Document · PDF

Programmabegroting 2026-2029 Definitief

Gemeenteraad 4 november 2025, gemeente HelmondBij agendapunt: Programmabegroting 202631.626 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

100

525 100 625

Programma 4: Bestuur en organisatie Aanschaf apparatuur nieuwe raad Totaal programma 4 (bruto-investering)

63 63

Programma Algemene Dekkingsmiddelen Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Dekking: Rijksbijdrage en MJOP Totaal programma AD (bruto-investering)

3.441 -431 3.441

Totaal investeringen nieuwe beleid alle programma's (exclusief dekking) 19.224 18.466 20.613 11.158 Totaal Vervangingsinvesteringen en Nieuw beleid (exclusief dekking)

33.817 35.128 32.841 22.786

* Investering Herontwikkeling sportaccommodaties Mierlo-Hout en Hockeyclub Helmond uit IVP 2025 zijn geheel doorgeschoven naar jaarschijf 2026 en 2027. Er is nog geen plan voorgelegd aan het college.

De toelichtingen op de investeringen uit het IVP zijn opgenomen in de desbetreffende programma's.

Strategische grondaankoop regisserende en strategische verwervingen In de nota grondbeleid 2024 is opgenomen dat we vanaf de begroting 2025 elk jaar 2 budgetten opnemen in het investeringsprogramma voor verwervingen: • Een budget van € 5,0 miljoen voor regisserende verwervingen. Dat zijn verwervingen op gebieden waarvoor de gemeenteraad eerder al een visie of een plan heeft vastgesteld, maar waarvoor het nog te vroeg is om al een grondexploitatie te kunnen vaststellen. • Een budget van € 2,5 miljoen voor strategische verwervingen. Dat zijn verwervingen op alle andere gebieden in de stad, dus de gebieden waarvoor nog geen grondexploitatie is vastgesteld en waarvoor ook nog geen plan of visie is vastgesteld door de raad. (bedragen x € 1.000 / - is negatief)

Strategische grondaankoop regisserende en strategische verwervingen Programma 2 Strategische grondaankoop regisserende verwervingen Strategische grondaankoop strategische verwervingen Totaal

2026 IVP 5.000 2.500 7.500

2027

2028

2029

5.000 2.500 7.500

Deze budgetten stellen het college van B&W in staat om slagvaardig te handelen. Als in een begrotingsjaar geen verwervingen worden gedaan (of slechts een gedeelte is gebruikt) komt het (restant) budget van dat jaar te vervallen. De budgetten kunnen dus niet doorgeschoven worden naar volgende jaren. De rente over deze verwervingsbudgetten dekken we uit de reserve grondbedrijf. Meerjarig vastgestelde investeringen Een deel van onze investeringen heeft uw raad via afzonderlijke raadsbesluiten meerjarig vastgesteld. Deze staan weergegeven in onderstaand overzicht. Ook voor deze investeringen geldt dat hiervoor een realistische planning is opgesteld. Het totaal beschikbare krediet wijzigt niet ten opzichte van eerdere besluitvorming. (bedragen x € 1.000 / - is negatief)

Meerjarig vastgestelde investeringen

Gevoteerd krediet Realisatie t/m (openstaand) 1-1-2025

Programma 1: Meedoen, Rondkomen, Vooruitkomen Investering sportpark de Braak - fase 2B Sport* Propramma onderwijshuisvesting 2018-2028 IHP - MFA Rijpelberg Jan van Brabant (inclusief voorbereiding) Totaal programma 1 (bruto-investering)

2025

2026

2027

2028

2029

2.500 7.504 14.124

2.700 1.314 15.224

7.000 28.007 29.690 30.261 94.958

221 2.260 342 947 3.769

366 552

514 4.794

700 11.582

588 1.506

5.308

28.727 41.009

24.128

19.238

9.000 9.000

Programma 2: Duurzaam en Leefbaar Vervanging sluis 8 Vervanging sluis 9 Aankoop en uitbreiding parkeergarage Elzaspassage/Piet Blomplein Totaal programma 2 (bruto-investering)

9.241 8.775

940 3.286

1.101 489

7.200 5.000

21.200 39.216

4.226

200 1.790

12.000 24.200

Programma 3: Economisch,Vitaal en Aantrekkelijk Kunsthal* Totaal programma 3 (bruto-investering)

8.800 8.800

739 739

8.061 8.061

142.974

7.996

4.035

37.569

50.009

24.128

19.238

Totaal alle programma's

* Voor investering sportpark De Braak fase 2B en Kunsthal is een voorbereidingskrediet ter beschikking gesteld, ad € 325.000 en € 110.000. Dit voorbereidingskrediet is onderdeel van het uitvoeringskrediet.

Kapitaallastenbudget Het kapitaallastenbudget is de totale omvang aan geraamde kapitaallasten (rente en afschrijving) binnen de begroting. De werkelijke belasting van het kapitaallastenbudget vindt pas plaats nadat de investering is afgerond. Wanneer investeringen helemaal zijn afgeschreven (tot nihil) of geplande investeringen niet doorgaan komen de gelden weer vrij voor nieuwe bestedingen. Deze ruimte zorgt voor ruimte om opnieuw te investeren.

Om ervoor te zorgen dat we in de toekomst net zo veel geld aan investeringen uit kunnen geven plussen we het kapitaallastenbudget jaarlijks met € 40.000 op. We verwachten in de toekomst extra te moeten investeren om de groei van de stad te ondersteunen. Gezien de forse bedragen die we verwachten nodig te hebben, hebben we in de programmabegroting 2024-2027 besloten om het kapitaallastenplafond geleidelijk te verhogen met € 1 miljoen per jaar. In deze begroting hogen we de jaarschijf 2029 structureel op. In voorbereiding op de begroting 2026 is geïnventariseerd welke investeringen we kunnen afsluiten en welke investeringen kunnen komen te vervallen. Daarnaast zijn de lopende investeringen realistisch gepland. Wanneer we de uitgavenplanning van de investeringen wijzigen heeft dat effect op de ruimte in het kapitaallastenbudget. In het overzicht hieronder maken we zichtbaar wat het effect van de begroting 2026-2029 is op de bestedingsruimte van het kapitaallastenbudget. Uit de tabel kunt u aflezen dat we voor alle jaren nog ruimte hebben in het kapitaallastenbudget. In 2026 voegen we deze ruimte voor € 164.000 toe aan de beschikbare bestedingsruimte van de begroting en het restant van bijna € 1,5 miljoen voegen we toe aan de algemene reserve.

In de jaren 2027-2029 blijft de ruimte beschikbaar in het kapitaallastenbudget voor de kapitaallasten die voortvloeien uit de investeringen van die jaren. Zoals eerder aangegeven op pagina 26, zijn de kapitaallasten van het IVP 2026 en van de meerjarig vastgestelde investeringen bij deze begroting volledig en meerjarig gedekt. De gevolgen van de geplande investeringen 2027-2029 voor het kapitaallastenbudget bezien we bij het opstellen van de begrotingen van die genoemde jaren. Dit heeft als reden dat zowel de investeringen als de uitgaven kunnen wijzigen. Bij deze afweging betrekken we ook de investeringen die nodig zijn om de kwaliteitssprong mogelijk te maken. Ruimte kapitaallastenbudget

2026

Stand kapitaallastenbudget (meerjaren)begroting 2026-2029 Kapitaallasten afgesloten investeringskredieten Kapitaallasten openstaande investeringskredieten Kapitaallasten IVP 2025 (niet-aangevraagde posten) en IVP 2026 Ruimte kapitaallastenbudget na claim bestaande investeringen Toevoeging aan resultaat begroting 2026-2029 Toevoeging aan algemene reserve Ruimte kapitaallastenbudget begroting 2026-2029

21.165 9.926 9.341 254 1.645 164 1.481

2027

2028

2029

19.898 9.522 7.709 1.656 1.011

23.710 9.269 9.827 2.096 2.518

24.729 8.827 10.351 2.098 3.452

1.011

2.518

3.452

3.6

Meerjarenraming Overzicht (bedragen x € 1.000/ - is negatief)

