CConstaterende datHelmond
Koppel je AI →
Document · PDF

RN 010 Gebiedsvisie Stiphout 2022-2035 procesdocument

Gemeenteraad 14 februari 2023, gemeente HelmondBij agendapunt: Gebiedsvisie Stiphout 2022-203524.928 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

• Bij inbreiding is het van belang om ‘dorps te verdichten’ rondom de voorzieningen in de Dorpsstraat (zie thema 1). Dit betekent verdichten op strategische locaties: op die plekken die de grootste integrale kwaliteitsimpuls creëren. • In de groene woonwijken rondom de Dorpsstraat kan incidenteel gezocht worden naar kleinschalige verdichtingen met respect voor de groene woonkwaliteit en de dorpse karakteristiek van Stiphout. • Uitbreiden buiten de kern heeft niet de voorkeur en is enkel mogelijk op voorwaarde van een brede meerwaardecreatie (relatie thema 1), indien het laadvermogen leidend is en het landschappelijke, complementaire woonvormen betreft, het gekoppeld is aan de opgaven in het landelijk gebied, de landschappelijke structuur versterkt wordt, er voor hetzelfde product binnenstedelijk geen alternatief voorhanden is en de zachte overgang tussen stad en land verbeterd.

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

2.  Nieuw wonen op oude plekken

117

04

118

Helmond heeft de ambitie om voorop te lopen in de landelijke klimaatdoelstellingen. Een duurzaam Helmond betekent een gezond woon-, werk- en leefklimaat waarin het prettig verblijven is. Wijken, straten en gebouwen worden CO2-neutraal ingericht, worden bestand tegen hevige regen en extreme droogte en houden rekening met diverse soorten flora en fauna. Duurzaamheid zou geen optionele of additionele kwaliteit moeten zijn maar ‘het nieuwe normaal,’ in elk (bouw)project of initiatief.

De kaart van Stiphout in de Zonnescan Brabant. Hoe roder het vlak, des te meer zonlicht het dak ontvangt. (Bron: provincie Noord Brabant)

Duurzaamheid zou daarmee geen facultatieve of ‘additionele’ kwaliteit moeten zijn maar ‘het nieuwe normaal’

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

3. Toekomstbestendig is het nieuwe normaal

119

120

Om Stiphout klaar te maken voor de toekomst zullen (bouw)ontwikkelingen en bewonersinitiatieven duurzaamheids-maatregelen moeten integreren. Duurzaamheid moet bezien worden in de breedte.

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

04

121

04

• Energie •  Spoor 1: Met ruim 80% aan koopwoningen vraagt verduurzaming van woningen een actieve houding van huiseigenaren. Denk aan isoleren, besparen, alternatieve warmtebronnen en gasloos maken. In het bijzonder is er aandacht voor een tweedeling tussen de mensen die de mogelijkheid hebben om te investeren en de mensen met een kleinere portemonnee die dat niet kunnen en daardoor ook niet van de voordelen kunnen genieten. •  Spoor 2: Verduurzaming en energietransitie vanuit een integrale, stadsbrede aanpak.

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

• Materiaalgebruik • De gemeente heeft de ambitie om circulair te worden. Er wordt gestreefd naar gebruik van hernieuwbare materialen en producten en een hoogwaardig hergebruik van afval.

122

• Sociaal-maatschappelijk • Nieuwe ontwikkelingen geven invulling aan het thema ontmoeten om een hechte sociale structuur te creëren. • Er is aandacht voor het sociaal-maatschappelijk functioneren van bestaande wijken. Verborgen armoede, opvoedkundige problemen en energie-armoede zijn aanwezig, in de ene wijk zichtbaarder dan in de andere. • Enthousiasmeren en stimuleren kan gemeenschapsvorming en nabuurschap verbeteren en polarisatie en eenzaamheid tegengaan. Denk aan laagdrempelige oplossingen zoals straatboekenkastjes, punten tegen voedselverspilling of stekjeskasten.

Door in te zetten op het vergroenen van de woonstraten in Stiphout kan ingespeeld worden op het voorkomen van hittestress, het opvangen van regenwater en het verbeteren van de biodiversiteit. Voorbeeld: woonstraat in Putten (Bron: Atelier Dutch)

• Mobiliteit • Stadsbreed zijn gezondere en duurzamere mobiliteitskeuzes nodig (thema 4 en 5). Kansrijk zijn met name de verplaatsingen per fiets binnen de wijk, naar de snelfietsroutes en de NS-stations in de omgeving. • Deelmobiliteit wordt momenteel getest in het centrum van Helmond en kan mogelijk op termijn een aanvullende oplossing voor Stiphout zijn. • Met name in de dorpskern zal slim omgegaan moeten worden met parkeren omdat dit van invloed is op de verblijfskwaliteit. Denk aan het dubbelgebruiken van parkeerplaatsen, zoals parkeerplaatsen die ‘s avonds en ‘s nachts door bewoners gebruikt worden, maar overdag door bezoekers van winkels. • Klimaat, water en ecologie • Er wordt ingezet op vergroenen en ontharden van de openbare ruimte, met name in de dorpskern en de groene verbindingen met het buitengebied. Zo wordt ingespeeld op opgaven rondom hittestress (d.m.v. schaduw), verdroging en sponswerking (d.m.v. water vasthouden), biodiversiteit (d.m.v. soortenrijkdom), spelen en ontmoeten en algehele gezondheid (beleving).

• B  iodivers groen krijgt de ruimte in de openbare ruimte en op de daken. Dit versterkt niet alleen de ecologische, maar ook de sociale en economische waarde. Biodivers groen is niet altijd opgeruimd en aangeharkt en dit vraagt daarom om een nieuwe mentaliteit en esthetiek. • Een duurzame watercyclus is onderdeel van het plan bij herinrichtingen van de openbare ruimte of nieuwe bouwinitiatieven. De sponswerking binnen het plangebied, beperking van wateroverlast en scheiding van afval- en regenwater krijgen daarin een plek. • Vasthouden en vertraagd afvoeren van regenwater en het verminderen van drinkwatergebruik staan centraal in bestaande gebieden. Denk bijvoorbeeld aan wadi’s en regentonnenacties. • Bij de omliggende landschappen komt aandacht voor de klimatologische en ecologische robuustheid. Er wordt ingezet op verbetering van de landschappelijke structuur, ecologie en waterbergende functie in balans met de recreatieve functie of voedselproductie. Het oude landschap moet als het ware verweven worden met de nieuwe ontwikkelingen.

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

• Bewustzijn • Inzetten op het verbeteren van de bewustwording rondom duurzaamheidsthema’s en de mogelijkheden die mensen hebben om te veranderen.

123

04

Kloppend dorpshart

124

1. 2. 3.

Een aantrekkelijke en herkenbare dorpskern Dorps programma versterken in de kern Focus op de fietser en voetganger

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Stiphout werkt aan een duidelijk herkenbaar, levendig en aantrekkelijk gebied in de kern, een kloppend hart binnen het dorp. Dat gebeurt door in te zetten op een uitnodigende openbare ruimte, minder doorgaand verkeer en een onderscheidende mix van voorzieningen. De concurrentiekracht van Stiphout ligt in het specifieke dorpse karakter en de uiteenlopende kwaliteiten die dat met zich meebrengt.

