Document · PDF

Programmabegroting 2023-2026

Gemeenteraad 10 november 2022, gemeente HelmondBij agendapunt: Programmabegroting 202337.762 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Dat vraagt om een stevige aanpak waarbij preventie en repressie hand in hand gaan. We bieden perspectief en stellen grenzen. Een dergelijke aanpak is nodig om in de omgeving waarin jongeren opgroeien de risicofactoren te verminderen. Buurtpreventie Onze inwoners leveren een belangrijke bijdrage aan de veiligheid en leefbaarheid in de wijken en buurten. Buurtpreventie kent verschillende vormen, passend bij de diversiteit van inwoners en wijken die onze stad rijk is. We zetten extra in op de ondersteuning van buurtpreventie. Dit past binnen onze bredere participatieopgave. Ons streven is om te komen tot een netwerk dat zich uitstrekt over de hele stad en verbreding naar andere vormen van inwonersparticipatie.

Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2023

2024

2025

2026

120

Aanpak risicojeugd

120

Nazorg ex-gedetineerde

120

Onderzoek cameratoezicht en inzet flexibel cameratoezicht

120

Onderzoek meer aandacht snijvlak zorg/veiligheid

120

Uitbreiden BOA capaciteit

265

120

Versterken informatiepositie veiligheids informatieknooppunt

120

Verstevigen buurtpreventie capaciteit en uitvoering

110

140

Crisisbeheersing en rampenbestrijding

Totaal Beleidsintensiveringen Veiligheid en handhaving

615

445

360

Uit het (benchmark)onderzoek door de Galan Groep (november 2020) is gebleken dat Helmond, gelet op haar hardnekkige grootstedelijke veiligheidsproblematiek, fors extra moet investeren om de leefbaarheid en veiligheid de komende jaren op peil te kunnen houden en in bepaalde delen van de stad te kunnen verbeteren. Extra middelen en menskracht (beleid en uitvoering) zijn nodig om dit te kunnen bereiken. Uw raad heeft in 2021 besloten deze groei stapsgewijs te maken. Met de opgenomen intensiveringen zetten we hierin weer een volgende stap. Aanpak risicojeugd We investeren extra in kennis en expertise om de aanpak van risico-jeugd ook vanuit veiligheidsperspectief kracht bij te zetten. Dit gebeurt complementair aan de aanpak ‘Perspectief voor Jeugd. Nazorg ex-gedetineerde/ Zorg & Veiligheid Het snijvlak zorg en veiligheid verdient bijzondere aandacht. De komst van de 24-uursvoorziening voor mensen met complexe en meervoudige problematiek gaat ook een belangrijke bijdrage leveren aan de veiligheid en leefbaarheid in de wijken waar de druk hoog is. Bij de realisatie van de 24uursvoorziening is veiligheid een belangrijk aspect. Voor een goede borging hiervan zetten we tijdelijk extra capaciteit voor onder andere voor de uitwerking van de veiligheidsplannen.

We laten in samenwerking met het Sociaal Domein en het Zorg- en Veiligheidshuis een evaluatie uitvoeren naar de werking van het AVE-model (Aanpak Voorkomen Escalatie) en maken nadere afspraken over de rolverdeling en informatiedeling. We stellen ook middelen beschikbaar voor de procesregie over de nazorg bij ex-gedetineerden. Onderzoek cameratoezicht en inzet flexibel cameratoezicht Inzet van extra tijdelijk flexibel cameratoezicht kan, in combinatie met andere maatregelen, een bijdrage leveren aan het gericht aanpakken van specifieke lokale veiligheidsproblematiek. Daarnaast ontwikkelen we in de huidige bestuursperiode een nieuwe visie op cameratoezicht. Bewezen effectiviteit is daarin een belangrijke basis. Daarom laten we komend jaar een onderzoek uitvoeren naar de effectiviteit van het huidige cameratoezicht.

Uitbreiden BOA capaciteit De Galan groep adviseert om de komende jaren de boa-capaciteit uit te breiden tot minimaal 30 fte. In 2023 breiden we het aantal boa’s met 4 fte uit (totaal 24 fte). Versterken informatiepositie Veiligheidsinformatieknooppunt Het veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) is een belangrijke basis voor een integraal en informatiegestuurde aanpak van veiligheid en leefbaarheid. We verkrijgen daarmee onder andere actuele veiligheidsbeelden en inzicht in achterliggende problemen en onderliggende patronen. Het VIK vraagt om versterking en verdere doorontwikkeling. We streven op het gebied van informatiedeling naar een verdergaande samenwerking met onze zorg- en veiligheidspartners. Om dit te realiseren is het noodzakelijk om complexe aspecten (privacy en juridisch) zorgvuldig te onderzoeken en in te richten. Verstevigen buurtpreventie capaciteit en uitvoering We investeren extra capaciteit en middelen in de ondersteuning van buurtpreventie zodat er een stevigere basis komt te staan. Crisisbeheersing en rampenbestrijding Naast de taken die zijn belegd bij de Veiligheidsregio Brabant Zuid-Oost hebben we als gemeente ook zelf verantwoordelijkheden en werkzaamheden op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Regelmatig zijn er incidenten en onvoorziene gebeurtennissen waar ook vanuit de gemeente financieel een bijdrage aan moet worden geleverd, maar het ontbreekt aan het benodigde budget. En soms is het nodig om ook snel ondersteuning van buitenaf in te kunnen roepen. We creëren hiervoor de financiële ruimte die noodzakelijk is. Knelpunten (bedragen x € 1.000)

Hoofd Knelpunten product 140

Extra bijdrage VRBZO begroting 2023

Totaal Knelpunt Veiligheid en handhaving

2023

2024

2025

2026

Extra bijdrage VRBZO begroting 2023 De VRBZO ontvangt vanaf 2023 structureel een aanvullende bijdrage van € 60.000. De oorzaken hiervoor zijn een stijging van het cao-loon in 2022 en een optimalisatie van bureau bevolkingszorg door uitbreiding met 2,1 fte.

Investeringen (bedragen x € 1.000)

Voorgenomen investeringen 2023 Hoofd Investering

Bruto

product 140

Verwachte

Netto

bijdrage

investering

investering Vervangen camera's cameratoezicht

Totaal Veiligheid en naleving

100

Vervanging camera’s cameratoezicht Omtrent de huidige camera’s zijn zorgen over spionage, veiligheid- en mensenrechtenschendingen door de fabrikanten. Om het risico ten aanzien van mogelijke spionage of andere veiligheidsaspecten te verminderen, is vervanging van de hardware, de camera’s, noodzakelijk. Het gaat om 37 camera’s.

3.1.3

Wat mag het kosten? - Is negatief / (bedragen x 1.000)

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

7.777

8.620

9.583

9.494

9.288

9.287

Baten

975

692

638

Saldo

-6.802

-7.928

-8.944

-8.856

-8.649

129

-6.673

-7.924

-8.876

-8.788

9.288

-8.645

Verrekening met reserves

Storting Onttrekking Saldo

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. - Is negatief / (bedragen x 1.000)

2023 Lasten

2023 Baten

2023 Saldo

110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen

2.303

419

-1.884

120 Handhavingsbeleid

2.072

-2.072

140 Brandweer

5.208

287

-4.920

9.583

706

-8.876

Specificatie per hoofdproduct

Totaal Veiligheid en handhaving

3.2

Programma 02: Werk en inkomen

3.2.1

Wat willen we bereiken?

