Programmabegroting 2022-2025 (verbeterd exemplaar; def versie)

Er zijn in afgelopen jaren belangrijke stappen gezet om de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit terug te dringen. We blijven op dit gebied inspanningen leveren vanuit de aanpak Ondermijning 2022 – samen met onze partners – om daarmee voelbare en zichtbare impact te creëren. In deze aanpak leggen we onder andere de nadruk op de aanpak van drugscriminaliteit en -overlast. De aanpak van ondermijning doen we niet alleen met onze partners maar we werken sterk samen met onze inwoners als ogen en oren in de wijk. Toezicht en handhaving Het Team Toezicht en Handhaving (boa’s) heeft de afgelopen jaren een positieve ontwikkeling doorgemaakt op het gebied van de werkcultuur en is inmiddels goed geïntegreerd binnen de gemeente. Richting de toekomst krijgen boa’s een steeds belangrijkere rol bij het handhaven van veiligheid, bijvoorbeeld in het geval van overlast op straat of het uitvoeren van horecacontroles. In 2022 maken we een volgende professionaliseringsslag. We gaan boa’s taakgericht opleiden en meer wijkgericht en data gestuurd inzetten. Daardoor zijn onze boa’s actief in de wijk aanwezig en zijn er vaste gezichten, zorgen we dat onze boa’s goed op hun taak zijn uitgerust en gerichter kunnen worden ingezet.

Integrale aanpak risicojeugd en aanpak criminele jeugd Vanuit het programma Perspectief voor Jeugd werken we – onder regie van het sociaal domein – aan het opstellen en uitvoeren van een integrale aanpak van de risicojeugd. Daarbij zetten we in op een focuslijst van jongeren en hun gezinnen, met één aanpak op gebied van veiligheid (grenzen stellen) en hulp (perspectief bieden). Daarnaast stellen we in 2022 een nieuwe aanpak voor criminele jeugd op en geven we hier uitvoering aan. Buurtpreventie De coronacrisis heeft impact op de buurtpreventie gehad. Het was voor buurtpreventieteams niet mogelijk om fysiek bij elkaar te komen en daardoor lastig om activiteiten te organiseren. Samen met de buurtpreventieteams en partners geven we buurtpreventie een stevige impuls en zetten we concrete stappen om buurtpreventie toekomstbestendig te maken. Waarbij elke partij vanuit zijn rol, taak en verantwoordelijkheid een bijdrage levert aan de buurtpreventie. We streven daarbij naar een dekkend netwerk van buurtpreventieteams in alle wijken.

24

Voorbereiden nieuw programma integrale veiligheid en nieuw VTH beleid In 2022 gaan we verder met de voorbereiding van de volgende programmaperiode integrale veiligheid (2023-2027). Het nieuwe programma voor deze periode zal in 2022 worden aangeboden aan de raad ter vaststelling. Dit zal zowel lokaal gebeuren als ook op het niveau van Peelland en Oost-Brabant. De lokale prioritering op het terrein van veiligheid zal leidend zijn voor de overige samenwerkingsniveaus. Inwoners en bedrijfsleven vormen de spil van deze uitwerkingen. In 2023 vervalt daarnaast het VTH beleid Fysieke Leefomgeving. Door onder andere de komst van de Omgevingswet kunnen we de VTH instrumenten met gebruikmaking van een risico- en omgevingsanalyse nóg gerichter inzetten om de doelen van omgevings- en ontwikkelingsplannen te kunnen realiseren. Dit doen we zo veel mogelijk preventief en in samenspraak met de inwoners. Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2022

2023

2024

2025

110

Ophoging budget veiligheid

100

120

Ophoging budget veiligheid (extra capaciteit)

200

200

200

200

300

200

200

200

Totaal Beleidsintensivering Veiligheid en handhaving

Ophoging budget veiligheid Uit het (benchmark)onderzoek door de Galan Groep is gebleken dat Helmond zowel qua middelen als qua capaciteit extra moet investeren om de leefbaarheid en veiligheid de komende jaren op peil te kunnen houden c.q. in bepaalde delen van de stad te kunnen verbeteren. Zeker met het oog op de grote ambities, de schaalsprong richting 2040 en het tegengaan van de tweedeling in de stad, is een extra impuls noodzakelijk. Deze moet vormkrijgen in het datagedreven en informatiegestuurd werken, in het verbeteren van de betrokkenheid van inwoners én in uitvoeringskracht in de stad. Het college onderschrijft deze aanbeveling en wil hier stapsgewijs invulling aan geven, zoals ook opgenomen in het plan voor versteviging van de aanpak ‘Verder bouwen aan een leefbaar en veilig Helmond’. In aanvulling op de eerste stap in de Programmabegroting 2021-2024 is in deze begroting een nieuwe structurele impuls van € 200.000 en € 100.000 incidenteel opgenomen. Met de structurele middelen van € 200.000 wordt de formatie uitgebreid met een stadsmarinier en projectleider informatieknooppunt. Met de incidentele uitbreiding komen uitvoeringsmiddelen beschikbaar om de functie van stadsmarinier te voorzien van doorzettingsmacht en realisatiekracht. In het overdrachtsdossier voor het nieuwe college wordt de ambitie opgenomen om de € 100.000 structureel te maken.

Daarnaast zal ook de komende jaren verdere stijging van het budget noodzakelijk zijn om de ambities op het gebied van leefbaarheid en veiligheid te bereiken. Dit in lijn met de versteviging van de aanpak. We bekijken stapsgewijs wat hierin extra nodig is en geven op deze manier de benodigde middelen in de komende jaren verder vorm.

25

3.1.3

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Rekening

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

7.852

8.078

8.620

8.550

8.549

8.492

Baten

736

771

692

617

617

617

Saldo

-7.116

-7.307

-7.928

-7.933

-7.932

-7.875

224

4

4

4

4

4

-6.892

-7.303

-7.924

-7.929

-7.928

-7.871

Verrekening met reserves

Storting Onttrekking Saldo

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2022 Lasten

2022 Baten

2022 Saldo

110 Integraal veiligheidsbeleid algemeen

1.894

403

-1.492

120 Handhavingsbeleid

1.668

75

-1.593

140 Brandweer

5.057

218

-4.839

8.620

696

-7.924

Specificatie per hoofdproduct

Totaal

26

3.2

Programma 02: Werk en inkomen

3.2.1

Wat willen we bereiken?

    

    

We zetten in op het meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners. We willen de sociale tweedeling in de stad tegengaan. Helmond wil een inclusieve stad zijn, waar iedereen een fatsoenlijk bestaan kan opbouwen. Dit kan via een betaalde baan, vrijwilligerswerk of op school. We stimuleren en faciliteren een betere aansluiting van het onderwijs op de vraag vanuit werkgevers en de samenleving. We streven ernaar dat alle jongeren een startkwalificatie hebben. Ook hebben we aandacht voor scholing. Zodat mensen kunnen doorgroeien naar een baan die beter past bij de huidige arbeidsmarkt. We zetten in op het versterken van de positie van arbeidsmigranten en benutten de arbeidspotentie van statushouders. Nieuwkomers worden vanaf het eerste moment goed begeleid. Hierbij zetten we in op taal, voorbereiding op werk/participatie en deelname aan de lokale samenleving. We zorgen voor een goed sociaal vangnet voor mensen die hun baan verliezen of het vanwege andere redenen financieel niet redden. We zetten sterker in op preventie om problematische schulden te voorkomen. We bestrijden armoede met een meer integrale, preventieve en effectieve aanpak.