125

04

1. Een aantrekkelijke en herkenbare dorpskern Dorps programma

126

Een kloppend hart: niet slechts een verzameling voorzieningen maar een samenhangend en aantrekkelijk dorps weefsel. In de komende jaren dragen bouwinitiatieven en gerichte investeringen hieraan bij, zonder een groot-schalige herinrichting van de openbare ruimte. Hier wordt bewust ontworpen voor ontmoeting, met voldoende zitgelegenheid, zon- én schaduwplekken, groen en water.

De Dorpsstraat rijgt als een kralenketting de pleintjes, open plekken en parkjes aaneen

Zoekgebied inbreiding Ruimte voor functieverdichting aan de Dorpsstraat

Vergroening Dorpsstraat Grotere concentraties parkeren ingepast op binnenterrein

Een kloppend dorpshart wordt gemaakt door een integrale benadering van ruimtelijke inrichting, beleving, de uniciteit van het voorzieningen aanbod, de menging met ander functies en het kwaliteitsniveau van de winkels zelf.

Groene verblijfsplekken rondom kerk

Groene verblijfsplekken rondom winkels

Verkeer en verbinding Verbindingen via nieuwe projecten naar omliggende woonbuurten

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

De historische herkenbaarheid en de goede ontmoetingen (thema 1 & 2) manifesteren zich bij uitstek aan de Dorpsstraat en meer bijzonder in het gebied rondom de kerk. Deze zone herbergt de meeste winkels, scholen en horeca. Juist hier wordt ingezet op het creëren van een representatieve plek met een verscheidenheid aan functies en een aangenaam verblijfsklimaat.

127

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

• De dorpskern kan grofweg worden afgebakend als de zone tussen de kruising met de Dorpsstraat-Elsdonk en de kruising Gerwenseweg-Gasthuisstraat. Hier zijn de historische kwaliteiten en voorzieningen geconcentreerd. • Het gaat om meer dan het aantal winkels en parkeerplaatsen. De dorpse context, de ruimtelijke inrichting, de beleving, de uniciteit van het aanbod, de menging met andere functies en het kwaliteitsniveau van de winkels maken samen een hotspot voor Stiphoutenaren en bezoekers van buiten. • Het historische lint van de Dorpsstraat rijgt als een kralenketting de pleintjes, open plekken en parkjes aaneen. Hier wordt bewust ontworpen voor ontmoeting, met voldoende zitgelegenheid, zon- én schaduwplekken, groen en water. • Bouwontwikkelingen en transformaties dragen bij aan een aantrekkelijk dorpshart. De overgang tussen gebouw en openbare ruimte wordt met aandacht meeontworpen. Daarnaast worden ook de aansluitende voetgangersroutes fijnmazig vormgegeven om een samenhangend weefsel te creëren. Zo ontstaat een aantrekkelijke Dorpsstraat en worden de aanliggende gebieden, voorzieningen, straten en stegen betrokken.

128

Een kloppend hart als een representatieve plek, met een diversiteit aan functies en een aangenaam verblijfsklimaat

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

04

129

04

2.  Dorps programma versterken in de kern

130

Dorpsstraat in Stiphout met kiosk en Trudokerk in 1960. (Bron: Jos Pé)

• De dorpskern van Stiphout bestaat (latent) uit een onderscheidende mix van winkels voor de dagelijkse boodschappen, (verblijfs) horeca en kleinschalige speciaalzaken. Hiermee kan Stiphout iets anders bieden dan de andere Helmondse wijken of andere grote kernen in de regio. • Met de landelijke trend in afnemende retail, wordt concentratie of specialisatie van belang. De (groeiende) horecasector kan juist een alternatieve invulling zijn. • De grootste concurrentiekracht van Stiphout zal moeten liggen in het specifieke dorpse karakter. Dit kan tot uiting komen in niche-voorzieningen, speciaalzaken, restaurants waar met lokale producten gekookt wordt en winkels waar ingezet wordt op de beleving. De uniciteit van het aanbod, het kwaliteitsniveau en de menging met andere functies hangen nadrukkelijk samen met de dorpse context,

de ruimtelijke inrichting en de beleving. • Verkeeraantrekkende voorzieningen en voorzieningen met een groot verzorgingsgebied zijn ongeschikt voor het dorpshart. • De blik wordt óók naar buiten gericht: bezoekers van buitenaf versterken de draagkracht. Het is aantrekkelijk om in Stiphout een terrasje te pakken of een ijsje te eten. • Het is zaak de begane grond van de bebouwing te activeren met een levendige invulling. Om het multifunctionele centrumbeeld te versterken, dient bij ruimtelijke ingrepen te worden nagegaan of er naast woningen ook andere functies gehuisvest kunnen worden. • Grondeigenaren uitdagen om tijdelijk braakliggende gronden te benutten om de beleving en aantrekkelijkheid te verbeteren.

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

De (winkel)voorzieningen in Stiphout zijn momenteel verspreid langs de route Dorpsstraat-Gerwenseweg. De kracht en betekenis van een kloppend dorpshart schuilen in de aanwezigheid van relatief veel en een onderscheidende mix van voorzieningen in een als zodanig te herkennen gebied. Hiermee kan Stiphout met het specifieke dorpse karakter iets anders bieden dan andere Helmondse wijken of grote kernen in de regio.

131

04

132

De verkeersverbeteringsopgave heeft grote invloed op het slagen van een kloppend dorpshart. De Dorpsstraat functioneert nu nog te veel als een kanaal voor doorgaand verkeer. In de toekomst komt de focus meer te liggen op voetgangers en fietsers. Er wordt ingezet op een pakket van gerichte ingrepen: verminderen van doorgaand verkeer, concentreren en dubbelgebruiken van parkeren, meer ruimte voor verblijven, groen en ontmoeten op de Dorpsstraat. Logische, veilige en comfortabele fiets- en wandelroutes naar en door de kern zijn kansrijk bij nieuwe bouwinitiatieven en gerichte investeringen. Goede fietsroutes van Stiphout naar de treinstations en naar de omliggende steden en dorpen kunnen het autogebruik terugdringen. Voorbeeld: de Papenvoortsedijk – Molenven (Bron: De Loop, Weekkrant Helmond)

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

3. Focus op de fietser en voetganger

133

04

134

Conclusies parkeeronderzoek centrum Stiphout (2022) • De hoogste parkeerdruk komt naar voren rond de middag. • Op de drukste onderzoeksmomenten is 58% van het totale aantal parkeerplaatsen bezet. • De meeste voertuigen in het onderzoeksgebied hebben een korte parkeerduur.

• Logische, veilige en comfortabele fiets- en wandelroutes naar en door de kern worden vormgegeven. Het dorpshart kan een ankerplaats worden in het recreatieve netwerk voor dagjesmensen die Stiphout aandoen. Voldoende fietsparkeerplekken stimuleren de keuze voor fietsen en lopen. • Door de beperkte vraag naar openbaar vervoer in Stiphout is het niet realistisch om het openbaar vervoer te intensiveren. Daarentegen kan wel ingezet worden op vraaggericht aanbod zoals regiotaxi en deelmobiliteit. • Het verbeteren van fietsroutes en de snelfietsroute tussen Helmond en Eindhoven en naar de treinstations kan bijdragen aan duurzamere mobiliteitskeuzes.

