Programmabegroting 2026-2029 Definitief
Tekst van het document
Wat we af willen hebben in 2026 De sociale veiligheid van de LHBTIQ+ gemeenschap is vergroot en de ervaren discriminatie is afgenomen Het actieplan ‘Verenigde Naties (VN)-verdrag Handicap’ is gereed en in uitvoering Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Regie voeren op het stapsgewijs uitvoeren van de inclusie- en antidiscriminatie-agenda Doorlopen van het traject voor vergunningverlening voor het huisvesten van Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV’ers) in een locatie in de Smalstraat en voortzetten van het locatieonderzoek voor een opvanglocatie met 250 reguliere opvangplekken voor een periode van 10 tot 15 jaar Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Ombuigingen
Volledig benutten rijksmiddelen inburgering Wettelijke taken verantwoorden we vanuit een SPUK inburgering. Het is zaak deze SPUK zoveel mogelijk uit te putten, restant moet immers worden terugbetaald. Bepaalde uitvoeringskosten die binnen de SPUK-regeling passen zoals taaltrajecten en workshops die binnen de wettelijke participatieverklaringstrajecten vallen, alsmede de trajecten van Senzer (leerbaarheidstoets en voorbereiding Brede Intake) boeken we op de SPUK.
52
Beleidsintensiveringen Autonome ontwikkelingen Investeringen Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - is negatief)
2026 Lasten 48 48
Specificatie per hoofdproduct 622 Totaal
Opvang Vreemdelingen Inclusie
53
2026 Baten 48 48
2026 Saldo 0 0
4.1.5
Gezondheid
Wat willen we bereiken Bestaanszekerheid en leefomstandigheden zijn de grootste oorzaken van gezondheidsverschillen. Om de tweedeling terug te dringen, werken we aan ‘positieve gezondheid’. Dat gaat om zaken als gezond eten, bewegen, niet roken en het denormaliseren van alcohol- en drugsgebruik. Dit doen we binnen het Helmonds Preventieakkoord. We willen bovendien de achterliggende maatschappelijke oorzaken van een slechte gezondheid en gezondheidsverschillen aanpakken. Doelen en resultaten
Wat we af willen hebben in 2026 Er is een nieuw gezondheidsbeleid waarin ook de lokale aanpak suïcidepreventie is verankerd Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Uitvoeren van diverse projecten voor uitvoering van het plan van aanpak Gezond en Actief Leven Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) In 2025 is een start gemaakt met een heroriëntatie op de kerntaken van de GGD. Hier geven de GGD en de gemeenten samen verder invulling aan in 2026. Er wordt bepaald voor welke kern- en contracttaken de GGD zich de komende jaren gaat inzetten binnen de gemeenten. Ombuigingen Beleidsintensiveringen Autonome ontwikkelingen Investeringen -
54
Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - is negatief)
2026 Lasten 5.188 5.188
Specificatie per hoofdproduct 673 Totaal
Basisvoorzieningen overig Gezondheid
55
2026 Baten 2.982 2.982
2026 Saldo -2.206 -2.206
4.1.6
Sport en bewegen
Wat willen we bereiken Voldoende beweging en ontspanning zijn belangrijk voor de gezondheid en zijn essentieel om fit te zijn, te worden en te blijven. Ons uitgangspunt is dat iedere inwoner een leven lang met plezier sport en beweegt, ongeacht iemands leeftijd, lichamelijke of geestelijke gezondheid of inkomen. De komende jaren zetten we ons in om drempels weg te nemen. Daarbij streven we naar een sport- en beweegklimaat dat functioneel, kwalitatief en duurzaam is. Zo willen we inwoners uitdagen tot bewegen, gezonde keuzes en ontmoeting. We hebben oog voor zowel sportaccommodaties als de openbare ruimte. Vanuit het credo ‘jong geleerd is oud gedaan’ zijn kinderen en jongeren een belangrijke doelgroep. We willen hen uitdagen om voldoende te bewegen en motorische vaardigheden op te doen. Op die manier leggen ze een goede basis voor een leven lang sporten en bewegen. Doelen en resultaten
Wat we af willen hebben in 2026 De plannen voor fase 2B voor campus De Braak zijn gereed, zowel voor het sportgebied als het woongebied Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Werken aan een overzicht van de sportbehoefte en de benodigde (toekomstige) capaciteit van sportaccommodaties en opstellen van een afwegingskader dat richting geeft aan de vraag wanneer en onder welke voorwaarden de gemeente investeert in sportaccommodaties Ondersteunen van Hockeyclub Helmond en RKSV Mierlo-Hout voor het vernieuwen van hun accommodaties Vervangen van de toplaag van het kunstgrasveld op Sportpark de Rijpel Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Ombuigingen
Vervallen bedrag vanwege overgang zwembad exploitatie Door de overgang van de exploitant van het zwembad viel een zwemvangnet vrij.
56
Verlagen budget onderhoud buitensportaccommodaties Voor de buitensportaccommodaties in bezit van de gemeente is een bepaald budget voor onderhoud opgenomen in de begroting. Dit budget verlagen we. Subsidieplafond toevoegen topsportfonds Voor het topsportfonds kon voorheen een onbepaald aantal aanvragen gedaan worden. We stellen voor dit te maximeren door een subsidieplafond in te stellen. Beleidsintensiveringen Autonome ontwikkelingen Investeringen
Herontwikkeling sportaccommodatie Mierlo-Hout De sportaccommodatie van de vereniging RKSV Mierlo-Hout is verouderd en voldoet niet meer aan de huidige eisen. In 2023 heeft de raad een voorbereidingskrediet vastgesteld (Amendement Voorbereidingskrediet sportaccommodatie Mierlo-Hout, 7 november 2023). RKSV Mierlo-Hout werkt momenteel, conform de gemeentelijke voorwaarden aan een plan voor de nieuwbouw van de accommodatie. In 2026 zal de vereniging opnieuw een aanvraag indienen voor de landelijke stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties (BOSA)-subsidieregeling. Nieuwbouw sporthal VC Polaris Openbare Basisschool (OBS) ‘t Hout We onderzoeken de mogelijkheden om de wijk Mierlo-Hout te voorzien van een nieuwe binnensportaccommodatie ten behoeve van VC Polaris en OBS 't Hout. Hockeyclub Helmond De accommodatie van de geprivatiseerde Hockeyclub Helmond is sterk verouderd. De vereniging heeft een plan voor nieuwbouw van het clubhuis en uitbreiding van de parkeerfaciliteit uitgewerkt en de landelijke stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties (BOSA)-subsidie aangevraagd. Bij toekenning van de BOSA-subsidie wordt in 2026 gestart met de bouw van het nieuwe clubhuis. Vervanging sportvelden De sportverenigingen, welke gevestigd zijn op de gemeentelijke sportparken, huren de sportvelden van de gemeente.
De gemeente is daarom verantwoordelijk voor (groot)onderhoud, maar ook voor de vervangingsinvesteringen van deze sportvelden en inrichtingselementen. Jaarlijks wordt een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) bijgewerkt door middel van een inspectieronde om te zien wat er op korte en lange termijn voor investeringen noodzakelijk zijn om de sportvoorzieningen veilig en indien nodig gekwalificeerd te houden. In 2026 staat het kunstgrasveld op Sportpark de Rijpel op de planning.
57
Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - is negatief)
2026 Lasten 11.361 35 11.396
Specificatie per hoofdproduct 550 570 Totaal
Sport en bewegen Groenvoorzieningen - recreatie Sport
4.1.7
Wat mag het kosten?