Meerjarig beleidsperspectief Het coronavirus heeft voor spanning en onzekerheid gezorgd op de arbeidsmarkt. De werkloosheid is nog beperkt gebleven. Het aantal WW-uitkeringen lag de afgelopen periode wel hoger dan voor de coronacrisis maar beweegt zich langzaam weer in de richting van de aantallen van voor corona. Er zijn (nog) geen duidelijke effecten op het aantal mensen in de bijstand en we zien het aantal vacatures weer toenemen. Er zijn weinig faillissementen, maar de vraag blijft wat er gaat gebeuren als de landelijke ondersteunende regelingen stoppen. Bedrijven en zeker zzp’ers hebben eigen/bedrijfsvermogen gebruikt of extra geld geleend om deze periode te overbruggen. Vanuit het programma Vitale Economie wordt via de uitvoeringsagenda’s onderwijs- en arbeidsmarkt en werkgelegenheidsimpuls gewerkt aan “talent voor ieder werk” en “werk voor ieder talent”. Vanuit de Regiegroep Onderwijs & Arbeidsmarkt ligt de focus vanuit de Human Capital Agenda op een leven lang ontwikkelen, een strategisch arbeidsmarktbeleid en het aantrekken en behouden van talent. De bijbehorende projecten, waaronder de Stageregio en de ontwikkeling van ‘1 loket voor leven lang ontwikkelen’ zijn in een versnelling geraakt door de (gevolgen van) de huidige coronacrisis. Dit is verder uitgewerkt in programma 7.

Ook zorgen we voor een adequaat vangnet voor inwoners die ondersteuning nodig hebben bij het vinden van een passende werkplek en/of het realiseren van bestaanszekerheid. Deze inwoners kunnen daarvoor naast Senzer ook terecht bij een van de sociale teams in onze stad. Door herpositionering van deze teams brengen we de basisondersteuning dichter bij onze inwoners. Binnen de sociale teams wordt meer aandacht besteed aan inkomen en financiën en de stress die dit oplevert als mensen dit niet op orde hebben. Integrale aanpak armoede en schulden De verwachting is dat de coronacrisis gevolgen gaat hebben voor de armoede en schuldenproblematiek. Voorzieningen zijn gesloten geweest waardoor logische routes naar ondersteuning en hulp wegvielen. Daarnaast hebben mensen te maken gehad met inkomensverlies, waardoor het risico op financiële problemen is toegenomen. De daadwerkelijke gevolgen van de 27

coronacrisis moeten nog zichtbaar worden. Op dit moment is er nog geen stijging van aanmeldingen bij schulddienstverlening zichtbaar. Als gevolg van de coronacrisis is het vroeg signaleren van schulden essentieel. Sinds begin 2021 is vroegsignalering regulier beleid. Dit zal het in kaart brengen van nieuwe doelgroepen, zoals getroffenen door de coronacrisis, versnellen en de drempel tot hulp verlagen. De samenwerking tussen armoede-gerelateerde organisaties wordt verder verbeterd mede door de inzet van de armoederegisseur. Ook bouwen we verder aan het tegengaan van sociale tweedeling, waarbij de samenwerking over de dimensies heen wordt opgezet. Deze integrale benadering, waarbij ook ervaringsdeskundigen worden betrokken, maakt een effectievere aanpak mogelijk om te werken aan vertrouwen, taboe en bewustwording, de regels als sta-in-de-weg, verborgen armoede en de verbetering van de toegang tot het aanbod. We starten met de aanpak van energiearmoede zodat ook minima en huurders worden meegenomen in de energietransitie. We zetten in op gelijke kansen voor de huishoudens met een inkomen tot maximaal 150% van het bijstandsniveau om duurzaamheidsmaatregelen te nemen en daarmee bij te dragen aan het verkleinen van de sociale tweedeling, zie ook programma 12. Het Kindpakket kent een groot bereik.

Dit willen we vasthouden, waarbij we in de evaluatie actief blijven toetsen of de inhoud aansluit bij de behoeften. Tijdige en effectieve ondersteuning bij problematische schulden is belangrijk, omdat schulden tot andere problemen kunnen leiden zoals uitval op werk, psychische problemen en huiselijk geweld. Om bovenstaande te bereiken werken we voor een deel hiervoor samen met Senzer als verbonden partij. Een toelichting op de verbonden partij is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Eventuele concrete beleidsresultaten, buiten de reguliere taken, voor het aankomende jaar zijn te vinden onder het kopje “wat gaan we ervoor doen” van dit programma.

3.2.2

Wat gaan we ervoor doen?

Ontwikkelingen Veranderopgave Inburgering / Benutten arbeidspotentie van statushouders De regie op inburgering gaat vanaf 2022 terug van het Rijk naar gemeenten. In samenwerking met onder meer Senzer, LEVgroep -en onderwijsinstellingen zijn trajecten ingericht die inzetten op een zo goed mogelijke integratie, waarbij de capaciteiten van de statushouder het uitgangspunt vormen. Taal en participatie lopen hierbij gelijk op en versterken elkaar waar mogelijk. De regierol wordt uitgevoerd door een trajectregisseur vanuit de gemeente. Het Stadsleerbedrijf is een goed voorbeeld van de integrale werkwijze die de minister zoekt met de nieuwe Wet inburgering. Binnen het Stadsleerbedrijf leren statushouders te participeren in de samenleving, krijgen ze extra taalles en worden ze voorbereid op het arbeidsproces. Wat gaan we het aankomende jaar doen? Regierol inburgering Vanaf 1 januari 2022 voeren we de nieuwe Wet Inburgering uit. De trajectregisseur is hierbij de spin in het web. Op basis van een brede intake stelt hij een persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP) op en monitort hij vervolgens de uitvoering hiervan. De uitvoering ligt bij Senzer, LEVgroep Stadsleerbedrijf en taalaanbieders. Gezamenlijk dragen zij zorg voor een optimale inburgering. 28

Gedurende dit eerste jaar monitoren we actief de ervaringen en resultaten, zodat we waar nodig kunnen verbeteren of bijstellen. Aanpassingen binnen de begroting Inburgering zijn niet uit te sluiten door ontwikkelingen in de aanloop naar de invoering van deze wet. Re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering De komende jaren blijven we met Senzer inzetten op re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering. Van de uitstroom uit de uitkering moet 33% richting werk en/of studie gaan en 80% van de uitstroom moet duurzaam zijn (>12 maanden). Daarnaast zetten we samen met Senzer actief in op een lobby richting het Rijk, met daarin aandacht voor een meer realistische financiële compensatie voor gemeenten, de menselijke maat en een participatiewet die uitgaat van vertrouwen. Pilot “Iedereen mag meedoen” Vanwege de coronacrisis heeft de pilot sinds maart 2020 stilgelegen. Tegelijkertijd behoort de groep met een loonwaarde tot 30% tot de categorie mensen die het hardst zijn geraakt door de coronacrisis en dit naar verwachting ook op de langere termijn gaan merken. Gezien de eerste ervaringen voor corona en de effecten van corona willen we de pilot “iedereen mag meedoen” in 2022 voortzetten. Hiervoor zijn in 2021 middelen beschikbaar gesteld, die in 2022 kunnen worden ingezet.

Vroegsignalering Vroegsignalering is per 1 januari 2021 als wettelijke taak opgenomen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). In 2022 zal op basis van de ervaringen van het eerste jaar het outreachend werken en de samenwerking met onze partners LEV Helmond, Woningcorporaties etc. beter ingepast worden. Toegang schulddienstverlening In 2022 leggen we enerzijds de focus op het behouden van wat goed werkt zoals de Hulplijn Geldzorgen en anderzijds gaan we verder met het organiseren van de samenwerking en toegang via de nieuwe sociale teams. Vanaf 2021 is de gemeente aangesloten op de Nederlandse Schuldhulproute (NSR). De insteek in 2022 is om meer lokale partners aan te laten haken op dit platform. Uitbreiding budgetbeheer en budgetcoaching Sinds medio 2021 vindt er een pilot uitbreiding budgetbeheer en budgetcoaching plaats. Door een laagdrempelige toegang wordt het bereik onder de groep inwoners die hier baat bij heeft vergroot. Dit voorkomt extra schulden en/of schuldentrajecten en levert een positieve bijdrage aan de zelfredzaamheid van inwoners. In 2022 evalueren we de pilot. Evaluatie Senzer Op basis van de evaluatie van Senzer, die in 2020 heeft plaatsgevonden, hebben we in 2021 de governance en de positionering van Senzer vormgegeven. Er is een start gemaakt met Senzer om te komen tot een bestendige financieringsstructuur.

De uitkomst resulteert in 2022 mogelijk in een aanpassing van de gemeenschappelijke regeling Senzer.