Op de Dorpsstraat wordt een nieuwe balans gezocht tussen autobereikbaarheid (voor bestemmingsverkeer) en ontmoetingsplekken. Op goedgekozen plekken wordt daarvoor ruimte teruggewonnen op de auto en ingezet voor meer groen en een beter verblijfsklimaat. (Bron: Google Maps)

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

• Een aantrekkelijk dorpshart met voldoende ruimte voor ontmoeting en groen is gebaat bij ontmoediging van doorgaand autoverkeer in de Dorpsstraat. Bijvoorbeeld door andere vormgeving van de entrees van de Dorpsstraat-Gerwensweg, autovertraging door bijvoorbeeld drempels en/of meer veilige oversteekplekken. De zuidelijke rondweg is een goed alternatief. Ook wordt op goedgekozen plekken ruimte teruggewonnen op de auto en ingezet voor een beter verblijfsklimaat. In het aanliggend weefsel en de zijstraten liggen kansen voor een niet door de auto gedomineerde inrichting. • Het parkeren is momenteel opgelost binnen het normale wegprofiel. Grote parkeerconcentratie (bijvoorbeeld bij de supermarkt) vraagt om geïntegreerde parkeeroplossingen in de bebouwing of op het binnenterrein. In de openbare ruimte moet een nieuwe balans ontstaan met andere ruimteclaims zoals ontmoeting en groen. Denk aan het dubbelgebruik van parkeerplaatsen. Het recente parkeeronderzoek toont aan dat er mogelijkheden zijn.

135

04

Nog lang en gelukkig

136

1. 2. 3.

Passende woonvormen voor zorgwonen of collectief wonen van ouderen en jongeren. Voorbeeld: De Akker Texel. Bron: ANA Architecten.

De juiste woonvormen voor gevorderden en ouderen De basis op orde: veilig en toegankelijke condities Zorgen voor elkaars welzijn

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

De bevolking in Stiphout vergrijst. Dit vraagt om aanpassingen en andere voorzieningen. Ook op gevorderde leeftijd moet men in de wijk kunnen blijven wonen. Dat kan bereikt worden door in te zetten op passende woonvormen, de juiste condities in de openbare ruimte, (zorg)faciliteiten en het aanmoedigen van een sterke gemeenschap die naar elkaar omkijkt.

137

04

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Met een steeds ouder wordende bevolking, zijn er andere typen woningen nodig, geschikt voor gevorderden (55+, empty-nesters) en senioren. Denk aan woningen met minder onderhoud, nul-tredenwoningen en levensloopbestendige woningen in de buurt van voorzieningen. Dit kan de doorstroom in de gehele keten op gang brengen: ouderen verhuizen uit hun relatief grote woning met tuin en spelen zo potentiële ruimte vrij voor een jongere generatie.

138

Voorbeelden van passende woonvormen die inspelen op de juiste condities in de openbare ruimte, (zorg)faciliteiten en het aanmoedigen van een sterke gemeenschap die naar elkaar omkijkt.

• Passend huisvesten, denk aan woningen met minder onderhoud, nul-tredenwoningen en levensloopbestendige woningen. Een tweede slaapkamer en voldoende buitenruimte zijn van belang en de overgang in grootte en woonlasten mag niet te groot zijn. De aantrekkingskracht kan zitten in de nabijheid van faciliteiten, voldoende ruimtelijkheid en groen, ontmoeting of zorg op afroep. • Primair wordt gedacht aan locaties in de buurt van de voorzieningen. • Menging met andere woonvormen, doelgroepen en functies heeft de voorkeur boven een afgezonderde ruimtelijke concentratie.

• Bij ouderenhuisvesting kan gedacht worden aan appartementen en grondgebonden woningen. Met name de appartementen (niet in de vorm van hoogbouw) vragen om zorgvuldige ruimtelijke inpassing. • In de toekomst wordt steeds meer uitgegaan van zelfredzaamheid en mantelzorg. Relatief nieuwe woonvormen zoals kangoeroewoningen, meergeneratiewoningen, woonhofjes of jong-oud combinaties kunnen hierin een rol spelen. Ook de zorg op afstand en digitalisering gelden als kansen.

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

1. De juiste woonvormen voor gevorderden en ouderen

139

04

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Naast een passend woningaanbod moet er ook aandacht zijn voor de juiste voorzieningen en een geschikte, toegankelijke en veilige openbare ruimte voor de ouder wordende bevolking. Ouderen behoeven meer zorgvoorzieningen, zowel thuis als buitenshuis. Hun mobiliteit wordt minder, maar in beweging blijven is onverminderd belangrijk. Het is van belang om naar kansen te zoeken hierin te voorzien bij regulier onderhoud en nieuwe bouwinitiatieven.

140

Passende woonvormen voor zorgwonen of collectief wonen van ouderen en jongeren. Voorbeeld: Hof van Nassau Steenbergen (Bron: Inbo Architecten)

De openbare ruimte houdt bewust rekening met de ouder wordende bevolking, met aandacht voor toegankelijkheid en veiligheid.

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

2. De basis op orde: veilig en toegankelijke condities

141

04

142

Voldoende schaduwplekken op de Dorpsstraat waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Voorbeeld: Place Saint-Sernin (Bron: Cortesia de CCCB)

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

• Veilige oversteekplekken, goede verlichting en gelijkvloerse trottoirs vergroten de toegankelijkheid. • Voldoende zitplekken, schaduwplekken, en ontmoetingsplekken binnen en buiten maken de openbare ruimte aantrekkelijk voor verschillende doelgroepen. • Uitdagen tot beweging in de openbare ruimte (relatie thema 3) stimuleert gezond gedrag en vergroot het plezier. • Aantrekkelijke en veilige routes van kern naar het buitengebied en het centrum van Helmond zetten aan tot wandelen en fietsen (relatie met thema 1). De afstand van de woning tot een openbaar groengebied wordt verkleind. • Bij de doorontwikkeling van ontmoetingsplekken (relatie thema 2) liggen kansen om ruimte te reserveren voor voorzieningen voor hulpbehoevenden, zoals een prikpost of dagactiviteiten voor ouderen. Dit kan ook bijdragen aan de educatie en het ontlasten van mantelzorgers.

143

04

144

Mede door de vergrijzing ligt er druk op de zorg. Dit speelt ook in Stiphout met zijn relatief grote groep ouder wordende mensen. Landelijk en gemeentelijk beleid gaat ervan uit dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen. Daar is enerzijds zelfredzaamheid voor nodig, anderzijds een omgeving om op terug te vallen. Een gemeenschap waarin men naar elkaar omkijkt en voor elkaar zorgt wordt daarom nog belangrijker. Gezonde leefomgevingen en woonvormen die bijdragen aan een actieve gemeenschap en gezond gedrag vormen hiervan de basis.

Meergeneratiewonen (Voorbeeld: MWA Max Hart Nibbrig)

• De nadruk op zelfredzaamheid, eventueel in combinatie met mantelzorg, vraagt om de juiste levensloopbestendige woningen voor gevorderden en ouderen. De mogelijkheid om binnen de eigen woonomgeving te verhuizen wordt als wenselijk gezien. • (Nieuwe) woonvormen die een actieve gemeenschap stimuleren, door een combinatie van jong en oud en waar ontmoeten centraal staat, kunnen bijdragen aan het langer thuiswonen en verminderde eenzaamheid. • Er moet aandacht zijn voor de mogelijke maatschappelijke tweedeling tussen diegenen met de mogelijkheden het voor zichzelf in te richten (bijvoorbeeld via Collectief Particulier Opdrachtgeverschap)

en degenen die afhankelijk zijn van externe ondersteuning. Een mix van woningtypen en prijsklassen binnen een project kan hieraan bijdragen. • Digitale middelen zoals Mijn Buurtje of Next Door kunnen ingezet worden om vraag en aanbod van hulp te koppelen. • De mogelijkheid om eigen keuzes te maken en grip te hebben op de eigen leefomgeving beïnvloedt de tevredenheid van mensen over hun omgeving. De invoering van de omgevingswet maakt het betrekken van inwoners in de planvorming standaard. Ook het betrekken bij toekomstige bewoners bij de vormgeving van hun woning en de openbare of collectieve ruimte is daarin kansrijk. Het versterkt de binding tussen woonplek en bewoner.