We vinden het belangrijk dat inwoners kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Daar hoort ook bij dat we de sociale tweedeling in onze stad tegengaan. De huidige en recente economische en maatschappelijke ontwikkelingen op het gebied van onder meer energie, koopkracht en corona, hebben de kwetsbaarheden van ons socialezekerheidsstelsel scherp zichtbaar gemaakt. Veel inwoners hebben op dit moment grote moeite om het hoofd boven water te houden. Door de hoge energieprijzen, krappe woningmarkt en hoge inflatie staat de bestaanszekerheid van een groeiende groep inwoners onder druk. Het vergroot de noodzaak om er gezamenlijk voor te zorgen dat al onze inwoners kunnen rekenen op een stabiel en voldoende besteedbaar inkomen, uit werk of uit een vangnet wanneer dat nodig is. Samengevat: 

 

We bieden nog meer maatwerk aan inwoners die op welke manier dan ook ondersteuning nodig hebben. Onze ondersteuning is laagdrempelig, dichtbij en direct. We hebben hierbij specifieke aandacht voor inwoners met financiële zorgen of een grote afstand tot de arbeidsmarkt. We stimuleren en faciliteren een betere aansluiting van het onderwijs op de vraag vanuit werkgevers en de samenleving. We streven ernaar dat alle jongeren een startkwalificatie hebben. Ook hebben we aandacht voor scholing van mensen al aan het werk zijn, zodat mensen kunnen doorgroeien naar een baan die beter past bij de huidige arbeidsmarkt. Nieuwkomers gaan we vanaf het eerste moment goed begeleiden. Hierbij zetten we in op taal, voorbereiding op werk/participatie en deelname aan de lokale samenleving. We kennen al de integrale aanpak geldzorgen, armoede en schulden. We zien echter dat steeds meer mensen moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Daarom bouwen we de aanpak geldzorgen, armoede en schulden in 2023 verder uit, met extra aandacht voor het tegengaan van energie-armoede.

Meerjarig beleidsperspectief In de arbeidsmarktregio Helmond- De Peel streven we naar een duurzame en flexibele arbeidsmarkt die klaar is voor de opgaven van morgen en mee kan bewegen met conjunctuurveranderingen. Ons doel is een inclusieve arbeidsmarkt waarin skills en vaardigheden centraal staan om elk talent te benutten, zeker in de huidige tijd van arbeidsmarktkrapte. Vanuit de kerngroep Arbeidsmarktregio Helmond-De Peel ligt de focus op een leven lang ontwikkelen, het aantrekken en behouden van talent en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Een uitgebreide toelichting staat in programma 7. We hebben en houden aandacht voor een adequaat vangnet voor alle inwoners die hulp nodig hebben bij het vinden van een passende werkplek en/of die worstelen met bestaanszekerheid. Zij kunnen daarvoor bij Senzer terecht, maar ook bij een van de netwerkpartners in onze stad. We blijven de grenzen opzoeken van de Participatiewet, om mogelijkheden te creëren voor mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. De preventieve aanpak van schulden en armoede is voor ons prioriteit. Uiteraard doen we dat samen met partners in de stad. We signaleren (beginnende) schuldenproblematiek eerder en verlagen de drempel naar hulp. Onze budgetcoaches helpen meer mensen om schulden te voorkomen. We continueren onze inzet om huisuitzettingen als gevolg van schulden te voorkomen.

We zorgen ervoor dat meer inwoners in aanmerking komen voor inkomensondersteuning. Vanwege de sterk stijgende prijzen voor energie en boodschappen waar mensen mee geconfronteerd worden is dit hard nodig. We maken meer gebruik van kennis en ervaring(en) vanuit onze doelgroep. Deze ervaringen zijn 29

belangrijk om te komen tot een effectievere aanpak van (verborgen) armoede en schulden, het doorbreken van taboes en het creëren van bewustwording wanneer regels een sta-in-de-weg zijn en de verbetering van de toegang tot voorzieningen. Ook intensiveren we de aanpak van energiearmoede. We zetten hierbij in op advisering en hulp bij het aanbrengen van kleinschalige energiebesparende maatregelen en samen met woningcorporaties versnellen we de verduurzaming van woningen; immers, wat mensen niet verbruiken hoeven ze ook niet te betalen (zie programma 12 voor een uitgebreidere toelichting). Om onze doelen binnen het thema werk en inkomen te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met Senzer als verbonden partij. Een toelichting hierop is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.

3.2.2

Wat gaan we ervoor doen?

Herijking Participatiewet Op 21 juni 2022 heeft minister Schouten het rapport Participatiewet in Balans naar de Tweede Kamer gestuurd. Hierin staan de uitkomsten van een beleidsanalyse door het ministerie van SZW. Het rapport biedt een overzicht met beleidsopties voor een wijziging van de Participatiewet. Hoewel de minister in de brief nog geen concrete maatregelen heeft aangekondigd, blijkt uit het rapport dat de Participatiewet vereenvoudigd moet worden, dat er een toereikend bestaansminimum moet komen en dat ondersteuning laagdrempelig en op maat beschikbaar moet zijn. We verwachten dat dit leidt tot een herziening van de Participatiewet die gevolgen zal hebben voor ons beleid en onze uitvoering. Op dit moment zijn de regionale en lokale consequenties hiervan nog niet duidelijk. Gemeenschappelijke regeling Senzer Werkbedrijf Senzer bestaat sinds 2016. Sindsdien heeft de organisatie zich verder ontwikkeld en is de omgeving waarin het werkbedrijf actief is veranderd. Denk bijvoorbeeld aan veranderingen in wet- en regelgeving, ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en een veranderende doelgroep die de laatste jaren kwetsbaarder is geworden en meer en intensievere ondersteuning nodig heeft. De positie, opdracht en koers van Senzer was daarom aan herijking toe.

Dit resulteert (na besluitvorming in de raad) naar verwachting per 1 januari 2023 in een geactualiseerde gemeenschappelijke regeling Senzer, passend bij de huidige context en bijbehorende uitdagingen. Aanpak preventie armoede en schulden In 2023 stemmen we de landelijke en lokale regelingen meer op elkaar af, zodat de inwoner beter weet wat de mogelijkheden zijn en waar hij terecht kan. De drempel om tijdig hulp te zoeken wordt hierdoor verlaagd.  Vroegsignalering We intensiveren de aanpak vroegsignalering en bouwen die uit zodat schulden eerder in beeld komen. Zo kunnen we erger voorkomen. 

Financiële educatie jongeren We onderzoeken hoe we leerlingen en studenten beter kunnen voorlichten over het omgaan met geld.



Budgetcoaching We zetten de pilot budgetcoaching om in structureel beleid. Tijdige budgetcoaching helpt om problematische schulden te voorkomen en levert een positieve bijdrage aan de

zelfredzaamheid van inwoners. Een laagdrempelige toegang zorgt voor een groter bereik onder inwoners die hier baat bij hebben. 

Armoederegisseur We verlengen de inzet van de armoederegisseur met vier jaar. In de huidige sociaalmaatschappelijke omstandigheden zijn goede en structurele verbindingen tussen sociale organisaties in de stad nóg belangrijker. De opdracht van de armoederegisseur formuleren we samen met het Armoedeplatform en stemmen we af op de behoefte van de stad.



Schuldhulpverlening ondernemers. Sinds halverwege 2021 voert Senzer, namens de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel, schuldhulp en heroriëntatie aan ondernemers uit. Na evaluatie besluiten we hoe deze dienstverlening wordt voortgezet vanaf 2023.

Ophogen draagkrachtnorm inkomensondersteuning Inkomensondersteuning is voor steeds meer mensen met een kleine beurs onmisbaar om rond te kunnen komen, zeker nu de kosten voor levensonderhoud zo hard stijgen. Vanaf 1 januari 2023 verhogen we de norm voor het aanvragen van een inkomensverklaring van 120% naar 130% van het sociaal minimum. Met een inkomensverklaring kunnen inwoners terecht bij voorzieningen als Stichting Leergeld en Super Sociaal. We monitoren het aantal aanvragen en het gebruik van de inkomensverklaring in 2023 om te kunnen volgen of meer mensen gebruik maken van de voorzieningen. Verder onderzoeken we in 2023 de mogelijkheden om de norm voor andere voorzieningen ook te verhogen, zoals de bijzondere bijstand en de Collectief Aanvullende Verzekering. Onderzoek naar Helmondpas In 2023 onderzoeken we de mogelijkheden voor de invoering van een Helmondpas. Met een Helmondpas kunnen mensen met een laag inkomen laagdrempelig gebruik maken van sport- en culturele voorzieningen. We kijken hierbij ook naar goede voorbeelden in het land. Het onderzoek moet leiden tot een voorstel aan de raad. Re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering De komende jaren blijven we met Senzer werken aan duurzame re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering en dragen we bij aan een inclusieve arbeidsmarkt.