29

Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2022

2023

2024

2025

602

Bijdrage Senzer

295

602

Dekking reserve Sociaal Domein

-295

603

Aanpak ervaringsdeskundige

140

603

Bijstellen kostenraming Participatie

500

500

500

500

640

500

500

500

Totaal Beleidsintensivering Werk en inkomen

Bijdrage Senzer In 2021 is een deel van het rekeningresultaat 2020 van Senzer teruggestort naar de deelnemende gemeenten ter dekking van de gemeentelijke bijdragen in 2023. Conform afspraak met de provincie is hiermee de meerjarenbegroting voor jaarschijf 2023 van Senzer sluitend gemaakt. Aanpak ervaringsdeskundige Het doel van het inzetten van professionele ervaringsdeskundigen is ervoor zorgen dat de kloof tussen de leefwereld van de doelgroep en de systeemwereld kleiner wordt. Hierdoor kan het probleem effectiever worden aangepakt en de dienstverlening worden verbeterd. Dit past in de bredere gemeentelijke aanpak om de sociale tweedeling te verkleinen. We willen dat mensen die de ervaring hebben om in armoede en sociale uitsluiting te leven (ervaringswerkers) hun expertise kunnen professionaliseren middels een opleiding (professionele ervaringsdeskundigen). Bijstellen kostenraming Participatie Op basis van de gemaakte kosten voor uitvoering van Participatie hebben we geconcludeerd dat de lasten structureel zijn gestegen. Onder andere door het groeiende aantal onderbewindstellingen door de rechter, met als gevolg dat er steeds meer aanspraak wordt gedaan op de bijzondere bijstand voor bewindvoering.

3.2.3

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Rekening

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

96.665

79.458

86.690

84.392

83.692

83.167

Baten

53.161

39.326

40.392

40.326

40.326

40.326

Saldo

-43.504

-40.132

-46.299

-44.065

-43.366

-42.841

Storting

379

780

Onttrekking

917

937

3.792

1.922

186

83

-42.966

-39.975

-42.506

-42.143

-43.180

-42.758

Verrekening met reserves

Saldo

30

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2022 Lasten

2022 Baten

2022 Saldo

602 Uitvoering uitkeringsregelingen

50.416

41.437

-8.979

603 Bijzondere bijstand

7.923

207

-7.715

604 Schulddienstverlening

1.689

656

-1.033

618 Werkgelegenheidsbeleid

18.766

1.006

-17.760

619 Minima beleid

1.316

10

-1.306

621 Participatie

6.581

868

-5.713

86.690

44.184

-42.506

Specificatie per hoofdproduct

Totaal

31

3.3

Programma 03: Zorg en welzijn

3.3.1 Wat willen we bereiken?      

 

We zetten in op het meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners en willen sociale tweedeling in de stad tegengaan. Dat inwoners die hulp nodig hebben laagdrempelig, dichtbij en direct ondersteuning ontvangen die hen verder op weg helpt. We zetten meer dan voorheen in op eigen regie en preventie ter voorkoming van zwaardere zorg. Kwalitatief goede en betaalbare zorg en ondersteuning. We streven naar passende woonruimte voor al onze inwoners. Extra aandacht voor de meest kwetsbare inwoners zoals mensen met verward gedrag en meervoudige complexe problematiek door te investeren in preventie, een integrale aanpak en passende opvang/huisvesting. Het bevorderen van de gezondheid, met name in de wijken van Helmond waar het gezondheidspotentieel het grootst is. Meer gebruik maken van innovatieve oplossingen voor activiteiten en projecten binnen het Sociaal Domein, waaronder domotica.

Meerjarig beleidsperspectief Naast de directe gezondheidsgevolgen van de coronacrisis is ook de reguliere zorg door deze crisis geraakt, met name tijdens de coronagolven is er veel zorg uitgesteld. In Helmond geven de laatste cijfers aan dat een kwart van de inwoners nog steeds terughoudend is met een bezoek aan de huisarts of eerste hulp. Ook geeft meer dan de helft van de inwoners aan dat hun leefstijl is verslechterd sinds corona. Des te belangrijker is onze meerjarige inzet op het verbeteren van de gezondheid van onze inwoners met de wijkontwikkelingsplannen in de vier aandachtswijken (Helmond Noord, Helmond Oost, Helmond West en de Binnenstad) en vanuit het oogpunt van preventie plegen we inmiddels ook inzet in de wijken Brouwhuis, Mierlo-Hout en Rijpelberg. Er wordt extra nadruk gelegd op het versterken van de sociale structuur in de wijken en het tegengaan van laaggeletterdheid, in samenspraak met veel partners in de stad die zich betrokken voelen bij deze problematiek. Op basis van het Helmondse preventieakkoord werken we met steeds meer partijen in de stad aan het makkelijker maken van gezonde keuzes. Omdat gezondheidsproblemen en armoede vaak hand in hand gaan, werken we daarnaast aan een samenhangende aanpak die met de conferentie ‘Ruimte om te leven’, een extra impuls heeft gekregen.

Samen met maatschappelijke partners in de stad zetten we hiermee stappen om de sociale tweedeling in de stad tegen te gaan. Zodat mensen weer ruimte krijgen om vooruit te kunnen denken en zelf de regie op hun eigen leven te kunnen pakken. We blijven inzetten op goede, kwalitatieve en betaalbare zorg en ondersteuning door zaken beter te organiseren. De Kadernota Sociaal Domein 2019-2022 met strategische doelen én ontwikkelopgaven, vormt onze leidraad. De beweging naar laagdrempelige ondersteuning die doet wat nodig is, staat hierbij centraal. We benutten hiervoor het brede netwerk met maatschappelijk partners zoals: de LEVgroep, MEE Zuidoost Brabant, SMO, Humanitas, scholen, woningcorporaties en politie. Met de (nieuwe opdrachtnemer van de) sociale teams geven we invulling aan een sterke, laagdrempelige eerstelijnsvoorziening voor brede basisondersteuning voor inwoners en huishoudens van alle leeftijden. Met als opdracht om 80% van de inwoners met een hulpvraag direct - beschikkingsvrij - van ondersteuning te voorzien met hulp van partijen in de sociale basis, zonder dat nog een verwijzing nodig is naar specialistische hulp. We sturen erop dat de teams goed verankerd zijn in de lokale en regionale netwerken en aansluiten bij belangrijke ketenpartners op terrein van zorg, wonen, welzijn, werk, opvang, onderwijs, veiligheid etc. 32

Het aantal potentiële mantelzorgers neemt de komende jaren verder af terwijl de ondersteuningsvraag juist toeneemt. Uit recent onderzoek door Ecorys blijkt dat in Helmond op jaarbasis 8 miljoen uur aan mantelzorg wordt verricht. De vernieuwde samenwerkingsstructuur met zorg- en welzijnspartners in de stad moet ertoe leiden dat (overbelaste) mantelzorgers tijdig worden opgespoord. Samen met deze partijen én met mantelzorgers zelf onderzoeken we hoe de ondersteuning verbeterd kan worden. Uiteraard wordt er veel meer ondersteuning en zorg geleverd dan waarvoor wij als gemeente betalen. Naast de mantelzorgers is er de inzet van vrijwilligers, die is én blijft onontbeerlijk. Zo verrichten vrijwilligers bij benadering ruim 4 miljoen uur werk per jaar, wat zich niet laat vertalen naar geld. Het laat zich wel vertalen naar maatschappelijke baten. De uren inzet van mantelzorgers en vrijwilligers bij elkaar zouden optellen tot miljoenen euro’s als deze zorg door professionals zou worden verricht. Tot slot blijven we inzetten op gesubsidieerde multifunctionele wijkaccommodaties en andere ontmoetingspunten om de sociale samenhang in de wijken te versterken. Het is onze ambitie dat ook kwetsbare inwoners, zoals bijvoorbeeld inwoners met GGZ problematiek en inwoners met beginnende dementie, van deze voorzieningen gebruik kunnen maken.

