2023 07 06 Gemeente Helmond Gemeenteraad

Onze vraag is of het mogelijk is dat sportverenigingen en andere maatschappelijke, non-profitorganisaties, zich hierbij kunnen aansluiten. Ook hiervoor dienen we een motie in. Voorzitter, in het verleden organiseerde het stadsbestuur elk jaar het Helmond Sportgala. We missen dit bijzondere event om de mensen die aan een gezonde en sportieve stad bijdragen in het zonnetje te zetten. Een event dat juist de mogelijkheid bood voor een waardevolle ontmoeting van de vele verenigingen met al hun vrijwilligers die sport, bewegen, preventie enzovoort, hoog in het vaandel hebben staan. Lokaal sterk zou het erg waarderen als het college de mogelijkheden wil onderzoeken voor een nieuw Helmond sportevent. Ook hiertoe dienen wij een motie in. We staan aan de vooravond van de schaalsprong, heel veel nieuwe woningen moeten gebouwd gaan worden en daarbij evenzoveel nieuwe voorzieningen als scholen, werkplekken, maar ook zeker uitbreiding van ons cultuur- en sportaanbod hoort hierbij, een grote ontwikkeling op diverse terreinen dus. We verwachten in 2040 ongeveer 115.000 inwoners te hebben en in diezelfde periode neemt het aantal 65-plussers met zo'n 8.500 mensen toe. Maar ook onze jongeren willen graag zelfstandig een leven opbouwen. Dus onze vraag is om rekening te houden met het soort woningen dat we gaan bouwen en bij de voorzieningen die er komen.

In onze optiek is het belangrijk dat er betaalbare woningen worden gebouwd, sociale en middenhuurwoningen, maar ook zeker goedkopere koopwoningen, zodat de woningmarkt voor iedereen bereikbaar is. Om de wijken diverser te maken is het goed dat daar waar nu gebouwd gaat worden, er gekeken wordt naar de huidige samenstelling van de woningvoorraad. Ook is het belangrijk dat we een economisch vitale stad zijn en blijven, ook in deze tijd van krapte op de arbeidsmarkt is het zaak te blijven investeren in het versterken van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Foodtech Brainport moet worden doorontwikkeld en op de Automotive Campus moet een slagvaardige campusorganisatie komen, zodat voldoende geborgd is dat de campus zich op een goede manier verder

ontwikkelt en waar wij als gemeente Helmond samen met de partners in blijven investeren. Er komt een visie op bedrijventerreinen in samenwerking met onze regionale partners maar ook Helmond zelf moet zorgen dat er ruimte is voor bedrijven die zich hier willen vestigen, wel bedrijven met voldoende werkgelegenheid. Ook de ontwikkelingen in het centrum moeten een belangrijke bijdrage leveren aan de schaalsprong. Er komen heel veel woningen bij in het centrum en bereikbaarheid is ook voor het centrum van levensbelang. Het is goed dat we in onze mobiliteitsvisie de auto van het maaiveld willen halen, maar zorg dan eerst voor dat er alternatieven zijn alvorens de huidige ruimte te herontwikkelen. Met andere woorden, gooi geen oude schoenen weg voor je nieuwe hebt. De volgordelijkheid is wat Lokaal sterk betreft het allerbelangrijkst. En om het fietsen nog meer te stimuleren, moeten we zorgen voor goede stallingsmogelijkheden. Graag weer fysieke controle bij de fietsenstallingen, zodat mensen hun fiets veilig kunnen stellen. En laadpunten voor e-bikes zijn ook nodig. Maar om met die fiets op bedrijventerreinen of in de stad te komen, moet er ook flink werk worden gemaakt van de diverse bestaande fietspaden. De staat van onderhoud laat op diverse plaatsen erg te wensen over.

En voor wat betreft BSD, Brainport Smart District, het streven is een kwart van onze woningbouwopgave te realiseren in BSD, hopelijk kan dit allemaal gerealiseerd worden. De subsidies die we hebben of moeten ontvangen zijn mooi, maar waarschijnlijk niet voldoende. We moeten dus ook blijven openstaan voor particuliere initiatieven, zoals bijvoorbeeld CPO-projecten. We gaan ook aan de slag met de openbare ruimtes, een veilige, schone en gezonde stad is waar we voor gaan en dat doen we samen. We gaan onze stad meer vergroenen en daarmee kunnen we ook inspelen op de klimaatveranderingen. Het klimaatakkoord dat we samen met Eindhoven aan willen gaan om in 2030 klimaatneutraal te zijn, is wel heel ambitieus. Natuurlijk gaan we het liefst voor goud, maar Lokaal sterk kan ook heel tevreden zijn met zilver of brons, want dan is het ook een goed leven. Voor Lokaal sterk is het heel belangrijk dat iedereen hieraan kan meedoen. Met de kennis van nu vooruitkijkend naar de toekomst van Helmond en het welzijn van onze inwoners en vooral niet dus te verzanden in discussies over 2030 of 2040. Om in te gaan op de overwegingen inzake de diverse indexaties kiest Lokaal sterk voor een incidentele aanpassing van de diverse percentages. En zoals het een goed huishoudboekje betaamt, moet je sparen voor grote uitgaven, dus dit zou wat ons betreft ook moeten gebeuren.

En zoals reeds eerder gezegd, moeten we met onze ambities kijken naar wat uitvoerbaar is. Wij vinden het vergroenen van de stad belangrijk, evenals het vervangen van bomen. Maar dat zou wat ons betreft getemporiseerd mogen worden als we daarvoor in de plaats het onderhoud van het huidige groen meer prioriteit zouden geven. Wij wensen het college samen met het ambtelijk apparaat veel succes met het opstellen van de begroting. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even aan de zijde van de gemeenteraad, er zijn geen interrupties. Dank u wel voor uw bijdrage, mevrouw Spierings. Ik dacht dat er een motie, drie, u zucht ervan, ik niet. De eerste motie Duurzame accommodaties, het dictum is, verzoekt het college om naar nieuwe financieringsvormen te zoeken, zodat verenigingen zelf hun gewenste ontwikkelingen kunnen realiseren. Is voldoende ondertekend en maakt onderdeel, is er een vraag hierover de heer Cole? De heer Koolen: Ja ik had even een vraag over deze motie. Want in het dictum wordt dus aangeven om naar nieuwe financieringsvormen te zoeken. Kan Lokaal sterk dan een voorbeeld geven van een financieringsvorm waarmee ze hierop doelen? De voorzitter: Mevrouw Spierings. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Wij hebben zitten denken, misschien kan de gemeente in de vorm van een bepaalde financiering met een terugbetaling die verenigingen die nu geprivatiseerd zijn helpen met de accommodaties.

Want ik denk als we al die nieuwe accommodaties moeten gaan bouwen uit de middelen die

we zelf hebben, dan wordt het een probleem. Of de gemeente bouwt een gebouw en gaat daar huur voor vragen. Maar dat is even de vraag, wat het college daar eventueel mee kan doen. De voorzitter: Dank u wel. Dan is de volgende motie Energiecontracten, verzoekt het college om de mogelijkheden te onderzoeken sportverenigingen en/of maatschappelijke organisaties, non-profit, aan te laten sluiten om een gezamenlijk energiecontract af te sluiten. Met de gemeente Helmond, dat staat er niet bij. Mevrouw Spierings-Van Deursen: Nee, wij bedoelen eigenlijk als de gemeente voor al zijn gebouwen een contract afsluit, of die verenigingen daaraan mee kunnen doen. De voorzitter: Ja, prima. En dan is er een motie SportEvent, verzoekt het college om dit jaarlijkse SportEvent terug te laten keren zodat deze waardevolle ontmoeting in ere hersteld wordt. Ook dit maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dank u wel. Dank u wel, mevrouw Spierings. De heer Koolen. De heer Koolen: Hier had ik nog even een andere vraag over. Afgelopen jaar zijn bij de Tribune Sport Awards wel ook awards uitgereikt. Is het wellicht een idee om met dit evenement een koppeling te maken met zo'n soort sportgala? Hoe kijkt Lokaal sterk daar bijvoorbeeld tegenaan? De voorzitter: Mevrouw Spierings.