Meerjarenbegroting Lasten (excl.stortingen reserves) Meedoen, rondkomen, vooruitkomen 1 Duurzaam en Leefbaar 2 Economisch vitaal en aantrekkelijk 3 Bestuur en organisatie 4 5 Algemene dekkingsmiddelen Totaal lasten Meerjarenbegroting Baten (excl.onttrekkingen reserves) Meedoen, rondkomen, vooruitkomen 1 Duurzaam en Leefbaar 2 Economisch vitaal en aantrekkelijk 3 Bestuur en organisatie 4 Algemene dekkingsmiddelen 5 Totaal baten Totaal resultaat programma's Verrekeningen met reserves Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Totaal verrekeningen met reserves Totaal resultaat programma's

2026

2027

2028

2029

256.902 104.871 27.113 14.960 56.203 460.049

257.456 114.022 26.630 14.688 61.778 474.574

246.488 120.415 25.115 14.454 71.094 477.566

246.788 120.917 23.549 13.871 77.220 482.345

2026

2027

2028

2029

54.931 67.474 5.117 3.326 319.380 450.228 -9.821

56.228 77.706 5.333 3.478 326.475 469.220 -5.354

57.868 83.812 5.333 3.065 327.089 477.167 -399

57.907 83.945 5.333 2.309 335.647 485.141 2.796

19.978 29.799 9.821

6.265 12.599 6.334

2.951 5.775 2.824

410 3.686 3.276

980

2.425

6.072

3.7

Hoofdpunten weerstandsvermogen

In deze begroting zijn zowel het risicoprofiel als de beschikbare weerstandscapaciteit geactualiseerd ten opzichte van de jaarrekening 2024. In onderstaande grafiek ziet u hoe het weerstandsvermogen zich heeft ontwikkeld vanaf 2022.

De ratio in deze begroting is met 1,59 hoger dan de meeste recente ratio uit de jaarrekening 2024. De oorzaak is gelegen in een lagere risico-inschatting voor de prijsontwikkeling, doordat investeringen naar latere jaren doorschuiven. In paragraaf 5.2 'Weerstandsvermogen en Risicobeheersing' gaan we uitgebreider in op het weerstandsvermogen en de risico’s die wij signaleren.

3.8

Ombuigingen

Ombuigingen in de Begroting 2026 Om ook in tijden van krappere financiële ruimte te blijven investeren in wat voor Helmond van wezenlijk belang is, zoals woningen, ondersteuning, veiligheid, leefbaarheid, duurzame vernieuwing en brede welvaart, zetten wij in op ombuigingen. Hiermee bedoelen we niet enkel bezuinigingen, maar het doelbewust anders organiseren en inrichten van taken en middelen om financiële ruimte te creëren zonder de kwaliteit van dienstverlening of strategische ambities op te offeren. Wat verstaan we precies onder ombuigingen? Het begrip ‘ombuigen’ is het verbeteren van het begrotingssaldo door anders om te gaan met uitgaven én inkomsten, waarbij ook alternatieven overwogen kunnen worden. In onze begroting betekent dit: activiteiten slimmer organiseren, samenwerking versterken met partners, processen verbeteren en daarmee kosten besparen of effectiever besteden en tot slot ook budgetten naar beneden bijstellen. Waarom zijn ombuigingen essentieel in 2026? • De rijksoverheid verlaagt structureel het gemeentelijke budget, waardoor scherpe keuzes onvermijdelijk zijn. • Tegelijkertijd wil Helmond blijven investeren in haar strategische koers: een stad die werkt aan gezondheid, veiligheid, kansengelijkheid, duurzaamheid en welzijn, kortom: brede welvaart. En ligt er een grote uitdaging in de schaalsprong en kwaliteitssprong voor onze stad en de regio.

• Dankzij eerder uitstel van het ‘ravijnjaar’ is er ruimte om nu te innoveren in onze bedrijfsvoering in plaats van te tornen aan onze ambities. Hoe draagt dit bij aan onze strategische koers? • Behouden van prioriteiten: door slimmer te werken voorkomen we dat investeringen in woningen, zorg, groene leefomgeving en veiligheid onder druk komen te staan. • Toenemende veerkracht: met ombuigingen bouwen we aan een flexibele organisatie die kan anticiperen op toekomstige onzekerheden. • Effectiviteit verhogen: door processen te optimaliseren, kunnen we met minder middelen meer realiseren, wat past bij een overheid die dichtbij staat en efficiënt werkt. • Transformatie stimuleren: ombuigingen stimuleren innovatie; door nieuwe samenwerkingen en innovatie in organisatievormen blijven we slagvaardig in het realiseren van onze langetermijnprogramma’s. Hoe staat het met de ombuigingen die in 2025 in de begroting zijn opgenomen? Voor programma 1 Meedoen, Rondkomen en Vooruitkomen zijn in de begroting 2025 ombuigingen opgenomen ter hoogte van € 3,28 miljoen. Deze ombuigingen zijn inmiddels geïmplementeerd en worden gemonitord. In de zomer van 2024 werden we geconfronteerd met een oplopend tekort binnen het sociaal domein. Hierdoor was er slechts beperkte tijd om een maatregelenpakket samen te stellen voor de begroting 2025.

Om die reden is destijds geen advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein Helmond en de Cliëntenraad Participatie. Voor de maatregelen die vanaf 2026 en verder van toepassing zijn, is dit alsnog gedaan voor zover het beleidswijzigingen betreft. De ontvangen adviezen van beide adviesraden zijn als bijlage bij de begroting opgenomen, samen met de reactie van het college hierop. Met ombuigingen versterken we zowel de financiële houdbaarheid als de kwaliteit van beleid in Helmond, passend binnen de koers van brede welvaart en strategische continuïteit. We blijven investeren in wat echt telt, juist dankzij een frisse blik op structuur, organisatie en samenwerking.

Zoals eerder weergegeven in de tabel van het budgettair en uit onderstaande tabel ook blijkt, wordt de ombuigingsopgave vanaf 2027 niet direct gerealiseerd. Dit betreft een bedrag van € 2,7 miljoen. Vanaf 2028 realiseren we de volledige opgave. Waar staat de toelichting op alle ombuigingen? In deze paragraaf hebben we onderstaand een overzicht van de ombuigingen opgenomen op het niveau van begrotingsthema’s en -programma’s. Een totaaloverzicht van alle afzonderlijke ombuigingen staat in bijlage 6.11. De toelichting op de ombuigingen staat in de teksten van de specifieke programma's en thema's. Er is één maatregel die doorwerkt in alle thema's, namelijk het niet indexeren van subsidies in 2026. Die lichten we hieronder kort toe. Niet indexeren van subsidies 2026 Voor 2026 kiezen we ervoor om de gemeentelijke subsidies niet te indexeren. Dit betekent dat de bedragen gelijk blijven aan het niveau van 2025 en dus niet worden aangepast aan de inflatie. Hiermee leveren ook gesubsidieerde organisaties een bijdrage aan het opvangen van de financiële druk op de begroting. We blijven inzetten op het ondersteunen van initiatieven die bijdragen aan onze strategische doelen, maar doen dit binnen de beschikbare middelen. (bedragen x € 1.000 / - is negatief)

Ombuigingen per begrotingsthema en -programma Zorg & Welzijn Werk & Inkomen Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs Inclusie Sport

2026 2.218 1.249 3.652 53 138

2027 2.318 1.909 4.652 53 138

2028 2.518 2.369 6.652 53 138

2029 2.518 2.369 6.652 53 138

Totaal programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

7.309

9.069

11.729

Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting Stedelijke vernieuwing Veiligheid Beheer & Onderhoud

438 23 310 183

453 46 310 720

453 69 310 746

453 92 310 746

Totaal programma 2: Duurzaam & leefbaar

954

1.529

1.578

1.601

Topsectoren en Stedelijke Werkmilieus Bedrijventerreinen & Circulaire Economie Cultuur & Recreatie

