Programmabegroting 2022-2025 (verbeterd exemplaar; def versie)
Tekst van het document
45
Nieuw provinciaal beleid Noord-Brabant kent recent een nieuw provinciebestuur, dat heeft aangekondigd de door het vorige college doorgevoerde bezuinigen op ‘Vrijetijd, Cultuur, Sport en Erfgoed’ terug te willen draaien. Komend jaar werkt de provincie aan een nieuw beleidskader ‘Levendig Brabant’, gevolgd door een Uitvoeringskader waarin zij het nieuwe beleid nader uitwerken. Binnen deze kaders werken we samen met de provincie aan een vervolg op het Regioprofiel Brabantstad. Wat gaan we het aankomende jaar doen? Opvangen gevolgen corona cultuursector In 2020 en 2021 hebben we, waar nodig, de cultuursector ondersteund en maatregelen genomen om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Het is van belang om de situatie nauwgezet te blijven monitoren en waar nodig aanvullende maatregelen te nemen. Uitwerking corona impuls cultuur In de Crisis- en Herstelnota is € 2 miljoen opgenomen voor het meer zelfvoorzienend en toekomstbestendig maken van het culturele voorzieningenniveau in Helmond. Dit doen wij door middel van een fysieke impuls in de culturele basisinfrastructuur, waarbij we de instellingen beter willen verbinden aan hun omgeving. Concreet gaat het om een nieuwe entree en publieksvoorzieningen voor Museum Helmond, een buitenpodium en urban voorziening voor De Cacaofabriek en het aanlichten van plaatsen van zitmeubilair bij Het Speelhuis.
Verdere uitwerking en realisatie volgen in 2022. Naast de genoemde € 2 miljoen is er in 2021 en 2022 in totaal € 300.000 beschikbaar als subsidiebudget voor activiteiten gericht op het verlevendigen van het stadscentrum. Fusie Speelhuis en Cacaofabriek In 2021 vindt besluitvorming plaats over verzelfstandiging van theater Het Speelhuis en fusie met De Cacaofabriek in een concern-construct. Het doel is een bloeiend cultureel klimaat in Helmond, waarbij de Cacaofabriek en Het Speelhuis, binnen eigentijdse en verantwoorde randvoorwaarden én binnen de door de gemeente Helmond te stellen kaders, hun bijdrage kunnen leveren aan de verdere ontwikkeling van de stad. Samenvoeging Kunstkwartier en Bibliotheek In 2021 is het proces gestart om in overleg met beide instellingen de mogelijkheden voor gezamenlijke huisvesting te onderzoeken. Door de synergievoordelen en de mogelijkheden die er nu al zijn voor het gebruik van andere locaties – zoals de bibliotheek op school – is de verwachting dat hierdoor beduidend minder ruimte nodig is voor de centrale huisvesting van beide instellingen. Cultuurprofiel Om het door uw raad vastgestelde Cultuurprofiel te concretiseren en zichtbaar te maken, zoeken we aansluiting met het Centrum+ perspectief. Daarbij gaat het om bijvoorbeeld kunstenaarsateliers in leegstaande panden, murals, coronaproof buitenfaciliteiten en programmering et cetera.
Actualiseren erfgoedbeleid We actualiseren het beleid op het gebied van erfgoed, monumentenzorg en archeologie om dit goed te kunnen borgen binnen het instrumentarium van de Omgevingswet. Onderdeel van de actualisatie van beleid is het inventariseren en waarderen van de cultuurhistorische waarden boven de grond en de realisatie van een cultuurhistorische waardenkaart. Hiervoor is een cultuurhistorisch onderzoek gaande in de wijken Binnenstad, Mierlo-Hout, Stiphout, Warande en Brouwhuis waarbij we ook de kennis van lokale erfgoedorganisaties en -vrijwilligershistorici inzetten. De verwachting is dat het onderzoek in 2021 wordt afgerond. 46
Vrijetijdsbeleid De actualisatie van het vrijetijdsbeleid nemen we mee in de ontwikkeling van de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan.
Beleidsresultaat verbonden partijen / samenwerkingsverbanden Toekomststrategie voorzieningen en evenementen Met onze partners in het Stedelijk Gebied Regio Eindhoven hebben we een gezamenlijke toekomststrategie opgesteld voor voorzieningen en evenementen in het stedelijk gebied. In 2021 stellen we daarnaast een Uitvoeringsprogramma op. Vanaf 2022 gaan we aan de slag met de hierin opgenomen activiteiten. Acties regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’ Met onze partners in BrabantStad concretiseren we acties uit het regioprofiel ‘BrabantStad maakt het’. Voor de programmalijnen Talentontwikkeling, Publiekswerking, Internationalisering en Cultuureducatie- en participatie zijn er kansen en acties benoemd voor samenwerking. Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)
Hoofd Beleidsintensivering product
2022
2023
2024
2025
515
Voldoen aan wet en regelgeving Cacaofabriek en Speelhuis
195
195
195
195
542
Voldoen aan wet en regelgeving Cacaofabriek en Speelhuis
375
375
375
375
542
Concernvariant speelhuis
45
-205
-310
-310
615
365
260
260
Totaal Beleidsintensivering Cultuur, toerisme en recreatie
Voldoen aan wet en regelgeving Cacaofabriek en Speelhuis Het is van cruciaal belang dat beide organisaties in staat zijn om een toekomstbestendige bedrijfsvoering te voeren en te voldoen aan wet- en regelgeving, zodat de culturele hoofdas van Helmond voldoet aan de vereisten van deze tijd. Concreet gaat het om de Fair Practice Code, de Governance Code Cultuur en het voorkomen van situaties waarin het ondernemerschap van, met name Het Speelhuis, conflicteert met de voorschriften van de Wet Markt en Overheid. Concernvariant speelhuis Voor theater Het Speelhuis en De Cacaofabriek is voorgesteld om toe te werken naar een situatie die voor de stad, de inwoners en beide culturele voorzieningen van meerwaarde is. We werken toe naar een situatie waarin het theater verzelfstandigt en een fusie aangaat met De Cacaofabriek, in een concernconstructie waarin overheadkosten kunnen worden gedeeld en betere afstemming in de programmering kan plaatsvinden. Samen ontstaat er massa en slagkracht en kunnen zij een serieuze speler zijn in de Brainportregio en De Peel. Door vanuit twee merken te blijven opereren behouden beide instellingen hun eigenheid, hun karakter en daarmee ook hun aantrekkelijke positie die ze in de afgelopen jaren hebben opgebouwd. Er wordt uitgegaan van een ingroeimodel waarbij het voordeel in drie jaar oploopt en leidt tot lagere structurele uitgaven.
47
3.5.3
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)
Rekening
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
12.684
12.804
13.723
13.357
13.242
13.147
Baten
2.903
2.807
2.807
3.327
3.327
3.327
Saldo
-9.782
-9.997
-10.916
-10.030
-9.916
-9.820
Verrekening met reserves
Storting
186
Onttrekking
460
267
239
239
228
226
-9.508
-9.730
-10.677
-9.791
-9.688
-9.539
Saldo
In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)
Specificatie per hoofdproduct
2022 Lasten
502 Stichting kunstkwartier
1.834
-1.834
79
-79
505 Beeldende kunst en vormgeving
2022 Baten
2022 Saldo
510 Museum
1.890
189
-1.701
515 Speelhuis
2.708
1.077
-1.631
520 Bibliotheek Helmond-Peel
2.693
805
-1.888
522 Amateur.kunstbeoefening
411
525 Evenementen festiviteiten
833
284
-549
530 Monumentenzorg en archeologie
577
24
-553
540 Toeristische aangelegenheden
627
102
-525
2.072
565
-1.507
13.723
3.046
-10.677
542 Overige culturele aangelegenheden Totaal
48
-411
3.6
Programma 06: Sport en bewegen
3.6.1
Wat willen we bereiken?
We streven naar een eigentijdse en duurzame infrastructuur, met een vitale verenigingsstructuur voor sport en beweging. Sport en sportieve recreatie dragen bij aan een gezonde, inclusieve en positieve stad. We stimuleren en ondersteunen gezond gedrag, bewegen en/of ontmoeten.
