Programmabegroting 2023-2026
Tekst van het document
170
0
170
525
Projecten cultuur
150
0
150
320
0
320
Totaal Cultuur
Bibliotheek op iedere Helmondse School Ons streven is om op iedere Helmondse school een bibliotheek te realiseren. Het doel is extra in te zetten op het voorkomen van problemen door tijdig in te grijpen en vroegtijdig taalachterstanden te voorkomen, met bijzondere aandacht voor kinderen die uit een achterstandspositie komen. Er zijn 6 basisscholen die nog geen bibliotheek hebben. Projecten cultuur De projecten die onder cultuur vallen zijn onder andere het aanpakken van het evenemententerrein Berkendonk, Kunsthal en uitgaven op het gebied van urban activiteiten. Voor 2023-2026 is € 2,9 miljoen gereserveerd. Voor 2023 staan de aanpak van het evenemententerrein gepland en de eerste investeringen op het gebied van urban activiteiten. 49
3.5.3
Wat mag het kosten? - Is negatief / (bedragen x 1.000)
Rekening
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
12.875
13.742
14.811
14.041
13.841
13.963
Baten
2.125
2.805
3.734
3.734
3.734
3.734
Saldo
-10.750
-10.937
-11.077
-10.308
-10.107
-10.230
2.230
-
-
-
-
-
664
239
283
275
221
441
-12.316
-10.698
-10.794
-10.033
13.841
-9.789
Verrekening met reserves
Storting Onttrekking Saldo
In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. - Is negatief / (bedragen x 1.000)
Specificatie per hoofdproduct
2023 Lasten
2023 Baten
2023 Saldo
502 Stichting kunstkwartier
2.348
520
-1.828
81
-
-81
510 Museum
2.285
528
-1.758
515 Speelhuis
2.770
1.150
-1.620
520 Bibliotheek Helmond-Peel
2.643
822
-1.821
522 Amateur.kunstbeoefening
337
-
-337
525 Evenementen festiviteiten
917
292
-625
530 Monumentenzorg en archeologie
528
24
-503
540 Toeristische aangelegenheden
534
102
-432
2.368
579
-1.789
14.811
4.017
-10.794
505 Beeldende kunst en vormgeving
542 Overige culturele aangelegenheden Totaal Cultuur, toerisme en recreatie
50
3.6
Programma 06: Sport en bewegen
3.6.1
Wat willen we bereiken?
Sport, cultuur en vrijetijdsbesteding dragen bij aan Brede Welvaart. Ze versterken participatie, voorkomen eenzaamheid, stimuleren een gezonde leefstijl en persoonlijke ontwikkeling en verstevigen de verbinding. Een inclusief Helmond, zonder drempels, is leidend. Sport brengt zelfontplooiing, maar ook verbinding met de samenleving. Het vermindert eenzaamheid en draagt bij aan positieve gezondheid.
Iedereen in onze stad moet gebruik kunnen maken van sportvoorzieningen. We streven naar een vitale verenigingsstructuur voor sport en beweging. We stimuleren en ondersteunen gezond gedrag, bewegen en/of ontmoeten. Sport en sportieve recreatie dragen bij aan een gezonde, inclusieve en positieve stad. De sportvoorzieningen moeten meegroeien met de Schaalsprong die we in Helmond gaan maken. We streven naar een voorziening voor Urban activiteiten.
Meerjarig beleidsperspectief Goede sportinfrastructuur Sport- en Beleefcampus De Braak ontwikkelen we de komende jaren tot een dagelijks bruisend sport-, onderwijs- en gezondheidspark midden in de stad. Het gaat als katalysator dienen voor een gezond leefklimaat waarin sport, gezondheid en leren samengaan. Een combinatie van onderwijs, gezondheid en sport in een multifunctioneel, duurzaam en innovatief complex. Met grote sociale en maatschappelijke meerwaarde voor omliggende wijken (drie van de vier omliggende wijken zijn aandachtswijken in het gezondheidsbeleid), maar ook voor de hele stad en regio. Met een nieuw eigentijds zwembad kunnen we de stad bedienen voor zweminstructie, verenigingszwemmen en diverse beweegactiviteiten. We zetten in op robuuste sportparken conform onze eerder vastgestelde voetbalvisie, waarin meerdere maatschappelijke functies samenkomen en die ook buiten de piekuren kunnen worden gebruikt. We investeren in het verduurzamen van gemeentelijke sportaccommodaties. In samenwerking met het onderwijs, de wijkraden en sportverenigingen zoeken we naar voldoende sport- en beweegmogelijkheden in de wijken. Vitale sportaanbieders Vitale sportverenigingen zijn het uitgangspunt. We ondersteunen daarom vernieuwende concepten binnen sportverenigingen en sportaanbieders.
De gemeente stimuleert verenigingen om naast een sportieve functie ook een maatschappelijke functie te vervullen. Samenwerken is hierin belangrijk. We intensiveren en stimuleren de samenwerking tussen verenigingen onderling. Daarnaast gaan we verenigingsondersteuning intensiveren en professionaliseren. Leven lang sporten en bewegen We bevorderen dat zoveel mogelijk inwoners van Helmond - jong en oud - georganiseerd en ongeorganiseerd kunnen sporten en bewegen. De buurtsportcoaches van Jibb+ maken ook steeds meer gebruik van de openbare ruimte om inwoners te verleiden om te gaan bewegen. We stimuleren onze inwoners om met (nieuwe) sporten kennis te maken. Dat doen we via sportactiviteiten georganiseerd door onder andere Stichting Jibb+ en sportverenigingen. We hebben ook ruimte voor anders georganiseerde sporten en bewegingsactiviteiten. We stimuleren laagdrempelig bewegen in de eigen wijk door middel van beweegtuinen, beweegroutes en buurtsportcoaches.
51
3.6.2
Wat gaan we ervoor doen?
Sport- en Beleefcampus De Braak De komende jaren wordt de nieuwe Sport- en Beleefcampus gerealiseerd op De Braak. Deze bestaat uit twee fases. In fase 1 is de nieuwe multifunctionele sportaccommodatie (MFSA), acht sportvelden en het nieuwe Dr. Knippenbergcollege voorzien. Momenteel doorlopen we de aanbesteding voor de MFSA en wordt een deel van de buitenruimte aangelegd. Naar verwachting zal de bouw van de MFSA in de eerste helft van 2023 starten. De invulling van fase 2 wordt de komende jaren in samenspraak met de gemeenteraad bepaald. Vooruitlopend daarop is reeds besloten ook een nieuw zwembad hier te realiseren. De bouw hiervan is inmiddels gestart. Lokaal Sportakkoord Helmond Via een uitvoeringsprogramma Lokaal Sportakkoord Helmond is in samenwerking met sport- en beweegaanbieders en partners op lokaal en, waar mogelijk, regionaal niveau een impuls gegeven aan het sport- en beweegaanbod. Het ministerie van VWS heeft te kennen gegeven bereid te zijn deze regeling te verlengen. De exacte uitwerking volgt nog. Hierdoor is het nog onzeker wat we vanuit het rijk kunnen verwachten. Verenigingsondersteuning Een van de onderwerpen die terugkomt in de vastgestelde sport- en beweegnota is verenigingsondersteuning. Hierop gaan we de komende jaren inzetten intensiveren en professionaliseren.
Verschillende organisaties hebben kennis in huis, het is belangrijk om hier slimme verbindingen in te leggen en de behoefte van de sportaanbieder te inventariseren. Urban activiteiten Uit onderzoek naar nut, noodzaak en behoefte aan een voorziening op het gebied van urban culture en –sports blijkt dat er een enorme behoefte is aan een (indoor) urban locatie. Er is een levendige urban cultuur, maar de doelgroep trekt vaak naar één van de andere B5 steden, met meerdere voorzieningen. In het onderzoek komen drie lijnen naar voren (een nieuwe indoor locatie, een nieuwe outdoorlocatie en/of de al bestaande voorzieningen verbeteren) die nader uitgewerkt worden. Knelpunten (bedragen x € 1.000)
Hoofd Knelpunten product 550
2023
2024
2025
2026
Huurprijs SV De Braak
-
30
30
30
Totaal Knelpunten Sport en bewegen
-
30
30
30
Huurprijs SV De Braak Met SV De Braak (voormalig Mulo en Helmondia) is afgesproken dat bij de definitieve bepaling van de huurprijs rekening wordt gehouden met de financiële draagkracht van SV De Braak. Het verschil tussen de kostendekkende huurprijs en datgene wat SV De Braak kan dragen is afgerond €30.000.
