Gemeenterekening 2021 (incl. accountantsverkl.)

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 3.

Goede gezondheid en welzijn Er is regie op het totale proces van zorg en ondersteuning voor jongeren, ouderen, kwetsbare groepen en verwarde personen. Wij hanteren een adequaat Lokaal Preventieakkoord en bevorderen een gezonde leefstijl. Samen met (zorg)partners treffen wij maatregelen gericht op preventie en toeleiding naar maatwerkvoorzieningen. 4. Kwaliteitsonderwijs Wij handhaven de leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten. Wij zorgen voor goed aanbod van voor- en vroegschoolse educatie. Wij dragen bij aan effectief jongerenwerk, mede voor een soepele overgang van 18naar 18+. Er is een goed aanbod van (taal)onderwijs en bijscholing voor vluchtelingen en statushouders. 10. Inclusiviteit, veiligheid, veerkracht en duurzaamheid Actief beleid voor het tegengaan van dakloosheid. Voldoende voorzieningen voor beschermd en begeleid wonen.

INHOUDSOPGAVE

28

Wat we wilden bereiken Speerpunten 2.01

Realisatie

2.03

We versterken het zelf oplossend vermogen van inwoners door in onze gespreksvoering op elk niveau omzien naar elkaar en normaliseren te bespreken. We hebben aandacht voor eenzaamheid en laaggeletterdheid en stellen een actieplan inclusieve samenleving op. We stellen een integrale aanpak op voor kwetsbare jongeren.

2.04

We ontwikkelen een nieuw meerjarenbeleid voor Publieke Gezondheid.

2.05 2.06

We evalueren het preventiebeleid voor jeugdigen en ontwikkelen nieuw preventiebeleid voor de toekomst. We verlenen ondersteuning en zorg zo dichtbij, zo licht en zo kort als mogelijk.

2.07

De samenwerking met ketenpartners bouwen we verder uit.

2.08

We stimuleren gebruikers van dagbesteding of groepsactiviteiten om het vervoer daarnaartoe zelf te organiseren. We onderzoeken samen met het veld welke interventies op het gebied van (complexe) scheidingen effectief en van meerwaarde zijn voor kinderen in die gezinnen.

2.02

2.09

2.10 2.11

We zetten ondersteuning in die gericht is op het verbeteren of zo veel mogelijk op peil houden van de zelfredzaamheid van zorgvrager en mantelzorger. Mantelzorgers voor inwoners met dementie krijgen aandacht en gerichte ondersteuning.

2.12

We voeren acties uit die voortvloeien uit de Visie Wonen en Zorg.

2.13

We spannen ons in om meer pleeggezinnen en gastgezinnen beschikbaar te hebben.

2.14

We richten een integrale toegang in onder de naam Sociaal Plein Hellendoorn.

2.15

We besteden extra aandacht aan kwaliteitstoezicht en handhaving.

2.16

We blijven kritisch kijken naar verleende jeugdhulp via andere wettelijke verwijzers.

2.17

We leggen in een regiovisie vast hoe er op het gebied van jeugdhulp tussen gemeenten wordt samengewerkt. We bepalen onze toekomstige koers voor de inkoop van Wmo maatwerkvoorzieningen en jeugdhulp.

2.18

C C C D C C C C C F F F C C C C C F

Wat we ondernamen Versterking zelf oplossend vermogen We versterken het zelf oplossend vermogen van inwoners door in de eerste plaats inwoners eigen oplossingen te laten formuleren voor de vraagstukken waarmee zij worden geconfronteerd. De inzet van eigen kracht, netwerk en familie zijn hierbij belangrijke hulpbronnen. Wij stimuleren het omzien naar elkaar en zetten in op normaliseren in plaats van medicaliseren. Het afgelopen jaar hebben onze frontoffice en onze consulenten deze visie uitgedragen in hun gesprekken met inwoners. Daarnaast zijn we in 2021 gestart met het inrichten van een integrale toegang: Sociaal Plein Hellendoorn (zie toelichting onder Integrale toegang Sociaal Plein). Het Sociaal Plein is een hulpmiddel om bij een hulpvraag de focus te leggen op de inzet van eigen kracht en voorliggende voorzieningen in plaats van op specialistische zorg en geïndiceerde maatwerkvoorzieningen. In 2021 is gestart met het voorbereiden van een innovatiefonds dat ruimte biedt aan maatschappelijke initiatieven die de inzet van maatwerkvoorzieningen kunnen voorkomen.