Wanneer uitstroom richting betaald werk niet mogelijk is wordt in de vorm van inkomensondersteuning voorzien in financiële zekerheid, veiligheid en stabiliteit. Op deze manier wordt de kans vergroot dat inwoners maximaal kunnen participeren in de maatschappij. Inzet Stadsleerbedrijf De afgelopen periode is gebleken dat het Stadsleerbedrijf een effectief instrument is voor het activeren van mensen met een (zeer) grote afstand tot de arbeidsmarkt. Het Stadsleerbedrijf draagt bij aan een inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen. We maken het daarom structureel onderdeel van onze voorzieningen. Daarnaast verwachten we de komende periode dat de hogere instroom van statushouders meer inzet van het Stadsleerbedrijf zal vragen. Daarom investeren we extra in het Stadsleerbedrijf.

Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2023

2024

2025

2026

603

Draagkrachtnorm 120-130% fase 1

180

618

Stadsleerbedrijf structurele voorziening

150

618

Programma onderwijs en arbeidsmarkt

850

900

618

Dekking binnen programma 2

-200

-400

618

Externe bijdragen/subsidies

-300

680

530

Totaal Beleidsintensiveringen Werk en inkomen

Draagkrachtnorm 120-130% fase 1 Door de draagkrachtnorm aan te passen van 120% van de bijstandsnorm naar 130% kunnen we onze inwoners met een inkomen net boven het sociaal minimum beter ondersteunen. Stadsleerbedrijf structurele voorziening Om het Stadsleerbedrijf als structurele voorziening te borgen is € 150.000 nodig. Circa € 100.000 is nodig om statushouders te begeleiden bij hun integratie in de Helmondse samenleving. De middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt, zijn niet toereikend. Daarnaast is er € 50.000 nodig om de basisvoorziening Stadsleerbedrijf in stand te kunnen houden. Programma onderwijs en arbeidsmarkt (O&A) Bovenstaande ambities zijn in basis Helmondse ambities. Het programma O&A is in principe echter een regionaal programma (met Helmond als centrumgemeente) voor de gehele arbeidsmarktregio Helmond-De Peel. Naar verwachting is een groot deel van de bovenstaande ambities echter ook van toepassing op de regio.

3.2.3

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

82.025

86.690

88.835

88.278

87.779

87.402

Baten

41.265

40.392

43.454

Saldo

-40.760

-46.299

-45.381

-44.824

-44.325

-43.948

Storting

2.776

Onttrekking

3.343

3.792

1.594

228

-40.193

-42.507

-43.787

-44.729

87.779

-43.860

Verrekening met reserves

Saldo

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2023 Lasten

2023 Baten

2023 Saldo

602 Uitvoering uitkeringsregelingen

52.826

43.371

-9.455

603 Bijzondere bijstand

8.196

213

-7.983

604 Schulddienstverlening

1.458

258

-1.200

618 Werkgelegenheidsbeleid

18.055

350

-17.705

619 Minima beleid

1.327

-1.317

621 Participatie

6.972

846

-6.126

88.834

45.048

-43.786

Specificatie per hoofdproduct

Totaal Werk en inkomen

3.3

Programma 03: Zorg en welzijn

3.3.1 Wat willen we bereiken? Helmond is een diverse stad, met ruim 150 nationaliteiten. We omarmen deze culturele veelzijdigheid. We willen dat al onze inwoners zo goed mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. We zien dat mensen er voor elkaar zijn en elkaar helpen waar nodig. We bevorderen de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van onze (kwetsbare) inwoners. Want met de recente maatschappelijke ontwikkelingen is dit niet voor iedereen een vanzelfsprekendheid. De komende jaren blijven we daarom hoog inzetten op het meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners en het tegengaan van de sociale tweedeling in onze stad. Zij die behoefte hebben aan zorg en ondersteuning kunnen rekenen op de gemeente.  Inwoners die professionele hulp en ondersteuning nodig hebben kunnen rekenen op laagdrempelige ondersteuning. Snel en eenvoudig. We leveren maatwerk waar nodig.  We bieden een samenhangend (zorg)aanbod voor ouderen en mantelzorgers dat breed bekend is.  Helmond loopt voorop in het bieden van onafhankelijke clientondersteuning. De komende jaren versterken we de positie van onze cliëntondersteuning verder.  We investeren in kwalitatief goede, cultuur sensitieve en betaalbare zorg en ondersteuning.

 We streven naar passende woonruimte voor al onze inwoners, inclusief opvang en huisvesting voor de meest kwetsbare inwoners die langdurig problemen ervaren op verschillende leefgebieden, waaronder verward gedrag.  We verkleinen de gezondheidsverschillen, zodat alle Helmonders in 2040 5 jaar langer in goede gezondheid leven. Dit is vastgesteld in het lokaal preventieakkoord. Meerjarig beleidsperspectief Een gezonde leefomgeving en het bevorderen van de mentale en fysieke gezondheid zijn belangrijke factoren om de brede welvaart in onze stad te versterken. We zetten onze aanpak voort door uitvoering te geven aan de nota Focus aanpak gezondheid 2020-2024. Daarmee richten we ons op het verbeteren van de gezondheid van onze inwoners. We blijven inzetten op goede, kwalitatieve en betaalbare zorg en ondersteuning. Hierbij hebben we nadrukkelijker dan voorheen, oog voor cultuursensitieve zorg. De Kadernota Sociaal Domein 20192022 wordt geactualiseerd en vormt daarmee ook komend jaren onze leidraad. De beweging naar laagdrempelige ondersteuning die doet wat nodig is (de transformatie), blijft centraal staan. We benutten hiervoor ons brede netwerk maatschappelijk partners. De sociale teams zijn vanaf januari 2022 extern gepositioneerd en blijven tot en met 2025 de ruggengraat van onze aanpak ‘iedereen kan meedoen, rondkomen en vooruitkomen’.

Sociale Teams Helmond heeft de inhoudelijke opdracht om de eerstelijns zorg beter, laagdrempeliger en toegankelijker te maken. Momenteel is sprake van een forse energiecrisis en inflatie. Onze gesubsidieerde (vrijwilligers)organisaties en aanbieders ervaren hiervan de gevolgen. De inflatie vertaalt zich regelmatig in toenemende kosten en we ontvangen een stijgend aantal verzoeken om subsidies en tarieven van ingekochte diensten conform te verhogen. Tot slot blijven we inzetten op gesubsidieerde multifunctionele wijkaccommodaties en andere ontmoetingspunten om de sociale samenhang in de wijken te versterken. Het is onze ambitie dat ook kwetsbare inwoners, zoals bijvoorbeeld inwoners met GGZ problematiek en inwoners met beginnende dementie, van deze voorzieningen gebruik kunnen maken. 34

Om deze doelen te bereiken werken we voor een deel samen met de verbonden partij GGD Brabant Zuidoost. Een toelichting op de verbonden partij is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.

3.3.2 Wat gaan we ervoor doen? Maatregelen energiecrisis en inflatie Momenteel is sprake van een forse energiecrisis en toenemende inflatie. Onze gesubsidieerde (vrijwilligers)organisaties en aanbieders waarbij we diensten inkopen op het vlak van zorg en welzijn ervaren hiervan de gevolgen. Het vertaalt zich regelmatig in toenemende kosten en verzoeken om subsidies en tarieven van ingekochte diensten conform te verhogen. In deze begroting zijn maatregelen op dat vlak verwerkt. Wonen, welzijn en zorg Wij vinden het belangrijk dat elke Helmonder de kans krijgt om zo zelfstandig mogelijk te leven in de stad. Door vergrijzing neemt het aandeel kwetsbare ouderen de komende jaren fors toe. De verwachting is, dat ouderen in toenemende mate een beroep zullen doen op ondersteuning en zorg. Daarnaast wordt de samenleving steeds complexer, waardoor inwoners met bijvoorbeeld een lichte verstandelijke beperking of psychische problematiek vaker hulp nodig hebben om mee te kunnen blijven doen. Daarnaast vindt er de komende jaren een verschuiving plaats van beschermd wonen in een instelling naar “Beschermd Thuis”. Door deze trends neemt met name het aandeel kwetsbare eenpersoonshuishoudens toe. De verwachting is bovendien dat het personeelstekort in de zorg blijft oplopen en het aantal potentiële mantelzorgers daalt.