99 50 1.084

164 50 1.084

209 50 1.084

209 50 1.082

Totaal programma 3: Economisch vitaal en aantrekkelijk

1.233

1.298

1.343

1.341

Dienstverlening

364

Totaal programma 4: Bestuur en organisatie

Algemeen Totaal algemene dekkingsmiddelen

Totaal ombuigingen

364

3.650

3.500

3.650

3.500

13.509

15.759

18.513

18.534

4. Beleidsprogramma's De kwaliteits- en schaalsprong staat centraal in deze meerjarenbegroting 2026-2029. Het is zoals gezegd een koersbepalend principe dat richting geeft aan onze keuzes en investeringen. Met het oog op brede welvaart komt met de groei ook de verantwoordelijkheid om te investeren in voorzieningen, infrastructuur, energie en gemeentelijke dienstverlening. Deze begroting weerspiegelt die brede strategie. Onze stad wordt toekomstbestendig door doelgerichte investeringen in wonen en economie. Maar échte vooruitgang vraagt om méér. Met de groei komt ook de verantwoordelijkheid om te investeren in de leefomgeving, sociale cohesie, slimme mobiliteit, onderwijs, voorzieningen, infrastructuur en energie. Niet de aantallen staan voorop, maar de impact op het dagelijks leven van de inwoners van Helmond. Het gaat om méér dan bouwen en groeien. Helmond kiest bewust voor kwaliteit. Iedere inwoner moet de positieve effecten van groei ervaren in de woning, op straat, in de wijk, op school en op het werk. We investeren daarom in projecten die daadwerkelijk verschil maken. De schaal- en kwaliteitssprong vormt het fundament voor onze keuzes en biedt een kompas voor investeringen die de stad én haar mensen verder brengen. In de begrotingsprogramma’s wordt de stap gezet van de strategische koers uit de voorjaarsnota naar uitvoering.

LEESWIJZER In dit hoofdstuk is in het algemeen en per domein eerst beschreven wat de koers op hoofdlijnen is. Dit is een beknopte weergave van de strategische koers die in de voorjaarsnota is opgenomen. Ook per beleidsthema is kort geschetst wat de koers is. In elk beleidsthema wordt daarna aangegeven welke doelen er zijn verspreid over de periode 2026-2029. Soms zijn doelen compact en zijn er diverse doelen in verschillende jaren. In andere gevallen zijn doelen veelomvattend, wat maakt dat er slechts een of enkele doelen staan. Ongeacht het aantal doelen en de spreiding van doelen over de jaren wordt er in 2026 veel werk verzet. Dat is terug te zien onder het kopje ‘wat is er af in 2026’. Al deze resultaten dragen bij aan het realiseren van doelen in 2026, 2027. 2028 en 2029. De doelen komen allemaal voort uit de strategie en zijn dus gericht op ontwikkeling. Dat is echter maar een deel van het werk binnen de gemeente. Zo’n 80% van de werkzaamheden vindt plaats binnen de reguliere taakuitvoering. Denk aan het uitgeven van paspoorten, het uitvoeren van Wmotaken, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, de Human Resource Management (HRM)ondersteuning, etc. Dat type werkzaamheden komt niet naar voren in de doelen en resultaten, ondanks dat daar de meeste capaciteit en het meeste budget naartoe gaat.

Wel wordt aangestipt wat binnen die reguliere taakuitvoering de bijzonderheden zijn in 2026. Per beleidsthema verschilt de balans tussen ontwikkeling en reguliere taakuitvoering. Zo ligt het zwaartepunt in het sociaal domein en binnen een beleidsthema als Beheer & Onderhoud in de reguliere taakuitvoering. Daar is het aantal doelen logischerwijs beperkter.

DE STRATEGISCHE KOERS OP HOOFDLIJNEN We bouwen als stad van makers gestaag verder aan Helmond, voor de inwoners, ondernemers en organisaties. Niet alles kan tegelijk of meteen. We zorgen voor realisme door te focussen op wat echt noodzakelijk is. Brede welvaart als leidend principe De belangrijkste leidraad voor het bepalen van onze inzet en het aanbrengen van focus is brede welvaart. Dat is de bril waardoor we kijken bij het maken van afwegingen. De kwaliteit van leven van inwoners staat voorop; economische voorspoed is slechts één van de aspecten die daarvoor van belang is. Het belangrijkste uitgangspunt is dat duurzame ontwikkeling vraagt om het gelijktijdig verbeteren op sociaal-cultureel, ecologisch en economisch vlak. Dit zijn als het ware de pijlers onder de kwaliteit van leven. We willen dat die allemaal even sterk zijn. Het gaat dus om balans: groei binnen de ene pijler, vraagt ook om groei binnen de andere pijlers. Vandaar ook dat de schaalsprong hand in hand moet gaan met de kwaliteitssprong. De afgelopen tien jaar is Helmond op alle vlakken gegroeid, maar op economisch vlak is de gemeente sneller vooruitgaan dan op sociaal-cultureel en ecologisch vlak. De sterke groei op economisch vlak is niet verwonderlijk. De regionale economische ontwikkelingen zorgen voor kansen en die grijpen we met onze campussen, bedrijventerreinen en stedelijke werkmilieus.

Tegelijkertijd, als we economisch groeien, dan móeten we ook op sociaal-cultureel en ecologisch vlak groeien. Daar leggen we de komende periode het accent.

Op hoofdlijnen is onze koers dus dat we het been bijtrekken op sociaal cultureel vlak. Daar willen we de sterkste groei zien. Daarbij ligt de nadruk op thema’s als bestaanszekerheid, vitaliteit, wonen, cultuur, veiligheid en woonomgeving. Ook staat het sterker worden op ecologisch vlak stevig op het netvlies. We willen de positieve trend vasthouden, vooral ook met het oog op kwaliteitssprong die we voor ogen hebben. De belangrijkste thema’s binnen deze pijler zijn voor ons klimaatneutraliteit, klimaatadaptatie, circulariteit en het energienetwerk. Onze ambities voor economische groei zijn wat gematigder. We bestendigen de lopende ontwikkelingen en leggen daarbij de focus op de voor Helmond relevante topsectoren, op het stedelijke werkmilieu in het centrum en het regionaal bedrijventerrein. Bovendien benutten we de economische groei zo veel als mogelijk om ook op sociaal-cultureel en ecologisch vlak winst te behalen. De wens is dat we op de verschillende pijlers in 2029 een hogere score behalen ten opzichte van de score in 2024. Binnen de ene pijler iets meer dan binnen de andere, voor meer balans tussen de drie pijlers. Tempo maken in gebieden Een andere leidraad voor het bepalen van inzet en focus is gebiedsgericht werken. Zo kunnen we slim en effectief verschillende ontwikkelingen combineren en dat geeft de beste mogelijkheden om zowel aan kwaliteit als groei te werken.

We richten ons in de eerste plaats op gebieden die een duidelijke meerwaarde hebben voor de kwaliteits- en schaalsprong. Bijvoorbeeld omdat daar de grootste kansen liggen, maar ook om een wijk weer stevig in de lift te krijgen met een meerjarige integrale aanpak. In het centrum (met daarin de deelgebieden centrum, Stationskwartier, Suytkade en Houtsdonk) werken we aan 35

een vitaal en levendig centrum dat inwoners en bezoekers trekt en aan een uniek stedelijk woonmilieu. Deze ontwikkelingen zijn essentieel voor de kwaliteit van leven in het Helmondse. Bovendien ligt hier een enorme potentie voor de schaalsprong en versterken ze de centrumfunctie die Helmond heeft in de Peel. Qua wijken komt de focus te liggen op Nieuw-Brandevoort, Helmond-Oost, Helmond-Noord en Rijpelberg. Dat doen we parallel aan het afronden van de wijkontwikkeling in de wijken Binnenstad-Oost, Annawijk en de Leonardusbuurt. Op de wijk Nieuw-Brandevoort leggen we focus vanwege de bijdrage aan de woningbouwimpuls. De focus op de andere genoemde woonwijken is er omdat dit de wijken zijn met de grootste opgaven, bijvoorbeeld op het gebied van sociale veerkracht, het verminderen van sociale tweedeling, leefbaarheid en veiligheid. Voor het welzijn van de inwoners in die wijken is ontwikkeling op die verschillende vlakken urgent. Dit geldt eveneens voor verbeteringen op gebied van verouderde huisvesting, openbare ruimte en wijkvoorzieningen.