Om dit te bereiken werken we voor een deel samen met de verbonden partij GGD Brabant Zuidoost. Een toelichting op de verbonden partij is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Eventuele concrete beleidsresultaten, buiten de reguliere taken, voor het aankomende jaar zijn te vinden onder het kopje “wat gaan we ervoor doen” van dit programma. 3.3.2 Wat gaan we ervoor doen? Ontwikkelingen Wonen en zorg Het aantal inwoners van Helmond blijft tot 2040 groeien. Door de vergrijzing neemt het aandeel (kwetsbare) ouderen toe. Van hen wordt verwacht dat zij zo lang als mogelijk zelfstandig blijven wonen in een voor hen geschikte woning. Daarnaast wordt de samenleving steeds complexer waardoor inwoners met bijvoorbeeld een lichte verstandelijke beperking of psychische problematiek vaker enige hulp nodig hebben om mee te kunnen blijven doen. Ook vindt er een verschuiving plaats van beschermd wonen in een instelling naar “Beschermd Thuis”. Door deze trends neemt met name het aandeel eenpersoonshuishoudens toe. De verwachting is bovendien dat het personeelstekort in de zorg op blijft lopen en het aantal potentiële mantelzorgers afneemt. Wat gaan we het aankomende jaar doen? Werken aan ‘Gezonde Scholen’ en ‘Gezonde Kinderopvang’ We blijven in samenwerking met de Helmondse scholen inzetten op de certificering van de Gezonde Schoolvignetten naast het verduurzamen van de scholen.

Daarmee wordt onderwijs aangeboden waar een gezonde omgeving, gezonde voeding, sporten en bewegen, natuur en milieu en weerbaarheid centraal staan. Tot slot dragen we eenmalig 50% van de kosten bij aan kinderopvangorganisaties om coach gezonde kinderopvang te worden. Aanpak Gezondheid We werken aan de verbetering van de sociale structuur in de wijken, vanuit het idee: gezondheid stimuleer je het beste van onderop. In navolging van het landelijk Preventieakkoord hebben we een Helmonds Preventieakkoord met vele partners uit de stad gesloten. In dit Helmonds Preventieakkoord leggen we de focus op gezond eten en bewegen, een stad die steeds meer rookvrij wordt en op het denormaliseren van alcohol- en drugsgebruik. Daarnaast gaan we laaggeletterdheid tegen door het 33

ontwikkelen van een sluitende aanpak. We leggen een nadrukkelijke koppeling tussen de thema’s gezondheid en bestaanszekerheid, via de lokale coalitie tegen sociale tweedeling (Ruimte om te leven). Tegengaan sociale tweedeling in Helmond Samen met de stuurgroep, bestaande uit het Elkerliek Ziekenhuis, de Huijbregts groep, Senzer en de gemeente is een lokale coalitie gevormd tegen de sociale tweedeling. Hierbij staat het principe van Brede Welvaart centraal met een Helmondse focus. Vanuit het brede palet aan stakeholders werken we concrete initiatieven uit binnen de thema’s gezondheid, armoede en bestaanszekerheid. Hierdoor verbetert de positie van mensen met een achterstand (en in het bijzonder kinderen) structureel en worden ze weerbaarder. Informele inloopplekken In 2022 realiseren we informele inloopplekken voor kwetsbare inwonersgroepen, zoals eenzame ouderen, mensen met beginnende dementie en inwoners met psychosociale problemen. We doen dit door bestaande ontmoetingsplekken waaronder de wijkaccommodaties in de diverse wijken (beter) te benutten en inwonersinitiatieven op dit vlak te omarmen. Dergelijke plekken en initiatieven leveren een bijdrage aan het voorkomen/bestrijden van eenzaamheid, bevorderen de sociale participatie en bieden ontlasting aan mantelzorgers. Door de coronacrisis is dit doorgezet naar 2022.

Basisondersteuning en toegang tot hulp In 2022 gaat de nieuwe uitvoeringsorganisatie van de sociale teams van start met de uitvoering van de opdracht voor de komende vier jaar. Doel is dat de sociale teams in 2025 80% van inwoners met een hulp of ondersteuningsvraag direct verder op weg helpt met hulp van de sociale basis, zonder dat nog een indicatie nodig is voor specialistische hulp. Ook hebben zij de opdracht om het bereik in de wijken met een lage sociale economische status (SES) te vergroten en zorg te dragen voor een goede samenwerking met huisartsen en scholen. Zodat zij meer inwoners rechtstreeks naar de sociale teams verwijzen voor hulp en ondersteuning. In 2022 meten we het bereik in de wijken met een lage SES en de verwijzingen van huisartsen naar de sociale teams om ook voor deze twee doelen ambitieuze, maar realistische streefnormen voor 2023 en verder te bepalen. Ook voeren we vanaf de start doorlopend cliëntervaringsonderzoeken uit onder de inwoners die hulp ontvangen vanuit het sociaal team en monitoren de tijdigheid van de ondersteuning. Tot slot voeren we in 2022 een stakeholderonderzoek uit onder belangrijke samenwerkingspartners van de sociale teams over het functioneren van de nieuwe uitvoeringsorganisatie. Streven naar passende woonruimte Vanuit de inclusiegedachte is het uitgangspunt dat ook onze kwetsbare inwoners over een goede woonplek beschikken.

Met de woningcorporaties maken we hierover jaarlijks prestatieafspraken. Indien noodzakelijk bieden zorgaanbieders woonbegeleiding. In 2021 is er samen met woningcorporaties en zorgaanbieders een woonzorgvisie opgesteld, om ervoor te zorgen dat we ook in 2040 over voldoende passende woonruimte beschikken met voorzieningen en/of zorg in nabijheid. Deze woonzorgvisie geeft voor de korte termijn handvatten voor het vernieuwen van de prestatieafspraken met de corporaties en geeft richting aan het vervullen van de opgave naar 2040 in aantallen en locaties in de stad. Verbeteren ondersteuning mensen met verward gedrag en meervoudige complexe problematiek De meest kwetsbare inwoners zijn door verbetering van de aanpak in de afgelopen jaren beter in beeld. In onze wijken is 24/7 expertise op het gebied van verward gedrag beschikbaar. Dit sluit aan bij de ontwikkeling en behoeften vanuit de inwoners en professionals. We investeren in de doorontwikkeling van een persoonsgerichte naar een integrale aanpak waarin we professionals 34

samenbrengen, regie voeren en zo nodig doorbraken realiseren in complexe casuïstiek. Ook zetten we in op goede opvang/huisvesting en vervoer. Halverwege 2021 sprak de raad draagvlak uit voor de ontwikkeling van een 24-uursvoorziening voor inwoners met meervoudige complexe problematiek die momenteel tussen ‘wal en schip’ terecht komen. We onderzoeken met onze samenwerkingspartners en clientvertegenwoordiging de wensen en behoeften van deze inwoners. In 2022 leggen we een locatie aan de raad voor op basis van een eerder voorgelegd raadsvoorstel met een uitwerking van de voorziening én programma van eisen voor de locatie. Daarnaast evalueren we de gemeentelijke uitvoering van de Wet verplichte GGZ en doen we een voorstel voor het vervolg van de gemeentelijke uitvoering na 2022. Decentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Per 1 januari 2022 wordt Beschermd Wonen inhoudelijk gedecentraliseerd. De financiële decentralisatie van Beschermd Wonen start per 1 januari 2023. In juni 2020 hebben de 6 gemeenten besloten om één regio te vormen waarbij we gezamenlijk de opdracht en verantwoordelijkheid hebben om de zorg en de ondersteuning rondom Beschermd Wonen voor onze inwoners zo optimaal mogelijk en toekomstbestendig te organiseren. Daarnaast staat de regio voor de opgave om inhoudelijk door te ontwikkelen van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis.