Mevrouw Spierings-Van Deursen: Wij zien meer iets in een SportEvent en dan hebben we het niet zozeer over aanwijzen wie de sporter of de sportvrouw van het jaar is, maar meer het bij elkaar komen van alle verenigingen die iets met sport doen en daar een evenement van maken. Dat is eigenlijk meer een beetje de oproep die wij nu hebben. De voorzitter: Dank u wel, dank u wel voor uw toelichting dan ga ik naar de volgende spreker, nummer acht, dat is de heer Mol van 50PLUS. De heer Mol, aan u het woord. De heer Mol: Ik neem de gok. Voorzitter, bij de start van de bijdrage van de fractie 50PLUS aan de Voorjaarsnota 2023 wil ik dankzeggen aan u, de wethouders en zeker de ambtelijke collega's voor het opstellen van deze Voorjaarsnota. De kwalificatie voor deze nota zijn wat ons betreft prettig leesbaar, thematisch ingericht en duidelijke insteken. Ik heb nu hoge verwachtingen van de inrichting van de begroting voor de komende jaren. Inderdaad een nota die je met politiek plezier tot je neemt en dat plezier was ook nodig als ik terugkijk naar de reuring van de afgelopen weken. Voorzitter, ook dank voor de beantwoording van die enkele technische vraag welke overbleef. Bij het samenstellen van onze vragen hebben we ons wat minder gerealiseerd dat de verschillende politieke kantjes aan die vragen waren gekoppeld. Het ontbrak ons aan tijd om dit nog te herstellen.

Bij een volgende ronde zullen we daar beter mee omgaan. En dan nu naar de nota zelve, de piketpalen voor de begroting 2024 en verder. Ter geruststelling van de fractievoorzitter van Helder Helmond, er is in onze bijdrage ook een passage of ouderen opgenomen, mijnheer Rieter. Wat u zo graag wil, hebben we gedaan. Naast die passage willen we stilstaan bij de thema's jeugd en jeugdzorg, veiligheid, cultuur en openbaar vervoer. Aansluitend nog een vraag zonder uitvoerige bijdrage. Voorzitter, ik begin, dat kunt u niet verbazen, met het onderwerp jeugd en jeugdzorg. Immers de jeugd heeft de toekomst en we zijn het aan hen verplicht om goede zorg in alle opzichten te verlenen. In de Voorjaarsnota lezen we dat als gevolg van de pandemie in Zuidoost-Brabant meer dan 50 procent van de jongvolwassenen klachten hebben, eigenlijk een onmenselijk getal dat noopt tot veelomvattende aanpak. Die aanpak komt aan bod op bladzijde 9 onderaan van de nota. De duurzame aanpak voorziet in perspectief bieden, weerbaarheid en het

voorkomen dat jongeren in de criminaliteit verzeild raken. We hadden graag gezien dat het iets meer duidelijk zou kunnen worden wat een dergelijk perspectief dan gaat inhouden. Waar moeten we aan denken? Werk, opleiding, huisvesting, maatschappelijk welbevinden? De media staat de laatste tijd vol met artikelen over problemen in de jeugdzorg, financiële problemen, enorme wachttijden, enzovoort. Zorgelijk, ook in onze stad. In de Voorjaarsnota zien we hiervan inhoudelijk eigenlijk niets terug, alleen maar in het financiële gedeelte. In het ambitieakkoord wordt gewag gemaakt van het gegeven dat het systeem van de jeugdzorg op zijn grondvesten schudt. Een vertaling daarvan in de Voorjaarsnota zou naar onze mening op zijn plaats zijn geweest. Waar staan we in onze stad als het gaat om de zorg voor onze jeugd? Zijn de voornemens van het college om dit punt dan alleen die in de duurzame aanpak zijn opgesomd? Of is het de combinatie van preventie en het verlenen van jeugdzorg? Voorzitter, de stap naar het volgende thema is maar klein, zelfs in de Voorjaarsnota volgt het thema vitaal ouder worden op jeugdpreventie. Ik zei al dat de jeugd de toekomst heeft, maar dat hebben ouderen ook. In het algemeen een wat kortere toekomst. Maar daar staat tegenover dat ouderen een langer verleden hebben en op basis daarvan heel veel ervaring.

Zowel in het ambitieakkoord als in de raadsinformatiebrief nummer 50, als in deze Voorjaarsnota wordt aandacht besteed aan allerlei aspecten van het vitaal ouder worden. En met al die voornemens zijn we als fractie uiteraard zeer content. We kijken uit naar het programma integraal ouderenbeleid, dat hopelijk in de tweede helft van dit jaar zal kunnen verschijnen. We blijven toch nog met een vraagstuk zitten als het om ouderen gaat en dat is benutten van de vele ervaringen in de arbeidsomstandigheden, maar ook in maatschappelijk opzicht. Het overdragen daarvan zal wat ons betreft meer prioriteit moeten krijgen. Om dit met een voorbeeld te omkleden, in hoofdstuk 1 punt 4.1 zijn passages opgenomen over een duurzame en flexibele arbeidsmarkt. Er wordt gesproken over onbenut en onderbenut potentieel. Dat wordt vervolgd met de opsomming van jongeren, afstand tot de arbeidsmarkt en internationaal talent. Naar ons idee slaat u hierbij de doelgroep ouderen over en dat is jammer. En dan wil ik graag nog een keer, en ik beloof de laatste keer, in herinnering brengen dat de fractie van 50PLUS een breed aangenomen motie heeft ingediend met betrekking tot open hiring. We hebben het gevoel dat met die motie weinig tot niets is gedaan. Voorzitter, het volgende thema dat ik wil aansnijden is veiligheid, ik beperk me tot enkele opmerkingen.

De extra investering op dit thema lijkt ons een prima zaak. Naast een aantal kwesties, op bijvoorbeeld ondermijning, zijn wij als ouderenpartij blij met de plannen voor het vergroten van de weerbaarheid van kwetsbare groepen. Zeker op het terrein van de digitale criminaliteit. Een ander aspect wat wij onder de rubriek schragen gaat over een veilig spoor. In een eerdere bijdrage hebben we al geconcludeerd dat goederenvervoer per spoor bijna de meest veilige manier is en ook het beste voor het milieu. Maar met die constatering hebben de direct aanwonenden aan de spoorlijn niet zoveel. Ze zien dagelijks de meest lelijke wagons voorbij denderen en denken dan vaak maar één ding, als het een keer fout gaat. Naast dit aspect begint steeds meer de gebouwlijke gevolgen de kop op te steken. Wij realiseren ons terdege dat we als gemeentelijke overheid niet zoveel in de melk te brokkelen hebben. Het minst lijkt me dat we als gemeente ook naast die inwoners gaan staan en ze desgevraagd van informatie voorzien over allerlei plannen. We hebben daarbij nog wel de vraag of de ondergrondse leidingen, het buizenstelsel, op langere termijn een verlichting voor Helmond gaat betekenen. Voorzitter, dan nu naar mobiliteit en in het bijzonder openbaar vervoer. Ik ga nu niet onze mening en visie over de mobiliteitsvisie aan de orde stellen.