INHOUDSOPGAVE

29

Aanpak inclusieve samenleving In 2021 is een aanvang gemaakt om te komen tot een plan van aanpak voor een inclusieve samenleving. Er is inmiddels geïnventariseerd waar we als gemeente Hellendoorn staan. Een inclusieve gemeente is een samenleving waar iedere inwoner gelijkwaardig mee kan doen. Binnen het verenigingsleven, op school, op het werk of in de buurt. Waarbij het niet uitmaakt wat je leeftijd, culturele achtergrond, inkomen, gender, talenten of beperkingen zijn. Integrale aanpak kwetsbare jongeren Van januari tot april 2021 hebben wij integraal uitvoering gegeven aan het Jeugdpakket. Het Jeugdpakket is lokaal ingezet ten gunste van de doelgroep. Het is gericht op dialoog voeren met jongeren, activiteiten en ontmoeting faciliteren en het verhogen van de mentale weerbaarheid. In het verlengde van dit Jeugdpakket startte vanaf mei het brede steunpakket welzijn en leefstijl. Met dit steunpakket is ingezet op het organiseren van extra activiteiten voor diverse groepen in de gemeente Hellendoorn. Dit is gedaan met een integrale werkgroep, bestaande uit Evenmens, Stichting de Welle, Avedan maatschappelijk werk, MEE IJsseloevers en vluchtelingenwerk. Met deze groep zijn de behoeften van de verschillende doelgroepen geïnventariseerd, met als uiteindelijk doel het aanpakken van corona gerelateerde problematieken.

Dit heeft in 2021 voor kwetsbare jongeren onder andere geresulteerd in: 1. Een toename in het aantal bezoekers in het jongerencentrum; 2. Een afname van het aantal overlastmeldingen van jongeren; 3. Het realiseren van ontmoeting voor zo’n 260 kinderen, jongeren en statushouders, middels diverse activiteiten; 4. Het realiseren van een extra JoinUs groep, om eenzame jongeren in contact te brengen met leeftijdsgenoten. Ontwikkelen nieuw beleid Publieke Gezondheid De kadernota Publieke Gezondheid, Gezonder door preventie, 2018 – 2021 is in 2021 geëvalueerd, echter niet herschreven. Inhoudelijk is deze kadernota nog steeds actueel en sluit deze aan bij de bestuursagenda Publieke Gezondheid van de regio Twente die doorloopt tot en met 2023. Nagenoeg alle thema’s vragen een lange termijn aanpak. Daarnaast is in 2021 gekozen om hoge prioriteit te geven aan het lokaal preventieakkoord en corona gerelateerde werkzaamheden (o.a. het coronasteunpakket, adviezen, deelname aan overleggen). In het najaar van 2021 is er een coronateststraat in de gemeente opgezet door huisartsen. Vanuit de gemeente is er met prioriteit ondersteuning aan gegeven om dit mogelijk te maken.