In combinatie met het huidige woningaanbod leidt dit tot een uitdaging voor kwetsbare inwoners om passende woonruimte te vinden. Onderzoek valpreventie Op grond van de Wmo hebben we de wettelijke taak om ervoor te zorgen dat onze inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Valpreventie voor ouderen draagt hieraan bij. In 2023 onderzoeken we hoe we ouderen kunnen bereiken en hen kunnen screenen op een verhoogd valrisico. Ook ontwikkelen we valpreventieprogramma’s voor deze ouderen. Hiervoor ontvangen we rijksmiddelen. Op dit moment weten we nog niet welke randvoorwaarden het Rijk stelt. Afhankelijk van het landelijke programma en de lokale behoeften stellen we de inzet vast. Gezondheid Tijdens de vorige bestuursperiode is de tijd genomen om samen met partners in de stad en deskundigen een effectieve en duurzame gezondheidsaanpak uit te werken en zijn extra middelen gereserveerd voor de gezondheidsaanpak; de Impuls Gezondheid van €1.280.000. Met de vastgestelde Focus Aanpak Gezondheid hebben we ons de afgelopen collegeperiode gefocust op de volgende onderdelen: preventieakkoord, basisvaardigheden, gezondheid in de wijkontwikkelplannen en tot slot de link met armoede (de beweging Ruimte om te Leven). Vanaf 2020 zijn we hier actief mee aan de slag en zijn in de vorige bestuursperiode de middelen doorgezet voor de periode tot en met 2024.

De beschikbare middelen voor deze aanpak zijn gericht op maatregelen en projecten die de transitie in gang kunnen zetten. Deze middelen uit de Impuls Gezondheid zijn dus nog niet volledig ingezet en blijven beschikbaar tot en met 2024 voor de Focus Aanpak Gezondheid. Uitvoering Nota Focus Aanpak Gezondheid We werken aan de verbetering van de sociale structuur in de wijken. Dit doen we vanuit onze overtuiging dat je gezondheid het beste stimuleert van onderop. Hiervoor hebben we met onze partners het Helmond Preventieakkoord gesloten. Daarin leggen we de nadruk op een gezonde leefstijl. Het komende jaar werken we daarnaast verder aan het tegengaan van laaggeletterdheid door

uitvoering te geven aan het stadsplan basisvaardigheden. Met de pilot wijkgerichte aanpak maken we de start om van ketenaanpak over te gaan naar wijkgerichte aanpak. Verder wordt het huidige taalhuis doorontwikkeld, de campagne Laat taal leven in gang gezet en wordt vanaf 2023 de impact van aanbod vanuit inzet web-middelen gemonitord. Informele inloopplekken In 2023 lopen drie pilots gericht op informele inloopplekken voor kwetsbare inwonersgroepen, zoals eenzame ouderen, mensen met beginnende dementie en inwoners met psychosociale problemen. We doen dit door bestaande ontmoetingsplekken waaronder de wijkaccommodaties in de diverse wijken (beter) te benutten en inwonersinitiatieven op dit vlak te omarmen. Dergelijke plekken en initiatieven leveren een bijdrage aan het voorkomen/bestrijden van eenzaamheid, bevorderen de sociale participatie ontlasten onze mantelzorgers. Streven naar passende woonruimte Samen met woningcorporaties en zorgaanbieders stelden we in 2022 een visie op wonen, welzijn en zorg op, om ervoor te zorgen dat we ook in 2040 over voldoende passende woonruimte beschikken met voorzieningen en/of zorg in de nabijheid. In 2023 werken we deze visie gezamenlijk uit in uitvoeringsprogramma`s en/of integreren we de visie bij het vernieuwen van bestaande afspraken, zoals de prestatieafspraken met de corporaties en de woonvisie.

We hebben hierbij extra aandacht voor onze kwetsbare ouderen en kwetsbare jongeren. Ontwikkelen 24-uursvoorziening Eind 2021 stelde de gemeenteraad een conceptontwerp en programma van eisen voor een locatie voor een 24-uursvoorziening voor inwoners met meervoudige complexe problematiek vast. Het gaat om inwoners die momenteel tussen ‘wal en schip’ terecht komen. In 2022 doorliepen we een zorgvuldig traject door op basis van het vastgestelde programma van eisen mogelijke locaties te onderzoeken en analyseren. Daarnaast werken we het conceptontwerp en een financieringsplan verder uit. In 2023 leggen we een definitief ontwerp inclusief financiering voor aan de raad, tezamen met een voorstel voor een locatie. Decentralisatie Beschermd Wonen Helmond en de overige Peelgemeenten hebben de opdracht en verantwoordelijkheid om de zorg en de ondersteuning rondom Beschermd Wonen voor inwoners zo optimaal mogelijk en toekomstbestendig te organiseren. Daarnaast staat de regio voor de opgave om inhoudelijk door te ontwikkelen van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. Samen met de GR Peelgemeenten is er in 2021 vanuit de regionale visie een uitvoeringsplan 2022-2025 opgesteld waarin staat beschreven hoe we deze transformatie willen realiseren. Het uitvoeringsplan wordt jaarlijks vertaald naar een uitvoeringsagenda met concrete doelen en acties.

In 2023 bereiden we ons voor op de financiële decentralisatie die per 1 januari 2024 ingaat. Samenwerkingsagenda medisch en sociaal domein Om de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein te verbeteren stellen we samen met zorgverzekeraar CZ en Peel Duurzaam Gezond een samenwerkingsagenda voor Helmond & De Peel op. Het vertrekpunt daarbij is het regiobeeld en de gezamenlijk geformuleerde regiovisie. In 2023 stellen we de regionale opgave vast die we vertalen in een samenwerkingsagenda. Herijken subsidiestelsel sociaal domein Conform de opgave uit de Kadernota Sociaal Domein herijken we komende jaren gefaseerd het subsidiestelsel sociaal domein. Door het verstrekken van (meerjaren)subsidies met goede afspraken over kernactiviteiten, resultaten en voorwaarden, wordt actief gestuurd op het realiseren van de 36

gemeentelijke beleidsdoelen. Zo worden (wederzijdse) verantwoordelijkheden en rollen duidelijker, ontstaat er meer ruimte voor professionaliteit van de organisatie en minder focus op (monitoring van) afzonderlijke projecten en activiteiten. In 2023 ligt de focus op het verder vormgeven van een subsidieregeling voor professionele organisaties en op het vereenvoudigen van het proces voor vrijwilligersorganisaties. Mantelzorg- en cliëntondersteuning Het aantal potentiële mantelzorgers neemt de komende jaren verder af terwijl de ondersteuningsvraag juist toeneemt. Samen met de netwerkpartners van het Netwerk Mantelzorgondersteuning zorgen wij ervoor dat mantelzorgers in balans kunnen zijn. Mantelzorgers zijn tijdig in beeld, met name als overbelasting dreigt. Mantelzorgondersteuningsmogelijkheden zijn bekend bij mantelzorgers en bij verwijzers (professionals en vrijwilligers). We versterken de positie van de onafhankelijke cliëntondersteuning door de bekendheid en het bereik van de verschillende organisaties op dat terrein verder te vergroten. Daarbij richten we ons naast de inwoner op samenwerkingspartners. Actualisatie kadernota Sociaal Domein We actualiseren de Kadernota Sociaal Domein 2018-2022 voor de komende vier jaar op basis van het ambitieakkoord en actuele ontwikkelingen. Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2023