Enerzijds omdat dat bekend is, anderzijds komen we in september met het onderwerp aan de bak. Ik ga wel vragen om meer aandacht voor ouderen in relatie tot het netwerk of het gebrek ervan, van het openbaar vervoer. Ik vind het niet verstandig dat we nog enkele jaren vooruit moeten gaan denken over het verbeteren van het netwerk terwijl we nu tegen problemen aanlopen. Nogmaals, dit betoog is gerelateerd aan ouderen en/of kwetsbare groepen. Ik besef terdege dat ov een puzzelstuk is dat ligt bij het college en de leden van de Staten in de provincie. We streven ernaar om op afzienbare tijd toch een voorziening in het leven te roepen welke het ouderen gemakkelijker maakt om vanuit de wijk het centrum van de stad te bezoeken. Ons voorstel is het volgende, op een vast moment in de wijk staat er op een centrale plaats in een wijk een busje klaar die

ouderen vervoert naar het centrum. Enkele uren later is het dan retour. Het busje kan op een dag, dan op een ander tijdstip, ook een andere wijk verzorgen. De volgende dag zijn dan twee andere wijken aan de beurt, enzovoort. Het spreekt voor zich. Aan deze vorm van verbetering van het netwerk voor ouderen wordt op dit moment ook elders in het land gewerkt, ik meen dat Leiden al in de uitvoeringsfase verkeert. Om te onderzoeken of dit een haalbare optie voor Helmond zou kunnen zijn heeft de fractie daaromtrent een voorstel voorbereid, welke we meenemen in de behandeling van de mobiliteitsvisie. De mededelingen van enkele weken geleden van minister Harbers om nog niet te beginnen aan de verbreding van de A67 is als een bom in de regio ingeslagen. Terecht dat veel spelers in het maatschappelijke en economische bestel in opstand kwamen. Het geld is er, maar vanwege de stikstof gaat dat project op de lange baan. Zijn hier kansen voor Helmond, als we spreken over de N270 en de traverse? Kunnen we met dat geld voorzien in een lange, en dan gaan we lachen, ondertunneling in het centrum. We horen graag hoe het college hier tegenaan kijkt. Voorzitter, het laatste thema dat ik aan de orde stel is cultuur. Cultuuraanbod laten meegroeien met de schaalsprong, is het kopje van dit onderdeel van de Voorjaarsnota. De argumentatie daarin is wat ons betreft logisch en goed opgebouwd.

Vanzelfsprekend hebben wij ideeën over dit onderwerp, maar we willen de wethouder niet voor de voeten lopen in de voorbereiding van de cultuurvisie. Op dit moment wil de fractie rond dit thema wel een paar suggesties meegeven. Begrijpelijk zal er aandacht in de visie komen voor de professionele kunstbeoefening. Prima, maar vergeet alstublieft niet de levendige amateurinstellingen in de stad. Van oudsher leveren die veel kleur aan de cultuurbeleving. Op de tweede plaats vragen we om eens goed naar de vergunningverlening en het proces daaromheen te kijken. Er wordt best veel gemopperd over verschillende aspecten van dit proces. Kan het minder ingewikkeld? Kan er meer verantwoordelijkheid bij de aanvrager liggen? Natuurlijk is er een aantal basisvoorwaarden waar je als overheid niet omheen kunt en ook niet moet willen. De vereenvoudiging zou met name bij de amateurs veel goodwill opleveren. In het traject cultuurvisie zou het moeten gaan om te zoeken naar kansen van samenwerking en synergie, het wegnemen van drempels en zowel voor professionele kunstbeoefening als die van de amateurs een volwaardige plek te geven in deze visie. Als fractie 50PLUS vragen we speciale aandacht voor ouderen en cultuur. Cultuurontwikkeling stopt niet als je iets ouder bent, ook een 80-plusser kan zijn, haar talenten herontdekken en ontwikkelen.

Wat ons betreft zou de cultuurvisie ook kunnen inhouden dat we toegroeien naar een vorm van een cultuurhuis, zoals elders ook zijn ontstaan. Een plek waarin juist de beoogde samenwerking en synergie tot uiting komt tussen de vele en verschillende cultuurbeoefenaars. We trekken hierbij het vergelijk met het ontstaan en functioneren van het Energiehuis. Wij vragen de wethouder om deze suggestie mee te nemen. Voorzitter, dan rest mij nog twee vragen. Hoe staat het met de inhuur, heel kort, en het ziekteverzuim in de organisatie? Tot zover de bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, de heer Mol. Ik kijk even aan de zijde van de gemeenteraad. Ja, de heer Van den Boogaard, mevrouw Tamarinof en mevrouw Brouwers. De heer Van den Boogaard. De heer Van den Boogaard: Dank u wel, voorzitter. U heeft een sympathiek idee over een centrumbus voor ouderen. Ik vraag me alleen af, waarom alleen voor ouderen en niet voor iedere Helmonder? Wat ons betreft moet vervoer voor iedereen toegankelijk zijn, niet alleen voor ouderen. Daarnaast hebben we ook de taxbus, is het misschien nog een idee om daar juist verder op te investeren in plaats van weer iets nieuws op te tuigen? De heer Mol: Ik kan helpen, We hebben zelfs AutoMaatje, alleen dat is heel specialistisch. Dat is voor één persoon, die wordt dan naar een dokter gebracht, de chauffeur loopt mee en dat moet je bij een busje anders zien.

Daar is het met zijn allen in de bus, die wordt naar A gebracht en die wordt weer opgehaald.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Tamarinof. Mevrouw Tamarinof: U heeft denk ik ook contact met ouderenbonden in Helmond. Heeft u dit plan ook met hen overlegd? Zien ouderen dit ook zitten? De voorzitter: De heer Mol. De heer Mol: Dit is nog niet overlegd, als ik heel eerlijk ben. Dit is een idee van onszelf. Wij willen graag die ouderen naar het centrum krijgen. Ik loop vaak in het centrum en dan zie ik wat ouderen lopen, te weinig naar mijn zin en daarover bij iedereen is het probleem, hoe kom ik naar het centrum? Want er is gewoon geen openbaar vervoer om er te komen. En dat is sowieso in- en intriest. De voorzitter: Mevrouw Brouwers, dan mevrouw Meulenbroek. Mevrouw Brouwers: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor uw oproep op het vooral makkelijker maken voor verenigingen en u had een mooi idee over een cultuurhuis. Ik kon alleen niet helemaal de invulling daarvan volgen. Zou u misschien iets meer kunnen uitbreiden daarover? De voorzitter: De heer Mol. De heer Mol: Het Energiehuis, dat is ontstaan door allemaal samenwerkingen en zo proberen wij ook het cultuurhuis door samenwerking met elkaar dat te laten ontstaan. Dat is de bedoeling. De voorzitter: Mevrouw Brouwers, aanvullend. Mevrouw Brouwers: Want muziekverenigingen hebben een gezamenlijke band, is het dan gewoon van alle cultuurverenigingen, in samen overleg, bedoel ik.

Is het dan voor alle cultuurvereniging in Helmond die dan daar binnen kunnen lopen? Of hoe? De heer Mol: Ja, we maken geen onderscheid. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Meulenbroek. Mevrouw Meulenbroek: Dank u wel, voorzitter. Ja, mijnheer Mol, inderdaad openbaar vervoer in Helmond is natuurlijk al heel lang een probleem. Heeft u ook naar de link gekeken met de motie die wij ingediend hebben? Meedoen door werk, wij zouden ons goed kunnen voorstellen dat er relaties liggen tussen busjes rijden, en dan bij voorkeur wel voor iedereen en niet alleen voor ouderen, en meer mensen stimuleren en helpen aan een baan. Ziet u dat ook zo? De voorzitter: De heer Mol. De heer Mol: Ik weet het goed gemaakt, voorzitter, dan gaan wij binnenkort met elkaar praten. De voorzitter: Dank u wel. De heer Mol: En dan zorgen we dat ze iedereen in de bus krijgen, jong en oud.

De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel voor uw bijdrage. Dan zou ik willen vragen of mevrouw Wijnands van de PvdA haar bijdrage wil aanvangen. Mevrouw Wijnands aan u het woord. Mevrouw Wijnands: Dank u wel, voorzitter. Dat snoep is een omkooppogingen van GroenLinks namens de fractievoorzitter. De voorzitter: Daar doen wij niet aan mee hoor. Mevrouw Wijnands: Maar het is onder de 50 euro. Het is onder de 50 euro, voorzitter. Maar u zit toch de hele tijd te snoepen en dan is dat toch ook weer zo. Dank u wel, voorzitter. Ik heb natuurlijk goed meegeluisterd met mijn collega's en ik denk dat PvdA de eerste fractie is die het woord schaalsprong niet in haar bijdrage heeft staan, en nu dus toch, en het zou zo’n tegenvaller zijn als wij het als enige niet zouden doen. Voorzitter, wat deze Voorjaarsnota duidelijk maakt is dat we ambitieus zijn en dat er nog veel uitdagingen liggen. Maar er zitten ook voor ons grenzen aan de groei. Plannen moet ook uitgevoerd kunnen worden en daar zijn mensen voor nodig. Het is al vaker benoemd vandaag want het is niet de enige gemeente waar veel te veel vacatures zijn en dus zullen er prioriteiten gesteld moeten worden. Sowieso geven de verschillende crises inmiddels al duidelijk het signaal af dat de tijd van het kwantitatieve groeidenken voorbij is.