2026 Baten 5.789 5.789
2026 Saldo -5.572 -35 -5.607
(bedragen x € 1.000/ - is negatief)
Lasten Baten Saldo
2025 238.576 54.724 -183.852
2026 256.902 54.931 -201.971
Begroting 2027 257.456 56.228 -201.228
23.983 30.754
4.500 11.215
7.100 12.484
2.750 6.269
1.187
889
-164.246
-177.137
-196.587
-197.709
-187.433
-187.991
Rekening 2024 251.008 79.991 -171.017
2028 246.488 57.868 -188.620
2029 246.787 57.907 -188.880
Verrekening met reserves
Storting Onttrekking Saldo
58
4.2
Programma 2: Duurzaam en leefbaar
DE STRATEGISCHE KOERS VOOR DUURZAAM & LEEFBAAR Helmond staat voor grote uitdagingen: van de energietransitie en klimaatadaptatie tot het oplossen van de woningcrisis en het versterken van leefbaarheid in wijken. Met lef, realisme en doorzettingsvermogen werken we aan een aantrekkelijke stad, stap voor stap. De omgevingsvisie schetst de situatie waar we naartoe werken: -
Woningbouw: We willen de woningvoorraad uitbreiden met een gevarieerd aanbod. 70% van de nieuwbouw moet betaalbaar zijn voor brede doelgroepen.
-
Openbare ruimte & natuur: We creëren veilige en prettige buurten die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten. Groen en water spelen een sleutelrol voor gezondheid, biodiversiteit en klimaat.
-
Duurzame mobiliteit: We zetten in op bereikbaarheid, verkeersveiligheid en betaalbare mobiliteit, met nadruk op fiets, openbaar vervoer en deelmobiliteit.
-
Klimaatdoelen: In 2035 willen we klimaatneutraal zijn, in 2050 klimaatbestendig. De energie- en warmtetransitie zijn cruciaal, net als meer groen en water in de stad.
De nadruk ligt de komende jaren op ontwikkelingen die een prominente meerwaarde leveren voor de kwaliteits- en schaalsprong. Dat betekent dat we tempo van woningbouw mogelijk willen maken en focus leggen op het ontwikkelen van het centrum en Nieuw-Brandevoort. Daarnaast investeren we in bestaande wijken en in structuurversterkende maatregelen. Concreet gaat het om: Mogelijk maken dat via de woningbouwprogrammering vanaf 2026 tot 2040 nog zo’n 12.500 woningen worden gerealiseerd waaronder in Nieuw-Brandevoort, het centrum en Helmond -Oost,, en dat bestaande bouw beter kan worden benut via bijvoorbeeld woningsplitsing en kamerbewoning; Werken aan een vitaal en levendig centrum waarin wonen, werken, winkelen, horeca en cultuur worden gecombineerd (met prioriteit bij het Stationskwartier, Centrum Noord en Houtsdonk); Zowel sociaal-cultureel als ruimtelijk versterken van wijken, bijvoorbeeld op het vlak van leefbaarheid, ontmoetingsplekken, woningmix, energie- en warmtetransitie, leefomgeving en veiligheid; Gebiedsgericht versterken, uitbreiden en waarborgen van natuur-, groen- en waternetwerken, bereikbaarheid en het energienetwerk.
4.2.1
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. grondbedrijf)
Wat willen we bereiken De komende jaren bouwen we in Helmond om te voorzien in de behoefte van onze inwoners. Tegelijkertijd maken we een kwaliteits- en schaalsprong. We willen het woningtekort verminderen en eraan bijdragen dat de sociale tweedeling en kansenongelijkheid verkleinen. We zetten daarom stevig in op méér (betaalbare en levensloopbestendige) woningen, ruimere keuze en betere doorstroming. En op een diverse woningmix in de wijken, afgestemd op starters, senioren en gezinnen. Daarnaast hebben we oog voor bijzondere doelgroepen en richten we ons op een passend aanbod van woonzorgvormen. Woningbouwontwikkeling is beperkt stuurbaar De afgelopen periode hebben we een fundament gelegd voor de toekomst. De basis is op orde. Processen zijn versneld en verbeterd. Er is geprioriteerd en geïnvesteerd in woningbouw. Dat maakt
59
dat er een stevige basis ligt om allereerst in 2026 resultaat te boeken en na 2026 het aantal geplande woningen te laten toenemen. Met veel projecten in de pijplijn zetten we koers naar een stad waar mensen kunnen wonen, werken, ontspannen en elkaar ontmoeten. Een stad die duurzaam groeit in kwaliteit én samenhang. Ook hiervoor is de basis gelegd. Niet alleen voor woningbouw, maar ook voor infrastructuur, groen en andere elementen die bijdragen aan prettig en duurzaam wonen. Groei gaat verder dan stenen stapelen. Groei is immers pas echt waardevol als iedereen mee kan doen. De woningbouwopgave is complex en kent veel dynamiek. Er spelen veel factoren, veel partijen zijn betrokken en er zijn veel afhankelijkheden. Denk aan rentestanden, bouw- en materiaalkosten, regelgeving van andere overheden en bezwaarprocedures kunnen er nog steeds voor zorgen dat projecten vertragen. Maar we zetten stevig in op het creëren van de juiste randvoorwaarden. Planologische trajecten worden waar mogelijk versneld, zonder concessies te doen aan een zorgvuldig proces en ruimtelijke afwegingen. Dit alles maakt dat het lastig is om aan de voorkant uitspraken te doen over doorlooptijden van projecten en over de aantallen en typen woningen die worden gerealiseerd. De gemeente bouwt immers zelf geen woningen. De urgentie dat er in een hoog tempo woningen bijkomen is echter volstrekt helder.
De inzet hierop is dan ook fors, zowel wat betreft het creëren van randvoorwaarden, het aantrekken van provinciale en landelijke subsidies als de afstemming met regionale partners, ontwikkelaars en andere betrokkenen. Doelen en resultaten
Wat we af willen hebben in 2026 Het regionaal beleid huisvesting arbeidsmigranten is geactualiseerd Het Flexôtel is opgeleverd, waardoor er ca. 120 woonruimtes voor arbeidsmigranten zijn gerealiseerd De woonbehoefte van aandachtsgroepen is opgenomen in het woonbeleid en deze aangepaste versie is vastgesteld De zorg- en ondersteuningsbehoeften van aandachtsgroepen zijn in beeld en opgenomen in het woon-(zorg)beleid De opgave voor ouderenhuisvesting is bekend We hanteren structureel het prestatieniveau van Het Nieuwe Normaal Er is gekozen om de wooncoach-functie al dan niet structureel in te voeren Het uitvoeringsprogramma Wonen, welzijn en zorg is gereed Er is een lokale aanpak bepaald voor de spreiding en realisatie van woonzorgvormen en dit is vastgelegd in o.a. het omgevingsplan
60
-
Er zijn prestatieafspraken over sociale huur met woningcorporaties en huurdersbelangenorganisaties Er is een subsidieregeling voor wonen boven winkels Er zijn ca. 620 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad (gepland aantal d.d. augustus 2025) Er is nieuw woonwagenbeleid, waarmee er randvoorwaarden zijn voor huisvesting die aansluit bij de wooncultuur van woonwagenbewoners
Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Verwerven van provinciale en landelijke subsidies en Rijksmiddelen Verkennen welke aanpassingen nodig zijn in het woonbeleid vanwege de wet ‘Versterking regie op volkshuisvesting’ en een start maken met de aanpassing Opstellen van het omgevingsplan voor de wijk ’t Hout, als stap in het realiseren van een omgevingsplan dat dekkend is voor heel Helmond Actualiseren van het beleid voor ruimtelijke kwaliteit, in lijn met de Omgevingsvisie Continueren van het begeleiden van diverse geloofsgemeenschappen om samen een stichting op te richten die zorgdraagt voor het realiseren en beheren van een begraafplaats met eeuwigdurende grafrust Ontwikkelingen in Brandevoort In de wijk Brandevoort zijn er tot en met 2031 nog de nodige ontwikkelingen. In die periode komen er in totaal nog zo’n 350 woningen bij. In 2026 ronden we bijvoorbeeld het deelgebied Liverdonk op, wordt verder gewerkt aan de verschillende blokken binnen De Veste (variërend van bouw, ontwerp, oplevering tot verkoop) en wordt het definitief ontwerp voor Hazenwinkel fase 3 opgeleverd. Ook worden delen van de Hazenwinkel en De Veste ook woonrijp gemaakt.
Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Metropoolregio Eindhoven (MRE) In 2026 spelen er een aantal dossiers, die allen relevant zijn voor Helmond. De Woondeal die we als regio in december 2023 hebben afgesloten met provincie en Rijk dient herijkt en opgepakt te worden. In het najaar 2025 is de regionale Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) studie afgerond, ook deze studie moet vertaald worden naar verdere plannen. Sinds september 2025 zijn de subsidieloketten voor de Beethovenmiddelen geopend voor de subsidieaanvragen ten aanzien van grond- en vastgoedexploitatie1. In 2026 worden weer tranches opengesteld waar voor Helmondse projecten subsidie kan worden aangevraagd. Onze insteek is dat we hiermee diverse projecten in Helmond financieren (gemiddeld € 11.000,- per woning). Daarnaast zal in 2026 ook de landelijke Realisatiestimulans regeling worden opengesteld, waarbinnen we als gemeente een bijdrage van € 7000,- per opgeleverde woning kunnen aanvragen. Ook wordt het regionaal volkshuisvestingsprogramma uitgewerkt. Dit is voor Helmond belangrijk, omdat we hierin regionale afspraken maken over de aanpak van huisvestingsvraagstukken binnen de regio, en specifiek een evenwichtige verdeling van aandachtsgroepen. Het herzien van de huisvestingsverordening ligt in het verlengde hiervan.
Deze herzien we naar aanleiding van de Wet Versterking regie op volkshuisvesting. Dit pakken we in Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE)-verband op, zodat urgent woningzoekenden meer regionaal kunnen worden gehuisvest. In MRE-verband zal in 2026 het onderzoek naar huisvesting arbeidsmigranten worden opgeleverd. Hier zullen vermoedelijk nadere afspraken over huisvesting van arbeidsmigranten worden opgenomen. Studentenhuisvesting kent ook een regionale opgave waarvan Helmond voor 15% aan 1
Zie ook de paragraaf grondbeleid. 61
de lat staat. In 2026 onderzoeken we samen met de corporaties en studentenhuisvester waar en hoe deze opgave kan landen in de stad. Wat ook binnen de samenwerking binnen de MRE speelt, is het meer inzetten op biobased bouwen, bijvoorbeeld met hennep of olifantsgras. Negentien gemeenten in Zuidoost-Brabant hebben samen met de provincie Noord-Brabant en de waterschappen Aa en Maas en De Dommel een afspraak gemaakt hierover. Het doel is om deze manier van bouwen normaal te maken in de bouwsector. Stedelijk Gebied Eindhoven In het SGE werken we met een gezamenlijk, onafhankelijk coördinatieteam Wonen, waar de Provincie deel van uitmaakt. De bedoeling is dat het team de woningbouwplannen in de regio toetst aan de Brainport Principes om de kwaliteit van onze woningbouw te bewaken. De plannen worden tevens ruimtelijk getoetst aan het provinciale afspraken. In 2026 evalueren we de werking hiervan, zodat we dit waar nodig kunnen aanscherpen. Samenwerkingsverband De Peel In aansluiting op de wens in MRE-verband om te investeren in biobased bouwen, willen we in de Peelregio het telen, verwerken en bouwen met vezelgewassen stimuleren. Voor Helmond houdt dit in dat we in 2026 onderzoeken of we in Helmond op verschillende strategisch aangekochte percelen tijdelijk vezelgewassen kunnen telen, bedoeld voor biobased bouwen. Dit willen we in samenwerking met de markt doen.
De Peel wil een voorbeeldregio worden op dit vlak. Daarom gaan we in 2026 samen met boeren, bedrijven en andere overheden werken aan meer onderlinge verbinding tussen partijen voor ketensamenwerking. Ook onderzoeken we waar verdere mogelijkheden liggen voor het toepassen van biobased materialen. We voeren ook onderzoek uit om inzicht te krijgen in hoe biobased materialen invloed hebben op het energiegebruik. Ombuigingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)
HoofdOmbuigingen product 815 Subsidie verlagen Stichting BSD 850 Schrappen investering Wonen 850 Lager budget wijkactiviteiten WOP Rijpelberg Totaal Ombuiging Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting (incl. Grondbedrijf)
2026
2027
2028
2029
383 30 25 438
383 45 25 453
383 45 25 453
383 45 25 453
Subsidie verlagen Stichting BSD Vanwege het stopzetten van de bouw van Brainport Smart District (BSD) heeft de betrokken partner minder middelen nodig voor de uitvoering van activiteiten. De subsidie wordt daarom afgebouwd en zal uiteindelijk volledig worden beëindigd. Er is geen sprake van een subsidiabele restopgave. Dit leidt tot een verlaging van de lasten in de begroting. De structurele besparing wordt zichtbaar vanaf het moment dat de subsidie volledig vervalt. Schrappen investering Wonen In de programmabegroting 2025 is € 1,050 miljoen opgenomen als investering voor nieuw woonbeleid, verdeeld over 2024–2026. Deze investering wordt geschrapt omdat deze niet inzetbaar is waarvoor bedoeld. Nieuw woonbeleid is geen investering, en directe inzet voor woningbouwprojecten bleek niet mogelijk vanwege staatssteunregels en gemeentelijke financiële kaders. De raad heeft inmiddels € 10 miljoen beschikbaar gesteld voor woningbouwimpuls, waarmee de oorspronkelijke doelstellingen zijn ingevuld. Schrappen van deze investering heeft geen gevolgen voor lopende woningbouwprojecten. Het levert een voordeel op van € 30.000 in 2026 en € 45.000 vanaf 2027.
62
Lager budget wijkactiviteiten WOP Rijpelberg Het budget voor activiteiten in het kader van Wijkontwikkelingsprogramma (WOP) Rijpelberg wordt aangepast. De afgelopen jaren is het budget niet volledig nodig gebleken. Hiermee blijven waardevolle activiteiten mogelijk, waarbij wordt gestimuleerd om beschikbare middelen efficiënter in te zetten en keuzes te maken in de uitvoering. Op deze manier wordt bijgedragen aan een structurele verlaging van de uitgaven, terwijl de basis voor ondersteuning in de wijk behouden blijft. Beleidsintensiveringen Autonome ontwikkelingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)
Hoofd Autonome ontwikkelingen product 840 Achterblijvende legesinkomsten 840 Dekking: Uitkomsten onderzoek legestarieven Totaal Autonome ontwikkelingen Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting (incl. Grondbedrijf)
2026
2027
2028
2029
1.000
1.000 -1.000
1.000 -1.000
1.000 -1.000
1.000
0
0
0
Achterblijvende legesinkomsten De legesinkomsten blijven structureel lager dan eerder geraamd. Dit heeft verschillende oorzaken. Zo blijft het aantal aanvragen achter bij de verwachting. Daarbij spelen externe factoren een rol, zoals netcongestie en de invoering van de Omgevingswet. We verwachten dat de opbrengsten structureel ca. € 1 miljoen lager zullen uitvallen dan in eerdere begrotingen geraamd. In de begroting 2026–2029 wordt dit tekort in 2026 incidenteel afgedekt met vrijval uit de reserves. Vanaf 2027 wordt de structurele dekking gezocht in een verlaging van de kosten die aan het legestarief worden toegerekend. Hiervoor is een opdracht uitgezet om de onderbouwing van de legestarieven te herzien en waar mogelijk efficiënter te maken. De uitkomsten van deze opdracht zijn gereed in het tweede kwartaal van 2026. Investeringen
Landschapspark Kloostereind Op 3 december 2024 heeft het college van B&W de Inrichtingsvisie en bijbehorend uitvoeringsprogramma voor Landschapspark Kloostereind vastgesteld en is de raad middels een RIB geïnformeerd. De Inrichtingsvisie Landschapspark Kloostereind geeft richting aan de gewenste ontwikkeling in dit gebied. Met de vaststelling van de inrichtingsvisie kan de ontwikkeling van Landschapspark Kloostereind nader vormgegeven worden in samenwerking met Stichting Landschapspark Kloostereind, bewoners en belanghebbenden. De komende jaren realiseren we het uitvoeringsprogramma (2024 – 2030), waarmee projecten voor landschaps- en natuurontwikkeling tot uitvoering worden gebracht.
