D. Afdoening college
Tekst van het document
Overige inzichten en zorgen •
Ruimte voor positieve evenementen mits schaal past (jazzfestivals, foodtrucks) Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Evenementen van verschillende schaalniveaus zijn passend in het huidige ontwerp.
•
Categorie-indeling biedt nuance
Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Evenementen in verschillende categorieën zijn passend in het huidige ontwerp. •
Conflict met broedseizoen: maart-juli is precies wanneer festivals willen, maar ook wanneer vogels broeden Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Voor een goede afstemming met flora en fauna hebben we een ecologische quickscan laten uitvoeren. Hieruit volgt dat bij het houden van evenementen rekening dient te worden gehouden met het broedseizoen en de specifieke zorgplicht. Hier geven we invulling aan door een ecologisch werkprotocol op te stellen en dit op te nemen in het locatieprofiel. Het ecologisch onderzoek wordt om de paar jaar herhaald en indien nodig wordt het locatieprofiel dan aangepast.
•
Camping bij meerdaagse festivals Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: In het locatieprofiel van ruimtelijke visie Berkendonk is opgenomen hoe vaak evenementencampings per jaar zijn toegestaan.
THEMA 2: MOBILITEIT (jaarrond, buiten evenementen) Inzicht 1: De parkeerplaats is structureel te klein voor de badgastenstroom Op drukke zomerdagen komen 5.000-7.000 bezoekers. De huidige 125 parkeerplaatsen (straks ca. 250) zijn onvoldoende. Dit leidt tot wildparkeren in de wijken Berkendonk en Rijpelberg, met schade, blokkades en frustratie bij bewoners die hun eigen auto niet kwijt kunnen. Sentiment: Negatief/gefrustreerd Kader: Beïnvloedbaar (extra parkeerplaatsen noordkant, betere capaciteit) Reactie gemeente op inzicht: Leidt tot aanpassing van het ontwerp: We nemen extra parkeerplaatsen op in het ontwerp. We nemen zowel extra vaste parkeerplaatsen (circa 35 % meer) als extra tijdelijke parkeerplaatsen op in het ontwerp. De vaste parkeerplaatsen voegen we toe door uitbreiding van de grote parkeerplaats. De extra tijdelijke parkeerplaatsen voegen we toe langs de toegangsweg naar de vaste parkeerplaats. Deze tijdelijke parkeerplaatsen bestaan uit gras waar op drukke dagen geparkeerd kan worden. De structurele parkeeroverlast op zonnige dagen verminderen we dus door het vergroten van de parkeerplaats. Daarnaast doen we onderzoek naar mogelijke aanvullende maatregelen die de parkeeroverlast in de wijk kunnen verminderen. Zodra er duidelijkheid is over de mogelijke aanvullende maatregelen, wordt de buurt hierover geïnformeerd.
Inzicht 2: Vrachtwagens en campers gebruiken het gebied als gratis rustplaats Lange-afstandschauffeurs parkeren structureel in het natuurgebied, laten motoren draaien (2,5 liter diesel/uur voor airco/verwarming), en dumpen afval. De middag voegde toe: ook campers parkeren er langdurig. Dit is een helder handhavingsprobleem met een concrete oplossing: parkeerverbod, zoals in Brandevoort geldt. Sentiment: Negatief Kader: Beïnvloedbaar (parkeerverbod instellen) Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We werken op dit moment aan een verbetertraject voor de handhaving op Berkendonk. Tegelijkertijd brengen we deze problemen onder de aandacht bij Toezicht en Handhaving.
Inzicht 3: Handhaving is structureel afwezig
Bewoners geven aan nauwelijks BOA's te zien. Parkeerverboden worden niet gehandhaafd, illegaal parkeren bij de scouting en in het bos is dagelijkse praktijk. Dit ondermijnt elk plan: regels zonder handhaving zijn papieren tijgers. Sentiment: Negatief/cynisch Kader: Buiten direct bereik van dit project (capaciteitsprobleem gemeente) Reactie op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We werken op dit moment aan een verbetertraject voor de handhaving op Berkendonk. Tegelijkertijd brengen we deze problemen onder de aandacht bij Toezicht en Handhaving.
Inzicht 4: De noordkant van het gebied mist parkeervoorziening Bezoekers van het naaktstrand en de noordzijde parkeren in de wijk omdat er geen parkeerplek aan die kant is. Een parkeerplaats aan de noordkant zou het probleem aanzienlijk verminderen. De middag voegde een creatieve suggestie toe: een parkeerkelder onder het evenemententerrein. Sentiment: Constructief/bezorgd Kader: Beïnvloedbaar Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Voor het parkeren focussen we ons op het uitbreiden en verbeteren van de parkeervoorziening aan de zuidkant van Berkendonk. Een parkeerkelder onder het evenemententerrein is financieel geen realistisch scenario.
Inzicht 5: Fietsinfrastructuur en sociale veiligheid vragen aandacht De wandel- en fietspaden worden gewaardeerd, maar er ontbreekt een goede fietsenstalling (diefstal is probleem). De middag bracht naar voren: verlichting op het rondje is noodzakelijk voor sociale veiligheid, en er is conflict tussen mountainbikers en voetgangers. Sluipverkeer via Raktseweg neemt toe. Sentiment: Gemengd Kader: Beïnvloedbaar Reactie gemeente op inzicht: Leidt tot aanpassing van het ontwerp: We nemen geen beveiligde fietsenstalling op in het ontwerp, omdat daar dan geen toezicht op zou zijn. We gaan wel onderzoeken of er in de toekomst een beveiligde fietsenstalling kan komen bij het sportpunt, waarmee zo (sociale) toezicht kan komen op deze fietsenstalling. Het conflict tussen mountainbikers en voetgangers lossen we op in de detailuitwerking van het ontwerp, door het creëren van veilige haakse oversteekplekken.
We gaan geen verlichting aanbrengen op de recreatieve paden in het landelijk gebied. Dit is het beleid van de gemeente. Doorgaande fietspaden worden wel verlicht.
Overige inzichten en zorgen •
Wandelpaden aan Deurne/Bakel-kant zijn modderpoel bij nat weer Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Deze padden liggen in beschermd natuurgebied (Natuur Netwerk Brabant), wat ervoor zorgt dat we hier beperkt zijn in het nemen van aanvullende maatregelen om de paden beter toegankelijk te maken. We maken dit probleem kenbaar bij de beheerders van het gebied, met de vraag of hier oplossingen voor zijn.
•
Parkeerkelder onder evenemententerrein als mogelijke oplossing Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Is financieel geen realistisch scenario.
•
Foodbezorgers rijden gevaarlijk door het gebied Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We werken op dit moment aan een verbetertraject voor de handhaving op Berkendonk. Tegelijkertijd brengen we dit probleem onder de aandacht bij Toezicht en Handhaving.
•
Mountainbikers vs. wandelaars conflict op gedeelde paden Reactie gemeente op inzicht: Leidt tot aanpassing van het ontwerp: Het conflict tussen mountainbikers en voetgangers lossen we op in de detailuitwerking van het ontwerp, door het creëren van veilige haakse oversteekplekken.
•
Sluipverkeer via Raktseweg wordt erger Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Dit probleem maken we kenbaar bij de verkeerskundigen van de gemeente.
THEMA 3: LANDSCHAP + VOORZIENINGEN & RECREATIE Bij allebei de sessies werd nadrukkelijk gezegd: Natuurontwikkeling wordt breed gewaardeerd. Inzicht 1: Gratis toegang is heilig Het sterkste signaal uit alle transcripten: zwemmen en recreëren moeten gratis blijven. De IJzeren Man in Eindhoven wordt als negatief voorbeeld genoemd. Het laagdrempelige karakter is de kern van Berkendonk. Het college heeft dit uitgesproken; bewoners houden dit scherp in de gaten. Sentiment: Positief/waakzaam Kader: Binnen kaders (college heeft uitgesproken) Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Het gratis toegankelijk houden van de plas is een uitgangspunt wat we hebben opgenomen in de ruimtelijke visie Berkendonk.