52
Investeringen (bedragen x € 1.000)
Voorgenomen investeringen 2023 Hoofd Investering product 550
Bruto
Verwachte
Netto
investering
bijdrage
investering
Vervanging sportvelden
Totaal Sport en bewegen
800
0
800
800
0
800
Vervanging sportvelden In het ambitieakkoord staat beschreven dat onder andere sportvoorzieningen mee moeten groeien met de schaalsprong die we in Helmond gaan maken. Om dit mogelijk te maken, moeten de velden wel voldoen aan de normen, onder andere van de KNVB. Eveneens blijkt uit de nieuw opgestelde meerjarenonderhoudsplan, dat er de komende jaren geïnvesteerd moet worden in meerdere sportvelden. Voor de jaren 2023-2026 is er € 2,1 miljoen gereserveerd.
3.6.3
Wat mag het kosten? - Is negatief / (bedragen x 1.000)
Rekening
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
6.427
7.096
7.146
7.407
10.742
8.852
Baten
1.595
1.499
1.633
1.603
1.393
1.393
Saldo
-4.832
-5.597
-5.513
-5.804
-9.349
-7.459
1.000
-
1.500
-
-
-
603
444
290
276
3.252
408
-5.228
-5.153
-6.723
-5.528
10.742
-7.051
Verrekening met reserves
Storting Onttrekking Saldo
In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. - Is negatief / (bedragen x 1.000)
2023 Lasten
2023 Baten
2023 Saldo
8.389
1.917
-6.472
570 Groenvoorzieningen - recreatie
42
-
-42
572 Recreatiegebieden
215
6
-210
Totaal Sport en bewegen
8.646
1.923
-6.723
Specificatie per hoofdproduct 550 Sport en bewegen
53
3.7
Programma 07: Economisch beleid en werkgelegenheid
3.7.1
Wat willen we bereiken?
We streven ernaar dat Helmond een inclusieve, leefbare en gezonde stad is. Voor iedereen. Economische groei is geen doel op zich, maar een middel om alle aspecten van de Brede Welvaart te faciliteren. Daarvoor is een goed economisch klimaat en een goed functionerende arbeidsmarkt van essentieel belang. Zowel lokaal als regionaal.
We zetten in op het aanpakken van de mismatch op de arbeidsmarkt; we werken toe naar een inclusieve arbeidsmarkt en zorgen voor voldoende en passend talent om onze ambities en opgaven waar te kunnen maken. We versterken de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De economische visie geldt de komende vier jaar als leidraad voor ons economische beleid met als speerpunten Automotive, Food Tech, Slimme Maakindustrie en het breed aanwezige MKB. We werken aan de doorontwikkeling van de Automotive Campus en Food Tech Brainport (FTB) en stimuleren innovaties in de Slimme Maakindustrie In triple helix verband, wordt gewerkt aan een toekomstbestendige industrie. We investeren op lokale en regionale schaal in het ondernemers- en vestigingsklimaat door onder meer het optimaliseren van het accountmanagement, ondersteuning van starters en het aanjagen van innovaties. Daarbij bieden we ruimte aan bedrijven door het ontwikkelen van nieuwe, aantrekkelijke bedrijventerreinen en geven de bestaande werklocaties een impuls door slim ruimtegebruik en verduurzaming. We zetten samen met partners in op een compleet en vitaal aanbod aan ondersteunende voorzieningen (winkels, horeca, leisure en cultuur)
Meerjarig beleidsperspectief Met Eindhoven zijn wij duostad van de Brainportregio en tegelijkertijd centrumstad van de Peel. We trekken samen met Eindhoven en de andere 19 gemeenten op om het belang van deze regio in Den Haag en in Europa voortdurend onder de aandacht te brengen. Juist nu is dat belangrijk, vanwege de enorme groei die deze regio doormaakt. Want deze groei vraagt forse investeringen. Er zijn vier strategische thema’s van waaruit we werken aan de economie van Helmond. Dit zijn de lerende en innoverende stad, de verbindende stad, de ondernemende stad en de inclusieve en voorzienende stad. Eveneens van belang zijn de thema’s duurzaamheid en schaalsprong, die als horizontale opgaven door de vier strategische thema’s lopen. De activiteiten binnen de vier strategische thema’s moeten daarom a) bijdragen aan een Helmond dat in 2035 klimaatneutraal is en circulair in 2050 en b) passen binnen de realisatie van de schaalsprong. Om de concurrentie met stedelijke regio’s elders in Europa, Amerika en Azië blijvend aan te kunnen, en het verdienvermogen van Nederland te versterken, moeten de innovatiekracht, de productiviteit en de agglomeratiekracht van de Brainportregio worden vergroot. Daarvoor zetten we in op een schaalsprong.
Deze schaalsprong is geen doel op zich, maar een middel om te komen tot een stad met meer draagkracht, meer werkgelegenheid, nieuwe bezoekers en betere (culturele) voorzieningen. Hierdoor wordt de sociale basis van Helmond versterkt en wordt een bijdrage geleverd aan het de Brede Welvaart. Om deze schaalsprong evenwichtig te kunnen maken zijn ook veel extra banen nodig. In de topsectoren, maar ook in de bredere keten en ondersteunende diensten. Voor deze groei is ruimte voor bedrijvigheid cruciaal. We werken aan de ontwikkeling van een nieuw regionaal bedrijventerrein. Verder brengen we Varenschut Noord tot ontwikkeling. We willen verder meer werk maken van verdichting op bestaande bedrijventerreinen, die we zoveel mogelijk opknappen, intensiever benutten en verduurzamen. We actualiseren het actieplan bedrijventerreinen, in nauwe samenwerking met de bedrijven. Ook zetten we in op het ontwikkelen van ruimte voor nieuwe soorten van bedrijvigheid via 54
stedelijke werkmilieus zoals informele woon-werklocaties en creatieve broedplaatsen in het centrum van de stad. Een groei aan inwoners vraagt ook meer voorzieningen. We hechten aan een gevarieerd winkelaanbod, met veel Helmondse couleur locale, zowel in het centrum als de wijken. Compacte, vitale centra die onze inwoners echt wat te bieden hebben. We gaan zoeken naar mogelijkheden om daar vanuit de gemeente mee sturing aan te geven. Zorgpunt is de beschikbaarheid van (juist gekwalificeerd) personeel. In de arbeidsmarktregio Helmond- De Peel streven we naar een duurzame en flexibele arbeidsmarkt die klaar is voor de opgaven van morgen en mee kan bewegen met conjunctuurveranderingen. Dat betekent dat we inzetten op het vinden, binden en boeien van voldoende en passend talent voor ieder (toekomstig) werk en voldoende en passend werk voor elk (toekomstig) talent. We kijken daarbij anders naar werk, zetten in op een inclusieve arbeidsmarkt en zetten skills en vaardigheden centraal om elk talent te benutten, zeker in de huidige tijd van arbeidsmarktkrapte. We zetten enerzijds in op het aanpakken van de mismatch op de arbeidsmarkt; we werken toe naar een inclusieve arbeidsmarkt en zorgen voor voldoende en passend talent om onze ambities en opgaven waar te kunnen maken. We versterken de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
Anderzijds doen we dit om als regio economisch gezien te kunnen blijven groeien en innoveren en onze (groei)ambities waar te kunnen maken. Zo zijn ontwikkelingen zoals de energietransitie, inzet op circulaire economie maar ook de doorontwikkeling van onze topsectoren alleen mogelijk bij de beschikbaarheid van voldoende en passend talent. Een optimale aansluiting van het onderwijs en (de vraag van) de arbeidsmarkt (werkgevers) is daarbij cruciaal. Bovenstaande doen we samen met onze triple-helix partners in de regio, met de gemeente Helmond als centrumgemeente, een centrale rol. We werken daarbij op verschillende schaalniveaus; we werken intensief samen binnen arbeidsmarktregio Helmond-De Peel (met Helmond als centrumgemeente), binnen de Brainportregio maar ook de provincie en landelijke overheid zijn belangrijke partners. Topsectoren De topsectoren zijn en blijven de uithangborden van onze economie en bieden de oplossingen voor de problemen van morgen. Automotive We mogen trots zijn op wat op de Automotive Campus gebeurt en we willen dat ook meer zichtbaar maken in de stad. We zitten in de fase dat er beslissingen nodig zijn over de eigendomsstructuur van de campus. Daarbij staat voor ons voorop dat de publieke belangen veilig worden gesteld en dat de daar gevestigde bedrijven zich verder kunnen ontwikkelen.