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

3. Zorg, welzijn en omkijken naar elkaar

145

146

Op diverse niveaus kan de fysieke leefomgeving bijdragen aan gezondheid: van woonvormen zoals hofjes waar mensen naar elkaar omkijken tot groene en schaduwrijke openbare ruimte.

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

Gebiedsvisie Stiphout | 04. VISIE

04

147

P4 TESTEN

P4

TESTEN De laatste stap in het participatieproces was het testen van de richting van de gebiedsvisie. De ambities en dilemma’s werden samengevoegd tot vier toekomstimpressies die werden voorgelegd aan het online panel om reacties en nuances op te halen.

Toekomstimpressies als tussenproduct

150

De toekomstimpressies laten (in woord en in sfeerbeeld) zien hoe Stiphout in 2035 zou kunnen aanvoelen en welke keuzes en consquenties daarbij horen. Het is dus geen definitief plan of ontwerp maar een verbeelding die laat zien: ‘wat nou als…? En wat zijn de consequenties?’. Belangrijk: de toekomstimpressies hebben tot doel om reacties en nuances op te halen om de definitieve gebiedsvisie vorm te geven. De getoonde afbeeldingen en teksten zijn daarmee tussenproducten en nadrukkelijk geen visualisaties van een eindresultaat.

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

We vroegen het online panel om met ons mee te kijken, lezen en denken. Om de verbeelding te stimuleren en de ingrediënten van de gebiedsvisie tastbaar te maken ontwikkelde het ontwerpteam vier toekomstimpressies.

151

P4

TOEKOMSTIMPRESSIE 2035 Gewild wonen in een toekomstproof landschap Stiphout = thuiskomen in het groen. Dit ervaar je anno 2035 meer dan ooit. Het is een woongebied bij uitstek, misschien wel de beste van de Brainport-regio. Met hoge kwaliteit voorzieningen, goede bereikbaarheid en veel werkgelegenheid nabij. Maar ook het gevoel van ‘thuiskomen’ door het dorpse karakter en de hechte gemeenschap. Maar Stiphout is allerminst een ingeslapen wijk. Het is de afgelopen jaren helemaal opgebloeid. Het plukt de vruchten van haar ligging in de Brainport-regio en biedt een hoogwaardige leefomgeving waarin ze haar langzame, traditionele, dorpse karakter heeft weten te verbinden met vernieuwing: een krachtige gemeenschap met zelfredzaamheid, een up-to-date dorpshart waarin de gaten zijn gevuld met eigentijdse woningen voor starters en senioren die zo in het dorp kunnen blijven wonen en een landschap wat toekomstproof geworden is.

152

Wat zijn mogelijke consequenties? • Geen grootschalige dorpsuitbreidingen. Landschappelijke ligging van Stiphout behouden. • Verbeteren natuurwaarde én gebruikswaarde van de landschappen. Denk aan betere wandelroutes. Dit heeft ook aantrekkingskracht op dagjesmensen en recreanten. • Het landschap staat niet op slot. Nieuwe uitdagingen zoals de energietransitie kunnen, goed ingepast, een plek in het landschap vinden. • Nieuwe kleinschalige woonvormen inpassen in relatie tot transformatie van boerenbedrijven. Landbouwpercelen omvormen naar natuur. • Behouden groene geleding tussen Stiphout en de Automotive Campus, intensieve verweving van natuur, water, energie en recreatie, vanuit laadvermogen landschap.

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

De laatste jaren zijn we ook gaan beseffen hoeveel bijzondere gebouwde iconen en landschappen Stiphout rijk is. Het besef is niet omgezet in stilstand maar in doorontwikkeling vanuit respect. In alle windrichtingen vormen de landschappen recreatieve uitloopgebieden waar de landschaps-eigenheid versterkt wordt en wordt gekoppeld aan opgaven en kansen op het gebied van klimaat, energie, voedsel en ecologie.

153

P4

TOEKOMSTIMPRESSIE 2035 ‘Dorps verdichten’ in de kern voor jong en oud Rondom de Dorpsstraat bruist het. De afgelopen jaren zijn de gaten in het dorp gedicht met interessante woonprojecten waarmee een kleinschalig, duurzaam en goed verweven dorpsstructuur ontstaan. De woonprojecten staan anno 2035 niet op zichzelf maar met nieuwe ontmoetingsplekken, verbindende routes en vergroening is een stevige kwaliteitsimpuls gedaan voor Stiphout. Erfgoed heeft waar nodig een nieuwe invulling gekregen waarmee het behouden blijft en zowel interessant is voor de Stiphoutenaar als voor de bezoeker van buiten. In tegenstelling tot een paar jaar geleden, kunnen starters en senioren nu in het dorp blijven wonen. In de woonprojecten is voor een mix van verschillende type woningen voor verschillende type mensen gekozen.

154

Wat zijn mogelijke consequenties? • Geen grote dorpsuitbreidingen maar nieuw toe te voegen woningen koppelen aan kwaliteitsimpuls in de kern van het dorp. Behoud van landschappelijke ligging en groene woonbuurten. • Bouwen in hoge dichtheid kan complexer zijn. • Als basis 2-3 bouwlagen hoog. Mits van waarde voor het dorp, goed ingepast en met een dorps karakter (o.a. variatie, beperkte breedte)kan er op sommige plekken tot en met vier lagen gebouwd worden. • Gezien de doelgroep naast grondgebonden woningen ook beperkt aantal licht gestapelde appartementen bouwen. • Met meer mensen in de kern wonen, dichtbij voorzieningen. • Geen grootschalige wooncomplexen mogelijk maar variatie in grootte, uiterlijk en vorm. • Slim omgaan met parkeren is nodig: denk aan concentreren van parkeerruimte in plaats van direct voor de deur of dubbelgebruik van parkeerplaatsen van verschillende voorzieningen. • Een eigentijds beeld: nieuw en oud komt samen.

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Je voelt weer de sfeer van het dorp. Niet per se omdat er historiserend is gebouwd, maar door de vele variatie in architectuur en bouwkorrel (breedte en hoogte). Om voldoende woningen te kunnen bouwen is de dichtheid hoger dan dat we gewend waren: licht gestapeld gebouw, soms een verrassend steegje of een binnentuin op de eerste laag met parkeren daaronder. Toch ervaar je het niet als teveel omdat het goed is ingepast, achter het dorpse lint van de Dorpsstraat, met aandacht voor privacy en bezonning en steeds weer met die dorpse sfeer.

155

P4

TOEKOMSTIMPRESSIE 2035 Een onderscheidend en vitaal dorpshart Het dorpshart is sneller gaan kloppen! In de laatste jaren is in een samenwerking tussen bewoners, verenigingen, ontwikkelaars en gemeente hard gewerkt aan een duidelijk herkenbare, levendige en aantrekkelijke kern. Dit is gelukt door in te zetten op een aantrekkelijke openbare ruimte, minder doorgaand verkeer en een onderscheidende mix aan voorzieningen. De concurrentiekracht van Stiphout is benut door het specifieke dorpse karakter dat hier geboden wordt. De Dorpsstraat wordt niet meer ervaren als die doorgaande weg van een paar jaar geleden maar als een kralenketting aan ontmoetingsplekken met voldoende zitgelegenheid, zon én schaduw, groen en water.