Inzicht 2: Horecavoorziening is diep gewenst, maar vandalisme is de bottleneck Bewoners willen een plek voor koffie, ijs, een frietje. De middag gaf context waarom dit er nog niet is: eerdere initiatieven zijn gestopt door structureel vandalisme. Elke kiosk of installatie wordt vernield. Zonder oplossing voor vandalisme komt er geen ondernemer. Sentiment: Positief maar realistisch Kader: Beïnvloedbaar (gemeente faciliteert, maar veiligheid eerst) Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Vandalisme maken we kenbaar bij Toezicht en Handhaving. De wens voor een horecavoorziening nemen we mee bij de ontwikkeling van het sportpunt.
Inzicht 3: Wildcross en illegale activiteiten verwoesten het gebied Motoren rijden paden kapot, verstoren fauna, negeren elke barrière. Drugsafval wordt gedumpt. Illegaal vissen zonder vergunning, met te veel hengels, alles meenemen. De middag voegde toe: de waterlelie-vijver is volledig kaalgeslagen door illegale vissers. Sentiment: Zeer negatief Kader: Beïnvloedbaar (handhaving, betere afscherming) Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We werken op dit moment aan een verbetertraject voor de handhaving op Berkendonk. Tegelijkertijd brengen we deze problemen onder de aandacht bij Toezicht en Handhaving.
Inzicht 4: Toegankelijkheid voor mindervaliden vraagt urgente aandacht De middag bracht dit prominenter naar voren dan de ochtend. Rolstoelgebruikers en mensen met een beperking kunnen het gebied nauwelijks gebruiken. Paden zijn onverhard, er zijn geen aangepaste toiletten, geen bankjes op regelmatige afstand. Dit raakt een vergeten groep die juist baat heeft bij natuur. Sentiment: Bezorgd/constructief Kader: Beïnvloedbaar Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Een deel van de paden in het ontwerp is al geschikt voor mindervaliden. In de detailuitwerking van het ontwerp werken we uit hoe dit precies wordt vormgegeven.
Inzicht 5: Watersportverenigingen en duikclub zijn betrokken partners Zeilvereniging, surfclub en duikvereniging zijn actieve gebruikers met kennis van het gebied. De middag bracht hun specifieke zorgen: windcondities door bebouwing, veiligheid bij gemengd gebruik, en de wens om betrokken te worden bij inrichting. De duikclub helpt met onderhoud en monitoring. Sentiment: Positief/constructief Kader: Beïnvloedbaar (verenigingen als partner betrekken) Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We hebben de watersportverenigingen betrokken in het voorgaande proces. Dit blijven we doen in het vervolgproces.
Overige inzichten en zorgen •
Toegankelijkheid mindervaliden urgent Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Een deel van de paden in het ontwerp is geschikt voor mindervaliden. In de detailuitwerking van het ontwerp werken we uit hoe dit precies wordt vormgegeven.
•
Hondenvoorzieningen zijn schrijnend tekort (los op strand buiten seizoen) Reactie gemeente op inzicht: Leidt tot aanpassing van het ontwerp: We nemen een hondenvoorziening als afweegbaar op in het ontwerp. We bespreken met de afdeling beheer de mogelijkheden voor een nieuwe hondenvoorziening in het gebied.
•
Waterlelie-vijver volledig kaalgeslagen Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We werken op dit moment aan een verbetertraject voor de handhaving op Berkendonk. Tegelijkertijd brengen we dit probleem onder de aandacht bij Toezicht en Handhaving.
•
Geluidsnetwerk met live monitoring voor bewoners Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We hebben reeds een geluidsmeetnetwerk aangeschaft. We onderzoeken of we bewoners mee kunnen laten kijken bij de live-monitoring van het geluidsmeetnetwerk.
•
Watersportverenigingen: zorgen over windcondities door bebouwing Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We hebben de watersportverenigingen betrokken in het voorgaande proces. Dit blijven we doen in het vervolgproces.
Analyse Participatiebijeenkomst Berkendonk 7 Februari Gemeente Helmond | 7 februari 2026 | 39 transcripten geanalyseerd
Datastroom & Methodologie •
Bron: 39 participatietranscripten (duur variabel, diverse groepsgrootte, ochtend en middag)
•
Sessies: Ochtend- en middagsessies verdeeld over de thema’s Evenementen, Mobiliteit jaarrond, Voorzieningen & recreatie. Circa 80 deelnemers (ruwe schatting uit transcripten).
•
Privacy: Alle input anoniem verwerkt, geen identificatie van sprekers Output: 5-6 kerninzichten per thema + overzicht overige zorgen
THEMA 1: EVENEMENTEN Inzicht 1: Geluidsoverlast is het hoofdthema en grootste zorg In vrijwel alle gesprekken over evenementen terugkerend punt. Veel bewoners uitten zorgen over dB-niveaus, vooral in relatie tot ligging woningen. Sentiment: Bezorgd / kritisch. Kader: Geluidsnorm (80 dBA op gevel) ligt vast, evenals richting van de podia (weg van wijk/water), aantal evenementen en type meting. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: De maximale geluidsnormen liggen vast in evenementenbeleid van de gemeente. Deze gelden ook voor Berkendonk. Bij besluitvorming over het locatieprofiel gaan we de geluidsnormen voor Berkendonk heroverwegen. Als het locatieprofiel voor Berkendonk is vastgesteld, plaatsen we deze op de gemeentelijke website (www.helmond.nl/evenementorganiseren). Verder gaan we werken met een real-time geluidsmeetnetwerk voor het meten van de geluidsnormen. Op basis hiervan kunnen we indien nodig handhaven. Inzicht 2: Aantal en spreiding van evenementen roept weerstand en discussies op Perceptie dat 14 evenementen nog steeds veel is. Vooral in combinatie met op- en afbouwdagen en de spreiding over de seizoenen. Sentiment: Overwegend kritisch/bezorgd. Kader: Maximaal 14 evenementen per jaar, verdeeld in 3 categorieën (grootte/bezoekers/dB). Inpassing en kalender liggen deels vast, invulling en spreiding binnen kaders beïnvloedbaar.
Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Het aantal evenementen en aantal op- en afbouwdagen ligt vast in de ruimtelijke visie Berkendonk. Uitgangspunt is dat tijdens open afbouwdagen het gebied zo lang mogelijk veilig openbaar toegankelijk blijft. Twee jaar na invoering van het basisscenario wordt het aantal evenementen en op- en afbouwdagen heroverwogen. De spreiding van evenementen over het jaar gaan we heroverwegen bij besluitvorming over locatieprofiel. Inzicht 3: Zorgen over beheer, afval en dagelijks onderhoud tijdens/na evenementen Ervaringen in het verleden met afval, zorgen om nalatigheid organisatoren en handhaving. Sentiment: Licht negatief. Kader: Verantwoordelijkheid opruimen ligt formeel bij organisator; gemeente kan bij nalatigheid ingrijpen, maar vertrouwen daarop is laag. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Een evenementorganisatie dient bij de vergunningsaanvraag te beschrijven hoe ze omgaan met het afval van het evenement. Bij de vergunningsaanvraag wordt dit beoordeeld door de gemeente. Hoe het daadwerkelijk is verlopen tijdens het evenement, is onderdeel van de evaluatie ná het evenement en de leerpunten hieruit nemen we mee voor het volgende evenement.
Inzicht 4: Toegang, afbakening & samenwerking met recreatief gebruik strand Veel vragen over bereikbaarheid en toegankelijkheid strand en plas voor reguliere bezoekers tijdens evenementen, angst voor dichte hekken of verplicht entree. Sentiment: Wantrouwend / kritisch. Kader: Volledig strand moet in principe open blijven behalve bij een paar grote evenementen; organisator moet verkeers- en toegangsplan aanleveren; nog ruimte voor praktische invulling. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Uitgangspunt is openhouden van het strand tijdens evenementen. Voor strandbezoekers is parkeergelegenheid en (deel van) het strand beschikbaar tijdens een evenement. Een evenementorganisatie moet in hun verkeersplan aangeven hoe ze dit regelen. Het verkeersplan wordt door de gemeente beoordeeld bij de vergunningsaanvraag. Inzicht 5: Communicatie en participatie zijn struikelpunten Veel klachten over slechte communicatie, onduidelijkheid over waar bewoners nu nog invloed op uit kunnen oefenen.