Een terugblik op 2021 laat zien dat er vanuit publieke gezondheid gewerkt is aan een groot aantal thema’s, zoals cursus- en begeleidingsaanbod rondom mentale problematiek, acties stoppen met roken, een geïntensiveerde samenwerking ten behoeve van preventie van drugsproblematiek waaronder 3MMC/designerdrugs, vraagstukken m.b.t. 5G-zendmasten en legionella, aanpak gezondheidsverschillen in afstemming met Pharos, betrokkenheid bij de Integrale Samenwerkingsagenda Twente en de Gemeenschappelijke Regeling Gezondheid. De drie speerpunten, doelen en acties uit de kadernota Publieke Gezondheid en bijhorend uitvoeringsprogramma zijn meegenomen in de plannen van het lokaal preventieakkoord. Middels dit akkoord heeft de samenwerking met tientallen interne en externe betrokkenen een flinke impuls gekregen, evenals de uitvoering ervan. Er is een structuur opgetuigd met een multidisciplinair kernteam, aanvoerders en actiegroepen. Er vond een hele reeks overleggen en plenaire bijeenkomsten plaats met afgevaardigden vanuit o.a. het voorliggend veld, onderwijs, sportverenigingen, (paramedische) zorg, de GGD en gemeente. In 2021 is daarmee een goede basis gelegd voor een nadere uitwerking. In 2021 is extra verbinding gezocht met sport en het lokaal sportakkoord. Sport en bewegen heeft een positief effect op de fysieke en mentale gezondheid van mensen.

Dit is in coronatijd extra van belang is gebleken. In 2021 is het aanbod van de Gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) uitgebreid en zijn voorbereidingen getroffen om deze in 2022 in te voeren. Met deze leefstijlinterventie werken volwassenen aan hun leefstijl, aan gezonder eten en aan duurzame gedragsverandering. Het doel is om overgewicht te verminderen. Preventiebeleid jeugdigen Ons doel is dat jeugdigen in onze gemeente gezond kunnen opgroeien en daarmee een gezonde basis ontwikkelen voor de rest van hun leven. In coronatijd is aandacht voor preventie extra belangrijk gebleken. In 2021 heeft een evaluatie plaatsgevonden van de voorlichting aan ouders over opvoeden en opgroeien. Op basis daarvan is besloten om vanaf juli 2022 deel te gaan nemen aan regionale oplossing public health jeugd, ook wel Loes geheten. Net als 13 andere Twentse gemeenten worden op deze manier de krachten gebundeld om opvoed- en

INHOUDSOPGAVE

30

opgroeiondersteuning aan ouders te bieden. Zo is er een geavanceerde website, aanbod van scholingen en advies en ondersteuning beschikbaar. Er is regionaal denk- en slagkracht ontwikkeld met ruimte voor lokale invulling van Loes. Het huidige Centrum voor Jeugd & Gezin Hellendoorn komt daarmee per juli 2022 te vervallen. Preventiebeleid krijgt volop aandacht binnen het lokaal preventieakkoord. Binnen dit preventieakkoord is onder andere aandacht voor psychische weerbaarheid, gezondheidsverschillen en verslavingsproblematiek. Om meer zicht te krijgen op drugsproblematiek is er een multidisciplinair overleg gestart, waarbij o.a. ervaringen omtrent het gebruik van 3MMC (designerdrugs) uitgewisseld zijn. In coronatijd is zichtbaar geworden dat er meer dan gemiddeld behoefte is aan pedagogische gezinsondersteuning. Om deze reden zijn er extra contactmomenten geweest bij de GGD Twente om aan de vraag vanuit ouders te kunnen voldoen. Hiermee beogen we om problemen in een vroeg stadium aan te pakken en zo nodig verder te leiden naar passende verdere ondersteuning.

Passende ondersteuning WMO Huishoudelijke Ondersteuning In 2021 deden in totaal 1.292 huishoudens een beroep op huishoudelijke ondersteuning. Dat is een stijging van 6% ten opzichte van 2020. In 2020 lag de stijging met 7% iets hoger. Het aantal indicaties/modules per huishouden loopt terug. Begin 2020 had een inwoner gemiddeld 1,72 indicaties voor huishoudelijke ondersteuning, begin 2021 waren dat nog 1,56 indicaties en eind 2021 1,50. Deze daling komt doordat er naast de basismodule minder aanvullende modules worden geïndiceerd, met name voor wasverzorging en voor regie. Deze daling in aantal indicaties werkt ook door in de uitgaven. De totale uitgaven voor huishoudelijke ondersteuning komen in 2021 op ruim 3 miljoen euro. Dat is een stijging van 1,8% ten opzichte van voorgaand jaar terwijl het aantal geïndiceerde inwoners met 6% steeg. De gemiddelde uitgaven per geïndiceerde inwoner zijn ondanks tariefstijging gedaald van € 2.701,-- in 2020 naar € 2.545,-- in 2021. De uitgaven zijn binnen de begroting gebleven. De verzilveringsgraad lag met 89,5% net iets hoger dan in 2020, maar nog altijd lager dan de 92% in 2019, toen we nog niet te maken hadden met het coronavirus. We kunnen stellen dat we met ongeveer hetzelfde budget meer huishoudens geholpen hebben. Dit is een gunstige ontwikkeling, zeker niet alleen in financieel opzicht.