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Door samen te werken en slim verbanden te leggen is in de zone rondom de kerk, de scholen en de voorzieningen een plek uitgegroeid tot de echte huiskamer van Stiphout. Hier ontmoet je elkaar spontaan en gepland.

156

Wat zijn mogelijke consequenties? • Bewoners en verenigingen gaan een samenwerking aan om een echte ‘huiskamer’ van Stiphout (door) te ontwikkelen in de kern van het dorp. Ondersteund door gemeente en mogelijk ontwikkelaars. • Kansen voor ontmoetingsplekken worden gezocht in nieuwbouwprojecten of het aanhaken bij transformaties. Elk project, groot of klein, geeft invulling aan ‘ontmoeting’. • De Dorpsstraat blijft een ontsluitingsweg voor Stiphout. Voor een beter verblijfsklimaat wordt wel actief gestuurd op minder doorgaande auto’s. Voetgangers en fietsers kijgen een prominentere rol in het straatbeeld. • Op sommige plekken maken parkeerplekken ruimte voor groen of ontmoetingsplekken zoals terrassen. • Er is geen ruimte voor grote verkeersaantrekkende voorzieningen. Wel voor een mix van winkels voor de dagelijkse boodschappen, (verblijfs) horeca en kleinschalige speciaalzaken. • Voor voldoende draagvlak voor voorzieningen is een (nieuwe) blik naar buiten nodig, de bezoeker van buitenaf.

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Ontmoeting is steeds een terugkomend thema in alle ruimtelijke ontwikkelingen. Zo zie je nieuwe pleintjes en plekken ontstaan en in de wijken groene parkjes en deelschuren. Meerdere plekken in het dorp, bijvoorbeeld rondom de sportvelden en natuurpoort, zijn goede ontmoetingsplekken geworden. Allen doorontwikkeld vanuit hun gebruikers en eigen DNA.

157

P4

TOEKOMSTIMPRESSIE 2035 Duurzamer wonen in klimaatbestendige straten Stiphout heeft een stevige verduurzaming doorgemaakt. Waar het ooit één van de minst groene wijken van Helmond was, met het hoogste autobezit en grootste energieverbruik is het anno 2035 juist één van de voorbeelden. Woningen zijn verduurzaamd en de straten zijn vergroend en onthard om ruimte te bieden voor meer waterberging, ontmoeting en ecologie. De afgelopen jaren is een werkgroep van bewoners en gemeente aan de slag gegaan en is een gezamenlijke visie op de energietransitie gemaakt. Dit tekent ook de dorpse mentaliteit: hier zetten we de schouders eronder en doen we het samen. Voor de oudere bevolking in Stiphout zijn specifieke woningen gebouwd waarmee de doorstroming op gang is gekomen. Woonvormen zoals appartementen bij de voorzieningen, meergeneratiewonen en woonhofjes geven een antwoord op zelfredzaamheid in de zorg en anonimiteit. Via groene straten ben je overal in het dorp binnen een paar minuten in het buitengebied. De fietser en voetganger hebben meer ruimte gekregen in de Dorpsstraat en de parkeerplaatsen zijn groen en hebben een waterbergende functie. Dit lukt omdat er een hub is in de kern waar deelauto’s en scooters voor een betaalbare, duurzame en snelle verbinding zorgen naar Helmond centrum, NS-stations ‘t Hout en Brandevoort en Eindhoven. Al met al een gezonde leefomgeving!

158

• Het dorp werkt gezamenlijk met gemeente aan een visie op de energietransitie van Stiphout. • Gezien grote aandeel koopwoningen vraagt verduurzaming om actieve houding van particuliere eigenaren. • Meer woningen en meer auto’s leiden tot een toenemend autoverkeer. Afhankelijkheid van de auto wordt teruggedrongen door verhoogd (e-) fietsgebruik en de intrede van deelmobiliteit. • Minder privé buitenruimte, meer sprake van gedeelde buitenruimte.

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Wat zijn mogelijke consequenties?

159

P4

Algemene bevindingen uit de reacties van het online panel We vroegen pannelleden wat hen (niet) aanspreekt in de sfeerimpressies en of er misschien nog iets mist. De teksten werden door het online panel nauw onder de loep genomen en de beelden werden vaak positiever ontvangen dan de teksten. Vooral het dorpse karakter in sommige beelden werd gewaardeerd.

160

Spreekt aan

Geen grootschalige dorpsuitbreid ingen

landschappelijke liggen behouden

Groen

prachtig, mooi, leuk, ambitie, uitnodigigend

Spreekt niet aan

alles

niet teveel nieuwe wandelpaden, we zitten niet te wachten op dagjesmensen en recreanten

haalbaarheid: kosten, schaal

energietransitie op bestaande gebouwen en industrieterrein

openbaar vervoer

Auto's (noodzakelijk kwaad)

fietspaden rustplekken

zonnepanelen

landbouw moet ruimte houden

teveel aangeharkt, vakantiepark, dorp onherkenbaar

speelplekken

boeren

seniorenbun galows in buitengebied

uitwerking energietransitie (zien hoe het wordt)

Spreekt niet aan

Spreekt aan

dit mis ik

energietransitie ingepast

Verduurzaming

er moet reconstructie plaatsvinden (vernieling terugbouwen om het echte karakter terug te brengen)

voor sommigen te eigentijds, teveel 'nieuw' kan er goedkoop uit gaan zien over tijd

Geen vier bouwlagen

Winkels, horeca, verenigingen, voorzieningen

meer groen in centrum

Sfeer: dorps / bruisend

nog te ver weg voor ons gevoel

Parkeren en auto weren uit centrum

Niet bouwen voor mensen buiten stiphout: geen groei

geconcentreerde parkeerplaatsen (waarom niet met dubbelfuncties of voor de deur, toegankelijkheid)

men is beducht door wazige woorden zonder definitie, vertrouwt het niet, vreest voor overal 4 lagen

concreetheid en scherpte

uitbreiding in het groene buitengebied (daar is ruimte)

autovrij

voetgangers en kind op straat

Architectuur te modern

4bouwlagen

Extreme hoogte einde vd straat

Waar zijn de parkeerplaatsen en waar kan de auto rijden?

parkeren

speelplekken

Geen grote wooncomplexen

Hofjes jong en oud

Variatie in bebouwing

Deelmobiliteit

hoeveelheid groen

mooie dorpskern

pleinen en ontmoetin gsruimte

dit mis ik

mooie woorden maar in Stiphout nu draait het teveel om gelder moet reconstructie plaatsvinden (vernieling terugbouwen om het echte karakter terug te brengen)

behoud van groen

Te druk te dicht

Spreekt aan

Spreekt niet aan

dit mis ik

Spreekt aan

autoluw

Minder verkeer

mix van winkels

samenwerking verenigingen voor huiskamer

waar gaat het verkeer heen

het oude stiphout - dit zou zomaar Eersel kunnen zijn

invulling van groen - grote bomen gewenst

toegankelijkheid inclusiviteit

inzetten op bezoekers van buitenaf

de rol van ontwikkelaars

mogelijkheid om met auto in kern te komen geeft meerwaarde, blijft ontsluitingsweg, blijft parkeren aantrekken bij kerk etc.