Sentiment: Frustratie, onvrede. Kader: Overkoepelende kaders (bestemmingsplan, aantal evenementen, locatie profiel) liggen vast, maar sommige praktische zaken, dagindelingen, evaluatie kunnen nog middels participatie beïnvloed worden. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Er is een uitgebreid participatietraject voorafgegaan aan het opstellen van het landschappelijk ontwerp. Vervolgens is het landschappelijk ontwerp tot stand gekomen met hulp van een klankbordgroep. Dit landschappelijk ontwerp lag op hoofdlijnen vast, maar er kon nog wel invloed op worden uitgeoefend. In de plenaire presentatie van de bijeenkomsten hebben we puntsgewijs toegelicht waar nog invloed op kon worden uitgeoefend. Dit was op: •
Locaties wandel- en fietspaden;
•
Ligging recreatieve voorzieningen, zoals speel- en sportplekken;
•
Type speel- en sportplekken;
•
Wat vindt u goed aan het ontwerp;
•
Punten die u mist in het ontwerp.
Overige inzichten en zorgen •
Sterke voorkeur voor onderverdeling in ‘kleine, geluidarme’ versus ‘grote’ evenementen. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: De grootte van de evenementen is vastgelegd in ruimtelijke visie Berkendonk. Twee jaar na invoering van het basisscenario wordt het aantal evenementen heroverwogen. Bij de besluitvorming over het locatieprofiel gaan we de geluidsnormen voor de evenementen op Berkendonk heroverwegen.
•
Zorgen over op- en afbouwtijden. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: In het locatieprofiel van de ruimtelijke visie Berkendonk staan geen op- en afbouwtijden. Bij besluitvorming van het locatieprofiel gaan we hier wél bepalingen voor opnemen.
•
Angst dat ruimte voor evenementen commercieel ingevuld wordt ten koste van buurt/wijk Reactie gemeente op inzicht:
Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Uitgangspunt is dat er geen toenemende overlast ontstaat voor omliggende wijken en buurten, zoals in de ruimtelijke visie Berkendonk beschreven. •
Zorgen over campingmogelijkheden: waar, hoe vaak, en handhaving Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: In het locatieprofiel van de ruimtelijke visie Berkendonk is opgenomen hoe vaak evenementencampings per jaar zijn toegestaan. Twee jaar na invoering van het basisscenario wordt het aantal evenementencampings heroverwogen.
•
Beleefde waardering voor festivals als ze bewonersvrijkaarten geven of duidelijke buurtcommunicatie hanteren Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Eventuele bewonersvrijkaarten en buurtcommunicatie over evenement is de verantwoordelijkheid van een evenementenorganisatie. Ze dienen bij de vergunningsaanvraag te beschrijven hoe ze hiermee omgaan. De vergunningsaanvraag wordt beoordeeld door de gemeente.
•
Behoefte aan afstemming met flora/fauna, met name rond broedseizoen. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Voor een goede afstemming met flora en fauna hebben we een ecologische quickscan laten uitvoeren. Hieruit volgt dat bij het houden van evenementen rekening dient te worden gehouden met het broedseizoen en de specifieke zorgplicht. Hier geven we invulling aan door een ecologisch werkprotocol op te stellen en dit op te nemen in het locatieprofiel. Het ecologisch onderzoek wordt om de paar jaar herhaald en indien nodig wordt het locatieprofiel dan aangepast.
THEMA 2: MOBILITEIT (jaarrond, buiten evenementen) Inzicht 1: Structurele parkeeroverlast in de wijk, acute vrees voor toename Veel bewoners ervaren al problemen, zeker op zonnige dagen. Sentiment: Ernstige zorg, matig vertrouwen. Kader: Nieuwe parkeerplaats (270 plekken) gepland; toekomstige overloopvelden op gras, handhaving op wildparkeren benoemd maar geen harde garanties. Reactie gemeente op inzicht: Leidt tot aanpassing van het ontwerp: We nemen extra parkeerplaatsen op in het ontwerp. We nemen zowel extra vaste parkeerplaatsen (circa 35% meer) als extra tijdelijke parkeerplaatsen op in het ontwerp. De vaste parkeerplaatsen voegen we toe door uitbreiding van de vaste parkeerplaats. De extra tijdelijke parkeerplaatsen voegen we toe langs de toegangsweg naar de vaste parkeerplaats. Deze tijdelijke parkeerplaatsen bestaan uit gras waar op drukke dagen geparkeerd kan worden. De structurele parkeeroverlast op zonnige dagen verminderen we dus door het vergroten van de parkeerplaats. Daarnaast doen we onderzoek naar mogelijke aanvullende maatregelen die de parkeeroverlast in de wijk kunnen verminderen. Zodra er duidelijkheid is over de mogelijke aanvullende maatregelen, wordt de buurt hierover geïnformeerd. Inzicht 2: Toegangsregulering tijdens evenementen is lastig, angst voor spillover Vrees dat bezoekers blijven uitwijken naar wijkstraten ondanks regulering.
Sentiment: Wantrouwend / sceptisch. Kader: Verkeersplan per evenement verplicht, wijktoegangsregulatie wordt onderzocht (borden, tijdelijke afsluitingen, vignetten), maar sluitend systeem ontbreekt nog. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Uitgangspunt bij het opstellen van de randvoorwaarden voor het verkeersplan is dat evenementenbezoekers niet in de wijk mogen parkeren. Een evenementenorganisatie dient in het verkeersplan te beschrijven hoe ze dit aanpakken. Het verkeersplan wordt door de gemeente getoetst het beoordelen van de vergunningsaanvraag. Inzicht 3: Toekomstige bereikbaarheid: old versus new, zorgen over infrastructuur N270/N279 Zorgen over afstemming tijdelijke aanpassingen voor de geplande reconstructie. Sentiment: Onzeker/neutraal. Kader: Afstemming met de provincie nog lopend; aanpak N270/N279 buiten projectgrens, maar wel relevant verklaard voor afhandeling grote bezoekersstromen.
Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We zitten met provincie Noord-Brabant om tafel om de reconstructie van de N270 af te stemmen op de ontwikkeling van recreatiegebied Berkendonk. Dit om de werkzaamheden goed op elkaar aan te laten sluiten. Inzicht 4: Oproep voor alternatieve bereikbaarheid en OV/pendel Suggesties voor parkeeraanvoer via industrieterreinen, pendelbussen, expliciet als oplossing genoemd om wijk te ontzien. Sentiment: Constructief. Kader: Organisatoren moeten alternatieven meenemen in verkeersplan; gemeente staat er open voor mits aantoonbaar geregeld. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We nemen deze suggesties mee bij het opstellen van de randvoorwaarden van het verkeersplan. Inzicht 5: Behoefte aan meer duidelijke/brede bewegwijzering Bij herhaling genoemd: borden naar parkeerplaatsen, ook om verkeer uit wijk te leiden. Sentiment: Constructief, wensend. Kader: Toegezegd door gemeente dat deze worden uitgebreid, maar nog zonder harde tijdlijn. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We hebben reeds borden geplaatst in de Rijpelberg, welke bezoekers van Berkendonk naar de Raktweg verwijst. Verder gaan we onderzoeken waar we toeristische bewegwijzering kunnen plaatsen die bezoekers naar de parkeerplaats aan de Raktweg leidt. Overige inzichten en zorgen •
Vragen en frustratie rondom handhaving Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Dit is bij ons bekend. We werken op dit moment aan een verbetertraject voor de handhaving op Berkendonk. Tegelijkertijd brengen we dit probleem onder de aandacht bij Toezicht en Handhaving.
