GemeenteRekening Juli 2022 incl. accountantsverklaring

Deze klachten worden met name veroorzaakt door een, door lekkage, aangetaste dakplaat waarop schimmelgroei is aangetroffen. Doordat de plek is aangetroffen in een constructief element van het dak, komt hiermee de constructieve integriteit van het dak in gevaar. Sotog vroeg om extra ruimte voor de leerlingen van VSO De Elimschool. Hier is positief op beschikt door de schoolwoningen aan het Vederkruid 4 en 6 toe te wijzen. Op basis van het aantal leerlingen en de prognose heeft de school namelijk inderdaad recht op extra ruimte. Om strategische keuzes te maken t.a.v. de onderwijsvoorzieningen en om te bepalen hoe met investeringen om te gaan, zijn we in 2022 begonnen de aanbesteding voor het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) voor te bereiden. In een IHP leggen we samen met de schoolbesturen onze lange termijnvisie op de Hellendoornse onderwijsvoorzieningen vast. Twentse Belofte In 2022 gaven wij samen met het ROC van Twente en de andere Twentse gemeenten uitvoering aan het plan ‘De hernieuwde Twentse belofte’. Door middel van dit plan zorgen we samen met het onderwijs en de andere Twentse gemeenten dat zoveel mogelijk jongeren het onderwijs met succes afronden en voorkomen we dat jongeren te vroeg stoppen met hun opleiding.

Daarnaast is in 2022 de inzet van de leerplichtambtenaar verruimd, waardoor de verbinding met de scholen is versterkt en er vroegtijdig geschakeld kan worden om uitval of verzuim voorkomen kan worden.

INHOUDSOPGAVE

47

Leerlingenvervoer In 2022 bereidden wij de nieuwe verordening bekostiging leerlingenvervoer voor. De begeleidingscommissie leerlingenvervoer gaf advies over de concepttekst. In het eerste kwartaal van 2023 volgt besluitvorming over deze verordening. Omdat de kosten van het individuele leerlingenvervoer ten opzichte van het reguliere leerlingenvervoer vrij hoog waren, keken wij in 2022 hoe wij deze kosten terug konden brengen. Ten opzichte van 2021 gaven wij in 2022 bijna € 60.000,-- minder uit aan individueel leerlingenvervoer. Dit komt doordat we begin 2022 nog te maken hadden met een lockdown en doordat verschillende leerlingen die individueel leerlingenvervoer hadden examen deden, waarna zij geen leerlingenvervoer meer nodig hadden. Daarnaast werden leerlingen met individueel leerlingenvervoer na overleg met ouders/verzorgers gecombineerd waar het kon (leerlingen werden dan met één of twee andere leerlingen vervoerd), wat ook leidde tot een vermindering van het aantal individuele ritten leerlingenvervoer. Het leerlingenvervoer blijft echter een ’open einde regeling’, wat betekent dat wanneer een leerling recht heeft op (individueel) leerlingenvervoer, wij dit ook (willen) bieden. Daardoor kunnen wij niet aangeven of de vermindering van uitgaven structureel is. Wij vinden het belangrijk om de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van leerlingen zo goed mogelijk te stimuleren.

Om dit te bevorderen en in beeld te brengen, startten we in september 2022 met de pilot ’vervoersontwikkelingsplan per leerling’. Met 25 ouders/verzorgers van leerlingen die gebruik maken van het aangepast leerlingenvervoer, is gesproken over de ontwikkelingsmogelijkheden van de betreffende leerlingen ten aanzien van het vervoer van huis naar school en vice versa. In het vervoersontwikkelingsplan van de betreffende leerling legden we vast wat de leerling zelfstanding kan in het vervoer en wat de ontwikkelingskansen zijn op het gebied van zelfstandig reizen naar school. Wanneer de leerling zelfstandig leert reizen, wordt de zelfredzaamheid van de leerling vergroot. Bovendien is het gezonder om met het openbaar vervoer en/of fiets te reizen, dan gebracht te worden met het taxivervoer. Door het zelfstandig reizen krijgen leerlingen meer eigen verantwoordelijkheid. Dit leidt in de meeste gevallen tot het vergroten van de eigenwaarde waardoor de leerling (mentaal) sterker wordt en meer durft te ondernemen. Dit kan hen in de toekomst veel brengen en helpen bij hun verdere ontwikkeling. Het is niet voor iedere leerling haalbaar om zelfstandig te (gaan) reizen, een conclusie kan ook zijn dat de beschikking voor aangepast leerlingenvervoer voor meerdere jaren wordt afgegeven. Begin 2023 bespraken we de uitkomsten van deze pilot met de begeleidingscommissie leerlingenvervoer.

Gezonde school- en sportomgeving In 2022 hebben wij scholen en sportverenigingen o.a. betrokken bij het Lokaal Preventieakkoord, om samen met ons als gemeente, zorg, welzijnsorganisaties, bedrijven en GGD uitvoering te geven aan de plannen rondom gezonde scholen en sportverenigingen. Door een impuls te geven aan het bewegingsonderwijs en door o.a. het programma JOGG (Jongeren op Gezond Ge-wicht) en Cool2BFIT (een leefstijlprogramma voor kinderen met overgewicht/ obesitas, waarbij gewerkt wordt aan een gezondere leefstijl en een gezonder gewicht) wordt een gezonde en veilige school, sport en samenleving verder bevorderd. In samenwerking met NOC*NSF is er in 2022 voor alle sportverenigingen een terugkomdag VertrouwensContactPersoon (VCP) georganiseerd bij V.V. Hellendoorn, ten behoeve van een veilig sportklimaat. Daarnaast is het programma Cool2Bfit uitgevoerd door de sportjongerenwerker/ combinatiefunctionaris van Stichting De Welle. Actualisatie Sport- en beweegnota De gemeenteraad heeft op 2 juni 2020 ingestemd met verlenging van de Sport- en Beweegnota 2016-2019 ‘Samen in Beweging’ tot 1 januari 2023. In eerste instantie was het plan om in 2022 de sport- en beweegnota te actualiseren. Door alle ontwikkelingen die er spelen op het sociaal en maatschappelijk vlak is de keuze gemaakt om hier nog even mee te wachten.

De wens bestaat om voor het sociaal en maatschappelijk domein in 2023 een integrale visie te ontwikkelen waar sport en bewegen een verbindende factor zal zijn. Vervolgens zal de visie een vertaalslag krijgen naar doelen en inspanningen die geleverd moeten worden om de gewenste effecten te bereiken. Deze vertaalslag zal naar verwachting in de tweede helft van 2023 plaatsvinden.

INHOUDSOPGAVE

48

Herpositionering van de BLOS In de gemeente Hellendoorn zijn, via een instellingsbesluit, de bevoegdheden van het college van B&W op het gebied van sport en bewegen, overgedragen aan de Bestuurscommissie voor de Lichamelijke Opvoeding en de Sport. In het coalitieakkoord 2018-2022 was de vraag opgenomen of de BLOS vandaag de dag nog steeds de meest ideale organisatievorm is of dat een adviescommissie beter zou zijn. In het hoofdlijnenakkoord van het huidige college is dit vraagstuk eveneens opgenomen. Afgelopen jaren is een tweetal onderzoeken uitgevoerd en hebben er veel gesprekken plaatsgevonden met de leden van de BLOS. Momenteel is dit proces in de afrondende fase waarna het college op basis van een uitvoerig advies een beslissing zal nemen over de toekomst van de BLOS. Stijging energiekosten In het najaar 2022 heeft een aantal sportverenigingen in de BLOS-vergadering signalen afgegeven over de enorme stijging van energieprijzen door de oorlog in Oekraïne. Er zijn verenigingen die moeite hebben om de begroting sluitend te krijgen en zich genoodzaakt zien contributies en prijzen te verhogen. Om een beter beeld te krijgen van mogelijke knelpunten en omvang van de problematiek hebben wij eind 2022 geïnventariseerd bij sportverenigingen en –stichtingen die een eigen energierekening ontvangen.