Horeca en winkels

ontmoet ingsplek ken

sfeer: gezellig warm, rustig

horeca, terras

waar komt het MFC

Parkeren

Realisme

lelijke nieuwbouw is weggelaten

teveel ontmoetingsple kken, parkeerplaatsen nodig (nu al)

groene parkeerplaatsen en fietsenstalling

kinderen op straat, reuring maar rustig

mooi, echt dorp, idyllisch

Dromen mag

illusie dat verenigingen zelf met oplossing komen vs grootgrondbezitters: gemeente moet acteren voor samenleving

kinderkopjes is niet toegankelijk

volstrek ireeel

winkels

faciliteiten voor jongeren

Spreekt niet aan

dit mis ik

deelauto's

serieus plan voor fietsers

gedeelde buitenruimte

minder privé buitenruimte

deelauto's zijn we nog niet klaar voor, wishful thinking, teveel ouderen

eigen tuin hoort bij stiphout

openbaar. vervoer

parkeerruimte buiten dorp

energiemaatre gelen bij bewoners zelf stimuleren

ouderen met rollator/rol stoel

woonhofjes

fietsroutes naar NS

rustig en landelijk, ruim, groen

onverharde wegen (gebeuren nu al ongelukken met recreanten omdat het niet wordt bijgehouden)

elektische auto vanaf 2030 dus er is geen duurzaamheids probleem meer

Verrommeling openbare ruimte door deelvervoer

parkeerruimte

openbaar vervoer

zonnepanelen zichtbaar op daken (energiewinning binnen bebouwing)

realiteitszin

Energietransitie met zoveel koopwoningenvraagt om actieve houding invonwers en/of financiele stimulans door gemeente

vergroening

doorstroming ouderen in eigen wijk

groen wordt rommelig als het niet onderhouden wordt

futuristische vervoermiddelen, gewoon eigen auto en parkeerruimte pal in centrum

te modern

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

De reacties bevestigden wat in eerdere processtappen naar voren kwam. Ook maakten ze opnieuw duidelijk dat inwoners het onderling niet eens worden over dillemma’s zoals de rol van de auto (parkeren voor de winkels in Dorpsstraat of toch een straat met minder auto’s?). Het legt de nadruk op het zoeken naar nuances en het maken van keuzes om het plezierig wonen, leven en bewegen in Stiphout in de toekomst te waarborgen.

161

Gewild wonen in een toekomstproof landschap

Spreekt aan

Spreekt niet aan

dit mis ik

Geen grootschalige dorpsuitbreid ingen

landschappelijke liggen behouden

alles

energietransitie ingepast

niet teveel nieuwe wandelpaden, we zitten niet te wachten op dagjesmensen en recreanten

haalbaarheid: kosten, schaal

energietransitie op bestaande gebouwen en industrieterrein

openbaar vervoer

Auto's (noodzakelijk kwaad)

Groen

prachtig, mooi, leuk, ambitie, uitnodigigend

fietspaden rustplekken

zonnepanelen

landbouw moet ruimte houden

teveel aangeharkt, vakantiepark, dorp onherkenbaar

speelplekken

boeren

seniorenbun galows in buitengebied

uitwerking energietransitie (zien hoe het wordt)

162

Spreekt niet aan

Spreekt aan

dit mis ik

behoud van groen

Geen grote wooncomplexen

Hofjes jong en oud

Verduurzaming

mooie woorden maar in Stiphout nu draait het teveel om gelder moet reconstructie plaatsvinden (vernieling terugbouwen om het echte karakter terug te brengen)

er moet reconstructie plaatsvinden (vernieling terugbouwen om het echte karakter terug te brengen)

voor sommigen te eigentijds, teveel 'nieuw' kan er goedkoop uit gaan zien over tijd

Geen vier bouwlagen

Winkels, horeca, verenigingen, voorzieningen

meer groen in centrum

autoluw

Variatie in bebouwing

Deelmobiliteit

Sfeer: dorps / bruisend

nog te ver weg voor ons gevoel

Parkeren en auto weren uit centrum

Niet bouwen voor mensen buiten stiphout: geen groei

geconcentreerde parkeerplaatsen (waarom niet met dubbelfuncties of voor de deur, toegankelijkheid)

men is beducht door wazige woorden zonder definitie, vertrouwt het niet, vreest voor overal 4 lagen

concreetheid en scherpte

uitbreiding in het groene buitengebied (daar is ruimte)

Horeca en winkels

hoeveelheid groen

mooie dorpskern

autovrij

voetgangers en kind op straat

Architectuur te modern

4bouwlagen

Extreme hoogte einde vd straat

Waar zijn de parkeerplaatsen en waar kan de auto rijden?

parkeren

speelplekken

Te druk te dicht

pleinen en ontmoetin gsruimte

Spreekt aan

Spreekt niet aan

dit mis ik

Minder verkeer

mix van winkels

samenwerking verenigingen voor huiskamer

waar gaat het verkeer heen

het oude stiphout - dit zou zomaar Eersel kunnen zijn

invulling van groen - grote bomen gewenst

toegankelijkheid inclusiviteit

inzetten op bezoekers van buitenaf

de rol van ontwikkelaars

mogelijkheid om met auto in kern te komen geeft meerwaarde, blijft ontsluitingsweg, blijft parkeren aantrekken bij kerk etc.

ontmoet ingsplek ken

sfeer: gezellig warm, rustig

horeca, terras

waar komt het MFC

Parkeren

Realisme

lelijke nieuwbouw is weggelaten

teveel ontmoetingsple kken, parkeerplaatsen nodig (nu al)

groene parkeerplaatsen en fietsenstalling

ouderen met rollator/rol stoel

kinderen op straat, reuring maar rustig

mooi, echt dorp, idyllisch

Dromen mag

illusie dat verenigingen zelf met oplossing komen vs grootgrondbezitters: gemeente moet acteren voor samenleving

kinderkopjes is niet toegankelijk

volstrek ireeel

winkels

faciliteiten voor jongeren

realiteitszin

Spreekt aan

Spreekt niet aan

dit mis ik

deelauto's

serieus plan voor fietsers

gedeelde buitenruimte

minder privé buitenruimte

deelauto's zijn we nog niet klaar voor, wishful thinking, teveel ouderen

eigen tuin hoort bij stiphout

openbaar. vervoer

parkeerruimte buiten dorp

energiemaatre gelen bij bewoners zelf stimuleren

woonhofjes

fietsroutes naar NS

rustig en landelijk, ruim, groen

onverharde wegen (gebeuren nu al ongelukken met recreanten omdat het niet wordt bijgehouden)

elektische auto vanaf 2030 dus er is geen duurzaamheids probleem meer

Verrommeling openbare ruimte door deelvervoer

parkeerruimte

openbaar vervoer

zonnepanelen zichtbaar op daken (energiewinning binnen bebouwing)

Energietransitie met zoveel koopwoningenvraagt om actieve houding invonwers en/of financiele stimulans door gemeente

vergroening

doorstroming ouderen in eigen wijk

groen wordt rommelig als het niet onderhouden wordt

futuristische vervoermiddelen, gewoon eigen auto en parkeerruimte pal in centrum

te modern

De volgende aandachstpunten nam het ontwerpteam mee uit de feedback die volgde uit het ‘testen’ met het online panel: • Meer (dorpse) kwaliteit, ontmoetingsplekken en levendigheid in het dorpshart zijn gewenst. Dit geldt ook voor het inzetten op woningen voor starters en senioren in het dorp zelf. • Ontmoetingsplekken zijn in basis van de bewoners zelf. Bij voorkeur ontstaan ze vanuit de samenwerking tussen bewoners en verenigingen. • Het groener inrichten van straten met ruimte voor ontmoeting wordt toegejuicht. De plek voor de auto blijft een twistpunt. De Dorpsstraat dient blijvend toegankelijk zijn voor auto’s met een bestemming in Stiphout. Maar er is ook een verlangen dat het minder drukdruk wordt met auto’s op de Dorpsstraat. Er zullen in de uitwerking slimme combinaties gemaakt moeten worden tussen voldoende verkeer en parkeren en groen en ontmoetingsplekken. • De verduurzaming van woningen en mobiliteit wordt als wenselijk gezien. Tegelijkertijd wordt Stiphout wordt nog maar beperkt klaar geacht voor innovatieve en nieuwe mobiliteitsoplossingen. • Een dorps karakter wordt zeer belangrijk gevonden voor (toekomstige) bebouwing. Denk aan gevarieerde uitstraling, laagbouw met kappen en terughoudend met gestapelde woningen. De gemeente wordt hierop om regie gevraagd. Daarnaast is het behouden van het erfgoed is een belangrijk onderdeel van de dorpse identiteit.

