A7 13e Voortgangsrapportage SmartwayZ.NL

Vanaf medio oktober 2022 is ook de samenwerking met relevante, geïnteresseerde gemeenten op de corridor geïntensiveerd, onder andere om locaties te identificeren en te laten realiseren voor lokale knooppunten voor slimme (deel)mobiliteit. • Met RWS is ondertussen de verkenning en voorbereiding van ‘collectief vervoer op vluchtstrook’ al opgestart. De eerste concrete pilot(s) wordt/worden in de 1e helft van 2023 voorzien. Naar verwachting wordt er halverwege 2023 echt groei zichtbaar in het resultaat op straat. •

Noordoost-Brabant Werkpakket I is in uitvoering, Werkpakket 2 is in voorbereiding met een nieuwe focus op mobiliteitstransitie, meer inzet op gedrag en passend bij de gemeentelijke opgaven, zoals verkeersmanagement, stadslogistiek, BMN, gedrag en fietsstimulering. Dit wordt vertaald in de herijking van de regionale samenwerkingsagenda 2020-2024 met daarin nieuwe accenten vanuit de nieuwe gemeentelijke bestuursakkoorden. Dit wordt verwerkt in verschillende trajecten en programma’s en is een bouwsteen voor de heroriëntatie SmartwayZ.NL. In de regio lopen veel MIRT-trajecten, zoals N65, A2 Deil-’s-Hertogenbosch, A50 Bankhoef-Paalgraven, Station ’sHertogenbosch, programma hoogfrequent spoor, A2 Randweg Eindhoven-Veghel. Hierin zijn al veel maatregelen belegd, die daarom niet in een werkpakket hoeven te landen.

•

Hart van Brabant De projecten uit werkpakket 1 zorgen voor een betere parkeerverwijzing voor recreatieverkeer in Oisterwijk, het verplaatsen van het vervoer van ongeveer 3.000 containers van de weg naar het water en het spoor en het bundelen van de retourlogistiek van bouwmaterialen. Er vindt onderzoek plaats naar de bundeling van de retourlogistiek voor kleding en e-commerce en deelmobiliteit wordt in Tilburg gestimuleerd door het aanbieden van alternatieven in een grote parkeergarage. De doorstroming voor fietsers op de F261 is met iVRI’s verbeterd en recreanten zijn en worden verleid om op andere momenten of op andere wijze te reizen.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

27 / 68

De projecten uit werkpakket 2 zorgen ervoor dat alle iVRI’s in Tilburg beter op elkaar afgestemd worden vanuit 1 applicatie. De regionale data over de wegen en het gebruik daarvan worden op een bruikbare manier ontsloten. De bereikbaarheidstools voor grote logistieke bedrijven worden ook beschikbaar gemaakt voor kleinere logistieke bedrijven, het gebruik van de vrachtwagenprioritering op de tangent van Tilburg wordt gestimuleerd en de stremming door ongevallen met het lage viaduct A59/Hertog Janstraat verminderd. Werkgevers en werknemers worden gestimuleerd om te fietsen naar het werk. •

West-Brabant In Q4 heeft gemeente Moerdijk een plan van aanpak ingediend. Ook is er binnen werkpakket 1 een plan in voorbereiding om de lopende werkgeversaanpak (BMN) te concretiseren. Met meerdere gemeenten zal uitvoering worden gegeven aan fietsstimulering en daarbij behorende campagnes en probeeracties. Daarmee is er zicht op het aanvragen van de (rest)beschikking en inzet van de verdubbelaar op beide projecten. Vanuit de gemeenten Altena, Geertruidenberg en Oosterhout is een samenhangend pakket aan maatregelen opgevoerd, mogelijk geschikt om in te dienen als 2e werkpakket. Het betreft hier diverse maatregelen en acties om de hinder rondom de A27 te beperken en met een kansgedreven aanpak te werken aan structurele verandering van (reis)gedrag. Met uitvoering en meetbare effecten in de 2e helft van 2023.

•

Noord-Limburg In Noord-Limburg lopen momenteel 2 werkpakketten en is het 3e werkpakket in voorbereiding. Het 1e werkpakket is een divers pakket gericht op diverse doelgroepen. De corridoraanpak is gericht op een betere doorstroming voor vrachtverkeer. De mobiliteitsportal richt zich op een betere bereikbaarheid voor personeel op bedrijventerreinen. Ouderen, ov en MaaS is speciaal opgezet om meer ouderen gebruik te laten maken van het ov. Social Green heeft als doel om elektrisch deelvervoer door werknemers met een laag salaris te laten gebruiken. Het 2e werkpakket is uniek binnen SmartwayZ.NL. Dit is het 1e werkpakket dat volledig met het bedrijfsleven wordt opgepakt. Zij zorgen naast de inhoudelijke kennis ook voor een groot deel van de financiering. Met 3 projecten gaan zij aan de slag om door middel van de juiste middelen transportbewegingen te reduceren door vrachten te combineren. Ook het omzetten van goederen van vrachtverkeer naar scheepvaart of rail is een van de projecten. Het 3e werkpakket is momenteel in voorbereiding.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

28 / 68

BIJLAGEN

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

29 / 68

Bijlage 1 – Governance SmartwayZ.NL ORGANISATIE De bestuurlijke aansturing voor de onderdelen van het Uitvoeringsplan, zoals weergegeven in Figuur 5, bestaat uit: • Programmaraad • Stuurgroep Netwerkprogramma BrabantStad • Regionale bestuurlijke gremia

Figuur 5: Bestuurlijke aansturing Uitvoeringsplan

Het managementteam (MT) is een ambtelijke afspiegeling van de bestuurlijke partners en bestaat uit Zuhal Gül (SmartwayZ.NL), Jan-Willem van der Pas (BrabantStad), Michiel Beck (ministerie van I&W), Bart Swaans (provincie Noord-Brabant) en Theo Stevens a.i. (provincie Limburg). De bestuurders in het Limburgse mobiliteitsberaad zijn meegenomen in het Uitvoeringsplan en steunen dit. Daar waar vanuit het mobiliteitsberaad kansen/gelegenheden zich voordoen wordt actief afgestemd en de samenwerking opgezocht. Via de Limburgse Regionale Mobiliteit Overleggen (RMO’s) en Limburgse uitvoeringsorganisaties wordt verder invulling gegeven aan de opgaven uit het uitvoeringsplan. BUDGET Het initiële budget voor het Uitvoeringsplan bedroeg € 90.000.000,-. Het actuele budget bedraagt € 87.600.000,-. Onderdeel

Bedrag (x € 1 miljoen)

Shared Services

26,0

Innovatie & Ontwikkeling Gebiedsgericht (corridor/netwerk)

10,4 21,0

Gebiedsgericht (regio’s)

30,0

Reservering Totaal

0,2 87,6

Tabel 4: Verdeling budget Uitvoeringsplan

Wijzigingen komen voort uit: Extra middelen voor Minder Hinder 2021-2023 (€ 800.000,-) bleken niet nodig. Deze zijn daarom niet voor het BO MIRT in november 2020 geagendeerd. Middelen voor capaciteitsinzet op Structurele

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

30 / 68

Gedragsverandering (€ 1.600.000,-) bleken eveneens niet nodig. Hiervoor is de eigen capaciteit van de partners gebruikt. Aanvullende middelen Uitvoeringsplan Krachtenbundeling Smart Mobility Zuid-Nederland verstrekt door de Provincie Limburg Provincie Limburg heeft in 2020 besloten om vanuit de landsdelige samenwerking een extra inleg van € 1.700.000,- te doen in de Shared Services en I&O. De verdeling van deze middelen over de verschillende onderdelen is medio 2022 als volgt: • € 500.000,- voor verkeersmanagement • € 100.000,- voor samenwerkingskosten • € 100.000,- voor MaaS • € 1.000.000,- voor I&O

Figuur 6: Middelen smart mobility

Figuur 7: Prognose smart mobility

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

31 / 68

Programmaraad SmartwayZ.NL van 1 juli – 31 december 2022 Suzanne Otters

Gedeputeerde provincie Noord-Brabant, voorzitter

Wim Fabries Maurice Geraets

HID Rijkswaterstaat Zuid-Nederland Executive Director NXP Semiconductors Nederland

John Jorritsma, opgevolgd door Paul van Nunen vanaf 13 september 2022 Monique Esselbrugge