Meerjarig beleidsperspectief Het bevorderen van sport- en bewegingsactiviteiten draagt bij aan de realisatie van de speerpunten op het terrein van jeugd, onderwijs, gezondheid en participatie. Goede sportinfrastructuur Sport- en Beleefcampus De Braak ontwikkelen we de komende jaren tot een dagelijks bruisend sport-, onderwijs- en gezondheidspark midden in de stad. Het gaat als katalysator dienen voor een gezond leefklimaat waarin sport, gezondheid en leren samengaan. Een combinatie van onderwijs, gezondheid en sport in een multifunctioneel, duurzaam en innovatief complex. Met grote sociale en maatschappelijke meerwaarde voor omliggende wijken (drie van de vier omliggende wijken zijn aandachtswijken in het gezondheidsbeleid), maar ook voor de hele stad en regio. Met een nieuw eigentijds zwembad kunnen we de stad bedienen voor zweminstructie, verenigingszwemmen en diverse beweegactiviteiten. We zetten in op robuuste sportparken conform onze eerder vastgestelde sportvisie, waarin meerdere maatschappelijke functies samenkomen en die ook buiten de piekuren kunnen worden gebruikt. We investeren in het verduurzamen van sportaccommodaties. In samenwerking met het onderwijs, de wijkraden en sportverenigingen zoeken we naar voldoende sport- en beweegmogelijkheden in de wijken. Vitale sportaanbieders Vitale sportverenigingen zijn het uitgangspunt.
We ondersteunen daarom vernieuwende concepten binnen sportverenigingen en sportinfrastructuren. De gemeente stimuleert verenigingen om naast een sportieve functie ook een maatschappelijke functie te vervullen. Samenwerken is hierin belangrijk. We intensiveren en stimuleren de samenwerking tussen verenigingen onderling. Daarnaast blijven we de voetbalverenigingen ondersteunen door de inzet van een voetbalcoördinator om intensiever samen te werken aan het versterken van het voetbalklimaat. Leven lang sporten en bewegen We bevorderen dat zoveel mogelijk inwoners van Helmond - jong en oud - georganiseerd en ongeorganiseerd kunnen sporten en bewegen. De buurtsportcoaches van Jibb+ maken ook steeds meer gebruik van de openbare ruimte om inwoners te verleiden om te gaan bewegen. We stimuleren onze inwoners om met (nieuwe) sporten kennis te maken. Dat doen we via sportactiviteiten georganiseerd door onder andere Stichting Jibb+ en sportverenigingen. In de aandachtswijken bieden we via het programma Duurzame en Gezonde Stad extra interventies aan om gezondheid te bevorderen. We hebben ook ruimte voor anders georganiseerde sporten en bewegingsactiviteiten. We stimuleren laagdrempelig bewegen in de eigen wijk door middel van beweegroutes en buurtsportcoaches.
49
3.6.2
Wat gaan we ervoor doen?
Wat gaan we het aankomende jaar doen? Sport- en Beleefcampus De Braak Campus De Braak bestaat uit twee fases. In fase 1 is de nieuwe multifunctionele sportaccommodatie (MFSA), 8 sportvelden en het nieuwe Dr. Knippenberg voorzien. In fase 2 is het nieuwe zwembad voorzien en voor de rest van fase 2 zal worden gestart met de gebiedsontwikkeling. De aanbesteding voor een nieuwe en duurzame zwemvoorziening is inmiddels afgerond; in 2022 start de realisatie van de nieuwbouw. In 2022 wordt een besluit genomen over de exploitatie. In 2024 wordt de MFSA in gebruik genomen, voor de start van het nieuwe schooljaar en voetbalseizoen. Ook zal dan de rest van de buitenruimte en voetbalvelden worden aangelegd. De campus wordt gefaseerd aangelegd; twee nieuwe sportvelden en het Dr. Knippenbergcollege zijn al opgeleverd in 2021. Als alles volgens planning blijft lopen worden in 2021 en 2022 nog twee sportvelden aangelegd en start in het derde kwartaal van 2022 de bouw van de multifunctionele sportaccommodatie. Lokaal Sportakkoord Helmond 2020-2022 Middels een uitvoeringsprogramma Lokaal Sportakkoord Helmond 2020-2022 geven we in samenwerking met sport- en beweegaanbieders en partners op lokaal en, waar mogelijk, regionaal niveau een impuls aan het sport- en beweegaanbod.
Uitvoeringsplan sport- en beweegnota 2021-2030 In 2022 stellen we tweejarige uitvoeringsplannen vast bij de in 2021 vastgestelde sport- en beweegnota. Verenigingsondersteuning Een van de onderwerpen die terugkomt in de vastgestelde sport- en beweegnota is verenigingsondersteuning. Gezien de impact door de coronamaatregelen is dit een belangrijk thema na de crisis. Verschillende organisaties hebben kennis in huis, het is belangrijk om hier slimme verbindingen in te leggen en de behoefte van de sportaanbieder te inventariseren.
Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)
Hoofd Beleidsintensivering product
2022
2023
2024
2025
65
65
550
Raadsbesluit Zevenklapper De Braak
572
Toezicht en beheer Berkendonk
150
150
150
Totaal Beleidsintensivering Sport en bewegen
150
215
215
Raadsbesluit Zevenklapper De Braak Op 1 december 2020 heeft uw raad besloten tot extra investeringsruimte voor de realisatie van SBC De Braak, als gevolg van meerkosten en het aangepaste schetsontwerp van de MFSA Plan 3.0. De financiële consequenties daarvan bedragen vanaf 2024 per saldo € 250.000. Dit betreft € 185.000 kapitaallasten, die ten laste komen van het kapitaallastenplafond en € 65.000 heeft betrekking op de exploitatielasten van de MFSA plan 3.0. Toezicht en beheer Berkendonk De exploitatie van Berkendonk wordt tot en met 2022 incidenteel gefinancierd uit de bestemmingsreserve Groene Peelvallei. Vanaf 2023 is deze reserve leeg en kunnen we hier niet meer 50
op terugvallen. We stellen daarom voor om vanaf 2023 jaarlijks € 150.000 in de begroting op te nemen voor de exploitatie (toezicht en beheer) van recreatieplas Berkendonk. Hierbij betrekken we ook de motie van uw raad over de toegankelijkheid van Berkendonk. Investeringen (bedragen x € 1.000)
Voorgenomen investeringen 2022 Hoofd Investering product 550 Evenemententerrein Berkendonk Totaal Sport en bewegen
Bruto Verwachte Netto investering bijdrage investering 100 0 100 100 0 100
Evenemententerrein Berkendonk Het college heeft vorig jaar besloten onderzoek te doen naar de realisatie van een (volwaardig) evenemententerrein in Berkendonk. Inmiddels zijn er een aantal scenario’s in beeld. Voordat hier een keuze uit gemaakt wordt, is het belangrijk om een zorgvuldig planproces te doorlopen. Hierin worden betrokken partijen (o.a. evenementenbranche en huidige gebruikers Berkendonk) en uw raad meegenomen. Met de uitkomst van deze belangenafweging zal een definitieve keuze gemaakt worden en kan tot uitvoering worden overgegaan. Op z’n vroegst in 2022 kan dan gebruik gemaakt worden van dit nieuwe evenemententerrein.
3.6.3
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)
Rekening
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
6.158
7.924
7.096
6.860
7.479
10.270
Baten
747
1.530
1.499
1.391
1.391
1.391
Saldo
-5.411
-6.394
-5.597
-5.469
-6.088
-8.879
Verrekening met reserves
Storting
1.500
Onttrekking
1.041
1.343
444
294
280
3.146
Saldo
-4.370
-5.051
-5.153
-6.678
-5.811
-5.736
In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)
Specificatie per hoofdproduct 550 Sport en bewegen
2022 Lasten
2022 Baten
2022 Saldo
6.844
1.787
-5.057
570 Groenvoorzieningen - recreatie
42
572 Recreatiegebieden
210
156
-54
7.096
1.943
-5.153
Totaal
51
-42
3.7
Programma 07: Economisch beleid en werkgelegenheid
3.7.1
Wat willen we bereiken?