• Ten opzichte van de visie ‘Hoger bouwen in Helmond’ moet de bouwhoogte beperkt worden. • De ruimte voor natuur, water, rust, beweging en recreatie is belangrijk. Zowel in het hart van het dorp als naar het buitengebied toe. De landschappelijke ligging moet daarvoor behouden blijven door het voorkomen van te veel nieuwe bebouwing aan de rand of in het buitengebied. • Er wordt wisselend gedacht wordt over de manier waarop energie opgewekt kan gaan worden. Een gezamenlijke visie op de energietransitie wordt door velen als wenselijk gezien.

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Duurzamer wonen in klimaatbestendige straten

Gebiedsvisie Stiphout | P4. TESTEN

Een onderscheidend en vitaal dorpshart

Dorps verdichten in de kern voor jong en oud

Verwerking van feedback

163

O5. VAN VISIE NAAR UITVOERING

05

De gebiedsvisie is in een zorgvuldig proces en met aandacht voor de meningen en inzichten van Stiphoutenaren en met de kennis van medewerkers bij Gemeente Helmond tot stand gekomen. Dit alles met als doel om een nieuw, gedragen en gezamenlijk ruimtelijk perspectief te bieden. Dit document, de gebiedsvisie, beschrijft dit perspectief. Dat roept de vraag op: hoe nu verder? Samenwerking en regie

Gebiedsvisie Stiphout | 05. VERVOLG VAN VISIE NAAR UITVOERING

Niet alles kan en niet alles kan overal. Zo kan de Dorpsstraat niet al het doorgaand en lokaal autoverkeer aan én tegelijkertijd de groenste straat van Stiphout worden én nieuwe ontmoetingsplekken in zich hebben.

166

Dit vraagt om keuzes en regie. De grootste uitdaging in het vervolg van de gebiedsvisie is dat een balans gezocht wordt in dat wat de inwoners verwachten en dat wat de gemeente uiteindelijk waar kan maken. Dit heeft enerzijds te maken met beschikbare middelen en anderzijds met de mate waarin de gemeente regie heeft of wil hebben. Zo is het grootste deel van de gronden in particulier bezit waardoor het initiatief niet bij de gemeente ligt.

Deze gebiedsvisie is daarmee geen eindpunt, maar een vertrekpunt voor verdere samenwerking met initiatiefnemers en bewoners in Stiphout. Het vormt het begin van gezamenlijk maatwerk, vervolgacties, initiatieven, plannen en de vorming van coalities en werkgroepen.

Twee sporen De gebiedsvisie geeft richting en kaders voor ruimtelijke ontwikkelingen, en is tevens de basis voor verdere uitwerking van ruimtelijke plannen in een gemeentelijk tienjaars uitvoeringsplan. Dit wil zeggen dat aan de hand van twee sporen een vervolg wordt gegeven aan de gebiedsvisie: 1. Bij ruimtelijke initiatieven wordt aan initiatiefnemers gevraagd om aan de hand van de ambitieroos aan te geven op welke manier hun initiatief invulling geeft aan de thema’s uit de gebiedsvisie. Op basis van de gebiedsvisie wordt regie gevoerd door de gemeente. 2. De gemeente stelt een uitvoeringsplan op voor de kernopgaven van de gebiedsvisie.

Uitvoeringsplan De vier belangrijkste opgaven die in het uitvoeringsplan terug dienen te komen zijn: a. Bouwen en wonen: Ontwikkellocaties in de dorpskern en woonlocaties voor jongeren (bijv. CPO) tot ontwikkeling laten komen volgens het principe van ‘Dorps verdichten’. Hiermee wordt naast het toevoegen van de woningtypes, waar behoefte aan is, tevens een brede kwaliteitsimpuls gecreëerd in de dorpskern. b. Ontmoeten en voorzieningen: Faciliteren van de ontmoeting door het doorontwikkelen van bestaande locaties. Een van die plekken kan op termijn tot een

centrale huiskamer van het dorp uitgroeien. Hiervoor nemen verenigingen en bewoners het voortouw, waar nodig gefaciliteerd door gemeente of bijvoorbeeld ontwikkelaars. c. Openbare ruimte, verkeer en groen: Groen in de kern en de aansluiting met het landschap rondom Stiphout versterken. Het aantrekkelijk maken van fietsen en lopen en de verkeersdruk in de Dorpstraat verlichten door het ontmoedigen van doorgaand verkeer. Mogelijk kan een gedeelde strategie voor de infrastructurele aansluiting van bouwplannen in de dorpskern nodig zijn. d. Verduurzaming en energietransitie: Deze uitdaging in Stiphout actief doorzetten door activering onder bewoners, duurzame nieuwbouwprojecten en een aanhaking bij de stadsbrede duurzaamheidsaanpak.

Werkwijze De betrokkenheid van Stiphoutenaren bij de ontwikkeling van de gebiedsvisie was tijdens het afgelopen half jaar groot. Het is belangrijk om dit te koesteren en mee te nemen in vervolg in het belang van een collectief gedragen en best passend resultaat voor Stiphout. Een werkmethode met themagerichte werkgroepen die met bovenstaande kernopgaves aan de slag gaan lijkt een passende aanpak voor het vervolg. Deze werkgroepen dienen een representatieve vertegenwoordiging te zijn van Stiphoutse inwoners en belanghebbenden. Ook de wijkraad heeft een rol als een belangrijke aanjager. De gemeente dient te faciliteren in de vorm van omgevingsmanagement met aandacht voor een balans tussen wensen en mogelijkheden.

Gebiedsvisie Stiphout | 05. VAN VISIE NAAR UITVOERING

VERVOLG OP DE VISIE

167

05 Historische herkenbaarheid Goed ontmoet Op de toekomst voorbereid

Keuzes maken

Kloppend dorpshart

Terugkomend op de vraag naar keuzes van de vorige pagina, worden hieronder de belangrijkste keuzes uit de gebiedsvisie samengevat.

Nog lang en gelukkig

Stiphout kiest de komende tien tot vijftien jaar voor: ( Her/op)waarderen van de dorpse kwaliteiten, iconen en landschappen als belangrijke bijdrage aan de Stiphoutse identiteit.

Gebiedsvisie Stiphout | 05. VAN VISIE NAAR UITVOERING

Het behouden van de landschappelijke ligging door de omzoming van landschappen.