We gaan op zoek naar betrokken partners die samen met ons de schouders onder de doorontwikkeling van de Campus willen zetten. Daarnaast is het smart mobility innovatiecentrum in oprichting. Met dit open innovatiecentrum willen we de krachten van de bestaande test- en innovatiefaciliteiten (zowel op de Automotive Campus als op de openbare weg) bundelen en beter beschikbaar maken. Om onze doelstelling op mobiliteitsvlak te bereiken, omarmen we de (technische) innovaties die in ontwikkeling of reeds beschikbaar zijn, en die ook een duidelijke economische spin-off generen in relatie tot de economische ontwikkeling op de Automotive Campus. De eerste Smart Mobility oplossingen komen beschikbaar om geïmplementeerd te worden. We zijn er echter nog niet. Innovatie, testen en pilots blijven de komende jaren noodzakelijk (denk bijvoorbeeld aan het verhogen van de snelheid van de zelfrijdende shuttle en om de mobiliteitstransitie te bewerkstelligen). Deze projecten dragen bij aan het oplossen van Helmondse mobiliteitsvraagstukken en ze stimuleren de smart mobility sector in stad en regio. We laten smart mobility zoveel mogelijk een rol spelen bij de 55
oplossingen waar we voor kiezen. Dat is ook belangrijk om Helmond economisch sterker te profileren als ‘city of smart mobility’. Daarom zijn we ook actief lid in de Programmaraad Green en Smart Transport Delta. Food Tech De regio Eindhoven/Helmond is na de regio Den Bosch (Noord-Oost) de grootste agrifood regio in Brabant, met 4200 voedselverwerkende bedrijven, en bijna 24.000 banen. Dit gecombineerd met de groeiende behoefte aan een meer duurzame manier van voedselproductie en -verwerking maakt het logisch dat de doorontwikkeling van Food Tech Brainport en de foodindustrie een belangrijk speerpunt is. Samen met o.a. de Provincie, Brainport Development en de BOM werken we aan een visie op de doorontwikkeling, inclusief uitvoeringsagenda en meerjarenbegroting. Ook de fysieke doorontwikkeling naar een campus/park, maakt daar deel van uit. FTB draagt bij aan meerdere doelstellingen in het ambitieakkoord: 100 % verwaarding van reststromen, verbetering houdbaarheid, kwaliteit en betaalbaarheid van voeding en het terugdringen van energie en watergebruik in de industrie. Digitalisering, co- en robotisering zijn daarmee onlosmakelijk verbonden. Dat geldt daarmee ook voor het beter verbinden van de food- met de maakindustrie. De beoogde fysieke doorontwikkeling kan mede zorgdragen voor een levendig stationskwartier en een hoogwaardig stedelijk werkmilieu.
Food Tech Brainport kan het bruisende middelpunt voor de foodsector in de regio worden, waar wordt gewerkt aan een toekomstbestendige industrie. We doen dat voor en door het bedrijfsleven, in triple helix-verband. Hierbij tekenen we wel nadrukkelijk aan dat FTB alleen een succes kan worden als het breed gedragen wordt, de gemeente Helmond kan en wil dit niet alleen doen. We zoeken dan ook nadrukkelijk de samenwerking met onze partners en verwachten ook van hen commitment. Slimme maakindustrie Voor de Slimme Maakindustrie richten we ons op onderzoek, ontwikkeling en toepasbaarheid van nieuwe oplossingen in de praktijk. Het Smart Industries Fieldlab de Peel is daarbij de aanjager en verbinder met het onderwijs. Binnen de projecten staat datageneratie -en analyse centraal om bedrijfsprocessen te verbeteren en nieuwe businessmodellen te ontwikkelen. Waar mogelijk kijken we ook naar cross-overs naar Food Tech. De economische opgaven houden niet op bij de gemeentegrens. Waar mogelijk en nodig werken we daarom actief samen met partners in de regio, zowel in de Metropoolregio Eindhoven (MRE), het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) als de Peel. Voor de uitvoering van projecten maken we gebruik van triple helix partners Brainport Development en Innovatiehuis de Peel.
3.7.2
Wat gaan we ervoor doen?
Ontwikkelingen Versterking/herijking van de arbeidsmarktinfrastructuur vanuit het Rijk Uitvoering Economische Visie Realisatie Strategische Agenda mainport Brainport Voorbereiding realisatie schaalsprong Kwetsbaarheid van sectoren door afbouw van Coronasteunmaatregelen in combinatie met de oplopende inflatie, energieprijzen en laag consumentenvertrouwen Actualisering Actieplan Bedrijventerreinen In samenwerking met partners zoals de Stichting Bedrijventerreinen Helmond (SBH) werken we aan stapsgewijze verbeteringen van de Helmondse bedrijventerreinen. Het is tijd dat het actieplan wordt geactualiseerd. 56
Uitvoering Economische Visie 2030 In samenspraak met de ondernemers in de stad is recentelijk de Economische Visie Helmond vastgesteld. In de visie zijn vier strategische thema’s opgenomen. Als horizontale thema’s lopen daar duurzaamheid en schaalsprong doorheen. Helmond Start Helmond Start is het platform voor startende ondernemers. Het platform zorgt ervoor dat beginnende ondernemers bij de eerste stappen die zij op weg naar een succesvol bedrijf zetten snel wegwijs raken in de stad en binnen de instanties die hen daarbij kunnen helpen. Bijzonder is dat juist de lokale en ervaren ondernemers deze nieuwe collega’s hierbij de hand reiken. Voorbereiding van nieuwe werklocaties We streven naar de realisatie van een regionaal bedrijventerrein, in samenwerking met gemeentelijke partners uit De Peel. Dit proces loopt al enige tijd en zal de komende periode aan de hand van de locatiestudie verder worden geconcretiseerd. Om deze grote ontwikkeling verder te brengen, willen we werken met een gezamenlijk projectbureau. Daarnaast gaan we door met de voorbereidingen om Varenschut-Noord tot een bedrijventerrein te ontwikkelen. Innovatiehuis de Peel We willen de samenwerking met het Innovatiehuis de Peel verlengen per 1 januari 2023. Het innovatiehuis is inmiddels een zelfstandige entiteit is geworden.
Samen met hen wordt gewerkt aan projecten die een bijdrage leveren aan de Economische Agenda van de Peel, ‘de Peel maakt het’. Automotive Campus We nemen een besluit over de toekomstige eigendomssituatie en bieden een nieuw perspectief op de doorontwikkeling van de campus tot innovatief ecosysteem op het gebied van ‘smart & green mobility’. Food Tech Brainport Uitvoeren agenda doorontwikkeling FTB samen met o.a. de provincie en Brainport Development, waarvan ook de mogelijke realisatie van een campus rondom Food Tech Brainport deel uitmaakt. Het bestaande hybride onderwijsprogramma met Fontys, de HAS, de WUR, Yuverta, wordt uitgebreid met het ROC Ter AA, SUMMA en de TU. Hiervoor is ook de samenwerking aangegaan met Stichting Ontwikkelfonds levensmiddelenindustrie. Slimme Maakindustrie Samen met ondernemers bouwen we de aanpak van het fieldlab Smart Industry uit, door een verdieping en verbreding van het programma, nauwe samenwerking met het onderwijs en meer deelnemers. Onderwijs en Arbeidsmarkt We gaan vanuit de coördinerende en faciliterende rol als centrumgemeente, in samenwerking met de regionale triple-helix partners, een regionaal integraal arbeidsmarktplan opstellen als kader voor de gezamenlijke inzet op een duurzame arbeidsmarkt. Leven lang ontwikkelen We zetten verder in op (de bewustwording van het belang van) een leven lang ontwikkelen bij werkgevers en werknemers.
