GemeenteRekening Juli 2022 incl. accountantsverklaring

Het vergde veel extra werk om de doelgroepen te bereiken, zoals het inrichten van het informatiepunt rondom armoede en schulden en het organiseren van spreekuren. Dit heeft tot goede resultaten geleid. We hebben veel mensen kunnen bereiken en helpen. De gewijzigde prioriteiten hebben wel tot vertraging geleid bij de uitvoering van vroegsignale-ring voor schulddienstverlening. Dit is (in beperkte omvang) doorgegaan maar vraagt nog om meer kaders en afspraken met betrokken partijen, om aan onze wettelijke verplichting te voldoen. Na eerdere positieve resultaten van de Voorzieningenwijzer zagen we dat dit in 2022 stagneerde. De combinatie van de kosten, het daadwerkelijke bereik en de ambitie als gemeente om een meer regievoerende rol aan te nemen maakt dat de voorzieningenwijzer wordt afgebouwd. Verder hebben we de uitvoering van het kindpakket met het Hulpfonds besproken. Gelet op de landelijke ontwikkelingen om bij de Participatiewet meer uit te gaan van vertrouwen, hebben we ervoor gekozen de uitvoering van het kindpakket te harmoniseren met de uitvoering van het gemeentelijke declaratiefonds. Daardoor is de uitvoering van het kindpakket eind 2022 door het Hulpfonds overgedragen aan de gemeente.

INHOUDSOPGAVE

28

Met het opstellen van het beleidsplan armoede en schulden willen we intensief samenwerken met betrokken partijen als de Stadsbank, stichting Boom, het Hulpfonds, stichting de Welle, de Voedselbank en meer. Dit vraagt de nodige tijd en aandacht en is daardoor opgeschoven naar 2023 (gepland voor de raad in Q3 conform de beleidsagenda). Opvang Oekraïners en asielzoekers Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen zijn in 2022 drie grote locaties gerealiseerd: de opvanglocatie aan de Parallelweg, de opvanglocatie Berghoeve en de opvanglocatie Duiventil. In totaal is opvang gerealiseerd voor 230 Oekraïners. Ook voor de crisisnoodopvang van asielzoekers is een locatie ingericht: in Haarle is een locatie gerealiseerd voor maximaal 25 asielzoekers. De realisatie van deze opvanglocaties is in 2022 gepaard gegaan met een forse inzet vanuit zowel het maatschappelijk middenveld als de eigen gemeentelijke medewerkers. De gemeente is er in geslaagd om in een kort tijdsbestek een aanzienlijke bijdrage te leveren aan de opgaven in dit kader. Door de gemeente zijn geen kosten gemaakt voor deze opvang. De opvang voor asielzoekers is budgettair neutraal verlopen omdat deze kosten bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers gedeclareerd zijn. Voor de opvang van Oekraïners is een vergoeding van het Rijk ontvangen die volledig dekkend is.

In 2022 is besloten om de in 2022 niet bestede middelen voor opvang van Oekraïners in een bestemmingsreserve te storten. Enerzijds om de financiële risico’s op te vangen die voortvloeien uit de opvang en huisvesting van Oekraïners en statushouders. Anderzijds om voorzieningen te kunnen realiseren voor langdurige, al dan niet tijdelijke huisvesting van Oekraïners en statushouders, bijvoorbeeld kosten in verband met realisatie van flexwoningen. Soweco In 2022 is de liquidatie van Soweco NV volledig afgewikkeld. Verder is het resterende vastgoed van de Gemeenschappelijke Regeling (complex Plesmanweg in Almelo) verkocht. Daarmee kan ook de liquidatie van de GR Soweco worden afgerond, en met een positief resultaat worden afgesloten. De gerealiseerde opbrengsten geven de mogelijkheid om een voorlopige uitkering van afgerond € 9,5 miljoen beschikbaar te stellen aan de deelnemende 6 gemeenten. Het aandeel van de gemeente Hellendoorn komt uit op 11,49 % van € 9.500.000,-- = € 1.091.848,--. De liquidatie van de GR Soweco wordt naar verwachting medio 2023 definitief afgerond. Bedrijventerrein Met ondernemers(verenigingen) hebben we goede contacten. Ondernemers worden frequent bezocht door de accountmanager bedrijven. Daarnaast is er bijna wekelijks ook een bedrijfsbezoek samen met de wethouder EZ.

Hiervan delen we de verslagen via onze social mediakanalen, zodat ook andere geïnteresseerden zien welke mooie bedrijven in onze gemeente te vinden zijn. Deze verslagen worden over het algemeen zeer goed gelezen. Ook werden door onze burgemeester weer diverse panden officieel geopend. Ondanks de hoge energieprijzen, krapte aan personeel en onzekere levertijden, zijn er nog steeds ondernemers die investeren in nieuwbouw, verbetering van aanzicht van hun pand en uitbreidingen. Daar waar mogelijk faciliteren we hun graag snel en goed. De gronden op bedrijventerrein ’t Lochter in Nijverdal, zowel in particulier als gemeentelijk bezit zijn allemaal verkocht en nieuwbouw op deze locaties krijgt steeds meer vorm. Daarom hebben we in 2022 de STEC-groep een ’quickscan ruimtebehoefte bedrijventerreinen gemeente Hellendoorn’ laten maken. De resultaten van dit onderzoek zijn in september via een informatieronde met de raad gedeeld. We zijn ons bewust van het feit, dat er naast economische groei ook krimp kan ontstaan. Als gemeente willen we daarom gefaseerd en flexibel onze bedrijventerreinen (her)ontwikkelen. We kijken we naar de mogelijkheden van herstructurering van oudere delen van ’t Lochter om ‘verpaupering’ tegen te gaan. Op bedrijventerrein Bloemeweide in Haarle hebben we in beperkte mate nog bedrijfsgrond uitgeefbaar.

INHOUDSOPGAVE

29

Een punt van aandacht is onze website, daar is niet alle informatie voor ondernemers goed te vinden. Hier proberen we in 2023 een verbetering in aan te brengen. LOKALE ECONOMIE Ondanks dat de beperkende coronamaatregelen kwamen te vervallen, bleef het voor ondernemers een zwaar jaar. Personeelstekort, verhoging van energiekosten, langere levertijden en het terugbetalen van coronasteun zorgen ervoor dat er bij veel ondernemers niet veel vet op de botten zit. Het heeft niet geleid tot een forse toename van faillissementen, maar blijft een punt van zorg. De ondernemers en vastgoedeigenaren zijn door de gemeenteraad tegemoetgekomen door in 2022 geen reclamebelasting te heffen en de jaarlijkse bijdrage niet via Stichting Promotie Nijverdal (SPN) te innen. Om Nijverdal te kunnen blijven promoten door het organiseren van evenementen heeft SPN wel de jaarlijkse subsidie ontvangen Als gemeente zijn we wettelijk verplicht inkoopopdrachten van een bepaalde waarde te publiceren op Tenderned. We streven naar een zo groot mogelijke transparantie bij ons handelen. Daarom publiceren wij op onze website via de aanbestedingskalender ook aankondigingen van opdrachten onder deze drempelwaarde. Bij het inkoopproces is ook de accountmanager bedrijven betrokken, omdat op die manier beoordeeld kan worden of lokale ondernemers een kans geboden wordt bij het inkoopproces.

Kernen Nijverdal en Hellendoorn In 2022 is de Vitaliteitsbenchmark centrumgebieden Overijssel uitgevoerd. In dit onderzoek heeft Nijverdal van de centrumgebieden in Overijssel de meest positieve ontwikkeling doorgemaakt. Vooral op bereikbaarheid en afname leegstand (van 19% in 2020 naar 11% in 2020). De investeringen in het centrum van Nijverdal beginnen vruchten af te werpen waar ook de lokale economie baat bij heeft. Om de vitaliteit van de kern verder te versterken en leegstand te verminderen is in 2022 door OKRA in cocreatie een definitief ontwerp voor het centrumgebied en aanloopstraat Keizerserf gemaakt en vervolgens vastgesteld. Ook ondernemers en vastgoedeigenaren hebben geïnvesteerd in het zichtbaar verbeteren van het centrum door onder andere de gevels op te knappen. Mede door subsidie van de provincie Overijssel is dit mogelijk gemaakt. In het dorp Hellendoorn is de leegstand van 3% in 2020 afgenomen naar 0% in 2022. Consequenties van corona voor ondernemers Coronabeperkende maatregelen zorgden er ook in 2022 voor dat veel ondernemers niet op de gebruikelijke manier hun onderneming konden drijven. Denk aan contactberoepen, horeca, dagrecreatie etc. Door enkele lokale ondernemers is begin 2022 een beroep gedaan op het gemeentelijke Corona noodsteunpakket voor ondernemers.