Voorzitter Stichting Brainport/Directeur Brainport Development Wethouder mobiliteit, hoger- en beroepsonderwijs, binnenstad en Design District gemeente Eindhoven Voorzitter Poho Mobiliteit Metropoolregio Eindhoven Gedeputeerde infrastructuur en mobiliteit provincie Limburg Voorzitter raad van bestuur Supply Chain Valley Gemeente Breda, namens Netwerkprogramma BrabantStad Bestuurslid Economic Board West-Brabant Gedeputeerde Ruimte en Wonen provincie NoordBrabant Directeur wegen, verkeersveiligheid en smart mobility/plv. DG Mobiliteit Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Voorzitter College van Bestuur TU/Eindhoven Wethouder Brainport, economie, onderwijs, KnoopXL en Eindhoven-Noordwest gemeente Eindhoven Directeur TKI Dinalog Directeur Ruimtelijke Ontwikkeling bij Ministerie van Binnenlandse Zaken

Mathijs Kuijken Maarten van Gaans-Gijbels Peter Pardoel Carla Kranenborg- van Eerd Jacqueline De Rijk-Heeren Erik Ronnes Marion Smit

Robert-Jan Smits Stijn Steenbakkers

Bas van Bree Olger van Dijk

Tabel 5: Programmaraad SmartwayZ.NL van 1 juli t/m 31 december 2022

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

32 / 68

Figuur 8: Governance SmartwayZ.NL

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

33 / 68

Bijlage 2 – Projectbladen infraopgaven INNOVA58 A58 SINT-ANNABOSCH-GALDER Omschrijving In het najaar van 2015 is naar aanleiding van de verkenning het besluit genomen om te verbreden naar 2 keer 3 rijstroken. Ook is er besloten om de knooppunten Sint-Annabosch en Galder aan te passen. De afronding van het Ontwerp Tracébesluit is in 2020 gestaakt, omdat er geen perspectief is op een te nemen besluit in verband met de hoge stikstofbelasting op het Ulvenhoutse bos.

Planning 2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Ontwerp Tracébesluit Tracébesluit Contractering Realisatie

Eerstvolgende mijlpalen: • Doorstart Ontwerp Tracébesluit Stakeholders • Gemeenten Breda, Alphen-Chaam en Zundert, provincie Noord-Brabant, waterschap Brabantse Delta: ruimtelijke consequenties en samenloop met regionale projecten zoals herinrichting Markdal, omgevingsvisie Bavel en Gebiedsgerichte aanpak Ulvenhoutse bos. Organisatie • Projectmanager: Marco Bakermans (waarnemend) • Bestuurlijk trekker: Wim Fabries/Teun Ruijters Voortgang • Het project is in 2020 stilgelegd vanwege het ontbreken van perspectief in verband met een overmatige stikstofbelasting op het Ulvenhoutse bos. Een gedeelte van het budget is overgeheveld naar A58 Eindhoven-Tilburg.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

34 / 68

•

•

In 2021 hebben we mogelijkheden onderzocht om de stikstofdepositie op het Ulvenhoutse bos te verminderen. Hiervoor zijn 2 richtingen onderkend: • zeer kostbare ontwerpaanpassingen van met name knooppunt Annabosch • een algehele kwaliteitsverbetering van de (stikstof)situatie in het Ulvenhoutse bos via de Gebiedsgerichte aanpak Gebiedsgerichte aanpak Ulvenhoutse bos: visie gereed (dec ’22), stikstofopgave is hierin inspanningsverplichting.

Budget € 52.000.000,A58 EINDHOVEN-TILBURG Omschrijving In het najaar van 2015 is het besluit genomen om te verbreden naar 2 keer 3 rijstroken. Ook is er besloten om de knooppunten De Baars en Batadorp evenals de aansluitingen Moergestel en Best aan te passen. Voor het project is anno 2022 een concept-Ontwerp Tracébesluit gereed dat wacht op groen licht om ook het stikstofgedeelte af te kunnen ronden. Planning 2018

2019

2020

2021

2022

2023

Ontwerp Tracébesluit

2024

2025

2026

2027

2028

????

Tracébesluit ???? Contractering Realisatie

Eerstvolgende mijlpalen: • Doorstart planstudie, onderdeel Ontwerp Tracébesluit (2023) • Ontwerp Tracébesluit mogelijk voltooid in 2024, afhankelijk van de mogelijkheden in stikstofproblematiek en projectteam RWS Stakeholders • Provincie Noord-Brabant: medefinanciering brug over de Beerze • Gemeente Eindhoven: uitvoeren gedeelte aansluiting Best • Verder betrokken overheden: gemeenten Best, Oirschot, Oisterwijk, Hilvarenbeek en Tilburg, Waterschap de Dommel Organisatie • Projectmanager: Marco Bakermans (waarnemend) • Bestuurlijk trekker: Wim Fabries/Teun Ruijters Voortgang • Het project is niet opgenomen in de rijksprioritering van projecten met een stikstofprobleem vanwege een budgettekort dat is opgelopen tot € 126 miljoen (juni 2022). • Vanwege het ontbreken van perspectief is het projectteam medio 2022 ontmanteld.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

35 / 68

•

•

In het BO MIRT van november 2022 is aanvullende financiering van het project geregeld door de inzet van woningbouwmiddelen (onderdeel mobiliteit). Provincie Noord-Brabant heeft de inzet van stikstofdeskundigheid toegezegd. Doorstart van het project zal pas in de loop van 2023 plaatsvinden, omdat er een nieuw projectteam geformeerd moet worden.

Budget € 397.000.000,- + € 126.000.000,- = € 523.000.000,- (+ € 10.000.000,- living lab) INNOVA58 INNOVATIEOPGAVE Omschrijving De innovatieopgave van het project richt zich op circulaire economie, klimaatneutraal bouwen en werken, meekoppelkansen en ‘nieuwe diensten’ en (faciliteren van) smart mobility. Voor leren, ontwikkelen en experimenteren op deze onderwerpen beschikt het project samen met de markt over een ‘Living Lab’. Innovaties testen we in de fysieke proeftuinen bij verzorgingsplaats Kloosters, waaronder de Verzorgingsplaats 2.0, innovatiestroken en het Innovatiepaviljoen. Dit alles draagt bij aan de ambitie van Rijkswaterstaat om in 2030 klimaatneutraal en circulair te zijn. InnovA58 gebruikt de werkzaamheden voor een wegverbreding op de A58 als aanjager om ideeën en concepten rond duurzaamheid op de lange termijn te laten verankeren. Planning 2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Living Lab/ testfase innovaties Realisatie innovatiestroken Realisatie Verzorgingsplaats

Eerstvolgende mijlpalen • Gunning Verzorgingsplaats Q2 2023 • Q2 2022- Q4 2026 testen innovaties via Living Lab op proeftuinen Stakeholders Vanwege het continue karakter van het testen van innovaties (instroom-uitstroom) kent het project een wisselend palet aan stakeholders. Dat bestaat primair uit marktpartijen in de infrasector (bijvoorbeeld gebroeders Van Kessel), kennisinstellingen (bijvoorbeeld TNO en TU Delft) en bestuurlijke partners. Organisatie • Projectmanager: Maarten Beer

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

36 / 68

•

Bestuurlijk trekker: Wim Fabries

Voortgang • Aanbesteding verzorgingsplaats 2.0 is gestart. • We zijn continu bezig met Living Lab om nieuwe innovaties te testen op en rond verzorgingsplaats en innovatiestroken. Budget Binnen het totale projectbudget voor de A58 Eindhoven-Tilburg (zie aldaar) is ruimte gereserveerd voor innovaties en realisatie proeftuinen, waaronder € 10.000.000,- voor het ‘Living lab’.

A58 TILBURG-BREDA Er is geen projectblad beschikbaar voor de periode 1 juli t/m 31 december 2022.

A67 LEENDERHEIDE-ZAARDERHEIKEN Er is geen projectblad beschikbaar voor de periode 1 juli t/m 31 december 2022.

A2 WEERT-EINDHOVEN Omschrijving Vooral in de ochtendspits is op de A2 richting Eindhoven sprake van structurele congestie. Naast de dagelijkse gebruikers ondervinden de betrokken gemeenten en provincies hiervan de negatieve gevolgen voor de bereikbaarheid van Zuid-Nederland. Ook is er sprake van sluipverkeer in een aantal dorpskernen. Om alternatieven voor reizigers te ontwikkelen, stelden we een maatregelenpakket op dat op 11 maart 2020 in de programmaraad is vastgesteld. Het betreft maatregelen voor het verbeteren van de ov-mogelijkheden, inzet van collectief vervoer, smarthubs, optimaliseren van aansluitingen en realiseren van nieuwe fietsverbindingen.