63
Strategische grondaankoop regisserende en strategische verwervingen In de nota grondbeleid 2024 is opgenomen dat we vanaf de begroting 2025 elk jaar 2 budgetten opnemen in het investeringsprogramma voor verwervingen: Een budget van € 5,0 miljoen voor regisserende verwervingen. Dat zijn verwervingen op gebieden waarvoor de gemeenteraad eerder al een visie of een plan heeft vastgesteld, maar waarvoor het nog te vroeg is om al een grondexploitatie te kunnen vaststellen. Een budget van € 2,5 miljoen voor strategische verwervingen. Dat zijn verwervingen op alle andere gebieden in de stad, dus de gebieden waarvoor nog geen grondexploitatie is vastgesteld en waarvoor ook nog geen plan of visie is vastgesteld door de raad. Met deze budgetten kan het college van B&W slagvaardig handelen. Als in een begrotingsjaar geen verwervingen worden gedaan (of een gedeelte is gebruikt) komt het (restant) budget van dat jaar te vervallen het kan niet doorgeschoven worden naar volgende jaren. De rente over deze verwervingsbudgetten wordt gedekt uit de reserve grondbedrijf. Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves). (bedragen x € 1.000/ - is negatief)
Specificatie per hoofdproduct 825 830 840 850 880 890 Totaal
Ruimtelijke ordening algemeen Planproductie PBH Bouw- en woningtoezicht Volkshuisvesting Grondexploitatie Exploitatie gemeentelijke eigendommen Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting (incl. Grondbedrijf)
64
2026 Lasten 1.552 2.988 3.896 3.574 29.388 1.902
2026 Baten 92 2.900 2.406 3.612 29.388 2.722
2026 Saldo -1.460 -88 -1.490 38 0 820
43.300
41.120
-2.180
4.2.2
Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken)
Wat willen we bereiken In en om het centrum werken we aan een stedelijk woonmilieu en levendigheid. De ontwikkelingen daar hebben grote meerwaarde voor de kwaliteits- en schaalsprong en dragen bij aan het realiseren van diverse beleidsdoelen. Er komen veel opgaven samen. Denk bijvoorbeeld aan woningbouw, het toevoegen van groen, de beoogde transitie op mobiliteitsvlak, faciliteren van de bedrijvigheid en het versterken van horeca en cultuur- en leisurevoorzieningen. De nieuw te realiseren wijk Nieuw-Brandevoort moet de komende jaren vorm gaan krijgen. We ontwikkelen een gebied dat grofweg tussen de Vaarleseweg, de A270, de Brandevoortse Dreef en het spoor ligt. Er komen de komende 10 jaar minstens 2.500 nieuwe woningen. Dat zijn veel verschillende woningen: voor starters, gezinnen en senioren. Ook is het een mix van sociale huurwoningen, betaalbare huur- en koopwoningen en koopwoningen in het hogere segment. In de wijkontwikkeling staan bovendien groen en leefbaarheid hoog op de agenda. Bestaande landschapselementen worden verweven in de inrichting van de wijk. Ook voor wijkverbetering passen we een integrale aanpak toe. Sociale, economische en ruimtelijke aspecten worden daarmee in samenhang opgepakt via wijkontwikkelplannen. Die komen met participatie tot stand. In 2026 wordt er uitvoering gegeven aan de plannen voor de wijken BinnenstadOost en Annawijk.
Daarnaast worden er nieuwe plannen uitgewerkt voor Helmond-Noord, HelmondOost, Rijpelberg en Leonardusbuurt. Doelen en resultaten Centrum en omgeving
Wat we af willen hebben in 2026 De planologische procedure voor het EHAD-terrein is afgerond Er is een voorlopig ontwerp voor de herontwikkeling van ’t Cour en het ABN AMRO-gebouw De planologische procedure voor Ensemble is afgerond Het park tussen het station en het Huis voor de Stad is heringericht
65
-
De woningbouw binnen het project Zuidrand De Waard is op schema De voorbereidingen voor de bouw van Ons Oostende zijn afgerond De planologische procedure voor het gebied Piet Blomplein is afgerond De planologische procedure van het Marktkwartier is afgerond De bouw van woningen op verschillende plekken in centrum-noord is op schema Het gebied de Waart is heringericht Het ontwerp voor de Waardbrug is gereed De Torenstraat en de Waardstraat zijn heringericht, als onderdeel van de noordelijke ontsluitingslus Er is een actieprogramma gereed voor de mobiliteitsmaatregelen die in het centrum worden getroffen De bouw van Waterburcht 4, 5 en 6 is op schema Het plan voor het Noordgebouw (Zicht op Zuid) is gereed De ontwikkeling van locaties bij de Suytkadebrug is aanbesteed De openbare ruimte in het gebied Suytkade is ingericht De invulling van de locatie naast de Cacaofabriek is bekend Het programma voor de Houtse Beemden incl. het Houtsdonktracé is gereed en vastgesteld Het stedenbouwkundig ontwerp voor het Houtsdonktracé is gereed en vastgesteld Het omgevingsplan voor Houtsdonk is vastgesteld
Herontwikkelen van het Vliscoterrein In 2025 heeft het college een intentieovereenkomst gesloten met de provincie en Vlisco. Het terrein zou een unieke aanvulling kunnen zijn op ons centrum, met wonen, werken en recreatie. In 2026 gaan we verder met betrokken partijen in gesprek en bepalen we onze strategie voor dit terrein. We onderzoeken de mogelijkheden om te komen tot een dynamisch nieuw deel van het centrum. Vergroten aantrekkelijkheid centrum Er zijn veel gebiedsontwikkelingen rond het centrum gaande. Ook het kernwinkelgebied zelf heeft de aandacht. We streven naar een bruisend, groen en aantrekkelijk centrum. We stellen in 2026 hiervoor een actieplan Centrum op, waarbij we onder andere onderzoeken waar verdere vergroening mogelijk is. Ook het terugbrengen van de Stadse Aa is hier onderdeel van. Een andere ingreep in 2026 is het uitbreiden van het betaald parkeren in de Waart en Kasteel Noord, zodat de parkeervoorzieningen minder worden gebruikt door mensen die er voor hun werk parkeren. Zo blijft de stad bereikbaar en dus aantrekkelijk voor bezoekers van het centrum. -
Nieuw-Brandevoort
Wat we af willen hebben in 2026 Het participatieplan voor het ontwikkelen van Nieuw-Brandevoort is gereed en in uitvoering De stedenbouwkundige ontwikkelvisie voor Nieuw-Brandevoort is gereed De grondexploitatie voor Nieuw-Brandevoort is vastgesteld
66
-
De versnellingslocatie binnen het 1e deelgebied in Nieuw-Brandevoort is uitgewerkt op kavelniveau De volledige gebiedsontwikkeling ‘Nieuw-Brandevoort’ is op hoofdlijnen uitgewerkt De planologische maatregelen voor de realisatie van het eerste gebiedsdeel in NieuwBrandevoort zijn in procedure
Wijkontwikkeling in bestaande wijken Doelen en resultaten
Wat we af willen hebben in 2026 De openbare ruimte aan de Heistraat en het Weverspark is grotendeels heringericht Het wijkontwikkelplan Binnenstad-Oost is afgerond De openbare ruimte in de Annawijk is heringericht Er is inzicht in hoe mensen tegen de Leonardusbuurt, Rijpelberg, Helmond-Noord en HelmondOost aankijken, tegen welke problemen zij aanlopen en hoe zij zich eventueel in de wijk willen inzetten Fase 4 van het renoveren van woningen in de Leonardusbuurt is afgerond De openbare ruimte in het plangebied voor fase 4 in de Leonardusbuurt is heringericht De planologische procedure voor de Dijksestraat is afgerond Het wijkontwikkelplan Rijpelberg is gereed en vastgesteld Het gebied rondom ’t Lobke is heringericht De planologische procedures voor bouwplan Baroniehof zijn afgerond De locatie voor de te realiseren multifunctionele accommodatie in de wijk Rijpelberg is bekend Er is een schets voor het herinrichten van de Weg door de Rijpel De planologische procedures voor de PNEM-locatie zijn afgerond De planologische procedures voor de appartementen aan de Ruusbroeclaan zijn afgerond De wijkaccommodatie De Boerderij is vernieuwd, verduurzaamd en uitgebreid Er is een beeld van de mogelijkheden voor het verminderen van parkeerdruk in Helmond-Noord Er is een toekomstbeeld voor de flats aan de Johannes Vermeerlaan Er zijn plannen beschikbaar voor nieuwe woningen in Helmond-Oost De