Dit fonds was bestemd voor die ondernemers die financiële moeilijkheden kenden als gevolg van coronabeperkende maatregelen en niet voor landelijke compensatieregelingen in aanmerking kwamen. Het fonds is, ondanks onze promotie, niet volledig uitgenut. Recreatie en Toerisme Economische Zaken omvat ook VTE (VrijeTijdsEconomie) en daarin werken we veel samen met het Toeristisch Bureau Hellendoorn (TBH). Haar nieuwe huisstijl is verder doorgevoerd in de producten die door veel ondernemers in deze sector zijn aangevraagd. Het aantal overnachtingen blijft stijgen en is in 2022 nog steeds meer dan in 2019. Afgelopen jaar hebben we samen met de partners van en de ondernemers op en rond de Sallandse Heuvelrug de Beleefweek georganiseerd. Een mooi voorbeeld van wat de samenwerking in dit gebied mogelijk maakt. Het TBH heeft samen met de Hellendoornse Ondernemers Recreatie en Toerisme (HORT) het belang van toerisme en recreatie tijdens een informatieronde onder de aandacht gebracht van de nieuwe raad. De wandelroutes rondom Hancate (Vensterbaankiesroute) zijn uitgebreid, opnieuw uitgezet en opgenomen in Routenetwerken Twente. Het ’kamperen bij de boer’ is op meerdere plaatsen in onze gemeente mogelijk gemaakt. In Hellendoorn is een commerciële camperplaats gerealiseerd.

INHOUDSOPGAVE

30

De provincie Overijssel heeft begin juni 2022 bekendgemaakt dat de blauwe mountainbikepaden op de Sallandse Heuvelrug moeten worden afgesloten om zandhagedissen en hazelwormen te beschermen. Tegen dit besluit hebben Routenetwerken Twente en de gemeenten Hellendoorn en Rijssen/Holten beroep aangetekend bij de rechtbank Zwolle. Daarnaast heeft Route-netwerken Twente een verzoek ingediend om de mountainbikepaden open te houden tot er inhoudelijk is gekeken naar de aangetekende beroepen. Tot onze teleurstelling is het verzoek afgewezen. De door Routenetwerken Twente en de gemeenten Hellendoorn en Rijssen/Holten ingediende beroepen tegen het besluit van de provincie Overijssel van 24 mei 2022 moeten nog door de rechtbank behandeld worden. Ondernemers uit de VTE-branche in de omgeving van deze route hebben nadelige gevolgen ondervonden als gevolg van deze sluiting. Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal Dit jaar was er reuring in het gebied Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal (SH & TR) door het stikstofdossier in combinatie met het feit dat LNV de criteria/het beleid voor de Nationale Parken-nieuwe-stijl nog niet heeft afgerond. De 18 partijen willen het liefst samenwerken in het grotere gebied SH & TR, geënt op de landschapsbiografie. Maar dan zonder extra eisen die het ‘label’ Nationaal Park zou kunnen opleggen aan dit gebied.

De positie die zij tijdens de verken-ning naar een Nationaal Park-nieuwe-stijl innemen is verwoord in het document ‘onze positie in de verkenning NP SH & TR’. Belangrijkste daarin is dat er een scheiding is tussen wie beleid maakt in het gebied enerzijds en de (beleidsarme) samenwerking binnen de Verkenning NP SH&TR anderzijds. De provincie Overijssel maakt o.a. beleid met het Provinciaal Programma Landelijk Gebied of de Omgevingsvisie. Dat betekent dat er in het gebied wel van alles gebeurt. Tegelijk koesteren partners de ‘veilige’ omgeving waarin zij samenwerken aan de Verkenning omdat die beleidsarm is. Vanuit de samenwerking ontstaan wel proefprojecten die nuttig kunnen zijn voor de partijen die beleid maken. Een aantal voorbeelden van projecten die in 2022 gestart, in uitvoering of afgerond zijn: Landschapsecologische systeem analyse (LESA), een ontwerpende voorverkenning landschapsstrategie, projecten binnen transitie landbouw & energie (zie agrarisch actieplan), diverse projecten binnen duurzaam toerisme & recreatie die o.a.

gericht zijn op het spreiden van recreanten, zoals onderzoek bezoekersmanagement, propositie & positionering van kernen, verkenning naar mogelijkheden voor groen-blauwe verbindende schakels, bloemrijke akkerranden en bermen, maar ook projecten gericht op participatie en educatie (Beleefweek, cursus Gastheren en -vrouwen) en communicatie en marketing. Ondertussen heeft het Breed Bestuurlijk Overleg aangegeven zélf de koers voor lange termijn samenwerking in het gebied te willen bepalen. Een traject waar in 2023 een besluit over genomen zal worden. Gemeente Ommen is in het laatste kwartaal ook vanuit een bredere invalshoek gaan deelnemen aan de samenwerking. Agrarisch actieplan Het agrarisch actieplan is opgesteld en de uitvoering is gestart. De uitvoering verloopt volgens het uitgezette tijdpad. Het voert te ver om alle acties hier te beschrijven. Toch lichten we een aantal acties toe. Het pilotproject gebiedsproces Haarle is gestart. De Hoarlese Boeren hebben een visie geschreven over het Haarles landschap waarin zij uitgangspunten en voorwaarden beschrijven die zij belangrijk vinden om samen met anderen doelen te bereiken. De Helderse Boeren, een plusgroep van Hellendoornse agrarische ondernemers, is gevormd. Zij denken mee over de toekomst van de agrarische sector en een vitaal buitengebied.

Daarbij verkennen zij verschillende thema’s die moeten leiden tot concrete projecten die hieraan bijdragen. De agrarische nieuwsbrief is tot stand gekomen en wordt elk kwartaal verzonden aan een groeiende groep belangstellenden. Er zijn informatieavonden georganiseerd rondom de verkenning naar een NPSH&TR. Een bredere vertegenwoordiging van agrariërs in dit verkenningsgebied heeft geleid tot het vormen van een klankbordgroep agrarische bedrijven. Het agrarisch actieplan voorziet in een volledig overzicht van alle andere acties.

INHOUDSOPGAVE

31

Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Rekening 2021

Saldo van baten en lasten Lasten Agrarische zaken Bijzondere bijstandsverlening Economische aangelegenheden Fraudebestrijding Markten Recreatie en Toerisme Schulddienstverlening Sociale werkvoorziening Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen Subsidies Toeristenbelasting Begeleiding en huisvesting statushouders Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Participatie en reïntegratie Totaal Lasten

- 84 - 1.413 - 442 - 76 - 47 - 353 - 304 - 4.475 - 7.461 -0 - 35 - 167 - 169 - 1.012 - 16.037

- 79 - 3.572 - 543 - 72 - 54 - 409 - 353 - 4.318 - 7.597 -0 - 33 - 3.472 - 206 - 1.082 - 21.790

- 76 - 3.186 - 410 - 69 - 41 - 363 - 361 - 4.302 - 7.322 -1 - 29 - 3.089 - 207 - 1.121 - 20.579

4V 385 V 133 V 3V 13 V 46 V -8N 16 V 274 V -1N 4V 382 V -1N - 40 N 1.211 V

- 70 - 1.168 - 406 - 70 - 44 - 402 - 300 - 4.571 - 7.911 - 31 - 258 - 215 - 946 - 16.391

Baten Agrarische zaken Bijzondere bijstandsverlening Economische aangelegenheden Markten Recreatie en Toerisme Schulddienstverlening Sociale werkvoorziening Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen Toeristenbelasting Begeleiding en huisvesting statushouders Participatie en reïntegratie Totaal Baten

41 45 35 50 760 6.306 533 24 7.794

38 147 22 92 -6 713 6.492 533 6.082 73 14.186

26 97 25 84 4 725 6.482 533 6.019 79 14.075

- 12 N - 49 N 3V -8N 10 V 13 V -9N 0V - 63 N 6V - 111 N

0 70 67 20 70 45 722 6.924 606 2 53 8.578

- 8.243

- 7.604

- 6.503

1.100 V

- 7.814

Mutatie reserves Toevoegingen

-

- 2.380

- 3.004

- 624 N

- 93

Onttrekkingen

-

133

-

- 133 N

-

Mutatie reserves

-

- 2.247

- 3.004

- 757 N

- 93

- 8.243

- 9.851

- 9.508

343 V

- 7.907

01 Werk, Economie en Inkomen

Saldo van baten en lasten

Resultaat

INHOUDSOPGAVE

32

Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Bijzondere bijstandsverlening - energietoeslag Sociale werkvoorziening Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen Begeleiding en huisvesting statushouders (Oekraïne) Economische aangelegenheden