Dat doen we o.a. door de dienstverlening van BOOST als expertisecentrum leven lang ontwikkelen door te ontwikkelen. Aantrekken en behouden van talent voor de regio 57
We zetten in op het aantrekken en behouden van alle talent in onze regio. We kijken daarbij ook naar het aantrekken en binden van 'nieuw' talent, zoals talent van buiten de regio en onbenut arbeidspotentieel we streven naar een inclusieve arbeidsmarkt
Voorkoming tweedeling Ondanks de huidige arbeidsmarktkrapte is er nog steeds een groep die een afstand tot de arbeidsmarkt ervaart en voor wie werk niet vanzelfsprekend is. We zetten met onze partners in op deze doelgroep, niet alleen omdat we alle talent hard nodig hebben maar ook om een (groeiende) tweedeling te voorkomen. We hebben hierbij specifieke aandacht voor kwetsbare groepen zoals jongeren. Aansluiting/samenwerking onderwijs en arbeidsmarkt Een optimale aansluiting van het onderwijs en (de vraag van) de arbeidsmarkt (werkgevers) is cruciaal voor een duurzame en flexibele arbeidsmarkt. We zetten daarom in op het leggen van (meer) verbinding tussen onderwijs (MBO, HBO, WO) en bedrijfsleven, het stimuleren en ondersteunen van hybride samenwerking (o.a. fieldlabs, hybride leeromgevingen) en onderwijsinnovatie (o.a. praktijkleren, skills based onderwijs, bij- en omscholing, samenwerking mbo-hbo-wo). Optimaliseren dienstverlening(structuur) In lijn met verwachte landelijke ontwikkelingen rondom de wijziging van de arbeidsmarktinfrastructuur zetten we in op de optimalisering en (meer) ontschotting van de dienstverlening aan werkgevers, werknemers en inwoners. Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)
Hoofd Beleidsintensivering product
2023
2024
2025
2026
340
Actualisatie actieplan bedrijventerreinen
200
-
-
-
340
Food Tech Brainport
200
-
-
-
340
Helmond start
35
35
35
35
340
Dekking binnen programma 7
-35
-35
-35
-35
340
Regionale samenwerking _ innovatie huis de Peel
130
130
130
130
340
Regionale samenwerking SGE
60
60
60
60
340
Uitwerken economische visie
200
150
150
150
790
340
340
340
Totaal Beleidsintensiveringen Economisch beleid en werkgelegenheid
Actualisatie actieplan bedrijventerreinen Op basis van de ervaringen met het huidige plan schatten we in dat voor de actualisatie een bijdrage van € 200.000 vanuit de gemeentelijke begroting noodzakelijk zal zijn. Food Tech Brainport Food Tech Brainport wordt in het ambitieakkoord rechtstreeks genoemd: “Onderdeel van de nieuwe regiodeal tussen Brainport en het kabinet is de ontwikkeling van een Food Campus rondom Food Tech Brainport. We willen onze voedingsmiddelensector de komende jaren uitbouwen op het gebied van innovatie. Daarvoor hebben we het kabinet wel echt nodig.” en daarnaast als prominent onderdeel van de economische visie. Er zijn vanaf 2023 geen middelen meer beschikbaar. Zoals opgenomen in
58
de economische visie, zetten we momenteel samen met de Provincie, Brainport Development en natuurlijk FTB in op de doorontwikkeling van FTB. Hiervoor heeft het vorige college middelen vrijgemaakt. Oplevering van de visie en uitvoeringsagenda zal in het 4e kwartaal 2022 plaatsvinden. Onderdeel hiervan zal o.a. een meerjarenbegroting zijn. Voor 2023 zal er daarom (1-malig) een bedrag van € 200.000 in de begroting moeten worden opgenomen dat, na oplevering van de visie en agenda, bijgesteld kan worden. Helmond start / Verlagen budget werkgelegenheidsimpuls Sinds 2020 is het initiatief Helmond Start operationeel. Doelstelling is het ontwikkelen van een ecosysteem rondom startende ondernemers in Helmond. Overzichtelijk en laagdrempelig voor alle (startende) ondernemers. Helmond Start maakt daarbij gebruik van bestaande initiatieven binnen de gemeente en de Brainportregio en zorgt voor de verbinding met elkaar. Het initiatief is een succes te noemen en kan op veel draagvlak rekenen bij startende en gevestigde ondernemers. Het initiatief verdient daarom een vervolg. Volgende stap is het uitbouwen van het netwerk en het creëren van een fysieke ontmoetingsplaats (broedplaats), het liefst in het centrum. De begroting bedraagt voor de komende jaren tussen de 100.000 en 120.000 per jaar. De gemeente is gevraagd om hiervan 1/3 te dekken.
Om het initiatief continuïteit te bieden is een financiering over meerdere jaren gewenst. Deze bijdrage willen we onttrekken aan het restant van de Werkgelegenheidsimpuls. Het initiatief draagt immers bij aan toename en behoud van werkgelegenheid. Regionale samenwerking _ innovatie huis de Peel Helmond is centrumgemeente van De Peel. Voor wat betreft de economische samenwerking speelt het Innovatiehuis De Peel een belangrijke rol in deze regio. De Peelgemeenten hebben aan de wieg gestaan van dit innovatieplatform, dat sinds de evaluatie in 2019-2020 een juridische vorm heeft gekregen. Op grond van deze keuzes is het noodzakelijk de structurele bijdrage vanuit Helmond jaarlijks op te hogen met € 130.000. Het betreft regionaal overeengekomen bedragen: een verhoogde structurele bijdrage (€ 30.000), projectengeld (zoals Land van de Peel) (€ 50.000) en middelen voor het aantrekken van projectmanagement (€ 50.000). Na een jaar moet dit worden geëvalueerd. Regionale samenwerking SGE Sinds 2020 bekleedt Helmond de secretarisfunctie binnen het portefeuillehoudersoverleg Economie van het overleg SGE. We zullen dit als gemeente de komende vier jaar blijven doen. Hiervoor is echter binnen de begroting niet de benodigde formatie van 20 uur per week voorhanden; tot nu toe is hiervoor binnen de bestaande formatie 20 uur van de accountmanager bedrijven vrijgemaakt.
Als dit doorgezet wordt maar nu mét dekking, betekent dat tussen 2023 en 2026 een jaarlijkse kostenpost van € 60.000. Uitwerken economische visie/werkbudget Voor de uitvoering van deze visie is op het gebied van topsectoren en bedrijventerreinen een versterking van de ambtelijke organisatie nodig, in de vorm van een medewerker Ontwikkeling II (1 fte, ten behoeve van werkmilieus) en een medewerker beleidsondersteuner III (0,5 fte, ten behoeve van accountmanagement)), alsook de opwaardering van de bestaande functie medewerker Ontwikkeling I met een coördinatorfunctie (algemeen economie) en de opwaardering van de bestaande functie medewerker Ontwikkeling III naar medewerker Ontwikkeling II (ten behoeve van de topsectoren). Hiervoor is jaarlijks een bedrag van € 150.000 nodig. Ten behoeve van de uitvoering van de Economische Visie Helmond is een werkbudget van € 50.000 benodigd.
59
3.7.3
Wat mag het kosten? - Is negatief / (bedragen x 1.000)
Rekening
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
4.362
3.503
4.125
3.240
3.253
3.251
Baten
487
369
377
266
266
266
Saldo
-3.875
-3.134
-3.748
-2.974
-2.987
-2.985
Storting
5.028
-
-
-
-
-
Onttrekking
2.412
58
408
24
24
24
Saldo
-2.616
-3.076
-3.340
-2.950
3.253
-2.961
Verrekening met reserves
In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. - Is negatief / (bedragen x 1.000)
2023 Lasten
2023 Baten
2023 Saldo
3.942
547
-3.395
360 Markten
166
234
67
370 Energie opwekken
17
5
-12
4.125
786
-3.340
Specificatie per hoofdproduct 340 Economische en industriële zaken
Totaal Economisch beleid en werkgelegenheid
60
3.8
Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
3.8.1
Wat willen we bereiken?