In 2022 zijn sluipverkeersmaatregelen in uitvoering genomen in de gemeenten Cranendonck en Heeze-Leende. Daarnaast zijn 5 fietsprojecten gerealiseerd waarmee de veiligheid en bereikbaarheid

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

37 / 68

voor fietsers is verbeterd. Hiermee beperken we de overlast en verhogen we de leefbaarheid en verkeersveiligheid. In 2023 gaan we budgetten regelen voor de realisatie van de maatregelen uit pakket B en C: • een hub in Maarheeze; • aanpassingen aan delen van de vluchtstrook voor gebruik door collectief vervoer; • aanleg van een halte in Leende voor collectief vervoer; • HOV-as Valkenswaard; • realisatie van (delen van) de doorfietsroute Weert-Eindhoven. Planning 2018 Onderzoek Verkenning Planuitwerking Realisatie Openstelling

Pakket

2019

2020 B+C

2021 B+C B+C A

2022

2023

2024

2025

B+C A A

B+C

De planvorming van de maatregelen loopt nog door in 2023. Realisatie van maatregelen B+C zal doorschuiven naar 2024, omdat eerst de financiële dekking geregeld moet worden. Eerstvolgende mijlpalen: • Q3 2023: besluit over businessline Weert-Eindhoven en gebruik vluchtstrook; • Q3 2023: financieringsvoorstel realisatie maatregelenpakket B en C, waaronder hub Maarheeze, aanpassing vluchtstrook, aanleg halte, HOV-as Valkenswaard, aansluiting centrale as Heeze-Leende en doorfietsroute Weert-Eindhoven. Stakeholders • Brainport Bereikbaar is uitvoerder voor de projecten Hub Maarheeze en Collectief vervoer. • De gemeenten Valkenswaard, Heeze-Leende, Cranendonck, Weert en Nederweert zijn actief betrokken bij de planvorming rondom het verbeteren van aansluitingen en de doorfietsroute Weert-Eindhoven. • Rijkswaterstaat Zuid-Nederland neemt deel aan de projecten voor het gebruik van de vluchtstrook voor collectief vervoer en het verbeteren van de aansluitingen. Organisatie • Projectmanager: Rina Engelen van Provincie Limburg. • Bestuurlijk trekker: Gedeputeerde Provincie Limburg, Maarten van Gaans-Gijbels. Voortgang • Het haalbaarheidsonderzoek voor de doorfietsroute Weert-Eindhoven wordt in Q1 2023 opgeleverd. • Het ontwerp voor het gebruik van delen van de vluchtstrook is afgerond in Q4 2022.

• Sluipverkeermaatregelen in de gemeenten Cranendonck en Heeze-Leende zijn in gebruik genomen, maar de afstelling moet nog verder geoptimaliseerd worden. • Lobby voor de inzet van een treindienst Antwerpen-Hamont-Weert en de daarvoor benodigde elektrificatie tussen Weert en Hamont. In Q4 2022 heeft een werkbezoek plaatsgevonden met de staatssecretaris van I&W. Er is een onderzoek opgestart naar inpassingmogelijkheden bij

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

38 / 68

station Weert en een nieuwe kostenbegroting wordt opgesteld. De regio en provincie Limburg willen over dit project afspraken maken tijdens het MIRT-overleg in het najaar van 2023. Budget € 3.500.000,- (exclusief btw, uit deelopgave smart mobility) voor pakket A. Hiervan is € 1.000.000,ingezet voor de reizigersaanpak via Mobility Market. Ten behoeve van maatregelpakket B en C is € 444.000,- toegevoegd aan het budget voor de A2 Weert-Eindhoven (11 maart 2020 programmaraad). • Investeringen voor pakket A: € 3.379.750,• Investeringen voor pakket B en C: € 564.250,Totaalbudget: € 3.944.000,-. Uitgaven tot en met december 2022: € 3.353.080,-.

KORTETERMIJNMAATREGELEN A2 RANDWEG EINDHOVEN Omschrijving De programmaraad van SmartwayZ.NL en BO MIRT besloten in december 2019 € 5 miljoen vrij te maken om de problemen op de A2 Randweg en A50 aan te pakken. Hiervoor werken we in samenwerking met de regio een pakket van kortetermijnmaatregelen uit, inclusief een begroting voor de realisatie van de maatregelen. Het kortetermijnmaatregelenpakket A2 Randweg Eindhoven is opgenomen in de afspraken van het BO MIRT van 2022. Het Rijk investeert € 46,25 miljoen in deze maatregelen. Ook de provincie Noord-Brabant en de Metropoolregio Eindhoven (MRE) investeren dit bedrag. Voor de resterende 25% van de benodigde middelen worden op dit moment de kansen op medefinanciering vanuit de bredere regio en het bedrijfsleven onderzocht. Maatregelenpakket Het kortetermijnpakket bestaat uit de volgende maatregelen: • 11 regionale fietspaden/-routes; • intensivering van de werkgeversbenadering; • planstudie en realisatie van zes regionale mobiliteitshubs, zie ook Maatregelenpakket De Run en Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost-Brabant; • onderzoek en realisatie van de busbaan vluchtstrook A50; • aanpassing van aansluitingen N2 en doortrekken weefvakken op hoofdrijbaan A2; • optimalisatie van knooppunt Leenderheide; • onderzoek en uitvoering van kleinschalige inframaatregelen; • ex ante bepaling effecten kortetermijnpakket (filevorming, bereikbaarheid).

Aanleiding Het pakket is tot stand gekomen na een uitvoerige onderzoeksfase naar de ontwikkeling van de verkeersdrukte op de A50 en de A2/N2 Randweg Eindhoven. Conclusie van dit onderzoek is dat grootschalige uitbreiding van het hoofdwegennet geen toekomstvaste oplossing is. Daarom is een pakket kortetermijnmaatregelen ontwikkeld, om het ‘kantelpunt’, het moment waarop structurele

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

39 / 68

filevorming ontstaat, weer te verschuiven van 2025 richting 2030-2035. De maatregelen sluiten 1-op-1 aan bij de strategische koers van SmartwayZ.NL met de ABCD-ambities (Aantrekkelijk – Bereikbaar – Concurrerend – Duurzaam). Tegelijk werken we aan robuuste maatregelen voor de periode daarna. Doel is de maatregelen uit het kortetermijnpakket (KT-pakket) te realiseren in de periode tot 2030. Samenhang KT-pakket A2 Randweg Eindhoven en verstedelijking Het pakket aan kortetermijnmaatregelen hangt nauw samen met de verstedelijking. De bouw van extra woningen vergroot de noodzaak van deze maatregelen, die zijn gericht op het temperen van de structurele filevorming in de periode tot 2035. Daarmee vormt het pakket een eerste, zichtbare en betekenisvolle stap in de mobiliteitstransitie van de regio. Planning 2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Onderzoek Voorbereiding realisatie Uitvoering Vooruitblik: Uit de diversiteit en de samenhang van de maatregelen is duidelijk dat voor de ontwikkeling van de maatregelen alle partners van SmartwayZ.NL noodzakelijk zijn. • De werkgevers in de vorm van de werkgeversbenadering en afspraken rondom de realisatie, cofinanciering en het gebruik van de hubs. • De gemeenten als het gaat om de realisatie van fietsroutes en ontwikkeling van de mobiliteitshubs. Die zullen altijd op gemeentelijk grondgebied landen, waardoor de te doorlopen procedures aan deze gemeenten gekoppeld is. Ten slotte de bus op de vluchtstrook en de inframaatregelen waarvoor met name Rijkswaterstaat aan zet is. Eerstvolgende mijlpalen: • de ondertekening van minimaal 4 bestuursovereenkomsten voor fietsroutes; • de verdere uitwerking van de organisatiestructuur voor de mobiliteitshubs; • de uitwerking van de organisatiestructuur van SmartwayZ.NL en de MRE (programmabureau) leidend voor het organiseren en realiseren van de kortetermijnmaatregelen; • de uitwerking van de inframaatregelen tot een uitvoeringsontwerp; • een afspraak nodig over de uitvoering van de bus op de vluchtstrook. Stakeholders Bij dit kortetermijnmaatregelenpakket A2 Randweg zijn het ministerie van I&W en Rijkswaterstaat betrokken vanwege de problematiek op de rijksweg en de maatregelen ter verbetering van de aansluitingen.