In het ambitieakkoord staat dat we streven naar een inclusieve leefbare en gezonde stad en economische groei kan daarvoor enkel een middel zijn en is geen doel op zich. Als PvdA kiezen wij voor een gelijke en rechtvaardige samenleving en wij vinden het belangrijk om gesprekken te hebben over en te experimenteren met minimum- en maximumlonen, productie van goederen die gericht is op menselijk welzijn in plaats van op luxeconsumptie. Vormen van deeleconomie en universele toegang tot publieke voorzieningen als voedsel, huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs. En let wel, dit is geen utopie. Er ontstaan ook in Helmonds steeds meer initiatieven die dat doen. Denk aan de repair cafés de wooncollectieven, landbouwcollectieven en de broodfondsen. In dit kader dienen wij samen met GroenLinks en SP, die is inmiddels al ingediend, de motie in waarin we ook de grenzen van de Participatiewet opzoeken. Voorzitter, dat er geprioriteerd moet gaan worden en dat er keuzes gemaakt moeten gaan worden is op zich niet erg. De PvdA vindt het daarbij belangrijk dat we scherp hebben en houden wat we willen bereiken, doelen en middelen duidelijk met elkaar onderscheiden dus. In de Voorjaarsnota staat een zin die duidelijk maakt dat het nog niet zo simpel is. Ik ga de zin helemaal voorlezen, hopelijk hoort u ook meteen dat we hier met een omkering te maken hebben.

In Helmond heeft een relatief, het komt eigenlijk een beetje terug op de discussie overigens die ik met de heer Manders had eerder, dus de heer Manders gaat nu heel goed luisteren. In Helmond heeft een relatief grote groep inwoners een laag opleidingsniveau en langdurig een lager inkomen, minder beweging en leeft men gemiddeld ook minder lang in goede gezondheid. Dit hangt onder meer samen met de geschiedenis van Helmond en de aanwezigheid van de maakindustrie, maar ook met het ontbreken van een hbo en/of een universitaire opleiding en de samenstelling van de woningvoorraad met relatief veel huurwoningen. Wat wordt hier nu eigenlijk gezegd? Als we een hbo een universiteit in Helmond hebben, gaat het gemiddelde omhoog. Maar voorzitter, volgens mij willen we juist dat het gemiddeld omhoog gaat doordat de situatie verbetert voor mensen met een laag opleidingsniveau en een langdurig lager inkomen. Voor de PvdA is dat het doel, dat de tweedeling in Helmond afneemt. Oftewel dat de groei van inkomen, van levensomstandigheden, van gezondheid onevenredig toeneemt bij die mensen die het het hardste nodig hebben. Dat is het doel en de PvdA bij elk voorstel en elke prioriteit kijken of dat het middel is dat daaraan bijdraagt. Daarnaast wil de PvdA hier een lans breken voor het mbo, mbo’ers zijn keihard nodig om alle ambities van ons stadsbestuur waar te maken.

Denk aan de bouw en denk aan de zorg. Een keuze voor een mbo-studie zou dan ook veel meer gestimuleerd en gewaardeerd moeten worden en niet alleen moeten worden gezien als een opstapje naar een hbo-opleiding. Als gemeente mogen we dat wel veel meer uitdragen. Met een technisch of zorgopleiding op mbo-niveau ga je een geweldige carrière tegemoet. Ik hoor graag van

de wethouder Onderwijs of zij deze mening met ons deelt en of zij, net als haar collega van de gemeente Enschede een rol voor de gemeente ziet in het promoten van het mbo. Voorzitter, de PvdA wil graag vandaag een motie indienen. We doen dat niet alleen maar met een aantal andere partijen. Deze motie gaat over het verhogen van het bedrag aan giften dat mensen in de bijstand mogen ontvangen zonder dat ze gekort gaan worden op hun uitkering. Amsterdam, Arnhem en Tilburg onder andere gingen ons voor. De drempel is nu 1.200 euro en wij roepen op om dit te verhogen naar 1.800 euro omdat dit in lijn is met de gestegen kosten voor energie en boodschappen, het meer ruimte biedt aan de gever, giften kunnen makkelijker worden aangenomen en dat straalt vertrouwen uit vanuit de overheid. Voorzitter, afgelopen jaar zijn er mooie stappen gezet met het Koopkrachtfonds, de draagkrachtnorm naar 130 procent, het regionaal arbeidsmarkt plan, de stadsontwikkeling, de verduurzaming en vergroening. De PvdA kijkt uit naar het komend jaar waarin veel staat te gebeuren. We kijken met spanning uit naar de kadernota sociaal domein. We drukken daarbij het college en onszelf als raad op het hart om de aanbevelingen uit het rapport De raad in positie hierbij serieus te nemen. En voorzitter, we zijn nieuwsgierig naar de Helmondpas, naar de cultuurvisie en de woonvisie.

Ik kijk er persoonlijk naar uit om straks in het Huis van de Stad mijn collega's niet meer in mijn rug te hebben, maar ze aan te kunnen kijken. Voorzitter, de PvdA heeft nog een vraag aan het college. Die vraag gaat over twee nieuwe wetten, waarvan er één afgelopen zaterdag is ingegaan. Wat zijn de ideeën van het college over de Wet goed verhuurderschap die per 1 juli geldt? Zijn toezicht en handhaving al bekend met de algemene regels die zijn ingegaan? En worden eventueel meldingen nu al opgepakt? Is er al gestart met het instellen van een meldpunt? En is het college voornemens om een vergunning voor verhuur van woonruimte of voor verblijfsruimte te gaan introduceren? En op welke wijze wordt de raad daarbij meegenomen? De PvdA wil in ieder geval pleiten voor een vergunning voor verhuur verblijfsruimte, we kunnen er eventueel bij de begroting op terugkomen. We gaan ervan uit dat er bij de begroting geld voor woord vrijgemaakt. En dan wat betreft de nieuwe Huisvestingswet. Deze geeft de gemeente ruimte om inmiddels 50 procent van de sociale huurwoningen toe te wijzen aan mensen met een lokale binding of met een vitaal beroep. Een onderwerp waar wij als PvdA ook iets over gezegd hebben in ons verkiezingsprogramma.

Hoe denkt het college hierover? Ziet het college dit als een manier om meer mensen in het onderwijs of in de zorg, in de bouw aan Helmond te binden? Als laatste voorzitter, wil ik graag nog iets zeggen over de kloof, de kloof tussen de burger en de overheid. Afgelopen dinsdag hadden we in de commissie een goede discussie over ons participatiebeleid en wat dat dan eigenlijk inhoudt. Wij zijn er voor u, vatte de burgemeester het samen. De PvdA is het daarmee eens, de overheid is feitelijk ingesteld door de burger maar het bestaansrecht van de overheid is het maken van keuzes die het algemeen belang dienen. In ons ambitieakkoord staat dat wij als overheid naast de mensen, naast de ondernemers en naast de vele organisaties gaan staan. Maar als de keuze gemaakt wordt om ongelijkheid met ongelijkheid te bestrijden, staat de overheid bewust achter bepaalde mensen. En als er een afweging wordt gemaakt in het algemeen belang kun je als overheid ook tegen individuen komen te staan. De overheid moet vooral duidelijk zijn wat ons betreft. Communicatie, ik hoorde dat volgens mij ook vanuit een andere partij, is zeker zo belangrijk als participatie. In het kader van de relatie van de overheid met de burger veel ik hier kort wat zeggen over de berichtgeving in de krant over de sfeer in onze raad.