Omdat de centrumregeling van Helmond per 1 januari 2022 komt te vervallen is er een dienstverleningsovereenkomst opgesteld tussen Helmond en de Peelgemeenten waarin de financiële, organisatorische en juridische zaken zijn vastgelegd. Per 1 januari 2023 start de financiële decentralisatie volgens het objectief verdeelmodel met een ingroeipad van 10 jaar. Voor regio Helmond dragen we gezamenlijk de kosten voor Beschermd Wonen, waarbij we nu al voorzien dat het budget de komende jaren zal krimpen. Na de openstelling van de Wet langdurige zorg (Wlz) voor mensen met GGZ problematiek, heeft een groot aantal cliënten een Wlz indicatie gekregen met als gevolg dat de doelgroep beschermd wonen met een Wmo indicatie aanzienlijk gekrompen is. In 2026 wordt, mede op basis van de ervaringen met Beschermd Wonen, door het rijk besloten of de maatschappelijke opvang verder gedecentraliseerd kan worden. In samenwerking met Bergopwaarts werkt SMO aan de vernieuwing van de maatschappelijke opvang locatie d’n Herd. In 2022 zal er, nadat alle wettelijke ruimtelijke procedures zijn doorlopen, een start gemaakt worden met de sloop van de huidige opvang. In de nieuwbouw worden zelfstandige eenheden gebouwd. Daardoor kunnen bewoners beter worden voorbereid op meer zelfstandig wonen en leven.

Daarnaast biedt de nieuwbouw de mogelijkheid om bewoners met weinig perspectief op herstel of zelfstandig wonen, de ruimte om langdurig een beschermde woonvorm te bieden. Gedurende de sloop en de bouw van het nieuwe pand is er tijdelijke huisvesting voor de huidige bewoners van d’n Herd. Naar verwachting zal de nieuwbouw begin 2023 gereed zijn. Samenwerkingsagenda medisch en sociaal domein Om de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein te verbeteren stellen we samen met zorgverzekeraar CZ en Peel Duurzaam Gezond een samenwerkingsagenda voor Helmond & De Peel op. Vertrekpunt daarbij is het regiobeeld met daarin de knelpunten. Aan de hand daarvan wordt de opgave geformuleerd en vertaald in de samenwerkingsagenda. Herijken subsidiestelsel sociaal domein Conform de opgave uit de Kadernota Sociaal Domein willen we het hele subsidiestelsel verder herijken. Door het verstrekken van (meerjaren)subsidies met goede afspraken over kernactiviteiten, resultaten en voorwaarden, kan er actief worden gestuurd op het realiseren van de gemeentelijke beleidsdoelen. Zodoende worden (wederzijdse) verantwoordelijkheden en rollen duidelijker, ontstaat er meer ruimte voor professionaliteit van de organisatie en minder focus op (monitoring van) 35

afzonderlijke projecten en activiteiten. Het professionaliseren van het relatiebeheer is nodig om deze taken goed uit te kunnen voeren. Het herijken van het subsidiestelsel sociaal domein is een proces van meerdere jaren waarbij in 2022 de focus ligt op het verder vormgeven van ontwikkeltafels voor professionele organisaties en het proces voor vrijwilligersorganisaties eenvoudiger maken. Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2022

2023

2024

2025

695

Indexeringen zorgaanbieders Wmo

370

370

370

370

695

Bijstellen kostenraming Wmo

850

850

850

850

609

Besparing invoering sociale teams/transformatie jeugd

Totaal Beleidsintensivering Zorg en welzijn

Zie P4 Zie P4 1.220

1.220

1.220

1.220

Indexeringen zorgaanbieders Wmo Op basis van een algemene maatregel van bestuur baseren wij onze tarieven voor zorg in natura op de kosten van de zorgaanbieder. Lonen maken een groot deel van deze kosten uit. Hierdoor kan het voorkomen dat wij geconfronteerd worden met meerkosten als gevolg van een cao-stijging die buiten onze invloed ligt. Dit is gebeurd met de tarieven voor huishoudelijke ondersteuning in 2021 ten opzichte van 2020. Deze zijn met 9,1% verhoogd wat leidt tot een onontkoombaar knelpunt van € 370.000 op basis van het kostenniveau in 2020. Tariefwijzigingen met een financieel effect zijn risico’s die in de toekomst blijven spelen, bij zowel de Wmo als de Jeugdwet. Bijstellen kostenraming Wmo Op basis van de gemaakte kosten in afgelopen jaren voor de Wmo hebben we geconcludeerd dat de lasten structureel zijn gestegen. Voorbeelden hiervan zijn de stijgende kosten voor huishoudelijk ondersteuning. Dit komt door het gestegen aantal klanten vanwege de wijziging naar een abonnementstarief. Besparing invoering sociale teams/transformatie jeugd Vanaf 1 januari 2022 zijn onze sociale teams extern gepositioneerd en werken zij aan een herijkte opdracht. De essentie van deze opdracht is dat de focus ligt op het zelf verlenen van hulp, in plaats van het indiceren en doorverwijzen van cliënten naar zorgaanbieders.

In eerste instantie resulteert dit in een verschuiving van de uitgaven van specialistische zorg naar de sociale teams. De verwachting is dat de herijkte opdracht na twee jaar, wanneer de sociale teams hun plek in de stad en ten opzichte van onze maatschappelijke partners in de stad hebben gevonden, ook leidt tot lagere uitgaven aan zorg. Hiervoor moet wel aan enkele randvoorwaarden worden voldaan, zoals de aansluiting van de Sociale Teams op het voorliggend veld, het dichtbij organiseren van specialistische hulp en het bieden van ruimte voor professionele ontwikkeling. Uit een maatschappelijke kosten- en batenanalyse blijkt dat wanneer we aan deze randvoorwaarden voldoen, dit leidt tot circa € 2 miljoen minder zorguitgaven dan op dit moment. Deze besparing wordt o.a. gerealiseerd door meer preventief en integraal te werken, waardoor er minder doorverwijzingen naar specialistische hulp nodig zijn. Deze besparing zal een verdeling kennen tussen programma 3 en 4 en wordt nader uitgewerkt in de voorjaarsnota.

36

3.3.3

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Rekening

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

63.478

54.918

58.813

58.823

58.452

58.415

Baten

3.204

3.258

3.258

3.258

3.258

3.258

Saldo

-60.274

-51.660

-55.555

-55.565

-55.194

-55.157

2.952

342

392

392

72

22

-57.807

-51.318

-55.162

-55.173

-55.122

-55.134

Verrekening met reserves

Storting Onttrekking Saldo

484

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2022 Lasten

Specificatie per hoofdproduct 640 Sociale Netwerken

2022 Baten

773

2022 Saldo -773

642 Basisvoorzieningen accommodaties

3.047

1.343

-1.704

673 Basisvoorzieningen overig

1.889

674 Maatschappelijke ondersteuning

4.823

378

-4.445

675 Specialistische ondersteuning

5.438

170

-5.268

690 Wmo individuele voorzieningen

4.335

158

-4.177

695 Wmo persoonlijke ondersteuning

38.471

1.601

-36.870

-1.889

700 Wmo subsidieregelingen

28

-28

720 Lijkbezorging

9

-9

Totaal

58.813

37

3.650

-55.162

3.4

Programma 04: Jeugd en onderwijs

3.4.1

Wat willen we bereiken?

       

We zetten in op het meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners en willen sociale tweedeling in de stad tegengaan. Dat inwoners die hulp nodig hebben laagdrempelig, dichtbij en direct ondersteuning ontvangen die hen verder op weg helpt. We werken aan een jeugdvriendelijke stad, waarin kinderen en jongeren zich gehoord voelen, kunnen meepraten en het fijn vinden om op te groeien. We werken aan het versterken van kansen van kinderen en jongeren, zodat zij hun talenten ontwikkelen en veilig en gezond opgroeien. We voorkomen schooluitval en bevorderen actief het aantal jongeren met een startkwalificatie. Waar kinderen of jongeren in de knel komen, zorgen we samen met onze partners voor een integrale aanpak bij preventie, onderwijs en (specialistische) jeugdhulp. Jongeren met jeugdhulp ondersteunen we bij een soepele overgang naar volwassenheid. Huiselijk geweld en (kinder)mishandeling hebben we zo vroeg mogelijk in beeld en proberen we zoveel mogelijk te voorkomen.