•
Zorgen om wild parkeren bij scouting en aangrenzende veldjes Reactie gemeente op inzicht: Leidt tot aanpassing van het ontwerp: Dit is bij ons bekend. Om deze overlast te voorkomen, breiden we de parkeerplaats aan de Raktweg uit. Daarnaast onderzoeken we of er aanvullende maatregelen genomen kunnen worden die de
parkeeroverlast in de wijk kunnen verminderen. Zodra er duidelijkheid is over de mogelijke aanvullende maatregelen, wordt de buurt hierover geïnformeerd. •
Zorg dat recreatieve drukte (ook zonder evenement) reeds structureel is en weinig ‘ademruimte’ laat bij evenementen Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Een evenementenorganisatie dient in het verkeersplan te beschrijven hoe ze de recreatieve strandgasten en de evenementenbezoekers op een veilige manier gelijktijdig het gebied kunnen laten gebruiken.
•
Onzekerheid over wat “evenement” precies omvat Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: In het locatieprofiel van de ruimtelijke visie Berkendonk staan de eigenschappen van de evenementen beschreven. Dit locatieprofiel doet uitspraak over onder andere bezoekersaantallen, geluidsnormen en over openings- en sluitingstijden. Het locatieprofiel doet geen uitspraak over het type evenement.
•
Onzekerheid over weekenden met afzettingen (toegankelijkheid wijk, bereikbaarheid hulpdiensten) Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Een evenementenorganisatie dient in het verkeersplan te beschrijven hoe ze toegankelijkheid van de wijk en bereikbaarheid van de hulpdiensten borgen. Het verkeersplan wordt getoetst door de gemeente bij het beoordelen van de vergunningsaanvraag.
THEMA 3: LANDSCHAP + VOORZIENINGEN & RECREATIE Inzicht 1: Sterke waardering voor groennovatie en ecologische verbindingszones, mits ook rust Breed gedragen waardering voor toename groen. Bezorgdheid dat paden niet verstorend mogen zijn voor ecologische zones. Sentiment: Overwegend positief/constructief, mits natuurwaarden bewaakt. Kader: Ecologische structuren vastgelegd; detail uitwerking (bijv. exacte ligging paden, rustzones) beïnvloedbaar. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: In de ecologische zone zijn geen paden opgenomen. Deze zone is bedoeld voor rust voor de natuur, zonder verstoring van menselijke invloeden. Inzicht 2: Heterogeen gebruik: vrees voor overlapping rustige en drukke functies (“intensief” vs. “rustig”) Sommige bezoekers willen juist rust, anderen willen juist meer paden, speeltuinen en evenementen. Sentiment: Gemengd. Kader: Ruimtelijke indeling (intensief vs extensief) ligt globaal vast, precieze invulling nog deels open. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: In het ontwerp zijn zones voor rust (extensief recreatief gebruik) en zones voor drukte (intensief recreatief gebruik). Hoe verder naar westen van het recreatiegebied, hoe intensiever het recreatief gebruik. Hoe verder het oosten van het recreatiegebied, hoe extensiever het recreatief gebruik.
Inzicht 3: Voorzieningen algemeen positief, mits onderhoud en toezicht beter geregeld Algemeen tevredenheid over plannen voor brede paden, natuurspeeltuin, betere toegankelijkheid voor rolstoelers/scootmobiel. Vaker zorgen over onderhoud, vervuiling en vandalisme. Sentiment: Positief over visie, kritisch over beheer. Kader: Beheersplan in ontwikkeling, meldingen via app mogelijk. Detail, toezicht en opvolging beïnvloedbaar. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Hoe om wordt gegaan met beheer van het gebied, wordt opgenomen in het op te stellen beheerplan. De zorgen over vervuiling en vandalisme maken we kenbaar bij Toezicht en Handhaving.
Inzicht 4: Behoefte aan bankjes/schaduw/zitplekken + ‘beweegvriendelijke’ inrichting Herhaald verzoek voor meer bankjes, meer bomen bij strand voor schaduw. Suggesties voor vlonderpad op natte stukken, sleebaan bij sneeuw. Sentiment: Constructief, betrokken. Kader: Detailinrichting (bankjes, schaduwplaatsen, sleeheuvel) nog open voor participatie/ideeën. Reactie gemeente op inzicht: Leidt tot aanpassing van het ontwerp: bankjes nemen we mee in detailuitwerking van het ontwerp. De bomen op het strand voegen we toe aan het ontwerp en deze wens maken we, aangezien het strand buiten het projectgebied valt, kenbaar bij het beheer van het strand. In het ontwerp passen we de helling van de aardenwal tussen amfitheater en parkeerplaats aan, zodat hier (als de weersomstandigheden het toelaten) gesleed kan worden. Inzicht 5: Wijktoegang & entree/tunnel zijn negatieve blikvangers Tunnel en entree als “rommelig/vuil/onveilig” ervaren. Behoefte aan upgrade/verlichting en duidelijke verbinding met hoofdplan. Sentiment: Negatief/kritisch (tunnel), wensend. Kader: Formeel buiten scope van gebiedsproject, maar melding is bekend en wordt – indien mogelijk – meegenomen/afgestemd. Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Dat het tunneltje als onveilig wordt ervaren is bij ons bekend. We maken dit kenbaar bij Toezicht en Handhaving. Overige inzichten en zorgen •
Zorgen over handhaving loslopende honden, mountainbikers in natuurgebied Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Deze problemen zijn bij ons bekend. We werken op dit moment aan een verbetertraject voor de handhaving op Berkendonk. Tegelijkertijd brengen we deze problemen extra onder de aandacht bij Toezicht en Handhaving.
•
Suggesties voor lokale visvereniging en visplekken Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: Visvlonders zijn als afweegbaar
opgenomen in het ontwerp. We onderzoeken of we vissen hier kunnen gaan toestaan. •
Herhaling van vraag om beheer van vuilnis en zwerfvuil te professionaliseren Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We maken dit kenbaar bij de beheerders van het gebied. Hoe het toekomstig beheer geregeld wordt, nemen we op in het op te stellen beheerplan.
•
Uitgesproken behoefte aan goede communicatie en meertalige info Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We communiceren op meerdere manieren over de ontwikkeling van het gebied. Dit doen we onder andere op onze website. Het gemeentelijk beleid is momenteel zo ingericht dat we enkel in het Nederlands communiceren. Op de website kan de vertaalknop worden gebruikt om de informatie te laten vertalen.
•
Verzoeken om grote, overzichtelijke plattegronden Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We hebben meerdere kaarten gemaakt die de toekomstige ontwikkeling van het gebied weergeven. Deze kaarten zijn getoond bij de participatiebijeenkomsten en de expositie. Deze kaarten worden ook op de website geplaatst.
•
Betrokkenheid en ‘eigen initiatief’ wordt gewaardeerd, mits serieus genomen Reactie gemeente op inzicht: Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp: We nemen de ideeën en zorgen serieus en ondernemen waar nodig actie.
Rapportage: Analyse Bewonersparticipatie Visie Berkendonk De rode draad door alle gesprekken is een fundamenteel spanningsveld tussen de ambitie van de gemeente (recreatie, natuurontwikkeling en evenementen) en de behoeften van de omwonenden (rust, sociale veiligheid en behoud van de huidige identiteit). 1. Geluid en Leefbaarheid: de ‘bas’ als grootste vijand De meest terugkerende zorg over alle 188 documenten is geluidsoverlast, met specifieke aandacht voor: •
•
•
Laagfrequent geluid (dB(C)): Bewoners maken zich minder zorgen over de muziek zelf, maar vooral over de trillingen ('de dreun') die door muren en ramen dringen. Men eist strikte handhaving op dB(C)-normen. Cumulatie: Veel bewoners ervaren al overlast van de Kasteeltuinconcerten, industrie en de N270. De 14 evenementen op Berkendonk voelen als de ‘druppel’. Tijden: Er is een sterke roep om harde muziek eerder te stoppen (bijv. 20:00 uur) in plaats van 23:00 of 00:00 uur, om de nachtrust te waarborgen.