De situatie wordt ook onderzocht bij andere lokale maatschappelijke organisaties dan sport. Het Rijk heeft ondersteuningsregelingen voor de sportsector in het leven geroepen. Verwachting is dat de regelingen in het tweede kwartaal 2023 worden opengesteld. Wij gaan de gewenste ondersteuning door de gemeente beoordelen voor de lokale maatschappelijke organisaties, aanvullend op de regelingen van het Rijk. Buitensportaccommodaties In 2022 heeft de Europese Commissie een voorstel gepresenteerd over een Europees verbod op het gebruik van bepaalde soorten infill in kunstgrasvelden. De Europese lidstaten moeten nog stemmen over dit voorstel. In 2023 wordt er duidelijkheid verwacht. Dan worden de gevolgen duidelijk voor de gemeentelijke kunstgrasvelden. Toplaagrenovaties Afgelopen jaren waren er veel klachten over de bespeelbaarheid van de nonfill kunstgrasvelden bij onder andere sportpark Smidserve en Gagelman. Na diverse pogingen om de bespeelbaarheid te verbeteren is de beslissing genomen om de matten te vervangen. In 2022 heeft de renovatie van de kunstgrasvelden plaatsgevonden en zijn de problemen met betrekking tot de bespeelbaarheid van de velden naar tevredenheid van de verenigingen opgelost. In 2022 zijn de volgende renovaties van buitensportaccommodaties uitgevoerd. 1. Natuurgrasveld op sportpark De Leemkamp (Marle); 2. Toplaag van de atletiekbaan (Nijverdal); 3.

Toplaag van het kunstgras voetbalveld (hoofdveld) op sportpark Smidserve (Nijverdal); 4. Toplaag van de nonfill voetbalvelden; twee velden op sportpark Gagelman en een veld op sportpark Smidserve (Nijverdal). De vervanging van de toplagen van kunstgras sport- en spelvoorziening De Plakke (Haarle) en twee kunstgrasvoetbalvelden op sportpark De Voordam (Hellendoorn) hebben we vooruit geschoven omdat ze nog voldoen. Realisatie nieuwe fietscrossbaan Na sanering van het terrein is de aanleg van de baan ter hand genomen. Doordat het opgebrachte zand te lang water vasthoudt waren er twijfels over de draagkracht van de grond, maar zijn er ook uitdagingen om een goed bruikbare droge crossbaan te realiseren. De crossbaan is gereed, maar de drainage rond de baan wordt in het eerste kwartaal 2023 zo aangepast dat de baan on-der alle omstandigheden te gebruiken is. Lokaal Sportakkoord In 2022 is er volop aandacht en uitvoering gegeven aan ons Lokaal Sportakkoord. Door middel van een subsidieregeling zijn diverse sport- en beweeginitiatieven ondersteund. Denk aan onder andere Nijntje Beweegt (G.V. Fysion), een speel-, beweeg- en wandelroute (PB Daarle) en een boost voor instroom nieuwe leden bij FCV De Lochsprinters. We zijn bijzonder trots op de samenwerking met diverse verenigingen, organisaties en vrijwilligers en de positieve effecten voor én door sport en bewegen!

INHOUDSOPGAVE

49

Twentse Visie Sport en Bewegen De 14 Twentse gemeenten geven gezamenlijk, met ondersteuning vanuit de provincie, uitvoering aan de Twentse visie op sport en bewegen ‘Regionale samenwerking is Noaberschap vanuit eigen kracht!’. Vanuit dit samenwerkingsverband zijn vorig jaar de Special Olympics Nationale Spelen in Twente georganiseerd, met het onderdeel zwemmen in de gemeente Hellendoorn. Dit evenement vond plaats in Het Ravijn – zwem sport zorg- en is in samenwerking met Z&PC Het Ravijn, Stichting Sportevenementen Hellendoorn-Nijverdal georganiseerd. Het Ravijn – zwem sport zorg – In 2022 is onderzoek gedaan naar het formatiebeleid binnen het Ravijn. Dit in verband met hoge tarieven ten gevolge van de COA-consequenties en het grote aantal inleencontracten vanwege langdurige ziekte door alle ontwikkelingen op het gebied van vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt en duurzame inzetbaarheid. Naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek is het personeelsbeleid aangepast, waardoor de flexibiliteit behouden blijft, een besparing op de loonkosten gerealiseerd kan worden en Het Ravijn de huidige en toekomstige inleners een duidelijker toekomstperspectief kan bieden. Projectplan Sociaal sportcafé Het Ravijn Om een definitieve en duurzame invulling te geven aan de horecavoorziening en -exploitatie van Het Ravijn is in 2022 het projectplan Sociaal Sportcafé geschreven.

Dit met als doel om het exploitatieresultaat in kwalitatieve en kwantitatieve zin te laten groeien. Gedurende een pilot zal in 2023 een leer/werkvoorziening gecreëerd worden, waardoor de openingstijden verruimd kunnen worden en de maatschappelijke waarde van de accommodatie vergroot kan worden. Door vorm en inhoud te geven aan deze pilot kunnen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt gestimuleerd worden om (weer) deel te nemen aan het maatschappelijk leven en waar mogelijk stappen te zetten naar betaalde arbeid. De verkenning om samen te werken met maatschappelijke participatiepartijen, vrijwilligersorganisaties, vluchtelingenwerk en/of zorg- en welzijnsinstellingen is gestart. Vanuit deze verkenning zijn de eerste mooie samenwerkingsverbanden ontstaan met onder andere Aveleijn, stichting Noest en Philadelphia. Eind 2023 zal een evaluatie naar de pilot uitgevoerd worden, zodat leer- en verbeterpunten meegenomen kunnen worden in de verdere ontwikkeling van de horecaexploitatie. Keurmerk Veilig & Schoon De eerste stappen met betrekking tot het behalen van het keurmerk veilig en schoon zijn gezet en worden in 2023 afgerond. Met het behalen van het keurmerk veilig en schoon kan Het Ravijn aantonen dat de bedrijfsprocessen ten aanzien van hygiëne en veiligheid goed zijn geregeld, geborgd en worden uitgevoerd door gekwalificeerde medewerkers.

Een belangrijke stap in dit proces betreft een risico-inventarisatie en -evaluatie, een wettelijke verplichting die voor de veiligheid van medewerkers en bezoekers van groot belang is.

INHOUDSOPGAVE

50

REALISATIE BATEN EN LASTEN bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Rekening 2021

Saldo van baten en lasten Lasten Algemeen sportbeleid Bibliotheek Gemeenschappelijke onderwijsvoorzieningen Kunst en Cultuur Musea / expositieruimten Onderwijshuisvesting Algemeen voorschools- en onderwijsbeleid Leerlingenvervoer Peuteropvang Het Ravijn-zwem sport zorg - sport technisch exploitatie sportaccommodaties Het Ravijn - zwem sport zorg - onderhoud accommodatie Onderhoud sport accommodaties Evenementen Monumentenzorg Beheer monumentaal vastgoed Lokale omroep Totaal Lasten

- 540 - 1.503 - 119 - 1.653 -6 - 1.259 - 481 - 676 - 329 - 1.081 - 1.364 - 1.511 - 461 - 15 -8 - 25 - 30 - 11.060

- 555 - 1.513 - 119 - 1.644 -6 - 1.278 - 501 - 743 - 403 - 1.309 - 1.614 - 1.547 - 568 - 15 - 19 - 25 - 31 - 11.888

- 554 - 1.513 - 109 - 1.635 -6 - 1.240 - 501 - 725 - 381 - 1.496 - 1.593 - 1.494 - 501 - 15 -7 - 11 - 27 - 11.810

1V -0N 10 V 9V 0V 37 V -0N 18 V 22 V - 188 N 21 V 52 V 67 V 0V 11 V 14 V 4V 78 V

- 832 - 1.410 - 108 - 1.719 - 10 - 1.521 - 447 - 722 - 301 - 1.088 - 1.186 - 1.442 - 466 - 15 - 22 - 37 - 31 - 11.356

Baten Algemeen sportbeleid Bibliotheek Gemeenschappelijke onderwijsvoorzieningen Kunst en Cultuur Musea / expositieruimten Onderwijshuisvesting Algemeen voorschools- en onderwijsbeleid Leerlingenvervoer Peuteropvang Het Ravijn-zwem sport zorg - sport technisch exploitatie sportaccommodaties Het Ravijn - zwem sport zorg - onderhoud accommodatie Onderhoud sport accommodaties Beheer monumentaal vastgoed Lokale omroep Totaal Baten

363 486 20 665 27 244 4 988 784 41 11 8 16 3.656

384 499 20 660 27 572 4 988 784 51 8 8 17 4.021

397 502 27 664 2 20 573 3 1.034 720 53 8 15 14 4.033

12 V 4V 6V 4V 2V -6N 1V -1N 46 V - 64 N 2V 1V 7V -3N 12 V

699 490 22 702 2 284 249 3 0 958 696 40 18 20 13 4.197

- 7.404

- 7.867

- 7.776

90 V

- 7.160

Mutatie reserves Toevoegingen

- 450

- 491

- 491

-

- 300

Mutatie reserves

- 450

- 491

- 491

-

- 300

- 7.854

- 8.357

- 8.267

90 V

- 7.460

03 Onderwijs Cultuur en sport

Saldo van baten en lasten

Resultaat

INHOUDSOPGAVE

51

BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Onderwijs Peuteropvang Sportaccommodaties - Onderhoud / gebouwtechnisch (incl. Ravijn)