Onze ambitie is een verbinding leggen tussen een competitieve economie en maatschappelijke opgaven. Een meer circulaire economie, waar hergebruik van producten, reststromen en grondstoffen centraal staat. Een schone, wendbare en toekomstgerichte industrie. In een tijd van transitie door digitalisering en robotisering kansen verzilveren en nieuwe banen ontwikkelen, met name door stimulering van ondernemerschap en aandacht voor (om)scholing. Ondersteund door de Brainport Nationale Actieagenda. Kansen creëren door een extra inzet op sterke economische speerpunten in onze stad: ‘Automotive’, ‘Food Tech’, ‘Slimme Maakindustrie’ en het breed aanwezige MKB. Onze economische groei wordt niet belemmerd door een gebrek aan de juiste talenten. Talent voor ieder werk en werk voor ieder talent.
Meerjarig beleidsperspectief Economische groei en rendement moeten hand in hand gaan met duurzaamheid en daarom wordt nadrukkelijk ingezet op circulaire economie. Bereikbaarheid is een belangrijke voorwaarde voor economische ontwikkeling. Dit aspect wordt meegenomen in Programma 10. Het stimuleren van de economische speerpunten Automotive, Food Technology en Slimme Maakindustrie wordt gecontinueerd. De Brainport Nationale Actieagenda geeft mogelijkheden om sneller kansen te verzilveren en de (regionale) economische structuur te versterken. Om de economische groei van de afgelopen jaren te handhaven moet er nog meer gezocht worden naar een betere balans tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Het onderwijs moet opleiden voor huidige en toekomstige banen in samenwerking met het bedrijfsleven en hierin gezamenlijk blijven investeren gedurende de gehele loopbaan (Leven Lang Ontwikkelen). Het is daarom van belang om een zo divers mogelijk aanbod aan MBO, HBO en universitaire opleidingen te verbinden aan onze stad en het bedrijfsleven. Dit versterkt ook het economisch profiel van Helmond. Het is belangrijk bij alle ontwikkelingen te werken vanuit een heldere economische visie. Vanuit het Strategisch programma Vitale Economie wordt via de uitvoeringsagenda’s onderwijs- en arbeidsmarkt en werkgelegenheidsimpuls gewerkt aan “talent voor ieder werk” en “werk voor ieder talent”.
Dit doen we samen met onze partners vanuit de regiegroep onderwijs- en arbeidsmarkt. De regiegroep geeft op strategisch-tactisch niveau sturing aan de relevante (hoofd)opgaven op het gebied van onderwijs- en arbeidsmarkt in de regio Helmond - de Peel, om zo te komen tot een duurzame optimalisatie van de arbeidsmarkt. De ingestelde themagroepen van de regiegroep geven uitvoering aan de verschillende speerpunten die in gezamenlijkheid zijn vastgesteld. De regiegroep pakt thema’s aan op Helmond-de Peel niveau, maar altijd binnen de context van de Brainportregio. De ambitie en ontwikkellijn die gekozen is in het programma Onderwijs en Arbeidsmarkt zijn nog steeds actueel. In de afgelopen periode is wel duidelijk geworden dat mede door een aantal nieuwe ontwikkelingen en wetgeving er een herziening noodzakelijk is over de manier waarop we deze ambities samen met partners en regiogemeenten vormgeven. Dit gaat zowel over onderlinge afspraken, rollen en governance als over het bereik, de vindbaarheid, de effectiviteit en beschikbaarheid van dienstverlening voor inwoners en bedrijven in de regio. De rol van Helmond als centrumgemeente voor de arbeidsmarktregio zal in dat kader verder worden uitgewerkt. Automotive Campus De doorontwikkeling van de Automotive Campus is overgedragen aan een private partij.
De gemeente participeert uitsluitend nog in de Stichting Automotive Campus (3 jarige subsidie relatie). Met als doel 52
om een volwaardig en zelfstandig campusconcept met parkmanagement, gedeelde faciliteiten en services te creëren. Voor een evenwichtige ontwikkeling is het van belang dat daarop vanuit de triple helix gezamenlijk gestuurd wordt. Food Tech Brainport Food Tech Brainport doorontwikkelen tot een zelfstandig en internationaal kenniscluster voor slimme en duurzame technologieën op het gebied van circulaire voedselproductie en gezonde voeding. Dit doen we samen met het MKB en onderwijs- en kennisinstellingen in de food sector. Toekomstbestendige maakindustrie Met het economische speerpunt slimme maakindustrie richten we ons op het toekomstbestendig maken van de sterk aanwezige maakindustrie in Helmond. Samen met partners als Brainport Development en het Innovatiehuis de Peel stimuleren we innovatie. We ondersteunen living labs en scholingsprojecten gericht op behoud en groei van de werkgelegenheid in de maakindustrie. Hiervoor is voldoende en adequaat geschoold personeel van cruciaal belang. Stimulering ondernemerschap in MKB Helmond wil een van de meest MKB-vriendelijke steden van Nederland zijn. Dat vraagt om excellente dienstverlening aan ondernemers, proactief accountmanagement en het versterken van banden met externe partners. Zo worden goede relaties onderhouden met het gevestigde bedrijfsleven in Helmond en de regio, startende ondernemers en potentiële nieuwe bedrijven.
Vitale bestaande en nieuwe werklocaties We zetten in op de realisatie van voldoende aanbod van duurzame en kwalitatief hoogwaardige werklocaties om de groei van het bedrijfsleven en de werkgelegenheid te faciliteren. Om dit te bereiken werken we voor een deel samen met de volgende verbonden partijen; Metropoolregio Eindhoven Brainport Development NV Automotive Facilities Brainport (AFB) Holding RAI AutomotiveNL BV Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties B.V. Stichting Automotive Campus Helmond Een toelichting op de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Eventuele concrete beleidsresultaten, buiten de reguliere taken, voor het aankomende jaar zijn te vinden onder het kopje “wat gaan we ervoor doen” van dit programma.
3.7.2
Wat gaan we ervoor doen?
Ontwikkelingen
Voortgang en actualisatie van de Brainport Nationale Actieagenda. Regionale samenwerking bedrijfslocaties. Kans om stedelijke werkmilieus te ontwikkelen op de knooppunten rondom de stations, centrum en Brainport Smart District (BSD). De door corona ontstane economische crisis heeft veel invloed op de arbeidsmarkt.
Wat gaan we het aankomende jaar doen? Met en vanuit de regiegroep onderwijs en arbeidsmarkt werken we aan een duurzame optimalisatie van de arbeidsmarkt. 53
Verdere uitbreiding en doorontwikkeling Food Tech Brainport. Onderzoek en ontwikkeling voortzetten in Smart Industry Fieldlab Data Science & Connectivity. Vervolg uitvoering actieplan startersbeleid. Bestemmingsplan Bedrijventerrein Varenschut Noord gereed. Uitwerking nieuw regionaal bedrijventerrein. Afronden van een economische visie voor Helmond. Actualisatie van het Horecabeleid en Detailhandelsbeleid. (doorgeschoven naar 2022 vanwege corona)
Betere aansluiting creëren tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt 1. Fysiek loket voor ondernemen en werken in Helmond - de Peel (loopbaanwinkel, ondernemerspunt, corona, business innovatie, HRM, huisvesting). 2. Online platform in gebruik ter ondersteuning van Leven Lang Ontwikkelen LLO (testen, matchen, kansen beroepen, opleidingsaanbod). 3. Stageregio Helmond - de Peel. 4. Jeugdwerkeloosheid. Regiegroep onderwijs- en arbeidsmarkt Met en vanuit de regiegroep onderwijs- en arbeidsmarkt werken we aan een duurzame optimalisatie van de arbeidsmarkt. De onverwachte coronacrisis betekent dat we een aantal van de thema’s waar we aan werkten op basis van de opgeleverde human capital agenda en de Helmondse uitvoeringsagenda, gaan versnellen. Hiervoor zijn extra middelen beschikbaar gesteld door de provincie, maar ook door ons college. We werken vanuit de themagroepen onder leiding van de regiegroep. Het gaat dan om onderwerpen binnen de thema’s: Leven lang ontwikkelen; wij realiseren één fysiek punt in de arbeidsmarktregio waar iedere (potentiële) werknemer (inclusief jongeren) en iedere werkgever terecht kan met alle vragen rondom een leven lang ontwikkelen, om – en bijscholen. Tegelijk start een bewustwordingscampagne gericht op deze doelgroepen.