De provincie is betrokken voor de: • ontwikkeling van (boven)regionale mobiliteitshubs; • maatregelen voor het faciliteren van de bus op de vluchtstrook; • de koppeling met het regionale mobiliteitsprogramma; • de integrale aanpak voor de werkgeversbenadering. De gemeenten uit de MRE zijn betrokken voor het realiseren van regionale fietsroutes, de koppeling met het regionale mobiliteitsprogramma en de integrale aanpak voor de werkgeversbenadering via

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

40 / 68

Brainport Bereikbaar. Ook de werkgevers hebben baat bij de ontwikkeling en realisatie van het maatregelenpakket en worden daarom bij de verdere concretisering van de maatregelen betrokken. Tenslotte zijn gemeente Meierijstad en de provincie Limburg aangehaakt omdat zij ook baat hebben bij de uitwerking en realisatie van de maatregelen in het pakket. Organisatie • Projectmanager: Stephan Suiker • Bestuurlijk trekker: Monique Esselbrugge, wethouder mobiliteit Eindhoven Voortgang Afgelopen half jaar is gericht geweest op de besluitvorming in het BO MIRT. Tegelijk hebben we inhoudelijk voortgang geboekt met de nadere uitwerking van de maatregelen. Voor de fietsroutes worden bestuursovereenkomsten opgesteld. Ook werken we het ontwerp van de routes nader uit om de scope, planning en kosten beter in beeld te krijgen. Tevens is een aantal haalbaarheids- en inpassingsstudies voor de regionale mobiliteitshubs opgeleverd. Hieruit werken we de kaders voor de verdere uitwerking van de mobiliteitshubs per locatie nader uit tot een concreet bouwplan. Ook hebben we een stap gezet in de inventarisatie van mogelijkheden voor de organisatiestructuur van de te ontwikkelen mobiliteitshubs.

Daarin moeten vragen worden beantwoord als: wie wordt eigenaar van de mobiliteitshubs en wie zorgt voor de exploitatie en het beheer en onderhoud? Wie is verantwoordelijk voor de risico’s van de hubs? Komende periode is erop gericht hier antwoorden op te formuleren en bestuurlijk draagvlak te organiseren. De bus op de vluchtstrook A50 en de inframaatregelen worden komende periode nader uitgewerkt tot een uitvoeringsontwerp. Vervolgens worden de maatregelen in de realisatieplanning vastgelegd. De impact van de maatregelen is vooralsnog vooral te zien in de werkgeversbenadering in Eindhoven Noordwest. Daar is een pakket aan maatregelen gedefinieerd die we samen met werkgevers in het gebied tot realisatie brengen. Daarbij is de insteek om wederkerige afspraken te maken. Budget Er is een budget van € 5.000.000,- (inclusief btw) vrijgemaakt voor uitwerking van de kortetermijnmaatregelen. Daarnaast is in het BO MIRT een bedrag van € 46,25 miljoen toegezegd door I&W, draagt de provincie Noord-Brabant ook € 46,25 miljoen bij en worden momenteel in de regio alle raadsvoorstellen voorbereid om de regionale bijdrage van € 46,25 miljoen bijeen te brengen. Afspraken over de werkwijze over dit budget dienen komende periode te worden gemaakt. Dit gebeurt in samenhang met de afspraken over de totale BO MIRT-afspraken voor Brainport.

N279 VEGHEL-ASTEN Er is geen projectblad beschikbaar voor de periode 1 juli t/m 31 december 2022.

BEREIKBAARHEIDSAKKOORD ZUIDOOST-BRABANT Er is geen projectblad beschikbaar voor de periode 1 juli t/m 31 december 2022.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

41 / 68

Bijlage 3 – Projectbladen Verstedelijking en Mobiliteit Brainport Eindhoven BEREIKBAARHEID DE RUN Omschrijving Het maatregelenpakket Bereikbaarheid De Run heeft tot doel het bereikbaar maken en houden van de campus De Run, ondanks de sterke economische groei van de regio en in het bijzonder van het daar gevestigde ASML. Het pakket bevat een diversiteit aan maatregelen dat ervoor moet zorgen dat de werknemer meer gebruik van fiets en ov en minder van de auto maakt. Het gaat om stimuleringsmaatregelen (werkgeversaanpak) en om verbetering van fietspaden, bewegwijzering, ov en om een aantal aanpassingen van de nabijgelegen weginfrastructuur. De maatregelen staan beschreven in een intentieverklaring tussen ministerie I&W, provincie Noord-Brabant, gemeente Veldhoven, gemeente Eindhoven en ASML in een samenwerkingsovereenkomst over de maatregelen tot 2025. Er wordt onderscheid gemaakt tussen korte- (2018-2020, verlengd met 3 jaar), middellange- (2021-2025) en langetermijnmaatregelen. Voor de uitvoering van de kortetermijnmaatregelen is een programmateam verantwoordelijk. Gezien de bredere regionale impact zijn middellangetermijnmaatregelen belegd in een breder regionaal verband.

Collectief Vervoer (business lines) valt onder de regie van Brainport Bereikbaar en de planuitwerking en realisatie van de eerste regionale mobiliteitshubs vooralsnog onder de regie van het maatregelenpakket A2 Randweg Eindhoven. Het is de verwachting dat de middellangetermijnmaatregelen van De Run (en ook de organisatie) opgaat in een nieuwe governance rond SmartwayZ.NL en MIRT Verstedelijking en Bereikbaarheid Brainportregio. Planning 2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

KT-pakket MT-pakket

In het vorige verslag meldden we de volgende mijlpalen. De huidige status is hieronder weergegeven, evenals nieuwe mijlpalen. • Realisatie Kempenbaan Oost einde 2023 (weginfrastructuur): in principe nog steeds het doel. Wel waren er problemen met de geplande, maar door capaciteitsgebrek bij de omgevingsdienst uitgestelde, ontheffing voor de Natuurbeschermingswet. Inmiddels is deze ontheffing met vertraging opgepakt. In de bestuurlijke taskforce (BTF) van 25 november jl. zijn de meerkosten van (maximaal) 1 miljoen euro vastgesteld en akkoord bevonden (was onderdeel van de risicolijst en -bedrag van het programma). We voorzien de oplevering nog steeds voor het einde van 2023. • Start uitvoering fietsroute/pad De Run HTCE na uitspraak Raad van State (naar verwachting eind 2022): inmiddels heeft de Raad positief besloten en is de aanbesteding en realisatie

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

42 / 68

• •

gestart voor het Veldhovense deel. Het Eindhovense deel is nu ook in ontwerpfase, waarna in 2023 aanbesteding en realisatie start. Beslissing over realisatie fietsonderdoorgang Beemstraat (Eindhoven) eind 2022 (daarna realisatie in 2023): budget is toegekend door BTF van 25 november jl. Definitieve implementatie mobiliteitskaart (NS) voor al het personeel van ASML (gestart.)

De scope van het programma De Run is ten opzichte van de oorspronkelijke opzet nauwelijks gewijzigd. De planning is wel aangepast. In 2023 (met uitloop eerste helft 2024) zullen de ‘openstaande’ projecten gerealiseerd worden. Eerstvolgende mijlpalen in (einde) 2023: • aanvraag en uitkering Rijksbijdrage van 10,3 miljoen euro (inmiddels voorbereid en akkoord BTF); • realisatie Kempenbaan-Oost; • realisatie snelfietspad HTCE-de Run (Veldhovense en Eindhovense deel); • realisatie onderdoorgang Beemdstraat (met evt. uitloop in 2024). Stakeholders • ASML: bereikbaarheid van hun ontwikkel- en productielocatie bij zeer snelle groei van personeel; • gemeente Eindhoven: verminderen filedruk en ruimte voor fietsen en OV, economie Brainport; • gemeente Veldhoven: bereikbaarheid van de Run en ASML (bedrijventerrein van de gemeente), werkgelegenheid en economische impact ASML voor gemeente en Brainport; • provincie Noord-Brabant: duurzame mobiliteit, werkgelegenheid en economie van Brainport als economische hotspot van Brabant en Nederland; • Rijk: ondersteunen en bereikbaarheid en economie van een van de snelst groeiende regio’s in Nederland (Brainport). Alle stakeholders dragen financieel bij.