Als een gemeenteraad met daarin 37 personen van 12 verschillende partijen met verschillende opvattingen er met elkaar voor kiest om een moment van reflectie in te bouwen om te kijken wat er wel en wat er niet goed gaat en wat beter kan, dan vinden wij dat een positieve actie en vinden we het spijtig dat het dan zoveel negatieve aandacht krijgt. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Wijnands. Ik kijk even naar de zijde van de gemeenteraad. Er zijn geen interrupties. Dan zou ik willen vragen of de heer Heller, er is nog een motie, en daarna is de heer Heller aan de beurt. De motie verruiming giftenbeleid in Helmondse bijstand. Het dictum luidt als volgt, draagt het college op om alles in het werk te stellen om de giftenlimiet in Helmond te verhogen tot 1.800 euro per jaar en

daartoe na te gaan op welke wijze en per wanneer de giftenlimiet tot 1.800 euro per jaar verhoogd kan worden, in gesprek te gaan met andere Peelgemeenten om te zien of zij hier ook toe bereid zijn en hiervoor voor het einde van dit jaar te rapporteren aan onze raad. En gaat over tot de orde van de dag. Is ruim ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dank u wel. Ik zie een vraag van de heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Ja voorzitter, dank u wel. Een sympathieke motie maar wij willen graag begrijpen hoe die verhoging tot die 1.800 komt. En ik zal mijn vraag een klein stukje toelichten. Want de enige onderbouwing die we nu hebben gehoord is de gestegen kosten, maar leiden gestegen kosten dat mensen meer giftig gaan ontvangen? Of is dat die verwachting? En daarmee is natuurlijk ook dat een aantal dingen al zijn uitgesloten, zoals voedselbanken, speelgoedbanken, kledingbanken en ik weet niet of de PvdA de vraag kan beantwoorden, anders hoop ik hem later in ieder geval vanuit het college te horen. Maar is het ook zodat specifieke doelen bij giften worden uitgesloten? En ik doel dan op kosten voor medische behandeling, schuldhulpverlening, duurzame gebruiksgoederenpunt zijn dat soort dingen onderdeel van die van die vrijstelling? Maar nogmaals, de voornaamste vraag nu, waarom die 1.800? Waar komt dit vandaan? De voorzitter: Mevrouw Wijnands.

Mevrouw Wijnands: Ja, dank u wel voorzitter. De 1.800 is gebaseerd op helemaal niets. Het is een keuze geweest om voor 1.800 te gaan, het had ook 1.500 kunnen zijn, het had ook 2.000 kunnen zijn. Er is gewoon een keuze gemaakt om een ruime marge te nemen omdat er ruime inflatie is en wij ook gewoon vertrouwen willen uitstralen vanuit de overheid dat mensen die giften willen geven, ook de ruimte krijgen om dat te doen. En mensen in de bijstand daar dan ook ruim gebruik van kunnen maken. Dus het is een keuze die ook gemaakt is door andere gemeenten en dat hebben we eigenlijk gevolgd met deze motie. De voorzitter: De huidige limiet is 1.200 en dus met 600 omhoog. Dat staat in de motie. Ja, voldoende? Dank u wel. Dan vraag ik de heer Heller om zijn bijdrage aan te vangen. De heer Heller van Forum voor Democratie. De heer Heller: Dank u wel, voorzitter. Beste Helmonders, we spreken vandaag over de Voorjaarsnota 2023. Deze Voorjaarsnota kijkt vooruit naar ontwikkelen in onze stad waaraan de gemeente de komende jaren het beschikbare geld denkt uit te gaan geven. Het budget voor de jaren 2024 en 2025 zien er volgens het college nog goed uit, maar vanaf 2026 is het beeld een stuk minder rooskleurig, lezen we in de tekst. Reden genoeg dus om daar serieus naar te kijken en zorgvuldige beslissingen te nemen.

De kans is groot dat veel geld zal worden besteed aan projecten die te maken hebben met het klimaat, duurzaamheid en energietransitie. Een aantal onderwerpen waarover de verantwoordelijk wethouder zich ernstige zorgen maakt, die wij overigens niet delen en wij danken het CDA voor de bijdrage die daar betrekking op heeft. Ambitieuze en dure plannen die volgens Forum voor Democratie zeker op dit moment, waarop al wordt voorspeld dat onze financiële situatie minder goed zal gaan worden, geen prioriteit zouden moeten krijgen boven de problemen waar veel Helmonders nu alle mee te maken hebben. Want wat heeft de Helmonder aan al die ambities als hij zijn vaste lasten niet meer kan betalen, als de verwarming niet meer aankan, als er geen fatsoenlijke maaltijd meer op tafel komt? De financiële situatie van de Helmonders staat nu voorop. De huidige lastendruk bedreigt de bestaanszekerheid van veel Helmondse gezinnen. En dan hebben we het niet alleen over mensen op bijstandsniveau, maar ook steeds vaker over de zogenaamde middenklasse. En het eind van de tunnel is nog lang niet in zicht, want de kosten zullen blijven stijgen en de belastingen ook. Wij doen daarom weer een oproep aan het college, zorg met voorrang voor een fatsoenlijk dak boven het hoofd van alle Helmonders die al jaren op een woning wachten.

Zorg voor gezinnen die tussen de wal en het schip dreigen te vallen of zelfs al gevallen zijn, omdat het beoogde effect van de sociale teams Helmond nog niet is bereikt. Maar Investeer ook

vooral in veiligheid en laat als gemeente zien dat meldingen van burgers die klagen over overlast of onveiligheid serieus genomen worden. Dat er een snelle reactie komt door goede communicatie en door bereikbare maar vooral zichtbare boa's die op het juiste moment op de juiste plaats zijn. Natuurlijk gaan er plannen en maatregelen komen, maar papier is geduldig en de Helmonders willen actie zien. Voorzitter, ik citeer ik citeer een stukje uit mijn bijdrage uit het begrotingsdebat van afgelopen jaar. Op dit moment heeft Helmond een pas op de plaats nodig, een moment van heroverweging, een moment om de spreekwoordelijke wonden te likken. Want die zijn er echt. We zijn van mening dat er binnen deze raad voldoende expertise en denkkracht aanwezig is om het sociale besef te krijgen dat we te grote ambitieuze doelen hebben en dat we die moeten parkeren. Of we ons nu links of rechts georiënteerd voelen of onszelf liever in het politieke midden zien is op dit moment van ondergeschikt belang. De coalitie heeft ons al allemaal al meerdere malen uitgenodigd om mee te denken in het belang van de stad. Dit is niet het goede moment voor een scherpe politieke discussie, maar juist voor een sociale discussie, voor Helmond en voor de Helmonders. Duurbetaald belastinggeld kan namelijk maar één keer worden uitgegeven, laten we dat alsjeblieft op een verantwoorde manier doen. Einde citaat.

Voorzitter, in tegenstelling tot de oproep in het ambitieakkoord om vooral mee te denken in het belang van de stad stelt Forum voor Democratie vast dat er in deze raad zelden op inhoud debat wordt gevoerd. En dat is jammer, want daaraan ontleent de gemeenteraad juist legitimiteit, hier hoort te worden gedebatteerd om tot de beste besluiten te komen voor onze mooie stad Helmond. En daarom horen ook persoonlijke ambities, fractie- en coalitiewensen ondergeschikt te zijn aan het belang van onze inwoners. Voorzitter, na deze stichtelijke woorden willen we aandacht vragen voor een aantal zaken die ons zijn opgevallen in de Voorjaarsnota. We zijn blij om in een reactie op een van onze vragen te lezen dat arbeidskrachten die in de Brainport-regio komen wonen niet per definitie voorrang krijgen op de lokale woningmarkt. We maken ons wel zorgen over de wijze waarop burgers worden bevraagd door de gemeente Helmond. Zijn de gehouden enquêtes wel representatief? We hebben meerdere malen vastgesteld dat je niet verder komt in de enquête, omdat jouw mening of antwoord er niet bij staat en je wel een antwoord moet geven om door te kunnen gaan met de enquête. Er staan vaak suggestieve vragen in.

