publieke ruimteminder is aantrekkelijk voor bijvoorbeeld bijvoorbeeld een terras in Dorpsstraat. een royaal zitbanken en in Dorpsstraat daarbij nodig. terras in de bomen de auto en fietsvrienddezonzon plaatsen! plaatsen! elijk! Dit kan door de VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: snelheidslimiet aan te passen naar 30km, Voorbeeld Stadsplantsoen VOOR DE TOEKOMST Voorbeeld dorpsplein Ideeën Den Haag Larensestraat IS DIT MIJN: Een dorpshart: verkeersdrempels te een plek waar men elkaar op plaatsen en er geen VOOR DE TOEKOMST Bankjes in de straat kan VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: doorgaande weg ontmoeten meer Wens Idee IS DIT MIJN: Dorpsstraat in VOOR DE TOEKOMST VOOR DE TOEKOMST de zon in plaats IS DIT MIJN: IS DIT van te maken.
Plaats een Een dorpshart: een plek Ergens centraal in het VOOR DE TOEKOMST VOOR DEMIJN: TOEKOMST van fietsrekken IS DIT MIJN: Ergens centraal in IS DIT MIJN: flitspaal voor veiligheid. VOOR DE TOEKOMST waar men elkaar op straat VOOR DE TOEKOMST dorp een autoluw of het dorp een IS DIT MIJN: IS DIT MIJN: Dusol autoluw of autoloos kan ontmoeten. autoloos dorpsplein met VOOR DE TOEKOMST verplaatsen: daar dorpsplein met Ergens centraal in Ideeën Stadsplantsoen IS DIT MIJN: Een dorpshart: bijvoorbeeld een royaal zitbanken en royaal zitbanken en het dorp een Idee in Dorpsstraat een in plek waar Dusol terras de zon bomen autoluw of autoloos Bankjes in de bomen. verplaatsen: daar plaatsen! men elkaar op dorpsplein met Stadsplantsoen bijvoorbeeld een kan VOOR DE TOEKOMST Bankjes in de straat royaal zitbanken en Dorpsstraat in de zon in in Dorpsstraat IS DIT MIJN: terras in de zon bomen ontmoeten Dorpsstraat in Voorbeeld dorpsleven plaats van fietsrekken. plaatsen! de zon in plaats dorpsplein met VOOR DE TOEKOMST royaal zitbanken en IS DIT MIJN: bomen WENS TIP IDEE
Stadsplantsoen De verschillende in Dorpsstraat VOOR DE TOEKOMST WENS
TIP
IDEE
WENS
TIP
IDEE
Voorbeeld Stadsplantsoen Den Haag Larensestraat
Tom van Tuijn Stedenbouw
Tom van Tuijn Stedenbouw
WENS
TIP
WENS
TIP
IDEE
IDEE
Voorbeeld Stadsplantsoen Den Haag Larensestraat
WENS
TIP
IDEE
WENS
WENS
WENS
WENS
TIP
IDEE
TIP
TIP
IDEE
Maak de Dorpsstraat minder aantrekkelijk voor de auto en fietsvriendelijk! Dit kan door de snelheidslimiet aan te passen naar 30km, verkeersdrempels te plaatsen en er geen doorgaande weg meer van te maken. Plaats een flitspaal voor veiligheid.
WENS
TIP
TIP
WENS
IDEE
WENS
TIP
IDEE
TIP
IDEE
IDEE
Voorbeelden van dorpspleinen
WENS
Voorbeeld Stadsplantsoen Den Haag Larensestraat
IDEE
WENS
IDEE
van fietsrekken
TIP
TIP
IDEE
Maak de Dorpsstraat minder aantrekkelijk voor de auto en fietsvriendelijk! Dit kan door de snelheidslimiet aan te passen naar 30km, verkeersdrempels te plaatsen en er geen doorgaande weg meer van te maken. Plaats een flitspaal voor veiligheid.
Gebiedsvisie Stiphout | 03. ACTIETHEMA’S
4. Kloppend dorpshart 4. Kloppend dorpshart
De Dorpsstrat
57
VOOR DE TOEKOMST
03
kig
DATA
Ruime woningen percelen Ruime woningen met met grotegrote percelen
fijn wonen in Stiphout. De woonwijken zijn 5. Nog5.5.lang en Het gelukkig Noglang lang enisgelukkig gelukkig Nog en ruim opgezet met relatief grote percelen. Het
Ruime woningen met grote percelen
Het is fijn wonen in Stiphout. De woonwijken
Hetisisfijn fijnwonen wonenininStiphout. Stiphout.De Dewoonwijken woonwijkenzijn zijn Het zijn ruim opgezet met relatief grote percelen. ruim opgezet opgezet met met relatief relatief grote grote percelen. percelen. Het Het ruim Het aandeel vrijstaande woningen en tweeaandeel vrijstaande woningen aandeel vrijstaande woningen enen Demensen mensendie dienu nuininStiphout Stiphoutwonen wonenzijn zijnininhun hunsas, sas,maar maarzien zien De twee-onder-één-kappers is hoog, het aandeel onder-één-kappers is hoog, het aandeel twee-onder-één-kappers is hoog, het aandeel huurwoningen laag. Eenhoogwaardig hoogwaardig landschap ookdat dathet hetvoor voorhun huneigen eigenoude oudedag dagenenvoor voorhun hunopgroeiende opgroeiende huurwoningen laag. Een landschap ook huurwoningen laag. Een hoogwaardig land- isis nabij met recreatieve wandelen fietsroutes. Het is fijn wonen in Stiphout. De woonwijken zijn nabij met recreatieve wandelen fietsroutes. (klein)kinderen niet vanzelfsprekend isom om blijven wonenenen (klein)kinderen niet vanzelfsprekend tete blijven wonen schap is nabij met recreatieve wandel- en De mensen die nu in Stiphout wonen zijn in hun sas, maar is zien ook dat het voor Daarnaast biedtde deDorpsstraat Dorpsstraat eenscala scalaaan aan Daarnaast biedt een leven in Stiphout. Met name bungalows (en appartementen) voor grote percelen. Het leven Stiphout.
Met name(klein)kinderen bungalows (en appartementen) voor ruim opgezet met relatief fietsroutes. Daarnaast biedt de Dorpsstraat hun eigen oude dag en in voor hun opgroeiende niet vanzelfdorpse voorzieningen. dorpse voorzieningen. senioren zijn gewenst, omdat Stiphout vergrijst en doorstroming
aandeel vrijstaande woningen en maar zien twee-onder-één-kappers is hoog, het aandeel huurwoningen laag. Een hoogwaardig landschap is pgroeiende nabij met recreatieve wandel- en fietsroutes. wonensprekend en is om tesenioren vrijstaandeeen scalawoningen en zijn gewenst, omdat Stiphout vergrijst en doorstroming aandeel aan dorpse voorzieningen. blijven wonen en leven in Stiphout. Met name bungalows Daarnaast biedt de Dorpsstraat een scala aan nodig is. Hierbij hoort ook preventieve zorg dichtbij huis, uenten) in Stiphout wonen zijn in hun sas, maar zien nodig Hierbijzijn hoort ookomdat preventieve dichtbij huis, twee-onder-één-kappers is dan hoog, het aandeel Vanmeer meer daneen eenkwart kwartvan vandedebewoners bewonersligt ligtdede voor (en appartementen) vooris.senioren gewenst, Stiphout zorg vergrijst en Van woon-zorg combinaties en veilige en toegankelijke verbinding leeftijd boven de 65 jaar. Met een vergrijzende woon-zorg combinaties en veilige en toegankelijke verbinding leeftijd de een 65landschap jaar. vergrijzende huurwoningen laag. Een hoogwaardig isbewoners hun eigen oude dagnodig en is.voor hun Van boven meer dan kwartMet van een de ligt doorstroming Hierbij hoortopgroeiende ook preventieve zorg dichtbij huis, dorpse voorzieningen.