planologische procedures voor de Deurneseweg en bij het Floriskwartier zijn afgerond Het plan voor de woonzorgzone in Helmond-Oost is gereed Het Sjef de Kimpepad is heringericht
67
Ombuigingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)
HoofdOmbuigingen product 810 Verlagen uitgaven budget vergroening Stationskwartier Totaal Ombuiging Stedelijke vernieuwing (centrum & wijken)
2026
2027
2028
2029
23 23
46 46
69 69
92 92
Verlagen uitgaven budget vergroening Stationskwartier De vergroening van het Stationskwartier wordt gefaseerd uitgevoerd. Dankzij middelen uit de Regiodeal is er voldoende budget beschikbaar voor de komende jaren. Het eerder opgenomen begrotingsbudget kan daarom worden verlaagd. Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)
Hoofd Beleidsintensiveringen product 815 Van Gogh Nationaal Park (VGNP) Totaal Beleidsintensiveringen Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken)
2026
2027
2028
2029
30 30
30 30
30 30
0 0
Van Gogh Nationaal Park (VGNP) In 2024 heeft de gemeente Helmond de samenwerkingsovereenkomst VGNP gesloten nadat het gebied de status van Nationaal Park heeft gekregen. Het VNGP omvat in Helmond de Stiphoutse bossen. Al sinds 2019 is Helmond partner in de samenwerking om de status te verkrijgen; door toewijzing van de status verviel de mogelijkheid om deze samenwerking te ontbinden. Door deel te nemen aan het VGNP komen er meer kansen op cofinanciering voor aan Van Gogh gerelateerde projecten en projecten op het gebied van natuur en landschap, erfgoed, recreatie, landbouw en ruimtelijke kwaliteit. Het VGNP wordt in onze regio vanuit het POHO Ruimte van het SGE aangestuurd. Via het SGE wordt onze gemeente in de regiegroep en het kernteam vertegenwoordigd. De jaarlijkse bijdrage is € 30.000. Autonome ontwikkelingen Investeringen
Stationskwartier Het Stationskwartier staat voor een grote transformatie. Voor de jaren 2026-2028 zijn hiervoor kansrijke investeringen opgenomen. Deze investeringen worden in deze begroting teruggebracht van € 1,5 miljoen naar € 1 miljoen per jaar, omdat dat het volume is dat weggezet kan worden in dit tijdspad. De beoogde investeringen betreffen met name het vergroenen van de openbare ruimte. Vergroten aantrekkelijkheid centrum Het centrum staat voor een grote transformatie. Voor de jaren 2026-2028 zijn hiervoor kansrijke investeringen opgenomen. Maar daarmee is het centrum nog niet klaar. Het centrum betreft een langlopend ontwikkeltraject. Vandaar dat ook voor 2029 € 1,5 miljoen als kansrijke investering wordt
68
opgenomen. De investeringen betreffen met name het verkeersluw maken van het centrum en openbare ruimte. WijkontwikkelingsProgramma (WOP) Rijpelberg In 2025 wordt het Wijkontwikkelingsprogramma door de raad vastgesteld en is duidelijk wat de wijkontwikkeling de komende jaren concreet gaat kosten. Voor concept bouwstenen 3, 4 en 5 moeten een aantal investeringen gedaan worden. De daadwerkelijke kosten zijn afhankelijk van de uitkomsten van het proces van het WOP. Op dit moment weten we (al) dat Multi Functionele Accommodatie (MFA) Rijpelberg en de reconstructie van de Weg door de Rijpel grote kostenposten zijn. Door de straatgesprekken, (wijk)bijeenkomsten en werkgroepen in het kader van WOP Rijpelberg zijn bij partners en bewoners verwachtingen ontstaan over de wijkontwikkeling van Rijpelberg. Bovendien wordt dit benoemd in diverse bestuurlijke stukken (ambitieakkoord en uitvoeringsprogramma). In het IVP is hiervoor in 2026 een bedrag van € 700.000 beschikbaar. Op basis van de uitkomsten van het WOP leggen we u concrete voorstellen voor. Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - is negatief)
Specificatie per hoofdproduct 310 810 815 Totaal
Centrum Stadsvernieuwing wijk en buurtbeheer Stadsvernieuwing algemeen Stedelijke vernieuwing (centrum en wijken)
69
2026 Lasten 639 847 1.171 2.657
2026 Baten 162 32 16 210
2026 Saldo -477 -815 -1.155 -2.447
4.2.3
Veiligheid
Wat willen we bereiken Op het vlak van veiligheid zijn er drie prominente thema’s: ondermijning, digitale criminaliteit en overlast en criminaliteit door jongeren. We werken aan minder criminaliteit en overlast in Helmond en dat inwoners en ondernemers zich veilig(er) voelen. Belangrijke elementen binnen onze aanpak zijn het inzetten op bewustwording, weerbaarheid en het sneller en beter signaleren van problemen. Daarbij maken we een koppeling met de preventieve inzet voor de jeugd. De prioriteit ligt bij de wijken Helmond-Oost, Helmond-Noord, Rijpelberg en de Leonardusbuurt. Doelen en resultaten
Wat we af willen hebben in 2026 Het Veiligheid Informatie Knooppunt is doorontwikkeld Prostitutie en arbeidsuitbuiting zijn afgenomen De aanpak voor het weerbaarder maken van jeugd is geïmplementeerd Er is inzicht in overlast gevende (en criminele) jeugdgroepen Er is zicht op de effectiviteit van de ‘brede aanpak jongerenoverlast’ en de persoonsgerichte aanpak Kinderen, jongeren, ouderen en ondernemers zijn zich meer bewust van risico’s met betrekking tot gedigitaliseerde criminaliteit en weten beter hoe zij kunnen handelen in risicosituaties Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Starten met het uitwerken van het nieuwe Masterplan Integrale Veiligheid 2027-2030, in lijn met de landelijke en regionale plannen Voortzetten van de inzet van wijkboa’s (Buitengewoon Opsporingsambtenaar) voor het verbeteren en behouden van leefbaarheid en veiligheid in wijken Verder werken aan de versterking en optimalisatie van de interne crisisorganisatie In samenwerking met de veiligheidsregio en andere partners verkennen hoe we lokaal invulling kunnen geven aan het versterken van maatschappelijke weerbaarheid, samenhangend met de geopolitieke ontwikkeling
70
Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Peelland Interventie Team Binnen het Peelland Interventie Team (PIT) werken we samen met de diverse veiligheidspartners in de Peel. In 2026 voeren we gezamenlijk acties uit om problemen zoals prostitutie en arbeidsuitbuiting aan te pakken. Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) In 2024 heeft het algemeen bestuur aan de directie van VRBZO de opdracht gegeven om ervoor te zorgen dat voldaan wordt aan wet- en regelgeving. Daarbij wordt gekeken naar de primaire taakuitvoering, personele zorg, huisvesting, materieel en ondersteuning van de organisatie. In 2026 loopt dit door. Daarnaast wordt in 2026 het meerjarig regionaal beleidsplan 2027-2030 opgesteld. Hierin staat de koers van VRBZO voor de komende jaren ten aanzien van brandweerzorg en crisisbeheersing. Voorafgaand aan de besluitvorming door het algemeen bestuur wordt dit beleidsplan voor zienwijze voorgelegd aan de 21 gemeenteraden. Ombuigingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)