Onze vraag is dus, is de verantwoordelijke wethouder bereid toekomstige enquêtes voor gebruikt nog eens goed tegen het licht te houden, zodat ook de mening van mensen met een andere dan misschien de meest voor de hand liggende mening wordt meegenomen en de enquête dus betrouwbaarder wordt. Op een van onze technische vragen over de stad aanpassen aan het veranderende klimaat wordt verwezen naar de uitvoeringsagenda, waar volgens het gegeven antwoord echter geen historische gegevens van de stad Helmond aan ten grondslag liggen, omdat die simpelweg niet aanwezig zijn. De veronderstelde noodzaak lijkt ons dus een aanname in plaats van op feiten te zijn gebaseerd en de vraag is, is de verantwoordelijke wethouder bereid om ervoor te zorgen dat soortgelijke toekomstige uitspraken expliciet cijfermatig onderbouwd worden? Het is ons opgevallen dat in de beantwoording van de technische vragen voor wat betreft de Voorjaarsnota met betrekking tot afvalscheiding informatie wordt gedeeld waarover we reeds eerder hebben gevraagd en die toen niet beschikbaar zou zijn. De beantwoording roept bij ons nu nog meer vragen op. Inmiddels hebben we over de afvalverwerking alweer een extra vraag ingediend en we zullen daar in een later stadium op terugkomen als de wethouder daarop persoonlijk kan reageren. Ze is op dit moment niet aanwezig dus dat kan eventjes wachten.

Natuurlijk maken wij ons ook zorgen over de financiering van de grote bouwprojecten die Helmond op dit moment kent. Denkt bijvoorbeeld aan De Braak en het Huis voor de Stad. De wethouder heeft onlangs nog aangegeven dat de extra kosten ons overkomen en dat het rechtstreekse gevolgen zijn van zaken die buiten Helmond nationaal of zelfs internationaal plaatsvinden. Het gaat Forum voor Democratie er niet om deze sympathieke wethouder op zijn nummer te zetten, maar we vinden wel belangrijk dat er serieuze maatregelen worden genomen om met meer voortschrijdend inzicht naar onze huishoudportemonnee te gaan kijken. Het kan niet zo zijn dat we steeds maar weer akkoord moeten gaan met extra kosten, terwijl er in Helmond zoveel problemen zijn die we met dit geld zouden kunnen oplossen. Tot

slot voorzitter, gaat Forum voor Democratie een motie indienen en die motie heeft betrekking op meer transparantie van de gemeente inzake kosten voor publieke werken, om die meer inzichtelijk te maken, zodat de inwoners van Helmond daar misschien beter gaan begrijpen en daar ook iets meer aandacht voor gaan krijgen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, heer Heller. Ik kijk even aan de zijde van de gemeenteraad. Ja, de heer Rieter heeft een vraag aan u. De heer Rieter: Ja, een vraag over de motie, wij vinden transparantie ook heel belangrijk, dus dat positief. Het is meer een vraag over de uitvoerbaarheid. U noemt zelf ook al projecten die vaak kostenoverschrijdingen hebben. Hoe ga je dat dan doen? Een werfbord, komt er dan weer een nieuwe werfbord? Dus een beetje meer uitvoerbaarheid. De voorzitter: De heer Heller. De heer Heller: Op zich lijkt me dat niet zo heel moeilijk. Kijk, als je iets op een bord schrijft, dan kun je het ook maar aanpassen.

Het is meer een hulpmiddeltje om de mensen in de stad te laten zien, en wat kost dat nou? En van de andere kant misschien ook wel een beetje een stok achter de deur van het bestuur om te zeggen, van ja we hebben daar niks dat het zoveel kost, dus moeten ze misschien ook maar iets zorgvuldiger omgaan met onze voortschrijdend inzicht als het gaat over onze budgettering en dat we misschien zorgen dat we niet te vaak geconfronteerd worden met tegenvallers waarmee ze terugkomen bij de raad en op zich lijkt het me een redelijk simpele en een niet al te dure operatie. De voorzitter: De heer Rieter. De heer Rieter: U legt de motie nu verder uit. Het ging mij puur om de uitvoerbaarheid, maar in ieder geval dank voor deze toelichting. De voorzitter: Mevrouw Tamarinof. Mevrouw Tamarinof: Komt er dan op dat bord ook staan hoeveel geld daar wordt bespaard met de investeringen die we dan doen? De heer Heller: Daar ga ik niet over, maar dat zou zomaar kunnen. De voorzitter: Dank u wel. Mag ik de motie hebben? Dank u wel, de heer Heller. De motie luidt, de gemeenteraad van Helmond bijeen verzoekt de raad het college op te dragen om bij alle nieuwe volledig of deels publieke werken werfborden te plaatsen, inclusief kosten vermelding om de transparantie voor inwoners te bevorderen.

En ten tweede bij alle bestaande, volledige of deels publieke werken de kostenvermelding toe te voegen aan de werfborden om de transparantie voor inwoners te bevorderen. En is goed ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dank u wel, de heer Heller voor uw bijdrage. Dan gaan we naar de volgende spreker en dat is de fractievoorzitter van DENK, de heer Fkihi. De heer Fkihi, aan u het woord. De heer Fkihi: Voorzitter, beste collega's, aanwezigen en kijkers online. Het centrale thema in het ambitieakkoord en de voorliggende Voorjaarsnota is brede welvaart. De coalitie zorgt daarvoor dat zoveel mogelijk Helmonders kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot,

Helmond staat voor zware uitdagingen die we met lef en durf moeten aanpakken. Te veel inwoners vinden op de een of andere manier immers nog te weinig aansluiting. Uit het recentste jaarlijkse onderzoek naar brede welvaart van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat jongvolwassenen, migranten en mensen met een lagere opleiding achterblijven als het gaat om welvaart. Het gaat dan niet alleen om inkomen en vermogen, maar ook om bijvoorbeeld gezondheid, welzijn, hun positie op de arbeidsmarkt, leefomgeving en vertrouwen in andere mensen en instituties. Wat DENK betreft zullen we ons gezamenlijk moeten blijven inzetten op een integrale aanpak voor deze groep stadsgenoten. Voorzitter, de energiecrisis, de hoge brandstofprijzen en de prijzen in de supermarkt leiden ertoe dat steeds meer mensen moeilijk het hoofd boven water kunnen houden. Binnen deze groep ontbreken ook vaak de middelen of mogelijkheden om het energieverbruik en daarmee de energiekosten te verlagen. Wij zijn als DENK dan ook tevreden dat met het Koopkrachtfonds veel inwoners uit Helmond zijn geholpen. Wat wij ook zien en horen is dat niet iedereen die recht heeft op armoederegelingen hier gebruik van maakt omdat zij de regeling niet kennen of omdat zij ervan uitgaan dat zij er geen recht op hebben.

Het is dan ook goed dat het college actie heeft ondernomen naar aanleiding van onze motie uit de vorige begroting om een nog grotere groep te bereiken door de informatie te verstrekken in verschillende talen. We hopen dat dit van een structurele aard zal zijn voor alle nieuwe ontwikkelingen op het gebied van inkomensondersteuning. Voorzitter, in de Voorjaarsnota lezen wij dat het college wil inzetten op een inclusieve arbeidsmarkt. Onbenut en onderbenut potentieel hebben we immers hard nodig, zoals mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het gaat dan onder andere om Helmonders die langdurig in de bijstand zitten en moeite hebben om aan een baan te komen. Het college zet belangrijke stappen om ook deze inwoners waar mogelijk aan het werk te krijgen. Minister Schouten heeft op 21 juni 2022 een pakket aan maatregelen gepresenteerd om de menselijke maat terug te brengen in de bijstand, waaronder het aantrekkelijk willen maken van het werken vanuit de bijstand. Vele gemeenten kennen in dat kader een uitstroompremie toe aan inwoners die langdurig in de bijstand hebben gezeten en duurzaam zijn uitgestroomd.

Wij volgen graag dat voorbeeld en dienen een motie in samen met PvdA, SP en GroenLinks om te onderzoeken of een uitstroompremie van 1.000 euro voor mensen die duurzaam werk hebben gevonden na langdurige bijstand helpt bij het verbeteren van de uitstroom en wat de consequenties hiervan zijn voor zowel de doelgroep als de uitvoering. Wij zijn ervan overtuigd dat het invoeren van een uitstroompremie zal bijdragen aan de arbeidsinschakeling van inwoners die langdurig in de bijstand zitten. Voorzitter, het college is bezig met een antidiscriminatieonderzoek dat vervolgens moet leiden naar een antidiscriminatieagenda. Wij vinden dit een goede eerste stap, want discriminatie is een hardnekkig fenomeen. Het is de vraag of we dit echt uit de samenleving kunnen bannen. Met de anti discriminatie agenda moet ons inziens in ieder geval de eerste stappen gezet worden om discriminatie te verminderen op basis van preventie en repressie. De voorzitter: U heeft een interruptie, er mag af en toe een punt tussendoor. Dus er is een interruptie, de heer Vervoort. De heer Vervoort: Het gaat nog over het vorige onderwerp, die extra bijdragen voor mensen in de bijstand.