g lang en gelukkig
Wandelen de Stiphoutse Bossen Wandelen in deinStiphoutse Bossen
Wandelen in de Stiphoutse Bossen
Ruime woningen met grote percelen
Bedrijvigheid Dorpsstraat Bedrijvigheid Dorpsstraat
Wandelen in de Stiphoutse Bossen
Bedrijvigheid Dorpsstraat
orstroming bevolkingeneneen eenwens voorontmoeten ontmoetenligt ligterereen een metvoorzieningen voorzieningenenenmet met Helmond. bevolking voor met nabij met recreatieve wandelenwens fietsroutes. de leeftijd boven de 65 jaar. Met een vergrijwoon-zorg combinaties en toegankelijke met et vanzelfsprekend is om en teveilige blijven wonen enverbindingHelmond. vraagstukmet metbetrekking betrekkingtot tottoegankelijkheid toegankelijkheidvan van vraagstuk Daarnaast biedt de Dorpsstraat een scala aan zende bevolking en een wens voor ontmoeten voorzieningen en met Helmond. htbij huis, de publieke ruimte. De Dorpsstraat biedt de publieke ruimte. De Dorpsstraat biedt Met name bungalows (en appartementen) voorVan meer dan een kwart van de bewoners ligt de ligt er een vraagstuk met betrekking tot toe-isis voorzieningen, maarals alscentrale centrale ontsluitingsweg dorpse voorzieningen, voorzieningen. maar ontsluitingsweg enst, omdat Stiphout vergrijst en doorstroming verbinding leeftijd boven de 65 jaar. Met een vergrijzende geenveilige veilige toegankelijke plaats. ditditnunugeen enen toegankelijke plaats. Seniorenwoningen Woon-zorg combinatie gankelijkheid van de publieke ruimte. De Seniorenwoningen Woon-zorg combinatie
Datain de Stiphoutse Bossen Data Wandelen
Bedrijvigheid Dorpsstraat
Huidige verhouding van leeftijden in Stiphout Huidige verhouding van leeftijden in Stiphout
3% 3% 65-79 65-79 jaar jaar 24%24%
hoort ook preventieve zorg dichtbij huis,bevolking en een wensVan Dorpsstraat biedt voorzieningen, voor ligt erdeeen meerontmoeten dan een kwart van bewoners ligt de maar als Seniorenwoningen Woon-zorg combinatie centrale is dit nu geen veilige naties en veilige en toegankelijke verbindingvraagstuk leeftijdtot boven de 65 jaar. Metontsluitingsweg een vergrijzende met betrekking toegankelijkheid van Zorgdichtbij dichtbij Veiligverbonden verbonden Zorg Veilig Data Zorg dichtbij Veilig verbonden en toegankelijke bevolking en een wens voor ontmoetenplaats. ligt er een voorzieningen en met Helmond. de publieke ruimte. De Dorpsstraat biedt
Huidige verhouding van woningtypes in Stiphout Huidige verhouding van woningtypes in Stiphout
meergezinswoning meergezinswoning 7% 7%
- 14 jaar 0 - 140 jaar 13%13%
15 ja - 29 ja 15 - 29 16%16%
tussenwoning tussenwoning 14%14%
hoekwoning hoekwoning 11%11%
30 jaar - 44 jaar 30 - 44 12%12%
55-64 55-64 jaar jaar 18%18%
twee-onder-een-kap twee-onder-een-kap 28%28%
vraagstuk met betrekking tot toegankelijkheid vanHuidige verhouding van leeftijden in Stiphout Huidige verhouding Huidige verhouding van woningtypes in Stiphout Data Huidige verhouding leeftijden in Stiphout meergezinswoning woningtypes in Stiphout voorzieningen, maar als centrale ontsluitingsweg is 3% de publieke ruimte. De Dorpsstraat biedt 0 - 14 jaar 7% 13% maar alsplaats. centrale ontsluitingsweg is 65-79 jaar dit nu geen veiligevoorzieningen, en toegankelijke 24% tussenwoning dit nu geen veilige en toegankelijke plaats. 14% Woon-zorg combinatie 45 jaar - 54 jaar 45 - 54 14%14%
van Tuijn Stedenbouw Tom Tom van Tuijn Stedenbouw
ONT YPES WOWO ONT YPES Wijk Stiphout Wijk Stiphout
LEEF TIJDEN LEEF TIJDEN Wijk Stiphout Wijk Stiphout
ingen
onden bij
3%
UITSPRAKEN
Gebiedsvisie Stiphout | 03. ACTIETHEMA’S
WENS
Combineer zorg met wonen.
Zorg voor een goede doorstroom: als de ouderen kunnen doorstromen naar kleinere, betaalbare bungalows komen er woningen vrij voor de jongere generatie.
Uitspraken Uitspraken
Groot wonen is belangrijk, dat zijn wij hier gewend.
WENS
WENS
TIP
IDEE
Beweegtuin met goed programma door bijvoorbeeld Jibb. Locatie: Bij de Lindt?
TIP
TIP
IDEEËN IDEE
TIP
IDEE
Beweegtuin met goed programma door bijvoorbeeld Jibb. Locatie: Bij de Lindt?
Voorbeeld Beweegtuin Meppel Voorbeeld Beweegtuin Meppel
Voorbeeld beweegtuin Meppel
Wens
Mooi en functioneel VOOR TOEKOMST VOOR DE DE TOEKOMST gezondheidscentrum. IS DIT MIJN: IS DIT MIJN: WENS
WENS
TIP
TIP
tussenwoning
VOOR TOEKOMST 14% VOOR DE DE TOEKOMST IS DIT MIJN: IS DIT MIJN:
15 - 29 ja 16%
15 - 29 ja WENS TIP IDEE 16%hoekwoning WENS TIP IDEE 11% hoekwoning 11%een Bouw
IDEE
programma door bijvoorbeeld Jibb. Locatie: Bij de Lindt? VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN:
VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN:
WENS
65-79 jaar 24%
IDEE
IDEE
Bouw een knarrenhof knarrenhof of of twee-onder-een-kap bungalows voortwee-onder-een-kap bungalows voor 28% senioren senioren omom 28% Wens doorstroom doorstroom te te WO ONT YPES bevorderen bevorderen WijkYPES Stiphout WO ONT Wijk Stiphout
30 - 44 jaar 12%
Toekomst en levensloopbestendige woningen.
TIJDEN voor ofLEEF bungalows Wijk Stiphout senioren om doorstroom te bevorderen. Wijk Stiphout
VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: Voorbeeld Knarrenhof (Stichting Knarrenhof) Voorbeeld Knarrenhof (Stichting Knarrenhof)
Voorbeeld Knarrenhof (Stichting Knarrenhof)
WENS
TIP
IDEE
VOOR DE TOEKOMST Bouw een IS DIT MIJN: knarrenhof of Wens WENS TIP IDEE bungalows voor Ideeën Ideeën Gratis bus naar Helmond senioren om doorstroom te (voor ouderen). Bouw een VOOR DE TOEKOMST knarrenhof bevorderen of VOOR DE TOEKOMST
bungalows voor senioren om Mooi Mooi enendoorstroom te functioneel functioneel gezondheids-bevorderen gezondheidsIS DIT MIJN: IS DIT MIJN:
Toekomst Toekomst enen levenslooplevensloopbestendige bestendige woningen woningen
meergezinswoning 7%
0 - 14 jaar 13%
Beweegtuin Beweegtuin metmet goed programma goed programma 30 - 44 jaar door bijvoor55-64 jaar door bijvoor55-64 jaar 12% 18% beeld Jibb. 18% beeld Jibb. Idee Wens 45 - 54 jaar Locatie: Locatie: BijBij dede Tom van Tuijn Stedenbouw 14% 45 - 54 jaar Lindt? Tom van Tuijn Stedenbouw Bouw een knarrenhof Beweegtuin Lindt? met goed 14% LEEF TIJDEN
Veilig verbonden Zorg voor een goede woonmix voor jong en oud.