65 V 22 V 122 V

Monumentaal Vastgeod

21 V

Totaal voordelen

230 V

Nadelen Sportaccommodaties - Exploitatie (incl. Ravijn)

- 184 N

Totaal nadelen

- 184 N

Overige afwijkingen

44 V

Totaal afwijkingen

90 V

Dit programma komt in totaal uit op een voordeel van ruim € 90.000,--. Het voordeel van € 65.000,-- bij onderwijshuisvesting heeft met name betrekking op de onroerende zaakbelasting voor de scholen, door de taxatiewaarden en het genomen besluit in januari 2022 om de tarieven de ‘niet-woningen’ te verlagen. Daarnaast is er een budget voor de Ark in Daarle blijven staan en is er een voordeel op het leerlingenvervoer. Bij het peuterspeelzaalwerk zien we dat de projecten die we voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) hadden begroot enige vertraging heeft opgelopen. Dat betekent in totaal een voordeel van circa € 22.000,--. Overigens loopt het NPO nog door in 2022. Voor energielasten in het Ravijn en ook bij de andere sportaccommodaties hebben we extra budget opgenomen toen het Gazprom-contract moest worden overgezet naar een andere aanbieder. Pas later bleek dat de lopende contracten nog konden worden uitgediend tot eind 2022. Daarnaast is er minder onderhoud gepleegd. Per saldo is er gebouwtechnisch een voordeel van circa € 122.000,--. Nadelen zijn er ook. Met name de inkomsten van het Ravijn stonden onder druk, deels nog door Corona. De inkomsten van 'het Ravijn' zijn deels gecompenseerd via de SPUK-IJZ. De horecafunctie is daarvan uitgesloten, daar is de exploitatie negatief. Inmiddels is gestart met het 'sociaal sportcafé'.

De exploitatieverbetering van het Ravijn is onderwerp van onderzoek; medio december 2022 is er begonnen met de eerste inventarisatie. We hebben daarnaast voor het Ravijn hogere kosten voor inleenkrachten gehad, deels is dat een prijseffect (voor de lagere salarisschalen is een minimumtarief afgesproken) en deels is dat ook een volume-effect. Door ziekte moesten we veel vaste formatie vervangen door inleenkrachten. Ook hiervoor geldt dat we in de loop van 2022 hebben geacteerd door een strategisch formatiebeleid op te stellen, maar de effecten komen pas in 2023. Tot slot blijken ook de inkomsten van met name de verhuur van binnensport lager uitgevallen. Deze zijn ook lager dan voor de corona-periode, ondanks de verhoging van de tarieven. De verenigingen hebben minder gebruik gemaakt van de accommodaties omdat ook daar corona zorgt voor financiële druk. Al met al een nadeel van circa € 184.000,--. Voor monumentaal vastgoed, zoals de Molens en de Watertoren PC Stamstraat is per saldo een voordeel van € 21.000,--. Dit is deels lagere (onderhouds)kosten en deels hogere huurinkomsten. Voor een uitgebreide analyse van de verschillen in het programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 6 Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

INHOUDSOPGAVE

52

PROGRAMMA 4:

MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID BESTUURLIJK VERANTWOORDELIJK VOOR DIT PROGRAMMA: ■ Egbert Nijenbanning ■ Annemarie Dubbink INLEIDING De gemeente onderhoudt de openbare ruimte om die heel, veilig en schoon te houden. Het onderhoud wordt, waar mogelijk, integraal uitgevoerd. Dit betekent bijvoorbeeld dat noodzakelijke werkzaamheden aan de openbare ruimte afgestemd worden met werkzaamheden aan de riolering, nutsvoorzieningen, kunstwerken en met andere plannen. Ook wordt aansluiting gezocht met de uitvoering van de warmtetransitie en verkeerskundige aanpassingen in ons wegennet (Integraal Beheerplan Openbare Ruimte). Werk-met-werk maken werkt kostenbesparend. We werken aan diverse projecten om onze gemeente bereikbaar te houden en de verkeersveiligheid te verbeteren. Hieronder volgt per onderwerp wat de gemeente in 2022 heeft ondernomen. KADERSTELLENDE NOTA’S ■ Nota Parkeernormen – herziene uitgave 2021 ■ Parkeernota 2008 ■ Beleidsplan Samen leven met water 2021 t/m 2025 ■ Gladheidsbestrijdingsplan (2016) ■ Duurzaam beheer openbare verlichting 2016-2020 (2016 16INT01911) ■ Strategisch beheerplan civiele kunstwerken 2021 t/m 2025 ■ Beheerplan Wegen (2023 t/m 2028) ■ Fietsvisie 2019-2030 ■ Mobiliteitsvisie 2018-2030 ■ Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) 2021-2025 ■ Verkeersveiligheidsplan 2018-2025

INHOUDSOPGAVE

53

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 3. Goede gezondheid en welzijn We zetten in op preventie door o.a. het opstellen van plannen voor gladheidbestrijding en het werken volgens het beheerplan wegen. Met het Integraal Beheer Openbare Ruimte werken we aan een goed onderhouden, veilige en duurzame invulling van de openbare ruimte. Daarnaast dragen wij zorg voor kwalitatief goede voorzieningen, waarmee wij de mobiliteit faciliteren. Wij nemen maatregelen zodat inwoners niet in aanraking komen met vuil water, dit draagt bij aan de gezondheid van inwoners. 9. Industrie, innovatie en infrastructuur Het is cruciaal dat er een goed vestigingsklimaat is voor ondernemers en bewoners. Daar is een goede bereikbaarheid (infrastructuur) voor nodig. Daarom werken we aan een verkeersveilige infrastructuur en aan bereikbaarheid via N35 en openbaar vervoer, te weten: de spoorverbindingen Zwolle-Wierden en Almelo – Hardenberg en de (buurt)busverbindingen met de stations en de gemeenten Rijssen, Raalte en Ommen. 11. Duurzame steden en gemeenschappen Bij de inrichting van het openbaar gebied is van belang dat dit duurzaam gebeurt. Sinds enkele jaren besteden we aandacht aan klimaatadaptatie en -als onderdeel daarvan- ook aan versterking van de biodiversiteit.

Daarnaast zorgen we voor inclusieve en toegankelijke, groene en openbare ruimtes, in het bijzonder voor kwetsbare doelgroepen. 13. Klimaatactie De openbare ruimte is zoveel mogelijk bestand tegen klimaatverandering. We nemen maatregelen om wateroverlast, droogte en hittestress tegen te gaan. We creëren waterberging en vergroten de afvoer en opvangcapaciteit. 14. Leven in het water Wij zetten ons in op het zoveel mogelijk ontstaan van afvalwater. Wij ontvlechten vuil- en schoon water. Wij nemen maatregelen die eraan bijdragen dat vuil rioolwater niet terecht komt in het oppervlaktewater. 15. Beschermen van ecosystemen, bossen en biodiversiteit We richten ons op het versterken van biodiversiteit, natuur en landschap. We richten ons op ecologisch groenbeheer en zetten bermbeleid in voor biodiversiteit.

INHOUDSOPGAVE

54

WAT WILDEN WE BEREIKEN Speerpunten

Realisatie

4.01

We actualiseren het fietsstructuurplan.

4.02

We stellen een verkeersveiligheidsplan op.

4.03

Inrichten van een veilige schoolomgeving bij De Brug.

4.04

We bereiden de realisatie van de Noordzuidverbinding Hellendoorn-Zuid en Hulsen voor.

4.05

We treffen voorbereidingen voor de realisatie van een vrijliggend fietspad aan de noord/noordoostkant van de Helmkruidlaan. De realisatie zal naar verwachting eind 2022 of in de loop van 2023 zijn.

4.06

We leveren een bijdrage aan de opwaardering van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal door het Rijk. In de gemeente Hellendoorn gaat dit met name over maatregelen ten behoeve van kruispunt N35 Tunnelweg. We realiseren een fietsvoorziening aan de zuidkant van het kruispunt N35 - Tunnelweg om in de tussentijd de oversteekbaarheid voor fietsers te verbeteren. Vanuit het verkeersveiligheidsproject N35 Wijthmen - Nijverdal bereiden we de realisatie van twee ongelijkvloerse verbindingen over de N35 ter hoogte van de Sallandse Heuvelrug voor.

4.07 4.08

4.09

Ook vanuit het verkeersveiligheidsproject N35 Wijthmen - Nijverdal houden we ons bezig met de voorbereidingen om een ongelijkvloerse aansluiting bij kruispunt N35 - Stationsweg te realiseren.

4.10

We zijn betrokken bij de opwaardering van de N35 tussen Nijverdal en Wierden.

4.11

We doen een tracéstudie voor de F35 tussen Nijverdal en Raalte.