Helmond is een stad die groeit. De komende jaren blijft het bouwtempo hoog. De druk op de woningmarkt blijft immers in Helmond onverminderd groot. Tegelijk houden we rekening met een aantrekkelijke en groene openbare ruimte, zodat het fijn en gezond wonen en leven is in Helmond. Duurzaamheid blijft in onze woningbouwopgave een belangrijke pijler. We bouwen voor een ongedeelde stad: iedereen moet kansen krijgen en ook mensen met een kleinere portemonnee moeten voldoende mogelijkheden hebben om te huren en te kopen.
De situatie op de woningmarkt vraagt om een substantiële versnelling van de woningbouwproductie. We houden het bouwtempo van de laatste jaren in stand en streven naar toevoeging van minimaal 750 woningen per jaar waarmee we invulling geven aan de schaalsprongambities. Een verduurzaming van de woningvoorraad: aardgasvrij, energieneutraal (‘nul op de meter’) en circulair bouwen en vernieuwen. Gerichter bouwen voor de veranderende vraag op de woningmarkt en de aandachtsgroepen. Dit doen we bijvoorbeeld via het inzetten op meer verscheidenheid - in grootte, uitstraling, prijs en extra aandacht voor wonen en zorg. De komende jaren zullen we daartoe de visie op Wonen, Welzijn en Zorg verder uitrollen. Het beperken van de zoekduur van woningzoekenden door een betere verdeling van de woningvoorraad, met name door het bevorderen van doorstroming in de sociale huursector. Met BSD als icoonproject zetten we de standaard voor nieuwe manieren van bouwen, wonen en samenleven, en BSD onderscheidt zich daarin van andere wijken en steden. Gezien de woningnood willen we ook de vaart erin houden. We grijpen de voorgenomen invoering van de omgevingswet per 1 januari 2023 aan de om onze werkwijzen te optimaliseren, onze dienstverlening te verbeteren en om de integratie van alle inhoudelijke thema's en beleidsambities in het fysieke domein te realiseren.
Meerjarig beleidsperspectief Ruimtelijk fysieke domein De Omgevingswet (Ow) integreert een groot aantal wetten en regelingen in het fysieke domein. Daarmee is de wet veel breder dan de huidige Wet ruimtelijke ordening. Daarnaast gaat de wet uit van een andere manier van werken (faciliterend en gericht op realisatie van opgaven en doelen), meer lokale beleidsruimte, sneller en eenvoudiger procedures en vroegtijdige betrokkenheid van de omgeving bij ontwikkelingen. De invoeringsdatum is enkele keren uitgesteld en staat vooralsnog gepland op 1 januari 2023. De invoering van de Ow stelt (hoge) eisen op het gebied van organisatie, dienstverlening, instrumentarium en informatievoorziening. Participatie, dat wil zeggen vroegtijdige betrokkenheid van inwoners en andere stakeholders bij beleidsontwikkeling en uitvoering, is het uitgangspunt. Dit sluit aan bij de maatschappelijke ontwikkelingen van de laatste jaren. Tegelijkertijd moet de Ow benut worden om samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners een nieuwe, meer gemeenschappelijke, werkwijze te ontwikkelen met meer maatwerk en ruimte voor initiatief. Grote ruimtelijk-fysieke opgaven (woningbouw, economie, voorzieningen, mobiliteit, vergroening, natuur en biodiversiteit, duurzaamheid, energietransitie, erfgoed en gezondheid) worden via het instrumentarium van de Ow met elkaar verbonden.
Daar hoort ook inzicht in consequenties van keuzes en monitoring bij. We ontwikkelen de aankomende jaren het benodigde instrumentarium, waaronder de omgevingsvisie Helmond 2040, het omgevingsplan en omgevingsprogramma's. Daarnaast werken we vanuit de 'geest
61
van de wet’ aan de veranderopgave in onze eigen organisatie, de doorontwikkeling van onze digitale dienstverlening en de externe participatie. Wonen De beschreven ambities op het gebied van wonen, de positie van Helmond op de woningmarkt en een aantal actuele ontwikkelingen vragen om een beleidskader en een strategisch programma. Daarom geven we vorm aan een aantal onderwerpen, te weten: We stellen een nieuwe woonvisie op in 2023 ter uitvoering van de wettelijke verplichting, ter vervanging van de bestaande woonvisie. Ondanks de gestegen bouwprijzen, krapte in de arbeidsmarkt en stijgende rente blijven we inzetten op de oplevering van zoveel mogelijk woningen en streven we naar 750 woningen, zoals geformuleerd in het huidige beleidskader. Regionaal wordt een woondeal afgesloten met Rijk en provincie, die nader invulling geeft aan deze doelstelling. Samen met regionale en maatschappelijke partners en de woningcorporaties besteden we extra aandacht aan de huisvesting van doelgroepen, een evenwichtige opbouw van de bevolking en de samenstelling van de woningvoorraad in wijken en buurten. In de prestatieafspraken met de woningcorporaties staan de thema’s beschikbaarheid (waaronder het vaststellen van de kernvoorraad), betaalbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid centraal.
Gezamenlijk zorgen we voor voldoende betaalbare huisvesting voor de doelgroep en werken we aan het voorkomen van woonoverlast en huisuitzettingen. Daarnaast wordt in de komende periode ingezet op het versterken van het partnerschap; Ter uitvoering van het in november 2020 vastgestelde beleidskader arbeidsmigratie realiseren we in 2023 een logiesvoorziening voor 200 arbeidsmigranten; Met de transformatie van de bestaande woningvoorraad en een betere spreiding van sociale huurwoningen leveren we een bijdrage aan de vergroting van de differentiatie en daarmee een evenwichtiger bevolkingsopbouw in wijken en buurten; Verduurzaming van de totale woningvoorraad: zowel het particuliere aanbod als de sociale woningvoorraad (in nauwe samenspraak met woningcorporaties wordt gestreefd het woningbezit in 2028 op label A te brengen) Brainport Smart District dient als een living lab voor innovatieve oplossingen voor de problemen van nu en de toekomst in relatie tot (fysieke) leefomgeving. Gezien de woningnood willen we ook de vaart erin houden. Er zal daarom bekeken worden hoe we flexibel en eventueel gefaseerd met het totaalconcept kunnen omgaan om te voldoen aan de grote vraag naar woningen en bouwkavels.
Groei in aanbod van koop- én huurwoningen voor de middengroepen en het continueren van voldoende aanbod van sociale woningbouw; We scheppen met het continueren van de duurzaamheids-, starters- en blijverslening een positief klimaat voor duurzame woningbouw en de vestiging en doorstroming van inwoners. Wonen is meer dan alleen een huis. Goed wonen betekent ook een fijne, veilige en leefbare leefomgeving, straat en wijk. Daarom blijven we investeren in de leefbaarheid van onze wijken. Specifiek reserveren we middelen voor Rijpelberg, Helmond-Noord en Oost. Vergunningen Bij vergunningverlening vereenvoudigen we de processen en richten we een omgevingstafel in om initiatieven in het fysiek domein integraal te kunnen beoordelen met de verschillende disciplines. Op deze manier kunnen we de klanten (inwoners, bedrijven en instellingen) beter en sneller helpen. Naast de implementatie van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging staat onze visie op VIPdienstverlening centraal. We sturen op optimale inzet van digitale zelfservice waar het kan en persoonlijk maatwerk waar nodig.
62
Samenwerkingsverbanden Om dit te bereiken werken we voor een deel samen met de volgende verbonden partijen: Het Rijk Provincie Noord-Brabant Stedelijk Gebied Eindhoven Metropoolregio Eindhoven; Stichting Brainport Smart District. Een toelichting op de verbonden partij is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Eventuele concrete beleidsresultaten, buiten de reguliere taken, voor het aankomende jaar zijn te vinden onder het kopje ‘Wat gaan we ervoor doen?’ van dit programma.
3.8.2
Wat gaan we ervoor doen?