HoofdOmbuigingen product 110 Budget verlagen inbraakvrije wijk 110 Gefaseerde groei BOA's Uitbesteden/anders inrichten proces-capaciteit Team Toezicht en Handhaving op afgesleepte voertuigen 110 Totaal Ombuiging Veiligheid
2026
2027
2028
2029
153 140
153 140
153 140
153 140
17 310
17 310
17 310
17 310
Budget verlagen inbraakvrije wijk Het budget voor Inbraakvrije Wijk is in voorgaande jaren beperkt ingezet, waardoor middelen zijn overgebleven. Omdat niet het volledige budget nog nodig is, wordt het restant verlaagd. Gefaseerde groei Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA's) De geplande uitbreiding van het aantal boa’s wordt bijgesteld om de kosten voor toezicht en handhaving te beperken en ruimte te creëren in de begroting. Hierdoor groeit de inzet op toezicht minder snel dan eerder voorzien. De inschatting is dat de negatieve gevolgen beperkt zijn als het gaat om de zichtbaarheid, handhaving en afhandeling van meldingen. De beschikbare ruimte voor de werving van nieuwe BOA’s is relatief moeilijk te vullen door de (landelijke) krapte op de arbeidsmarkt. Uitbesteden/anders inrichten proces-capaciteit Team Toezicht en Handhaving op afgesleepte voertuigen De huidige bewaarplaats voor voertuigen voldoet niet aan moderne milieueisen, maar functioneert voorlopig voldoende. Een wijziging in de organisatie van de wegsleepdienst en bewaarplaats vereenvoudigt het proces voor toezicht en handhaving. Deze aanpassing levert echter geen directe kostenbesparing op, behalve mogelijk minder capaciteitsdruk voor boa’s. Beleidsintensiveringen -
71
Autonome ontwikkelingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)
Hoofd Autonome ontwikkelingen product 140 VRBZO Structureel effect ophoging begroting 2025 Totaal Autonome ontwikkelingen Veiligheid
2026
2027
2028
2029
230 230
505 505
650 650
650 650
VRBZO Structureel effect ophoging begroting 2025 De VRBZO levert een belangrijke bijdrage aan een veilige woon-, leef- en werkomgeving van inwoners en ondernemers. We zien dat de veiligheidsrisico’s toenemen en steeds complexer worden. Dat vergt investeringen om kwantitatief en kwalitatief op sterkte te zijn. Dit volgt ook uit de strenger wordende wet- en regelgeving en de richtlijnen vanuit de branche. Voor 2027 wordt vanuit een bestuurlijke opdracht een nieuw beleidsplan opgesteld met daarin het gewenste niveau van veiligheid. Daaruit zal een hogere structurele bijdrage voor de gemeenten volgen. De gemeenten gaan de komende jaren dan ook bijdragen aan de uitvoering van de bestuurlijke opdracht. Investeringen Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves). (bedragen x € 1.000/ - is negatief)
2026 Lasten 1.473 2.850 2.203 6.828 13.354
Specificatie per hoofdproduct 110 120 125 140 Totaal
Integraal veiligheidsbeleid algemeen Handhavingsbeleid Integraal veiligheidsbeleid en horeca Brandweer Veiligheid
72
2026 Baten 435 30 259 724
2026 Saldo -1.038 -2.820 -2.203 -6.569 -12.630
4.2.4
Leefomgeving, Klimaat & Energie
Wat willen we bereiken Voor de beoogde kwaliteitssprong is een aantrekkelijke, groene leefomgeving essentieel. Het is van belang dat inwoners en bezoekers in een aantrekkelijk omgeving wonen en verblijven en gemakkelijk in beweging kunnen zijn. En ook dat inwoners elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten. We zetten daarom in op zoveel mogelijk groen in de stad, verdeeld over de wijken. We werken aan zowel een grofmazige als fijnmazige groenstructuur, op een schaal en van een kwaliteit die nodig is om het recreatief en ecologisch te laten functioneren. Ook werken we aan betere zichtbaarheid en het kunnen beleven van de natuur in en om de stad en aan het verbinden en verweven van stad en natuur. We investeren bovendien in een gezonde, veilige en leefbare leefomgeving. Dat doen we door in te zetten op een schone bodem, schoon water en schone lucht en op het zuinig omgaan met groene ruimte, energie en grondstoffen. Om goed om te kunnen gaan met de gevolgen van klimaatverandering, zien we noodzaak om de stad meer zó in te richten dat weersextremen niet leiden tot overlast. Denk aan hittestress in warme perioden of wateroverlast bij extreme neerslag. We zetten daarom in op een inrichting van de openbare en private ruimte die verkoeling en waterabsorptie faciliteert. Bovendien willen we dat het beheer dit ook ondersteunt.
Dit onderschrijft de noodzaak voor het aanleggen van groen, het realiseren van meer waterpartijen, het aanleggen van Water Afvoer Drainage Infiltratie (wadi’s), etc. Wat betreft energie zijn er de nodige uitdagingen om het hoofd aan te bieden. De hoofdopgave is de reductie van broeikasgassen door het omschakelen naar fossielvrije energiebronnen. We zetten daarvoor in op het faciliteren van duurzame opwek van energie, het voeren van regie op de warmtetransitie en het beperken van de gevolgen van netcongestie. Warmtetransitie en verdere verduurzaming In 2026 is de warmtetransitie een zwaartepunt in het gemeentelijk beleid. De verwachte invoering van de nieuwe Warmtewet geeft gemeenten vergaande bevoegdheden om richting te geven aan deze transitie. Daarom onderzoekt Helmond verschillende scenario’s voor haar rol in een eventueel toekomstig warmtebedrijf. Ook stelt de gemeente een warmteprogramma vast als opvolger van de Transitievisie Warmte. Hiermee sorteert de gemeente voor op haar bevoegdheid om in bestaande wijken alternatieve warmtevoorzieningen te realiseren en woningen van het aardgas te halen. De verduurzaming van bestaande woningen is eveneens een groot aandachtspunt. Deze moeten net als nieuwbouwwoningen energiezuinig en toekomstbestendig worden. Dat draagt bij aan wooncomfort, lagere energiekosten én aan een duurzame leefomgeving.
Voor de warmtetransitie is verduurzaming van woningen van voor 1990 een cruciaal punt. Voor de energietransitie speelt bovendien het vergroten van mogelijkheden voor duurzame opwek. Hiervoor maken we afspraken binnen de regio. Omgaan met netcongestie We moeten zien om te gaan met een enorme groei van de behoefte aan elektriciteit. De netcongestie die hiervan het gevolg is, werkt remmend op de ontwikkeling van onze stad en regio. Dit willen we zoveel als mogelijk beperken. We hebben als gemeente echter beperkt invloed op het oplossen van netcongestie, behalve dat we het uitbreiden van het energienetwerk faciliteren. Lokaal ligt onze focus op (het bevorderen van) het slimmer afstemmen van vraag en aanbod van elektriciteit, netbewust bouwen en inzetten op lokale opslag van energie. Denk aan collectieve energienetwerken op bijvoorbeeld bedrijventerreinen, integratie van slimme energienetwerken, toepassing van waterstoftechnologie in de industrie en het realiseren van collectieve warmtenetten.