2024

2025

2026

673

Gezondheidsaanpak ruimte om te leven

400

200

674

Discriminatie onderzoek

674

Integrale kijk ouderenbeleid

100

674

VN verdrag

695

Andere overheid

400

695

Dekking uit gemeentefondsuitkering

-400

585

200

Totaal Beleidsintensiveringen Zorg en welzijn

Gezondheidsaanpak ruimte om te leven Vanuit de initiatiefgroep Ruimte om te leven, bestaande uit het Elkerliek Ziekenhuis, de Huijbregts groep, Senzer en de gemeente is een lokale coalitie gevormd tegen de sociale tweedeling. Hierbij staat het principe van Brede Welvaart centraal met een Helmondse focus. Vanuit het brede palet aan stakeholders werken we concrete initiatieven uit binnen de thema’s gezondheid, armoede en bestaanszekerheid. Hierdoor verbetert de positie van mensen met een achterstand (en in het bijzonder kinderen) structureel en worden ze weerbaarder. Discriminatie onderzoek In 2023 voeren we onafhankelijk onderzoek uit om beter inzicht te krijgen in de omvang en zwaarte van discriminatieproblematiek in Helmond. Op basis van dit onderzoek formuleren we met de stad een anti-discriminatieagenda waaraan we vanaf 2024 (of zoveel eerder als mogelijk) uitvoering geven. Deze agenda sluit aan op de aanpak voor het tegengaan van discriminatie, zoals het (wettelijk verplichte) Meldpunt Discriminatie (LEV groep), het regenboogbeleid (seksuele diversiteit) en het

werken aan een inclusieve samenleving voor mensen met dementie of met een beperking (Dementievriendelijk Helmond en het VN-verdrag). Integrale kijk ouderenbeleid In Helmond is tijdens de coronacrisis de werkgroep ‘Aandacht voor Ouderen’ opgericht, een samenwerking tussen LEV groep, Cultuurcontact, Jibb+, Zorgboog, Savant en de ouderenbonden. De focus van deze werkgroep lag aanvankelijk op het organiseren van activiteiten in coronatijd (bestrijding eenzaamheid). De werkgroep vervult een verbindende en signalerende rol in de stad als het gaat om ouderen. Wij zien in deze werkgroep een belangrijke strategische partner voor een integrale kijk op ouderenbeleid en om ouderen beter voor te bereiden op de oude dag. Daarom faciliteren en stimuleren we in 2023 deze werkgroep met behulp van een coördinator en werkbudget. Met deze middelen beogen we de werkgroep bestrijding eenzaamheid door te zetten tot 2025. VN verdrag In het ambitieakkoord is ‘inclusie’ in de breedste zin van het woord een belangrijk speerpunt. Onze inzet om van Helmond een toegankelijke stad te maken conform het VN verdrag is cruciaal voor deze ambitie. Inwoners met een beperking moeten zich welkom en veilig voelen in onze stad. Tweejaarlijks wordt er een actieplan gemaakt om uitvoering te geven aan het VN-verdrag handicap. Dit actieplan is opgesteld samen met ervaringsdeskundigen (werkgroep VN-verdrag).

We maken extra middelen vrij voor noodzakelijke acties, zoals bijvoorbeeld het opnieuw inzetten van Mystery Guests om de toegankelijkheid van (gemeentelijke) voorzieningen te toetsen, bewustwordingsacties en het bevorderen van toegankelijkheid van nieuwe ruimtelijke projecten. Andere overheid Doen wat nodig is in plaats van doen wat regel is. Waarbij niet het systeem, maar de uitwerking in de praktijk leidend is. We willen een actieve, betrouwbare en dienstbare overheid zijn; dat is de kern van de ‘Andere Overheid’. Samen met de collega’s en betrokkenen geven we hier de komende jaren verder vorm aan. Dit vraagt een andere mindset en andere werkwijzen en daarmee een verandering van de organisatie. Dat bereiken we o.a. door ervaringen van bestaande projecten, zoals ‘Maatwerk Leveren en Leren’ te betrekken bij de verdere ontwikkeling van de organisatie. Het binnenkort te agenderen participatiebeleid past ook binnen deze andere overheid. Daarbij gaan we uit van maatwerk en bieden we ruimte aan vernieuwende vormen van participatie, zoals een eventueel burgerberaad. Ook zal het wijkgericht werken en het contact met en de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen, versterkt worden.

3.3.3

Wat mag het kosten? - Is negatief / (bedragen x 1.000)

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

54.385

58.813

58.224

57.032

56.528

56.362

Baten

3.887

3.258

3.336

Saldo

-50.498

-55.555

-54.888

-53.696

-53.192

-53.027

Storting

3.084

Onttrekking

2.900

392

-50.682

-55.163

-54.496

-53.624

56.528

-53.005

Verrekening met reserves

Saldo

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. - Is negatief / (bedragen x 1.000)

2023 Lasten

2023 Baten

2023 Saldo

784

-784

642 Basisvoorzieningen accommodaties

1.947

1.373

-573

673 Basisvoorzieningen overig

2.376

-2.376

674 Maatschappelijke ondersteuning

4.937

378

-4.559

675 Specialistische ondersteuning

5.828

170

-5.659

690 Wmo individuele voorzieningen

4.201

162

-4.038

695 Wmo persoonlijke ondersteuning

38.142

1.644

-36.497

-10

58.225

3.727

-54.496

Specificatie per hoofdproduct 640 Sociale Netwerken

700 Wmo subsidieregelingen 720 Lijkbezorging Totaal Zorg en welzijn

3.4

Programma 04: Jeugd en onderwijs

3.4.1

Wat willen we bereiken?

We willen een stad zijn waar alle kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Goed en toegankelijk onderwijs is het fundament waarop kinderen en jongeren hun talenten en identiteit kunnen ontplooien en leren om in een context van diversiteit samen te leven. We constateren ook dat steeds meer kinderen, jongeren en ouders tijdens het opgroeien en opvoeden voor verschillende uitdagingen komen te staan. Dit leidt tot toenemende druk op het jeugdzorgstelsel. Waar jongeren en gezinnen hindernissen ervaren in het meedoen en vooruitkomen, bieden we zorg en ondersteuning op maat. Maar hervorming van het stelstel is nodig om de jeugdzorg betaalbaar te houden.     

We willen dat kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk opgroeien in Helmond, zodat ze ook op latere leeftijd kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Alle kinderen krijgen wat nodig is om vanaf het prille begin een kansrijke en gezonde start te maken en zich ten volle te ontwikkelen, met het accent op de eerste 1000 dagen. Alle kinderen en jongeren hebben een ontwikkelrecht, het liefst in een onderwijsomgeving waarin ze hun talenten kunnen ontwikkelen. Zo veel mogelijk jeugdigen sluiten school af met een startkwalificatie. We voorkomen voortijdig schoolverlaters en thuiszitters en benutten de talenten optimaal. Gezinnen en jongeren die ondersteuning nodig hebben bij bijv. opvoeding, inkomen, financiën of psychosociale problemen krijgen deze snel en laagdrempelig, licht waar mogelijk, zwaarder en specialistisch indien nodig. Daarbij leveren we maatwerk.

Meerjarig beleidsperspectief We gaan door met de uitvoering van de Helmondse Educatieve agenda (HEA 2020-2030) die in samenwerking met het onderwijs en de kinderopvang is opgesteld. Met deze agenda nemen we obstakels in de ontwikkelkansen van kinderen en jongeren weg en vergroten we de kansengelijkheid. Dit doen we via taalondersteuning, wereldoriëntatie, een ononderbroken ontwikkeling en een betere samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. We willen nog meer inzetten op het voorkomen van problemen door tijdig in te grijpen met bijzondere aandacht voor kinderen die uit een achterstandspositie komen: vroeg- en voorschoolse educatie en onderwijsachterstandbeleid helpen daarbij. We zetten ook het preventief jeugdbeleid voort. Preventief jeugdbeleid draagt bij aan gezond, veilig en kansrijk opgroeien. We willen daarmee onder meer voorkomen dat jongeren van het goede pad afraken en afglijden in de criminaliteit. We richten ons met het jeugdbeleid niet alleen op risico’s en problemen, maar versterken ook wat bijdraagt aan een positieve ontwikkeling van jeugdigen. Zoals het bevorderen van de weerbaarheid onder jeugdigen, extra aandacht voor opvoedondersteuning in de eerste 1000 dagen en perspectief voor jongeren die even de weg kwijt zijn en dreigen uit te vallen. We blijven verder onze wettelijke taak uitvoeren om te zorgen voor goede onderwijshuisvesting.