Strategie-uitwerking kwaliteits- en schaalsprong We concretiseren onze koers en strategische doelen met een duidelijke ontwikkelagenda waarin wonen, werken, mobiliteit, voorzieningen en duurzaamheid samenkomen. De positionering als Stad van Makers vormt het leidende narratief en geeft richting aan projecten, samenwerking en besluitvorming. Deze uitwerking van de strategie loopt langs vier lijnen: 1. De schaalsprong van Helmond agenderen De schaalsprong van Helmond wordt nadrukkelijk onder de aandacht gebracht bij het Rijk, de Provincie Noord-Brabant en de regio. Dit doen we door het opstellen van heldere proposities voor het tot 2040 realiseren van15.000 nieuwe woningen en 10.000–15.000 extra arbeidsplaatsen en inbedding van deze strategische doelen in Nationale Omgevingsvisie EXecutiekracht (NOVEX)-processen en bestuurlijke overleggen. Het feit dat het Rijk Helmond heeft aangewezen als grootschalig woningbouwlocatie NOVEX is mede hieraan te danken. 2. Uitvoeren van studies We voeren verdichtings- en voorzieningenstudies uit die de ruimtelijke en functionele impact onderbouwen. Daarbij willen we inzicht ontwikkelen in de extra behoefte die door de schaalsprong ontstaat op het gebied van bijvoorbeeld buurt-, zorg- en onderwijsvoorzieningen. 3.

Verbinden met mobiliteit en duurzaamheid De ingrepen voor mobiliteit, bereikbaarheid, milieu, natuur en klimaatadaptatie worden afgestemd op de schaalsprong. Denk aan slimme sturing op groen en klimaatbestendigheid, verbetering en verduurzaming van de infrastructuur en een toekomstbestendig mobiliteitsplan dat aansluit op regionale knooppunten. 4. Digitale innovatie en regie De digital twin van Helmond wordt toegepast als dynamisch instrument om ruimtelijke opgaven digitaal te toetsen en simulaties te maken. Dit ondersteunt snellere besluitvorming en transparantie richting inwoners en stakeholders. Bovendien helpt het om inzicht te krijgen en te geven in effecten van verdichting, klimaatadaptatie en voorzieningen. 5. Financiering, versnelling en coördinatie Om de realisatiekracht van Helmond te versterken coördineren we financieringsmogelijkheden via regionale en nationale fondsen. Ook borgen we de aansluiting op NOVEX-aanwijzingen en -programma’s en implementeren we concrete verbeteringen voor woningbouwversnelling, zodat strategische doelen sneller werkelijkheid worden.

4.1

Programma 1: Meedoen, rondkomen, vooruitkomen

DE STRATEGISCHE KOERS VOOR MEEDOEN, RONDKOMEN, VOORUITKOMEN We hebben het sociaal beleid gekoppeld aan één belangrijke ambitie: alle Helmonders moeten kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Als het nodig is, helpen we ze daarbij met hulp en ondersteuning. Om nu en in de toekomst goede zorg en ondersteuning te garanderen, moeten we door de groeiende vraag en krimpende budgetten onze inzet herijken. De schaalsprong en de krapte op de arbeidsmarkt zorgen voor extra uitdagingen. Een uitgangspunt is dat zoveel mogelijk inwoners profiteren van de (stijgende) welvaart in Helmond. Er is nog steeds sprake van een tweedeling in onze stad, dus er ligt een grote opgave om deze te verkleinen. Tussen inwoners en tussen wijken. Dit vraagt een omslag in denken en doen. We verleggen de focus daarom naar de ‘voorkant’, samen met de stad en met netwerkpartners. In plaats van mensen te helpen zodra ze problemen hebben, willen we problemen van mensen zoveel mogelijk voorkomen en eerder signaleren. Zo blijft de zorg en ondersteuning betaalbaar voor wie dat echt nodig heeft. We werken daarom aan het versterken van de sociale basis, preventie en kansengelijkheid. Hiervoor werken we aan innovatie binnen de zorg en ondersteuning en aan het voorkomen van problemen en versterken van sociale veerkracht.

De andere poot onder het verleggen van de focus naar de voorkant is het versterken van de uitvoeringskracht. Bijvoorbeeld door wijk- en gebiedsgericht werken, inwonerparticipatie en gebruik van methoden die bewezen effectief zijn. We maken bij dit alles scherpe keuzes: We doen de dingen die het hardst nodig zijn om (verdere) tweedeling te stoppen. Dat betekent een grote inzet op het voorkomen van problemen en het aanpakken van onderliggende oorzaken in plaats van pleisters te plakken; We zorgen dat Helmonders die hulp nodig hebben, die hulp ook krijgen. En dat die hulp steeds toegankelijker, begrijpelijker en eenvoudiger is en niet langer duurt dan nodig; We willen effectiever en efficiënter zijn.

4.1.1

Zorg en welzijn

Wat willen we bereiken Binnen de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning staan we voor de nodige veranderingen en uitdagingen. We zetten samen met partners in op vernieuwing en anders kijken. Zodat zorg en ondersteuning dichterbij, laagdrempeliger, kleinschaliger, samenhangender, effectiever en arbeidsbesparender worden. Bovendien dragen krachtige sociale teams in de wijken eraan bij dat mensen meer eigen veerkracht hebben. Belangrijk aandachtspunt is het bieden van meer voorzieningen voor inwoners met complexe meervoudige problematiek. Evenals het ondersteunen van inwoners bij het vitaal ouder worden. Doelen en resultaten

Wat we af willen hebben in 2026 De voorbereiding van een voorziening voor inwoners met complexe meervoudige problematiek is gevorderd, zodat deze in 2027 kan worden gerealiseerd Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Afronden van de inkoopprocedure voor de ‘Wmo-begeleiding individueel’ Voortzetten van de maatregelen die getroffen zijn om de brede basisondersteuning te optimaliseren Organiseren van informatiebijeenkomsten in wijken om inwoners van 70 jaar en ouder te informeren over valpreventie Invulling geven aan de uitgangspunten in het van Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord Implementeren van de nieuwe overeenkomst voor het doelgroepenvervoer Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Peelsamenwerking In 2025 hebben we binnen de Peel een regionaal actieplan opgesteld om gezamenlijk dakloosheid terug te dringen en daklozen beter te helpen. In het eerste kwartaal van 2026 ligt er een visie ter vaststelling voor aan de gemeenteraden.

Ombuigingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)

HoofdOmbuigingen product 640 Niet indexeren subsidies 2025 640 Niet indexeren subsidies 2026 640 / 695 Gericht inzetten op cliëntondersteuning 642 Besparing op subsidies voor vrijwilligersorganisaties 674 Bedrag mantelzorgwaardering verlagen 690 Invoeren maximale reisafstand taxbus 690 Kosten woningaanpassing verlagen door verhuizing naar passende woning 695 Kosten huishoudelijke ondersteuning verlagen 695 Zorgvuldiger omgaan met maatwerkovereenkomsten 695 Kosten Wmo dagbesteding verlagen 695 Besparing op subsidies voor professionele organisaties 695 Bijdrage Peelgemeenten WvGGZ 695 Stoppen lidmaatschap Slimmer Leven 695 Diverse voorstellen Inzetten van reserves door subsidiepartners 695 695 Overige besparingen Totaal Ombuigingen Zorg en Welzijn

2026

2027

2028

2029

475 700 98 0 100 85 0 300 100 50 50 35 5 20 100 100 2.218

475 700 98 0 100 85 100 300 100 50 50 35 5 20 100 100 2.318

475 700 98 200 100 85 100 300 100 50 50 35 5 20 100 100 2.518

Gericht inzetten op cliëntondersteuning Diverse organisaties helpen inwoners bij de toegang tot zorg en ondersteuning van gemeente, vanuit de zorgverzekeraars en zorgkantoren. We kijken kritisch naar wat inwoners zelf kunnen en welke cliëntondersteuning écht nodig is: hoe lang en in welke vorm. Daarbij zorgen we ervoor dat inwoners die deze ondersteuning echt nodig hebben, hierop kunnen blijven rekenen. Besparing op subsidies voor vrijwilligersorganisaties Het subsidieplafond wordt vanaf 2028 met € 200.000 verlaagd. Bedrag mantelzorgwaardering verlagen Volwassen en jonge mantelzorgers waarderen we door een jaarlijkse financiële bijdrage te bieden. De waardering blijft, maar de hoogte van de bedragen verlagen we. Naast de financiële waardering, die wij structureel blijven bieden, ondersteunen wij mantelzorgers actief via bijvoorbeeld het Expertisecentrum Mantelzorg, logeerhuis Plezant en de sociale teams in Helmond. Invoeren maximale reisafstand Taxbus Met een vervoersindicatie kunnen inwoners onbeperkt gebruik maken van doelgroepenvervoer Taxbus. Door een maximale reisafstand in te voeren en alternatieve vormen van vervoer aan te bieden, verlagen we de kosten. Indien er in individuele situaties geen passend alternatief beschikbaar is, blijft een maatwerkoplossing via de Wmo mogelijk.