373 V 29 V 265 V 319 V 84 V

Totaal voordelen

1.070 V

Nadelen Participatie en re-integratie Dotatie reserve Armoede- en schuldenaanpak Dotatie reserve Statushouders en ontheemden (Oekraine)

- 34 N - 462 N - 295 N

Totaal nadelen

- 791 N

Overige afwijkingen

64 V

Totaal afwijkingen

343 V

Het voordeel op de bijzondere bijstandsverlening heeft vooral te maken met de energietoeslag 2022. Het voordeel op het product bijzondere bijstandsverlening wordt gestort in de Reserve Armoede- en schuldenaanpak. Waar een onttrekking uit de reserve werd verwacht omdat de doelgroep voor de energietoeslag 2022 in het najaar 2022 is verruimd is er uiteindelijk sprake van een dotatie. De middelen blijven derhalve beschikbaar voor de doelgroep. Het product Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen laat een voordeel zien omdat het aantal verstrekte uitkeringen lager is dan verwacht ten gevolge van latere instroom van statushouders dan gepland. Daarnaast is er minder woon- en leefgeld verstrekt aan ontheemden uit Oekraïne, onder andere in verband met inkomen uit werk, en is er sprake van een belastingherrekeningsvoordeel. De uitgaven voor de gemeentelijke opvang Oekraïne waren minder dan verwacht vooral als gevolg van lagere kosten ingeleend personeel en lagere energiekosten. Deze voordelen zorgen voor een hogere storting in de reserve Statushouders en ontheemden (Oekraïne). Het product economische aangelegenheden laat een voordeel zien. De Regio Twente is ontbonden en opgedeeld in drie delen SamenTwente, Twente Board en het Recreatieschap Twente. Bij de opsplitsing is het totaal begrote bedrag onjuist verdeeld over de verschillend begrotingsposten.

We houden nu geld over op de post economische aangelegenheden, maar komen tekort bij volksgezondheid, veilig thuis en het Twente Board. Per saldo blijven we voor het totale budget van de voormalige Regio Twente wel binnen de begroting. Voor een uitgebreide analyse van de verschillen in het programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 6 Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

INHOUDSOPGAVE

33

PROGRAMMA 2:

JEUGD EN WMO BESTUURLIJK VERANTWOORDELIJK VOOR DIT PROGRAMMA: ■ Peter Lage Venterink, ■ Annemarie Dubbink INLEIDING Het afgelopen jaar stond in het teken van het leren leven met corona en het oppakken van het normale leven na de coronacrisis. Die crisis heeft ons het belang van gezondheid en vitaliteit extra laten inzien. We zien de negatieve effecten van de crisis bijvoorbeeld terug in een lagere mentale weerbaarheid van onze jeugd. Vanuit het preventieakkoord hebben we hier, in samenwerking met het onderwijs, extra aandacht aan besteed. In 2022 zijn we JOGG-gemeente geworden. Binnen dat kader, werken we aan een ‘gezonde jeugd, gezonde toekomst’. Zowel naar de samenleving als binnen onze eigen organisatie hebben we hier met verschillende acties aandacht aan besteed. Met het inzetten van het innovatiefonds hebben we de samenleving en onze partners uitgenodigd om met plannen te komen. De afwikkeling krijgt in 2023 zijn beslag. Ondanks dat op landelijk niveau de hervormingsagenda Jeugd niet is vastgesteld, hebben we op lokaal niveau verschillende acties ondernomen die passen binnen deze hervormingsagenda. Zo zijn we gestart met het toepassen de doorbraakmethode. Deze methode kan voor Wmo, jeugd of Partici-patiewet cases worden ingezet om het probleem zo eenvoudig mogelijk op te lossen; ook als het niet precies binnen de kaders past.

Ook is er gewerkt aan meer afbakening van de jeugdhulpplicht door preciezere definities in interne werkinstructies en de (concept) beleidsregels op te nemen. Verder sluiten ook de realisatie van onze twee onderwijs-zorg pilots (schoolzorg-ondersteuners en collectief arrangeren), het opvoedplatform van Loes en een preventieve aanpak voor (complexe) echtscheidingen aan op de aangekondigde maatregelen uit de con-cept hervormingsagenda.

KADERSTELLENDE NOTA’S ■ Kadernota Jeugdhulp 2015-2019 (2020) ■ Kadernota Wmo 2015-2019 (2020) ■ Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Hellendoorn 2019 (2020) ■ Regiovisie jeugdhulp (2021) ■ Visie wonen en zorg 2022 (2022) ■ Algemene Subsidieverordening samenleving gemeente Hellendoorn 2021 (2021) ■ Nadere regels accommodatiebeleid gemeente Hellendoorn 2021 (2021) ■ Buurt aan Zet! (2016) ■ Vrijwillige inzet: Samen Sterk (2017) ■ Kadernota Publieke Gezondheid 2018 t/m 2021, ‘’Gezonder door preventie’’ (2017) GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 3. Goede gezondheid en welzijn Er is regie op het totale proces van zorg en ondersteuning voor jongeren, ouderen, kwetsbare groepen en verwarde personen. Wij hanteren een adequaat Lokaal Preventieakkoord en bevorderen een gezonde leefstijl. Samen met (zorg)partners treffen wij maatregelen, gericht op preventie en toeleiding naar maatwerkvoorzieningen. 4. Kwaliteitsonderwijs Wij handhaven de leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten. Wij zorgen voor goed aanbod van voor- en vroegschoolse educatie. Wij dragen bij aan effectief jongerenwerk, onder andere voor een soepele overgang van 18- naar 18+. Er is een goed aanbod van (taal)onderwijs en bijscholing voor vluchtelingen en statushouders.

INHOUDSOPGAVE

34

10. Ongelijkheid verminderen Actief beleid voor het tegengaan van dakloosheid. Voldoende voorzieningen voor beschermd en begeleid wonen

WAT WE WILDEN BEREIKEN

Speerpunten 2.01 2.02

2.03 2.04 2.05 2.06 2.07

Realisatie

We versterken het zelfoplossend vermogen van inwoners door in onze gespreksvoering omzien naar elkaar en normaliseren te bespreken. We voeren acties uit gericht op het verminderen van eenzaamheid en het vergroten van basisvaardigheden van inwoners. Wij spannen ons in dat iedereen kan meedoen in de samenleving.

C

Via het lokaal preventieakkoord start in 2022 een werkgroep met het ontwikkelen van een praktisch uitvoeringsplan 'iedereen hoort erbij'. We stellen een integrale aanpak op voor kwetsbare jongeren.

C C F D

We werken verder aan het leggen van verbindingen tussen de cliëntondersteuning in de integrale toegang binnen het sociaal domein en de eerstelijnsgezondheidszorg. We ontwikkelen een nieuw meerjarenbeleid voor Publieke Gezondheid.

2.09

In 2022 wordt er uitvoering gegeven aan de acties van het lokaal preventieakkoord en versterken we de samenwerking met welzijn, zorg, onderwijs, bedrijven, GGD, verenigingen op het vlak van een gezonde leefstijl en preventie. We evalueren het preventiebeleid voor jeugdigen en ontwikkelen nieuw preventiebeleid voor de toekomst. In 2022 nemen we als gemeente deel aan de interventie JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht).

2.10

In 2022 sluiten we aan bij Loes van de GGD Twente en geven we hier ook lokaal invulling aan.

2.11

In het kader van gezond leven besteden we in 2022 aandacht aan infectiepreventie.

2.12

We verlenen ondersteuning en zorg zo dichtbij, zo licht en zo kort als mogelijk.

2.13

De samenwerking met ketenpartners bouwen we verder uit.

2.14

2.17

We stimuleren gebruikers van dagbesteding of groepsactiviteiten om het vervoer daarnaartoe zelf te organiseren. We stellen samen met het werkveld een samenhangende preventieve aanpak gericht op (complexe) echtscheidingsproblematiek op en implementeren deze. We zetten ondersteuning in die gericht is op het verbeteren of zo veel mogelijk op peil houden van de zelfredzaamheid van zorgvrager en mantelzorger. We voeren acties uit die voortvloeien uit de Visie Wonen en Zorg.

2.18

We spannen ons in om meer pleeggezinnen en gastgezinnen beschikbaar te hebben.

2.19

In 2022 stellen we een nieuw en actueel overkoepelend beleidskader op voor het Sociaal Domein.

2.20

We richten een integrale toegang in onder de naam Sociaal Plein Hellendoorn.