In het verleden hebben best veel mensen die in de bijstand zitten een baan aangeboden er kwamen er in de praktijk achter, op het moment als ze een dat werk krijgen, dat ze continu de deurwaarder achter zich hebben staan die zegt, vandaag aan het werk en alles waar ze meer verdienen wordt per direct afgepakt. Zodoende komen die mensen niet uit dat isolement en ze hebben continu vragen en problemen om eigenlijk naar het werk te komen. Misschien is het een oproep aan de wethouder of aan u, om dit die 1.000 euro op een andere manier te besteden zodat die deurwaarders bij die mensen die in sociale dienst zitten en die willen gaan werken, om die per direct te helpen in plaats van structureel achteraf. Want de grootste problemen zijn eigenlijk op het moment als die mensen gaan werken. Dus kunt u daarmee instemmen dat die 1.000 euro op een andere manier wordt gebruikt voor die mensen?

De heer Fkihi: Volgens mij is de motie bedoeld juist om bijstandsgerechtigden te stimuleren om weer aan het werk te gaan. Waar u het over het over heeft is volgens mij, is dat bijstandsgerechtigden de mogelijkheid moeten hebben om parallel wat bij te verdienen en dat op die manier dan de deurwaarder langskomt. De heer Vervoort: Nee, dat was niet mijn vraag of mijn voorstel. Wij zien op het moment als mensen die in de bijstand zitten morgen aan het werk gaan die week erop, bij de eerste loonbetaling, de deurwaarder op de stoep staat om wat ze extra verdiend hebben, wat eigenlijk positief is, meteen afpakken. En zodoende wordt dat niet gestimuleerd, die mensen hebben nog weer een groot probleem, want die kan het namelijk niet betalen. Dus mijn voorstel, als u zegt van die 1.000 euro kan ik op een andere manier op dat moment helpen, dan help je die mensen per direct. De voorzitter: Ik zag ook de heer Boetzkes. Misschien ook op dit onderwerp? Ja, de heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Voorzitter, dank u wel. Volgens mij een kleine spraakverwarring. Mensen die in de bijstand zitten en in de schuldhulpverlening zitten, daar is denk ik waar de heer Vervoort op doelt. Dus dat maakt wel een verschil, als je in de bijstand zit en geen schuldhulpverlening, dan is het geld gewoon voor jou, als je in de schuldhulpverlening zit zijn daar wellicht betalingsafspraken.

De heer Fkihi: Wellicht is dit voor de wethouder om daar bij de uitvoering rekening mee te houden. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel, u vervolgt uw betoog. De heer Manders heeft nog een interruptie. De heer Manders: Ja, ik heb een vraagje over dat voorstel. Wordt die uitkering pas gedaan wanneer bijvoorbeeld degene die vanuit de bijstand in de werksituatie terechtkomt een half jaar gewerkt heeft, een jaar gewerkt heeft? De heer Fkihi: In eerste instantie hadden we daar wel een termijn aan verbonden, maar dat hebben we eraf gehaald omdat we dat aan de wethouder willen laten om te kijken van wat is dan een reële termijn. Anderhalf of na twee jaar, dus dat willen we gewoon even afwachten. De heer Manders: Maar u denkt dus aan anderhalf, twee jaar, dat soort termijnen. De heer Fkihi: We willen daar niet op vooruitlopen. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog vragen? Allemaal via de voorzitter en wel met microfoon. Geen vragen? De heer Fkihi: Voorzitter, met de antidiscriminatieagenda moet ons inziens in ieder geval de eerste stappen gezet worden om discriminatie te verminderen op basis van preventie en repressie. Het moet ook gericht zijn op bewustwording in bij alle Helmonders. We wachten de onderzoeksresultaten geduldig af.

Voorzitter, de gemeentelijke organisatie moet een afspiegeling van de stad zijn om goed in contact te blijven met inwoners, om slagvaardige resultaten te boeken en voor de binding van inwoners met onze lokale democratie. Inwoners moeten zich herkennen in de gemeentelijke organisatie. Die opdracht moeten we onszelf doorlopend opleggen. We hebben bij de wethouder in de vorige begrotingsbehandeling aandacht gevraagd voor het uitdragen van diversiteit door de gemeente Helmond naar de buitenwereld. Het is namelijk belangrijk dat de gemeente de buitenwereld duidelijk maakt dat het een inclusief bedrijfsklimaat heeft en nastreeft voor ruimte voor diversiteit. Fijn dat de gemeente voortaan in elke vacaturetekst aangeeft dat het gelooft in de kracht van diversiteit aan mensen en talenten, dat zij verder kijken dan het cv en oprecht geïnteresseerd zijn in de

sollicitant en zijn kwaliteit. Dit is een goede eerste stap, maar we zijn er nog niet. Om serieus werk te maken van meer diversiteit en inclusie op de werkvloer kan de gemeente de Charter Diversiteit ondertekenen van Diversiteit en Bedrijf van de Sociaal Economische Raad. Daarmee ontvangen zij ondersteuning en toegang tot de relevant netwerk. Eindhoven, Venlo, Tilburg en tal van andere gemeenten hebben de Charter Diversiteit reeds ondertekend. Wij dienen daarom een motie in samen met de PvdA, SP en GroenLinks om het college te verzoeken de Charter Diversiteit mede te ondertekenen. Met dezelfde motie verzoeken we het college ook om zich aan te melden voor de aankomende Diversity Day dat jaarlijks op 3 oktober wordt gehouden. Op Diversity Day organiseren bedrijven een eigen activiteit om aandacht te vragen voor inclusie en diversiteit. We hebben het college eerder gevraagd om gebruik te maken van de Barometer Culturele Diversiteit van het CBS. De Barometer Culturele Diversiteit geeft organisaties inzicht in de culturele diversiteit van het personeelsbestand. Uit de recente Berap is naar voorgekomen dat de gemeente hiervan gebruik maakt. Wij zijn als DENK wel benieuwd naar de cijfers en de inzichten die uit de barometer specifiek vooral mee naar voren zijn gekomen en vragen de wethouder deze met de raad te delen.

Voorzitter, elk jaar wordt in Nederland op 1 juli de slavernij herdacht en de vrijheid gevierd. Deze dag heet Keti Koti, wat ketenen verbroken betekent. Exact 150 jaar geleden kwam er een einde aan de slavernij in Suriname en de Nederlandse Antillen, die toen koloniën van Nederland waren. Het lijkt zo lang geleden, anderhalf eeuw om precies te zijn, maar dat is het niet. Niet voor de mensen waarvan de grootouders of de overgrootouders de slavernij hebben meegemaakt. Om die reden erkent onder andere ook premier Rutte en koning Willem Alexander dat het op zijn plaats is om in 2023, 150 jaar na 1873 het afscheid van slavernij groots te herdenken. Veel Nederlandse steden hebben inmiddels ook hun excuses aangeboden voor hun rol in het slavenverleden. Maar hoe zit dat nu precies in Helmond? De textielstad van Nederland. Wat veel mensen echter niet weten is dat textiel altijd nauw verbonden is geweest met de slavernij. Een van de grondleggers van die Nederlandse textielindustrie was de Helmondse Johannes Bots. Het familiebedrijf liep ontzettend goed, het was big business, zij tekenden uiteindelijk bezwaar tegen de afschaffing van de slavernij en kregen daarvoor omgerekend zo’n half miljoen euro. Er werd hier in Helmond dus niet alleen geprofiteerd van de slavernij, maar ook van de afschaffing ervan.