Het fysieke loket wordt ondersteund door een online platform waarop iedereen zelf (beroepskeuze)testen kan doen, inzicht krijgt in beroepen met veel en weinig werk die passen bij de eigen talenten, passies en ervaringen en waar de vraag van werkgevers en het aanbod samen komen op basis van deze talenten en ervaringen. De urgentie hiertoe is alleen maar groter geworden ten tijde van de coronacrisis en daarom wordt hierop versneld doorgepakt. Strategisch arbeidsmarktbeleid; er komt onder andere één werkgeverspunt in de arbeidsmarktregio waar werkgevers terecht kunnen met in ieder geval alle vragen rondom de coronacrisis, HRM en Business Innovatie. Wij willen samen met onze werkgevers optimaal zicht gaan krijgen op de toekomstige arbeidsmarktvraag, zodat het onderwijs hierop in kan spelen. Het online platform, met arbeidsmarktdashboard gaat hier ook een rol in vervullen. Stageregio Helmond - de Peel; de realisatie van een online platform waar vraag en aanbod naar beroepenoriëntaties, stages en opdrachten vanuit het MBO/HBO/WO samenkomen. Het inzetten van “metermakers” die ondernemers en onderwijs gaan helpen e.e.a. te realiseren en extra inzet voor maatwerkplekken.
Door het onderwijs door middel van opdrachten te binden aan het bedrijfsleven zorg je voor innovatie binnen het bedrijfsleven, maken jongeren kennis met onze bedrijven en zullen ze eerder solliciteren op openstaande vacatures. Daarnaast bindt je talent aan de stad. Techniekeducatie; middels het opstellen van een gezamenlijk jaarprogramma techniekeducatie en promotie met de relevante stakeholders uit de arbeidsmarktregio en in nauwe samenwerking met Brainport brengen we jongeren actief in aanraking met techniek. We werken aan een verhoogde instroom van jongeren in techniekonderwijs en technische beroepen. Daarbij is dit jaar specifieke
54
aandacht voor digitale/hybride activiteiten, zodat de doelstellingen bereikt kunnen worden op een coronaproof wijze. Hierin werken we ook samen met de Stageregio. Aanpak (voorkomen van) jeugdwerkloosheid; vanuit de themagroep Jeugd en Werk wordt verdere uitwerking gegeven aan de reeds vastgestelde aanpak Jeugd en Werk. Met deze aanpak zetten we in op duurzame verbeteringen in de route van school naar werk, met specifieke inzet op EXITgesprekken, stagebegeleiding, gebruik maken van E-portfolio’s en het traject van school naar werk voor (kwetsbare) jongeren. Onderdelen binnen deze aanpak zijn versneld opgepakt om de gevolgen van de coronacrisis op dit vlak te beperken. In samenwerking met de betrokken partners in de arbeidsmarktregio worden aanvullende plannen uitgevoerd.
Food Tech Brainport (FTB) Een driejarig plan (2020-2022) voorziet in een aanpak om door middel van samenwerkingen, investeringen, exploitatie en verhuur van technologie en lezingen eigen inkomsten te genereren. Deze voor FTB behoorlijke ‘turn-around’ wordt enigszins “tegengewerkt” door corona, waardoor de veranderingen minder snel van de grond komen. Naast de betrokkenheid van de gemeente, zien we dat Brainport Development steeds meer betrokken raakt door samen met FTB zogeheten cross-overs tot stand te brengen tussen de High Tech industrie en de voedselverwerkende industrie. Samen met de provincie en Brainport Development werkt FTB in het najaar 2021 een programma uit om meer activiteiten op het gebied van smart processing, robotica en procesinnovatie te verankeren binnen FTB met als doel het voorkomen van voedselverspilling. Het thema Food geeft bij uitstek mogelijkheden om kennis van onderwijs te betrekken bij onderzoeken ontwikkelingsprojecten. In de afgelopen 2 jaar heeft een experimenteel samenwerkingsverband met Fontys en HAS geleid tot een food gerelateerd onderwijsprogramma op het FoodTech Park. Vanaf medio 2021 wordt op basis van deze ervaringen verder ingezet hierop. Dit moet leiden tot een hybride leerlijn, waarbij MKB’ers via de projecten worden gekoppeld aan de onderwijsinstellingen, waarbij uiteindelijk ook het MBO wordt betrokken.
Smart Industry Fieldlab Data Science & Connectivity Een 11-tal bedrijven uit Helmond - de Peel hebben tezamen de stichting Smart Industry Fieldlab Data Science & Connectivity opgericht. Dit Fieldlab is een experimentele praktijkomgeving bij één van de deelnemende bedrijven. Hier ontwikkelen, testen en implementeren zij tezamen met kennisinstellingen Smart Industry-toepassingen op het gebied van predictive maintenance, predictive performance en remote controlled automated guided vehicle. Op deze manier wordt gewerkt aan business development, kennisontwikkeling, kennisdeling en samenwerking met het onderwijs. Het Innovatiehuis De Peel is betrokken als projectleider en stimuleert daarnaast het lokale MKB om hun bewustzijn op het gebied van Smart Industry-toepassingen te vergroten. Stedelijke werkmilieus In de centra van steden ontstaat steeds meer behoefte aan zogenaamde ‘stedelijke werkmilieus’. Voor een goed lokaal economisch ecosysteem zijn gemengde stedelijke werkmilieus cruciaal. Dit zijn milieus waar interactie is tussen verschillende soorten bedrijvigheid én andere functies (zoals wonen, ontmoeten, horeca et cetera). ‘Informele plekken’, ‘schemerzones’ en randen van het centrumgebied lenen zich als vestigingslocatie voor steeds meer bedrijvigheid. Voor Helmond is eind 2020 een onderzoek uitgevoerd hoe de stad bij deze ontwikkeling kan aanhaken.
In 2022 vertalen we het onderzoek naar kansen voor het centrum+ gebied en voor BSD. Afronden economische visie De economie verandert in hoog tempo. Het is van belang dat wij bij alles wat we doen, werken vanuit een heldere economische visie waarin ook onze rol als overheid duidelijk wordt benoemd. Deze 55
economische visie is ook van belang bij het bepalen van de toekomstscenario’s van onze topsectoren. Komend jaar willen wij de visie dan ook gerealiseerd hebben. Bedrijfslocaties Realiseren van nieuwe bedrijventerreinen, met als beoogde locaties Varenschut Noord en BZOB Zuid (als alternatief voor het regionale bedrijventerrein). Toewerken naar een regionaal bedrijventerrein, samen met de partners in de Peel. Toekomstbestendig maken en verduurzamen van de bestaande bedrijventerreinen onder andere door het project ‘Smart Synergy Helmond’. Verbeteren positie arbeidsmigranten Sinds het openstellen van de grenzen voor het “vrije verkeer van werknemers” uit de nieuwe EU landen per 1 mei 2004 is het aantal arbeidsmigranten in de regio Zuidoost-Brabant sterk toegenomen. Momenteel wordt het aantal geschat op 50.000 in de gehele regio Zuidoost Brabant, waarvan circa 10% gekoppeld kan worden aan Helmond. Gelet op de economische ontwikkelingen, maar ook vanwege demografische ontwikkelingen (vergrijzing), moet de komende jaren (in toenemende mate) een beroep gedaan worden op arbeidskrachten uit het buitenland. Goede huisvesting en integratie van deze werknemers in onze samenleving is van groot belang. In november 2020 heeft de gemeenteraad een beleidskader Arbeidsmigratie vastgesteld.