Organisatie • Programmaregisseur: Frits Verhees • Bestuurlijk trekker: Monique Esselbrugge (wethouder Eindhoven) en Suzanne Otters-Bruijnen (Gedeputeerde en voorzitter Bestuurlijke Taskforce Bereikbaarheid De Run) • Het programma wordt gestuurd door een programma- en regieteam. Voortgang De uitvoering van de kortetermijnmaatregelen is in volle gang en deels al uitgevoerd. In het pakket zijn twee grotere infrastructurele maatregelen opgenomen om de ontsluiting van De Run te verbeteren: Kempenbaan-West en Kempenbaan-Oost. Kempenbaan-West is in gebruik genomen en de aanbesteding van Kempenbaan-Oost is succesvol afgerond: de schop is in de grond en een hobbel over capaciteitsgebrek bij de omgevingsdienst rond een ontheffing is nu genomen op bestuurlijk niveau. Eind 2023 is deze weg klaar en zal de filedruk rond ASML/de Run verminderen. De noodzaak om binnen de afgesproken termijn ook voldoende parkeercapaciteit via de regionale mobiliteitshubs te realiseren is van strategisch belang voor ASML. Ter overbrugging is een tijdelijke mobiliteitshub gecreëerd en geopend bij Eersel. Naast deze maatregelen is een MaaS-app voor medewerkers van ASML geïmplementeerd als proef en deze is voor de medewerkers van de

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

43 / 68

gemeente Eindhoven in voorbereiding. ASML heeft op basis van een evaluatie nu gekozen om in zee te gaan met NS (business/mobiliteitskaart en services). Dit wordt grootschalig uitgerold. Er zijn meer dan 3.500 deelnemers die werken aan een andere manier van reizen met een app. Fietsen wordt gepromoot en maakt inmiddels 40% uit van de modal split van ASML. Ter ondersteuning van dit beleid is verder gezorgd voor deelfietsen en zijn diverse geplande fietsroutes tussen Eindhoven Centrum en HTC met De Run in ontwerp gereed of al in realisatie. Een nieuwe fietsenstalling nabij CS voor met name ASML is gepland en gestart. Het Veldhovense deel van de snelfietsroute De Run-HTCE is inmiddels de Raad van State gepasseerd en de aanbesteding en realisatie is gestart. Het Eindhovense deel van het pad is inmiddels ontworpen en in principe heeft Eindhoven besloten dit te realiseren (in 2023). Tussen Eindhoven CS en De Run/ASML rijdt een speciale bus voor werknemers. Budget € 54.990.000,- (€ 47.800.000 exclusief btw) waarvan € 12.500.000,- door provincie Noord-Brabant en € 12.500.000,- door ASML, € 10.300.000,- door het Rijk, € 8.305.000,- door Veldhoven en € 4.195.000,- door Eindhoven.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

44 / 68

Bijlage 4 – Projectbladen gebiedsgerichte realisatie regio’s ZUIDOOST-BRABANT REGIO ZUIDOOST-BRABANT Het programma Brainport Bereikbaar (BB) is als uitvoeringsorganisatie gestart op 1 april 2021. In de eerste helft en versterkt in Q4 van 2022 is gewerkt aan concrete uitvoeringsresultaten. Dat deden we onder andere door de uitvoering van: • de customer journeys uit de uitvoeringsagenda van gedragsverandering; • de eerste 100 mobiliteitscans bij werkgevers; • aanbesteding van uitvoeringsmaatregelen voor 6 liftzuilen (F’kes meerijden); • testen met Fabulos 2.0. Doorstromingsmaatregelen zijn ingevoerd met c-ITS in Eindhoven en Helmond, e-bike probeeracties zijn gestart, project regionaal verkeersmanagement is opgestart en een 1e aanzet voor databeheer BB is gerealiseerd. In Q4 is er meer, hoewel nog kleinschalig, zichtbaar op straat als basis voor een sterke uitbreiding van uitvoeringsresultaten in 2023. Alle projecten zijn gericht op resultaat op straat en diensten en producten die goed ‘in de markt’ gezet kunnen en zullen worden. Hoofddoelstelling is dat eind 2023 16% van de reizigers in Zuidoost-Brabant structureel gebruikmaakt van de nieuwe producten en diensten die Brainport Bereikbaar aanbiedt. Om deze doelstelling te behalen blijft veel aandacht voor marketing, implementatie en communicatie essentieel.

De belangrijkste kansen en risico’s vanaf 1 januari 2023 zijn: Kansen • Het momentum post-covid biedt nog steeds mogelijkheden om met BB-campagnes en werkgeversaanpak op verschillende locaties/corridors te komen tot structureel ander werk- en reisgedrag. Uit de evaluatie BB 2023 komt naar voren dat juist de werkgeversaanpak veel resultaat op korte termijn kan opleveren voor de operationele BB-doelen (mijden/thuiswerken-gespreid reizen-keuze voor alternatieven voor de auto). Mobiliteitsdeals zijn afgesloten voor Eindhoven Noordwest en Eindhoven Binnenstad. Voor Corridor A67/De Run, De Kempen en Eindhoven Centrum en Helmond zijn deals in voorbereiding. Tegelijkertijd is het niet snel “hard krijgen” van afspraken met werkgevers een risico in 2023. • Met het project Fietsstimulering is een versnelling aangebracht in nauwe samenwerking met BMN/Ons Brabant Fietst. Medio 2022 is gestart met e-bike-probeeracties, een grootschalige fietscampagne en de introductie van een fietsapp en uitdagingen bij een aantal grote werkgevers in de regio (aanbesteding loopt, operationeel voorjaar 2023). De potentie van dit project op het doelbereik van BB is hoog.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

45 / 68

•

•

Mobiliteitshubs: in Q4 is veel overleg gevoerd met gemeenten en stakeholders voor het opzetten van een netwerk aan lokale mobiliteitshubs/aanbod deelmobiliteit, te starten met fieldlabs in 2023. Voor deze aanpak is er veel animo bij veel regiogemeenten. Dit biedt voor 2023 de kans om zichtbaar te maken welke lokale kansen er zijn voor bewoners/forensen om te komen tot ander reisgedrag op basis van vertreksituatie. Met dit project wordt ook een regiobrede introductie van diverse alternatieven (ov, deelmobiliteit, Samenrijden) voor regulier autogebruik gestimuleerd. Met de besluitvorming over de BO MIRT-bereikbaarheidsdeal Brainport is de agendering voor de mobiliteitstransitie in en door Brainport bij overheden en private stakeholders versterkt. Dit biedt extra kansen voor het draagvlak en de branding van het programma Brainport Bereikbaar, met name als programma dat inzet op de mobiliteitstransitie voor Brainport op korte en middellange termijn. Met name ook om te komen tot een gericht vervolgprogramma BB 20242026.

Acties op de kansen • Naast intensieve WG-aanpak op Eindhoven Noordwest, Eindhoven Centrum-bezoekers en A67/De Run-plus, ook voorbereidingen treffen voor deals in andere gebieden: Kempen, Eindhoven Centrum-forensen, A67 corridor, Helmond en Onderwijsaanpak Eindhoven-Centrum. • Toename groei automobiliteit “gebruiken” als drukmiddel naar werkgevers om te komen tot harde afspraken voor structureel ander reisgedrag van forensen in 2023 en 2024-2026. • Maximale inzet op het eenduidig introduceren van de fietsapp/challenge bij bedrijven. • Gaan voor realisatie van fieldlabs voor lokale mobiliteitshubs, waar nodig met innovatieve aanpakken en experimentele regelgeving; • vooral inzetten op zichtbaarheid en het opdoen van leerervaringen. • Medio 2023 een uitdagend maar haalbaar voorstel rondmaken voor het vervolgprogramma Brainport Bereikbaar 2024-2026, zowel gericht op innoveren als op verbeteren/opschalen van huidige BB-producten/diensten. Risico’s •

•

De ontwikkeling en aanbesteding van diverse BB-producten kost meer tijd dan gepland. Naast overlegtijd met stakeholders blijkt dat structurele gedragsverandering na covid meer tijd kost dan 2,5 jaar. Uit de evaluatie van de BB-doelen 2023 komt dan ook naar voren dat bijdragen aan de BB-doelen (mijden/thuisblijven, spreiden, duurzamer rijden) worden behaald, maar niet voor 100%. Dit kan leiden tot meer congestie dan nu in de prognoses zit en discussies of BB wel voldoende oplossend vermogen heeft. Hoewel de werkgeversaanpak succesvol verloopt, is een groot risico dat “harde” afspraken met name bij de grote werkgevers moeizaam/niet eenvoudig gemaakt kunnen worden. Zo heeft ASML haar inzet voor BB-projecten Collectief Besloten Vervoer en Samen Rijden afgelopen kwartaal voorlopig on hold gezet. Harde garanties van werkgevers over hun bijdragen aan BB en de BB-doelen is noodzakelijk om draagvlak te krijgen bij de werknemers van deze bedrijven en om tijdig de BB-doelen te kunnen realiseren, ook in het belang van de bereikbaarheid van deze bedrijven zelf.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

46 / 68

•

•

Bij de innovatieve projecten Fabulous X en Deeltaxi 2.0 is er een groot risico dat deze meerjarige projecten eind 2023 beperkte, niet expliciet te maken bijdragen leveren aan de doelen van het BB-programma. Daarnaast zijn de begrotingen voor 2023 voor beide projecten nog niet rond. Het ontbreken van resterende cofinanciering betekent dat deze 2 projecten fors vertragen, dan wel stopgezet moeten worden vanwege onvoldoende budget om aanbestedingen met externe partijen aan te kunnen gaan. Er is veel discussie over de governance/heroriëntatie van het programma SmartwayZ.NL na 2023 en de rollen/taken van het nieuwe mobiliteitsprogrammabureau MRE. Dit kan ruis veroorzaken en/of vertragend werken in een heldere, tijdige besluitvorming over het vervolgprogramma Brainport Bereikbaar 2024-2026.