Daarnaast benutten wij actief de kansen die ontstaan uit de mobiliteitsontwikkelingen in de Brainportregio. Kosten woningaanpassing verlagen door verhuizing naar passende woning Vanuit de aanpak Passend Wonen en Doorstroming stimuleren we onze ouder wordende inwoners om tijdig na te denken over hun woonbehoefte en, waar nodig, hun woning tijdig aan te passen of te verhuizen. Een geschikte woonomgeving omvat meer dan de woning alleen; ook nabijheid van voorzieningen en sociale contacten is belangrijk. Zo voorkomen we later dure woningaanpassingen, vervoersvoorzieningen en begeleiding.

Kosten huishoudelijke ondersteuning verlagen Door het collectief aanbieden van huishoudelijke ondersteuning op geclusterde locaties nemen de kosten af. Daarnaast zien we dat de kosten verlagen door de wijziging in de systematiek van indiceren (van resultaat naar uren). De maatregel heeft geen invloed op dienstverlening aan inwoners. Zorgvuldiger omgaan met maatwerkovereenkomsten Diverse gecontracteerde zorgaanbieders bieden maatwerkvoorzieningen Wmo. Soms sloten we daarnaast een vaak kostbare overeenkomst met een niet-gecontracteerde aanbieder, vanwege specifieke wensen en behoeften van cliënten. Voortaan kijken we kritischer waar dit echt nodig is en zoeken we zoveel mogelijk een passend aanbod binnen de gecontracteerde zorgaanbieders. Kosten Wmo dagbesteding verlagen De wijze van bekostiging van Wmo dagbesteding is met de nieuwe aanbesteding gewijzigd. Momenteel betalen we de exact geleverde diensten en gemaakte kosten. De maatregel heeft geen invloed op dienstverlening aan inwoners. Besparing op subsidies voor professionele organisaties Het subsidieplafond is vanaf 2026 met € 50.000 verlaagd. Bijdrage Peelgemeenten WvGGZ Door ons uitgevoerde werkzaamheden voor de Peelgemeenten voor de Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGZ), factureren we bij de Peelgemeenten en boeken we in de begroting op het sociaal domein.

Stoppen lidmaatschap Slimmer Leven Uit een recente evaluatie blijkt dat wij de diensten en het netwerk de afgelopen periode nauwelijks actief hebben benut. Daarmee staat de jaarlijkse contributie niet meer in verhouding tot de opbrengsten. Om die reden is besloten het lidmaatschap stop te zetten. Hiermee voorkomen we onnodige kosten en richten we onze middelen op samenwerkingsverbanden en netwerken die we wel actief gebruiken en waar een duidelijke meerwaarde voor de gemeente aanwezig is. Inzetten van reserves door subsidiepartners Verschillende vrijwilligersorganisaties beschikken over een vrij hoog eigen vermogen (exclusief bestemmingsreserve en/of voorzieningen). In 2026 toetsen we de subsidieaanvragen kritisch op artikel 2.7 lid b. van de Algemene Subsidieverordening gemeente Helmond 2020. Indien mogelijk en rechtvaardig stellen we minder of geen subsidie beschikbaar, aangezien de vrijwilligersorganisatie in staat is om met eigen middelen de activiteiten uit te voeren. Diverse voorstellen en overige besparingen Het gaat hierbij om relatief kleine of meer technische maatregelen die vooral gericht zijn op het optimaliseren van bestaande processen en het efficiënter inzetten van middelen. Voorbeelden zijn: het herzien van budgetten of regelingen die niet langer doelmatig blijken; het samenvoegen budgetten om meer flexibiliteit en efficiency te bereiken.

Hoewel de afzonderlijke besparingen binnen deze categorie beperkt van omvang zijn, leveren zij gezamenlijk een betekenisvolle bijdrage aan het sluitend krijgen van de begroting. Bovendien sluiten zij aan bij de bredere inzet op doelmatigheid en het zorgvuldig omgaan met publieke middelen.

Beleidsintensiveringen Autonome ontwikkelingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)

Hoofd Autonome ontwikkelingen product 690 Tarieven zorgaanbieders Wmo Totaal Autonome ontwikkelingen Zorg en welzijn

2026

2027

2028

2029

783 783

Tarieven zorgaanbieders Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Conform landelijke afspraken bepaalt de VNG een reële richtlijn met welk percentages de contracten voor maatschappelijke ondersteuning (WMO) en jeugdhulp geïndexeerd kunnen worden. In onze overeenkomsten met zorgaanbieders voor jeugd en Wmo sluiten wij aan bij deze landelijke afspraken. Deze percentages vallen in 2026 hoger uit dan het rekenpercentage voor de prijsindex, die in de gemeentelijke begroting wordt gehanteerd. Vandaar dat deze post onder de autonome ontwikkelingen wordt meegenomen. Investeringen Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves). (bedragen x € 1.000/ - is negatief)

2026 Lasten 6.033 2.618 1.367 6.626 4.241 45.050 28 65.963

Specificatie per hoofdproduct 640 642 674 675 690 695 720 Totaal

Sociale Netwerken Basisvoorzieningen accommodaties Maatschappelijke ondersteuning Specialistische ondersteuning Wmo individuele voorzieningen Wmo persoonlijke ondersteuning Lijkbezorging Zorg en Welzijn

2026 Baten 1.625 8 170 265 1.011 3.079

2026 Saldo -6.033 -993 -1.359 -6.456 -3.976 -44.039 -28 -62.884

4.1.2

Werk en inkomen

Wat willen we bereiken Een gezonde financiële thuissituatie is belangrijk voor het welzijn en gezondheid van inwoners, draagt bij aan hun veerkracht en maakt dat zij beter mee kunnen doen. We zetten hiervoor maximaal in op bestaanszekerheid en op de afname van het aantal inwoners met problematische schulden. Een ander speerpunt is het uitvoeren van regionale afspraken met betrekking tot arbeidsmigranten. Zij nemen in aantal toe en we zetten ons ervoor in dat zij onder fatsoenlijke omstandigheden kunnen verblijven en werken en gebruik kunnen maken van voorzieningen. Doelen en resultaten

Wat we af willen hebben in 2026 Het landelijke plan Basisdienstverlening is in onze dienstverlening geïntegreerd De aanpak vroegsignalering is doorontwikkeld Het beleids- en implementatietraject voor de wetswijziging ‘Proactieve dienstverlening’ is afgerond Er is een helder beeld hoe de ervaringsdeskundigheid van inwoners structureel kan worden meegenomen in beleid Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Aanpassen van de re-integratieverordening om te voldoen aan de wijzigingen in de ‘Participatiewet in Balans’ en toetsen van de beleidsregels bijzondere bijstand aan de uitgangspunten van de nieuwe regelgeving Afspraken maken over de toekomstige, structurele inzet van de servicedesk Social Return Helmond-de Peel Samen met de regiogemeenten opstellen van het Regionaal plan laaggeletterdheid om de uitvoering van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs te borgen Opvolging geven aan de beleidsnota arbeidsmigratie door het verder uitwerken van uitgangspunten Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Ter Aa & Senzer In 2024 is in samenwerking met Ter Aa en Senzer de pilot Startbanen opgezet. Hiermee wordt gekeken in hoeverre inburgering en werk te combineren zijn. Deze pilot loopt door tot in 2026.

Ombuigingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)

HoofdOmbuigingen product 603 Niet doorvoeren van ophoging individuele inkomsten toeslag naar 130% 603 Bezuiniging kindpakket 603 IIT toegankelijker maken door niet indexeren 603 Versobering bijzondere bijstand 603 Anders organiseren financiele educatie 603 Subsidie Ready to Rock vervallen 603 Financiële educatie borgen via regionale samenwerking 603 Niet meer aanbieden gratis trouwzaal 603 Aanpassen CAV-regeling 621 Uitvoeringskosten Senzer Totaal Ombuiging Werk en Inkomen

2026

2027

2028

2029

157 100 60 50 40 30 10 2

157 100 120 50 40 30 10 2 200 1200 1.909

157 100 180 50 40 30 10 2 200 1600 2.369

800 1.249

Niet doorvoeren van ophoging individuele inkomsten toeslag naar 130% Eerder is verkend om de grens voor de individuele inkomenstoeslag te verhogen van 120% naar 130% van het sociaal minimum. Deze aanpassing wordt niet doorgevoerd. Door vast te houden aan de bestaande grens sluiten we aan bij het beleid van veel omliggende gemeenten en behouden we de uitvoerbaarheid en doelmatigheid van de regeling. Het niet verhogen van de grens voorkomt extra structurele lasten, terwijl inwoners die binnen de huidige doelgroep vallen nog steeds gebruik kunnen maken van de toeslag. Bezuiniging kindpakket Door efficiëntere inzet van middelen en gebruik van bestaande regelingen kan het kindpakket worden versoberd. Denk aan het benutten van eigen vermogen van St. Leergeld, overlappende voorzieningen of samenwerking met fondsen. De uitvoering ligt bij St. Leergeld, die op basis van bereik en impact bepaalt hoe deze versobering wordt vormgegeven. IIT toegankelijker maken door niet indexeren Inwoners die vijf jaar of langer leven van een inkomen op bijstandsniveau kunnen een Individuele InkomensTegemoetkoming (IIT) ontvangen. De gemeente wil deze vanaf 2026 zoveel mogelijk ambtshalve toekennen. Om de regeling toegankelijk te houden voor een grotere groep, wordt voorgesteld de IIT-bedragen vanaf 2026 niet meer te indexeren.

Dit beperkt de financiële impact per inwoner en maakt verbreding van het bereik mogelijk. Versobering bijzondere bijstand De bijzondere bijstand is bedoeld voor inwoners met onvoorziene noodzakelijke kosten die zij niet zelf kunnen betalen. In lijn met de financiële opgaven wordt de regeling herijkt en op onderdelen versoberd. Denk aan het niet indexeren van vergoedingen, het toepassen van volledige draagkracht boven 130% van het sociaal minimum en het volgen van de belastingnorm voor reiskosten. Zo blijft de ondersteuning gericht op inwoners die deze het meest nodig hebben. Toepassen van de hardheidsclausule in specifieke gevallen blijft een optie. Anders organiseren financiële educatie & Financiële educatie borgen via regionale samenwerking Volledige beëindiging van het aanbod voorkomen we door samenwerking met het regionale netwerk Brainport Voor Elkaar (BvE). Via dit netwerk kunnen kennis en initiatieven worden gebundeld, zodat ook leerlingen buiten de regio Helmond-De Peel toegang houden tot financiële lesprogramma’s. Door regionaal samen op te trekken blijft impact behouden en wordt ingezet op gelijke kansen voor alle leerlingen. Het is ingeboekt als twee aparte regels omdat het een de basisscholen betreft en het andere de middelbare scholen.

Subsidie Ready to Rock vervallen Deze muziekactiviteit valt buiten de wettelijke onderwijstaken en richt zich niet specifiek op kinderen uit gezinnen met een laag inkomen. Muziekeducatie blijft toegankelijk via het Kindpakket, waarmee ondersteuning mogelijk is voor kinderen uit minimagezinnen, en Méér Muziek in de Klas Helmond. Niet meer aanbieden gratis trouwzaal Met deze wijziging sluiten we aan bij de praktijk in veel andere gemeenten, waar gebruik van gemeentelijke voorzieningen bij ceremonies niet langer gratis is. Het blijft uiteraard mogelijk om in de trouwzaal te trouwen, maar de kosten worden gedekt door het heffen van een (redelijk) tarief. Hiermee wordt een besparing gerealiseerd en dragen gebruikers bij aan de kosten van de voorziening. Aanpassen CAV-regeling In 2026 wordt de Collectieve Aanvullende Ziektekostenverzekering (CAV) geëvalueerd en opnieuw aanbesteed voor 2027 en verder. Daarbij kijken we hoe de regeling toekomstbestendig blijft, met oog voor doelmatige inzet van middelen en financiële houdbaarheid. Mogelijke aanpassingen in het pakket of de gemeentelijke bijdrage worden zorgvuldig afgewogen. We blijven gericht op ondersteuning van inwoners die dat het hardst nodig hebben, met aandacht voor bewust zorggebruik en eigen regie. Ook houden we rekening met politieke ontwikkelingen rond zorgkosten.

Uitvoeringskosten Senzer De gemeente streeft naar een structurele verlaging van de uitvoeringskosten van Senzer, gericht op doelmatige inzet van publieke middelen. Dit kan gevolgen hebben voor serviceniveau en capaciteit, bijvoorbeeld bij toezicht, ondersteuning of beleidsontwikkeling. Samen met de deelnemende gemeenten wordt ingezet op het beperken van negatieve effecten. Waar nodig worden alternatieven verkend, zoals gefaseerde invoering of prioritering van taken. Beleidsintensiveringen Autonome ontwikkelingen Investeringen Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves). (bedragen x € 1.000/ - is negatief)

2026 Lasten 59.843 8.474 2.506 17.548 1.410 5.866 95.647

Specificatie per hoofdproduct 602 603 604 618 619 621 Totaal

Uitvoering uitkeringsregelingen Bijzondere bijstand Schulddienstverlening Werkgelegenheidsbeleid Minima beleid Participatie Werk en Inkomen

2026 Baten 41.927

10 829 42.766

2026 Saldo -17.916 -8.474 -2.506 -17.548 -1.400 -5.037 -52.881

4.1.3

Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs

Wat willen we bereiken Op het vlak van jeugd en jeugdzorg werken we aan een preventieve en collectieve aanpak voor de jeugd van -1 tot 27 jaar. Dat doen we zowel op stedelijk niveau, binnen wijken als op individueel (casus)niveau. Hierbij zetten we in op wat het beste bijdraagt aan het kansrijk, gezond en veilig opgroeien van alle jeugdigen. Parallel willen we hulp en zorg beter beheersbaar en beschikbaar maken en zetten we in op meer gezinsgerichte kind- en gezinsbescherming. Ten aanzien van onderwijs ligt er voor ons als gemeente een belangrijk accent bij het naar de toekomst waarborgen van goed toegankelijke, duurzame en kwalitatieve onderwijshuisvesting. Ook is belangrijk dat accommodaties op een goede manier ingepast blijven en worden in de wijken, gezien de ruimtelijke veranderingen daar. Door ons te richten op multifunctionaliteit van de accommodaties willen we er bovendien voor zorgen dat deze ook gebruikt worden als ontmoetingsplek in de wijk en voor wijkactiviteiten. Zo dragen we bij aan een sterkere sociale basis. Doelen en resultaten Jeugd & jeugdzorg

Wat we af willen hebben in 2026 De uitvoeringsagenda voor kind- en gezinsbescherming is uitgewerkt Er is inzicht in de gevolgen voor Helmond van de verwachte stelselwijziging kinderopvang -

Onderwijs

Wat we af willen hebben in 2026 Er is een beeld hoe inclusief onderwijs er in Helmond uitziet en wat de opgave is om daar naartoe te werken De uitvoering van het bestaande Integraal Huisvestingsplan Onderwijs is terug op schema Het uitvoeringsprogramma bij het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2030-2045 is gereed

Bijzonderheden binnen de reguliere taakuitvoering Jeugd & jeugdzorg In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: In beleid en uitvoering laten landen van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd, op basis van de vertaling naar regionale en lokale doelen en taken Werken aan de gebiedsgerichte aanpak voor de Helmondse jeugd, waarin onderwijs, bestaanszekerheid, jeugd- en gezinszorg, veiligheid, leefbaarheid, maatschappelijke participatie en cultuur samenkomen Verwerven van nieuwe contracten voor jeugdbescherming en jeugdreclassering via 21voor de jeugd Inbedden dat bij renovaties en vernieuwing bij schoolpleinen, kinderopvanglocaties, speeltuinen, etc.