58
VOOR TOEKOMST VOOR DE DE TOEKOMST IS DIT MIJN: IS DIT MIJN:
Huidige verhouding van woningtypes in Stiphout
WENS
WENS
TIP
TIP
IDEE
IDEE
VOOR TOEKOMST VOOR DE DE TOEKOMST IS DIT MIJN: IS DIT MIJN: WENS
TIP
TIP
IDEE
IDEE
Gratis Gratis busbus naar Helmond naar Helmond (voor ouderen) (voor ouderen)
centrum centrum
Voorbeeld Beweegtuin Meppel
WENS
Voorbeeld Knarrenhof (Stichting Knarrenhof)
Gebiedsvisie Stiphout | 03. ACTIETHEMA’S
mbinatie
Huidige verhouding van leeftijden in Stiphout
59
P2 VALIDEREN
P2
VALIDEREN Voordat het ontwerpteam met de thema’s aan de slag gaat is het belangrijk om te valideren dat de thema’s volgens inwoners en belanghebbenden een goede weergave zijn van de belangrijkste onderwerpen voor de toekomst van Stiphout. Daarom vroegen we hen of zij de thema’s en de invulling ervan herkenden. We organiseerden een online en offline gelegenheid voor betrokkenen om hun feedback op de thema’s te geven.
De Dorpsstrat
4. Kloppend dorpshart Het dorpse gevoel leeft in Stiphout. Maar het dorpshart geeft daar steeds minder blijk van. ’De ziel is weg.’ De drukke Dorpsstraat is onveilig en krap ingericht voor zowel de voorzieningen als de weggebruikers. De variatie van het winkelaanbod, de positie van de auto, toegankelijkheid en veiligheid voor voetgangers en het belang van groen zijn dilemma's. Bruisende terrassen horen echter zonder twijfel bij een kloppend hart van Stiphout.
Verzorgd groen
Divers winkelaanbod
Veilige straten
Bruisende terassen
Het dorpse karakter van Stiphout wordt zichtbaar in de Dorpsstraat. Dit is het kloppende hart van de wijk. Er zijn winkeltjes en eetplekjes, maar ook een supermarkt en andere bedrijvigheid. Daar komt wel bij, dat deze straat ook de centrale ontsluitingsweg is voor Stiphout en er veel sprake is van verkeer. Dit heeft een negatief effect op de ervaring van deze verblijfsplaats.
Winkelgelegenheid
Bedrijvigheid Dorpsstraat
Naast de levendige Dorpsstraat, is er in Stiphout geen grootschalige werkgelegenheid: er is geen groot bedrijventerrein. Bewoners werken voornamelijk buiten Stiphout, aan huis als zelfstandige of hebben een klein bedrijf.
Verkeersstructuur
Data
De verschillende ontwikkelingsprojecten rondom de Dorpsstraat verdichten de kern. Hiermee worden ‘gaten’ in het dorp gevuld. Aandacht voor dorpse schaal, groen, klimaat en publieke ruimte is daarbij nodig. Tom van Tuijn Stedenbouw
VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: WENS
TIP
IDEE
VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: WENS
Stadsplantsoen in Dorpsstraat
TIP
IDEE
Ergens centraal in het dorp een autoluw of autoloos dorpsplein met royaal zitbanken en bomen
VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: WENS
TIP
IDEE
Dusol verplaatsen: daar bijvoorbeeld een terras in de zon plaatsen!
Voorbeeld Stadsplantsoen Den Haag Larensestraat
VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: WENS
Uitspraken
Ideeën
VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: WENS
TIP
IDEE
Bankjes in de Dorpsstraat in de zon in plaats van fietsrekken
VOOR DE TOEKOMST IS DIT MIJN: WENS
TIP
TIP
IDEE
Een dorpshart: een plek waar men elkaar op straat kan ontmoeten
IDEE
Maak de Dorpsstraat minder aantrekkelijk voor de auto en fietsvriendelijk! Dit kan door de snelheidslimiet aan te passen naar 30km, verkeersdrempels te plaatsen en er geen doorgaande weg meer van te maken. Plaats een flitspaal voor veiligheid.
Voorbeelden van dorpspleinen
62
Mensen die interesse hadden om mee te denken konden zich gedurende het proces aanmelden voor het online panel. De vragenlijst over de thema’s werd door 111 mensen ingevuld. De reacties waren positief en de schriftelijke feedback hielp ons om de thema’s her en der wat aan te scherpen.
Gebiedsvisie Stiphout | P2. VALIDEREN
Gebiedsvisie Stiphout | P2. VALIDEREN
Online validatie: vragenlijst
63
P2
Live validatie: inloopavond
64
Verwerking van feedback De validatie leverde een bevestiging op dat de thema’s de ontwikkeling van de gebiedsvisie de juiste kant op sturen. De reacties gaven geen aanleiding om de thema’s aan te passen maar gaven het ontwerpteam wel meer inzicht in de dilemma’s, de nadruk en de motivaties erachter. Dit inzicht is belangrijk om in de vervolgstappen weer passende afwegingen te maken over wat belangrijk is voor Stiphout.
Gebiedsvisie Stiphout | P2. VALIDEREN
Gebiedsvisie Stiphout | P2. VALIDEREN
Tijdens een inloopavond in De Smed kwamen ruim 80 mensen langs om de thema’s te leren kennen, of om erover door te praten nadat ze de online vragenlijst hadden ingevuld. De thema’s werden herkend en erkend als passende samenvatting van de belangrijkste onderwerpen voor de toekomst van Stiphout. Ook de dilemma’s werden herkend en leidden tot goede gesprekken tussen inwoners.
65
P3 VERDIEPEN
P3
VERDIEPEN Hoewel de gebiedsvisie als een kompas is, dat wel de richting aangeeft maar nog niet de bestemming, is het toch nodig om wat concrete invulling aan de visie te geven. Omdat de Stiphoutste gemeenschap bruist van de initiatieven en ideeën nodigden we de online panelleden uit om deel te nemen aan een cocreatiesessie over het thema van hun keuze.
68
Om de actiethema’s te verdiepen ontmoetten geïnteresseerde Stiphoutenaren elkaar tijdens de themasessies. Inhoudsexperts van de gemeente Helmond zorgden voor inspiratie en vervolgens vormden de deelnemers samen ideeën om de actiethema’s concreet te maken. Tot slot plaatsten zij de ideeën op de kaart van Stiphout om aan te duiden waar deze volgens hen het beste zouden passen.
Gebiedsvisie Stiphout | P3. VERDIEPEN
Gebiedsvisie Stiphout | P3. VERDIPEEN
Creatieve themasessies (±70p)
69
70
Verwerking van feedback De themasessies leverden concrete suggesties op voor de gebiedsvisie maar ook een helder sfeerbeeld van wat wel en niet past bij Stiphout.