Meerjarig beleidsperspectief We willen ervoor zorgen dat de kinderen en jongeren in onze stad meedoen, rondkomen en vooruitkomen en zich verbonden voelen met onze stad. De Kadernota Sociaal Domein 2019-2022 is hierbij onze leidraad en ook onze inzet voor een Jeugdvriendelijke stad draagt hieraan bij. Tijdens de coronacrisis is het welzijn van de jeugd in onze stad onder druk komen te staan. Mentaal gezien geven jonge mensen in Helmond aan zich minder goed te voelen dan voor de coronacrisis (en in vergelijking met ouderen). Samen met de LEVgroep en jongerenwerk zijn er allerlei coronaproof activiteiten georganiseerd voor de jeugd om deze periode door te komen. Er is een doorlopende ontwikkellijn waarbij we kinderen en hun ouders op het juiste moment de juiste ondersteuning willen bieden. Kinderen en jongeren moeten de mogelijkheid krijgen hun talenten te ontwikkelen en veilig en gezond op te groeien in Helmond om zich zo optimaal voor te bereiden op de (toekomstige) samenleving. We zetten sterker in op preventie bij kinderen en jongeren. Daarnaast blijft het versterken van de weerbaarheid van jongeren een belangrijk thema. De komende tijd gaan we vanuit het programma Perspectief voor Jeugd aan de slag met de herijking van het preventief jeugdaanbod en een integrale aanpak risicojeugd.

Met de sociale teams geven we invulling aan een sterke, laagdrempelige eerstelijnsvoorziening voor brede basisondersteuning voor inwoners en huishoudens van alle leeftijden. Zie voor meer informatie hierover programma 3, zorg en welzijn. We geven uitvoering aan de nieuwe regionale inkoopstrategie jeugdhulp. In Helmond staat kwalitatief goede zorg voor inwoners voorop, conform de vastgestelde transformatiedoelen. De nog vast te stellen landelijke hervormingsagenda jeugd 2022-2028 geeft verder richting aan de transformatie jeugdhulp. Kinderen en jongeren moeten zo veilig mogelijk opgroeien. Daarvoor zetten we in op het voorkomen van kindermishandeling en huiselijk geweld. Daarnaast willen we meer samenhang en samenwerking binnen de gehele jeugdbeschermingsketen. Het landelijke toekomstscenario kind- en gezinsbescherming geeft hier richting aan en zal de komende jaren ook lokaal en regionaal uitgewerkt worden.

38

Om dit te bereiken werken we voor een deel samen met de volgende verbonden partijen:  Stichting Zorg en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost en  GGD Brabant Zuidoost Een toelichting op de verbonden partij is te vinden in de paragraaf verbonden partijen. Eventuele concrete beleidsresultaten, buiten de reguliere taken, voor het aankomende jaar zijn te vinden onder het kopje “wat gaan we ervoor doen” van dit programma.

3.4.2

Wat gaan we ervoor doen?

Ontwikkelingen Wetsvoorstel Beschikbaarheid Zorg voor jeugdigen Het Wetsvoorstel Beschikbaarheid Zorg voor jeugdigen is in september 2020 in consultatie gegaan. De wet wordt naar alle waarschijnlijkheid in het najaar van 2021 besproken in de Tweede Kamer. Op zijn vroegst treedt deze wet in 2023 in werking. Het primaire doel van deze wet is om de kwaliteit van de jeugdhulp beter te borgen. In het voorstel, dat voornamelijk een wijziging van de Jeugdwet betreft, worden gemeenten o.a. verplicht om een regiovisie op te stellen, waarin duidelijk in beeld wordt gebracht wat de zorgvraag in de regio is en hoe de gemeenten de benodigde hulp met de aanbieders gaan organiseren. Hierin moet ook aandacht zijn voor de aanpak van wachtlijsten en het omgaan met ingewikkelde casuïstiek. Het wetsvoorstel sluit aan bij de norm voor opdrachtgeverschap die door gemeenten zelf is ontwikkeld. Woonplaatsbeginsel Het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet regelt welke gemeente financieel verantwoordelijk is voor de jeugdhulp. Omdat het vaak moeilijk is om te bepalen welke gemeente verantwoordelijk is, gaat het woonplaatsbeginsel wettelijk veranderen er 1 januari 2022. De wijziging geldt met name voor zorg met verblijf. De gemeente waar de jeugdige stond ingeschreven direct voorafgaand aan de zorg met verblijf blijft verantwoordelijk voor de zorg en de kosten.

Voor ambulante zorg heeft dit uiteraard geen effect. Dit moet leiden tot meer duidelijkheid en lagere uitvoeringslasten. Daarnaast sluit het nieuwe woonplaatsbeginsel beter aan bij de uitgangspunten van de Jeugdwet. De oorspronkelijke gemeente blijft verantwoordelijk voor een jeugdige waardoor die gemeente gestimuleerd wordt om te investeren in preventie. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming De huidige jeugdbeschermingsketen is complex georganiseerd met veel betrokken organisaties, zoals lokale wijkteams, Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming. De vele schakels sluiten niet altijd op elkaar aan, met als gevolg dat de juiste hulp en bescherming tekort kan schieten. In maart 2021 is het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming naar de Tweede Kamer gestuurd. Het toekomstscenario biedt perspectief hoe de jeugdbeschermingsketen er in de toekomst slimmer en effectiever uit kan zien waarbij het belang van kind en gezin centraal staat. De komende 5-10 jaar wordt het toekomstscenario uitgewerkt en geïmplementeerd. Rijk en gemeenten (VNG, regio’s) pakken dit gezamenlijk op. Wat gaan we het aankomende jaar doen? Verdere uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda (HEA) Met het uitvoeren van de HEA wordt ingezet op het versterken van (gelijke) kansen van jeugdigen.

In 2022 wordt verder uitvoering gegeven aan:  Het verbeteren van de verbinding opvang / onderwijs en jeugdhulp;

39

  

Een ononderbroken ontwikkel- en leerlijn, door zoveel mogelijk drempels die de ontwikkeling van jeugdigen op de overgangsmomenten in de weg staan, weg te nemen; Extra taalondersteuning voor kinderen met (een hoger risico) op een taalachterstand en anderstalige kinderen; Toekomstgericht onderwijs en wereldburgerschap, zodat jeugdigen optimaal mee kunnen doen op de opvang, op school, in hun wijk en later op hun werk.

Daarnaast neemt Helmond deel aan het landelijk programma Gelijke kansen met het project Verlengde Schooldag. Op zes basisscholen duurt de schooldag één of meer dagen per week één of enkele uren langer. Die extra uren zijn bedoeld voor een uitbreiding van het lesprogramma op het gebied van sport en bewegen, kunst en cultuur en oriëntatie op jezelf en de wereld. Doel is om extra leer- en ontwikkelkansen te geven aan kinderen die dat nodig hebben. Hierdoor krijgen ze meer zelfvertrouwen, zicht op waar ze goed in zijn en ontwikkelen ze sociale vaardigheden. De kinderen maken kennis met activiteiten waar ze van huis uit niet mee in aanraking komen. Kortom: ze kunnen meedoen en vooruitkomen. Inzet tijdelijke middelen Nationaal Programma Onderwijs Het programma is bedoeld om onderwijsvertragingen in te lopen en moet leerlingen ondersteunen die het moeilijk hebben door schoolsluitingen en corona. We ontvangen een rijksbijdrage tot en met schooljaar 2022-2023 om in samenwerking met scholen, kinderopvang, (jeugdgezondheids)zorg, bibliotheken en andere partijen activiteiten aan te bieden om de vaardigheden van leerlingen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak aanvullend te stimuleren. Dit zijn middelen in aanvulling op en ter ondersteuning van de middelen die scholen zelf krijgen en de aparte steunpakketten voor de jeugd die beschikbaar zijn.