We gaan door met de uitvoering van projecten uit het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan of treffen samen met onderwijs voorbereidingen hiervoor (IHP 2018-2025). Tegelijkertijd werken we samen met schoolbesturen aan vernieuwing van het IHP vanaf 2026 zodat de huisvesting aansluit bij de behoefte in de stad. Gezonde en duurzame gebouwen zijn daarbij belangrijke speerpunten. Waar nodig helpen we scholen mee met het creëren van groene schoolpleinen. Voor de uitvoering van dit meerjarig beleidsperspectief werken we voor een deel samen met de volgende verbonden partijen: 40

 Stichting Zorg en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost  GGD Brabant-Zuidoost  Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs Helmond-Peelland PO en VO Een toelichting op de verbonden partij is te vinden in de paragraaf verbonden partijen.

3.4.2

Wat gaan we ervoor doen?

Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit bestuurlijke afspraken uit 2021 tussen VNG en Rijk over de jeugdhulp. De agenda moet leiden tot verbetering van de hulpverlening en een financieel beheersbaar en duurzaam jeugdstelsel. Nadat in mei 2022 duidelijk werd dat het kabinet de financiële risico's niet bij gemeenten neerlegt, zijn de gesprekken weer gestart. De Hervormingsagenda bevat naar verwachting vergaande afspraken over onder andere regionalisering, reikwijdte van de jeugdhulp en preventie, toegang tot de jeugdhulp en inkoop. De agenda is eind 2022 klaar en nieuwe afspraken worden wettelijk verankerd. Dit zal gevolgen hebben voor de Helmondse organisatie van jeugdhulp (van preventie tot hoog specialistische jeugdhulpvoorzieningen). Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en Brabantse Verbeteragenda Jeugdbescherming De huidige jeugdbeschermingsketen is complex georganiseerd met veel betrokken organisaties, zoals lokale wijkteams, Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming. Deze schakels sluiten niet altijd op elkaar aan, waardoor de juiste hulp en bescherming tekortschiet. In 2021 is het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming landelijk vastgesteld. Dit schetst op hoofdlijnen hoe de jeugdbeschermingsketen er over 5-10 jaar uit moet zien.

Daarnaast werken de vijf jeugdhulpregio's in Brabant sinds 2021 samen aan de Brabantse Verbeteragenda Jeugdbescherming. Deze agenda bevat maatregelen en acties voor de korte en middellange termijn die moeten leiden tot structurele verandering in de jeugdbeschermingsketen in onze regio. Verdere uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda (HEA) We intensiveren de uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda om (gelijke) kansen van jeugdigen te versterken. Samenwerking tussen kinderopvang, onderwijs en jeugdhulp blijft daarbij van groot belang. Vanuit de vier vastgestelde pijlers uit de HEA zetten we in 2023 extra in op:     

De uitvoering van een Pilot passende kinderopvang als nieuw aanbod vooruitlopend op mogelijke Rijksmiddelen Het starten van kansrijke pilots op het gebied van onderwijs-zorgarrangementen samen met scholen en andere mogelijke partners. Het verder uitbreiden en structureel borgen van de Verlengde Schooldag op scholen met een hoge achterstandsscore. Het voorkomen van (taal)achterstanden door de inzet van een bieb op alle scholen in Helmond Het voorkomen van voortijdig schooluitval onder andere via voortzetting van de pilot M@ZL, waarbij GGD, scholen en leerplicht samen inzetten op signaleren en voorkomen van verzuim.

Verder stellen we in 2023 samen met onderwijs en kinderopvang een nieuw beleidsplan op voor vooren vroegschoolse educatie (VVE) en onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Schoolontbijt Een schoolontbijt is een van de mogelijkheden om kansengelijkheid van schoolgaande kinderen te vergroten. In 2023 onderzoeken we samen met scholen en eventueel kinderopvang welke behoefte er

is en in welke vorm(en) zo'n schoolontbijt te realiseren is vanaf schooljaar 2023-2024. Streven is dat dat de kinderen op de 10 scholen in de aandachtwijken elke dag gezond kunnen ontbijten. Preventie Jeugd We versterken het preventief jeugdbeleid dat is gericht op gezond, veilig en kansrijk opgroeien. In 2023 richten we ons op:  Het voortzetten van de integrale aanpak van risicojeugd. We bieden perspectief en stellen grenzen. We investeren extra in kennis en expertise om ook vanuit veiligheidsperspectief de aanpak kracht bij te zetten  Het herijken van het preventief jeugdaanbod. Op basis van data over de staat van onze jeugd en duiding daarvan met betrokken partners, geven we een impuls daar waar inzet op preventie het meeste oplevert. En met interventies die aantoonbaar werken.  Het vernieuwen van het jongerenwerk, samen met de uitvoeringsorganisaties van het jongerenwerk in onze stad. Duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen In 2023 voeren we met schoolbesturen een volledige herijking van het IHP uit voor de periode vanaf 2026 om duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen te realiseren. Voorop staat een evenwichtige spreiding over de stad. De besluitvorming over het nieuwe IHP vindt plaats in 2023. Belangrijke onderdelen van dit plan zijn: 



Een visie op actuele ontwikkelingen. Zoals de vorming van Integrale Kind Centra om de doorlopende leerlijn te bevorderen, het breder inzetten van schoolgebouwen voor de wijk, het verduurzamen van vastgoed, de doordecentralisatie van huisvestingsgelden en het goed inrichten van bouwheerschap. Een oplossing voor knelpunten in het huidige schoolgebouwenbestand. De huidige gebouwen zijn deels verouderd, onvoldoende flexibel en ongeschikt voor medegebruik. Ook zijn lang niet alle gebouwen toekomstbestendig en duurzaam. Een fasering van de schoolgebouwen die worden ontwikkeld voor de komende periode (20262040).

Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2023

2024

2025

2026

405

Gelijke kansen HEA

700

405

Dekking binnen programma 4

-350

405

Preventie jeugd

100

410

Invoeren schoolontbijt

150

600

Totaal Beleidsintensiveringen Jeugd en onderwijs

Gelijke kansen HEA en dekking Ter stimulering kansengelijkheid wordt er ingezet op de verbinding kinderopvang en onderwijs.

Preventie jeugd Speerpunten Voortzetten preventief jongerenbeleid en Jeugdvriendelijke stad. Betreft een intensivering van preventie. Deze richt zich op het voorkomen van het ontstaan van problemen, het in goede banen leiden van beginnende problematiek en het voorkomen dat problemen weer terugkeren. Invoeren schoolontbijt Steeds minder kinderen starten hun dag met een ontbijt. Uitgangspunt van het schoolontbijt is dat alle kinderen op 10 scholen in de aandachtswijken in Helmond elke dag gezond kunnen ontbijten. De aanvraag van het additioneel benodigde bedrag is gebaseerd op het doen van onderzoek om het schoolontbijt in te voeren. Knelpunten (bedragen x € 1.000)

Hoofd Knelpunten product 409

2023

Aanvullende besparingsopgave Jeugdzorg

Totaal Knelpunten Jeugd en onderwijs

2024

2025

2026

- -1.100 -1.100

Aanvullende besparingsopgave Jeugdzorg Naast de besparingsopgave die volgt uit de uitspraak van de Commissie van Wijzen heeft het kabinet besloten tot het realiseren van een aanvullende besparing van structureel € 511 miljoen, welke een Rijksverantwoordelijkheid is gemaakt. Concreet betekent dit dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden door bijvoorbeeld de invoering van een eigen bijdrage. Ook draagt het Rijk het budgettaire risico ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden.