Gebiedsvisie Stiphout | P3. VERDIEPEN
Gebiedsvisie Stiphout | P3. VERDIPEEN
P3
71
O4. VISIE
04 03
Visiekaart Stiphout schaal formaat status datum
1:1000 A3 Gebiedsvisie (work-in-progress) 30-08-2022
1. Historische herkenbaarheid Doorontwikkeling van landschappen: » Aandacht voor verdroging in de bossen en balans tussen rust en recreatieve functie » Natuurlijk beekdalbeheer en recreatieve verbindingen versterken » Beleefbare landerijen en buurtschappen » Versmelten en verweving van functies, met behoud van groene geleding » Behoud en versterking van het natuurnetwerk » Groene vingers verbinden het landschap van het buitengebied met de kern » Landschap beleefbaar in groene woonwijken Herkenbare iconen als onderdeel identiteit bestendigen: » De oude toren » Het raadhuis » De Sint-Trudokerk » De burgemeester-woning Dorps verdichten in de kern: » Verdichting inzetten als brede kwaliteitsimpuls
Landerijen en buurtschappen van Croy, Geeneind en Kruisschot
Goorloop en Stiphoutse Loop
2. Goed ontmoet
De Warande Stiphoutse bossen
Doorontwikkelen van toegankelijke en aantrekkelijke ontmoetingsplekken: » Ontmoetingsruimte op de Dorpsstraat » Plekken van ontmoeting in heel Stiphout » Hotspots, plekken van betekenis Pleisterplekken toevoegen en verbeteren, potentiele pleisterplekken: » Basisscholen » Huiskamer (de Smed/de Ark) » Supermarkt » Sportvelden » Ontwikkeling van recreatieve ontmoetingsplek natuurpoort
3. Op de toekomst voorbereid » Nieuw wonen op oude plekken » Groene vingers doortrekken tot in de kern Gezondere en duurzame mobiliteit keuzes: » Door verbetering fiets en wandel netwerk » Door het koppelen van fietsroutes naar Helmond centrum of NS-stations
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
4. Kloppend Dorpshart
74
De Dorpsstraat als een kralensnoer met pleisterplekken: » De dorpskern herkenbaar maken (tussen Dorpsstraat-Elsdonk en Gerwenseweg-Gasthuisstraat) » Versterken dorps programma met pleister- of ontmoetingsplekken als kralen aan de Dorpsstraat » Dominante rijrichting, ontmoedigen van doorgaand autoverkeer op de Dorpsstraat
5. Nog lang en gelukkig
Geledingszone
» Verbinding vanuit Stiphout met groene routes buiten Stiphout » Aantrekkelijke en toegankelijke routes stimuleren beweging in de openbare ruimte Toegankelijkheid van de kern en voorzieningen: » Woningen voor ouderen dichtbij de kern » Verder van de kern aandacht voor gemeenschap, naar elkaar omkijken en voor elkaar zorgen
04
76
1. HISTORISCHE HERKENBAARHEID
Stiphout: thuiskomen in het groen
Herkenbare iconen, landschappen en verbindingen
‘Dorps verdichten’ in de kern
2. GOED ONTMOET
Doorontwikkelen van toegankelijke en aantrekkelijke ontmoetingsplekken
Pleisterplekken toevoegen en verbeteren
Procesmatig: Ontmoeting is van en voor het dorp
3. OP DE TOEKOMST VOORBEREID
(Re)actie op de woningmarkt
Nieuw wonen op oude plekken
Toekomstbestendig is het nieuwe normaal
4. KLOPPEND DORPSHART
Een aantrekkelijke en herkenbare dorpskern
Dorps programma versterken in de kern
Focus op de fietser en voetganger
5. NOG LANG EN GELUKKIG
De juiste woonvormen voor gevorderden en ouderen
De basis op orde: veilig en toegankelijke condities
Zorg, welzijn en omkijken naar elkaar
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout
De visie is opgebouwd in 15 acties. Bestaande uit de vijf actiethema’s, waarbij elk actiethema bestaat uit drie acties.
77
04
Historische herkenbaarheid
78
1. Stiphout: thuiskomen in het groen 2. Herkenbare iconen, landschappen en verbindingen 3. ‘Dorps verdichten’ in de kern
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Stiphout heeft het beste van twee werelden. Hier wordt het herkenbare, dorpse thuis gecombineerd met de energieke, stedelijke Brainport. Beter benutten van dit kenmerk versterkt de identiteit en kwaliteit van Stiphout. Dat is nu al zichtbaar, maar ook in nieuwe ontwikkelingen staat dit kenmerk centraal. ‘Dorps verdichten’ is het credo.
79
04
1. Stiphout: thuiskomen in het groen Stiphout was lang een zelfstandig dorp, gelegen nabij Helmond en Eindhoven. Stiphout is sinds 1968 een wijk van Helmond, maar heeft zijn dorpse karakter altijd behouden. In fysieke zin met zijn zelfstandige ligging in het groen, in sociale zin als een dorpse ons-kent-ons-gemeenschap.
• De ‘dorps-stedelijke’ combinatie wordt gezien als een unieke kwaliteit. • De dorpse kwaliteiten van weleer worden slim verenigd met verjonging, herinterpretatie en vernieuwing. • Stiphout mag deze positie breed voelbaar maken, bijvoorbeeld bij evenementen, projecten en initiatieven. Denk aan: • Behoud van de landschappelijke ligging door de omzoming van landschappen. • Functies die niet concurreren met voorzieningen in de stad. • Als een eigen kleur op het palet aan woonomgevingen die Helmond rijk is.
80
De kracht van Stiphout ligt in de paradoxale combinatie van een langzame, traditionele, dorpse thuiswereld en de aantakking op het energieke, stedelijke netwerk van de Brainportregio. Veel inwoners werken buiten Stiphout maar komen thuis in een sterke woon- en leefomgeving. Centraal, door natuur omringd, met goede voorzieningen en een actieve gemeenschap. Beeld: aanzicht van Stiphout. Bron: Wikipedia/Chris Peels
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Zo plukt Stiphout op twee fronten de vruchten: goede bereikbaarheid, nabije werkgelegenheid en uitgebreide voorzieningen van het stedelijke netwerk enerzijds, de landschappelijke omgeving, behapbare schaal en krachtige gemeenschap van het dorpse anderzijds. De dorpse kwaliteiten van weleer worden slim verenigd met verjonging, herinterpretatie en vernieuwing.
81
04
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
De strategische ligging in het stedelijk netwerk van Brainport met enerzijds goede bereikbaarheid, toegang tot voorzieningen en werkgelegenheid en anderzijds de dorpse kwaliteiten en ligging te midden van diverse landschappen.
82
83
04
2. Herkenbare iconen, landschappen en verbindingen
84
In vier windrichtingen zijn herkenbare landschappen te vinden met eigen kwaliteiten en opgaven. Centraal door het dorp loopt de historische Dorpsstraat als backbone van de dorpse identiteit en gemeenschap.
Landerijen en buurtschappen van Croy, Geeneind en Kruisschot
Groene vingers die het landschap met de kern verbinden Bolle akkers
Stiphoutse bossen oude toren
oude plaetse
lindenberg
oude plaetse
raadhuis
Goorloop en Stiphoutse Loop dorpskerk
Dorpsstraat
Geledingszone
burgermeester-woning
Stiphoutse Dreef Dorpsstraat
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Inwoners van Stiphout verhouden zich in belangrijke mate tot herkenbare ‘dorpse’ objecten, gebieden en de verbindingen daartussen. Het zijn de plekken waar men samenkomt, die het dorpsaanzicht bepalen en waarmee bezoekers zich oriënteren. Ze máken Stiphout en spelen daarom een belangrijke rol in de gebiedsvisie. De (op)waardering en beleving van deze plekken draagt bij aan de identiteit zonder vast te klampen aan het oude.