168

 oor in te zetten op de gouden driehoek D worden meer relatief kleine en betaalbare woningen beschikbaar. Hierdoor moet het mogelijk worden om in Stiphout te kunnen blijven wonen. Stimuleren van (nieuwe) woonvormen voor jongeren, gevorderden en ouderen en het stimuleren van een actieve gemeenschap. I nbreiding in de kern rondom de Dorpsstraat kiezen boven uitbreiding. Waarbij bouwinitiatieven voor een brede kwaliteitsimpuls moeten zorgen in de dorpskern. I n basis laagbouw met plaatselijk hogere bebouwingsdichtheid (zonder hoogbouw) en intensievere, compactere oplossingen die met maatwerk wordt ingepast. Altijd met een sterk dorps karakter.

Ontmoeten en voorzieningen Verschillende ontmoetingsplekken doorontwikkelen tot aantrekkelijke, toegankelijke en vitale ontmoetingsplekken die passen bij de behoefte van Stiphout. Daarbij wordt ingezet op diverse, complementaire ontmoetingsplekken, waaronder één centrale hotspot.  anuit lokaal initiatief en draagvlak V onder verenigingen, gefaciliteerd door gemeente en ontwikkelaars. Pakken van kansen voor ontmoetingsplekken om aan te haken bij bouwontwikkelingen en initiatieven van onderaf. Een kloppend dorpshart waarin ingezet wordt op het onderscheidende dorpse karakter qua mix van winkels en horeca. Niet concurrerend met het aanbod in Helmond centrum.

Openbare ruimte, verkeer en groen Door middel van bouwinitiatieven en gerichte investeringen verbeteren en toevoegen van aantrekkelijke groenen ontmoetingsplekken in de openbare ruimte. Met name op en rondom de Dorpsstraat.  e veiligheid en aantrekkelijkheid van de D Dorpsstraat verbeteren door minder doorgaand autoverkeer, het concentreren en dubbelgebruiken van parkeren en veilige oversteek plekken.  ogische, veilige en comfortabele fiets- en L wandelroutes naar en door Stiphout. Zowel tussen de landschappen en dorpskern als het aanhaken op routes naar Helmond centrum en Eindhoven. Naar kansen zoeken, bijvoorbeeld in reguliere onderhoudsprogramma’s om in de openbare ruimte in te zetten op ontharding en vergroening, versterking van biodiversiteit, een duurzame watercyclus en klimaatbestendigheid.

Gebiedsvisie Stiphout | 05. VAN VISIE NAAR UITVOERING

Bouwen en wonen

169

05

AMBITIEROOS ALS INSTRUMENT

len Door ontwikke & ke lij ke an van toeg ton e ijk el kk re aant ken moetingsplek Plei st toev erplekk en oe verb gen en eter en

Pr On oce is tm sm va o a he n e etin tig: td nv g or oo p r

In de ambitieroos kan gescoord worden op de 15 acties uit de visie. Het laagste score niveau ligt in het midden van de roos en het hoogste score niveau ligt op de buitenste rand van de roos. De ambitieroos is een kwalitatieve methode waarin voornamelijk de motivatie belangrijk is.

Gebiedsvisie Stiphout | 05. VAN VISIE NAAR UITVOERING

LA NO G

De ju vo iste r ge men woon v v en orde oor ou rde de ren n

RPSHART O D END P OP L K

OEKOMST VOORB E R E DE T ID

Gebiedsvisie Stiphout | 05. VERVOLG VAN VISIE NAAR UITVOERING

OP

Nieuw wonen op oude plekken

p ie o act ing) e (R won de arkt m

GOED O

•

Toe bes koms t t het endig is nie nor uwe ma al

NT M OE T

•

ID

170

•

ond erg re

Ambitieroos Stiphout

e ijk el kk are tre nb an rke ern n a he sk Ee en orp d

•

N

HE

•

Het gebruik van de ambitieroos is geen kwantitatieve methodiek. Voor alle 15 acties binnen de visie dient gemotiveerd te worden hoe deze in een plan vertegenwoordigd zijn. Het is niet zo dat elke ontwikkeling maximaal moet scoren op elk thema of dat alles overal relevant is. Op minimaal één aspect moet een onderscheidende oplossing worden geboden. Het gemeentelijk projectteam beoordeelt de motivering. De motivering is openbaar beschikbaar.

D e: ke s n e d or ega diti o t con

co ke sc nen nba ve hap , lan re rb pe d ind n ing en en

s Dorp ma ram prog terken vers kern in de

•

oen

ns

Toepassing

NG e basvi eilig elijke

n Zorge rs aa lk e r voo n ij welz

Focus op de fietser en voetganger

De ambitieroos wordt door initiatiefnemers gebruikt om bij een ontwikkelplan aan te geven hoe de visie vertaald is. Het helpt bij het voeren van een gesprek, daar waar invulling gegeven wordt aan de gebiedsvisie, en het waarborgen van de ondergrens.

GE N E s op n

HISTOR I SC HE Stipho HE u thuisk t = RK omen H in het E gr i er

rps n Do chte rn rdi ve de ke in

Doel

G KKI U L

AR BA

De thema’s van de gebiedsvisie zullen een plek moeten krijgen in nieuwe ontwikkelingen in Stiphout. Grote en klein. Daarvoor wordt een ambitieroos geïntroduceerd.

171

05

AANPAK PARTICIPATIE Betrokkenheid inwoners

Doorzetten participatie

Deze gebiedsvisie is tot stand gekomen met bijdrages van 40-250 inwoners en belanghebbenden. Op verschillende momenten in het ontwikkelproces van de gebiedsvisie deelden zij hun perspectief en hun concrete suggesties. Het ontwerpteam dankt iedereen die deelnam voor hun openheid, hun tijd en hun inbreng die onmisbaar was om een gebiedsvisie te ontwikkelen die echt bij Stiphout past. Omdat de gebiedsvisie een vertrekpunt is voor de komende tien tot vijftien jaar, is het participatieproces voor de totstandkoming ervan ook slechts een begin. Het is bij elke ontwikkeling van belang om de inwoners en belanghebbenden te betrekken. In Stiphout vinden initiatiefnemers een bovengemiddeld betrokken gemeenschap die vanuit historie, beleving en kennis constructief meedenkt aan de toekomst van ‘hun dorp’.

Bij toekomstige ontwikkelingen in Stiphout is het niet alleen van belang om de inhoudelijke thema’s uit de gebiedvisie aandacht te geven, maar ook om aandacht te geven aan een secuur participatieproces.

•

•

•

Gebiedsvisie Stiphout | 05. VAN VISIE NAAR UITVOERING

•

172

•

Elk perspectief en belang verdient het om gehoord te worden en iedereen denkt gelijkwaardig mee door deelname aan de participatiemomenten. We organiseren participatie zowel online als offline om zoveel mogelijk mensen de kans te geven deel te nemen op de manier die bij hen past. We voeren open gesprekken en luisteren zonder oordeel. De belangrijkste thema’s die uit Stiphout zelf naar voren komen vormen de rode draad voor de gebiedsvisie. Bij elke stap van de ontwikkeling van de gebiedsvisie valideren we of onze interpretatie herkend en erkend wordt.

Gebiedsvisie Stiphout | 05. VAN VISIE NAAR UITVOERING

Uitgaande van het vruchtbare participatieproces dat heeft geleid tot deze ontwikkelvisie stellen we de volgende principes voor:

173

Opdrachtgever: Gemeente Helmond Frans Joseph van Thielpark 1 5707 BX Helmond Tel: 14 0492 Mail: stiphoutgebiedsvisie@helmond.nl Onderzoek en ontwerpteam: Tom van Tuijn Stedenbouw Cocosmos

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12410993/2