Extra inzet op preventie voortijdig schoolverlaten Om schooluitval te voorkomen en bij te dragen aan het actief bevorderen van het aantal jongeren met een startkwalificatie werken we met een nieuw vierjarig regionaal programma voortijdig schoolverlaten. Daarnaast is er een nieuw beleidskader vastgesteld van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC). Een belangrijk onderdeel van het RMC beleidskader is de implementatie van de monitor Jongeren in een Kwetsbare Positie. Daarmee is het mogelijk om kwetsbare jongeren beter in beeld te brengen en houden, te monitoren en te begeleiden naar een passende plek in vervolgonderwijs, arbeid of dagbesteding. Lokaal zal er in 2022 extra worden ingezet op preventieve maatregelen om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. De inzet richt zich vooral op het primair onderwijs en het MBO. Jeugdvriendelijke stad Een Jeugdvriendelijke Stad is een stad waarin kinderen en jongeren zich gehoord voelen, kunnen meepraten en het fijn vinden om op te groeien. In 2022 vindt het Jeugdvriendelijke Stad event plaats, waarmee de behaalde resultaten vanaf 2019 worden gepresenteerd, de jeugd aandacht vraagt voor jeugdparticipatie in de toekomst en alle betrokken partijen worden gevraagd een samenwerkingsconvenant te tekenen. Daarmee committeren ze zich aan een Jeugdvriendelijke Stad voor de toekomst.

Het borgingsplan wordt uitgevoerd, zodat kinder- en jongerenparticipatie zowel binnen de gemeentelijke organisatie als binnen organisaties in de stad kan worden voortgezet. In 2022 is Helmond Hangout een structureel platform dat aansluit bij de behoeften van de jeugd. Op dit platform is al het aanbod voor kinderen en jongeren (denk aan cultuur, sport, workshops) vindbaar en toegankelijk.

40

Perspectief voor Jongeren We willen investeren in de toekomst, oftewel in onze jongeren! Zowel op de korte termijn als op de wat langere termijn ligt daar een uitdaging. Op de korte termijn zie je dat jongeren het door de coronacrisis moeilijker hebben. Bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt. Maar ook op de langere termijn willen we in jongeren investeren, zodat Helmond voor hen een fijne stad blijft om te wonen, werken en leven. Wel moet er meer samenhang komen in de diverse trajecten en we moeten onderzoeken waar op dit moment nog hiaten zitten. Aan ontwikkeltafels realiseren we samen met onze partners een samenhangend en effectief preventief jeugdaanbod. Vanuit zorg en veiligheid brengen we in kaart welke jongeren extra ondersteuning nodig hebben, om hen op het goede pad te houden (of indien nodig te brengen) en perspectief richting toekomst te geven. Voor dit thema leggen we ook een relatie met de aanpak voor Binnenstad-Oost. Duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen Met het Integrale Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) zetten we in op duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen, passend bij het toekomstige leerlingenaantal en de ambities. De projecten uit het IHP tot en met 2025 worden conform planning en kaders uitgevoerd. Dit zijn de projecten in de wijken Mierlo-Hout en Rijpelberg. De sociaaleconomische cijfers wijzen erop dat Rijpelberg aandacht nodig heeft.

Een effect dat door corona alleen maar versterkt zal worden. Daarom willen we in deze wijk een Multifunctionele Wijkaccommodatie realiseren. Dit versterkt de al aanwezige onderwijsvernieuwing en draagt eraan bij dat kinderen veilig en gezond naar school kunnen. Voor inwoners van de wijk ontstaat hiermee bovendien een toekomstbestendige ontmoetingsplek. Daarnaast werken we aan een volledige herijking van het huidige IHP. Met deze herijking spelen we in op de wijzigingen in onderwijshuisvestingswetgeving en de regelgeving die geldt voor het verduurzamen van de schoolgebouwen. Onderdeel van het IHP is ook de huisvesting van Jan van Brabant. Met het bestuur van Jan van Brabant werken we aan de nieuw te realiseren school in 2025. Dit houdt in dat we gezamenlijk een locatie gaan bepalen en het schoolbestuur zal zich moeten gaan buigen over het programma van eisen. Daarnaast gaan we met het Jan van Brabant concrete afspraken maken over doordecentralisatie van de middelen. Basisondersteuning en toegang tot jeugdhulp In 2022 gaat de nieuwe uitvoeringsorganisatie van de sociale teams van start met de uitvoering van de opdracht voor de komende vier jaar. Doel is dat de sociale teams in 2025 80% van inwoners met een hulp of ondersteuningsvraag direct verder op weg helpt met hulp van de sociale basis, zonder dat nog een indicatie nodig is voor specialistische hulp.

Ook hebben zij de opdracht om het bereik in de wijken met een lage sociale economische status (SES) te vergroten en zorg te dragen voor een goede samenwerking met huisartsen en scholen, zodat zij meer inwoners rechtstreeks naar de sociale teams verwijzen voor hulp en ondersteuning. In 2022 meten we het bereik in de wijken met een lage SES en de verwijzingen van huisartsen naar de sociale teams om ook voor deze twee doelen ambitieuze, maar realistische streefnormen voor 2023 en verder te bepalen. Ook voeren we vanaf de start doorlopend cliëntervaringsonderzoeken uit onder de inwoners die hulp ontvangen vanuit het sociaal team en monitoren de tijdigheid van de ondersteuning. Tot slot voeren we in 2022 een stakeholderonderzoek uit onder belangrijke samenwerkingspartners van de sociale teams over het functioneren van de nieuwe uitvoeringsorganisatie. Specialistische jeugdhulp De landelijke hervormingsagenda jeugd geeft richting aan de transformatie die we ook lokaal en regionaal moeten doorvoeren. Voor de ondersteuning aan onze kinderen en jongeren willen we, onder andere, dat deze integraler en dichterbij georganiseerd wordt. Om dit te realiseren hebben we een regionale inkoopstrategie Jeugdhulp opgesteld. In 2022 werken we samen met de 11 gemeenten van ‘Een 10 voor de jeugd’ en aanbieders aan de volgende resultaten: 41

  

Regionaal matchingsteam waarmee we zorgen dat kinderen direct de juiste specialistische jeugdhulp ontvangen. Uitvoering regionaal contractmanagement Jeugdhulp. Doel van het contractmanagement is om een bijdrage te leveren aan de beheersing van de uitgaven voor de specialistische Jeugdhulp. Uitvoering geven aan de norm voor opdrachtgeverschap in lijn met wetsvoorstel Beschikbaarheid Zorg voor Jeugdigen.

21voordejeugd in Zuidoost-Brabant Ook in 2022 wordt op schaal van Zuidoost-Brabant samengewerkt op het gebied van wettelijke taken voor Jeugd. Dat is Jeugdbescherming, Jeugdreclassering, Veilig Thuis, JeugdzorgPlus en Spoed Eisende Zorg. De op te pakken activiteiten worden beschreven in een Werkplan 21 voor de Jeugd 2022. Daarnaast is Eindhoven gemandateerd en wordt zij jaarlijks gefinancierd om namens de 21 gemeenten de wettelijke taken in te kopen en de inzet en kwaliteit te monitoren. Dit doen zij op basis van een vastgestelde Dienstverleningsovereenkomst. In 2022 zal er een nieuwe Dienstverleningsovereenkomst vastgesteld worden, omdat de huidige afloopt. Ten aanzien van de begroting Veilig Thuis is sprake van een meerjarig tekort (o.a. loonprijscompensatie), die in 2021 en 2022 gedekt kunnen worden uit de DUVO (Decentralisatie Uitkering VrouwenOpvang) middelen.

Beleidsresultaat verbonden partijen / samenwerkingsverbanden Samenwerkingsverband Helmond-Peelland PO en VO In 2022 wordt een nieuw ondersteuningsplan passend onderwijs door het Samenwerkingsverband Helmond Peelland opgeleverd. In het ondersteuningsplan legt het samenwerkingsverband vast hoe zij passend onderwijs voor elk kind willen realiseren voor de komende vier jaar.

Beleidsintensiveringen (bedragen x € 1.000)

Hoofd Beleidsintensivering product

2022

2023

2024

2025

5

25

55

100

406

Project STORM

409

Bijstellen kostenraming jeugd

-700

-700

-700

-700

406

Middelen voor transformatie jeugd

2.000

2.000

1.000

500

409

Besparing invoering sociale teams/transformatie jeugd

-2.000

-2.000

1.325 -1.645

-2.100

Totaal Beleidsintensivering Jeugd en onderwijs

1.305

Project STORM Een belangrijk fundament voor een stad met minder tweedeling is dat we werken aan de gezondheid van inwoners, zeker van hen die van nature minder gezond leven. Onder het verbeteren van de gezondheid verstaan we ook het tegengaan van depressie. Depressies zorgen ervoor dat mensen minder perspectief voor zichzelf zien en het is ook een belangrijke risicofactor voor zelfdoding. Via het project STORM, wat we in 2016 zijn gestart, worden sombere en depressieve gevoelens bij onze jongeren vroegtijdig gesignaleerd en aangepakt samen met middelbare scholen. Het is onze ambitie deze aanpak door te ontwikkelen en uit te breiden.