Acties op de risico’s • Brainport Bereikbaar rondt haar evaluatiedoelen BB 2023 in februari 2023 af. Met de projectleiders is al gestart om de bijdragen aan de BB-doelen 2023 zo groot mogelijk en expliciet zichtbaar/toetsbaar te krijgen in 2023. De resultaten hiervan worden als onderbouwing voor het vervolgprogramma Brainport Bereikbaar 2024-2026 ingebracht. • Met de mobiliteitsmakelaars zal worden ingezet op meer garanties van werkgevers bij de opzet en uitvoering van de BB-mobiliteitsdeals. Specifiek voor de afstemming met ASML zal in overleg met gemeenten/provincie een structureel overleg over afstemming/inbreng ASML in het BB-programma worden ingericht. Waar nodig zetten we vergelijkbare acties in voor andere grote bedrijven/bedrijventerreinen. • Voor de projecten Fabulos X en Deeltaxi 2.0 zijn met de projectleiders harde afspraken gemaakt over zichtbare tussenresultaten eind 2023. Ook zorgen de projectleiders tijdig voor hun bijdragen aan de BB-doelstellingen (eind 2023, potenties 2024-2026). Voorstellen voor het sluitend krijgen van de projectbegrotingen 2023 zijn in voorbereiding, gericht op eenmalige extra cofinanciering vanuit SmartwayZ.NL (voor Fabulos X in 2023 respectievelijk extra cofinanciering vanuit de Bereikbaarheidsagenda ZOB (voor Deeltaxi 2.0 in 2023)).

• In het BB-opdrachtgeversoverleg van januari februari wordt een voorstel voorgelegd voor de opdracht Vervolg BB 2024-2026 (scope, ambities, doelen, projecten, uitvoeringsorganisatie, opdrachtgevers). In Q1 wordt gestart met het maken van dit vervolgvoorstel, gericht op eerste bespreking in de programmaraad van SmartwayZ.NL en PoHo MRE voor het zomerreces. Voortgang projecten • BB-01 Gedragsverandering Projectstatus: in uitvoering Projectbeschrijving: Het onderzoek naar customer journeys is gestart. Eén van de drie customer journeys is opgeleverd. Uitvoering van pilots met gedragsinterventies is gestart. Eén van de drie interventies is opgeleverd. De gedragscampagne is ontwikkeld en zal in Q1 2023 van start gaan. Verder zijn de eerste van de vijf mobiliteitshubs in Buurtschap te Veld op straat. • BB-02 Werkgeversaanpak Projectstatus: in uitvoering Projectbeschrijving: • toolbox mobiliteitsmakelaars gereed (mobiliteitswaaier); • mobiliteitsscans (Mobility Lab) uitgevoerd bij 78 werkgevers onder 9.800 werknemers; • invoering CRM-systeem voor monitoring afspraken werkgevers;

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

47 / 68

•

•

•

•

start met de eerste uitwerking mobiliteitsindex in samenwerking met BMN: o Eindhoven Noordwest: mobiliteitsdeal in uitvoering, start e-bike probeeracties, eerste afspraken meer thuiswerken en spreiden; o Eindhoven-binnenstad: mobiliteitsdeal voorbereid en getekend (november 2022), uitvoeringsacties 2023 ingepland, separate deal met PSV is in voorbereiding; o Eindhoven-centrum forensen: afspraken met werkgevers is in voorbereiding, separate opzet Onderwijsaanpak, mobiliteitsdeal is in voorbereiding (Q1-2023?); o A67: twee bijeenkomsten en mobiliteitsbeurs werkgevers De Run, afspraken ASML over delen informatie, fietsstimuleringsactie, fietsapp (voorjaar 2023), Samenrijden, mobiliteitsdeal De Run is in voorbereiding (eerste helft 2023). Andere community’s langs A67 zijn benaderd; o Regio de Kempen: groot aantal werkgevers benaderd en gescand, mobiliteitsdeal is in voorbereiding (eerste helft 2023).

BB-03 Collectief Vervoer Projectstatus: in uitvoering, van testritten naar jaarpilots Projectbeschrijving: • afronding en evaluatie testritten; • route en halteverkenning twee pilotroutes ‘s-Hertogenbosch-Eindhoven/De Run(A2) en Uden-Eindhoven/De Run (A50); • businesscase collectief besloten vervoer voor ASML uitgewerkt, inclusief afspraken overheden en vervoerders, Program Board ASML heeft besloten tot uitstel (najaar 2022); • overleggen en startafspraken met bedrijven met meer dan tien werkgevers en gemeenten voor pilots BusinessLine. BB-04 Innovatieve vervoersconcepten Projectstatus: in voorbereiding Projectbeschrijving: • Fabulos X: • oplevering discussiedocument visievorming Fabulos phase X; • Plan van aanpak en inkoopstrategie in afrondingsfase; • test Fabulos op Automotive Campus. • Deeltaxi 2.0: • 10 scans uitgevoerd bij bedrijven BZOB en ziekenhuis om kansrijkheid deeltaxi 2.0 te bepalen; • breed onderzoek naar de behoefte aan openbaar toegankelijk vervoer in Helmond. • Samenrijden: • doorstart mobiliteitsconcept F’kes meerijden (innovatief lifters-concept); • testversie liftzuil gereed; • usertest uitgevoerd; • expertsessie geweest; • plan voor uitrol gereed. BB-05 Mobility as a Service (MaaS) Projectstatus: in uitvoering Projectbeschrijving:

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

48 / 68

• •

•

•

•

•

•

grootschalige pilot bij ASML/Gemeente Eindhoven afgerond; Plan van aanpak voor inzet MaaS bij woon-werkverkeer MRE-gemeenten inclusief intentieverklaring van een koplopergroep van 6 gemeenten; • voorbereiding pilots bij 10 werkgevers. BB-06 Coöperatieve Intelligente TransportSystemen (c-ITS) Projectstatus: deels in voorbereiding en deels in uitvoering. Projectbeschrijving: • keuze ITS Ring Eindhoven is afgerond; • planning in voorbereiding; • lokaal systeem doorstroming Helmond gereed/aanbesteding netwerk vrijwel rond; • de groene golf ambulance is gereed; • ISA-retrofit voor Helmond operationeel/Eindhoven in voorbereiding en locatie en offertes groene golf fietsers gereed/uitvoering in 2023. BB-07 Slimme Logistiek Projectstatus: in uitvoering Projectbeschrijving: • realisatie en opening bouwhub Eindhoven; • gestart met Pilot datadelen bouwlogistiek; • plan van aanpak gereed voor afvallogistiek Brainport Smart District; • start met minor last mile logistiek voor studenten BUas; • start met plan van aanpak en advisering vijf logistieke bedrijven voor facilitaire logistiek; • plan van aanpak gereed voor routeinformatie vrachtverkeer Brainport.