3.4.3

Wat mag het kosten? - Is negatief / (bedragen x 1.000)

Rekening

Begroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Lasten

54.645

56.002

58.172

54.542

53.083

53.025

Baten

7.006

6.091

6.118

Saldo

-47.638

-49.911

-52.054

-48.423

-46.965

-46.906

Storting

4.119

Onttrekking

1.144

846

1.899

1.580

330

323

-50.614

-49.065

-50.155

-46.843

53.083

-46.583

Verrekening met reserves

Saldo

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. - Is negatief / (bedragen x 1.000)

2023 Lasten

Specificatie per hoofdproduct

2023 Baten

2023 Saldo

403 Sociale Netwerken

226

404 Basisvoorzieningen accommodaties

863

853

-10

405 Basisvoorzieningen overig

3.999

500

-3.499

406 Maatschappelijke ondersteuning

9.489

4.310

-5.179

409 Specialistische ondersteuning

35.979

1.050

-34.929

410 Huisvesting onderwijs

6.237

930

-5.307

478 Techniekeducatie

-89

575 Openbare speelgelegenheden

350

-346

Voortijdig Schoolverlaten/Leerplicht/RMC

941

370

-570

58.173

8.017

-50.155

681

Totaal Jeugd en onderwijs

-226

3.5

Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie

3.5.1

Wat willen we bereiken?

Cultuur is van en voor iedereen. Van professionele kunstenaars tot de muziekschool om de hoek. Cultuur verbindt en verbroedert en zorgt voor ontmoeting tussen mensen. De afgelopen jaren hebben we met name tijdens de coronacrisis gemerkt hoe we het missen als het er niet is. We willen dat iedereen in onze stad gebruik kan maken van culturele voorzieningen. Dit vraagt om een cultureel aanbod dat past bij de omvang van de stad.        

Onze cultuurvoorzieningen moeten meegroeien met de schaalsprong die we in Helmond gaan maken. We hebben extra aandacht voor de jeugd en de bredere functie van cultuur (zoals vestigingsklimaat, inclusiviteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid). We versterken onze culturele basisinstellingen door ze zichtbaarder te maken in de stad en te verbinden met de omgeving. Samen met partners binnen BrabantStad, het Stedelijk Gebied Eindhoven en de Peel werken we aan profilering en versterking van ons aanbod van voorzieningen en evenementen. We willen meer ruimte creëren voor culturele experimenten en ateliers voor cultuurmakers. We willen dat evenementen ook echt bij Helmond en onze inwoners passen. We werken aan de ontwikkeling van een evenemententerrein bij recreatieplas Berkendonk. Berkendonk blijft als recreatiegebied openbaar en gratis toegankelijk. Ons erfgoed laat zien wie we zijn en waar we vandaan komen. Het in stand houden van en zichtbaar maken van erfgoed is daarom belangrijk.

Meerjarig beleidsperspectief Voor een hoogwaardig woon- en vestigingsklimaat zijn cultuur en vrijetijdsvoorzieningen van groot belang. Het Helmondse cultuuraanbod moet zowel kwalitatief als kwantitatief passen bij de omvang en ambities van de stad. Het voorzieningenniveau en cultuuraanbod moet meegroeien met de schaalsprong waar Helmond voor staat. Om aan te sluiten bij het tempo van de andere Brabantse grote steden moet het ambitieniveau over de hele linie omhoog. Immers, culturele voorzieningen zijn belangrijk om bestaande bewoners, bedrijven en bezoekers aan de stad te binden en bewoners, bedrijven en bezoekers aan te trekken. Cultuur moet toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht leeftijd, achtergrond en inkomen. Cultuurparticipatie en vrijetijdsbesteding dragen bij aan brede welvaart. Ze verstevigen de verbinding met anderen, stimuleren persoonlijke ontwikkeling en voorkomen eenzaamheid. Specifiek jonge mensen in kwetsbare posities zijn gebaat bij een veilige plek waar ze hun verhaal kwijt kunnen en positieve ervaringen opdoen. Actieve cultuurparticipatie helpt daarbij; het vergroot hun veerkracht. In 2019-2022 is daarom een cultuurverbinder (cultuurcoach) aangesteld bij CultuurContact. Dit zetten we voort.

Doorontwikkeling culturele basisinstellingen Sinds enkele jaren werken De Cacaofabriek, Museum Helmond, Kunstkwartier, Bibliotheek en Het Speelhuis nauw samen aan verdere professionalisering en kwaliteitsverbetering met aandacht voor regionale samenwerking. De samenwerking moet leiden tot een verdere versterking van de Helmondse culturele basisinfrastructuur. Dit doen we onder meer door een fysieke impuls te realiseren, waarbij we de instellingen beter verbinden met hun omgeving.

Ruimte voor experiment en vernieuwing Creatieve en kunstzinnige activiteiten zijn van groot belang voor de ontwikkeling van een stad. Ze vormen een voedingsbodem voor tal van nieuwe ontwikkelingen en kruisbestuivingen, zowel op cultureel gebied als op sociaal en economisch gebied. Wij willen dat kunstenaars, ontwerpers en andere creatievelingen zich in Helmond vestigen (of terug keren na hun opleiding) en de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Dit doen we onder andere door het beschikbaar stellen van betaalbare ateliervoorzieningen/broedplaatsen en laagdrempelige expositie- en ontmoetingsplekken in de stad. Jeugd en Cultuureducatie In Helmond ligt de focus van het cultuuronderwijs op de basisscholen. Met de culturele partners bezien we actief hoe we jongeren meer en beter kunnen bereiken, gericht op actieve cultuurparticipatie. Bijvoorbeeld door middel van bibliotheekpunten in scholen. Daarnaast organiseren de culturele organisaties gezamenlijk met de scholen voor voortgezet onderwijs een jaarlijkse cultuurweek voor alle middelbare scholieren in Helmond. De eerste editie vond plaats in het voorjaar van 2022.

3.5.2

Wat gaan we ervoor doen?

Coronacrisis De culturele- en de vrijetijdssector zijn hard geraakt door de coronacrisis. Voor 2023 is de situatie nog onzeker. We helpen de sector de coronacrisis zo goed mogelijk te doorstaan en daar zo sterk mogelijk uit te komen. Dit doen we, net als in de afgelopen jaren, door de culturele basisinfrastructuur te verstevigen, de cultuursector voor zover nodig en mogelijk te ondersteunen en ook door culturele activiteiten en evenementen te stimuleren. Nieuw provinciaal beleid Naar verwachting wordt het nieuwe provinciale beleidskader ‘Levendig Brabant 2030’ eind dit jaar vastgesteld. Het is een integraal beleidskader voor de beleidsvelden Vrije Tijd, Cultuur, Sport en Erfgoed. Dit beleidskader krijgt een vertaling in een uitvoeringagenda 2024-2028. Binnen deze kaders werken we onder andere samen met de provincie aan het vervolg op het regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’. Cultuurvisie 2040 Het voorzieningenniveau en het cultuuraanbod moeten meegroeien met de schaalsprong waar Helmond voor staat. Helmond wil een cultureel klimaat dat past bij de stad: een stedelijk cultureel leven met een volwaardige positie binnen BrabantStad, de Brainportregio en De Peel. In 2023 stellen we samen met de stad een visie op voor de langere termijn (2040) inclusief een meerjarig uitvoeringsprogramma.

Uitwerking impuls cultuur In de Crisis- en Herstelnota is € 2 miljoen opgenomen voor het meer zelfvoorzienend en toekomstbestendig maken van het culturele voorzieningenniveau in Helmond. In dit kader werken we aan een nieuwe entree en publieksvoorzieningen voor Museum Helmond, een buitenpodium en urban voorziening voor De Cacaofabriek en het aanlichten van plaatsen van zitmeubilair bij Het Speelhuis. Uit de middelen die beschikbaar zijn gesteld voor activiteiten gericht op het verlevendigen van het stadscentrum, resteert nog ruimte. Hiervoor geven we organisatoren van activiteiten ook in 2023 de mogelijkheid subsidieaanvragen in te dienen.