2.21

We besteden extra aandacht aan kwaliteitstoezicht en handhaving.

2.22

We blijven kritisch kijken naar verleende jeugdhulp via andere wettelijke verwijzers.

2.23

We werken in de jeugdhulpregio samen aan een aanpak wachtlijsten specialistische jeugdhulp.

2.24

We voeren de landelijke hervormingsagenda jeugdhulp 2022-2028 uit.

2.25

We bereiden ons voor op inkopen/ aanbestedingen van de Wmo en doelgroepenvervoer.

2.08

2.15 2.16

INHOUDSOPGAVE

35

C

C D C C C C C C C C F F D F C C C F C

WAT WE ONDERNAMEN IEDEREEN DOET MEE EN HOORT ERBIJ Versterking zelfoplossend vermogen Vrijwilligers en mantelzorgers zijn in het afgelopen jaar zoveel mogelijk ondersteund door onder andere de stichting Evenmens en stichting De Welle. Mantelzorgers kunnen een mantelzorgcompliment aanvragen en in het kader van de Dag van de Mantelzorger en de Dag van de Vrijwilliger wordt er elk jaar extra aandacht besteed aan de inzet die betrokkenen plegen om een bijdrage te leveren aan een samenleving waar iedereen mee kan doen. Op 17 oktober 2022 is het innovatiefonds opengesteld met als doel om inwoners, verenigingen, bedrijven en professionele instellingen te stimuleren om met vernieuwende ideeën te komen voor het slimmer en beter organiseren van zorg, ondersteuning of preventie. Hiermee willen we de kracht van de samenleving benutten in de ondersteuning van kwetsbare inwoners. De afronding van deze ronde verwachten we in het eerste kwartaal van 2023. Eenzaamheid De week tegen eenzaamheid is in het kader van het actieprogramma ‘Eén tegen eenzaamheid’ georganiseerd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In de week van 29 september tot en met 6 oktober stonden ontmoeting en verbinding centraal en zijn er activitei-ten georganiseerd voor jong en oud. Als gemeente zijn we bij dit programma aangesloten om de trend van toenemende eenzaamheid te doorbreken.

De jongerenwerkers van De Welle hebben in 2022 drie JoinUs groepen gedraaid. JoinUs ondersteunt jongeren in de leeftijd van 12 tot 26 jaar door hen samen te brengen en ze te leren hoe ze makkelijker contact kunnen maken met anderen. Inclusieve samenleving Het vaststellen van een lokale inclusieagenda is doorgeschoven naar 2023; de voorbereidingen zijn in 2022 gestart. Als onderdeel van de herinrichting van de Constantijnstraat, is op Paarse vrijdag het regenboogzebrapad geopend om de noodzaak van de acceptatie van de lhbti+-gemeenschap in de gemeente Hellendoorn te onderstrepen. Integrale aanpak kwetsbare jongeren In 2022 is er een startnotitie 18-/18+ opgesteld. Met deze startnotitie is er in kaart gebracht hoe er momenteel gewerkt wordt aan deze thematiek in de gemeente Hellendoorn en waar de kansen en mogelijkheden liggen. We beogen hiermee de overgang van jeugd naar volwassenheid goed en soepel te laten verlopen. Door capaciteitsproblemen is er geen uitvoering gegeven aan de aanbevelingen. Dit krijgt in 2023 prioriteit.

GEZOND OPGROEIEN EN VITAAL OUD WORDEN Meerjarenbeleid Publieke Gezondheid Het ontwikkelen van een nieuw meerjarenbeleid voor Publieke Gezondheid is uitgesteld. De reden is dat er in 2023 een nieuwe bestuursagenda Publieke Gezondheid in de regio Twente wordt ontwikkeld. Het is wenselijk dat beleidsdocumenten op elkaar aansluiten. Daarnaast is in coronatijd minder ruimte geweest voor het uitvoeren van plannen. Met de opzet van het Lokaal Preventieakkoord in coronatijd is er een stevig netwerk neergezet, van waaruit de uit-voering van plannen een impuls hebben gekregen. Hier is in 2022 veel energie in gestoken. Uitvoering preventieakkoord In 2022 is uitvoering gegeven aan het Lokaal Preventieakkoord. Dit akkoord is in 2021 geslo-ten om gezamenlijk in te zetten op gezondheidspreventie. We beogen daarmee een gezonde basis voor iedereen: een omgeving waarin kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien en een gezonde leefstijl en leefomgeving om gelukkig te leven en vitaal oud te worden. Er is een kernteam (stuurgroep) dat regelmatig bijeenkomt om de voortgang te monitoren, plenaire bijeenkomsten organiseert en aanvragen voor uitvoeringsbudget toetst. Voor professionals zijn er inspiratiesessies en trainingen,

INHOUDSOPGAVE

36

zoals het ‘coachingstraject positieve gezondheid’. Daarnaast zijn er vijf verschillende actiegroepen actief, die uitvoering geven aan plan-nen met betrekking tot o.a. de volgende thema’s: preventie van roken, overmatig alcoholgebruik, drugs, inclusieve samenleving, psychische weerbaarheid jeugd en positieve gezondheid. Dit heeft geleid tot een uiteenlopend aanbod voor onze inwoners, zoals wandelgroepen, kookworkshops op Reggesteyn, aanbod om te stoppen met roken, cursus ‘stress de baas’ en valpreventie. Psychische weerbaarheid jeugd Op basis van onderzoek kwam naar voren dat de mentale gezondheid van jeugdigen extra aandacht behoeft. Dit is opgepakt vanuit het Lokaal Preventieakkoord en in 2022 is daar extra aandacht aan besteed. Zo zijn er ouderavonden over mentale gezondheid met bekende sprekers, workshops en een informatiemarkt op Reggesteyn voorbereid, die plaatsvinden maart 2023. Gezonde Jeugd gezonde toekomst – JOGG De gemeente Hellendoorn is per 1 februari 2022 een samenwerking aangegaan met stichting JOGG en sindsdien een JOGG-gemeente. Het afgelopen jaar is er een plan van aanpak geschreven en door middel van verschillende acties hebben we intern en extern draagvlak gecreëerd. Zo is er deelgenomen aan JOGG-bijeenkomsten en een inspiratiesessie georganiseerd om JOGG meer bekendheid te geven.

Daarnaast heeft onze JOGG-regisseur diverse gesprekken gevoerd om het netwerk en de bekendheid rondom JOGG in de gemeente Hellendoorn te vergroten. We hebben deelgenomen aan een campagne om te stimuleren dat kinderen groenten en fruit eten. Loes Sinds 1 juli 2022 is de gemeente Hellendoorn aangesloten bij het regionale opvoedplatform ‘Loes’. Op de website van ‘Loes’ kunnen onze inwoners terecht voor praktische tips over een gezonde zwangerschap, bevalling, kraamtijd, opvoeden en gezond opgroeien. Naast tips worden er ook cursussen, webinars en een nieuwsbrief aangeboden. Lokaal kunnen ouders met hun vragen terecht bij twee opvoedondersteuners. In 2022 is er vooral ingezet op het vergroten van de naamsbekendheid van ‘Loes’ in onze gemeente. Op 6 oktober waren zo’n 220 ouders en opvoeders aanwezig bij het feestelijke startmoment en de opvoedtheatervoorstelling ‘Good Better Best’. De Loes website werd afgelopen jaar bezocht door 454.750 unieke bezoekers. Via social media zijn 146.743 ouders bereikt in Twente. Onze opvoedondersteuners hebben 15 inwoners ondersteund. Infectiepreventie In 2022 was er net als andere jaren aandacht voor vaccinatie van baby’s, kinderen en tieners tegen ernstige infectieziekten. Met ingang van 1 januari 2022 is het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) uitgebreid met de vaccinatie tegen humaan papillomavirus (HPV) bij jongens.

De preventie van en vaccinatie tegen corona hebben ook in 2022 aandacht gevraagd. De coronapandemie is aan het eind van 2022 afgevlakt. De vaccinatielocatie in Nijverdal is in het najaar gesloten. In het najaar van 2022 is de exotische mug, ook wel tijgermug, aangetroffen in de wijk Noetsele in Nijverdal. De Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit heeft zoveel mogelijk broedplaatsen verwijderd en behandeld met een larvendodend middel. Ook zijn er muggenvallen met lokstoffen geplaatst om te monitoren. Er hebben bestrijdingsactiviteiten plaatsgevonden. In de gemeente is in 2022 Psittacosis (papagaaienziekte) geconstateerd. De benodigde maatregelen zijn getroffen, waarna de besmettingsverklaring is ingetrokken. Bij sportaccommodaties is een normoverschrijding van legionellabacteriën aangetroffen. Met de inzet van maatregelen, waaronder thermische spoeling, is het probleem opgelost.