Historische linten
85
04 De oude toren
A. Dorpse iconen:
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE 86
Denk aan: • Kerk, pastorie, pastorietuin, begraafplaats, het klooster in de Kloosterstraat inclusief de openbare ruimte daaromheen. • De oude toren met doorgeschoten beukenhaag en vrije ligging in het open, bolakkerlandschap. • Het oude raadhuis. • De burgemeesterwoning. • De oude linten zoals de Dorpsstraat en Gerwenseweg. • De Lindenberg en Plaetsen/brinken zoals op kruising Gerwenseweg-Gasthuisstraat en de kruising Dorpsstraat-Kloosterstraat. • Boerderijen/landarbeiderswoningen in de dorpskern en in het buitengebied. • De dorpsentrees (aan twee kanten) bij de Zellen en Gerwenseweg. • Immaterieel erfgoed, zoals het verhaal van de Freule van Stiphout, de ingestorte molen die de molenaar verpletterde terwijl hij zijn zoontje redde, het Mirakel van Stiphout over Jan Baloys en de bedevaarten in het kader van uitdrijvingen van bezeten personen.
Montage van enkele nog steeds aanwezige en herkenbare dorpse icoonen op de kaart van 1883.
De Sint-Trudokerk De burgemeester-woning
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Het raadhuis
tastbaar of immaterieel, monumentaal of niet, ze zijn onderdeel van de identiteit van Stiphout. Deze gebouwen, objecten en verhalen worden op waarde geschat. Door ze een rol te laten spelen bij evenementen, bouwontwikkelingen en de inrichting van de openbare ruimte kan het bewustzijn vergroot worden en bijgedragen worden aan de trots.
87
04
de landschappen die Stiphout omzomen zijn een belangrijke voorwaarde voor ‘thuiskomen in het groen.’ Met hun eigen kenmerken en kwaliteiten vormen deze landschappen uitloopgebieden in alle windrichtingen. De komende jaren claimen verschillende opgaven ruimte in het buitengebied, zoals klimaatadaptatie, energietransitie, natuurinclusieve landbouw, korte voedselketens en herstel van biodiversiteit. Het is zaak deze landschappen en hun functie te (h)erkennen en kwalitatief door te ontwikkelen. In een gebiedsgerichte aanpak komen dan ook meerdere opgaven samen.
• Stiphoutse bossen: • Kenmerk: beslotenheid, bossen, vennen, heide. • Functie: wandel- en fietsgebied. • Opgave: verdroging, balans tussen rust én recreatieve functie, ecologische doorontwikkeling, inpassing recreatieve ontmoetingsplek natuurpoort. • Kansen: versterking natuur door meer variatie in soorten, verbinding van de heidegebieden, hydrologisch herstel, ontwikkeling van overgangszone tussen agrarisch gebied en de aanwezige bossen.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
• Goorloop en Stiphoutse Loop: • Kenmerk: een beekdallandschap met diverse natuur en plekjes, landgoed Croy. • Functie: natuurnetwerk, wandelgebied, beekdal met waterberging. • Opgave: beekdalbeheer, natuurlijk waterbeheer, ecologische doorontwikkeling, recreatieve verbindingen naar Croy en de Warande versterken, langs de beek kunnen wandelen. • Kansen: landschappelijke structuurversterking, vaak vanuit historische patronen, natuurinclusieve landbouw, ontwikkelen van ommetjes vanuit de dorpskern, uitbreiden recreatieve infrastructuur.
88
• Landerijen en buurtschappen van Croy, Geeneind en Kruisschot: • Kenmerk: open akkerlandschap, bolakkers, een beleefbare dorpsrand met vrijliggende buurtschappen. • Functie: agrarisch. • Opgave: in stand houden DNA van het gebied, behoud agrarisch landschap, behoud open landschap, recreatieve verbindingen tussen de Stiphoutse bossen en het beekdal, bescherming cultuurhistorische waarde landgoed, vrijkomende agrarische bebouwing. • Kansen: landschappelijke structuurversterking, vaak vanuit historische patronen, nieuwe verdienmodellen waarin landschappelijke ontwikkeling de boventoon voert, herenboerderijen, beekdalontwikkeling, mogelijk nieuwe woonvormen inpassen in relatie tot erftransformaties, natuurinclusieve landbouw, herkenbaar maken/houden erfgoedwaarde, versterking landschappelijk erfgoed, recreatieve functie, bolakkerroute i.s.m. IVN Helmond en Laarbeek.
• Geledingszone: • Kenmerk: landschappelijke diversiteit, bos, bomenlanen, zandpaden, agrarisch, doorzichten, besloten kamerlandschap, energievelden en bedrijven. • Functie: landschapspark, agrarisch, mix van functies. • Opgave: versmelten van functies met behouden groene geleding tussen Stiphout en de Automotive Campus, intensieve verweving van natuur, water, energie en recreatie, vanuit laadvermogen landschap, vrijkomende bedrijfs-/agrarische bebouwing. • Kansen: landschappelijke structuurversterking, vaak vanuit historische patronen, landschappelijke verbinding beekdal en bossen, versterking van natuurnetwerk Brabant, mogelijk nieuwe woonvormen inpassen in relatie tot erftransformaties, herenboerderijen, natuurinclusieve landbouw, landbouwpercelen omvormen naar natuur (uitbreiding vochtig bos).
De specifieke opgaven in het buitengebied worden niet specifiek binnen deze visie opgepakt. De uitwerking vindt plaats in gemeentelijk groenbeleid en -uitvoeringsprogramma’s.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
B. Herkenbare landschappen:
89
04
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
de verbindingen tussen de iconen, plekken en landschappen zijn minstens zo belangrijk. Via groene straten ben je vanuit de kern binnen een paar minuten in het buitengebied. De Dorpsstraat heeft als historisch lint een bijzondere status en functioneert als backbone van de dorpse identiteit.
90
• Dorpsstraat-Gerwenseweg • Kenmerk: rijgt als een kralenketting de iconen, ontmoetingsplekken en voorzieningen aaneen. Drager van de dorpse identiteit en gemeenschap. • Functie: kern voorzieningen, de (ruimtelijke) basis van het dorp, centrale plek voor ontmoeting, ontsluiting dorp en lokale voorzieningen, herkenbare identiteit. • Opgave: dorpse herkenbaarheid, maken van ontmoetingsplekken, vergroening en ontharding, verkeersveiligheid en oversteekbaarheid, doorgaand verkeer (ver)leiden naar Stiphoutse Dreef, Schootense Dreef en Hortsedijk (relatie thema 2 en 4). • Kansen: verblijfskwaliteit verbeteren voor zowel inwoners als bezoekers. • Groene verbindingen • Kenmerk: latent of informeel aanwezige verbindingen tussen kern en buitengebied. • Functie: toegankelijk maken van buitengebied, het dorp vergroenen en ecologische waarden en klimaatrobuustheid verbeteren (relatie thema 2). • Opgave: de toegankelijkheid van groen voor iedere inwoner verbeteren, het landschap beleefbaar maken tot in de kern, versterking van de cultuurhistorie, wateroverlast voorkomen, ecologie verbeteren. • Kansen: ommetjes maken tussen iconen en landschappen, zowel het dorp als het landschap tegenkomen.