4.12

Uitvoeren onderhoudsprogramma asfalt 2022.

4.13

Uitvoering van planmatig onderhoud op basis van inspecties.

4.14

Vervanging openbare verlichting in diverse wijken van Nijverdal.

4.15

Onderzoek vervanging verkeersregelinstallatie Trompweg - De Joncheerelaan.

4.16

Uitvoering van diverse integrale projecten in de openbare ruimte (IBOR) waarbij volksgezondheid, leefbaarheid en (verkeers)veiligheid voorop staan. Opstellen strategisch kader waarin maatschappelijke opgaven en bestuurlijke doelstellingen zijn vertaald naar het beheer, onderhoud en inrichting van de openbare ruimte.

4.17

4.18 4.19 4.20 4.21 4.22

4.23

Het beheer van o.a. water, wegen en groen niet sectoraal benaderen maar integraal met de totale openbare ruimte en dit borgen in werkprocessen. Grondwaterstanden Real-time beschikbaar stellen via meetapparatuur in gemeentelijke peilbuizen.

C C D C F C F F F C D C C C F C F C C C C

Inwoners en ondernemers actief stimuleren om water vast te houden en om te vergroenen. Hier is een subsidie voor ingericht. Bij projecten met betrekking tot het (her)inrichten van de openbare ruimte inspelen op het veranderende klimaat (meer ruimte voor groen, water en bomen). Aan de hand van klimaatstresstesten wijkgerichte maatregelen treffen voor het tegengaan van wateroverlast, in combinatie met het tegengaan van verdroging en hittestress.

F

Bij projecten in de openbare ruimte streven we naar 10% meer groen ten opzichte van de bestaande situatie.

C

INHOUDSOPGAVE

55

WAT WE ONDERNAMEN Noord-zuidverbinding We zijn bezig geweest met de voorbereiding van de aanleg van de Noord-zuidverbinding. De werkzaamheden zijn zover gevorderd dat de uitvoerende werkzaamheden in 2023 kunnen starten. N35 N35 Nijverdal – Wierden We sluiten aan als stakeholder. De werkzaamheden liggen stil door de stikstofperikelen. Zodra meer duidelijk is, wordt het project vervolgd. N35 Wijthmen – Nijverdal: Verkenning We sluiten aan als stakeholder. Om de oversteekbaarheid van de N35 bij de Stationsweg in Haarle te verbeteren voor fietsers en autoverkeer, zijn de voorbereidingen van een ongelijkvloerse aansluiting gestart in samenwerking met Rijkswaterstaat en provincie Overijssel. Dit project wordt vanuit het MV3 project Wijthmen – Nijverdal gefinancierd. N35 Wijthmen – Nijverdal: MV3 maatregelen De kruising van de Klinkenbeltweg met de N35 is een oversteek met voor fietsers en voetgangers en van vele toeristische routes. Om de oversteekbaarheid van de N35 vanaf de Klinkenbeltweg te verbeteren en het omrijden bij de Oude Deventerweg te beëindigen, is gestart met de voorbereiding van de eerste twee fases van De Nieuwe Verbindingen, waarbij tussen de Klinkenbeltweg en de Paarse Poort een viaduct over de N35 wordt gerealiseerd, dat op termijn onderdeel uitmaakt van de F35. Tevens wordt binnen dit project een fietsviaduct over de N35 bij de Oude Deventerweg gerealiseerd.

Beide worden vanuit het MV3 project N35 Wijthmen – Nijverdal gefinancierd. Verkeersveiligheid Op de Tunnelweg werd te hard gereden. Daarbij kwam met name de verkeersveiligheid voor fietsers in het geding. Daarom zijn er enkele snelheidsremmende voorzieningen aangelegd die het autoverkeer remmen maar waar de fietsers en het landbouwverkeer weinig hinder van ondervinden. Op het gebied van educatie en voorlichting zijn veel projecten uitgevoerd: onder andere het theoretisch en praktisch verkeersexamen en de caravankeuring. Ook zijn er lessen gegeven over het gevaar van de dode hoek en over het gebruik van alcohol en drugs in relatie tot verkeersdeelname. Veel scholen hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheid om actuele lesmethoden voor verkeersonderwijs aan te schaffen en diverse scholen hebben het verkeersveiligheidslabel ontvangen. In 2021 zijn er maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid rondom de Elimschool te verbeteren. Eind 2022 zijn deze maatregelen geëvalueerd. De resultaten van de evaluatie worden in het voorjaar van 2023 verwacht. In het kader van duurzaam veilige schoolomgevingen is bij de Twijn een knipperinstallatie aangebracht die de automobilist wijst op overstekende kinderen. Ook hebben kinderen verkeersborden ontworpen die een plekje in de schoolomgeving hebben gekregen.

Er heeft een analyse van de verkeersonveiligheid op de rotonde Helmkruidlaan plaatsgevonden. Verschillende oplossingen/maatregelen zijn benoemd en met elkaar vergeleken. Bewoners en gemeentebestuur zijn in dit traject meegenomen. De resultaten komen in het vroege voorjaar van 2023 beschikbaar. De aanpak van verkeersveiligheid vraagt een integrale aanpak. Daarom is maandelijks overleg gevoerd met Veilig Verkeer Nederland, Fietsersbond, politie en het gehandicaptenplatform.

INHOUDSOPGAVE

56

Fiets Om het fietsen te stimuleren is gestart met het schrijven van een fietsstimuleringsplan. Dit plan richt zich niet alleen op infrastructuur maar ook op stallingsvoorzieningen, bewegwijzering, fietsarmoede en gedragsverandering. Op het kruispunt Constantijnstraat-Parallelweg vonden veel ongevallen met fietsers plaats. Door de recente herinrichting zal het aantal ongevallen naar verwachting duidelijk afnemen. Ook op het kruispunt Grotestraat-Constantijnstraat is de veiligheid van fietsers verbeterd. Daarnaast is de doorstroming verbeterd door meer ruimte aan de fiets te geven en de verkeerslichten fietsvriendelijker in te regelen. Als uitvloeisel van de Fietsvisie heeft er een onderzoek plaatsgevonden naar nut en noodzaak van een vrijliggend fietspad langs de Groenweg en Daarleweg tussen Daarle en Daarlerveen. De onderzoeksresultaten worden in het voor van 2023 bekend. Er is een marktverkenning gedaan naar de haalbaarheid van deelfietsen in het Nationaal Park de Sallandse Heuvelrug. Hieruit bleek dat marktpartijen (nog) geen verdienmodel hiervoor zien. In het zuidelijke deel van het Nationaal Park wordt binnenkort een proef gehouden met recreatieve deelmobiliteit. Daarbij zijn lokale ondernemers uit Rijssen en Holten betrokken. Als dit een succes wordt, kan deze deelmobiliteit verder in noordelijke richting worden uitgerold.

Parkeren De parkeerbalans voor het centrum van Nijverdal was alweer enkele jaren oud. Deze is geactualiseerd en kan daardoor weer richting geven aan keuzes op het gebied van bereikbaarheid de komende jaren. In de laatste zes weken van 2022 kon gratis geparkeerd worden in parkeergarage Henri Dunant. Of dit van invloed is geweest op het totaal aantal parkeerders is moeilijk te zeggen na twee coronajaren waarin het parkeergedrag mede door thuis werken sterk is gewijzigd. Openbaar vervoer In 2022 heeft de aanbesteding van het openbaar vervoer in Twente plaatsgevonden. Aan het programma van eisen hebben wij een bijdrage geleverd. De nieuwe concessie gaat in december 2023 in. Op dit moment is nog niet helder wat de consequenties voor Hellendoorn zijn. Onderhoud wegen en civiele kunstwerken Het onderhoudsprogramma 2022 is uitgevoerd. Aan de Schuilenburgerbrug is groot onderhoud uitgevoerd. De brug aan de Kerkstraat in Nijverdal wordt vervangen. Tot aan het moment dat de brug vervangen wordt, is een gewichtsbeperking voor de brug ingesteld. Openbare verlichting In 2022 is in diverse wijken in de gemeente de openbare verlichting vervangen door ledverlichting. Daarnaast zijn alle resterende traditionele lampen (circa 3.500 stuks) tegelijk vervangen (remplace) in verband met het einde van de levensduur (zo’n 16.000 branduren).

Verkeersregelinstallaties In 2022 is de verkeerslichtinstallatie op de kruising Grotestraat-Constantijnstraat-G van der Muelenweg, gelijktijdig met de reconstructie van het kruispunt, vervangen.