pictogrammenborden worden geplaatst om kinderen te ondersteunen in hun taalontwikkeling Samen met inwoners en partners verkennen van mogelijkheden om speelruimte beter toegankelijk te maken Onderwijs In 2026 spelen binnen de reguliere werkzaamheden de volgende bijzonderheden: Nemen van een besluit over de locatie waar nieuwbouw voor het Jan van Brabantcollege gaat plaatsvinden en verder uitwerken van de planvorming daarvoor Continueren van het herijken van de Helmondse Educatieve Agenda Vertalen van het regionaal programma Voortijdig schoolverlaten naar gemeentelijke uitvoering, zodat wordt voldaan aan de nieuwe wet ‘Van school naar duurzaam werk’ Uitvoering geven aan het beleid voor nieuwkomersonderwijs Accenten binnen regionale samenwerkingen en verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling 10 voor de jeugd Diverse gemeenten in Zuidoost-Brabant werken al enige tijd samen bij het inkopen van diensten voor Jeugdhulp. Vanaf 1 januari 2026 gaat deze inkoopsamenwerking vanwege een wettelijke verplichting verder als gemeenschappelijke regeling. Ombuigingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)

Hoofdproduct 406 406 406 409 409 409 409

Ombuigingen

Prioriteren inzet t.a.v. Helmondse Educatieve Agenda Vliegende brigade (kinderopvang) Volledig benutten rijksmiddelen onderwijs Geen nieuwe verwijzingen naar niet-gecontracteerd aanbod Betere samenwerking tussen gecertificeerde instellingen Sturen op stapeling jeugdhulpproducten Collectiveren van begeleiding Sturen op afbouw top 25 duurste indicaties bij niet-gecontracteerd 409 aanbod Verlengde inzet Jeugdwet afbouwen wanneer andere ondersteuning passend is 409 409 Doorbraakmethode Stopzetten diverse abonnementen 409 Inkoopstrategie jeugdhulp 2028 409 409 Business case jeugdconsulent Rechtmatigheid in de zorg (o.a. aanpak zorgfraude, ondermijning) / Onderzoek prestatielevering PGB Jeugd en Wmo (ter voorkoming van zorgfraude) 409 Totaal Ombuiging Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs

2026

2027

2028

2029

350 160 150 500 500 250 250

350 160 150 500 800 250 250

100

100 100 10

400

100 100 10 2000 400

782 3.652

1.482 4.652

1.482 6.652

Prioriteren inzet t.a.v. Helmondse Educatieve Agenda (HEA) Binnen de Helmondse Educatieve Agenda 2020–2030 werken kinderopvang, onderwijs en gemeente samen aan het versterken van ontwikkelkansen voor jeugd. We richten ons op vier opgaven: verbinding tussen opvang, onderwijs en jeugdhulp; ononderbroken ontwikkeling; taalondersteuning aan (anderstalige) kinderen en ouders; en toekomstgericht onderwijs met aandacht voor wereldburgerschap. Binnen de opgaven prioriteren we. Deze focus moet leiden tot meer samenhang en concreet resultaat. Vliegende Brigade (kinderopvang) Om tijdelijke knelpunten bij kinderopvangorganisaties sneller en doelgerichter op te lossen, wordt een Vliegende Brigade ingericht. Deze flexibele formatie kan worden ingezet bij urgente situaties, bijvoorbeeld wanneer wachtlijsten oplopen of er sprake is van personeelstekorten die directe gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van opvang. Met de inzet van de Vliegende Brigade zorgen we ervoor dat kinderen sneller passende opvang krijgen en dat wachttijden beperkt blijven. Dit draagt bij aan het voorkomen van zwaardere (en duurdere) jeugdhulp in een later stadium. Deze investering verdient zichzelf terug: de extra inzet leidt tot minder instroom in duurdere voorzieningen en daarmee tot een structurele besparing op de jeugdhulp.

Volledig benutten rijksmiddelen onderwijs De rijksmiddelen voor onderwijs worden volledig ingezet om de ontwikkelkansen van kinderen in Helmond te verbeteren. Doel is om hen zo vroeg mogelijk optimaal te ondersteunen voor een sterke start en maximale ontplooiing. Wat we feitelijk doen, is reguliere middelen uit de begroting vrijspelen door deze rijksmiddelen daarvoor in te zetten. Geen nieuwe verwijzingen naar niet-gecontracteerd aanbod De gemeente verwijst uitsluitend naar gecontracteerd ondersteuningsaanbod. Door afbouw van nietgecontracteerd aanbod en inzet op gecontracteerde voorzieningen met tariefafspraken behouden we regie op kwaliteit en kostenbeheersing. Betere samenwerking tussen gecertificeerde instellingen De samenwerking tussen gecertificeerde instellingen wordt versterkt om beter af te stemmen welke hulp wordt ingezet. Door lokale kennis te combineren met specialistische expertise kunnen kortere, lichtere en goedkopere alternatieven ontstaan. Dit gebeurt via een tandemaanpak, waarbij geen indicatie wordt afgegeven zonder betrokkenheid van een tandem. Sturen op stapeling jeugdhulpproducten Analyse van jeugdhulpdeclaraties maakt inzichtelijk waar sprake is van stapeling van hulp en afwijkend gebruik. Stapeling wordt gezien als onwenselijk voor zowel jongeren als financiering. Door in te zetten op samenhangende hulparrangementen kan besparing worden gerealiseerd.

Collectiveren van begeleiding Binnen het (speciaal) onderwijs heeft een kleine groep kinderen een intensieve zorgvraag, bijvoorbeeld in cluster 3-onderwijs. Gemeenten en onderwijs onderzoeken de collectieve organisatie en financiering van integraal zorgaanbod voor deze doelgroep. Dit biedt voordelen voor kinderen, ouders, professionals en financiën. Vaste partners zijn onderwijs, gezondheidszorg, jeugd-ggz en gehandicaptenzorg.

Sturen op afbouw top 25 duurste indicaties bij niet-gecontracteerd aanbod Volgens de Hervormingsagenda worden verwijzingen naar niet-gecontracteerd aanbod niet meer vergoed, tenzij er geen passend alternatief is ingekocht. Analyse van de 25 duurste maatwerktrajecten (exclusief pleegzorg en gezinshuizen) laat zien dat circa 200 cliënten niet-gecontracteerde, dure voorzieningen gebruiken. Door meer in te zetten op gecontracteerd aanbod met vaste tarieven krijgt de gemeente beter grip op de kosten. Verlengde inzet Jeugdwet afbouwen wanneer andere ondersteuning passend is Jeugdhulp stopt bij 18 jaar; daarna valt zorg onder andere wetgeving zoals de Wmo, Zorgverzekeringswet (Zvw) of Wet langdurige zorg (Wlz). Er wordt ingezet op afbouw, alternatieve hulp en financiering buiten de Jeugdwet. Jongeren en ouders worden tijdig geïnformeerd en begeleid om continuïteit van zorg te waarborgen. Doorbraakmethode In Helmond zetten we de doorbraakmethode in om gezinnen met complexe problematiek en bureaucratische knelpunten gericht te ondersteunen. Door basisproblemen aan te pakken, wordt stress verminderd en zwaardere zorg voorkomen. Stopzetten diverse abonnementen Abonnementen die niet tot nauwelijks worden gebruikt, zetten we stop of we beperken het aantal licenties.

Inkoopstrategie jeugdhulp 2028 Met de inkoopstrategie jeugdhulp wordt toegewerkt naar een breed en dekkend gecontracteerd aanbod per 2028. Daarbij is expliciet aandacht voor kostenbeheersing, met behoud van kwaliteit en beschikbaarheid van hulp. Businesscase Jeugdconsulent Door tijdiger, intensiever en deskundiger in te zetten op de toegang en begeleiding, kunnen problemen eerder worden gesignaleerd en passende lichte hulp of ondersteuning worden ingezet. Deze werkwijze voorkomt dat gezinnen onnodig of te snel doorstromen naar zwaardere en duurdere vormen van jeugdzorg. Daarmee draagt de inzet van jeugdconsulenten direct bij aan het beheersen van de uitgaven. De businesscase laat zien dat de investering zichzelf terugverdient: de structurele besparingen op dure zorg zijn groter dan de extra personele lasten. Naast het financiële effect heeft deze aanpak ook inhoudelijke voordelen: jeugdigen en hun gezinnen krijgen sneller passende hulp, dichter bij huis en met minder ingrijpende trajecten. Rechtmatigheid in de zorg Concreet gaat het zowel om het voorkomen en bestrijden van fraude, als om het waarborgen dat organisaties alleen declareren voor daadwerkelijk geleverde zorg. Door gerichte controles, betere data-analyse en nauwere samenwerking met aanbieders en toezichthouders versterken we de kwaliteit van het declaratieproces.