De topografische kaart van Stiphout anno 1926. Hierop is de Dorpsstaat goed zichtbaar als as in het dorp. Rondom het dorp zijn de verschillende landschappen te zien. (Bron: Topotijdreis.nl)
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
C. Verbindingen:
91
04
3. ‘Dorps verdichten’ in de kern
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
‘Dorps verdichten’ betreft niet alleen het toevoegen van woningen, maar werkt vanuit een integrale blik. Het grijpt kansen aan om te bouwen voor diverse doelgroepen met diverse (nieuwe) woningtypen en verbetert tegelijk het bestaande dorpsweefsel. ‘Dorps verdichten’ moet ook compact en gezond zijn, en zorgen voor een sterkere relatie met economie, natuur, mobiliteit en duurzaamheid. Kortom, bouwen leidt tot een brede kwaliteitsimpuls.
92
‘Dorps verdichten’ gaat niet alleen om het toevoegen van woningen maar ook om compact en gezond, en heeft een sterkere relatie met economie, natuur, mobiliteit en duurzaamheid.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Stiphout kiest voor inbreiding in de kern en verdichting boven uitbreiding. Inbreiding is onlosmakelijk verbonden met verbeteren. Zo krijgt de kern een kwaliteitsimpuls (relatie thema 3). Bouwontwikkelingen hebben de afgelopen jaren een rol gespeeld in het verlies van dorpse herkenbaarheid terwijl het juist als middel ingezet kan worden om die herkenbaarheid te vergroten. Dit noemen we ‘dorps verdichten.’
93
04
‘Dorps verdichten’ betekent het bouwen in hogere dichtheid, vanuit de dorpse korrelgrootte, het karakter van de plek en zonder hoogbouw (verdichting naar aard en schaal, geen grootschalige complexen, maar maatwerk). Denk aan het toepassen van dubbel ruimtegebruik, kleinschalige appartementenblokken, overbouwingen, benedenboven-woningen, smalle steegjes gecombineerd met open plekken.
Diverse voorbeelden ter inspiratie van bouwen in hogere dichtheid en met dorpse kenmerken zoals de kapvormen en de variatie. Oplossingen als gebouwd (bovengronds) parkeren, verdiept parkeren en wonen rondom een collectief hof of op een dek kunnen daarbij nodig zijn.
Normaliter bedraagt een centrum-dorpse dichtheid circa 20 woningen per hectare. Plaatselijk zou een sterk hogere dichtheid gemaakt kunnen worden zonder hoogbouw.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Een traditionele bouwstijl past goed bij het dorpse karakter maar ook niet uitsluitend: het voort bouwen op het DNA van Stiphout en vertalen naar het nu en de toekomst is ook kansrijk.
94
Welke kansen blijven vaak onvervuld bij nieuwbouw? • Vaak bestemd voor een eenzijdige doelgroep. • Standaard woningtypen. • Meer van hetzelfde qua woningtypen en architectuur. Alle dorpen en wijken gaan op elkaar lijken. Weinig vernieuwend. • Weinig verschillende voorzieningen. • Kansen voor een sterkere relatie met landschap en natuur blijven liggen. • De auto is dominant, er wordt niet vanuit een brede blik naar mobiliteit gekeken. • Nieuwe verbindingen met bestaande bewoners (zacht) en het bestaande weefsel (hard) worden niet gemaakt. • Minder innovatief, meer traditioneel. • Duurzaamheidsambities, ecologie en klimaat zijn ondergeschoven onderwerpen.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Door elke ontwikkeling met deze integrale blik te bekijken, kan een krachtig geïntegreerd geheel ontstaan: het toevoegen van de juiste woningen in een aantrekkelijk, gezond en fijnmazig dorpsweefsel.
95
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
• Verdichting in de kern op de vrijkomende plekken rondom de Dorpsstraat zodat een kloppend hart met een sterkere sociale en economische rol ontstaat. • Maatwerk: elke ontwikkeling wordt met karaktervolle ontwerpen ingepast en integraal ingeweven in het dorpse weefsel. • Nieuwe ontwikkelingen verwerken het DNA van de plek en het dorpse karakter in brede zin. Denk aan fysieke elementen: diversiteit en variatie in de gebouwde omgeving in vorm, architectuur en materiaal, behapbare korrel, kleinschaligheid, kapvorm, weinig platte daken, overwegend laagbouw met gerichte plekken waar licht gestapeld kan worden, innovatie in typologie, architectuur en materiaal mag ingepast worden, kindvriendelijke omgeving. • Een traditionele bouwstijl past hier goed bij maar ook niet uitsluitend: het voort bouwen op het DNA van Stiphout en vertalen naar het nu en de toekomst is ook kansrijk. Contrasten dragen juist bij aan de diversiteit. • Denk ook aan immateriële en cultureel-maatschappelijke waarden: ons-kent-ons, warm, uitnodigend, naar elkaar omkijken, gemeenschapszin, het samendoen, vrijwilligerscultuur, verenigingen, toegewijd, trots,
96
enthousiast, tradities zoals carnaval, ontspannen, rust en ruimte, eigenaarschap, samen bouwen als ontwikkelvorm. • De bouwhoogte in Stiphout betreft in basis laagbouw. Een woning met kap. In de dorpskern is plaatselijk hogere bebouwing (licht gestapelde bebouwing, niet hoger dan vier bouwlagen) mogelijk. Dit is niet vanzelfsprekend. Het vraagt om maatwerk, zodat het dorpse karakter behouden blijft. Denk aan een goede routing met goede ontmoetingsplekken, aan de afstemming van hoogtes op de omliggende bebouwing en aan een kleine korrel (een kleine volume/ massa verhouding ten opzichte van de omgeving). • Aandacht voor routing zodat een samenwerkend en fijnmazig weefsel ontstaat, aantrekkelijk voor spelen, lopen en fietsen. • Ontmoeting vindt plaats in de publieke ruimte en in onderdelen van de gebouwde omgeving. Bij dat laatste wordt, afhankelijk van de locatie in het dorp, gedacht aan activators zoals horeca met terras of een deelschuur voor bewoners. Jonge kinderen en jongeren krijgen specifieke aandacht. • Er wordt gezocht naar combinaties van functies en voorzieningen en er ontstaan kansen door meervoudig ruimtegebruik.
Dorpse kenmerken op oude en nieuwe manier verwerkt bij bouwplannen.
‘Dorps verdichten’ betekent het bouwen in hogere dichtheid én vanuit de dorpse korrel en het karakter van de plek.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
04
97
04
Goed ontmoet
98
1 . Doorontwikkelen van toegankelijke en aantrekkelijke ontmoetingsplekken 2. Pleisterplekken toevoegen en verbeteren 3. Procesmatig: Ontmoeting is van en voor het dorp
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Ontmoeting is een essentieel onderdeel van dat wat Stiphout dorps maakt. Er worden veel activiteiten georganiseerd op verschillende plekken. Toch mist men een laagdrempelige, vanzelfsprekende collectieve hotspot en ontbreekt het aan een geschikte publieke ruimte. Voortbordurend op bestaande sociale structuren worden aantrekkelijke plekken voor diverse typen ontmoeting gestimuleerd en doorontwikkeld.