INHOUDSOPGAVE

37

DE JUISTE ZORG OP DE JUISTE PLEK Passende ondersteuning (Doorbraakmethode) De Doorbraakmethode is een gestandaardiseerde manier om maatwerk mogelijk te maken voor huishoudens, die vastzitten in problemen op meerdere gebieden. Met de vaststelling van het projectplan ging het college op 1 februari 2022 akkoord met de invoering van de Doorbraakmethode binnen het Sociaal Domein in de periode 2022 tot en met 2024. De raad stelde op 8 maart 2022 de benodigde projectgelden beschikbaar. Een projectgroep, bestaande uit consulenten van Jeugdwet, Wmo en Participatiewet, is begin 2022 gestart met de Doorbraakmethode. Begin 2023 verschijnt een tussenevaluatie over het eerste jaar. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Beschermd wonen (BW) en maatschappelijke opvang (MO) zijn centrumgemeentetaken die de gemeente Almelo op basis van de Wmo 2015 en bestuurlijke afspraken tussen het Rijk en de VNG uitvoert voor de gemeenten uit de regio te weten Almelo, Hellendoorn, Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand en Wierden. Het Rijk is een traject gestart om de verantwoordelijkheid voor BW bij de afzonderlijke gemeenten te leggen door te decentraliseren. Ter vervanging van de landelijke bestuurlijke afspraken heeft de VNG de Norm voor Opdrachtgeverschap BW en MO (NvO BW/MO) vastgesteld. Hierin is geregeld dat er een vorm van regionale samenwerking voor BW moet blijven.

Dit omdat het een gespecialiseerde vorm van zorg betreft die voor een gemeente alleen lastig te organiseren is. Gevolg van deze landelijke besluitvorming is dat we samen met de regiogemeenten onze samenwerkingsafspraken op een nieuwe manier moeten vastleggen. In 2022 heeft de Raad de Visie op Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang regio Almelo vastgesteld. Daarnaast heeft de Raad het college toestemming verleend om de Centrumgemeenteregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang regio Almelo 2022 – 2026 aan te gaan. Samenwerking met ketenpartners Het afgelopen jaar hebben we aandacht besteed aan de groepsindicaties binnen de jeugdhulp. We zijn met diverse lokale jeugdhulpaanbieders in gesprek gegaan over de hulpvragen van ouders/jeugdigen. We hebben hierbij ingezoomd op wanneer er sprake is van Jeugdhulp en wanneer iets beter past in het voorliggend veld. Met name dit laatste moet nog verder ontwikkeld en uitgedacht worden. De makelaars Sociaal Domein zijn gestart met het maken van een halfjaarlijkse nieuwsbrief om de huisartsen en jeugdartsen in de gemeente Hellendoorn te informeren over (nieuw) aanbod in het voorliggend veld. De makelaars hebben ook ingezet op het contact met de jeugdartsen en de jeugdverpleegkundigen. Sindsdien worden de makelaars meer benaderd voor overleg over casuïstiek.

De pilot schoolzorgondersteuners is verlengd en uitgebreid met de inzet van de NPO gelden. Doel van deze pilot is het verbinden van onderwijs en zorg en het vroegtijdig opsporen van problematiek. Op zes basisscholen werkt nu een schoolzorgondersteuner in plaats van het schoolmaatschappelijk werk, vier uur per week per school. De eerste resultaten zijn positief. Preventieve aanpak (complexe) echtscheidingsproblematiek De eerste maanden van 2022 heeft een werkgroep, bestaande uit professionals die werken met de doelgroep, een plan van aanpak voor 2022 en 2023 opgesteld. Er is voor gekozen om in 2022 met drie projecten te starten. Het gaat om deskundigheidsbevordering en vroegsignalering in het onderwijs, het realiseren van een informatieknooppunt voor inwoners en deelname aan de regionale pilot gebruik risicotaxatie-instrument in de gemeentelijke toegang. In september/oktober 2022 zijn er projectleiders gekoppeld aan de drie projecten. Het vierde kwartaal 2022 is er vooral veel voorbereidend werk verricht. De start van het project informatieknooppunt voor inwoners is door personele omstandigheden doorgeschoven naar 2023.

INHOUDSOPGAVE

38

EEN ‘ZO THUIS MOGELIJK’ LEVEN Zorg, gericht op zelfredzaamheid en mantelzorger Op basis van de input uit gesprekken over de startnotitie Coaching Zelfstandig Leven van eind 2021 heeft het college in oktober 2022 een Plan van Aanpak Coaching Zelfstandig Leven vastgesteld met drie actielijnen. Voor de actielijn, die betrekking heeft op inwoners met beginnende gezondheidsklachten, heeft het college het projectplan Blijf Actief Thuis vastgesteld. In november 2022 zijn De Welle en gemeente gestart met de uitvoering van dit samen ontwikkelde project. De Hellendoornse aanpak is één van de koplopers in het regionale project Reablement van Twentse Koers. Doel is om onze inwoners zo lang mogelijk fit, zelfstandig en daarmee onafhankelijk van steeds schaarser wordende professionele zorg en ondersteuning te houden. Visie Wonen en Zorg In 2022 is de Visie Wonen en Zorg vastgesteld door de raad. Het afwegingskader uit deze visie wordt gebruikt om nieuwe woon-zorginitiatieven te beoordelen. Beschikbaarheid van meer pleeggezinnen en gastgezinnen Soms is het nodig dat kinderen (tijdelijk) worden opgevangen of kunnen opgroeien in een ander huishouden. In 2022 hebben we een lokale bijeenkomst georganiseerd, vanwege het tekort aan pleeggezinnen in Twente. Dit in samenwerking met de aanbieders van pleegzorg. De opkomst was hoog: 22 geïnteresseerden.

Opvolging en evaluatie wordt in 2023 gerealiseerd. DOELMATIG EN KOSTENBEWUST ORGANISEREN Kadernota Sociaal Domein Door personele krapte en andere prioriteiten zijn we er dit jaar niet in geslaagd om een overkoepelend beleidskader voor het Sociaal en Maatschappelijk domein vast te stellen. De behoefte eraan is er onverminderd en de voorbereidingen om te komen tot een visie zijn in volle gang. Sociaal plein Medio 2022 is de pilot ‘Sociaal plein’ afgerond. Besloten is om het sociaal-plein-overleg om te zetten naar een structurele werkwijze, omdat dit een wezenlijke bijdrage levert aan het meer integraal benaderen van problematiek. Ook is besloten om de stap naar een integrale fysieke toegang niet te zetten, omdat de verwachte meerwaarde daarvan onvoldoende is. Kwaliteitstoezicht en handhaving In maart 2022 is de ‘Beleidsvisie toezicht en handhaving in het sociaal domein’ vastgesteld. In deze visie is vastgelegd dat we met een lokale toezichthouder gaan werken om onze controlerende en toezichthoudende taak beter uit te voeren. Kritisch kijken naar verleende jeugdhulp In 2022 hebben de makelaars Sociaal domein controle uitgevoerd, maar vooral afstemming gezocht over de binnenkomende indicaties die gesteld zijn door de externe verwijzers. Hierin is specifiek aandacht geweest voor het verbeteren van de samenwerking onderling. In 2022 is 54,9% van de verwijzingen door externen gedaan.

Daarnaast is ook intern kritisch gekeken naar de jeugdhulpverwijzingen door o.a. meer gebruik te maken van Qlik Sense en daarin gezamenlijk te kijken naar wat opvalt en waarin we mogelijk verbetering kunnen aanbrengen. Zowel voor de gemeentelijke toegang als voor de externe verwijzers. Aanpak wachtlijsten specialistische jeugdhulp In 2022 is er in regionaal verband een plan van aanpak voor 2022-2024 geschreven. Het plan is om de komende jaren in te zetten op het beïnvloeden van de instroom van de jeugdhulp, het inzetten van een transformatiepoli, het ontwikkelen van monitors en het analyseren van casussen van JBOV en diverse gemeentelijke toegangen. Om de wachtlijsten ook lokaal aan te pakken is in mei 2022 gestart met een pilot gezinswerker.