Want ook in de huishoudelijke ondersteuning begint de schaarste aan personeel zich af te tekenen en deze schaarste zal de komende jaren zo eerlijk mogelijk verdeeld moeten worden. Op 7 december 2021 is de startnotitie Coaching zelfstandig leven bij WMO Huishoudelijke Ondersteuning vastgesteld. Doel is om betrokken organisaties te inspireren en te faciliteren om acties op het gebied van ‘reablement’ in gang te zetten. De toenemende krapte op de arbeidsmarkt onderstreept de urgentie om onze oudere inwoners te ondersteunen bij het zoveel en zo lang mogelijk (weer) zelfstandig hun eigen huishouding doen. WMO verstrekkingen Onderstaande tabel toont voor de meest voorkomende verstrekkingen het aantal inwoners, dat een indicatie kreeg, over de jaren 2019, 2020 en 2021. Het gaat hierbij niet alleen om nieuwe voorzieningen, maar ook om vervangingen en aanpassingen. We nemen het jaar 2019 in de vergelijking mee, omdat 2020 geen representatief jaar was. Door corona liep het aantal indicaties op onderdelen fors terug. Dit geldt niet of veel minder voor de zelfstandige vervoersvoorzieningen, scootmobiel en driewielfiets. Ook in 2021 is de teruggang van 2020 nog te zien voor vervoersvoorzieningen, rolstoelen, roerende woonvoorzieningen en trapliften.

Voor het aantal indicaties van roerende woonvoorzieningen en trapliften geldt overigens dat niet alleen corona maar ook de sinds najaar 2019 ingevoerde stengere beleidsregels hier invloed op hebben. Daarnaast kan vooral bij de trapliften worden opgemerkt dat het in de huidige woningmarkt lastig is geworden om te verhuizen naar een aangepaste woning. De totale uitgaven voor WMO verstrekkingen zijn binnen het beschikbaar gestelde budget gebleven.

INHOUDSOPGAVE

31

Soort voorziening Vervoersvoorzieningen Scootmobiel Rolstoel Driewielfiets Roerende woonvoorzieningen Traplift

2019 528 86 172 23 101 38

2020 226 70 103 20 56 21

2021 242 88 93 21 64 34

WMO Begeleiding en dagbesteding Voor begeleiding en dagbesteding zijn we binnen de budgetten gebleven. Voor individuele begeleiding zagen we in 2021 een stijging in het aantal unieke cliënten (332 december 2020, 345 december 2021), maar het totale indicatiebedrag bleef gelijk. Er waren dus meer cliënten maar met een lichtere ondersteuningsbehoefte. Bij dagbesteding zagen we een afname in het aantal unieke cliënten (180 december 2020, 167 december 2021) en daarbij ook een daling in het totale indicatiebedrag. Het aantal cliënten voor dagbesteding schommelt de laatste twee jaar tussen de 170 en 180 dus de kans is reëel dat we een stijging richting 180 gaan zien. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Beschermd wonen (BW) en maatschappelijke opvang (MO) zijn centrumgemeentetaken die de gemeente Almelo op basis van de WMO 2015 en bestuurlijke afspraken tussen het Rijk en de VNG uitvoert voor de gemeenten uit de regio te weten Almelo, Hellendoorn, Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand en Wierden. Het Rijk is een traject gestart om de verantwoordelijkheid voor BW bij de afzonderlijke gemeenten te leggen door te decentraliseren. Ter vervanging van de landelijke bestuurlijke afspraken heeft de VNG de Norm voor Opdrachtgeverschap BW en MO (NvO BW/ MO) vastgesteld. Hierin is geregeld dat er een vorm van regionale samenwerking voor BW moet blijven.