Samenvoeging Kunstkwartier en Bibliotheek In 2021 is een onderzoek gestart om de mogelijkheden voor gezamenlijke huisvesting te onderzoeken. Dit proces heeft vertraging opgelopen; de oorspronkelijke doelstelling van gezamenlijke huisvesting in 2023 wordt niet gehaald. Het lopende onderzoek moet de haalbaarheid duidelijk maken en vormt de basis voor besluitvorming in 2023. Annatheater Op dit moment loopt een onderzoek plaats naar het toekomstperspectief van het Annatheater. Dit onderzoek is gericht op het ontwikkelen van scenario’s, waarbij duidelijk moet worden wat nodig is voor een duurzame toekomst van het theater. Berkendonk In 2022 hebben we het terrein aan de zuidwestkant van de recreatieplas (voormalig zanddepot) ingericht als tijdelijk evenemententerrein. Het haalbaarheidsonderzoek naar de realisatie van een definitief evenemententerrein bij Berkendonk loopt nog. We verwachten de resultaten hiervan in 2023 te kunnen presenteren. Indien uit het onderzoek blijkt dat de realisatie van een evenemententerrein haalbaar is, nemen we de uitvoering hiervan ter hand. Actualiseren erfgoedbeleid We actualiseren het beleid op het gebied van erfgoed, monumentenzorg en archeologie zodat we goed voorbereid zijn op de invoering van de Omgevingswet. Onderdeel hiervan is het opstellen van een uitvoeringsagenda voor de komende jaren inclusief een financieel kader.

Ruimte voor experiment en vernieuwing Dit jaar zijn we met het project VOLOP gestart met de realisatie van (tijdelijke) creatieve initiatieven in leegstaande panden. We onderzoeken samen met Stichting Weeshuisjes de mogelijkheden voor de (tijdelijke) invulling van leegstaande brugwachtershuisjes langs het kanaal met sociaal, culturele en maatschappelijke initiatieven.

Beleidsresultaat verbonden partijen / samenwerkingsverbanden Toekomststrategie voorzieningen en evenementen Met onze partners in het Stedelijk Gebied Regio Eindhoven hebben we de gezamenlijke toekomststrategie “Groots” opgesteld voor voorzieningen en evenementen in het stedelijk gebied. In 2022 zijn we begonnen met uitvoering, in 2023 geven we hier een vervolg aan. Acties regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’ Met onze partners in BrabantStad werken we samen aan de versterking van kunst en cultuur in Brabant. Op basis van het regioprofiel ‘BrabantStad maakt het 2021-2024’ wordt voor de periode 2023-2024 een werkplan gemaakt. Hierbij wordt ingezet op de maatschappelijke waarde van kunst en cultuur in relatie tot thema’s zoals jongeren, gezondheid en duurzaamheid.

Beleidsintensivering (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2023

2024

2025

2026

525

Verhogen budget evenementen

542

1e cultuurcoach verlengen, 2e cultuurcoach erbij

542

Regionale samenwerking cultuur SGE culturele voorzieningen en evenementen

542

Urban activiteiten

120

105

305

175

105

Totaal Beleidsintensiveringen Cultuur, toerisme en recreatie

Verhogen budget evenementen Evenementen zijn een belangrijk onderdeel van ons culturele aanbod. Het verhoogt de attractiviteit van de stad, voor zowel bewoners als bezoekers. We zetten in op evenementen die ook echt bij Helmond en onze inwoners passen. Variërend van een hoog cultureel niveau voor de ‘echte cultuurfanaten’, tot evenementen met een meer volks karakter. In alle gevallen stellen we eisen aan het duurzame karakter van evenementen. Om de gevolgen van de stijgende prijzen (gedeeltelijk) op te vangen verhogen we het budget voor evenementen. 1e cultuurcoach verlengen, 2e cultuurcoach erbij Sport, cultuur en vrijetijdsbesteding dragen bij aan brede welvaart. In 2019-2022 is een cultuurcoach aangesteld bij CultuurContact. De verbinder is van grote waarde voor de kwaliteit van cultuureducatie, cultuurparticipatie en het leggen van verbindingen tussen cultuur, onderwijs, sport en welzijn. In Helmond is een netwerk ontstaan, waarbij professionals vanuit cultuur en zorg en welzijn elkaar makkelijk kunnen vinden. Dit vinden wij zo waardevol dat we hierin extra investeren met een tweede cultuurcoach. Regionale samenwerking cultuur SGE culturele voorzieningen en evenementen In 2021 hebben de raden van de negen samenwerkende gemeenten van de MRE de strategie ‘Groots’ vastgesteld. Eind 2021 is er een uitvoeringsprogramma voor de komende jaren vastgesteld.

De plannen voor 2022 en 2023 zijn bescheiden gehouden, zodat de uitvoering past binnen bestaande personele en financiële kaders. Voor de uitvoering na 2023 is nog geen dekking. Urban activiteiten In het ambitie akkoord is opgenomen dat Helmond een urban voorziening mist. Uit onderzoek is gebleken dat er zeker behoefte is aan een (indoor) voorziening op gebied van urban culture en sports. Er is een levendige urban cultuur, maar de doelgroep trekt naar één van de andere B5 steden. Urban past niet in een vakje; het raakt aan cultuur, sociale connecties, sport, gebiedsontwikkelingen, economie en nog veel meer. We zetten in op drie lijnen: 1) er is behoefte aan een indoor locatie; 2) er is behoefte aan een outdoorlocatie in het centrum; 3) de al bestaande voorzieningen moeten worden verbeterd. De laatste twee zijn mogelijk realiseerbaar vanuit bestaande middelen. De urban indoor voorziening vraagt echter om meer.

Knelpunten (bedragen x € 1.000)

Hoofd Knelpunten product

2023

2024

2025

2026

502

Terugdraaien bezuiniging Bibliotheek en Kunstkwartier 2023

520

542

Verzelfstandiging Speelhuis/Cacaofabriek

210

220

180

155

Totaal Knelpunten Cultuur, toerisme en recreatie

730

220

180

155

Terugdraaien bezuiniging Bibliotheek en Kunstkwartier 2023 In het kader van een eerdere bezuinigingsoperatie werd door de gemeenteraad bepaald dat er door gezamenlijke huisvesting te realiseren voor de instituten Bibliotheek Helmond-Peel en Kunstkwartier er een efficiencyslag kon worden gemaakt. Hieraan werd een bezuinigingstaakstelling verbonden van € 520.000 per jaar, ingaande op 1 januari 2023. Echter het is niet mogelijk gebleken om deze taakstelling per de beoogde datum in te vullen. Het niet in kunnen vullen van de taakstelling maakt financiering van 2023 noodzakelijk. Verzelfstandiging Speelhuis/Cacaofabriek Per 1 januari zal theater Het Speelhuis en De Cacaofabriek gezamenlijk een concern vormen. Bij de berekeningen om te komen tot een exploitatieplaatje van de verzelfstandiging en het toekomstbestendig en financieel gezond kunnen functioneren, is gewerkt met inschattingen. Twee zaken behoeven aanpassing. Bij de raming van de dekking is € 120.000 voor de kosten van directie niet meegenomen. Daarnaast is inmiddels duidelijk dat de gevolgen van corona langer na-ijlen, waardoor de berekende efficiencyvoordelen, een langere aanloop periode zullen hebben. Met andere woorden, het zal langer duren voordat de efficiencyvoordelen (zoals cultureel ondernemerschap en andere synergievoordelen) kunnen worden ingeboekt.

De bedragen zijn inclusief indexering van de cijfers van het onderzoeksrapport Courante. Investeringen (bedragen x € 1.000)

Voorgenomen investeringen 2023 Hoofd Investering product

Bruto

Verwachte

Netto

investering

bijdrage

investering

520

Bibliotheek op iedere Helmondse School

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11906804/1