2. Natuur vs. Evenementen: de paradox van Berkendonk Bewoners wijzen op een grote tegenstrijdigheid in de plannen: •
•
•
Biodiversiteit vs. Parkeren: Men vindt het ongeloofwaardig dat de gemeente natuur wil herstellen terwijl er tegelijkertijd 20 hectare wordt aangewezen voor (tijdelijk) parkeren en duizenden bezoekers. Verstoring fauna: Specifieke zorgen over het broedseizoen (maart-juni). Men vreest dat evenementen in deze periode onherstelbare schade toebrengen aan vogels, reeën en hazen. Bodemverdichting: Men waarschuwt dat de parkeervelden bij regen in modderpoelen veranderen, wat de bodemstructuur voor jaren beschadigt.
3. Verkeer en Infrastructuur: de angst voor een infarct De logistiek rondom Berkendonk is een groot pijnpunt: •
•
Sluiproutes: Bewoners in Rijpelberg en Brouwhuis vrezen dat hun wijken volstromen met festivalbezoekers die parkeerkosten willen vermijden. Men eist fysieke afsluitingen van woonstraten. N270: Er is grote vrees dat de hoofdweg tussen Helmond en Deurne volledig vastloopt, wat de bereikbaarheid van de stad en hulpdiensten in gevaar brengt.
•
Mindervaliden: De huidige en toekomstige paden worden als onvoldoende beoordeeld voor rolstoelgebruikers en minder mobiele ouderen.
4. Sociaal en Handhaving: Gebrek aan vertrouwen Er heerst een diep wantrouwen richting de handhavingskracht van de gemeente: •
• •
‘Nu al geen controle’: Veel bewoners klagen over huidige overlast (wildcrossers, kampvuren, drugsgebruik) waarbij de politie of boa's niet ingrijpen. Men vraagt zich af hoe dit bij 10.000 man wél goed gaat. Precedentwerking: De angst dat ‘14 evenementen’ slechts een begin is en dat het gebied langzaam verandert in een permanent pretpark. Privatisering: Men is fel tegen het idee dat publieke grond (strand en plas) op de mooiste dagen van het jaar wordt afgezet met hekken voor commerciële feesten.
5. Gemeentelijke toezeggingen en oplossingen Tijdens de gesprekken heeft de gemeente de volgende kaders geschetst om de zorgen weg te nemen: • • • •
Locatieprofiel: Dit wordt het juridische instrument om het aantal evenementen, de geluidsnormen en de eindtijden keihard vast te leggen. Live Monitoring: De belofte van een meetnetwerk waarbij handhaving direct kan meekijken en ingrijpen bij overschrijdingen. Evaluatie: Na twee jaar vindt een integrale evaluatie plaats waarbij de ervaringen van bewoners zwaar meewegen in het voortzetten van de visie. Schoonmaakborg: Organisatoren zijn verantwoordelijk voor het afval op het terrein én in de aanlooproutes in de wijk.
Eindoordeel op basis van de transcripties Hoewel een deel van de bewoners de kwaliteitsimpuls voor het gebied (betere paden, meer groen) waardeert, is de weerstand tegen categorie 3 evenementen (groot en luid) overweldigend. De belangrijkste voorwaarde voor enig draagvlak is het bewijzen dat de gemeente daadwerkelijk kan handhaven en dat de rust in de woonwijken gegarandeerd blijft. Om een nauwkeurig beeld te krijgen van de ‘harde tegenstand’ tegen grootschalige evenementen (Categorie 3), zijn de 188 transcripties specifiek gefilterd op expliciete afwijzingen. Hoewel veel bewoners ‘zorgen’ uiten (wat door de gemeente vaak als constructief wordt genoteerd), is er een aanzienlijke groep die een duidelijk ‘Nee, tenzij’ of een onvoorwaardelijk ‘Nee’ laat horen.
Kwantitatieve indruk van de tegenstand
Uit de analyse van de 188 documenten blijkt dat in ongeveer 65% tot 70% van de gesprekken expliciete tegenstand wordt geuit tegen de schaal van de evenementen (Categorie 3, 10.000+ bezoekers). De tegenstand is als volgt te categoriseren: 1. De ‘Nee tegen Categorie 3’ (Meest voorkomend) Een groot deel van de respondenten geeft aan dat sportevenementen, markten of kleinschalige buurtactiviteiten prima zijn, maar dat de grens ligt bij grootschalige muziekfestivals. • •
Kernargument: Berkendonk is een natuur- en rustgebied, geen festivalterrein. Citaat-impressie: ‘26 evenementen [in het oude plan] is bizar, maar 14 is nog steeds te veel als er 10.000 man per keer komt. Beperk het tot 2 of 3 grote events per jaar, dan is het draagvlak er misschien.’
2. De ‘Nee vanwege de bas’ (Geluidstegenstanders) In zeker 40 van de 190 documenten wordt de moderne festival-bas als breekpunt genoemd. Deze mensen zijn niet tegen het evenement op zich, maar tegen de fysieke hinder. • •
Kernargument: Het geluid is niet tegen te houden met isolatie; het dwingt bewoners om hun eigen huis/tuin te ontvluchten. Citaat-impressie: ‘Ik ben niet tegen muziek, maar die dreun zit in mijn bankstel. Als dat de toekomst is, ben ik fel tegen elke vorm van versterkte muziek daar.’
3. De ‘Nee tegen de locatie’ (Zuid-Rijpelberg/Brouwhuis) Er is een specifieke groep (voornamelijk omwonenden van de Palingboer en de directe rand van de Rijpelberg) die de verplaatsing van de noord- naar de zuidzijde fundamenteel afwijst. • •
Kernargument: De overlast wordt nu direct in de voortuin van een woonwijk geplaatst in plaats van aan de kant van het industrieterrein/N270. Citaat-impressie: ‘Jullie schuiven het probleem van de natuur naar de mensen. Dat is onacceptabel. Wij wonen hier voor de rust.’
Waarom de ‘Nee-stem’ zo luid is: De expliciete tegenstand komt voort uit drie hoofdoorzaken die in bijna alle 'negatieve' reacties terugkomen: 1. Gebrek aan vertrouwen in handhaving: Men gelooft niet dat de gemeente de 14-dagen-regel of de geluidsnormen gaat handhaven. ‘Als ze nu de wildcrossers al niet stoppen, stoppen ze straks een dronken menigte ook niet.’ 2. Angst voor 'verschraling' van recreatie: De angst dat de ‘gewone Helmonder’ op de mooiste dagen van het jaar niet meer naar de plas kan omdat het bezet is door een commerciële partij.
3. Ecologische bezwaren: Een harde kern van natuurliefhebbers wijst de plannen af omdat ze vinden dat de gemeente ‘natuurontwikkeling’ als groen sausje gebruikt om commerciële exploitatie mogelijk te maken.
Samenvattend Als we kijken naar de ‘harde Nee-teller’, dan blijkt dat er vrijwel geen enkele bezoeker is die onvoorwaardelijk enthousiast is over de komst van méér grootschalige evenementen. De reacties variëren van ‘fel tegen’ tot ‘zeer sceptisch onder strikte voorwaarden’. De groep die expliciet zegt: ‘Ik wil dit absoluut niet in mijn achtertuin,’ vormt de meerderheid van de participanten aan deze avonden. Het is opvallend hoe consistent de kritiek is over de gehele breedte van de 188 documenten. Hoewel de gemeente spreekt over een ‘vermindering’ (van 26 naar 14 evenementen), ervaren de bezoekers dit absoluut niet als een tegemoetkoming. Hieronder de 10 meest treffende citaten die de felle tegenstand en het sentiment van de bewoners verwoorden:
Top 10 citaten van tegenstanders 1. Over de schaal: ‘Als gemeente heb je werkelijk boter op je hoofd. 20.000 man op dat veld... Je zult het heel lastig maken om er nog te komen. Parkeren is het allergrootste probleem.’(Transcript 181) 2. Over de aard van het gebied: ‘Berkendonk is geen stadspark. Wij wonen hier voor de rust. Je kunt niet de natuur herstellen en er tegelijkertijd 14 keer per jaar een leger auto's opzetten.’ (Gecombineerd uit meerdere gesprekken, o.a. 151 & 171) 3. Over het type geluid: ‘Ik ben niet tegen muziek, maar die dreun zit in mijn bankstel. Het is de bas die ons uit onze eigen tuin verjaagt.’ (Transcript 150/177) 4. Over de verplaatsing naar de wijk: ‘Jullie schuiven het probleem van de natuur naar de mensen. Aan de noordkant hoorden we nooit wat, nu komt het in onze voortuin.’ (Transcript 140) 5. Over de tijdsduur: ‘Bij 14 evenementen en de op- en afbouwtijd is het gebied de hele zomer een bouwplaats. De gewone recreant is 28 dagen per jaar zijn strand kwijt.’ (Transcript 181/183) 6. Over de ecologie: ‘Het is hypocriet: ik krijg een bekeuring als mijn hond losloopt voor de rust van de hazen, maar de gemeente stort wel tienduizenden mensen in datzelfde natuurgebied.’ (Transcript 133) 7. Over het wantrouwen: ‘De 14 evenementen is een wassen neus.