BB-08 Slimmer fietsen Projectstatus: in voorbereiding en uitvoering Projectbeschrijving: • versnelling in uitvoering uitrolstrategie fietsstimulering (productontwikkeling, contracteren dienstverleners, verbreding fietsteam BB); • start e-bike probeeractie, vooral bij koploper-werkgevers; • 120 probeerweken aangeboden bij 8 werkgevers; • 60 probeerweken aangeboden via fietsenwinkels. • overeenkomst Ons Brabant Fietst; • start eerste grootschalige fietscampagnes; • gerichte campagne tijdens hinderperiode inbouw tunnel N2 onder A2 (medio 2022); • start ontwikkeling en aanbesteding fietsapp + challenges werkgevers (sterk vertraagd door procedures inkoop, privacy, informatiebeveiliging en ethiek. Lancering gepland Q1-2023). BB-09.a Regionale hubs Projectstatus: in uitvoering Projectbeschrijving: • voorbereiding zes regionale mobiliteitshubs, waarvan er drie tot vier gepland zijn om te worden gerealiseerd in 2025; • projectleider is gestart met verkenning initiatieven lokale mobiliteitshubs/deelmobiliteit in de regio; • contouren tactisch ontwikkelplan gereed inclusief kansrijkheid feederroutes. BB-09.b Regionaal netwerk lokale hubs/deelmobiliteit Projectstatus: in voorbereiding (recent gestart) Projectbeschrijving:

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

49 / 68

•

•

•

•

project kent 2 sporen: opstellen tactisch ontwikkelplan en mee-ontwikkelen 5 tot 10 concrete hubs in de regio; • in Q3 bouwstenen tactisch ontwikkelplan verzameld met Cycling Dialogues Mijksenaar; • stappenplan gemeente Eindhoven en Mobiliteitsstrategie de Kempen; • in Q3 verbinding gelegd met provincie en 7 gemeenten die al met één of meerdere hubs bezig zijn over netwerk, uniformiteit en voorzieningen. BB-10 Regionaal verkeersmanagement Projectstatus: in voorbereiding Projectbeschrijving: In Q3 plan van aanpak opgesteld in samenwerking met SmartwayZ.NL, gemeente Eindhoven en gemeente Helmond. Wordt ingediend voor akkoord op inhoud en financiering in Q4. Momenteel in afwachting van goedkeuring begroting om in 2023 met dit project van start te gaan. BB-11 Data & Digitalisering Projectstatus: diverse deelprojecten in voorbereiding Projectbeschrijving: • verzameling en beheren data voor Monitoring & Evaluatie Brainport Bereikbaar; • dataverzameling en interpretatie van mobiliteitsscans voor aantal projecten (werkgeversaanpak, corridor A67, fietsdata).

BB-12 Slimme Mobiliteit corridor A67 Projectstatus: deels in uitvoering, deels in voorbereiding Projectbeschrijving: • uitvoering van de customer journeys uit de uitvoeringsagenda van gedragsverandering; • user stories zijn uitgewerkt; • de eerste tien mobiliteitsscans bij werkgevers zijn uitgevoerd; • de voorbereiding van implementatie van fietsstimulering bij de eerste werkgevers is afgeronde mogelijkheden voor lokale en wijk-hubs in relevante gemeenten zijn geïnventariseerd en verkend; • de mogelijkheden voor opschaling van MaaS bij relevante gemeenten (in samenhang met relevante bedrijven) geïnventariseerd en verkend; • vervoerslijnen voor collectief besloten vervoer voor slim beleid gericht op logistieke en vrachtvervoerstromen; • pilots Samenrijden bij geïnteresseerde werkgevers.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

50 / 68

Planning Q1

2020 Q2 Q3

Q4

2021 2022 2023 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4

BB-01 BB-02 BB-03 BB-04 BB-05 BB-06 BB-07 BB-08 BB-09 BB-10 BB-11 BB-12

Organisatie • Bestuurlijke eindverantwoordelijke: PoHo-mobiliteit MRE + programmaraad SmartwayZ.NL • Bestuurlijk adviserend: Stuurgroep Brainport Bereikbaar (6 bestuurders en 4 triple-helix partners) • Ambtelijke opdrachtgever: Gemeente Eindhoven en Helmond en SmartwayZ.NL met bestuurlijke op drachtgevers • Programmamanager: Paul Veelenturf en Iwan Arts Budget Totaalbudget: € 15.406.000,-, voor de periode 2021-2023 (grotendeels al beschikbaar gesteld). Waarvan aandeel SmartwayZ.NL: € 5.000.000,- reservering (+ apart € 2.500.000,- Slimme Mobiliteit A67) en aandeel Bereikbaarheidsagenda Zuidoost-Brabant: € 5.000.000,- reservering. ZUIDOOST-BRABANT, A67 Samenvatting Met het oog op een toekomstbestendige verbetering van de doorstroming en verkeersveiligheid op de A67 tussen knooppunten Leenderheide en Zaarderheiken, is in 2020 een ‘Voorkeursbeslissing Structuurvisie A67’ genomen. Het project Slimme Mobiliteit A67 is onderdeel van deze aanpak en richt zich op het oplossen van de problematiek door innovatieve mobiliteitsmaatregelen. Het uitgangspunt is: smart waar het kan, uitbreiding van de capaciteit pas wanneer innovatieve maatregelen niet toereikend zijn. Voor het project A67 is een aparte doelstelling geformuleerd in overleg met Rijkswaterstaat: 400 spitsmijdingen per dag in 2023 ten opzichte van 2019.

Slimme Mobiliteit corridor A67 is als project, binnen het programma Brainport Bereikbaar (BB) als uitvoeringsorganisatie, gestart op 16 augustus 2021. In 2022 is verder gewerkt aan uitvoeringsresultaten, waaronder: • de uitvoering van de customer journeys uit de uitvoeringsagenda van gedragsverandering; • de uitwerking van user stories; • de eerste 10 mobiliteitsscans bij werkgevers; • de actieve promotie van ‘thuiswerken waar mogelijk, minimaal 1 dag per week’ bij alle werkgevers waarmee gesprekken plaatsvinden; • de voorbereiding van implementatie van fietsstimulering bij de eerste werkgevers;

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

51 / 68

•

de inventarisatie van mogelijkheden voor lokale en wijk-hubs in relevante gemeenten en de opstart van de eerste concrete hub-ontwikkeling; • de verkenning van mogelijkheden voor opschaling van MaaS bij relevante gemeenten, in samenhang met relevante bedrijven; • de verkenning van mogelijkheden voor collectief (besloten) vervoerlijnen; • de verkenning van mogelijkheden voor slim beleid gericht op logistieke en vrachtvervoersstromen in relevante gemeenten; • de voorbereiding van pilots met samenrijden bij de eerste geïnteresseerde werkgevers en de voorbereiding van het aanhaken van passende dienstverleners; • de uitwerking van dienstverlening gericht op een tijdelijke ‘thuiskomgarantie’ voor deelnemers. In Q1 worden de eerste resultaten meer zichtbaar op straat, met een sterke uitbreiding van uitvoeringsresultaten in de rest van 2023. Het project is gericht op resultaat op straat, diensten en producten die goed ‘in de markt’ gezet kunnen en zullen worden, met voldoende volume en momentum. Om de hoofddoelstelling te behalen – gemiddeld 420 spitsmijdingen op de A67 (Zaarderheiken en Leenderheide v.v.) en 16% van de reizigers in Zuidoost-Brabant maakt structureel gebruik van de nieuwe producten en diensten die Brainport Bereikbaar aanbiedt – blijft veel aandacht voor marketing, voor samenhangende implementatie en communicatie essentieel.

Belangrijkste kansen en risico’s vanaf 1 januari 2022 zijn: Kansen •

•

•

•

Het momentum post-covid biedt nog steeds mogelijkheden om met BB-campagnes en werkgeversaanpak op de corridor A67 te komen tot structureel ander werk- en reisgedrag. Met de werkgeversaanpak zijn de eerste mobiliteitsdeals, of eerste concrete stappen in de praktijk daarvan, tussen overheden en bedrijven bijna klaar voor afsluiting. Partijen weten BB te vinden als regisseur voor uitvoeringsmaatregelen voor structureel ander reisgedrag. Het succesvolle BB-event op 22 september heeft de herkenbaarheid van BB versterkt. Kansen doen zich met name voor in werkgeversaanpak. De eerste acties ASML/werkgevers op de Run zijn gestart (zie ook bijlage 3), de HTC voor werknemers biedt kansen voor hen die graag via Station Eindhoven en eventuele andere, toekomstige mobiliteitsknooppunten buiten het traject Geldrop-Leenderheide willen reizen en daarbij gebruik maken van goed beschikbare, snelle en frequente verbindingen met meer duurzame modaliteiten dan alleen in de eigen auto in de spits. De BO MIRT-brief van de minister van I&W aan de Tweede Kamer biedt kansen voor de noodzakelijke voorzieningen binnen het nieuwe mobiliteitssysteem dat in de regio moet ontstaan. Publiek-private samenwerking gericht op samenhangende, ook kleine, maatregelen in de infrastructuur vormt 50% van de basis waarop ongeveer 1,8 miljard ten behoeve van de regio zal vrijvallen.