Programma Aanpak Stikstof (PAS) Per 1 juli 2021 is de Wet stikstofreductie en natuurverbetering in werking getreden. Deze nieuwe wet regelt de landelijke resultaatverplichting om de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden te verminderen. Daarnaast regelt deze wet een vrijstelling van de vergunningsplicht voor bouw- en sloopactiviteiten. Om economische en maatschappelijke ontwikkelingen voldoende ruimte te geven heeft de provincie in de Brabantse Ontwikkelaanpak Stikstof (BOS) een pakket aan maatregelen vastgesteld die als doel heeft het verlenen van vergunningen op gang te houden. Hieronder vallen onder andere stikstofbanken en het ondersteunen van externe solderingen via het stikstofloket. De regels rondom stikstof zijn gezien het maatschappelijke debat sterk aan verandering onderhevig. Op dit moment wordt aan de nieuwste regels getoetst. Wet private kwaliteitsborging Tegelijk met de invoering van de Omgevingswet zal de Wet Kwaliteitsborging worden ingevoerd. Dit houdt in dat landelijk de bouwtechnische toets en het toezicht op bouwwerken gefaseerd wordt overgelaten aan de markt. Hier ontvangen we dan ook geen bouwleges meer voor. We zijn bezig met maken het implementatieplan voor deze wetgeving. We besteden onder andere aandacht aan de consequenties voor de dienstverlening en de financiële gevolgen. De legesverordening zal hiervoor op aangepast worden.
Het is mogelijk dat er nieuwe taken ontstaan voor ons, die niet betaald kunnen worden uit de bouwleges. Onderdeel van dit implementatieplan is het voorbereiden van een bestuurlijk besluit over de wijze waarop de Wet private kwaliteitsborging in onze gemeente willen invoeren. Implementatie Omgevingswet De implementatie van de Omgevingswet is een grote opgave voor onze organisatie en raakt het volledige fysieke domein en delen van het sociaal domein. In 2019 is het programmaplan vastgesteld, waarin het implementatieproces op hoofdlijnen is beschreven. In 2022 worden de volgende resultaten opgeleverd: De Omgevingsvisie Helmond 2040 en bijbehorende omgevingseffectrapportage. Hierin leggen wij de lange-termijn-ontwikkeling voor onze stad vast voor het ruimtelijk-fysieke domein. De concept-omgevingsvisie is in 2022 opiniërend met de raad besproken en heeft daarna een participatietraject met de stad doorlopen. Vaststelling van de omgevingsvisie is dit jaar voorzien. Het omgevingsplan voor het gebied ‘t Hout. Hierin worden alle regels in het fysieke domein (voor zover wij die nog willen stellen) bij elkaar gebracht, afgewogen en met elkaar geïntegreerd tot een
63
begrijpelijk en samenhangend juridisch stelsel. Dit omgevingsplan is tevens de basis voor de uitwerking van de rest van Helmond in het definitieve omgevingsplan. De verordening fysieke leefomgeving. Hierin wordt onze lokale regelgeving in het fysieke domein geïntegreerd. Deze verordening is een tijdelijk instrument (tot en met 2029) en is van toepassing in de gebieden die de aankomende jaren nog géén definitief omgevingsplan hebben.
Daarnaast zijn er nog een aantal onderwerpen waarvoor besluitvorming in de raad dit jaar nodig is: Dit zijn: Aanpassing van de legesverordening op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw; Delegatiebesluit voor het omgevingsplan. Hiervoor is in 2022 met de raad opiniërend gesproken; Verordening nadeelcompensatie. De noodzakelijke processen en software zijn eind 2022 ingericht en geïmplementeerd, waarmee wij een basisniveau van dienstverlening kunnen gegarandeerd. Wij gaan in 2023 verder met optimaliseren van de software, processen en ondersteunende systemen, zowel voor onze interne als externe gebruikers. Dit vraagt op zichzelf geen besluitvorming in de raad, maar is wel een belangrijke randvoorwaarde voor een goede dienstverlening naar onze inwoners en ondernemers. In afwachting van de omgevingsplannen heeft het Rijk de actualisatieplicht voor bestemmingsplannen laten vervallen. In Helmond worden de bestemmingsplannen daarom niet meer geactualiseerd en worden de beschikbare middelen ingezet op het opstellen van het omgevingsplan. Woningbouwambities Onze ambitie is in 2023 (en de jaren daarna) ten minste 750 woningen toe te voegen aan de woningbouwvoorraad. Voor 2023 zal het merendeel van deze woningen gerealiseerd worden vanuit de volgende projecten: voormalige Belastingskantoor, Brandevoort Veste, BSD, Centrum/AHXL en Burgemeester Geukerspark.
Deelname pilot standaard sociale huurwoning (WoonST) Samen met corporaties en de negen gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven zijn we begonnen met de uitvoering van de pilot. Doel van de pilot is om te komen tot een standaard sociale huurwoning om kostenverlaging te realiseren via collectieve aanbesteding van woningbouw. In 2023 worden binnen deze pilot twee projecten gerealiseerd in Helmond, te weten Zuidwand de Waard en Lindberghplein.
Beleidsresultaat verbonden partijen / samenwerkingsverbanden Stichting Brainport Smart District Oplevering van 50 – 100 tijdelijke woningen; Vaststelling bestemmingsplan, Exploitatieplan Brainport Smart District; Start bouw aanleg eerste deel slimme hoofdinfrastructuur; Start bouw eerste 200 projectmatige woningen inclusief werkruimte; Innovatiefinanciering voldoende geborgd. Coöperatieve Vereniging Urban Development Initiative U.A. (UDI) In de UDI werken we samen met Gemeente Eindhoven, Technische Universiteit Eindhoven, Brainport Development en het Duitse Fraunhofer Instituut aan de complexe stedelijke vraagstukken van de 21e eeuw. Binnen het unieke innovatie klimaat van de Brainport regio zoeken we samen met marktpartijen en kennisinstellingen naar oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen op het gebied van gezondheid, mobiliteit, energie, voeding, woningbouw en veiligheid. Brainport Smart District als initiatief staat bij het UDI dan ook prominent op de agenda. Er is een start gemaakt met de opzet van 64
de eerste drie innovatieprogramma’s: Digital City, Energy Transition en Building Industry 4.0. Brainport Smart District is één van de twee livinglabs waarbinnen de innovatieve oplossingen ontwikkeld en getest worden. Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)
Hoofd Beleidsintensivering product
2023
2024
2025
2026
850
Anti speculatiebeding/opkoopbescherming/zelfbewoningsplicht
145
145
145
145
850
Huisvesting arbeidsmigranten
500
-
-
-
850
Huisvesting arbeidsmigranten Rijksbijdrageregeling huisvesting aandachtsgroepen
-500
-
-
-
850
Volkshuisvestings- en woonfonds
250
-
-
-
850
Visievorming centrum en stationskwartier
150
-
-
-
545
145
145
145
Totaal Beleidsintensiveringen Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Anti speculatiebeding/opkoopbescherming/zelfbewoningsplicht Om zoveel mogelijk woningen betaalbaar te houden en terecht te laten komen bij de inwoners waarvoor ze zijn bedoeld, willen we zoveel mogelijk gebruik maken van de wettelijke mogelijkheden om dit te reguleren. Vanwege de druk op de woningmarkt hebben we reeds een zelfbewoningsplicht ingevoerd. De zelfbewoningsplicht is van toepassing op nieuwbouwwoningen waarvan de verkoopwaarde op moment van verkoop onder de nationale hypotheekgarantie waardegrens valt. Dit omvat de categorieën goedkope en middel-dure koop. De wet biedt nu ook de mogelijkheid om een opkoopbescherming voor bestaande woningen in te voeren. Momenteel voeren we hier onderzoek naar uit en werken we re regeling verder uit voor de Helmondse woningmarkt. Binnenkort zal dit aan de raad worden voorgelegd waarna, bij een positief besluit. Huisvesting arbeidsmigranten In het Beleidskader Arbeidsmigratie (vastgesteld gemeenteraad, november 2020) is de realisatie van 200 logieseenheden op de locatie Varenschut opgenomen. Hiervoor zal een aanbestedingsprocedure worden gevolgd. De ontwikkelaar ontvangt een bijdrage van € 500.000 in de kosten van bouw- en woonrijp maken van het terrein. De kosten van de ontwikkelaar worden gedekt uit een bijdrage van het Rijk op grond van de bijdrageregeling huisvesting aandachtsgroepen.