73
Doelen en resultaten Leefomgeving & Milieu Wat we af willen hebben in 2026
-
Het programma van eisen Klimaatbestendige inrichting is gereed en vastgesteld De Basiskwaliteit Natuur is vastgesteld De specifieke gebouwbewonende diersoorten zijn inzichtelijk De groennorm is vastgesteld De nota dierenwelzijn is gereed en vastgesteld Op de gemeentelijke website is duidelijke informatie te vinden met betrekking tot dierenwelzijn Inwoners met huisdieren hebben meer kennis van wat een dier nodig heeft Het maken van de visie en de ontwerpstudie van de kanaalzone(s) is aanbesteed en er is opdracht verleend Bestaande landschapsstructuren zijn hersteld Het inrichtingsplan voor de Stadse Aa is vastgesteld en de aanvraag van vergunningen is afgerond Het inrichtingsplan voor het beekdal van de Goorloop is vastgesteld en de aanvraag van vergunningen is afgerond De planologische procedure voor recreatiegebied Berkendonk is afgerond Er is een geschikte partij gekozen voor het uitvoeren van de werkzaamheden in recreatiegebied Berkendonk Het aantal hotspots met geluidshinder is verminderd Het aantal knelpunten op het vlak van luchtkwaliteit is verminderd
74
-
Klimaatadaptatie
Wat we af willen hebben in 2026 Er is een gezamenlijk plan van aanpak op regionale risico’s Er zijn 100 tot 200 huizen vergroend De subsidieregeling voor het groen-blauw inrichten van schoolpleinen is vastgesteld en drie schoolpleinen zijn vergroend Er is zicht op de mogelijkheden voor het vergroenen van de tuinen in de sociale huursector Er zijn (minimaal) 6.000 tegels gewipt voor het vergroenen van tuinen Er is een programma van eisen (incl. groennorm en groen-blauwe rekentool) voor het inrichten van de openbare ruimte en private omgeving in de binnenstad Er is conceptbeleid gereed om adoptiegroen mogelijk te maken en er is (minimaal) een nieuwe pluktuin gerealiseerd De buurten zijn aanmerkelijk minder versteend en meer gezond en leefbaar -
Energietransitie
75
Wat we af willen hebben in 2026 4.700 huishoudens hebben informatie ontvangen over de mogelijkheden voor woningverduurzaming Er is een subsidieregeling voor het ondersteunen van isolatiemaatregelen Er is een besluit over het organiseren van het toekomstige energieloket Er is een conceptaanvraag gereed (met onderliggende onderzoeken) voor de omgevingsvergunning voor de isolatie-aanpak Het warmteprogramma is vastgesteld Er is een besluit over de gemeentelijke rol in de warmtetransitie, in termen van financiën, organisatie en risico’s Jaarschijf 2026 van de uitvoeringsagenda ‘lokale aanpak netcongestie’ is gerealiseerd De wijkgerichte aanpak voor energietransitie is doorontwikkeld De toegang tot Europese financiering is verbeterd Het stakeholdermanagement is geborgd Er is een systeem om de voortgang van de reductie van broeikasgassen te monitoren Bij minimaal 400 huishoudens zijn kleinschalige isolatie-maatregelen getroffen en bij 25 huishoudens zijn omvangrijkere energiebesparende maatregelen getroffen Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering Leefomgeving & Milieu In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Uitwerken van de eerder vastgestelde Visie Natuur & Landschap naar een uitvoeringsprogramma, waarin de totale groene opgave is opgenomen en waarin is geprioriteerd Evalueren en actualiseren van het uitvoeringsplan toezicht en
handhaving bodem Actualiseren van de cumulatieve geurcontouren naar aanleiding van ruimtelijke ontwikkelingen en het verwerken hiervan in beleidsregels Uitvoering geven aan het programma Geluid en Lucht 2026-2031 Afronden van het voorstel voor de bodemsanering rondom het terrein van Custom Powders naar aanleiding van de Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS)-besmetting daar Extra inzetten op het project ‘Meten is Weten’ voor het meten en duiden van magneetvelden in de wijk Brandevoort Opstellen van juridische zienswijzen en technische onderbouwing in dossiers op het vlak van intensieve veehouderij of industriële geurbronnen Samen met de partners binnen NOVEX De Peel doorontwikkelen van de projectorganisatie, verwerven van aanvullende financiële middelen en uitwerken van concrete uitvoeringsmaatregelen Klimaatadaptatie In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Starten met de uitvoering van de uitvoeringsagenda Klimaatbestendig Helmond 2026-2031 Opstellen van een concreet plan voor toekomstbestendige gebiedsontwikkeling (City Deal) voor een nader te bepalen gebied in Helmond Starten van de voorbereidingen voor het certificeren van de gemeentelijke organisatie op trede 2 van de CO2-prestatieladder Energietransitie In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Verlenen van een bijdrage van maximaal € 190.000 aan de
stichting Energiehuis Slim Wonen (EHSW) voor het in stand houden van een energieloket in de gemeente
76
Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Metropoolregio Eindhoven Binnen de MRE wordt gewerkt aan het verder positioneren van het VGNP. We zien dat de ligging van Helmond kansen biedt om een topeconomie aan een toplandschap te verbinden. Om dit kracht bij te zetten, koersen we op verbinding met initiatieven in de regio zoals het VGNP. In 2026 starten we in MRE-verband bovendien met het opstellen van de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0. Dit is een actualisatie van de 1.0-versie die in 2021 door de gemeenteraden is vastgesteld. Naar verwachting ligt de 2.0-versie in 2027 ter vaststelling voor aan de gemeenteraden. Brainport Development Helmond neemt in 2026 deel aan het onderzoek van Brainport Development naar de kansrijkheid van een regionale waterstofleiding. De insteek is dat er duidelijkheid komt over de toepasbaarheid van waterstof in de regio, als energiedrager en voor productieprocessen. We kijken op welke manier we eventuele vervolgacties willen faciliteren. Stedelijk Gebied Eindhoven In 2026 wordt gewerkt aan het uitvoeringsprogramma groenblauwe structuren waarin project- en procesafspraken worden gemaakt in SGE verband waarbij ook waterschappen, terreinbeheerders en provincie worden betrokken.
Dit zal een combinatie zijn van uitvoerende activiteiten; concrete groenblauwe projecten waar gezamenlijke inzet op nodig is in SGE verband, aangevuld met een aantal agenderende activiteiten; procesafspraken die op termijn moeten gaan leiden tot aanvullende uitvoeringsprojecten. Bij dat laatste kan gedacht worden aan bijv. een verkenning naar ontbrekende noodzakelijke groenblauwe schakels, inventarisatie van meekoppelkansen in lopende en aanstaande projecten voor bijvoorbeeld natuurontwikkeling, waterberging of herontwikkeling, of een verkenning naar de toekomstige kwantitatieve behoefte aan recreatieve uitloopgebieden. Ombuigingen Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)
Hoofd Beleidsintensiveringen product 780 Juridische kosten PFAS-dossier 780 Dekking; Juridische kosten PFAS-dossier 780 Programmakosten Klimaat en Energie Totaal Beleidsintensiveringen Leefomgeving, Klimaat & Energie
2026
2027
2028
2029
200 -200 250 250
200 -200
200 -200
200 -200
0
0
0
Juridische kosten PFAS-dossier Op dit moment doen er zich ontwikkelingen voor op het gebied van de civielrechtelijke procedure tegen Chemours. Wij worden daarbij ondersteund door een externe advocaat. De juridische kosten schatten we de komende 4 jaar in op € 200.000 per jaar. De kosten verwachten we af te dekken uit de specifieke uitkering (SPUK) bodemsanering 2026. Programmakosten Klimaat en Energie De middelen zijn nodig voor het op gang brengen van de warmtetransitie, de lokale aanpak van netcongestie, de invulling van het toekomstbestendige energieloket en de uitvoering van het klimaatcontract met Europa.