DENK Helmond dient naar aanleiding van het voorgenoemde stukje geschiedenis samen met de SP een motie in om een onderzoek uit te laten voeren over de exacte rol die de stad Helmond heeft gespeeld in de slavernijgeschiedenis van Nederland. Als dat zo is, dient het gemeentebestuur haar verantwoordelijkheid te nemen en excuses te maken voor haar aandeel tijdens Keti Koti op 1 juli 2024. De voorzitter: Dank u wel. Dan vraag ik even aan de heer Van de Werff, die heeft een interruptie. De heer Van de Werff: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een interruptie naar aanleiding van de motie. Natuurlijk zijn wij ook voor Keti Koti, enzovoorts, enzovoorts. Ruim anderhalf jaar geleden ben ik naar Lokaal42 geweest, daar was emeritus professor Piet Emmer, gespecialiseerd over de slavernij en die heeft een prachtige lezing gegeven over de slavernij en ook de betrokkenheid van Helmond. En in uw motie staat, constaterende dat Nederland medeverantwoordelijk is voor de slavernij. Ja, nee, het is Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Holland want in die tijd van de slavernij werd Zuidoost-Nederland uitgebuit door de rest van Nederland. Dat kunt u overal in de geschiedenis vinden. In de overwegende dat bij uw motie staat, Helmond heeft aandeel in de slavernij, maar Helmond heeft geen aandeel in de slavernij.

In die diezelfde negentiende eeuw zijn mensen uit West-Nederland hiernaartoe gekomen en die hadden een aandeel in de slavernij. Ik kan een aantal namen noemen. Wesselman, die kwam uit Amsterdam … De voorzitter: Nee, we gaan nu niet helemaal ...

De heer Van de Werff: Nee, nee nee, ik kom heel snel tot de conclusie. De voorzitter: Tot de vraag, want in de motie wordt slechts opgeroepen om juist deze beelden te verzamelen en dan de verantwoordelijkheid te nemen De heer Van de Werff: In het verzoek staat om een onderzoek te doen naar het slavernijverleden hier met betrekken tot Helmond. De Heemkundekring doet op dit moment een onderzoek naar het slavernijverleden en publiceerde de artikelen drie maanden achtereen over het slavernijverleden van Helmond met namen en toenamen. Dus ik denk dat dit overbodig is. Of heeft u het artikel nog niet gelezen? Mijnheer Fkihi. De voorzitter: Ik ga naar de heer Guldenaar, want ik denk over dezelfde. En daarna de heer Van Aert. De heer Guldenaar: Ik heb alleen een kleine opmerking hier we hebben een week van tevoren volgens mij technische vragen over dit onderwerp ingediend en wij wilden eerst, zoals het gebruikelijk is, dus eerst wachten op de antwoorden om te kijken op welke manier dat wij dat onderzoek gingen afronden en een eventuele motie ging indienen. Dus wij vinden het niet goed dat je geen contact met ons gezocht hebt op dit onderwerp in ieder geval. Dit moest ik even gezegd hebben. De voorzitter: Waarvan akte. Ik zag nog iemand, de heer Van Aert. De heer Van Aert: Dank u wel, voorzitter.

Ik heb een vraagje dan in de zin van, als het onderzoek uitgevoerd wordt en dan blijkt dat Helmond er niks mee te maken heeft, moet Helmond dan toch zijn excuus aanbieden? Of zeggen we dan dat dat hoeven we niet? De heer Fkihi: Nee, want in de motie staat expliciet dat de gemeente alleen excuus hoeft aan te bieden indien zij daadwerkelijk een rol heeft gespeeld. Zij hoeven niet per definitie excuses aan te bieden voor de rol die de heer Bots of de heer Wesselman heeft gehad in het verre verleden. En om even kort terug te komen op de heer Van de Werff, de heer Wesselman en de familie Bots hebben wel degelijk, vooral de familie Bots, die hebben katoenplantages gehad in Suriname waar zij dus echt daadwerkelijk van tot slaaf gemaakte in dienst houden. De voorzitter: Ik zie de heer Heller en de heer Van den Boogaard en dan mag de heer Van de Werff. De heer Heller. De heer Heller: Dank u wel, voorzitter. Het is een onderwerp wat natuurlijk nogal tot de verbeelding spreekt. Kijk, we hebben hier in Helmond ook heel veel mensen die uit het voormalig Nederlands-Indië komen waar we op een of andere manier proberen aan tegemoet te komen.

De vraag die ik aan de heer Fkihi wil stellen is, op het moment, en we lezen de afgelopen weken natuurlijk heel veel over dit onderwerp, dat overheden op welk niveau dan ook overgaan tot het uitspreken van excuses terwijl op dit moment er niemand is die die wreedheden heeft ondergaan en op dit moment er niemand meer leeft die dat heeft uitgevoerd, dat plan twee regelmatig is, en dan moet er vervolgens een vergoeding komen. Bent u niet bang dat op het moment dat zou blijken dat de gemeente zich verantwoordelijk zou moeten voelen voor bepaalde dingen die in het verleden zijn gebeurd, dat dat nou vervolgens weer een hele stroom van verzoeken om financiële vergoeding uitkomt? De voorzitter: Wij pakken we nog eventjes, want de heer Van den Boogaard heeft het zelf te onderwerp? Ja.

De heer Van den Boogaard: Dank u wel, ook over deze motie inderdaad. Wat ons betreft is dat hele onderzoek niet nodig. We horen net ook al, er is al heel veel bekend, we weten al dat Helmond erbij betrokken is. Dus waarom zouden we dan nog een heel onderzoek uit gaan voeren wat veel ambtelijke capaciteit kost terwijl we het eigenlijk al weten. Dus eigenlijk de vraag, zou u het ook voldoende vinden als we gewoon excuses aanbieden vanuit de gemeente Helmond en het onderzoek schrappen? De voorzitter: U mag wel, dit is echt, de heer Van de Werff, dit kan echt niet. Nee sorry hoor, dit is … Mijnheer Van de Werff. De heer Van de Werff: Mijnheer Fkihi, nu weet dat de Heemkundekring een uitgebreid onderzoek aan het doen is uit naam van de heer Henk Roosenboom, dat deze motie overbodig is en naar aanleiding van dat onderzoek verdere stappen ondernomen kunnen worden. De voorzitter: Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Ik wil er als mede-indiener ook wel een reactie op geven, als dat mag. De voorzitter: Natuurlijk. Mevrouw Maráczi: Het gaat ook om de bewustwording en dat we onze eigen geschiedenis kennen. Dus het is heel goed als die opgetekend wordt. En of dat nou de Heemkundekring doet of wie dan ook, dat maakt niet uit. Maar het is wel fijn als dat gewoon op schrift staat, bewaard wordt, waar mensen zich in kunnen verdiepen.

En dit maakt ook de discussie zo lastig, want het gaat om veel meer of mensen nu nog leven of niet. Het gaat over een generaties op generaties mensen die zich niet hebben kunnen ontwikkelen. Maar het is wel heel belangrijk om dan die geschiedenis te weten en wat het slavernijverleden inhoudt. Niet zozeer voor de slaven, maar ook voor de Nederlanders. De voorzitter: Dank voor de toelichting. Tot slot mag u als laatste een reactie geven deze motie. De heer Fkihi: Allereerst even kort reageren op de heer Van de Werff, dat er een onderzoek gaat plaatsvinden. Maar de vraag is natuurlijk, waar wij in de motie toe oproepen, is wat de rol van de gemeente Helmond, niet zozeer van prominente Helmonders. Dus wat is de rol van de gemeente in deze? Dat willen we exact onderzoeken. En dan vervolgens als reactie op de heer Heller, waarom zou je excuses moeten aanbieden, zijn er wel Helmonders met Surinaamse afkomst die die daar nog last van hebben? In principe, al is het er maar één van de 634 Helmonders van Surinaamse afkomst die een grootouder of een overgrootouder hebben die daar last van hebben gehad, dan is dat het onderzoeken waard. En ik ben even de vraag kwijt, denk ik. De voorzitter: Ja, nee, dat is zo prima. Maar de heer Heller, u had nog niet wat. De heer Fkihi: De heer Van den Boogaard had het ook over in hoeverre een excuus zonder onderzoek.