Volkshuisvestings- en woonfonds De nieuwe kaders voor de Helmondse woningbouwopgave zullen in 2023 via de Woonvisie door de raad worden vastgesteld. Betaalbaarheid, beschikbaarheid en duurzaamheid zullen als rode draden door die woningbouwopgave lopen, alsmede de ambities van Helmond binnen de schaalsprong. Het belang van voldoende sociale huur, middenhuur en betaalbare koop blijft evident, evenals het bevorderen van doorstroming en dynamiek op de woningmarkt. Het is verstandig, gezien de doorlopende uitgaven die hiervoor worden gedaan, de reserve volkshuisvesting structureel te voeden. Uit deze reserve worden tal van kosten gedekt, bijvoorbeeld voor projecten die bijdragen de realisatie van sociale huurwoningen (Flankerend beleid via Stimuleringsfonds). Ook bijvoorbeeld de duurzaamheidsleningen en de startersleningen worden vanuit deze reserve verstrekt, maar ook de deelname aan de regionale woningverdeling evenals de 65
urgentieverordening, Digitale Sloten, de Woonadviescommissie, de Blijverslening en Wonen boven winkels. De regionale samenwerking heeft ook in 2023 directe financiële gevolgen, zoals de Huisvestingsverordening (woonruimteverdeling/urgentieregeling), gezamenlijke inkoop sociale huurwoningen (WOONST). Daarnaast is sprake van kosten voor het hieraan verbonden gebruik van Shintolabs en GPR-gebouw. Vanuit deze reserve kan bijvoorbeeld in de toekomst ook een stimuleringsregeling worden gefinancierd voor de doorstroming van ouderen op de woningmarkt. Wij stellen voor hiervoor € 250.000 uit te trekken voor 2023 Visievorming centrum en stationskwartier De afgelopen jaren is ingezet op het verbeteren van het centrum, op velerlei vlakken. Deels betreft dit ingrepen in de openbare ruimte en nieuwbouw van woningen en andere voorzieningen. Maar deels betreft dit ondersteuning van ondernemers, ontwikkelevents en maatwerk voor nieuwe initiatieven. Ook zullen er nog onderzoeken over diverse thema’s volgen. Tot op heden bestaat hiervoor een budget groot € 85.000 genaamd exploitatiebudget centrum. Het betreft voornamelijk korte termijn maatregelen. Dit budget wordt echter afgeschaald naar bijna € 0. Om een gevarieerd winkelaanbod te stimuleren zijn aanvullende middelen nodig. Maar ook nu gestart is met de visie op het stationskwartier is het zaak ook daar reuring en levendigheid te brengen.
Denk aan placemaking in de vorm van (tijdelijke) voorzieningen, events, (tijdelijke) inrichting, maar voor ook onderzoek etc. Hiervoor is het exploitatiebudget van het centrum niet toereikend. Daarom wordt gevraagd dit uit te breiden naar € 150.000 en het aandachtsgebied te vergoten naar geheel Centrum + (Centrum, stationskwartier, steenwegkwartier en Suytkade) en de naam te veranderen naar budget doorontwikkeling Centrum +. Investeringen (bedragen x € 1.000)
Voorgenomen investeringen 2023 Hoofd Investering
Bruto
product 825
investering t Gulden Land en landschapspark Kloostereind
Totaal Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Verwachte
Netto
bijdrage
investering
470
0
470
470
0
470
‘t Gulden Land en landschapspark Kloostereind De visie op beide projecten is eerder door uw raad vastgesteld. ’t Gulden Land is een samenwerking tussen Helmond, Laarbeek en het waterschap. Dit is een voortzetting van het bestaande krediet uit de begroting 2022.
66
3.8.3
Wat mag het kosten? - Is negatief / (bedragen x 1.000)
Rekening
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
45.196
59.519
70.009
67.146
64.219
33.650
Baten
59.541
57.510
68.107
65.758
62.554
32.347
Saldo
14.345
-2.009
-1.902
-1.387
-1.665
-1.303
Storting
15.272
50
50
300
-
-
Onttrekking
2.578
1.232
534
413
413
55
Saldo
1.651
-827
-1.418
-1.274
64.219
-1.248
Verrekening met reserves
In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. - Is negatief / (bedragen x 1.000)
2023 Lasten
2023 Baten
2023 Saldo
36
-
-36
1.044
87
-958
652
-
-652
840 Bouw- en woningtoezicht
2.710
3.323
613
850 Volkshuisvesting
2.293
995
-1.299
880 Grondexploitatie
59.862
59.862
-
885 Facilitair grondbeleid
1.666
1.666
-
890 Exploitatie gemeentelijke eigendommen
1.795
2.709
914
70.058
68.642
-1.418
Specificatie per hoofdproduct 820 Ruimtelijke ordening stafafdelingen 825 Ruimtelijke ordening algemeen 830 Planproductie PBH
Totaal Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
67
3.9
Programma 09: Stedelijke vernieuwing
3.9.1
Wat willen we bereiken?
Met de schaalsprong maken we Helmond sterker en meer toekomstbestendig. De schaalsprong is meer dan alleen het toevoegen van woningen: brede welvaart, klimaatadaptatie, levendigheid en duurzaamheid zijn belangrijke pijlers onder de schaalsprong. Tegelijkertijd betekent de schaalsprong een groei van circa 10.000 woningen, 15.000 arbeidsplaatsen en een mobiliteitstransitie voor 2040. Het centrum van onze stad wordt verdergaand verstedelijkt, met wonen, stedelijke werkmilieus, leisure, vergroening en andere voorzieningen, om zo de aantrekkingskracht van onze stad te vergroten. Hiermee willen we een evenwichtige mix van onze huidige en nieuwe inwoners, ondernemers en creatievelingen sterker aan ons binden. Door het benutten van kansen en herstructurering en transformatie, vooral in oude en/of kwetsbare wijken, zetten we in op het realiseren van weerbare en evenwichtige wijken. Dit doen we door ongelijkheid te bestrijden met ongelijkheid in aandacht en aanpak. Meerjarig beleidsperspectief Schaalsprong 2040 Voor de lange termijn werken we aan de schaalsprong 2040. Dit is een kwalitatieve verstedelijkingsopgave die bijdraagt aan de regionale ambities voortkomende uit het MIRT-onderzoek Brainport 2020 en het Verstedelijkingsakkoord SGE.
Deze opgave moet de komende jaren worden uitgewerkt tot een realistische en haalbare koers die (het bijdragen aan) de maatschappelijke opgaven centraal stelt. De lopende en beginnende trajecten binnen het centrum+-gebied worden afgestemd op deze lange termijn ambitie. Exploitatiebudget doorontwikkeling Centrum+ De afgelopen jaren is veel tijd en energie gestoken in de verdere ontwikkeling van het centrum. We werken aan een levendig centrum waar het goed wonen, werken, ondernemen en verblijven is. Ook in de komende jaren is hiervoor nog veel aandacht nodig, mede in het licht van de schaalsprong die de stad gaat maken. Aan de ene kant gaat het om (grootschalige) ingrepen in de openbare ruimte en nieuwbouw van woningen en andere voorzieningen. Daarvoor zijn aparte budgetten. Aan de andere kant gaat het om kleinere zaken zoals ondersteunen van ondernemers en nieuwe initiatieven, ontwikkelevents, placemaking, events en onderzoek. Dit alles met het doel om meer reuring en levendigheid in het centrum te brengen. Het gaat voornamelijk om kleinere maatregelen voor de korte termijn. Eerder hadden we hiervoor het ‘exploitatiebudget Centrum’ van € 85.000.
We vragen nu een exploitatiebudget van € 150.000, onder gelijktijdige wijziging van de naam naar ‘exploitatiebudget doorontwikkeling Centrum+’ en vergroting van het aandachtsgebied naar centrum, stationskwartier, Steenwegkwartier en Suytkade. Wijken Er zijn tot nu toe vijf wijkontwikkelingsplannen waar integrale herstructurering of transformatie aan de orde is: Binnenstad-Oost, Helmond-West, Leonardusbuurt, Annawijk en Helmond-Oost. Het wijkontwikkelingsplan voor Helmond-Noord is nu in voorbereiding. Buiten de afronding van de reeds in uitvoering zijnde herstructureringswijken hebben we de ambitie om de komende jaren samen met de corporaties en andere stakeholders in de overige wijken een kwaliteitsslag in gang te zetten. Op basis van de strategische agenda wordt ingezet op actieve sturing op differentiatie binnen wijken. Daarbij kijken we zowel naar inkomens als naar bijzondere doelgroepen. Binnen de wijkontwikkelingsplannen is dit een belangrijk aandachtspunt.