Samen met andere gemeenten in de regio (zowel SGE als de Peel) zijn afsprakenkaders opgesteld om te komen tot een regionale aanpak. Met werkgevers, uitzendbureaus en partijen die voor woonruimte zorgen vindt overleg plaats over goede huisvesting, locatiekeuze en spreiding over de stad en verantwoorde arbeidsomstandigheden. In maart 2021 is de tweede locatie voor tijdelijke huisvesting aan de Baroniehof in gebruik genomen. Een volgende locatie (Varenschut) staat voor 2022 gepland. Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)
Hoofd Beleidsintensivering product
2022
340
Actieplan bedrijventerreinen
250
340
Doorontwikkeling Food Tech Brainport
150
340
Arbeidsmarktevents (DTW/DDW)
35
Totaal Beleidsintensivering Economisch beleid en werkgelegenheid
435
2023
2024
2025
Actieplan bedrijventerreinen In de beoogde schaalsprong die we richting 2040 willen maken speelt het economisch vestigingsklimaat een belangrijke rol. Daarbij zetten we vol in op de economie van de toekomst. Als gemeente hebben we een faciliterende rol en bieden we ruimte aan ondernemers om duurzamer en innovatiever te werken. Op basis van een actieplan werken we samen met Stichting Bedrijventerreinen Helmond aan de kwaliteit van de bestaande bedrijventerreinen. Het huidige plan loopt na 2021 af en krijgt in 2022 een vervolg. Doorontwikkeling Food Tech Brainport Food Tech Brainport (FTB) willen we doorontwikkelen naar een hoogwaardig ontwikkelcentrum voor het midden- en kleinbedrijf in de foodsector. Voor deze doorontwikkeling, het verder uitbouwen van
56
een duurzaam bedrijfsmodel, heeft FTP ook in 2022 nog een exploitatiesubsidie nodig. De inschatting is dat hiervoor € 150.000 nodig is. Arbeidsmarktevents (DTW/DDW) Binnen onze economische visie hoort ook een goede aansluiting op de Brainport-agenda én het krachtig presenteren van onze topsectoren. In dit licht nemen we jaarlijks deel aan de Dutch Design Week (DDW) en Dutch Technology Week (DTW). Door corona zijn deze evenementen in 2020 helaas niet in de beoogde opzet doorgegaan. Er is met partners gesproken over een andere vorm van (co)financiering van de events en in 2022 willen wij hier als gemeente weer volle aandacht voor genereren. Een aanjaagfunctie vanuit de gemeente blijft hiervoor benodigd. Investeringen (bedragen x € 1.000)
Voorgenomen investeringen 2022 Hoofd Investering product Impuls innovatieve concepten vitalisering 340 bedrijventerreinen 340 Doorontwikkeling Food Tech Brainport Totaal Economische beleid en werkgelegenheid
Bruto investering
Verwachte bijdrage
Netto investering
250
0
250
350 600
0 0
350 350
Impuls innovatieve concepten vitalisering bedrijventerreinen We geven ruimte aan ondernemers en willen hen ondersteunen bij de opgaves van deze tijd, onder meer verduurzaming, klimaatadaptatie, mobiliteit en digitalisering. Er liggen nog veel kansen op bestaande bedrijventerreinen en in toekomstbestendige werklocaties. Met de investering van € 250.000 wordt ingezet op het verduurzamen en vergroenen van de openbare ruimte, CO2-reductie, oplossingen voor verkeer- en parkeerproblemen en slim(mer) ruimtegebruik. Uitgangspunt is dat 50% als cofinanciering door het bedrijfsleven ter beschikking wordt gesteld. Samen met de ondernemers, georganiseerd in Stichting Bedrijventerreinen Helmond, zijn al diverse projecten opgestart (waaronder Smart Synergy Helmond). Doorontwikkeling Food Tech Brainport Food Tech Brainport (FTB) willen we doorontwikkelen naar een hoogwaardig ontwikkelcentrum voor het midden- en kleinbedrijf in de foodsector. De investeringssubsidie zetten we in voor de aanschaf van innovatieve technologie (nog niet bestaand dan wel bestaand met nieuwe/andere toepassingsmogelijkheden) om FTB in staat te stellen MKB startups en innovators laagdrempelige experimenten te laten doen, welke bijdragen aan het verbeteren van een duurzaam bedrijfsmodel. In 2022 wordt voor deze ontwikkelingen € 350.000 aan investeringsbudget beschikbaar gesteld.
57
3.7.3
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)
Rekening
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
4.927
4.797
3.503
2.910
2.776
2.708
Baten
504
249
369
364
253
253
Saldo
-4.424
-4.547
-3.134
-2.546
-2.523
-2.456
Onttrekking
2.385
1.469
58
58
24
24
Saldo
-2.039
-3.078
-3.076
-2.488
-2.499
-2.431
Verrekening met reserves
Storting
In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)
2022 Lasten
2022 Baten
2022 Saldo
3.323
202
-3.122
360 Markten
163
220
57
370 Energie opwekken
16
5
-12
3.503
427
-3.076
Specificatie per hoofdproduct 340 Economische en industriele zaken
Totaal
58
3.8
Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
3.8.1
Wat willen we bereiken?
Eén van de grootste uitdagingen voor de gemeente Helmond – met name binnen het fysieke domein omvat de vergroening en verduurzaming van de stad. Dit vertaalt zich in de volgende ambities: Een verduurzaming van de woningvoorraad: aardgasvrij, energieneutraal (‘nul op de meter’) en circulair bouwen en vernieuwen. Naast de verduurzaming moet ook de verhoging van de beeldkwaliteit en verschijningsvariatie van woningen de kwaliteit van woonwijken en de leefomgeving verbeteren. Een substantiële versnelling van de woningbouwproductie tot minimaal 750 woningen per jaar. Naast de opgave om in de bestaande woningvoorraad en in leegstaande kantoorgebouwen een flinke transformatie tot stand te brengen willen we meer bouwen voor de veranderende vraag op de woningmarkt en de bijzondere doelgroepen. Dit doen we bijvoorbeeld via het inzetten op meer verscheidenheid - in grootte, uitstraling, prijs en extra aandacht voor wonen en zorg. Terugdringen van het aantal woningzoekenden door het realiseren van een passend aanbod. Het beperken van de zoekduur van woningzoekenden door een betere verdeling van de woningvoorraad, onder andere door het bevorderen van doorstroming.
Met de ontwikkeling en realisatie van de meest innovatieve wijk van de toekomst, Brainport Smart District, wil Helmond het toonbeeld zijn van het ‘wonen van straks’ voor de eigen inwoners alsook voor de regio en heel Nederland. De invoering van de nieuwe Omgevingswet, die nu gepland staat voor 1 juli 2022, willen we aangrijpen om de beoogde integratie en modernisering van een breed terrein van wetgeving tot stand te brengen. Vooral om samen met inwoners en ondernemers een meer integraal en slagkrachtiger beleid in het fysieke domein tot stand te brengen. Meerjarig beleidsperspectief Ruimtelijke ordening De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld van 1 januari 2021 naar 1 juli 2022. Dat geeft iets meer ruimte, maar de komende jaren blijft de ruimtelijke ordening sterk in het teken staan van de invoering van de Omgevingswet in 2022. De Omgevingswet integreert een groot aantal wetten en regelingen in het fysieke domein. Daarmee is de wet veel breder dan de huidige Wet ruimtelijke ordening. De invoering van de nieuwe wet stelt hoge eisen op wettelijk en organisatorisch terrein. Tegelijkertijd moet deze benut worden om samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners een nieuwe, meer gemeenschappelijke, werkwijze te ontwikkelen met meer maatwerk en ruimte voor initiatief.
Ook grote, nieuwe inhoudelijke opgaven (vergroening, duurzaamheid, energietransitie, gezondheid en meer inclusiviteit) worden in deze grote operatie verwerkt. De afgelopen jaren zijn een aantal pilots uitgevoerd om te oefenen met vraagstukken vanuit de Omgevingswet. De ervaringen uit deze pilots gebruiken we bij de implementatie; waaronder het opstellen van de omgevingsvisie, het omgevingsplan en –programma, de veranderopgave in onze eigen organisatie, de doorontwikkeling van onze digitale dienstverlening en de externe participatie. Samenwerkingsverbanden Omdat Helmond sterk rekening moet houden met ontwikkelingen en afspraken op landelijk, provinciaal en regionaal vlak, vindt een voortdurende afstemming in de verschillende netwerken en op de verschillende schaalniveaus plaats. De komende jaren zijn de volgende samenwerkingsverbanden van belang: Rijksniveau: Nationale Omgevingsvisie (NOVI), Ruimtelijke Economische Ontwikkelstrategie (REOS), MIRT-onderzoek Brainport (Meerjarenprogramma Infrastructuur en Ruimte en Transport);
59
Provinciaal niveau: Provinciale Omgevingsvisie en Stedelijke Agenda BrabantStad (inclusief verstedelijkingsstrategie Brabant); Regionaal niveau: Metropoolregio Eindhoven (Integrale Strategie Ruimte), Ontwikkeldagen Regionaal Ruimtelijk Overleg (in samenwerking met de provincie), Stedelijk Gebied Eindhoven (diverse bestuurlijke werkgroepen, Verstedelijkingsakkoord en Programma Brainport City) en Ruimtelijke Agenda de Peel (Ontwikkelperspectief de Peel).