Dit omdat het een gespecialiseerde vorm van zorg betreft die voor een gemeente lastig alleen te organiseren is. Gevolg van deze landelijke besluitvorming is dat we samen met de regiogemeenten onze samenwerkingsafspraken op een nieuwe manier moeten vastleggen. In 2021 heeft de uitwerking van deze samenwerkingsafspraken plaatsgevonden. Cliëntondersteuning We streven ernaar om ondersteuning en zorg zo dichtbij, zo licht en zo kort als mogelijk te verlenen. Een middel om dat te bereiken is door de cliëntondersteuning in onze gemeente zo goed mogelijk te organiseren. Een cliëntondersteuner is iemand die inwoners helpt bij het vinden van de juiste zorg en ondersteuning, al dan niet binnen het eigen netwerk. In 2021 hebben we een notitie cliëntondersteuning opgesteld. Op deze manier hopen we nog betere dienstverlening aan onze inwoners te kunnen verlenen, in lijn met onze waarden: nabij, normaliseren, kostenbewust en inwoner centraal. Doorbraakmethode In 2021 hebben we besloten om gebruik te maken van het aanbod vanuit de Twentse Koers om aan te sluiten bij de City Deal Eenvoudig Maatwerk Twente. Voortbouwend op de principes van de al eerder door ons ingevoerde werkwijze van de Omgekeerde Toets hebben we voorbereidingen getroffen, waaronder het opstellen van een projectplan.

De doorbraakmethode sluit aan bij de situatie en behoeften van huishoudens, die vastzitten in meerdere problemen en met verschillende wettelijke domeinen te maken hebben. Doel is deze huishoudens met maatwerk weer perspectief te geven en de hulp en ondersteuning effectief en efficiënt in te richten. Deze aanpak leidt vaak ook nog eens tot kostenbesparingen. Openstelling WLZ voor GGZ problematiek Inwoners die hun leven lang intensieve geestelijke gezondheidszorg (GGZ) nodig hebben, kwamen vanaf 2021 in aanmerking voor zorg en ondersteuning vanuit de Wet langdurige zorg (WLZ). We hebben er het afgelopen jaar voor gezorgd dat er een warme overdracht plaatsvond voor inwoners die overgingen van de WMO naar de WLZ. Daarnaast is ervoor gezorgd dat er geen inwoners tussen wal en schip zouden vallen door de openstelling van de WLZ voor GGZ problematiek.

INHOUDSOPGAVE

32

Uitbouwen samenwerking ketenpartners Regionale jeugdbeschermingstafels In maart 2021 is een pilot gestart met het werken met vier regionale jeugdbeschermingstafels. Deze nieuwe werkwijze zorgt ervoor dat ouders en jeugdigen vaker en beter betrokken zijn bij de beslismomenten over het op- en afschalen naar kinderbeschermingsmaatregelen. Ook verbetert deze werkwijze de onderlinge samenwerking tussen de verschillende betrokken organisaties in de jeugdbeschermingsketen. In het vierde kwartaal van 2021 is de pilot geëvalueerd onder ouders en jeugdigen en onder alle beroepsmatige gebruikers. De tevredenheid is groot. Het is dan ook de bedoeling deze werkwijze voort te zetten en onder te brengen bij OZJT. Ook het werken met een ketenmonitor voor de gehele jeugdbeschermingsketen is met hulp van Kennispunt Twente, in 2021 verder uitgebouwd. Medisch Centrum Nijverdal In 2019 is er een samenwerking gestart waarbij WMO consulenten aanwezig zijn in de huisartsenpraktijk MCN, om zo de samenwerking met de POH ouderen te intensiveren. In 2021 is deze samenwerking voortgezet. De samenwerking is uitgebreid naar de casemanagers dementie van ZorgAccent en CarintReggeland. Met hen is er structureel casuïstiekoverleg en er wordt nu gebruik gemaakt van een gezamenlijk intakeformulier bij spoedsituaties.