77
Autonome ontwikkelingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)
Hoofd product
Autonome ontwikkelingen
Bijdrage Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) ten behoeve van omgevingsplan 780 Citydeal - toekomstbestendige gebiedsontwikkeling Totaal Autonome ontwikkelingen Leefomgeving, Klimaat & Energie 780
2026
2027
2028
2029
50
50
50
0
15 65
15 65
15 65
15 15
Bijdrage Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) ten behoeve van omgevingsplan Er zijn nieuwe regels voor het beheersen van geluid vanuit verscheidene geluidsbronsoorten zoals spoor, weg, industrie etc. De ODZOB moet de oude geluidzoneringen voor bedrijven en bedrijventerreinen omzetten naar zogenaamde 'geluidproductieplafonds' voor het totaal van geluidproducerende activiteiten op een bedrijf of bedrijventerrein in relatie tot omliggende geluidgevoelige gebouwen. Die omzetting is nodig voor het opstellen van het definitieve omgevingsplan, dat eind 2030 gereed moet zijn. Investeringen Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves) (bedragen x € 1.000/ - is negatief)
2026 Lasten 19 5.311 5.330
Specificatie per hoofdproduct 370 780 Totaal
Energie opwekken Milieubeheer Leefomgeving Klimaat & Energie
78
2026 Baten 5 2.539 2.544
2026 Saldo -14 -2.772 -2.786
4.2.5
Mobiliteit
Wat willen we bereiken Het waarborgen van bereikbaarheid is noodzakelijk voor veel andere ontwikkelingen, zoals de groei van het aantal inwoners en van de bedrijvigheid. We zien nu al knelpunten, die zonder ingrijpen groter worden naarmate het drukker wordt in de regio en het aantal verplaatsingen toeneemt. Elke inwoner moet de voorzieningen kunnen bereiken die nodig zijn voor bijvoorbeeld werken, leren, sociale contacten, medische verzorging, recreatievoorzieningen en winkelen. Goede bereikbaarheid is bovendien van groot belang voor het functioneren van de Helmondse economie. We investeren daarom op bereikbaarheidsmaatregelen en de beoogde mobiliteitstransitie. Actieve mobiliteit, het openbaar vervoer en deelmobiliteit spelen hierin de hoofdrol, ook met het oog op duurzaamheid. We handelen daarbij in lijn met de Stappen, Trappen (fietsen), Openbaar Vervoer, Mobility as a Service (MaaS), en Privéauto (STOMP)-gedachte voor het prioriteren van vervoersvormen: stappen, trappen, openbaar vervoer, mobiliteitsmaatregelen en privéauto. Qua timing van projecten koppelen we herstructureringen waar mogelijk aan gepland onderhoud. Bovendien werken we volgordelijk: er moeten alternatieven zijn voordat wordt ingegrepen op het autoverkeer. Doelen en resultaten
Wat we af willen hebben in 2026 Het beoogde voetgangersnetwerk is in kaart De bewaakte fietsenstalling aan het Piet Blomplein is vervangen Bestaande fietsroutes hebben de gewenste kwaliteit De snelfietsroute Helmond-Eindhoven is gereed De wensen en behoeften van fietsers zijn in beeld Op locaties waar veel fietsendiefstal plaatsvindt zijn preventieve maatregelen getroffen De snelfietsroute over de Kasteel-Traverse is gerealiseerd Het ontwerp voor veiligere oversteekplaatsen bij de Kasteel-Traverse is gereed Dierdonk is een 30 km/uur-zone De Hoofdstraat is ingericht als een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 30 km/uur Er is een ontwerp voor de uniforme inrichting van schoolzones Er wordt gewerkt aan een fundament voor het gebruik van digitale systemen waarmee verkeer en vervoer in de toekomst efficiënter, veiliger en beter wordt georganiseerd Het is scherp op welke plekken we mobiliteitshubs beogen en hoe deze eruit moeten zien Er is een regionaal wensbeeld ten aanzien van openbaar vervoer vastgesteld, incl. de Helmondse aandachtspunten Er zijn testresultaten van de proef met geautomatiseerd openbaar vervoer op Bedrijventerrein Zuidoost-Brabant
79
-
Het aanbieden van deelfietsen is aanbesteed Op de gemeentelijke website is informatie beschikbaar over deelmobiliteit Er is een vraagafhankelijk vervoerssysteem in Helmond De Helmondse belangen zijn meegenomen in het voorkeursalternatief van de provincie voor de N279 Er is een ontwerp voor fase 1 van de Oostelijke Randweg De omvang, kwaliteitseisen en potentiële locaties voor toekomstige parkeergarages zijn in beeld (incl. een raming van kosten)
Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Opstarten van projecten voor uitvoering van de Roadmap geautomatiseerd openbaar vervoer en andere innovaties in de mobiliteitssector Ondersteunen van verkeerseducatie op scholen en cursussen voor andere kwetsbare verkeersdeelnemers Deelnemen aan en cofinancieren van diverse Europese projecten en versterken van het Drive Forward event om regionale samenwerking en kennisdeling te stimuleren Invoeren van verruimde openingstijden van fietsenstallingen bij alle evenementen waar dit wenselijk of noodzakelijk is (voor dekking van de kosten worden de parkeertarieven € 0,05 extra verhoogd) Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Brabantstad BrabantStad richt zich met haar Stedelijke Agenda BrabantStad 2024-2028 o.a. op het thema Slimme en Duurzame Mobiliteit. Hiermee richten we ons op het bereikbaar houden van het stedelijk netwerk in Brabant en het verduurzamen van de mobiliteit. Daarbij heeft het versnellen van de mobiliteitstransitie en het stimuleren van innovatieve en duurzame vervoersoplossingen de focus. In 2025 heeft deze themalijn zich gericht op regionaal verkeersmanagement, mobiliteitsdata, duurzame vervoersvormen en internationale samenwerking. In 2026 worden deze activiteiten gecontinueerd.
Metropoolregio Eindhoven In MRE-verband werken we met de Bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant 2017-2030. Bovendien is in de Samenwerkingsovereenkomst Regionale Mobiliteit 2024 – 2030 een belangrijke basis gelegd voor de aanpak van gemeentegrens overstijgende mobiliteitssopgaven. Hierin staan afspraken over de samenwerking en financiering. Er worden momenteel twee maatregelpakketten uitgewerkt. In de eerste plaats het Korte Termijn Maatregelenpakket 2 (KTM2), als uitwerking van de Beethovendeal. Daarnaast is er het Maatregelenpakket A67, waarin invulling wordt gegeven aan het Rijksbudget dat is vrijgekomen door het pauzeren van de verbreding A67 Leenderheide – Geldrop. Voor beide maatregelenpakketten wordt cofinanciering van de regio(gemeenten) gevraagd voor de periode 20262030. In 2026 wordt hiervoor naar verwachting een voorstel aan de gemeenteraden voorgelegd. In het najaar 2025 is de regionale MIRT studie afgerond. Ook deze studie moet vertaald worden naar verdere plannen Subregio Oost We stellen in 2026 regionaal een integrale mobiliteitsagenda op. Deze agenda biedt een gestructureerd overzicht van de lopende vraagstukken en projecten binnen het mobiliteitsdomein. Door deze informatie samen te brengen, creëren we inzicht in wat er speelt, waar prioriteiten liggen en welke thema’s we de komende tijd moeten agenderen.
Het doel is om proactief te kunnen inspelen op ontwikkelingen, knelpunten tijdig te signaleren en beschikbare middelen effectief te incasseren en
80
inzetten. Zo versterken we de samenwerking binnen de regio en zorgen we ervoor dat mobiliteit bijdraagt aan duurzame bereikbaarheid voor de toekomst. Ombuigingen Beleidsintensiveringen Autonome ontwikkelingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)
Hoofd product 250
Autonome ontwikkelingen
2026
2027
2028
Metropool Regio Eindhoven (MRE) regionale bekostigingssystematiek
250 Dekking: reserve grote opgaven/projecten 250 Duurzaam zakelijk reizen MyWheels Totaal Autonome ontwikkelingen Mobiliteit
2029 790
28 28
28 28
28 28
-790 28 28
Metropool Regio Eindhoven (MRE) regionale bekostigingssystematiek Binnen de GR MRE zijn er regionale afspraken gemaakt over de bekostiging van de schaalsprong in de periode 2024 t/m 2033. Hiervoor zijn er de komende jaren extra middelen benodigd. De jaarschijven 2026-2028 zijn al meegenomen in de begroting 2025. De jaarschijf 2029 wordt toegevoegd. Deze extra uitgaven MRE worden bekostigd uit de reserve grote opgaven/projecten. Duurzaam zakelijk reizen MyWheels Voor het zakelijk reizen maakt de gemeente gebruik van deelauto’s, MyWheels. Het budget voor deze deelauto’s is eerder niet goed in de begroting verankerd, vandaar dat deze als autonome ontwikkeling wordt opgenomen. Investeringen