Wonen De beschreven ambities op het gebied van wonen, de positie van Helmond op de woningmarkt en een aantal actuele ontwikkelingen vragen om een beleidskader en een strategisch programma. Daarom geven we vorm aan een aantal onderwerpen, te weten: De Woonagenda en de Woonvisie zijn het beleidskader op het gebied van Wonen. Op basis van dit beleidskader is de ambitie geformuleerd om de komende jaren te komen tot een oplevering van minimaal 750 woningen per jaar. Samen met regionale en maatschappelijke partners en de woningcorporaties besteden we extra aandacht aan de huisvesting van bijzondere doelgroepen, een evenwichtige opbouw van de bevolking en de samenstelling van de woningvoorraad in wijken en buurten; In de prestatieafspraken met de woningcorporaties staan de thema’s beschikbaarheid, betaalbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid centraal. Gezamenlijk zorgen we voor voldoende betaalbare huisvesting voor de doelgroep en werken we aan het voorkomen van woonoverlast en huisuitzettingen.
Daarnaast wordt in de komende periode ingezet op het versterken van het partnerschap; Ter uitvoering van het in november 2020 vastgestelde beleidskader arbeidsmigratie schenken we aandacht aan kwantitatief en kwalitatief afdoende huisvestingsvormen voor arbeidsmigranten; Met de transformatie van de bestaande woningvoorraad en een betere spreiding van sociale huurwoningen leveren we een bijdrage aan de vergroting van de differentiatie en daarmee een evenwichtiger bevolkingsopbouw in wijken en buurten; Verduurzaming van de totale woningvoorraad: zowel het particuliere aanbod als de sociale woningvoorraad (in nauwe samenspraak met woningcorporaties); Brainport Smart District dient als een living lab voor allerhande innovatieve oplossingen voor de problemen van nu en de toekomst. Brainport Smart District wordt daarmee een visitekaartje voor Helmond; Groei in aanbod van koop- én huurwoningen voor de middengroepen en het continueren van voldoende aanbod van sociale woningbouw; We scheppen met het continueren van de duurzaamheids-, starters- en blijverslening een positief klimaat voor duurzame woningbouw en de vestiging en doorstroming van inwoners. Vergunningen Bij vergunningverlening vereenvoudigen we de processen om de klanten (inwoners, bedrijven en instellingen) beter en sneller te helpen.
Naast de implementatie van de Omgevingswet staat onze visie op VIP-dienstverlening centraal. We sturen op optimale inzet van digitale zelfservice waar het kan en persoonlijk maatwerk waar nodig. Om dit te bereiken werken we voor een deel samen met de volgende verbonden partijen: Metropoolregio Eindhoven; Stichting Brainport Smart District. Een toelichting op de verbonden partij is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Eventuele concrete beleidsresultaten, buiten de reguliere taken, voor het aankomende jaar zijn te vinden onder het kopje ‘Wat gaan we er voor doen?’ van dit programma. 60
Beleidsresultaat verbonden partijen / samenwerkingsverbanden Coöperatieve Vereniging Urban Development Initiative U.A. (UDI) In de UDI werken we samen met Gemeente Eindhoven, Technische Universiteit Eindhoven, Brainport Development en het Duitse Fraunhofer Instituut aan de complexe stedelijke vraagstukken van de 21e eeuw. Binnen het unieke innovatie klimaat van de Brainport regio zoeken we samen met marktpartijen en kennisinstellingen naar oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen op het gebied van gezondheid, mobiliteit, energie, voeding, woningbouw en veiligheid. Brainport Smart District als initiatief staat bij het UDI dan ook prominent op de agenda. Er is een start gemaakt met de opzet van de eerste drie innovatieprogramma’s: Digital City, Energy Transition en Building Industry 4.0. Brainport Smart District is één van de twee livinglabs waarbinnen de innovatieve oplossingen ontwikkeld en getest worden.
3.8.2
Wat gaan we ervoor doen?
Ontwikkelingen Wet private kwaliteitsborging Tegelijk met de invoering van de Omgevingswet zal de Wet private kwaliteitsborging worden ingevoerd. Dit houdt in dat landelijk de technische toets en het toezicht op bouwwerken gefaseerd wordt overgelaten aan de markt. De Woonimpuls Voor de Woonimpuls van het Rijk is in de eerste tranche een grote financiële impuls voor het centrum binnengehaald en in de tweede tranche voor BSD. De uitvoering hiervan vindt de komende jaren plaats. Programma Aanpak Stikstof (PAS) Per 1 juli 2021 is de Wet stikstofreductie en natuurverbetering in werking getreden. Deze nieuwe wet regelt de landelijke resultaatverplichting voor stikstofreductie en de bouwvrijstelling. Om economische en maatschappelijke ontwikkelingen voldoende ruimte te geven heeft de provincie een pakket van maatregelen vastgesteld, zoals een stikstofbank, om hiermee de vergunningverlening op gang te houden. Op dit moment wordt aan deze nieuwe regels uitvoering gegeven. Wat gaan we het aankomende jaar doen? Pilot projecten Wet private kwaliteitsborging We bereiden een bestuurlijk besluit voor over de wijze waarop de Wet private kwaliteitsborging (2022) in onze gemeente wordt ingevoerd. We werken verschillende scenario’s uit met de daarbij behorende risico’s. We besteden onder andere aandacht aan de consequenties voor de dienstverlening en de financiële gevolgen.
Verder zullen er in samenwerking met ANW de Peel een aantal proefprojecten uitgevoerd worden, rekening houdend met deze nieuwe wetgeving. Implementatie Omgevingswet De implementatie van de Omgevingswet is een grote opgave voor onze organisatie en raakt het volledige fysieke domein en delen van het sociaal domein. In 2019 is het programmaplan vastgesteld, waarin het implementatieproces op hoofdlijnen is beschreven. In 2022 worden de volgende resultaten opgeleverd: De omgevingsvisie en bijbehorende omgevingseffectrapportage. Hierin leggen wij de langetermijnontwikkeling voor onze stad vast voor het ruimtelijk-fysieke domein.
61
Het omgevingsplan voor het gebied ‘t Hout. Hierin worden alle regels in het fysieke domein (voor zover wij die nog willen stellen) bij elkaar gebracht, afgewogen en met elkaar geïntegreerd tot een begrijpelijk en samenhangend juridisch stelsel. De verordening fysieke leefomgeving. Hierin wordt onze lokale regelgeving in het fysieke domein geïntegreerd. Deze verordening is een tijdelijk instrument (tot en met 2029) en is van toepassing in de gebieden die de aankomende jaren nog géén omgevingsplan hebben. Geactualiseerd participatiebeleid en een nieuwe participatieverordening. Hierin leggen wij vast hoe wij omgaan met participatie bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van ons beleid.
Daarnaast zijn er nog een aantal onderwerpen waarvoor besluitvorming in de raad net voor de jaarwisseling of in het eerste kwartaal van 2022 plaatsvindt. Opiniërende bespreking in de raadscommissie heeft vaak in 2021 al plaatsgevonden. Dit zijn: Aanpassing van de legesverordening op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw. Onderdeel hiervan is besluitvorming over het heffen van milieuleges. Instelling van een nieuwe gemeentelijke adviescommissie ‘ruimtelijke kwaliteit’, waarin de huidige taken van welstand en de monumentencommissie worden ondergebracht. Adviesrecht voor de raad en participatieplicht voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Ook gaan wij aan de slag met het verder verbeteren van interne processen en ondersteunende software om vergunningaanvragen en meldingen doelmatig (efficiënt en effectief) te kunnen afhandelen. Dit vraagt op zichzelf geen besluitvorming in uw raad, maar is wel een belangrijke randvoorwaarde voor een goede dienstverlening naar onze inwoners en ondernemers. In afwachting van de omgevingsplannen heeft het Rijk de actualisatieplicht voor bestemmingsplannen laten vervallen. In Helmond worden de geldende bestemmingsplannen daarom niet meer geactualiseerd en worden de beschikbare middelen ingezet op het opstellen van omgevingsplannen.