INHOUDSOPGAVE

39

De gezinswerker was in 2022 betrokken bij 37 gezinnen uit onze gemeente. Eind 2022 is een tussenevaluatie uitgevoerd om de eerste resultaten van de pilot in kaart te brengen. Die zijn veelbelovend. De gezinswerker bood in de tot nu toe afgeronde casussen snelle en goede ondersteuning. Een eerste effectmeting toont aan dat de wachttijden voor ouders en kinderen het afgelopen half jaar zijn afgenomen en er minder verwijzingen naar geïndiceerde jeugdhulp hebben plaatsgevonden. Het aantal afgeronde casussen is nog beperkt. Het is de bedoeling de pilot in ieder geval tot het einde van 2023 te continueren om meer data te kunnen verzamelen. Woonplaatsbeginsel jeugd Op 1 januari 2022 is het woonplaatsbeginsel jeugd veranderd. In de nieuwe definitie ligt de verantwoordelijkheid bij de gemeente waar de jeugdige zijn woonadres heeft volgens de Basisregistratie Personen (de BRP). Deze definitie is van toepassing voor jeugdhulp zonder verblijf. Bij jeugdhulp met verblijf is de woonplaats: de gemeente waar de jeugdige onmiddellijk voorafgaande aan zijn verblijf zijn woonadres had in de zin van de Wet basisregistratie personen. De gemeente waar de jeugdige vandaan komt, blijft dus verantwoordelijk voor de jeugdige en voor de kosten van de jeugdhulp voor deze jeugdige. Dit was een behoorlijke administratieve exercitie.

Voor de gemeente Hellendoorn betekende dit een uitname uit het gemeentefonds van ruim € 950.000,--. Achteraf zien we dat de kosten met hetzelfde bedrag verlaagd is. Het woonplaatsbeginsel is budgettair neutraal verlopen. Personeelstekort HO Door een hoog verzuimpercentage, zeker aan het begin van het jaar, en door krapte op de arbeidsmarkt hadden inwoners vaker te maken met uitval van huishoudelijke hulp of moesten nieuwe cliënten langer wachten voordat de hulp kon starten. Dit is een trend die naar verwachting doorzet. Het aantal ouderen neemt toe en de arbeidsmarkt blijft naar verwachting krap. Lange wachttijden in de GGZ We zien al langere tijd dat de wachttijden voor de GGZ lang zijn en toenemen. Met name bij complexe vraagstukken zijn de wachttijden lang. We zien dit zowel bij de jeugd-ggz, waarvoor wij als gemeente verantwoordelijk zijn, als bij de GGZ voor volwassenen. Bij de jeugd GGZ groeit het aantal kinderen en jongeren dat psychische hulp nodig heeft en hun problemen worden ernstiger. Bestaande knelpunten in de jeugd-ggz zijn door de coronacrisis verscherpt. Binnen Samen14 wordt hard gewerkt aan het verkleinen van deze problematiek. Bij de ggz voor volwassenen zien we de effecten van de lange wachttijden terug in de Wmo, bijvoorbeeld in bij de begeleiding, waar de problematiek heftiger en complexer wordt.

Uitvoeren hervormingsagenda jeugdhulp 2022-2028 De landelijke Hervormingsagenda Jeugd is niet vastgesteld in 2022. Gesprekken hierover tussen het Rijk, gemeenten, aanbieders, professionals en cliënten zijn begin februari 2023 nog gaande. Vooruitlopend op de landelijke hervormingsagenda zijn er in 2022 door ons al wel maatregelen opgepakt, die terug te vinden zijn in de concept hervormingsagenda. Regionaal gaat het bijvoorbeeld om het starten van een project gericht op de afbouw van de residentiële hulp en gesloten jeugdzorg en het aantrekken van een projectleider om regionaal uitvoering te geven aan het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Lokaal hebben we in 2022 een start gemaakt met het werken met de Doorbraakmethode. Ook is er gewerkt aan meer afbakening van de jeugdhulpplicht door preciezere definities in interne werkinstructies en de (concept) beleidsregels op te nemen. Verder sluiten ook de realisatie van onze twee onderwijs-zorg pilots (schoolzorgondersteuners en collectief arrangeren), het opvoedplatform van Loes en een preventieve aanpak voor (complexe) echtscheidingen aan op de aangekondigde maatregelen uit de concept hervormingsagenda. Voorbereiding op inkopen/aanbestedingen van de Jeugd In 2022 zijn de voorbereidingen gestart van de inkoop jeugd. De huidige contracten lopen af en moeten opnieuw worden aanbesteed.

Hiervoor is een strategisch inkoopdocument opgesteld dat momenteel dient als uitgangspunt voor de doorontwikkeling van het Twents Model. Verder heeft er in 2022 de besluitvorming plaatsgevonden dat er per 1 januari 2025 de jeugdhulp regionaal wordt ingekocht.

INHOUDSOPGAVE

40

Voorbereiding op inkopen/aanbestedingen van Wmo en doelgroepenvervoer Het college heeft in het voorjaar van 2022 een notitie Inkoop Wmo vastgesteld ter voorbereiding op de komende aanbestedingen. Huishoudelijke ondersteuning Het lopende contract voor huishoudelijke ondersteuning is met één jaar verlengd tot en met 31 december 2023. Per 1 januari 2024 moeten er nieuwe contracten worden afgesloten. In augustus 2022 heeft het college besloten om aan te sluiten bij de door de gemeente Enschede georganiseerde regionale aanbesteding voor de Huishoudelijke Ondersteuning. In het najaar van 2022 zijn in regionaal verband dialooggesprekken gevoerd met zorgaanbieders als input voor de in 2023 te houden aanbesteding. Begeleiding en dagbesteding De regionale contracten voor de maatwerkvoorzieningen begeleiding en dagbesteding zijn met twee jaar verlengd tot en met 31 december 2024. Per 1 januari 2025 moeten er nieuwe contracten worden afgesloten voor deze maatwerkvoorzieningen. In 2022 zijn de voorbereidingen voor dit inkooptraject gestart. Doelgroepenvervoer Eind september 2022 besloten wij samen met negen andere Twentse gemeenten het doelgroepenvervoer opnieuw in te kopen per 1 augustus 2023. Begin oktober informeerden wij u daarover. Voor de inkoop stelden wij een bestek op en de inhoud daarvan stemden we af met de Wmo raad en de begeleidingscommissie leerlingenvervoer.

Begin december 2022 is de aanbesteding van het doelgroepenvervoer gepubliceerd. Integrale samenwerking sociaal en maatschappelijk domein In 2022 hebben we in de organisatie gewerkt aan meer verbinding en een meer integrale werkwijze in de hele keten van gezondheid – welzijn – ondersteuning – zorg. Op de inhoud is een verkenning gedaan naar trends en ontwikkelingen en naar de rol die het maatschappelijk en sociaal domein hierbij hebben. De voorbereidingen om te komen tot een integrale visie zijn gestart.

INHOUDSOPGAVE

41

REALISATIE BATEN EN LASTEN bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Rekening 2021

Saldo van baten en lasten Lasten Jeugd en gezin Maatschappelijk werk/slachtofferhulp Sociaal en cultureel werk Buurt en clubhuizen Hygienebegeleiding Kinderopvang Preventie en clientondersteuning Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening Verstrekking Hulpmiddelen Begeleiding en dagbesteding WMO (Onderst. 1 en 2) Verblijf en woonvoorziening Huishoudelijke ondersteuning Vervoer 18+ Jeugdzorg - specialistische zorg Inloop GGZ, maatschappelijke opvang, vrouwenopv. Jeugdbescherming en Jeugdreclassering Volksgezondheid Totaal Lasten

- 43 - 411 - 1.868 - 289 - 135 - 497 - 1.542 - 1.690 - 3.966 -6 - 3.887 - 1.127 - 6.462 - 1.760 - 1.557 - 25.241

- 78 - 414 - 2.018 - 245 - 136 - 457 - 1.728 - 1.612 - 3.855 - 18 - 3.668 - 1.083 - 6.817 - 1.605 - 1.613 - 25.349

- 70 - 411 - 2.003 - 196 - 113 - 398 - 1.664 - 1.756 - 3.829 - 23 - 3.669 - 1.011 - 6.348 - 1.295 - 1.713 - 24.500

8V 3V 15 V 48 V 23 V 59 V 65 V - 144 N 26 V -5N -1N 72 V 469 V 311 V - 100 N 849 V

- 215 - 395 - 1.939 - 271 - 113 - 351 - 1.484 - 1.555 - 3.803 -7 - 3.553 - 843 - 7.660 -0 - 1.496 - 1.558 - 25.244

Baten Sociaal en cultureel werk Buurt en clubhuizen Hygienebegeleiding Kinderopvang Preventie en clientondersteuning Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening Verstrekking Hulpmiddelen Begeleiding en dagbesteding WMO (Onderst. 1 en 2) Vervoer 18+ Volksgezondheid Totaal Baten