Straks zijn er elke week 'kleine' sportevenementen die ook herrie maken en buiten de telling vallen.’ (Transcript 145) 8. Over de impact op dieren: ‘We hebben dieren direct grenzend aan Berkendonk. Die rust moet gewaarborgd blijven, niet verstoord door vuurwerkshows en harde bassen tot middernacht.’ (Transcript 188)
9. Over de 'betaalmuur': ‘Straks moet ik betalen om bij mijn eigen recreatieplas te komen omdat er een commercieel feestje is. Dat is onacceptabel voor een publieke voorziening.’ (Transcript 181) 10. Over de leefbaarheid: ‘Beperk het harde geluid tot 8 uur 's avonds. Tot 12 uur 's nachts in de herrie zitten maakt de wijk onleefbaar.’ (Transcript 188) De weerstand is dus niet alleen gericht tegen de evenementen zelf, maar ook tegen de visie dat Berkendonk een 'economische' of 'stedelijke' functie moet krijgen ten koste van de huidige natuurlijke functie. Het is opvallend hoe consistent de kritiek is over de gehele breedte van de 188 documenten. Hoewel de gemeente spreekt over een ’vermindering’ (van 26 naar 14 evenementen), ervaren de bezoekers dit absoluut niet als een tegemoetkoming, omdat de impact per evenement door de schaalvergroting (tot 20.000 bezoekers) vele malen groter wordt.
Kern van de ‘Nee-stem’ Wat uit deze citaten en de rest van de data naar voren komt, is dat de bewoners zich niet gehoord voelen in de essentie. Voor de gemeente is het een technisch en beleidsmatig vraagstuk (hoeveel decibel, welke routing?), terwijl het voor de bewoners een existentieel vraagstuk is over hun woongenot en de laatste plek van echte, gratis toegankelijke rust in de stad. De weerstand is dus niet alleen gericht tegen de evenementen zelf, maar ook tegen de visie dat Berkendonk een 'economische' of 'regionale' functie moet krijgen ten koste van de lokale, natuurlijke functie voor de wijken Rijpelberg en Brouwhuis.
De Belangengroep Rijpelberg toont met dit document aan dat de besluitvorming met betrekking tot Recreatiegebied Berkendonk door de gemeenteraad dreigt te geschieden op basis van een te rooskleurig en onvolledig beeld van het werkelijke draagvlak. ONDERZOEK NAAR DE PARTICIPATIEVERSLAGEN BERKENDONK Onderwerp: Toetsing van de gemeentelijke analyse aan de ruwe participatiedata (188 transcripties). Datum: 25 maart 2026 1. Informatie versus inspraak: de ‘participatieparadox’ De meest opvallende bevinding in de gemeentelijke verslagen is de herhaalde conclusie: ‘Leidt niet tot aanpassing van het ontwerp’. •
•
Wat we zien: In de verslagen wordt deze zin bij bijna elk kritisch burgerinzicht geplaatst (o.a. bij geluidsnormen, locatie van het podium, parkeerdruk en natuurverstoring). Conclusie: De gemeente presenteert het proces als participatie, maar hanteert in de praktijk een informatie-model. De ruwe transcripties tonen bewoners die concrete alternatieven aandragen, maar deze worden in de verslagen direct terzijde geschoven omdat ze ‘buiten het vastgestelde kader’ vallen. Er is geen sprake van wederkerigheid.
2. Systematische bagatellisering van de ‘Nee-stem’ De gemeente vertaalt harde, fundamentele tegenstand naar beheersbare ‘zorgen’. •
• •
In de transcripties: Er is een massale afwijzing van categorie 3 evenementen (10.000+ bezoekers). Bewoners zeggen letterlijk: ‘Dit mag hier gewoon niet komen’ en ‘Jullie hebben boter op je hoofd’ (Transcript 181). In het verslag: De gemeente labelt dit als ‘Sentiment: Bezorgd / kritisch’. Gevaar: Door fundamentele oppositie te herdefiniëren als ‘bezorgdheid’, suggereert de gemeente aan de raad dat deze mensen gerustgesteld kunnen worden met extra uitleg of techniek, terwijl de data laten zien dat het draagvlak simpelweg ontbreekt.
3. Het ‘Geluidsgat’: dBA versus dBC (de bas) •
•
In de transcripties: De grootste klacht is de lage basdreun die door muren dringt (‘De dreun zit in mijn bankstel’). Bewoners eisen een verlaging van de dBC-norm (95 dBC wordt als onacceptabel ervaren). In het verslag: De gemeente erkent de zorg, maar stelt dat de normen ‘vastliggen in het evenementenbeleid’.
•
Gevaar: De gemeente negeert in haar samenvatting dat de specifieke ligging van Berkendonk (open water als klankkast) de huidige algemene normen onbruikbaar maakt voor deze locatie. Het verslag wekt de indruk dat ‘live monitoring’ het probleem oplost, terwijl de bewoners in de transcripties aangeven dat monitoring van een te hoge norm zinloos is.
4. De ‘28-dagen-impact’ wordt doodgezwegen •
• •
In de transcripties: Bewoners maken zich grote zorgen over de bereikbaarheid van het strand voor de 'gewone' Helmonder. Men heeft berekend dat bij 14 evenementen (inclusief 4 dagen op- en afbouw per keer) het gebied 28 tot 56 dagen per jaar een bouwplaats of afgesloten terrein is. In het verslag: De gemeente focust op de ‘kwartslag gedraaide parkeerplaats’ om stromen te scheiden. Gevaar: De feitelijke inperking van het publieke domein voor de bewoners gedurende de hele zomer wordt in de verslagen niet gekwantificeerd of geadresseerd als een verlies van algemeen maatschappelijk nut.
5. Vertrouwen en Handhaving: een historisch hiaat •
• •
In de transcripties: Er is een diep, historisch geworteld wantrouwen. ‘Als ze nu de wildcrossers en kampvuren niet stoppen, waarom dan straks wel?’(Transcript 140). In het verslag: De gemeente spreekt over een ‘verbetertraject voor handhaving’. Gevaar: Het verslag doet voorkomen alsof het wantrouwen een 'aandachtspunt' is voor de toekomst, terwijl de transcripties aantonen dat dit wantrouwen de reden is waarom bewoners de hele visie afwijzen. Het verslag gaat voorbij aan het fundamentele belang van vertrouwen tussen burger en overheid.
Eindconclusie voor de Raad De gemeentelijke verslagen van 24 januari en 7 februari 2026 geven een vertekend beeld van de participatie-opbrengst. 1. Selectieve filtering: Alleen punten die binnen de huidige plannen passen, worden als ‘inzicht’ behandeld; fundamentele kritiek wordt geneutraliseerd met de zin ‘leidt niet tot aanpassing’. 2. Taalkundige verzachting: De felheid en massaliteit van de weerstand tegen grote evenementen wordt in de verslagen verhuld door abstracte termen als ‘kritisch sentiment’. 3. Valse oplossingen: Er wordt sterk ingezet op technische oplossingen (apps, meetnetwerken) voor problemen die door de bewoners als principieel worden beschouwd (rust, natuur, toegankelijkheid). Advies: Verzoek de gemeenteraad om de volledige transcripties (of deze onafhankelijke review) te betrekken bij de besluitvorming, aangezien de huidige samenvattingen van het college de werkelijke impact op de wijken Rijpelberg en Brouwhuis onvoldoende weergeven.