99
04
100
Stiphoutenaren ontmoeten elkaar op het schoolplein, bij de sportvelden, bij de scouting en het multifunctioneel centrum (MFC), bestaand uit zalencentrum de Smed en de Ark. Er is niet zozeer vraag naar extra locaties er zijn allerlei voorzieningen die in meer of mindere mate voldoen eerder is het zaak dat wat er is door te ontwikkelen tot aantrekkelijke, toegankelijke en vitale ontmoetingsplekken. Plekken met een huiskamergevoel, waar het dorpse leven wordt onderhouden, waar het levendig is op verschillende momenten van de dag en waar evenementen plaatsvinden.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
1. Doorontwikkelen van toegankelijke en aantrekkelijke ontmoetingsplekken
101
102
• Ontmoeting vindt plaats in vele vormen en op verschillende plekken en momenten. Er is niet één ultieme ontmoetingsplek voor iedereen. De doorontwikkeling vindt daarom plaats vanuit het DNA van de bestaande plek. Zo kunnen complementaire plekken ontstaan wat betreft functie, doelgroepen en sfeer. • Door in eerste instantie bestaande ontmoetingsplekken door te ontwikkelen kan voortgebouwd worden op bestaande organisaties en sociale structuren. Dit heeft een positief effect op eigenaarschap en draagvlak onder inwoners. Denk aan het MFC, de Pastorietuin, Natuurpoort/ sportvelden, Buurthuis de Ark, de basisscholen en de oude toren. Naast het doorontwikkelen van deze reeks ontmoetingsplekken wordt op termijn ingezet op één geschikte centrale huiskamer van het dorp. • Doorontwikkelen vanuit meerwaardecreatie: verbreden van de gebruiksmogelijkheden, intensiever programmeren, beter benutten in tijd en ruimte, het aantrekkelijker maken of toevoegen van faciliteiten zoals horeca met terras. • Op de ontmoetingsplekken voel je het dorpse karakter. Ze zijn gezellig en kleinschalig, met een publiek toegankelijke binnen- én buitenruimte. • Niet elke plek is voor iedereen op elk moment van de dag. Differentiatie is zelfs gewenst. De aandacht mag in het bijzonder uitgaan naar een plek voor jongeren (15-22 jaar).
• Ook tijdelijke ontmoetingsplekken kunnen een rol spelen, denk aan tijdelijk braakliggende gronden of aan evenementen zoals de Dorpskermis of de voormalige Ronde van Stiphout.
Naast deze reeks ontmoetingsplekken wordt op termijn ingezet op het creëren van één centrale hotspot: • Een plek van betekenis, met dorpse reuring, waar je altijd wel iemand tegenkomt. Waar zowel grotere groepen kunnen samenkomen als kleinere, intieme ontmoetingen kunnen plaatsvinden. • Met een bundeling van functies (met maatschappelijke meerwaarde) en verschillende doelgroepen. Denk aan bibliotheekpunt, muziek, kunst, prikpost. • Een plek met horeca en een terras kan als lokale ontmoetingsplek in een belangrijke behoefte voorzien. • In de vorm van een gebouw of centraal plein met voorzieningen daaromheen. • Verenigingen en bewoners nemen het voortouw, waar nodig gefaciliteerd door gemeente of bijvoorbeeld ontwikkelaars. De wens van een centrale ontmoetingsplek in het dorp en op termijn een beter alternatief voor het huidige MFC is daar onderdeel van. Dit onder voorwaarde dat dit voor de gemeente budgetneutraal gerealiseerd wordt en in balans is met de volgordelijkheid van andere wijkontwikkelingen in de stad.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
04
103
04
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Naast georganiseerde ontmoetingsvormen en -plekken speelt de publieke ruimte een belangrijke rol. De ongedwongen ontmoetingen en georganiseerde evenementen die hier plaatsvinden, dragen sterk bij aan het gemeenschapsgevoel. Juist die publieke ruimte staat onder druk door de prominentie van het autoverkeer. In de Dorpsstraat, de wijken en tussen het landschap en het dorp in wordt ingezet op het doorontwikkelen van aantrekkelijke ontmoetingsplekken.
104
Door het doorontwikkelen van formele en informele ontmoetingsplekken, gebouwd en ongebouwd, ontstaat een sterk netwerk waarin ontmoeting kan plaatsvinden.
Dorpshart Doorgaande routing om het dorp
Kralenketting van plekken Doorgaand verkeer afremmen
Plekken & pleisterplaatsen
Scouting
Stiphoutse bossen
Restaurants
Goorloop en Stiphoutse Loop
Sportgebied Basisscholen Plekken binnen de woonwijken
Winkels Gemeenschapsplek
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
2. Pleisterplekken toevoegen en verbeteren
Parken en groene plekken brengen het groen tot in de kern Groene verbindingen tussen buitengebied en dorpshart
105
04
A. De Dorpsstraat
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Met de vele voorzieningen en de centrale ligging is de Dorpsstraat de ruggengraat voor ontmoeten in het dorp, maar juist hier staat het ontmoeten onder druk door hoge verkeersintensiteit en geparkeerde auto’s. Hier moet gezocht worden naar een nieuwe balans tussen de bereikbaarheid voor bestemmingsverkeer, parkeervoorzieningen en ruimte om te ontmoeten. Er wordt ingezet op een combinatie van gerichte ingrepen, maar geen grootschalige herinrichting van de openbare ruimte.
106
Denk aan: • Het scheppen van nieuwe publieke ruimte voor spelen, lopen en fietsen. Onder meer door verbreding van stoepen of door ontmoetingsruimte te creëren op plekken waar bouwontwikkelingen plaatsvinden. Daarmee kan een kralensnoer aan fijne plekken ontstaan. • Het vergroenen en ontharden van de ruimte. • Het stimuleren van wandel- en fietsbewegingen waardoor het autogebruik binnen het dorp afneemt. • Het ontmoedigen van doorgaand autoverkeer bij de dorpsentrees aan de oost- en westzijde en het optimaliseren van de zuidelijke rondweg via Stiphoutse Dreef, Schootense Dreef en Hortsedijk. • Inrichting van een aantrekkelijk programma in de plinten aan de Dorpsstraat. Met name horeca met terrassen kan een belangrijke bijdragen leveren.
B. Pleinen, parken en speelplekken in de wijken
C. Recreatieve plekken en routes in het landschap
In de woonbuurten rondom de Dorpsstraat liggen tal van parkjes, speelveldjes en groene straten. Hier vinden ontmoetingen op kleinere schaal plaats.
Ook net buiten de bebouwde kom liggen pleisterplekken die de connectie met de omliggende landschappen versterken en vaak geschikt zijn voor actieve ontmoetingen. Deze plekken maken het gebied aantrekkelijk voor zowel inwoners als bezoekers.
Denk aan: • Park: in het groen tussen de woonwijken lopen mensen hun wandelrondje. Denk ook aan groene corridors, veelgebruikte groene routes of de realisatie van een voedselbos waar versterking van biodiversiteit en de ontmoetingsfunctie hand in hand gaan. • Groene woonstraten: Stiphout wordt ervaren als een groene woonomgeving. Dit is voornamelijk gebaseerd op de tuinen en het omliggende landschap. De woonstraten kunnen onthard en vergroend worden. • Aantrekkelijke routes: de kern kan op een aantrekkelijke manier verbonden worden met het buitengebied. Hier kan men aangenaam wandelen en wordt aandacht besteed aan ecologie en klimaat. • Groene straten: Stiphout kan gezien worden als een hele grote groene tuin waar men aangenaam kan wandelen en wonen (relatie thema 1).