9 162 24 50 250 50 544

2 191 24 8 48 60 1.112 81 1.526

2 226 8 8 56 105 1.122 78 1.607

0V 36 V - 16 N 0V 8V 45 V 10 V -3N 81 V

12 224 12 33 7 64 828 27 31 1.238

- 24.697

- 23.823

- 22.893

930 V

- 24.006

Mutatie reserves Toevoegingen

- 50

- 50

- 50

-

-

Onttrekkingen

-

-

2

2V

44

Mutatie reserves

- 50

- 50

- 48

2V

44

- 24.747

- 23.873

- 22.941

932 V

- 23.962

02 Jeugd en WMO

Saldo van baten en lasten

Resultaat

INHOUDSOPGAVE

42

BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Buurt- en clubhuizen Preventie en clientondersteuning Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening Begeleiding en dagbesteding Vervoer 18+ Jeugdzorg- specialistische zorg Jeugdbescherming en Jeugdreclassering

84 V 59 V 72 V 36 V 69 V 469 V 311 V

Totaal voordelen

1.100 V

Nadelen Verstrekking hulpmiddelen Volksgezondheid

- 99 N - 100 N

Totaal nadelen

- 199 N

Overige afwijkingen

31 V

Totaal afwijkingen

932 V

Het voordeel op preventie en clientondersteuning is vooral een gevolg van de ontstane vertraging in de uitvoering van het Innovatiefonds. De beoordeling van de ingediende ideeën en de toekenning van de subsidie vindt plaats in 2023. Voorgesteld wordt om het benodigde bedrag via de resultaatsbestemming over te hevelen naar boekjaar 2023. Verder zien we op het product Vervoer een voordeel ten gevolge van lagere kosten van vervoer naar dagbestedingslocaties. In de tweede helft van het jaar is minder gebruik gemaakt van deze vervoersvorm dan op basis van ervaringscijfers te verwachten was. Een belangrijk nadeel doet zich voor op het product Verstrekking hulpmiddelen. Het nadeel heeft betrekking op het onderdeel Wonen. Bij de najaarsrapportage is de inschatting gemaakt dat een deel van de uitgaven in 2023 zouden plaatsvinden, dit is uiteindelijk toch 2022 geworden. Tevens is in de laatste maanden naar verhouding meer uitgegeven aan rolstoelen en vervoersvoorzieningen dan bij de najaarsrapportage op basis van het uitgavenpatroon in de eerste maanden van het jaar werd verwacht, waardoor de aframing deels onterecht is gebleken. De voordelen op Jeugdzorg- specialistische zorg en Jeugdbescherming en Jeugdreclassering zijn ontstaan door een combinatie van factoren.

Zo zien we de trend dat er minder gebruik gemaakt wordt van het Persoonsgebonden Budget (PGB), zijn verwachte nabetalingen aan zorgaanbieders over 2022 uitgebleven, hebben we een voordeel op wonen en verblijf Jeugd, onder andere ten gevolge van het woonplaatsbeginsel en zijn de nagekomen kosten over 2021 lager gebleken dan verwacht bij de jaarrekening 2021. Voor een uitgebreide analyse van de verschillen in het programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 6 Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

INHOUDSOPGAVE

43

PROGRAMMA 3:

CULTUUR, ONDERWIJS EN SPORT BESTUURLIJK VERANTWOORDELIJK VOOR DIT PROGRAMMA: ■ Peter Lage Venterink INLEIDING Iedere inwoner, jong of oud, ongeacht het opleidingsniveau, de sociaaleconomische of culturele achtergrond, taal, huidskleur, gender, seksuele voorkeur, religie of beperking moet zich thuis kunnen voelen binnen de gemeente Hellendoorn. Een ‘thuis’ waar, of dat het nu gaat om cultuur, onderwijs of sport, de gemene deler in de ontmoeting, de zingeving of de ontwikkeling zit die mensen daarin ervaren of doormaken. Meedoen is van groot belang. Sport en cultuur (in verenigingen) zijn daarbij onmisbaar. Goed en bereikbaar onderwijs vormt de basis. Afgelopen jaar heeft de gemeente Hellendoorn als symbool van tolerantie een regenboogzebrapad aangelegd. Ondanks het feit dat er ook andere geluiden worden gehoord, blijft de gemeente Hellendoorn uitdragen dat iedereen welkom is! In 2022 is formatie vrijgemaakt voor het thema inclusie, zodat in 2023 een agenda gepresenteerd kan worden, waarin de doelstellingen en gewenste effecten op dit gebied nader zijn geformuleerd. Naast alle ontwikkelingen die in dit hoofdstuk beschreven staan is afgelopen jaar geïnvesteerd in de inzet van onze leerplichtambtenaar.

Door de ruimere capaciteit op het gebied van leerplicht zijn de banden met de scholen versterkt, kan er sneller geschakeld worden bij verzuim en worden er preventieve interventies gepleegd om langdurig verzuim te voorkomen.

KADERSTELLENDE NOTA’S ■ Sport- en Beweegnota 2016-2019 ‘Samen in beweging’ (raadsbesluit 020620 Verlenging looptijd nota tot 1 januari 2023) ■ Notitie onderwijshuisvesting in de gemeente Hellendoorn 2017-2031 (2016) ■ Cultuurvisie 2018 (CultuurCaravaan) ■ Omgevingsvisie Natuurlijk Avontuurlijk (2015) ■ Kwaliteitskader Voor- en Vroegsschoolse Educatie gemeente Hellendoorn 2022-2026 In 2023 zal er uitvoering gegeven worden aan de opdracht van de raad om een integrale visie op het sociaal en maatschappelijk domein te ontwikkelen. Deze visie zal na vaststelling door de raad vertaald worden in concrete doelen en inspanningen. Dit in samenspraak met ketenpartners, zodat het vertaald kan worden in prestatieafspraken en actieplannen op de diverse onderdelen.

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 3. Goede gezondheid en welzijn We zetten in op preventie door o.a. het opstellen van een sport- en preventieakkoord. Het cultuurbeleid zorgt voor activiteiten die educatie en ontplooiing bieden. Daarnaast dragen wij zorg voor kwalitatief goede voorzieningen, waarmee wij culturele en sportactiviteiten faciliteren. 4. Kwaliteitsonderwijs Door ons te richten op goed basis-, voortgezet en hoger onderwijs voor iedereen en te stimuleren dat alle leerlingen kennis en vaardigheden opdoen met betrekking tot duurzame ontwikkeling, culturele diversiteit, wereldburgerschap en wij zorgen voor kind- en handicapvriendelijke onderwijsfaciliteiten. Daarnaast zetten wij in op het bestrijden van leer- en ontwikkelingsachterstanden bij jonge kinderen, bieden wij bewegingsonderwijs en dragen zorg voor goede onderwijshuisvesting.

INHOUDSOPGAVE

44

10. Ongelijkheid verminderen Door in te zetten op voorschoolse educatie willen we al vroegtijdig alle kinderen gelijke kansen bieden. Door de maatregelen om het coronavirus een halt toe te roepen, zoals het fysiek sluiten van scholen, werden de meest kwetsbare kinderen het hardst getroffen. Om die reden hebben we samen met relevante partners verschillende projecten opgezet om die achterstanden in te lopen. Het project VVE Thuis is daar een voorbeeld van. Binnen dit project wordt gewerkt van aan de taalvaardigheid van de jongste kinderen met de focus op taal thuis. Ook zijn we er, samen met het werkveld, in geslaagd twee coaches in te zetten om door corona opgelopen achterstanden bij kinderen met een vluchtgeschiedenis in te lopen. Ook extra inzet van de toekomstcoach helpt om corona gerelateerde achterstanden in te lopen. 17. Partnerschappen om doelstellingen te bereiken Door een integrale benadering (in het komende jaar in gezamenlijkheid formuleren van een integrale visie) zal verder vormgegeven worden aan een netwerkgerichte ketenaanpak en worden partnerschappen verstevigd en gesloten om doelstellingen te bereiken die zich richten op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden.

WAT WE WILDEN BEREIKEN

Speerpunten

Realisatie

3.01

Wij zijn een overeenkomst met Reggesteyn aangegaan om een onderwijsgebouw te realiseren dat aan de huidige en toekomstige eisen voldoet. Reggesteyn is nu aan zet en treft de bouwvoorbereiding.

3.02

We participeren bij de uitvoering van de Twentse Visie Sport en Bewegen.