INHOUDSOPGAVE

57

Gemeentelijke watertaken Er zijn rioleringswerkzaamheden uitgevoerd aan de Constantijnstraat. Onder het Marktplein in Nijverdal is een groot reservoir aangelegd om regenwater vast te houden. Gemalen, kolken en straatgoten zijn planmatig gereinigd om de bedrijfszekerheid te waarborgen. Storingen aan (mini)gemalen zijn adequaat verholpen. Er is 192 keer subsidie verleent voor de subsidieregeling “vergroenen en afkoppelen”. Riolering Er is een start gemaakt met het uitvoeren van rioleringswerkzaamheden aan de Noetselerweg. Er is een brede optimalisatiestudie uitgevoerd naar het functioneren van de afvalwaterketen. Problematiek Kanaal Almelo – De Haandrik Na uitvoering van werkzaamheden aan het kanaal Almelo - De Haandrik, zijn er langs het gehele kanaal schademeldingen gekomen en dit heeft de provincie, als beheerder van het kanaal, doen besluiten een schaderegeling op te stellen. Nadat in 2021 een tweede Deltares rapport is uitgebracht, waarin vooral op de veelheid aan mogelijke schadeoorzaken is gewezen, is de schaderegeling gedeeltelijk aangepast en hebben alleen bewoners met meer dan € 5.000,-- zettingsschade aan het pand de mogelijkheid gekregen om een funderingsonderzoek te laten uitvoeren. Volgens de informatie uit het provinciehuis is bij bijna 50% van de adressen waar een funderingsonderzoek gedaan is, herstel van de fundering noodzakelijk.

Bewoners krijgen daar binnenkort bericht over (of hebben dit al ontvangen) met een mogelijke inschatting van de kosten. Het ontberen van daadwerkelijke informatie over de adressen waar de schade is ontstaan, is voor het college van Burgemeester en Wethouders van Hellendoorn reden geweest om Gedeputeerde Staten schriftelijk te verzoeken om een meer transparante houding vanuit de provincie richting de gemeente. Wij willen er voor onze inwoners zijn, naast hen staan in het verhelpen van de schade en waar mogelijk ondersteuning bieden als er andere problemen spelen, maar hebben geen weet van de situatie waarin onze bewoners verkeren. Samen met de gemeente Twenterand proberen wij de noodzakelijke informatie te verkrijgen vanuit Zwolle en waar mogelijk invloed uit te oefenen op het schadeherstelproces. Want inmiddels wordt duidelijk dat het provinciaal proces zover gevorderd is dat men meent dat, als bewoners weten wat de financiële schade is en wat zij aan financiële vergoeding of subsidie kunnen verkrijgen, men verwacht dat het schadeherstel daadwerkelijk uitgevoerd wordt. Samen met de gemeente Twenterand hebben wij I&O Research in november 2022 opdracht gegeven om een enquête onder inwoners langs het kanaal te houden. De resultaten van dit onderzoek worden in februari 2023 verwacht en in maart 2023 openbaar gemaakt.

Vanuit I&O hebben wij wel het signaal ontvangen dat onze inwoners bovengemiddeld hebben gereageerd op de enquête. Daaruit mag opgemaakt worden dat de problematiek leeft onder onze bewoners.

INHOUDSOPGAVE

58

REALISATIE BATEN EN LASTEN bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Rekening 2021

Saldo van baten en lasten Lasten Aanleg en reconstructie wegen Bermen en sloten Gladheidsbestrijding Onderhoud verhardingen Openbaar vervoer Parkeren Straatmeubilair Straatreiniging Verkeer Wegbeheer algemeen Verkeerseducatie Ontwikkeling GRP Aanleg, beheer en onderhoud riolering Inkomsten rioolheffing Totaal Lasten

- 2.158 - 747 - 137 - 1.703 - 221 - 749 - 218 - 679 - 285 - 1.031 - 49 - 1.748 - 1.177 -8 - 10.908

- 1.407 - 735 - 133 - 1.938 - 224 - 733 - 222 - 644 - 324 - 1.008 - 49 - 1.754 - 1.125 -8 - 10.304

- 1.408 - 698 - 152 - 1.939 - 214 - 708 - 206 - 649 - 298 - 993 - 82 - 1.800 - 1.153 -1 - 10.301

-1N 37 V - 19 N -1N 10 V 25 V 16 V -5N 25 V 15 V - 33 N - 45 N - 28 N 7V 3V

- 1.345 - 673 - 188 - 1.713 - 211 - 672 - 186 - 582 - 267 - 909 - 32 - 1.732 - 1.121 -4 - 9.636

Baten Onderhoud verhardingen Openbaar vervoer Parkeren Straatmeubilair Straatreiniging Wegbeheer algemeen Verkeerseducatie Ontwikkeling GRP Aanleg, beheer en onderhoud riolering Inkomsten rioolheffing Totaal Baten

33 81 1 61 37 21 35 4.198 4.466

50 33 81 1 34 37 26 34 4.145 4.440

97 36 74 1 1 37 59 18 71 4.164 4.558

47 V 3V -7N 1V 0V 4V 22 V -8N 37 V 19 V 118 V

105 35 73 0 1 32 24 53 4.048 4.372

- 6.441

- 5.865

- 5.744

121 V

- 5.264

Mutatie reserves Toevoegingen

- 120

- 120

- 120

-

- 129

Onttrekkingen

740

-

-

-

-

Mutatie reserves

620

- 120

- 120

-

- 129

- 5.822

- 5.985

- 5.864

121 V

- 5.393

04 Mobiliteit en bereikbaarheid

Saldo van baten en lasten

Resultaat

INHOUDSOPGAVE

59

BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Bermen en sloten Onderhoud bermverhardingen

37 V 47 V

Totaal voordelen

84 V

Nadelen Totaal nadelen

-

Overige afwijkingen

37 V

Totaal afwijkingen

121 V

Doordat maaiafval niet meer volledig wordt afgevoerd maar wordt hergebruikt als bioterra of bokashi ontstaat er een voordeel bij de bermen en sloten op verwerking van maaiafval. De nutsbedrijven hebben dit jaar heel veel kabels en leidingen gelegd waardoor er een voordeel ontstaat bij onderhoud bermverharding door de opbrengsten uit leges en degeneratievergoedingen nutsbedrijven. Voor een uitgebreide analyse van de verschillen in het programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 6 Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

INHOUDSOPGAVE

60

PROGRAMMA 5:

WOON EN LEEFOMGEVING BESTUURLIJK VERANTWOORDELIJK VOOR DIT PROGRAMMA: ■ Gea Oord ■ Annemarie Dubbink INLEIDING De woningmarkt was een groot deel van 2022 nog behoorlijk oververhit. Inmiddels lijkt dit wat te normaliseren. Desondanks blijft het realiseren van een woningmarkt waarbij iedereen een passende woning vindt, een grote uitdaging. Om hierin beter te kunnen sturen is eind 2022 het Doelgroepenbeleid vastgesteld. De doelstelling daarvan is dat iedereen in Hellendoorn moet kunnen wonen op een manier die zo veel mogelijk aansluit bij zijn of haar woonbehoefte en financiële mogelijkheden. We streven naar voldoende woningen in een goede balans, verspreid over alle segmenten van de woningvoorraad. Daarvoor zijn verschillende instrumenten nodig, die nog verder worden uitgewerkt. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een lening voor starters en blijvers en collectief particulier opdrachtgeverschap. Ook hebben we oog voor een fraaie en gezonde leefomgeving. Bij planontwikkeling gaan we die omgeving zoveel mogelijk klimaatadaptief inrichten door biodiversiteit weer terug te brengen en verder te vergroenen. Op het gebied van afvalinzameling hebben we weer een aantal mooie stappen gezet die passen in het grondstoffenbeleidsplan 2022-2025. Het besluit tot het invoeren van diftar is daarin cruciaal.