Denk aan: • De sportaccommodaties. • De Natuurpoort als ingang van een natuurgebied en als gebouw voor dagrecreatie en educatieve doeleinden, inclusief passende horeca waar bezoekers informatie kunnen krijgen. • Kleinschalige en natuurlijke schuilhutjes en picknickplaatsen voor fietsers. • De plekken versterken de landschappelijke beleving en waar mogelijk het landschappelijk erfgoed. Denk aan de torenroute of bolakkerroute of voedselbossen, blote-voeten-pad of de aanleg van avontuurlijke bruggen. • Er is aandacht voor de aansluiting van routes binnen het dorp op een fijnmazig wandel- en fietsnetwerk in het landschap.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
In Stiphout is de nabijheid van groene plekken binnenin de wijk niet altijd vanzelfsprekend. Beeld: De oude plaatse aan de Gasthuisstraat (Bron: Google Maps)
107
04
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Invulling geven aan ontmoeting is de brede verantwoordelijkheid van inwoners, gemeente en ontwikkelaars. Dat is mede te zien aan de sterke sociale structuren waarop de huidige ontmoetingsplekken gebouwd zijn. Verbeteren van het ontmoetingsklimaat vraagt om lokaal initiatief en draagvlak onder verenigingen en organisaties is essentieel. Waar nodig faciliteert en ondersteunt de gemeente de initiatieven.
108
In Stiphout wordt gestreefd naar een verzameling van diverse ontmoetingsplekken. Plekken die elkaar aanvullen en best verschillende doelgroepen mogen aanspreken. Voorbeeld: Drapers Field, London. (Bron: Adrian Taylor)
• De doorontwikkeling van ontmoetingsplekken start vanuit de huidige gebruikers. • Meervoudig ruimtegebruik of deelbaarheid van plekken – wat de haalbaarheid sterk vergroot – vraagt een open houding van verenigingen en organisaties. • Ontwerpen stopt niet bij de gevel: gebouwen en hun directe omgeving moeten meewerken aan ontmoeting. Daarbij is bewustzijn over de rol en potentie van bouwwerken in het dorpse netwerk. Aan de Dorpsstraat worden andere eisen gesteld dan in de woonwijken of in het buitengebied. Zo ontstaat een verzameling complementaire ontmoetingsplekken. • Ieder initiatief wordt gestimuleerd om de tijdelijkheid mee te ontwerpen. Bijvoorbeeld door een tijdelijk braakliggend grond beschikbaar te stellen.
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
3. Procesmatig: Ontmoeting is van en voor het dorp
109
04
Op de toekomst voorbereid
110
1 . (Re)actie op de woningmarkt 2. Nieuw wonen op oude plekken 3. Toekomstbestendig is het nieuwe normaal
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Het is bijzonder prettig wonen in Stiphout. Om dat zo te houden, moet aandacht besteed worden aan een divers, betaalbaar en voor iedereen geschikt woningaanbod. Ook liggen er belangrijke kansen op het gebied van de energietransitie, duurzame mobiliteit, ecologie en de klimaatverandering. Deze opgaven moeten een plek krijgen zowel in nieuwe ontwikkelingen als in de omgang met het bestaande bebouwde en landschappelijke gebied.
111
04
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Op dit moment sluiten in Stiphout het woningbouwaanbod en de woningvraag niet op elkaar aan. Kwantitatief loopt het spaak door onbeantwoorde vraag naar betaalbare huisvesting voor jongeren en ouderen. Kwalitatief is er een mismatch omdat veel woningen relatief groot en duur zijn en in het koopsegment vallen. Door de huishoudensverdunning (meer éénen tweepersoonshuishoudens) neemt de vraag naar (kleinere) woningen toe. Dat dwingt sommige doelgroepen buiten Stiphout naar woonruimte te zoeken. Daarom wordt ingezet op het vergroten van de variëteit van woonmilieus en -vormen door bijvoorbeeld nieuwe ontwikkelingen te voorzien in relatief kleine en betaalbare woningtypes. Deze (re)actie op de woningmarkt maakt een leven lang wonen in Stiphout mogelijk.
112
De prijsvraag Who Cares, uitgeschreven door de Rijksbouwmeester onderzocht nieuwe vormen van wonen, zorg en ondersteuning. Het woonhof, zoals hier verbeeld door SLA Architecten, kwam als populaire vorm in de prijsvraag naar voren. (Bron: SLA Architecten)
Nieuwe ontwikkelingen moeten bijdragen aan een grotere variëteit binnen woonmileus en -vormen in Stiphout
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
1. (Re)actie op de woningmarkt
113
04
• Inzetten op het vergroten van het aandeel van de ‘gouden driehoek’: sociale koop, sociale huur, betaalbare middenhuur. De huidige verhouding huur-koop - vertaald in het ambitieakkoord - in Stiphout is op dit moment 18,5-81,5%, waarvan 11% sociale huur. De stadsbrede doelstelling verhouding huur-koop in Helmond is 45-55%, waarvan 37,5% sociale huur. Stiphout moet aan deze scheve verhouding gaan werken. Volgens het huidige woonbeleid wordt voor projecten boven de vijftig eenheden een percentage van > 30% sociale huur gevraagd te realiseren. • Nieuwe ontwikkelingen voorzien in relatief kleine en betaalbare woningtypes die inspelen op de huishoudensverdunning en vergrijzing (het langer zelfstandig blijven wonen, bij voorkeur nultreden/gelijkvloers, en de doorstroom van 55-plussers vanuit reguliere woningen en studio’s voor jongeren).
• Er moet terughoudend omgegaan worden met het aandeel reguliere appartementen aangezien de verstedelijkingsopgave met name plaatsvindt in het centrum van Helmond. • Nieuwe ontwikkelingen moeten bijdragen aan een grotere variëteit binnen woonmilieus en -vormen, geschikt voor allerlei doelgroepen, van verschillende leeftijden, huishoudenssamenstelling en inkomen. Denk hierbij ook aan bijzondere doelgroepen. Deze woonomgevingen hebben allemaal een eigen sfeer en kwaliteiten. Denk aan het verschil tussen een hofje, waar men samen rondom een centrale ruimte woont, of aan dorps gestapelde woningen.
• Woonhofjes, licht gestapeld bouwen, kangoeroewoningen, meergeneratiewoning, collectief wonen, tiny houses, wooncoöperaties en kluswoningen: nieuwe woonvormen kunnen een oplossing zijn voor maatschappelijke vraagstukken zoals anonimiteit, inclusiviteit en polarisatie, eigenaarschap van bewoners, het beter bedienen van de jonge en oudere doelgroepen of voor het bouwen op niet voor de hand liggende locaties.
I nzetten op het vergroten van het aandeel van de ‘gouden driehoek’: sociale koop, sociale huur, betaalbare middenhuur
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE
Nieuwe woonvormen kunnen een oplossing zijn voor maatschappelijke vraagstukken zoals mantelzorg, anonimiteit en betaalbaar wonen. Bijvoorbeeld:
114
115
04
116
De vraag ‘waar komen nieuwe woningen’ wordt in eerste instantie beantwoord met ‘nieuw wonen op oude plekken’. Kortom, inbreiding gaat voor uitbreiding. De kwaliteit van de landschappen die Stiphout omringen, ligt door verschillende opgaven en ruimteclaims al onder druk, terwijl de kern juist een kwaliteitsimpuls kan gebruiken (relatie thema 1). Juist hier liggen kansen om de gaten te dichten in het dorpse weefsel van Stiphout. Denk aan nieuwe invullingen voor vrijkomende (vaak voormalige) bedrijfslocaties, met name aan de Dorpsstraat. Bouwprojecten met groene plekken binnenin het dorp kunnen een kwaliteitsimpuls creëren voor de nieuwe bewoners én de omwonenden. Voorbeeld boven: Woodside Square Pollard Thomas Edwards. Voorbeeld onder: Chapel - Heem Cohousing.