Impuls woningbouwopgave In 2022 wordt in de gemeente gestreefd naar de bouw van minimaal 750 nieuwe woningen. Ons Middelbaar Onderwijs (OMO) - inbreidingslocaties De huidige bestaande OMO-locaties in Helmond-Noord en Helmond-Oost worden door de gemeente in het kader van de ontwikkeling van De Braak, waar een nieuwe onderwijslocatie wordt gerealiseerd, door de gemeente overgenomen. De planontwikkeling van de locaties wordt gefaseerd ter hand genomen. De planvorming zal vooral gericht zijn op een bijdrage aan de wijkontwikkeling van beide genoemde wijken. Deelname pilot standaard sociale huurwoning Samen met corporaties en de negen gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven zijn we begonnen met de uitvoering van de pilot. Doel van de pilot is om te komen tot een standaard sociale huurwoning om kostenverlaging te realiseren via collectieve aanbesteding van woningbouw. In 2022 worden binnen deze pilot twee projecten gerealiseerd in Helmond, te weten Zuidwand de Waard en Lindberghplein.
Beleidsresultaat verbonden partijen / samenwerkingsverbanden Stichting Brainport Smart District Oplevering van 100 tijdelijke woningen; Vaststelling bestemmingsplan Brainport Smart District; Start bouw aanleg eerste deel slimme hoofdinfrastructuur; Start bouw van de eerste 40 permanente particuliere woningen middels Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (Kavellab); 62
Start bouw eerste 200-300 projectmatige woningen inclusief werkruimte; Update kwaliteitsboek BSD.
Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)
Hoofd Beleidsintensivering product
2022
825
Omgevingswet: inventarisatie cultuurhistorische waarden fase 2
825
Omgevingswet - opstellen omgevingsplannen
Omgevingswet - dekking uit beschikbaar budget voor actualiseren bestemmingsplannen Totaal Beleidsintensivering Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
2023
2024
2025
150
150
150
-50
-50
-50
100
100
100
130
825
130
Omgevingswet: inventarisatie cultuurhistorische waarden fase 2 In het kader van de implementatie van de Omgevingswet, zijn we in 2019 gestart met de inventarisatie van een aantal ‘kwetsbare waarden’ in de fysieke leefomgeving, zoals cultuurhistorie, natuur en stedelijk groen. Dit zijn waarden die we belangrijk vinden om te beschermen en die een plek moeten krijgen in het instrumentarium van de Omgevingswet. Voor cultuurhistorie kon in 2019 niet het volledige benodigde budget vrijgemaakt worden voor een gebiedsdekkende inventarisatie. Daarom is gestart met de inventarisatie van de gebieden die het meest urgent waren (waaronder het centrum en ‘t Hout). Voor 2022 worden de resterende middelen aangevraagd, zodat we uiteindelijk een gebiedsdekkend beeld hebben van de cultuurhistorische waarden in Helmond. Omgevingswet: opstellen omgevingsplannen Na de afronding van het omgevingsplan voor ’t Hout (in 2022), moeten de bestemmingsplannen voor de rest van Helmond ’omgebouwd’ worden tot een omgevingsplan. Dit moet ‘participatief’ gebeuren. We hebben daarvoor tot eind 2029 de tijd. Hiervoor zal naar verwachting jaarlijks ongeveer € 150.000 nodig zijn. Omdat er in de begroting al structureel een bedrag van ongeveer € 50.000 aanwezig is voor het actualiseren van bestemmingsplannen, leidt dit tot extra incidentele kosten van jaarlijks € 100.000 vanaf 2023 tot en met 2029.
Investeringen Voorgenomen investeringen 2022
(bedragen x €1.000)
Hoofd Investering product 825 t Gulden Land en landschapspark Kloostereind Totaal Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Bruto Verwachte Netto investering bijdrage investering 470 470
0 0
470 470
’t Gulden Land en landschapspark Kloostereind De visie op beide projecten is eerder door uw raad vastgesteld. ’t Gulden Land is een samenwerking tussen Helmond, Laarbeek en het waterschap. Voor de deelprojecten ‘Beekherstel Gulden Aa’ en “inrichting de Bundertjes” zijn middelen beschikbaar. Voor de rondgang in combinatie met de Waterboulevard en het beleefbaar maken van ’t Gulden Huys zijn echter nog geen middelen gereserveerd. De rand van ’t Gulden Land leent zich voor relatief intensief recreatief gebruik. Momenteel zijn we bezig met de planvorming om dit recreatiepad aan de buitenrand van het gebied 63
verder vorm te geven. Dan wordt ook onderzocht hoe een echte ronde rondom het gebied gemaakt kan worden. Dit verharde recreatie pad zou dan goed toegankelijk en aantrekkelijk zijn voor (snel)fietsers, skeeleraars, scootmobiels, hardlopers en wandelaars. Vanaf die ronde rondom het gebied wordt ook onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om het gebied in te gaan. In het middengebied is het recreatief gebruik extensiever. De meeste paden in het gebied zijn voor voetgangers. Tenslotte worden de mogelijkheden ten aanzien van recreatie op en aan het water van de Oude Zuid-Willemsvaart verder onder de loep genomen. Dit om de Waterboulevard extra aantrekkelijk te maken. De naamgeving van het gebied is te danken aan het voormalige Gulden Huys. Er worden plannen uitgewerkt hoe dit Gulden Huys zichtbaar gemaakt kan worden. Ook voor uitvoering van de visie Landschapspark Kloostereind voor de gemeentelijke projecten binnen het uitvoeringsprogramma zijn middelen nodig.
3.8.3
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)
Rekening
Begroting
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
21.836
39.273
59.538
45.087
44.425
26.423
Baten
32.191
37.400
57.508
44.228
43.532
25.515
Saldo
10.355
-1.873
-2.030
-859
-893
-908
50
50
50
Verrekening met reserves
Storting Onttrekking
1.984
1.181
1.232
61
55
55
Saldo
12.339
-693
-848
-849
-888
-854
In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)
2022 Lasten
Specificatie per hoofdproduct 820 Ruimtelijke ordening stafafdelingen
2022 Baten
37
825 Ruimtelijke ordening algemeen
1.179
830 Planproductie PBH
2022 Saldo -37
84
603
-1.095 -603
840 Bouw- en woningtoezicht
2.676
3.135
459
850 Volkshuisvesting
1.732
1.181
-551
880 Grondexploitatie
50.733
50.733
946
946
1.683
2.661
978
59.588
58.740
-848
885 Facilitair grondbeleid 890 Exploitatie gemeentelijke eigendommen Totaal
64
3.9
Programma 09: Stedelijke vernieuwing
3.9.1
Wat willen we bereiken?
In Helmond willen we voor een aantal kwetsbare wijken een duurzame, aantrekkelijke en gezonde woonomgeving creëren door in te (blijven) zetten op een meerjarig en intensief proces van herstructurering en transformatie. Voor het centrum van onze stad staat een centrale opgave: verdergaande verstedelijking om zo een compacte, groene en aantrekkelijke ontmoetings- en verblijfplaats voor alle bewoners en bezoekers te bevorderen, met goede voorzieningen, goede bereikbaarheid en zo min mogelijk leegstand. Om de levendigheid van het centrum te vergroten en om de leegstand (verder) terug te dringen zijn nieuwe bestemmingen en functies in het centrum essentieel: via transformatie van (kantoor)gebouwen, bouw van extra woningen en het bevorderen van wonen boven winkels, maar ook door het aantrekken van nieuwe winkels en horecagelegenheden en het stimuleren van ondernemerschap. Op lange termijn moet de schaalsprong van Centrum+ meer gaan bijdragen aan het realiseren van onze maatschappelijke opgaven. Denk hierbij onder meer aan het tegengaan van een sociale tweedeling, het economisch versterken van de oostkant van de Brainportregio en de klimaat- en energieopgave. Dit willen we (mede) bereiken door in te zetten op een kwalitatieve schaalsprong met ongeveer 10.000 woningen en een stedelijk werkmilieu in en rond het centrum.