42

Bijstelling kostenraming jeugd In 2021 zijn de lasten voor het onderdeel jeugd met structureel € 3,8 miljoen verhoogd om zo aan te sluiten bij het uitgavenpatroon voor jeugdhulp. Met de huidige ontwikkeling van het beroep op de jeugdzorg achten wij het verantwoord deze structurele ophoging met € 0,7 miljoen per jaar te verlagen. De lange termijn effecten van corona op de jeugdzorg zijn nog niet duidelijk en vormen een risico op de ontwikkeling van het beroep op de jeugdzorg. Dit is opgenomen in de coronarisico’s als onderdeel van het weerstandvermogen. Middelen voor transformatie jeugd Eind 2020 is in het AEF rapport ‘Stelsel in Groei’ vastgesteld dat er grote en structurele tekorten zijn in het kader van de jeugdhulp. Ook in Helmond kost de Jeugdhulp structureel meer dan dat we hiervoor vanuit het Rijk ontvangen. Uit landelijke rapporten blijkt dat extra structurele middelen noodzakelijk zijn. Tegelijkertijd moet er een forse inhoudelijke hervorming plaatsvinden om een duurzaam stelsel te realiseren. Naar aanleiding van deze rapporten heeft het rijk in 2022 € 1,3 miljard extra beschikbaar gesteld voor de Jeugdhulp. Ook voor de jaren na 2022 wordt er nadrukkelijk gesproken over extra middelen voor gemeenten. De komende jaren willen we een deel van deze extra middelen inzetten om de noodzakelijke inhoudelijke hervormingen rondom de Jeugdhulp vorm te geven.

De landelijke commissie Sint heeft een aantal maatregelen uitgewerkt die we, samen met onze partners zoals samenwerkingsverband ‘Een 10 voor de jeugd’ en zorgaanbieders, willen vertalen naar onze Helmondse context. Hieruit moet blijken waar we de komende jaren extra op kunnen en moeten inzetten. Voorbeelden van maatregelen zijn het voorkomen en verkorten van residentiele zorg, het extra investeren in eerstelijnszorg zodat specialistische zorg wordt voorkomen (Sociale Teams), maar ook het strenger selecteren van aanbieders en het uitsluiten van niet-werkende interventies. Het college gaat het komende jaar aan de slag met de lokale uitvoering van deze hervormingsagenda. Besparing invoering sociale teams/transformatie jeugd Zie ook toelichting bij besparing invoering sociale teams in programma 3 én inzet van extra rijksmiddelen voor de transformatie. Investeringen nu kunnen een besparing opleveren in de toekomst. Het is de verwachting, mede op basis van de MKBA (maatschappelijke kostenbatenanalyse), dat in totaal circa € 2 miljoen minder zorguitgaven gerealiseerd worden vanaf 2024. De exacte verdeling volgt, maar is nu tijdelijk op 1 plek in de begroting verwerkt. Investeringen (bedragen x € 1.000)

Voorgenomen investeringen 2022 Hoofd Investering product 404 Speelvoorzieningen Totaal Jeugd en onderwijs

Bruto Verwachte Netto investering bijdrage investering 250 0 250 250 0 250

Speelvoorzieningen De speelvoorzieningen in de stad leveren een bijdrage aan de kwaliteit van de leefomgeving en de gezonde ontwikkeling van kinderen. Een impuls is noodzakelijk om deze in stand te houden en aan te laten blijven sluiten op de behoefte van de stad. Daarom investeren we jaarlijks € 250.000 in speelvoorzieningen.

43

3.4.3

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

Rekening

Begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

50.132

53.730

56.002

55.854

52.753

51.984

Baten

7.024

6.091

6.091

6.091

6.091

6.091

Saldo

-43.108

-47.640

-49.911

-49.763

-46.662

-45.893

1.842

360

846

1.896

1.577

327

-42.211

-47.280

-49.065

-47.868

-45.085

-45.566

Verrekening met reserves

Storting Onttrekking Saldo

945

In onderstaande tabel is een specificatie van de hoofdproducten opgenomen. Hierin zijn de mutaties op de reserves verwerkt. (bedragen x € 1.000/ - = negatief)

2022 Lasten

Specificatie per hoofdproduct

2022 Baten

2022 Saldo

403 Sociale Netwerken

198

-198

404 Basisvoorzieningen accommodaties

897

833

-64

405 Basisvoorzieningen overig

3.485

500

-2.985

406 Maatschappelijke ondersteuning

11.777

4.309

-7.468

409 Specialistische ondersteuning

32.199

410 Huisvesting onderwijs

6.013

-32.199 920

-5.093

478 Techniekeducatie

88

575 Openbare speelgelegenheden

426

4

-422

Voortijdig Schoolverlaten/Leerplicht/RMC

920

370

-549

56.002

6.936

-49.065

681 Totaal

44

-88

3.5

Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie

3.5.1

Wat willen we bereiken?

   

We gaan zorgvuldig om met cultureel erfgoed. Samen met partners binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven en de Peel werken we aan profilering en versterking van ons aanbod van voorzieningen en evenementen. Aanvullend op de culturele doorontwikkeling hebben we extra aandacht voor cultuur voor de jeugd. We versterken onze hoofdcultuurinstellingen door ze zichtbaarder te maken in de stad en te verbinden met de omgeving.

Meerjarig beleidsperspectief Voor een hoogwaardig vestigings- en woonklimaat zijn cultuur en vrijetijdsvoorzieningen van belang. Het Helmondse aanbod willen we zowel kwantitatief als kwalitatief laten passen bij de omvang en ambities van de stad. Zo binden we bestaande bewoners, bedrijven en bezoekers aan de stad en trekken we nieuwe bewoners, bedrijven en bezoekers aan. We spelen in op initiatieven vanuit de stad. Het centrum is een belangrijk speerpunt. Doorontwikkeling instellingen Sinds enkele jaren werken Cacaofabriek, Museum Helmond, Kunstkwartier, Bibliotheek en Theater Speelhuis nauw samen. De culturele instellingen zetten in op verdere professionalisering en kwaliteitsverbetering met aandacht voor regionale samenwerking. De samenwerking moet leiden tot een verdere versterking van de Helmondse culturele basisinfrastructuur. Ook wordt een fysieke impuls gegeven aan de gebouwen en hun omgeving. Evenementen We blijven inzetten op het stimuleren en faciliteren van evenementen, voor zover dat binnen de richtlijnen van het RIVM mogelijk is, waarbij we de balans bewaken tussen levendigheid en leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid. Het beschikbare subsidiebudget voor evenementen bedraagt in 2022 € 425.000. Dit bedrag is eveneens het subsidieplafond voor evenementen. Jeugd en Cultuureducatie In Helmond ligt de focus van het cultuuronderwijs op de basisscholen.

Met de culturele partners bezien we actief hoe we jongeren meer en beter kunnen bereiken, juist gericht op actieve cultuurparticipatie. Bijvoorbeeld door middel van bibliotheekpunten in scholen. Daarnaast organiseren de culturele organisaties gezamenlijk met de scholen voor voortgezet onderwijs een jaarlijkse cultuurweek voor alle middelbare scholieren in Helmond, waarvan de eerste editie plaatsvindt in april 2022.

3.5.2

Wat gaan we ervoor doen?

Ontwikkelingen Coronacrisis De culturele en de vrijetijdssector zijn hard geraakt door de coronacrisis. Ook voor 2022 is de toekomst nog onduidelijk. We helpen de sector de coronacrisis zo goed mogelijk te doorstaan en zo sterk mogelijk uit de crisis te komen. Dit doen we door de culturele basisinfrastructuur te verstevigen, de cultuursector waar mogelijk te ondersteunen en ook de culturele activiteiten en evenementen te stimuleren.