KADERSTELLENDE NOTA’S ■ Nota grondbeleid (2018 18INT02109) ■ Omgevingsvisie Natuurlijk avontuurlijk (2014 14INT00023) ■ Beeldkwaliteitsplannen (o.a. voor het centrum van Nijverdal 2010) ■ Structuurvisie De Centrale Strip (2011) ■ Welstandsnota (2012 12INT01392) ■ Erfgoedverordening 2018 (18INT01577) ■ Reclamebeleid (2018 18INT01448) ■ Monitor Woonvisie 2015 (2015 15INT03452) ■ Groenbeleidsplan (2015) ■ Grondstoffenbeleidsplan 2022-2025 (2022-025443) ■ Plattelandsvisie (2006) ■ Landinrichtingsplan Ruilverkaveling Rijssen 2008 ■ Bestemmingsplan Buitengebied (RB 09INT00270) ■ Beleid vrijkomende agrarische gebouwen (2006) ■ Natura 2000 (NB-wet) ’Samen werkt beter’ (14INK09889) ■ Toekomstvisie Hellendoorns Afvalbeleid (2012 12INT01117) ■ Milieuprogramma 2012-2015 (2012 12INT00415) ■ Externe veiligheidsbeleid (2012 12INK11278) ■ Gebiedsgericht geluidbeleid (2009 B&W 09INT00072) ■ Uitvoeringsprogramma vergunningverlening en toezicht & handhaving (2021-029282) ■ Beleid Vergunningen, toezicht en handhaving (vaststelling B & W: 18 februari 2020) ■ Beleidsnota ‘Duurzame Energievisie Hellendoorn’ (2017, 17INT02927) ■ Beleidskader Zon & Windenergie (2018, 18INT01948) ■ Stappenplan RES Hellendoorn (2019, 2019-033223) ■ Startnota RES-Twente (2019, 2019-034283) ■ Beleidsnota RES Twente 1.0 (2021-013698) ■ Uitvoeringsprogramma Duurzame Energievisie Hellendoorn (2020, 2019-023620) ■

Transitievisie Warmte gemeente Hellendoorn 1.0 (2021-002383)

INHOUDSOPGAVE

61

■ Hellendoorns Energiewerkboek & Landschapsrecepten zon op land (ruimtelijke kwaliteit en de energietransitie)

(2021-012106) ■ Woonafspraken provincie Overijssel 2019 t/m 2025 ■ Prestatieafspraken Woningstichting Hellendoorn en gemeente Hellendoorn ■ Woonvisie 2020-2025 (2019) ) ■ WoonZorgVisie Wonen en zorg in balans (2022) ■ Stedenbouwkundig Wensbeeld Grotestraat (2020) ■ Regionale bodemkwaliteitskaart Twente ■ Nota bodembeheer regio Twente ■ Twente bodemkwaliteitskaart PFAS ■ Beleidsregels PFAS regiogemeenten Twente ■ Beleidsplan Samen Leven Met Water 2021 t/m 2025

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 6. Schoon water en sanitair Via integraal waterbeheer en de verwerking van afval- en hemelwater dragen we bij aan dit doel.

7. Betaalbare en duurzame energie Samen met inwoners en ondernemers geven we invulling aan de energietransitie, zorgen we voor kennisdeling via het energieloket en de wooncoaches. 9. Industrie, innovatie en infrastructuur Het is cruciaal dat er een goed vestigingsklimaat is voor ondernemers. Daarvoor is voldoende bedrijventerrein nodig, maar ook een goede bereikbaarheid (infrastructuur). Via de Agenda voor Twente stimuleren we innovaties. 11. Duurzame steden en gemeenschappen Het is van belang dat de inrichting van de openbare ruimte op een duurzame manier gebeurt. We besteden aandacht aan klimaatadaptatie en de versterking van de biodiversiteit. 12. Verantwoorde consumptie en productie We beperken afvalproductie via preventie, hergebruik en een verantwoord beheer van afvalstoffen. We dringen verontreiniging terug, kopen duurzaam en circulair in en verduurzamen ons gemeentelijk vastgoed. 13. Klimaatactie Bij de uitvoering van onze ruimtelijke ordening houden we zoveel mogelijk rekening met klimaatverandering. We nemen maatregelen om wateroverlast, droogte en hittestress tegen te gaan. We creëren waterberging en vergroten de afvoer- en opvangcapaciteit. We dringen de uitstoot van broeikasgassen terug via voorlichting, voorbeelden, handhaving/voorschriften, subsidies etc. 14. Leven in het water We geven invulling aan dit doel via de preventie en aanpak van zwerfafval.

15. Beschermen van ecosystemen, bossen en biodiversiteit We richten ons op het versterken van biodiversiteit, natuur en landschap. We kiezen voor ecologisch groenbeheer en zetten bermbeleid in voor biodiversiteit.

INHOUDSOPGAVE

62

WAT WE WILDEN BEREIKEN

Speerpunten

Realisatie

5.01

Uitvoeren optimalisatiestudie afvalwaterketen: "zuiveringskring RWZI Nijverdal".

5.02

Uitvoeren van onderhoud aan rioolstelsels en het vervangen van riolen in combinatie met het herinrichten van de openbare ruimte. In 2022 gaat het om de Noetselerweg en om de Bergleidingweg - oost.

5.03

Doorontwikkelen van het meet- en monitoringsprogramma in het gemeentelijke watersysteem.

5.04

Het beleidsplan Samen leven met water geeft aan op welke manier de gemeente werkt aan het klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving. Klimaatbestendig inrichten betekend zoveel mogelijk voorkomen van wateroverlast, droogteschade en hittestress. We stimuleren en faciliteren meer groen in tuinen, centra en woonwijken door de subsidie 'Subsidie voor vergroening van erfverhardingen en daken en het afkoppelen van hemelwaterafvoer van het riool'.

5.05

5.06

Onderhoud van de groenvoorzieningen gebaseerd op beeldkwaliteit (centra op A en wijken op C kwaliteit).

5.07

Zorgen voor meer biodiversiteit, ecologisch beheer en rekening houden met omstandigheden als klimaat en water. Het integreren van groen in nieuwe projecten.

5.08 5.09 5.10

We gaan gerichter onderhoud plegen aan onze bomen waarbij we vooral aandacht besteden aan het verkleinen van de risico's door onder andere vallende takken. Opstellen van en deelnemen aan een Regionale Energie Strategie (RES).

5.11

We begeleiden initiatieven voor schone energie.

5.12

we stellen een warmteplan op voor de transitie van de gebouwde omgeving naar aardgasvrij.

5.13

We faciliteren, stimuleren en enthousiasmeren lokale initiatieven, coöperaties en stichtingen die bijdragen aan het verduurzamen van de samenleving. Met de woningcorporaties maken we prestatieafspraken.

5.14 5.15 5.16

We maken prestatieafspraken met woningcorporaties om hun woningen te verduurzamen en kiezen daarbij voor een wijkgerichte aanpak. We onderzoeken extra woningbouwmogelijkheden in de dorpen Haarle, Daarle en Daarlerveen.

5.17

We maken woningbouwinitiatieven obstakelvrij door woonafspraken met Provincie uit te voeren.

5.18 5.19

Groepen particulieren (CPO) worden, indien daar behoefte aan is, ondersteund door af te wijken van het faciliterend grondbeleid. We gaan een nieuwe gemeentelijke omgevingsvisie opstellen.

5.20

We passen het Hellendoorns kompas toe bij initiatieven in de fysieke leefomgeving.

5.21

We handelen nu al in de geest van de Omgevingswet.

5.22

5.26

We zorgen dat de ICT-voorziening op orde is zodat we kunnen aansluiten op de DSO en onze klanten aanvragen kunnen indienen. We starten met opleidingen, competentie-ontwikkeling en cultuurverandering zodat onze medewerkers voldoende zijn toegerust voor de toekomstige taak. We starten met de communicatie naar onze klanten zodat die voldoende geïnformeerd zijn over onze toekomstige werkwijze en de rol die daarin van de klant wordt verwacht. Deelnemen aan het AOV-traject om ons goed voor te kunnen bereiden op de overdracht van bodemtaken van de provincie naar de gemeente in het kader van de Omgevingswet. We nemen deel aan het regionale project ‘Onder Twente’ en 'Samen de diepte in'.

5.27

We stellen een gemeentelijke visie op de ondergrond op in samenwerking met de regionale partijen.

5.28

De komende jaren zorgdragen voor de implementatie van de Basisregistratie ondergrond.

5.29

Daar waar mogelijk met asbest verontreinigde bodem laten saneren met de (gedeeltelijke) rijksvergoeding van het regionale project Bodem Asbest Sanering. Onderzoeken laten uitvoeren naar mogelijke asbestverontreiniging in de bodem.

5.23 5.24 5.25

5.30

INHOUDSOPGAVE

63

C F C C C C C C F C C C C C C C C C C C C C C C C C C C C C

5.31

5.33

We volgen de ontwikkelingen rondom sanering van asbestdaken en communiceren hierover richting pandeigenaren. We stellen een nieuw Grondstoffenbeleidsplan vast en geven uitvoering aan een toekomstscenario dat is gericht op (ingrijpende) inzamelsysteem-aanpassingen. We verbeteren de kwaliteit van het ingezamelde PMD door uitvoering van het ‘Verbeterplan PMD’.

5.34

We breiden de GFT-inzameling bij de hoogbouw uit.

5.35

We geven uitvoering aan de invoering van de Ja/Ja-sticker voor ongeadresseerd reclamedrukwerk.

5.36

We geven uitvoering aan de zwerfafvalplannen voor de aanpak en preventie van zwerfafval.

5.37

Een bewuste keuze maken, op basis van de status en onderhoudstoestand van de speelvoorzieningen, welke maatregelen getroffen moeten worden. Met de gemeenteraad en plaatselijke belangenorganisaties in gesprek gaan over de ontwikkelingen rond Lelystad Airport en de te varen koers.