Dit leidt tot meer transparantie en vermindert de kans op onrechtmatige uitgaven. De verwachting is dat deze inzet niet alleen bijdraagt aan zorgvuldig gebruik van publieke middelen, maar ook structureel een besparend effect heeft. Beleidsintensiveringen -

Autonome ontwikkelingen (bedragen x € 1.000 / - is negatief)

Hoofd Autonome ontwikkelingen product 406 Aanbesteding leerlingenvervoer 409 Tarieven zorgaanbieders Jeugd 409 Indexatie STH 409 Tien voor de Jeugd Totaal Autonome ontwikkelingen Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs

2026

2027

2028

2029

300 700 1.000 50 2.050

Aanbesteding leerlingenvervoer Conform de Europees richtlijnen voor aanbesteden moet iedere 3 tot 5 jaar het vervoer opnieuw worden ingekocht. Het moet concurrentie bevorderen. Taxibedrijven bepalen voor welke prijs ze zich in de markt zetten. De partij die als meest gunstig uit de aanbesteding komt, mag de komende jaren het leerlingenvervoer verzorgen. Voor 2026 wordt het leerlingenvervoer opnieuw aanbesteed. Deze kosten zullen hoger uitvallen doordat de brandstofkosten en de loonkosten flink gestegen zijn. Tarieven zorgaanbieders Jeugd Conform landelijke afspraken bepaalt de VNG een reële richtlijn met welk percentages de contracten voor maatschappelijke ondersteuning (WMO) en jeugdhulp geïndexeerd kunnen worden. In onze overeenkomsten met zorgaanbieders voor jeugd en Wmo sluiten wij aan bij deze landelijke afspraken. Deze percentages vallen in 2026 hoger uit dan het rekenpercentage voor de prijsindex, die in de gemeentelijke begroting wordt gehanteerd. Vandaar dat deze post onder de autonome ontwikkelingen wordt meegenomen. Indexatie contractwaarde voor Sociale Teams Helmond (STH) Volgens de overeenkomst uitvoering Sociale Teams wordt de contractwaarde van STH jaarlijks geïndexeerd op basis van de index van de Nederlandse Zorgautoriteit (de NZA-index). Deze index is in de afgelopen jaren fors gestegen en is daarmee dan ook hoger dan de gemeentelijke index.

De begroting is eerder incidenteel bijgesteld op basis van de voorlopige NZA-index. Dit is niet correct en vraagt nu om een structurele bijstelling. Tien voor de Jeugd (10vdJ) Sinds 2018 werkt Helmond op het gebied van inkoop jeugdhulp samen binnen de regio Een 10 voor de Jeugd (10vdJ). De landelijke Hervormingsagenda Jeugd en de komende wetswijziging ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ hebben als doel de beschikbaarheid van jeugdzorg voor de meest kwetsbare kinderen te verbeteren. Ook wordt het verplicht om de bestaande samenwerkingsovereenkomst 10vdJ om te zetten naar een gemeenschappelijke regeling. Deze GR richt zich op de regionale inkoop van specialistische jeugdzorg en waarborgt een stevige regionale basis en organisatie van deze zorg voor de meest kwetsbare kinderen, zoals vereist door de nieuwe wetgeving. De 11 samenwerkende gemeenten binnen 10vdJ worden aangewezen als jeugdregio en dienen gezamenlijk een Gemeenschappelijke Regeling (GR) te treffen. De GR zal naar verwachting per 1 januari 2026 operationeel zijn. Het vormen van een GR brengt meer verplichtingen met zich mee dan bij de huidige samenwerking, denk bijvoorbeeld aan accountantskosten maar ook de publicatieplicht van de Wet Open Overheid (WOO), archiefwet, privacy en informatiebeveiliging.

Ook stijgen de kosten van bedrijfsvoering omdat de GR Peelgemeenten en de gemeente Helmond deze taken in de huidige samenwerking hebben uitgevoerd, zonder dat zij daarvoor een vergoeding ontvingen. Vanaf 2026 zal hiervoor een reële vergoeding aan de GR Peelgemeenten worden betaald. De gemeente Helmond zal haar bedrijfsvoeringtaken op dit terrein beëindigen.

Investeringen

Speelvoorzieningen Wij investeren in speelvoorzieningen in de hele stad. Met de uitvoering van de speelprojecten geven we, waar mogelijk, ook een impuls aan de openbare ruimte. Dit doen we door het verbreden van de speelprojecten tot integrale, klimaatbestendige en inclusieve plannen voor een aantrekkelijke beweegvriendelijke woonomgeving. Daarbij gaat het globaal om drie type ingrepen: Herinrichten (gelijkwaardig): vervangen speeltoestellen en ondergronden; Impuls in speel- en verblijfswaarde, sportfuncties, of natuurlijk spelen; Omvormen tot informele natuurlijke speelruimte, zonder speeltoestellen. In 2023 is tijdens de periodieke veiligheidsinspecties gekeken naar de verwachtte vervangjaren van speeltoestellen als basis voor het geüpdatete uitvoeringsprogramma. De komende vier jaar (20252029) komen in totaal 164 van de 263 plekken in aanmerking voor een herinrichting. Om dit bij te houden zou er jaarlijks circa 40 plekken moeten worden aangepakt, met een investeringsopgave van € 1,5 miljoen tot € 2 miljoen per jaar. Dat is te fors om volledig uit te voeren. Daarom is er een scherpe prioritering gemaakt (zie uitgangspunten meerjarenplan Speelruimte) en is de vervanging van ruim 60 plekken voorlopig uitgesteld. Op een klein aantal locaties worden verouderde speel- en sporttoestellen tussentijd één-op-één vervangen.

Voor 2026 is een bruto investeringsbudget van € 775.000 opgenomen. Hiervan is € 700.000 bestemd voor speeltoestellen en € 75.000 voor een bovenwijkse voorziening: aanleg van het nieuwe skatepark aan de Wethouder van Ebbenlaan. Belangrijk bij al deze keuzes is dat veiligheid altijd leidend blijft. Als uit de periodieke inspecties blijkt dat uitstel te hoge risico’s oplevert, wordt de betreffende plek alsnog toegevoegd aan het meerjarenplan. Met drie inspectierondes per jaar houden we de actuele situatie in beeld en werken we het uitvoeringsplan stap voor stap bij.

Specificatie per hoofdproduct In onderstaande tabel is voor dit thema een specificatie van de hoofdproducten opgenomen (inclusief mutaties op de reserves). (bedragen x € 1.000/ - is negatief)

Specificatie per hoofdproduct 404 405 406 409 410 478 575 681 Totaal

Basisvoorzieningen accommodaties Basisvoorzieningen overig Maatschappelijke ondersteuning Specialistische ondersteuning Huisvesting onderwijs Techniekeducatie Openbare speelgelegenheden Voortijdig Schoolverlaten/Leerplicht/RMC Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs

2026 Lasten 1.092 6.679 8.385 61.509 6.753 94 340 911 85.763

2026 Baten 976 68 4.310 5.691 972 4 733 12.754

2026 Saldo -116 -6.611 -4.075 -55.818 -5.781 -94 -336 -178 -73.009

4.1.4

Inclusie

Wat willen we bereiken We willen samen met maatschappelijke partners en ondernemers inclusie bevorderen en discriminatie indammen. Daarom zorgen we ervoor dat inclusie en antidiscriminatie nog beter terugkomen in alles wat de gemeente doet. De komende jaren ligt de nadruk op de emancipatie en de versterking van de positie van mensen met een andere etnische afkomst en religie, mensen met een beperking en mensen met een LHBTQI+ achtergrond. In 2026 starten we ook met de uitvoering van de Inclusie en Antidiscriminatie Agenda. Daarnaast zetten we in op het beperken van eenzaamheid. Dit is iets dat door de hele samenleving speelt en wat vooral bij ouderen een belangrijke factor is voor hun welzijn. Doelen en resultaten

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16004760/4