Meerjarig beleidsperspectief De komende jaren werken we aan de doorontwikkeling van het Centrum inclusief Stationskwartier, De Waart en Suytkade. Er zijn tot nu toe vijf wijkontwikkelingsplannen waar integrale herstructurering of transformatie aan de orde is: Binnenstad-Oost, Helmond-West, Leonardusbuurt, Annawijk en Helmond-Oost. Het wijkontwikkelingsplan voor Helmond-Noord is nu in voorbereiding. Buiten de afronding van de reeds in uitvoering zijnde herstructureringswijken hebben we de ambitie om de komende jaren samen met de corporaties en andere stakeholders in de overige wijken een kwaliteitsslag in gang te zetten. Op basis van de strategische agenda wordt ingezet op actieve sturing op differentiatie binnen wijken. Daarbij kijken we zowel naar inkomens als naar bijzondere doelgroepen. Binnen de wijkontwikkelingsplannen is dit een belangrijk aandachtspunt. Schaalsprong 2040 Voor de lange termijn werken we aan de schaalsprong 2040. Dit is een kwalitatieve verstedelijkingsopgave die voortkomt uit de ambities van het MIRT-onderzoek Brainport uit 2020. Deze opgave moet de komende jaren worden uitgewerkt tot een realistische en haalbare koers die (het bijdragen aan) de maatschappelijke opgaven centraal stelt. Centrum Met het in 2017 vastgestelde centrumperspectief is de basis gelegd voor de ontwikkelingsrichting van ons centrum.
De herijking van het centrumperspectief borduurt daarop voort én voegt daaraan toe. De ambitie om het centrum aan te pakken is daarmee ook gestegen. Helmond is de tweede stad in de Brainportregio en vervult in die rol ook een centrumfunctie voor de Peel. Een positie die kansen biedt, maar ook vraagt om het vasthouden aan ambities en doorpakken op lopende ontwikkelingen. Helmond is de laatste jaren flink gegroeid, onder andere op het gebied van cultuur en de uitstraling van het centrum. Maar we willen de economische kracht ook aan de oostzijde van de Brainportregio versterken, om zo de tweedeling die in onze stad zo sterk aanwezig is het hoofd te bieden. Hiervoor moeten we het aantal inwoners en arbeidsplaatsen in het centrum laten groeien, om zo het voorzieningenniveau op peil te houden.
65
Helmond is een stad in beweging. Op tal van thema’s zetten we in om de centrumfunctie van Helmond voor de regio te versterken en te verankeren: Helmond heeft een aantrekkelijk en levendig centrum. Helmond heeft een groen en klimaatadaptief centrum. Helmond heeft een jeugdvriendelijk centrum. Helmond heeft een bereikbaar centrum, ook in de toekomst.
3.9.2
Wat gaan we ervoor doen?
Wat gaan we het aankomende jaar doen? Centrum In centrum-Noord wordt gebouwd aan De Weef, Oranjekade en De Waart. Bij die laatste wordt ook de openbare ruimte vernieuwd. Verder wordt gewerkt aan de noordelijke verkeerslus, om het centrum te ontsluiten en aan de nieuwe brug bij de Waardstraat. Het gehele gebied ondergaat de komende jaren een metamorfose, waarbij meer dan 1000 woningen worden gerealiseerd. Plannen voor bijvoorbeeld het Piet Blomplein, met uitbreiding van de parkeergarage, worden verder uitgewerkt. In het stationsgebied wordt verder gewerkt aan een integrale visie, waar naast ruimtelijke aspecten ook vooral de integratie van werkgelegenheid, energietransitie en het tegengaan van de maatschappelijke tweedeling een belangrijke rol spelen. Tegelijkertijd vinden er allerlei ontwikkelingen plaats, zoals de bouw van woningen (Kerkstraat Zuid), de ontwikkeling van het nieuwe districtskantoor van de politie en er worden plannen gemaakt voor de verbindingen tussen station/centrum/De Cacaofabriek en de Kasteeltuin, de te vernieuwen Kunsthal en Boscotondo en het Speelhuis. Op Suytkade heeft de woningbouw een hoge vlucht genomen. Op bijna alle nog leegstaande plekken wordt gebouwd of ontwikkeld. De openbare ruimte volgt de bouw, plannen worden gemaakt voor het park rond de Motte en de eilandjes tussen de waterburchten.
Rond De Cacaofabriek worden plannen gemaakt om deze hotspot te versterken met een buitenpodium, een urban voorziening en extra werkgelegenheid. Ook wordt in de omgeving van Suytkade gekeken naar de mogelijkheden voor een indoor urban voorziening. Verdienmodel Stationskwartier Bij een integrale gebiedsontwikkeling ontstaan er mogelijkheden voor het genereren van opbrengsten (zoals opbrengsten van grondverkoop en exploitatiebijdrage) voor de gemeente. Inventarisatie van de mogelijkheden en wettelijk instrumentarium kan een beter beeld geven van de potentie. Deze middelen kunnen een bijdrage leveren aan de dekking van de te maken kosten voor de integrale gebiedsontwikkeling. We blijven inzetten op ontwikkelingen met onze partners en dit wordt in 2022 onderzocht voor de ontwikkeling van het stationsgebied. Binnenstad-Oost / Leonardusbuurt De nieuwbouw van 26 huurappartementen op de locatie Winkelplein West wordt in aanbouw genomen. Op de kop van de Advocaat Botsstraat wordt aan het Weverspark een blok van vijftien appartementen in aanbouw genomen, waarmee de bebouwing langs de randen van het park wordt afgerond. In de Leonardusbuurt wordt de verbouwing van de Cajuit tot dertien appartementen afgerond. Begin 2022 is de sloop van Den Herd voorzien (73 wooneenheden), waarna de nieuwbouw direct volgt.
66
De nieuwbouw van veertien woningen op het veldje aan de Dijksestraat wordt in aanbouw genomen. In de Leonardusbuurt wordt een begin gemaakt met de herstart van de te renoveren sociale huurwoningen waaronder het monumentale ensemble rondom ‘t Huukske. We blijven ook in 2021 werken aan de groei van het maatschappelijke klimaat door voortzetting van het project ‘Achter de voordeur’.
Helmond-West In 2022 is gestart met de nieuwbouw van ‘Hulsbosch’, de herontwikkeling van ‘de Boemerang’ en de bouwlocatie bij de voormalige Itterestraat. Hierbij gaat het in totaliteit om ongeveer 60 appartementen. De laatste fase van de herinrichting van de openbare ruimte wordt afgerond. Dit vindt onder andere plaats op de locatie Oude Huys. De laatste reststukken van de openbare ruimte worden in 2022 ingericht, waarmee de herinrichting is afgerond. Ook in 2022 wordt er uitvoering gegeven aan het project ‘Achter de voordeur’, met als doel het maatschappelijke klimaat te verbeteren. Annawijk De herinrichting van de openbare ruimte in de Annawijk is in 2022 in uitvoering. In 2022 wordt het project ‘Achter de voordeur’ voortgezet. Zo werken we aan een groei van het maatschappelijke klimaat. Helmond-Oost Het wijkontwikkelingsplan voor Helmond-Oost wordt samen met het strategische vastgoedbeleid van Woonpartners vertaald in een samenhangende ruimtelijke gebiedsvisie. Op het Lindberghplein wordt het eerste nieuwe bouwproject (ongeveer veertig woonruimten) in aanbouw genomen. Het betreft de ‘standaard’ SGE appartementen van BAM. De groene geledingszone tussen Straakven en Beisterveldsebroek wordt heringericht waarmee meer kansen worden gecreëerd voor beweging en ontmoeting. Het groen rondom diverse complexen van Woonpartners wordt opgeknapt.