5.32

5.38

C C C F C C F C

WAT WE ONDERNAMEN Grondzaken In 2022 hadden we nog een beperkt aanbod in woning- en industriekavels. De bouwrijpe kavels aan de Schoolstraat en in Daarlerveen zijn allemaal verkocht en/of geleverd. In Hellendoorn Noord is het laatste deel van fase 1 bouwrijp gemaakt, zodat uitgifte in 2023 kan plaatsvinden. Ook zijn de laatste kavels van bedrijventerrein ’t Lochter III verkocht. Er wordt volop gebouwd en de afronding van dit project nadert. Als gevolg hiervan konden we een winstdeling van € 1,8 miljoen uitkeren aan de marktpartijen waarmee we deze exploitatie gezamenlijk runnen. Ook zelf konden we opnieuw tussentijds winsten nemen. Bij deze gemeentelijke winstneming (€ 588.000,-- voor de gezamenlijke grexen) zijn we gehouden aan de voorschriften van het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV). Ook is er in 2022 gemeentelijk vastgoed verkocht: diverse panden in het Nieuw Dunant, een boerderij aan de Rossinistraat en een kavel aan de Herman Kampmanstraat. De verkoop van snippergroen aan inwoners blijft onverminderd doorgaan. Voor een nadere toelichting verwijzen we u naar paragraaf 7 grondbeleid. Passende woningbouwmogelijkheden In 2022 is hard gewerkt aan verschillende thema’s rondom wonen in onze gemeente. Diverse projecten zijn uitgewerkt. Bijvoorbeeld het stedenbouwkundig plan voor Plan De Grave in Haarle.

Dat was natuurlijk intern al een gecompliceerd project, met inbreng van tal van betrokken disciplines, van verkeer tot water, maar we hebben via Plaatselijk Belang ook Haarle zelf intensief betrokken. Het resultaat is een plangebied wat invulling geeft aan de actuele woonbehoefte. Het bestemmingsplan ligt klaar om in procedure te gaan. Er zijn nieuwe prestatieafspraken opgesteld met Reggewoon, onze belangrijkste partner op het gebied van volkshuisvesting. Deze zijn integraal opgesteld, zijn gericht op voldoende betaalbare woningbouw, maar hebben ook betrekking op thema’s als duurzaamheid en leefbaarheid, en zoeken samenwerking met problematiek rondom het sociaal domein. Om meer grip te krijgen op de realisatie van betaalbare woningen is er gewerkt aan het opstellen van een doelgroepenbeleid. Het doelgroepenbeleid geeft inzicht in de woningtypen en prijscategorieën die toegevoegd moeten worden. De volgende stap is het opstellen van een doelgroepenverordening, het juridische document om dit te kunnen verankeren. Er is extra ingezet op het beantwoorden en uitwerken van vele vragen en principeverzoeken voor woningbouw.

We kijken hierbij naar enerzijds onze eigen locaties, zoals de locatie aan de Willem de Clercqstraat waar nu nog Reggesteyn is gehuisvest, en anderzijds naar posities van marktpartijen Er lag en ligt een grote uitdaging in het kader van huisvesting van statushouders. De taakstelling is onverminderd hoog. Tot eind 2022 is er met grote inzet gewerkt aan het realiseren van deze taakstelling. De samenwerking met Reggewoon was hierin van groot belang, maar bleek dit niet meer voldoende om aan de grote opgave te kunnen

INHOUDSOPGAVE

64

voldoen. Dus is er creatief gedacht in tijdelijke oplossingen. Door de inzet van de ambtelijke organisatie, maar ook van onze partners zoals De Welle en Vluchtelingenwerk is de taakstelling voor 2022 gerealiseerd. Een hele prestatie, mede gezien alle andere uitdagingen die er zijn rondom wonen en huisvesting. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de huisvesting van Oekraïense Vluchtelingen en de crisis in de noodopvang van asielzoekers. In december ondertekenden we de woondeals met het Rijk. Conform de afspraken met minister Hugo de Jonge gaat Hellendoorn zich de komende tijd verder inzetten voor het realiseren van woningen uit de Woonagenda in Twente. Omgevingswet In 2022 was de verwachting dat de Omgevingswet in 2023 in werking zou treden. Inmiddels is bekend geworden dat dit pas in 2024 het geval zal zijn. In 2022 is op diverse fronten gewerkt aan de voorbereidingen om op tijd gereed te zijn voor werken onder die nieuwe wet. Zo is in 2022 de applicatie voor vergunningenverlening, toezicht en handhaving vervangen door een applicatie die Omgevingswet-proof is. Tot het inwerkingtreden van de wet wordt dat nieuwe pakket gebruikt voor de bestaande wet- en regelgeving. De initiatieventafel (het interne multidisciplinaire overleg voor beoordeling van vooral ruimtelijke initiatieven) is in 2022 ingebed in de organisatie en volledig operationeel.

Diverse verordeningen zijn door de raad vastgesteld en zullen in werking treden als de Omgevingswet in werking treedt. Voor de lokale implementatie zijn we voor een groot deel afhankelijk van de landelijke digitale systemen en die zijn nog wel voor verbetering vatbaar, zo is ook in 2022 gebleken. De extra tijd, die door het uitstel van de wet is ontstaan, zal worden benut om onze klanten en onszelf nog beter voor te bereiden op de nieuwe wet. Huishoudelijk Afval In 2022 is het ‘Grondstoffenbeleidsplan 2022-2025’ vastgesteld. Dit beleidsplan gaat over de manier waarop wij afval en grondstoffen inzamelen. De focus ligt op (1) het bereiken van verschillende milieudoelstellingen, (2) aanvaardbare afvalbeheerkosten en (3) een hoogwaardige dienstverlening. Om deze doelstellingen te bereiken is in 2022 het principebesluit genomen om ‘diftar’ in te voeren. Verbeteren kwaliteit ingezameld PMD De kwaliteit van het ingezamelde PMD is verbeterd. In 2022 hebben we structurele voorloopacties (controles) uitgevoerd en daarnaast zijn de openbare wijkcontainers voor PMD verwijderd. De inhoud van de openbare wijkcontainers voldeed niet aan de kwaliteitseisen en bevatte structureel te veel vervuiling. Hierdoor voorkomen we afkeur en besparen we op de kosten. Uitbreiden GFT-inzameling bij de hoogbouw Succesvolle inzameling van GFT in de hoogbouw vereist maatwerk.

In 2022 hebben we bij diverse appartementencomplexen de inzameling van GFT mogelijk gemaakt. Voor een groot deel van de hoogbouw staat deze inzameling nog te wachten. De Ja-sticker Per 1 juli 2022 is de ‘Ja-sticker’ ingevoerd in de gemeente. Het primaire doel van dit project is het besparen van papier, inkt en brandstof voor de productie en het verspreiden van ongeadresseerd drukwerk naar huishoudens die hier geen behoefte aan hebben. De verwachting is dat op jaarbasis 100 ton papierafval wordt voorkomen. De aanpak en preventie van zwerfafval In 2022 is uitvoering gegeven aan het Jaarplan Zwerfafval 2022. Dit plan was gericht op de uitvoering van verschillende projecten binnen de modules ‘educatie’ (voorlichting op scholen), ‘snoeproutes’ (aanpakken vervuilde routes), ‘participatie’ (ondersteunen van vrijwilligers) en ‘monitoring’ (meten hoeveelheid zwerfafval). Het resultaat van die meting (50 meetlocaties van 100 m²) is dat 28% een A+-score heeft (geen zwerfafval), 50% een A-score (1-3 stukken zwerfafval) 19% een B-score (4-10 stukken). Dit betekent dat we ruim voldoen aan het landelijke ambitieniveau van 90% op minimaal score-B.

INHOUDSOPGAVE

65

GROENE LEEFOMGEVING Biodiversiteit Biodiversiteit wordt in alle projecten meegenomen, denk aan 10% extra vergroenen van de openbare ruimte, diversiteit in beplanting of zoals bij Hellendoorn Noord de eis voor vleermuiskasten in de nieuwbouw als eerste stap naar natuurinclusief bouwen. Het biodiversiteitsplan als separaat beleid is niet gerealiseerd in 2022, dit wordt nu als onderdeel van het groenbeleidsplan meegenomen. Een biodiversiteitswerkgroep in samenwerking met groenorganisaties is (nog) niet van de grond gekomen, hierover lopen wel gesprekken. Het akkerrandenproject in Haarle was succesvol. Voorbereidingen zijn inmiddels getroffen om dit in 2023 gemeentebreed uit te rollen. Dit bevordert de biodiversiteit in ons buitengebied. Eikenprocessierups De eikenprocessierupsbestrijding is voortgezet zoals voorgaande jaren. De overlast is vergelijkbaar gebleven, de meldingsdruk is afgenomen door goede voorlichting. We bestrijden zowel natuurlijk (nestkastjes) als preventief met biologische middelen (nematoden en bacteriën). Preventief worden 2100 eiken op plekken waar veel mensen bij elkaar komen en op doorgaande wegen in de bebouwde kom behandeld. In het buitengebied bestrijden we in principe alleen maar natuurlijk. Ecologisch Bermbeheer In 2022 is het ecologisch bermbeheer in het buitengebied voortgezet.