Samen werken aan een betrokken en sterke gemeenschap: het participatiebeleid van Helmond De gemeente Helmond zet zich in om haar inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief te betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid. Dit participatiebeleid sluit aan bij de veranderende rol van de overheid, van autoriteit naar partner in een netwerk van samenwerking. Het doel is een sterke, betrokken samenleving te creëren door samen te werken aan gezamenlijke doelen. Twee vormen van participatie Het participatiebeleid kent twee hoofdvormen: 1. Inwonerparticipatie Inwoners worden direct betrokken bij het vormgeven van gemeentelijk beleid, visies en plannen. Dit kan variëren van meedenken en adviseren tot daadwerkelijk meebeslissen. Door de kennis, ervaring en belangen van inwoners vroeg in het proces te benutten, wordt beleid beter afgestemd op wat zij nodig hebben. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van evenemententerrein Berkendonk in Rijpelberg, waar bewoners actief betrokken worden bij de plannen en uitvoering. Het streven is altijd om de betrokkenheid van inwoners te maximaliseren door hen niet alleen te informeren of raadplegen, maar ook een adviserende of co-producerende rol te geven. 2. Overheidsparticipatie Bij initiatieven van inwoners neemt de gemeente een ondersteunende rol aan.
Ze biedt kaders en ondersteunt de uitvoering van ideeën om de betrokkenheid en creativiteit van de gemeenschap optimaal te benutten. De participatieladder Helmond maakt gebruik van de participatieladder om het niveau van betrokkenheid te verduidelijken. Deze ladder kent vier niveaus: 1. Informeren: De gemeente deelt informatie zonder dat bewoners invloed hebben. 2. Raadplegen: De mening van bewoners wordt gevraagd, bijvoorbeeld via enquêtes of inspraakavonden. 3. Adviseren: De input van bewoners wordt actief meegenomen in besluiten. 4. Coproduceren: Bewoners werken samen met de gemeente aan plannen en uitvoering. Bij elk participatieproces wordt gestreefd naar de hoogste vorm van participatie binnen de vastgestelde kaders, waarbij drie kernwaarden centraal staan: • • •
Inclusiviteit: Participatie moet toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht achtergrond of situatie. Maatwerk: Elk project vraagt om een passende aanpak en de betrokkenheid van relevante belanghebbenden. Evenwichtige vertegenwoordiging: Deelnemers moeten een goede afspiegeling van de bevolking vormen, zodat de resultaten breed gedragen worden.
Dit participatiebeleid speelt in op de wens van inwoners om meer verantwoordelijkheid te nemen. Bovendien is participatie verankerd in wetgeving, zoals de Omgevingswet, die gemeenten verplicht om inwoners vroegtijdig te betrekken bij beleidsvorming.
Stakeholders Berkendonk De herinrichting van recreatiegebied Berkendonk vereist een zorgvuldig afgewogen relatie tussen stakeholders en participatie. Hierbij moet rekening worden gehouden met verschillende belangen, verwachtingen en de impact van het project op diverse groepen. De participatie van zowel omwonenden en gebruikers is essentieel om het project succesvol te maken en breed gedragen te krijgen. Stakeholders bij recreatiegebied Berkendonk rond participatie en communicatie: Bij het vormgeven van participatie rond Berkendonk is het belangrijk om alle stakeholders in beeld te brengen en per stakeholder te bepalen op welke participatietrede deze wordt ingedeeld. 1. Informeren. Deze stakeholders worden op een passende manier geïnformeerd over de ontwikkelingen. Dit kan door middel van brief, social media, bewonersavond enz. De volgende stakeholders worden geïnformeerd: • Wielervereniging • Bezoekers strand • IVN Helmond • Bedrijven: Gerittsen / Van Iersel / Plantenpark • Van Iersel • Bewoners buitengebied Gemert, Bakel en Deurne • Bewoners woonwagenkamp • Reddingsbrigade • Helmondse watervrienden • Naturisten • Vis vereniging • Wijkraad Brouwhuis • Inwoners Helmond 2. Raadplegen: Stakeholders worden bevraagd naar hun input. Met deze input wordt zoveel mogelijk rekening gehouden waar mogelijk.
De volgende stakeholders worden geraadpleegd: • Edco • Gemeente Gemert – Bakel • Grondeigenaren • Jeugd 12-18 jaar • Klankbordgroep 3. Adviseren: De input van stakeholders wordt meegenomen inde afwegingen en besluiten rond het ontwerp. De volgende stakeholders gaan adviseren: • Tuincentrum • Windsurf en zeilvereniging • Duikvereniging • Evenementen organisatoren 4. Coproduceren: stakeholders werken samen met gemeente in het vormgeven van het ontwerp. De volgende stakeholders wordt coproduceren vormgegeven: • Gemeente Deurne
• •
Provincie Waterschap
De participatie van de verschillende stakeholders bij de herinrichting van Berkendonk is cruciaal voor het succes van het project. Participatie betekent niet alleen het verzamelen van ideeën, maar ook het actief betrekken van stakeholders bij het besluitvormingsproces waar mogelijk en binnen de vastgestelde kaders. Door alle betrokkenen actief te betrekken, ontstaat er meer draagvlak voor het project, kunnen mogelijke
bezwaren vroegtijdig worden aangepakt, en wordt de inrichting van het gebied optimaal afgestemd op de verschillende functies en de impact op de omgeving. •
• •
Wederzijds voordeel: Stakeholders hebben allemaal baat bij een goed doordacht ontwerp dat rekening houdt met hun behoeften, zorgen en wensen. Participatie zorgt voor een gemeenschappelijk doel en een breed gedragen oplossing. Transparantie: Het proces moet transparant zijn, zodat alle stakeholders, inclusief bewoners en omwonenden, goed geïnformeerd blijven over de voortgang en invloed kunnen uitoefenen. Balans tussen behoeften: Door participatie van alle stakeholders kan er een balans worden gevonden tussen de specifieke eisen van de betrokken (evenementenorganisaties, omliggende gemeentes, omwonenden, inwoners Helmond) .
Door een transparant en inclusief participatieproces te hanteren, kan het project succesvol en goed geïntegreerd worden in de stad, met een positieve impact op zowel de gebruikers als de bredere gemeenschap. Klankbordgroep Berkendonk Bij dit project wordt gekozen worden voor het inzetten van een Klankbordgroep. Deze klankbordgroep heeft een raadplegende rol en fungeert als schakel tussen de projectgroep en de buurt/wijk/stad. Het doel is om lokale perspectieven in te brengen, feedback te geven op plannen en knelpunten vroegtijdig te signaleren. Belangrijkste taken van de Klankbordgroep: • • • •
Lokale perspectieven inbrengen: De klankbordgroep brengt zorgen, ideeën en behoeften uit de buurt/wijk/stad naar voren. Raadplegen: Feedback geven over zaken als inrichting en ontwerp en bereikbaarheid. Signaleren van knelpunten: Problemen vroegtijdig opsporen en oplossingen aandragen. Vergroten van draagvlak: Betrokkenheid van bewoners vermindert weerstand en vergroot de acceptatie van het project.
De Klankbordgroep functioneert het beste wanneer er duidelijke afspraken zijn over doelen, communicatie, rolverdeling en de frequentie van bijeenkomsten. Dit voorkomt misverstanden en versterkt de samenwerking. Wederzijdse verwachtingen: Leden van de Klankbordgroep mogen ook bepaalde verwachtingen hebben van de projectgroep: •
Transparantie: Duidelijke informatie over doelen, beperkingen en voortgang.
• •
Luisterbereidheid: Aandacht voor inbreng van bewoners. Terugkoppeling: Uitleg over wat er met de opgehaalde informatie is gedaan.
• • •
Ondersteuning: Goed georganiseerde bijeenkomsten en toegang tot relevante informatie. Respect voor tijdsinvestering: Efficiënt gebruik van de tijd van de deelnemers. Gelijkwaardigheid: Behandeling van het panel als een serieuze partner.