3.03

3.07

Talentherkenning en talentontwikkeling is onderdeel van de Twentse Visie Sporten en Bewegen, dit loopt door. We blijven ons richten op vergroting van de maatschappelijke rol van verenigingen en blijven mede invulling geven aan acties uit het Uitvoeringsprogramma Publieke Gezondheid en Lokaal Preventieakkoord. We volgen de ontwikkelingen van de effecten van rubberinfill bij kunstgrasvelden en het gebruik van de non-infillvelden. We zetten in op een definitieve invulling en verdere versterking van de horecavoorziening en -exploitatie bij Het Ravijn – zwem sport zorg –. Wij subsidiëren de lokale omroep Hoi.

3.08

Uitvoeren van de Cultuurvisie, samen met de samenleving.

3.09

Samen met inwoners wordt de CultuurCaravaan blijvend vormgegeven.

3.10

Vaststellen van een Kwaliteitskader Voorschoolse Educatie gemeente Hellendoorn 2022-2026.

3.11

Wij geven uitvoering aan 'De Twentse Belofte'.

3.12

Wij komen samen met de schoolbesturen tot een Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs gemeente Hellendoorn.

3.04

3.05 3.06

INHOUDSOPGAVE

45

F C C C C F C C C C C F

WAT WE ONDERNAMEN Historische Kring Hellendoorn Nijverdal De Historische Kring heeft de voormalige pastorie van de RK kerk aan de Grotestraat met enorme inzet van vele vrijwilligers en met oog voor historische details verbouwd tot een Historisch Centrum, genaamd d’Oale Pastorie. Hier kan iedereen terecht voor exposities, educatie, lezingen, historisch- en stamboomonderzoek. De Historische Kring werkt daarnaast steeds meer samen met andere maatschappelijke, culturele en educatieve organisaties. Voor de duur van drie jaar ontvangt de Historische Kring een bijdrage van € 25.000,-- per jaar. Op verzoek van de raad zal in het derde jaar een evaluatie plaatsvinden rondom de besteding van deze middelen. ZINiN Voor het ZINiN Theater was de heropening in maart een absoluut hoogtepunt. Als vanouds kon de theaterbrochure weer worden gepresenteerd tijdens een feestelijke avond en daarna kon met een gerust hart worden geconstateerd dat de bezoekers de weg naar het theater weer wisten te vinden. Wel ligt het ‘beslismoment’ om een voorstelling te bezoeken wat later in de tijd: pas op het laatste moment kopen de bezoekers hun kaartje. De zomer van 2022 was er een voor in de boeken, met ruim 4.000 bezoekers in het openluchttheater (OTN). ZINiN Bibliotheek In maart werd de 17e bibliotheek op school (dBos) geopend op De Veenbrug in Daarlerveen.

Daarnaast werd in diezelfde maand het negen weken durende leesbevorderingsproject gestart voor leerlingen van de groepen 5 en 6 tijdens ‘Scoor een Boek’. In april kwamen er ruim 200 kinderen uit de groepen 1 en 2 met hun ouders naar de bibliotheek voor een ontdekkingsprogramma ‘Op pad in Prentenboekenland’ en in juni vond de eerste heuse ‘Boekstartochtend’ voor alle baby’s van 0 tot 2,5 jaar plaats. Het leesbevorderingsprogramma ‘Vakantielezen’ voor alle groepen 3 werd voor het eerst op school gelanceerd, waarna de leerlingen met hun ouders een bezoek aan de bibliotheek brachten. In september ging het nieuwe schooljaar van start met een nieuwe dienst, namelijk het wekelijks ZINiN voorleesuurtje voor alle kinderen van circa 1½ tot 4 jaar. Daarnaast was het mogelijk om fysiek de cursussen Klik & Tik, de Basis, Digisterker en een stukje van Digivitaler van start te laten gaan. Tevens waren er de onlineactiviteiten voor mensen die een baan zochten, wilden veranderen van werk of hun CV op een goede manier wilden bijhouden. Ook is het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) van start gegaan. ZINiN BreinReis In oktober ging het MaakLab van start, een hoogtepunt voor de ZINiN Bibliotheek. Dit MaakLab wordt ondersteund door veel interne, maar ook externe partijen, professionals en vrijwilligers. Het MaakLab wordt in de nabije toekomst nog officieel geopend.

In het najaar 2022 waren er de ZINiN BreinReis senior en junior cursussen en workshops, die in samenwerking met de Sterrenwacht werden gehouden en goed werden bezocht. Ook hier werd het opheffen van de coronabeperkingen als zeer prettig ervaren: de BreinReis en schoolvoorstellingen konden weer fysiek in het ZINiN Theater plaatsvinden. CultuurCaravaan In 2022 heeft de CultuurCaravaan met haar cultuurteam gezocht naar een goede opvolger van de cultuurburgemeester. Er is een oproep gedaan aan inwoners om geschikte kandidaten aan te leveren. Het cultuurteam heeft de kandidaten met elkaar beoordeeld en samen gekozen voor een top 3 aan mogelijke opvolgers. Met de nummer 1 is contact gezocht en deze persoon heeft aangegeven graag op het verzoek in te gaan. Op 9 februari 2023 is Jan Verhoek, voor de komende twee jaar, benoemd als nieuwe cultuurburgemeester van de gemeente Hellendoorn. Tot slot is er in 2022 een nieuwe werkgroep gestart met de naam ‘verborgen helden’. Deze werkgroep wil de inwoners die in de Tweede Wereldoorlog zijn opgeroepen en ook daadwerkelijk gediend hebben op een speciale manier eren. Kwaliteitskader VVE Belangrijke voorzieningen in het leven van kinderen zijn de kinderopvang, de bibliotheek en het welzijnswerk. Die dragen allemaal bij aan de ontwikkeling van kinderen. Wij willen dat deze door ons gesubsidieerde organisaties

INHOUDSOPGAVE

46

elkaar versterken en hebben daar in 2022 verder op ingezet. Daarnaast bestrijden wij door middel van voorschoolse educatie achterstanden bij jonge kinderen. Met een kwaliteitskader voorschoolse educatie gemeente Hellendoorn 2022-2026 geven wij vorm aan een hoogwaardig voorschools aanbod. Onderwijshuisvesting CSG Reggesteyn Het bestuur van CSG Reggesteyn heeft in 2022 de aanbesteding gehouden voor de te realiseren gecentraliseerde onderwijshuisvesting. Op basis van de inschrijvingen is gebleken dat de kosten hoger uitvallen dan de raming uit 2019, waarvoor wij als gemeente een garantstelling hebben afgegeven. Dit op basis van het raadsbesluit van 9 juli 2019. Momenteel wordt onderzocht of en hoe de gewenste gecentraliseerde onderwijshuisvesting toch gerealiseerd kan worden. MFA De Ark In 2021 is de beslissing genomen om de helft van de kosten voor transformatie van het multi-functionele deel van MFA De Ark tot school voor onze rekening te nemen. Het schoolbestuur van Stichting Ieder Kind Telt (St. IKT) is bouwheer en draagt de andere helft van de kosten. Door de inflatie vallen de bouwkosten hoger uit. Het schoolbestuur wil haar bijdrage aan de transformatie ophogen, mits de gemeente dat ook doet. Inmiddels is de beslissing genomen om hiermee in te stemmen.

Overige onderwijshuisvestingsaanvragen Dit jaar zijn er drie aanvragen voorzieningen huisvesting onderwijs in behandeling genomen: twee van St. IKT en één van Speciaal Onderwijs Twente Oost Gelderland (SOTOG). St. IKT vroeg om uitbreiding van het schoolgebouw van de Pr. Beatrixschool en geld voor de inrichting daarvan. Op basis van het aantal leerlingen en de leerlingenprognose heeft het schoolbestuur inderdaad recht op een groter schoolgebouw. Op deze aanvraag is dan ook positief beschikt. Hetzelfde schoolbestuur vroeg vervangende nieuwbouw voor basisschool De Veenbrug. Op die laatste aanvraag is negatief beschikt. Wel is er een onderzoek gestart naar het binnenklimaat van het gebouw. Constructief kan het gebouw namelijk nog wel een paar jaar mee. De vraag is echter of het binnenklimaat langer uitstel verdraagt. Hetzelfde schoolbestuur vroeg vervangende nieuwbouw voor basisschool De Veenbrug. Op die laatste aanvraag is negatief beschikt. Constructief kan het gebouw namelijk nog wel een paar jaar mee. Wel is er in december 2022 een onderzoek gestart naar het binnenklimaat van het gebouw door een hierin gespecialiseerd bureau. In het eerste kwartaal van 2023 zijn de onderzoeksresultaten opgeleverd. Hieruit blijkt dat het gewenst is de nieuwbouw van CBS De Veenbrug naar voren te schuiven. Geconstateerd is dat er bovengemiddeld veel klachten over het binnenklimaat.