De gemeente heeft de 1e prijs gewonnen voor de meest ecologische berm in de provincie, de zogenoemde ‘Blije bermverkiezing’. Dit hebben we communicatief uitgenut om ecologische bermen te promoten. Binnen de bebouwde kom wordt vanaf 2023 ook ecologisch gemaaid, dat wil zeggen dat we de gazons minder gaan maaien op locaties waar dit kan. In 2022 zijn hiervoor de locaties geïnventariseerd, is een maaibeheerplan en aanbestedingsprocedure opgesteld. Speelplaatsen In 2022 is er door het college en de raad een nieuwe visie vastgesteld voor het speelplaatsenbeleid. Doel van die visie is speelplaatsen omzetten naar plekken voor spelen, sporten en ontmoeten op buurt en wijkniveau en om daarnaast enkele kernplekken te realiseren die boven het wijkniveau uitstijgen. Concrete invulling en financiële consequenties worden uitgewerkt. Groenbeleidsplan Het opstellen van een nieuw groen- en bomenbeleidsplan is door personele wisseling en capaciteitstekort doorgeschoven naar 2023.

INHOUDSOPGAVE

66

REALISATIE BATEN EN LASTEN bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Rekening 2021

Saldo van baten en lasten Lasten Bedrijventerreinen Bestemmingsplannen Bouwgrondexploitatie Dierplaagbestrijding Grondzaken Herinrichting woonomgeving Huishoudelijk afval Milieu algemeen Milieubeheer bedrijven Natuur en landschap Openbaar groen Structuurplannen Uitvoering Wet geluidhinder Vergunningen volkshuisvesting Wonen Woonwagens Speelplaatsen Inkomsten afvalstoffenheffing Verwerking Bedrijfsafval Begraafplaatsen Totaal Lasten

- 3.864 - 606 - 1.224 -5 - 212 - 26 - 3.468 - 514 - 861 - 99 - 2.480 - 10 - 23 - 1.212 - 68 -6 - 128 -8 - 122 - 396 - 15.332

- 6.568 - 781 - 2.646 -5 - 260 - 26 - 3.399 - 798 - 935 - 98 - 2.522 - 10 - 22 - 1.048 - 62 -6 - 140 -8 - 120 - 367 - 19.820

- 6.067 - 748 - 2.301 -6 - 270 - 25 - 3.405 - 658 - 907 - 100 - 2.525 - 22 - 928 - 76 -3 - 145 -1 - 103 - 377 - 18.667

501 V 32 V 346 V -1N - 10 N 0V -6N 141 V 27 V -2N -3N 10 V -1N 120 V - 14 N 3V -4N 7V 17 V - 11 N 1.153 V

- 10.842 - 475 - 1.259 -5 - 297 - 27 - 3.783 - 675 - 875 - 98 - 2.392 - 25 - 18 - 1.319 - 82 -4 - 153 -4 - 130 - 470 - 22.932

Baten Bedrijventerreinen Bestemmingsplannen Bouwgrondexploitatie Grondzaken Huishoudelijk afval Milieu algemeen Milieubeheer bedrijven Natuur en landschap Openbaar groen Structuurplannen Uitvoering Wet geluidhinder Vergunningen volkshuisvesting Wonen Woonwagens Inkomsten afvalstoffenheffing Verwerking Bedrijfsafval Begraafplaatsen Totaal Baten

3.926 44 1.204 36 874 2 57 3 847 22 3.935 79 429 11.457

6.596 62 2.624 335 982 362 54 3 1.047 22 3.857 79 429 16.453

6.453 71 1.794 374 860 241 57 1 1.177 21 3.851 89 479 15.468

- 143 N 9V - 831 N 39 V - 122 N - 121 N 2V -1N 130 V -1N -6N 10 V 50 V - 985 N

11.913 122 2.042 1.165 1.174 180 0 7 46 8 2 1.804 0 21 3.768 88 448 22.788

- 3.875

- 3.367

- 3.199

168 V

- 144

Mutatie reserves Toevoegingen

- 276

- 1.249

- 1.941

- 693 N

- 2.274

Onttrekkingen

157

3.187

3.889

702 V

1.129

Mutatie reserves

- 119

1.939

1.948

9V

- 1.145

- 3.993

- 1.429

- 1.251

177 V

- 1.288

05 Woon en leefomgeving

Saldo van baten en lasten

Resultaat

INHOUDSOPGAVE

67

BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Vergunningen volkshuisvesting Winstnemingen grondexploitaties Lagere voorziening nodig voor toekomstige verliezen dan werd begroot Inzet bufferreserve voor afwikkeling verplichtingen aflopende grondexploitaties

130 V 588 V 42 V 756 V

Totaal voordelen

1.516 V

Nadelen Storting winstnemingen grexen in bufferreserve Afwikkeling verplichtingen aflopende grondexploitaties Vrijval voorziening toekomstige verliezen grexen --> bufferreserve

- 588 N - 756 N - 42 N

Totaal nadelen

- 1.386 N

Overige afwijkingen

47 V

Totaal afwijkingen

177 V

Door enkele grote aanvragen bouwvergunningen eind december is de legesopbrengst € 130.000,-- hoger dan geraamd. Het herzien van de grondexploitaties (conform het Meerjarenperspectief Grondexploitaties) leidt tot bijstelling van de benodigde voorziening voor de verliezen en het nemen van tussentijdse winsten. Deze wijzigingen worden geëgaliseerd via stortingen en onttrekkingen in de bufferreserve. Dit geldt ook voor de afwikkeling van een verplichting uit een oude grondexploitatie. Voor een uitgebreide analyse van de verschillen in het programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 6 Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

INHOUDSOPGAVE

68

PROGRAMMA 6:

BESTUUR, VEILIGHEID EN DIENSTVERLENING BESTUURLIJK VERANTWOORDELIJK VOOR DIT PROGRAMMA: ■ Jorrit Eijbersen ■ Annemarie Dubbink INLEIDING Het afgelopen jaar vonden er gemeenteraadsverkiezingen plaats en in mei zijn er vier nieuwe wethouders beëdigd. In 2022 is ingezet op de samenwerking binnen het nieuwe bestuur, op het thema ondermijning en zijn er eerste stappen gezet in participatie van onze inwoners en ondernemers. KADERSTELLENDE NOTA’S ■ Programma Klantgerichte dienstverlening (2012) ■ Communicatiebeleidsplan 2015-2018 ‘Minder zenden, meer verbinden’ (2014) ■ Jaarplan Politie ■ Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020 ■ Uitvoeringsprogramma vergunningverlening en toezicht & handhaving (2022) ■ Landelijke handhavingsstrategie (2017) ■ Gedoogstrategie Fysieke Leefomgeving Overijssel (2010) ■ Damoclesbeleid gemeente Hellendoorn 2019 ■ Beleidsplan brandweer 2012-2015 (2012) ■ Nota Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 ■ Beleid vergunningverlening, toezicht en handhaving Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad (september 2020) ■ Gedragscode politieke ambtsdragers (juli 2007 07INT00504) ■ Verordening op het raadsplein (september 2020) ■ Financiële verordening (december 2017, 17INT02825) ■ Financieel statuut (juni 2018, 18INT01805) ■ Verordening op de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële

organisatie (december 2010, 10INT00476) ■ Kadernota Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2017) ■ Nota investeren, waarderen en afschrijven 2018 ■ Participatiecode Hellendoorn 1.0 (december 2016) ■ Strategische visie ‘Samenwerken aan een kloppend hart’ (2012) ■ Koersdocument (2019) ■ Nota lokale heffingen (2019) ■ Plan van aanpak ondermijning (2019) ■ Actieplan Integrale veiligheid (2021-2022) Gemeente Hellendoorn basisteam West GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 16 Vrede, veiligheid en sterke publieke diensten We focussen op het thema ondermijning. We handelen rechtmatig. We zetten in op preventie. We willen een betrouwbare overheid zijn. 17. Partnerschappen om doelstellingen te bereiken We werken samen met de andere Twentse gemeenten in de regio Twente op het gebied van sociaaleconomische structuurversterking, gezondheid, in OZJT, in Veilig Thuis Twente en Veiligheidsregio Twente. We hebben een partnerschapsband met Ibbenbüren.