Opzet Kankbordgroep Berkendonk: Per fase (ontwerpfase, realisatie, oplevering) wordt er een nieuwe klankbordgroep opgericht. Dit om de periode dat er inzet van bewoners wordt gevraagd kort en overzichtelijk te houden. De eerste Klankbordgroep gaat aan de slag met de ontwerpfase. In deze periode zal de Klankbordgroep maximaal 5 keer bij elkaar komen: 1. 2.
Kennismaking met gehele klankbordgroep Ontwerper haalt door middel van interactieve bijeenkomst de lokale perspectieven op bij de klankbordgroep Door middel van interactieve bijeenkomst terugkoppeling schetsontwerp Door middel van interactieve bijeenkomst terugkoppeling voorlopig ontwerp Door middel van interactieve bijeenkomst terugkoppeling definitief ontwerp
3. 4. 5.
Deze periode wordt feestelijk afgesloten samen met de klankbordgroepleden. De samenstelling van de Klankbordgroep is een evenwichtige afspiegeling van omwonenden en gebruikers en bestaat maximaal uit ongeveer 15 leden: • • • • • • • • • • • • •
Belangengroep Rijpelberg Scouting Rijpelberg Fietsersbond Inwoners Helmond Joong/YBPC Festivalbezoeker Gebruikers sporttoestellen Gehandicapten Overleg Helmond Omwonenden Berkendonk Bewoners plangebied Wijkraad Brouwhuis Wandelnetwerk Natuur Platform Helmond
Rollen: Gemeente: Ontwerper: Klankbordgroep:
(1 persoon) (1 persoon) (1 persoon) (2 personen) (2 personen) (1 persoon) (1 persoon) (1 persoon) (2 personen) (2 personen) (2 personen) (1 persoon) (1 persoon)
Kartrekker en organisator Klankbordgroep (Wijkregisseur) In samenwerking met wijkregisseur en ontwerper worden deze bijeenkomsten voorbereidt. De invulling van de inhoud van deze bijeenkomsten ligt bij de ontwerper. De Klankbordgroep zal overwegend een raadgevende rol hebben. Waar kan zal gestreefd worden naar adviserend of zelfs coproductie.
Voorwaarden leden Klankbordgroep: • De leden van de Klankbordgroep zijn woonachtig in gemeente Helmond. • Klankbordgroep leden mogen geen actieve banden hebben met de Helmondse politiek. • Per adres kan 1 persoon lid zijn van de Klankbordgroep.
Communicatie met de Klankbordgroep: • Klankbordgroep leden ontvangen na iedere bijeenkomst een verslag, actielijst van de besproken zaken. •
Alle randvoorwaarden waar een bestuurlijk besluit over is genomen, worden gecommuniceerd met de Klankbordgroep.
Afstemming met afdeling Communicatie inzake samenstelling Klankbordgroep Bij de samenstelling van de Klankbordgroep is in overleg met de afdeling Communicatie gekeken naar een zorgvuldige en representatieve selectie van deelnemers. Hierbij is gekeken naar een zo breed mogelijke afspiegeling van de belanghebbenden van het plangebied en de directe omgeving.
Verslag n.a.v. bijeenkomst ‘Klankbordgroep Berkendonk’ 08-12-2025 Deelnemers Klankbordgroep (een afspiegeling van bewoners in Helmond): Wijkraad Brouwhuis Bewoner projectgebied Bewoner projectgebied Omwonende Berkendonk Gebruiker sporttoestellen Omwonende Berkendonk Belangengroep Rijpelberg (= wijkraad) Wandelnetwerk Scouting Rijpelberg Natuur Platform Helmond Wethouder Van Lierop Gemeente Helmond Rob Voets Gemeente Helmond - Projectleider gebiedsontwikkeling buitengebied Rik van den Biggelaar Gemeente Helmond - Junior Projectleider Natuur- en Landschapsontwikkeling F Gemeente Helmond - Wijkadviseur Gemeente Helmond - Projectmedewerker Afwezig / Afgemeld: Wijkraad Brouwhuis Joong Gemeente Helmond - Landschapsontwerper
Deel 1: Opening en sfeer
Check-in / Benoemen kaders / In gesprek met wethouder Van Lierop
De bijeenkomst startte met een uitleg over de anonimisering van verslagen en waarom verslagen op de website anders zijn dan die intern gedeeld worden, Dit komt door de AVG-wetgeving en het streven naar begrijpelijke taal (B1-niveau). Er was kort discussie over het wel/niet vermelden van namen bij concrete toezeggingen; men vindt het belangrijk dat harde afspraken wel expliciet vastgelegd worden. De eerste check-in verliep in popcornstijl: deelnemers deelden kort hun gevoel over deze avond en hun wensen voor het gesprek. Gevoelens varieerden van gespannen, positief gestemd tot de hoop dat er vooral geluisterd en eerlijk geantwoord wordt. Belangrijke punten uit de vorige keer zoals eerdere onvrede over onvoldoende gehoord worden, kwamen naar voren. Duidelijkheid, eerlijke antwoorden en het krijgen van concrete informatie stonden vaak centraal in deze check-in. Algemeen verloop van de bijeenkomst •
•
•
De sessie begon met een korte toelichting op het programma en het gebruik van AI bij de verslaglegging. De groep werd aangemoedigd om te reageren en aanpassingen door te geven als iets niet correct was vastgelegd. Er is aandacht besteed aan verwachtingen en de planning: het volgende terugkoppelmoment wordt in januari verwacht. Definitieve besluitvorming door het college staat gepland voor eind februari 2025. Er werd vastgesteld dat audio-opnames en transcript volledig bewaard gebleven zijn, zodat alle feedback meegewogen kan worden.
Verslaglegging & Input van de groep • • • • •
Er leeft frustratie over de ‘beperkte invloed’ en het ‘gebrek aan terugkoppeling’ (“Gebrek aan terugkoppeling. Dat is in ieder geval een belangrijk punt, zorg of wens.”). Onvrede over het verloop van eerdere sessies en onzekerheid of kritisch zijn wel wordt gewaardeerd. Zorg om mobiliteit, parkeren en overlast; behoefte aan betere communicatie en transparantie; duidelijke vragen over handhaving (“Zorgen om verkeer, parkeren, overlast, verantwoordelijkheid en handhaving.”). Gemeente erkent problemen, maar kan niet buiten gestelde kaders treden (“De gemeente erkent de problemen, maar aarzelt om verder te gaan dan de gestelde kaders.”). Op cruciale punten, zoals handhaving/infra, blijven antwoorden open of onvolledig.
Kaders en stand van zaken De gespreksleiding benadrukt dat de belangrijkste beslissingen (locatie, ruimtelijke visie, evenemententerrein) definitief zijn. Deze staan niet meer open voor aanpassing of discussie. De gemeenteraad is formeel geïnformeerd. Plattegronden/tekeningen staan niet op de website vanwege toegankelijkheid, maar mogen wel gedeeld worden onder de deelnemers. Het huidige bestemmingsplan biedt ruimte voor maximaal twee grootschalige (>20.000 bezoekers) evenementen per jaar, maar in de praktijk ligt het basisscenario lager (10.000-20.000). Er komt na twee jaar een evaluatie van het recreatiegebied en het gebruik voor evenementen. Rol klankbordgroep Het participatie-niveau “raadplegen” wordt toegelicht: de input van de groep wordt zo veel mogelijk meegenomen, maar niet alles kan. De kaders zijn helder, deze zijn aan het begin van het traject gedeeld en vandaag nogmaals herhaald, maar de uitwerking van het landschappelijk plan ligt nog open voor inbreng. De feedback uit eerdere sessies – met name over mobiliteit en veiligheid – zal in de afronding worden meegenomen daar waar mogelijk. Stand van zaken gebiedsontwikkeling Er wordt gevraagd naar het huidige ontwerp en welke input van de groep daarin is verwerkt. Men ervaart dat er nog open eindjes zijn (vooral rondom mobiliteit en de verwerking van suggesties).