De eerste testritten voor het project Collectief (Besloten) Vervoer zijn succesvol verlopen. Afgelopen maanden zijn concrete voorstellen gedaan om op 2 centrale corridors te starten met concrete BusinessLines, met financiering vanuit overheid en bedrijfsleven. Op corridor A67 ligt de focus op (in eerste instantie) een mogelijke verbinding Geldrop-HTC-De Run.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

52 / 68

•

•

Met het project Fietsstimulering is een versnelling aangebracht in nauwe samenwerking met BMN/Ons Brabant Fietst. Medio 2022 is gestart met e-bike-probeeracties, een grootschalige fietscampagne en de introductie van een fietsapp en uitdagingen bij een aantal grote werkgevers in de regio (aanbesteding loopt, operationeel voorjaar 2023), mede op De Run. Voor De Run en HTC wordt in Q1 de eerste activatiecampagne voorbereid middels een FietsChallenge voor deelnemende bedrijven, waaronder enkele zeer grote. Afgelopen maanden is er binnen SmartwayZ.NL en in de regio meer aandacht voor de beïnvloeding van logistieke stromen. Met versterking van het BB-projectteam Slimme Logistiek is een versnelling bij deze doelgroep haalbaar in 2022-2023. Focus is op logistiek en vrachtverkeer met een lokale bestemming in de regio tijdens de spits (55%) en verkeer richting Antwerpen (45%).

Acties op de kansen • Naast intensieve WG-aanpak De Run-plus, ook voorbereidingen treffen voor deals in overige corridor A67, Helmond, eventueel Onderwijsaanpak. • Deals nadrukkelijk ook koppelen aan cofinanciering door lokale en regionale overheden en werkgevers, van maatregelen en voorzieningen in de infrastructuur voor het nieuwe mobiliteitssysteem. • Voor collectief vervoer: benadering andere werkgevers intensiveren, met name: • Philips (4.500 fte); • Signify (2.500 fte); • ASML (3.000 fte); • NXP (1.000 fte) en TomTom op HTC. • Toeleveranciers van ASML waar stevige groei wordt verwacht, met in de regio circa 7.600 fte, waarvan circa 6.300 binnen de corridor A67 en mede gericht daarop ook andere dan de 2 beoogde eerste BusinessLines, verder verkennen en uitwerken, bijvoorbeeld gericht op A67 ontlasten en op de zuidelijke corridor, ook in verbinding met HTC. • Maximale inzet op het eenduidig introduceren van de fietsapp/challenge bij bedrijven. • Naast fietsstimulering en collectief vervoer, gezien de brandstofprijzen, ook meer inzetten op samenrijden met slimme ‘matching’-app, mede als oplossing voor een jongere doelgroep werknemers.

• Acties BB-Slimme Logistiek optimaal afstemmen met Shared Services Smart Mobility van SmartwayZ.NL en acties in de steden (Eindhoven, Veldhoven, Geldrop, Helmond) voor zeroemissie logistiek, bijvoorbeeld voor wat betreft venstertijden en gebiedsgerichte en bedrijfsgerichte aanpak. Risico’s • De ontwikkeling en aanbesteding van diverse BB-producten kost meer tijd dan gepland, met name door de complexe dataregels en privacyafspraken. BB voert hierover intensief overleg met de lijnorganisatie Eindhoven om zorgvuldigheid en snelheid goed in balans te krijgen. Gevolg is dat hierdoor bepaalde producten en diensten voor de corridor A67 in 2022 met wat minder snelheid ‘op straat te zetten’ zijn. Daarnaast is door beperkende dataregels en privacystatements veel moeilijker inzicht te krijgen en geven in concrete veranderingen in de mobiliteitstransitie.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

53 / 68

•

•

•

•

Over de ontwikkeling van regionale hubs en een regionaal netwerk van lokale en wijkhubs met deelmobiliteit is veel discussie op diverse tafels. Corridor A67 zet met BB in op eenduidige regie en integratieve, datagedreven benadering van dit onderwerp, met de focus op uitvoeringskracht. Het draagvlak bij de 21 gemeenten en andere stakeholders voor inbreng in de uitvoering van het programma BB, en daarmee het project corridor A67 bij met name de gemeenten in subregio Oost, is nog steeds beperkt. Dit komt voornamelijk door beperkte menskracht/kennis bij de gemeenten maar ook door andere prioriteitsstelling. Wie wordt ‘eigenaar’ van BB-producten en diensten als het programma onverhoopt eind 2023 wordt beëindigd? BB en corridor A67 gaan nu enkel verplichtingen aan tot eind 2023, maar soms zou het al beter zijn dat verder vooruit te laten lopen, bijvoorbeeld in het geval van hubs en slimme maatregelen gericht op logistiek en vrachtvervoer. Financiering BusinessLines. ASML besloot op de laatste dag van Q3 niet in te willen zetten op C(B)V, maar op hub Westfields. Dit heeft invloed op zowel de inhoud als het momentum van Collectief Besloten Vervoer. De twee voorgenomen lijnen (die gebaseerd waren op data van ASML) worden de komende maanden niet uitgerold. We verliezen tevens een stuk momentum richting de werkgevers die interesse hebben getoond in de twee uit te rollen BusinessLines.

Het verleggen van de focus naar andere mogelijke lijnen op de corridor vangt dit mogelijk deels op, maar vergt ook kostbare tijd voor ‘buy-in’ en adoptie. Daarnaast heeft ASML bij de start van 2023 voorlopig ook haar eigen ontwikkeling van een ‘Samen rijden’-oplossing voor onbepaalde tijd in de koelkast gezet. Dit is een risico, omdat HR-beleid achter het gebruik van regiobrede oplossingen mogelijk wegvalt.

Acties op de risico’s • De beperkingen op het gebied van data spelen niet alleen voor BB. We willen in overleg treden met de regio en provincie en eventueel externen (bijvoorbeeld kennishouders Smart City) over het omgaan met deze beperkingen en hoe we dan toch data kunnen inwinnen en gebruiken, ook voor M&E. Verder heeft BB nauw en goed contact met inkoop Eindhoven om de vaart in dergelijke procedures te houden en vertraging zo veel mogelijk te beperken. • We moeten afstemmen en overeenkomen wie de opdrachtgever gaat zijn voor regionale hubs. Het project is toegewezen aan BB, maar wordt aangestuurd van buiten BB. Projectproblemen en integratieve vraagstukken komen ook binnen corridor A67 tot uiting en worden geacht door BB en A67 te worden opgepakt. Het is daarbij belangrijk op te letten dat regionale hubs een integraal onderdeel zijn van de regionale mobiliteitstransitie en veel samenhang hebben met lokale hubs en andere projecten binnen BB. • Na overleg van BB met de 4 subregio’s van ZOB is een aantal gerichte acties afgesproken waarop de gemeenten aansluiten op het BB-programma (MaaS, lokale hubs). Daarnaast zijn de 21 gemeenten, waaronder die in de A67-subregio Oost, optimaal geïnformeerd, onder andere door het BB-event van 22 september 2022.

BB zoekt daarnaast optimale afstemming door inbreng in het 2-wekelijkse programmateam ZOB en het intensiever betrekken van de provincie Noord-Brabant bij corridor A67 en de diverse BB-uitvoeringsprojecten.

13e Voortgangsrapportage 1 juli 2022 – 31 december 2022

54 / 68

•

•

De ontwikkeling van Collectief Besloten Vervoer betekent niet dat het project tot stilstand komt. Door de interesse die inmiddels is gewekt bij een groot aantal werkgevers, bedrijvengebieden en gemeenten, zien we nog steeds mogelijkheden en kansen. We blijven focus houden op de twee BusinessLines vanuit Den Bosch – Uden omdat deze kansrijk zijn gezien de geringe filevorming en de realisatie van de bus op de vluchtstrook. Tevens wordt nu meer nadruk gelegd op de corridor A67 met de verbinding Geldrop-HTC-De Run, met op termijn (aansluitende) verbindingen richting Helmond en/of Asten-Someren. Extra focus komt er te liggen op het verzamelen van data van werkgevers, zodat we nieuwe routes kunnen tekenen en de potentie scherp hebben. Bij het aanbod van vervoer nemen we ook de alternatieven onder de loep en zullen we samen met stakeholders een businesscase maken als onderdeel van het realisatieplan. Onderzoeken wat de impact is van het uitstel van ASML’s eigen oplossing voor Samenrijden en of dit mogelijk grotere kansen biedt voor de deelname van ASML-werknemers aan regiobrede oplossingen.