68
3.9.2
Wat gaan we ervoor doen?
Schaalsprong Er wordt een Ontwikkelplan Centrum+ opgesteld. Deze geeft op hoofdlijn richting aan de visie en uitvoering van de schaalsprong Helmond. Het ontwikkelplan geeft antwoorden hoe we van de schaalsprong een kwaliteitssprong maken en hoe dit zich ruimtelijk moet vertalen. Het door de raad vastgestelde centrumperspectief (Centrum+) is naast de schaalsprong de leidraad voor de fysieke ontwikkeling van dit gebied voor de toekomst. Ondertussen zitten we niet stil en werken we door aan realisatie en planvorming van projecten of deelaspecten in lijn met het op te stellen ontwikkelplan. Centrum In centrum-Noord wordt gebouwd aan De Weef, Oranjekade en De Waart. Bij die laatste wordt ook de openbare ruimte vernieuwd. Verder wordt gewerkt aan de noordelijke verkeerslus inclusief nieuwe Brug bij de Waardstraat om zo het centrum verkeersluw te maken maar toch bereikbaar te houden. Het gehele gebied ondergaat de komende jaren een metamorfose, waarbij meer dan 1000 woningen worden gerealiseerd. Plannen voor bijvoorbeeld het Piet Blomplein, met uitbreiding van de parkeergarage, worden verder uitgewerkt, net zoals de plannen voor de stadse Aa. Er wordt onderzocht hoe het centrum verder vergroend kan worden en kijken naar mogelijkheden voor een skatebaan onder de Kasteeltraverse.
In het stationsgebied wordt verder gewerkt aan een integrale visie, waar naast ruimtelijke aspecten ook vooral de integratie van werkgelegenheid, energietransitie en het tegengaan van de maatschappelijke tweedeling een belangrijke rol spelen. Dit alles doen we in samenspraak met de stad. Daarbij wordt ook gekeken naar de mogelijke opbrengsten (exploitatiebijdrage, subsidies en grondverkoop) om de te maken kosten te dekken. Tegelijkertijd vinden er allerlei ontwikkelingen plaats, zoals de transformatie van het belastingkantoor, de ontwikkeling van het nieuwe districtskantoor van de politie en er worden plannen gemaakt voor de verbindingen tussen station/centrum/De Cacaofabriek en de Kasteeltuin. Ook is de planvorming voor Houtsdonk gestart. Samen met partner Wocom is begonnen met de planvorming en participatie met de bewoners. Op Suytkade heeft de woningbouw een hoge vlucht genomen. Op bijna alle nog leegstaande plekken wordt gebouwd of ontwikkeld. Op de Suytpunt worden de plannen voor het nieuwe Jan van Brabant ontwikkeld. Rond De Cacaofabriek worden plannen gemaakt om deze hotspot te versterken met een buitenpodium en extra werkgelegenheid. Binnenstad-Oost / Leonardusbuurt De nieuwbouw van 26 huurappartementen op de locatie Winkelplein West wordt in aanbouw genomen.
Op de kop van de Advocaat Botsstraat wordt aan het Weverspark een blok van achttien appartementen in aanbouw genomen, waarmee de bebouwing langs de randen van het park wordt afgerond. In de Leonardusbuurt wordt de verbouwing van de Cajuit tot dertien appartementen afgerond. In het najaar van 2022 is de sloop van Den Herd voorzien (73 wooneenheden), waarna de nieuwbouw direct volgt. De nieuwbouw van veertien woningen op het veldje aan de Dijksestraat wordt in ontwikkeling genomen. In de Leonardusbuurt wordt verder gewerkt aan de te renoveren sociale huurwoningen
69
We blijven ook in 2023 werken aan de groei van het maatschappelijke klimaat door voortzetting van onder andere het project ‘Achter de voordeur’.
Helmond-West In 2022 is gestart met de nieuwbouw van ‘Hulsbosch’ en de herontwikkeling van ‘de Boemerang’. Hierbij gaat het in totaliteit om ongeveer 60 appartementen. Deze worden in 2023 opgeleverd. De bouwlocatie aan de Itterestraat is reeds in 2022 opgeleverd. De laatste fase van de herinrichting van de openbare ruimte wordt afgerond. Dit vindt onder andere plaats op de locatie Oude Huys. De laatste reststukken van de openbare ruimte worden in 2022/2023 ingericht, waarmee de herinrichting is afgerond. Ook in 2023 wordt er uitvoering gegeven aan het project ‘Achter de voordeur’, met als doel het maatschappelijke klimaat te verbeteren. Annawijk De herinrichting van de openbare ruimte in de Annawijk wordt in 2023 afgerond. In 2023 wordt het project ‘Achter de voordeur’ voortgezet. Zo werken we aan een groei van het maatschappelijke klimaat. Helmond-Oost Het wijkontwikkelingsplan voor Helmond-Oost wordt samen met het strategische vastgoedbeleid van Woonpartners vertaald in een samenhangende ruimtelijke gebiedsvisie. Op het Lindberghplein wordt het eerste nieuwe bouwproject (ongeveer veertig woonruimten) in aanbouw genomen. Het betreft de ‘standaard’ SGE appartementen van BAM. De groene geledingszone tussen Straakven en Beisterveldsebroek wordt heringericht waarmee meer kansen worden gecreëerd voor beweging en ontmoeting.
Het groen rondom diverse complexen van Woonpartners en stukken openbare ruimte worden opgeknapt. In 2023 wordt het project ‘Achter de voordeur’ voortgezet. Zo werken we aan een groei van het maatschappelijke klimaat. In 2023 wordt gewerkt aan het versterken van het sociale netwerk en wordt gekeken welke rol het aanwezige maatschappelijke vastgoed hierbij kan spelen. Helmond-Noord In 2023 wordt gestart met de verdere uitwerking van het eind 2022 vast te stellen wijkontwikkelingsplan; In 2023 worden de plannen voor het gebied rondom het Adelaarplein samen met de omwonenden uitgewerkt, het Adelaarplein zelf blijft daarbij, na overleg met omwonenden, groen; Er wordt verder gewerkt aan de ruimtelijke uitwerking van de plannen voor de diverse OMOlocaties; In 2023 wordt op basis van het vast te stellen wijkontwikkelingsplan het project ‘Achter de voordeur’ verder uitgevoerd. Zo werken we aan een groei van het maatschappelijke klimaat in met name de buurt Bloem- en paardenvelden.
70
Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)
Hoofd Beleidsintensivering product
2023
2024
2025
2026
310
Vernieuwde aanpak woningbouwversnelling capaciteit
95
95
-
-
810
Leefbaarheidsinterventies Rijpelberg, Helmond Noord en Oost
300
-
-
-
395
95
-
-
Totaal Beleidsintensiveringen Stedelijke vernieuwing
Vernieuwde aanpak woningbouwversnelling Wij hebben de ambitie om de komende jaren (tot 2040) 15.000 woningen toe te voegen. Dit komt neer op een doelstelling van 750 woningen per jaar. Naast de eerder voor vier jaar toegekende capaciteit is een intensievere aanpak voor de realisatie van deze aantallen wenselijk. De gevraagde middelen wenden we hoofdzakelijk aan voor een extra borging op de voortgang van grote projecten (die voor het merendeel de op te leveren woningen bepalen) en voor procesverbetering (van initiatief tot oplevering) in het (aansturings)proces van woningbouwprojecten. Leefbaarheidsinterventies Rijpelberg, Helmond Noord en Oost Middelen worden ingezet voor o.a. “achter de voordeurproject” en gezondheids- en cohesieprojecten. Investeringen (bedragen x € 1.000)
Voorgenomen investeringen 2023 Hoofd Investering product 815
Wijkinvesteringen - herstructurering en leefbaarheidsvraagstukken
Totaal Stedelijke vernieuwing
Bruto
Verwachte
Netto
investering
bijdrage
investering
525
0
525
525
0
525
Wijkinvesteringen - herstructurering en leefbaarheidsvraagstukken In februari 2020 heeft de raad het Wijkontwikkelingsprogramma Helmond-Oost vastgesteld. Naast de reeds beschikbare kredieten is in het investeringsprogramma 2023-2026 in totaal € 2,8 miljoen opgenomen voor de uitvoering van fysieke en maatschappelijke ingrepen.