Integrale samenwerkingsagenda Twente In november 2021 hebben we ingestemd met de verlenging van de Integrale Samenwerkingsagenda Twente voor vijf jaren. Daarin werken de 14 Twentse gemeenten samen met Menzis, provincie en GGD Twente aan goede en toekomstbestendige gezondheid en zorg voor de inwoners van Twente. Vanaf december gaat de samenwerking verder onder de nieuwe naam Twentse Koers. Schoolzorgondersteuning In 2021 is ingezet op het versterken van de keten van jeugd en onderwijs. In augustus is een pilot gestart met de schoolzorgondersteuner op vier basisscholen voor regulier basisonderwijs en één basisschool voor speciaal onderwijs (de Elimschool). De inzet is gericht op vroegtijdige opsporing van problematiek, preventieve inzet en gerichte opschaling. De pilot wordt geëvalueerd en op basis van de resultaten wordt het vervolg bepaald. Integrale maatschappelijke opgave Diverse actuele thema’s binnen het sociaal en maatschappelijk domein zijn complex door de grote mate van diversiteit, de snelheid waarmee ze veranderen en de omvang. Zoals sociale ongelijkheid, vergrijzing en inclusie. Daarnaast staan deze opgaven niet los van andere opgaven die op ons als lokale overheid afkomen. Denk aan de klimaatverandering, duurzaamheidsvraagstukken, energietransitie en de toenemende armoede.

Vanaf september 2021 zijn we een interne oriëntatie gestart om de integrale maatschappelijke opgave in beeld te brengen en zijn we gestart met de oriëntatie hoe deze geformuleerde opgave duurzaam integraal te beantwoorden. In 2022 wordt de inbreng en medeverantwoordelijkheid van inwoners en samenwerkingspartners ingebed om te komen tot een gezamenlijk geformuleerde aanpak. Stimuleren eigen vervoer Ook in 2021 werd bij het stellen van een indicatie voor doelgroepenvervoer kritisch gekeken naar de mogelijkheden van inwoners om zelf het vervoer te (laten) verzorgen. Ook keken we of het vervoer kon worden ingevuld door gebruik te maken van voorliggende voorzieningen, zoals het openbaar vervoer of ANWBAutomaatje. Zo beperkten we het doelgroepenvervoer maar bleven een vangnet bieden voor inwoners die het nodig hadden. Mede daardoor zijn we binnen de begrote budgetten van het incidenteel maatwerkvervoer (regiotaxi) en het OMD vervoer (WMO en jeugd) gebleven. Scheidingsproblematiek In 2021 is er een verkennend onderzoek uitgevoerd en een startnotitie geschreven over (complexe) echtscheidingen. Dit onderzoek leidde tot aanbevelingen voor een lokale aanpak en acties voor de korte- en lange termijn. In het vierde kwartaal van 2021 startte een projectgroep met relevante partners uit het werkveld, die de acties stapsgewijs oppakt en uitvoert.

De eerste korte termijn acties zijn inmiddels gerealiseerd.

INHOUDSOPGAVE

33

Er is deskundigheidsbevordering georganiseerd voor onze jeugdconsulenten, praktijkondersteuners jeugd- en schoolzorgondersteuners en er is een overzicht gemaakt en verspreid van alle beschikbare interventies (van licht naar zwaar) op het gebied van echtscheidingsproblematiek. Zelfredzaamheid De coronamaatregelen hadden ook in 2021 grote invloed en vroegen veel van de zelfredzaamheid van iedereen. Via het brede steunpakket welzijn en leefstijl hebben we extra aandacht besteedt aan de doelgroep jongeren (zie toelichting onder Integrale aanpak kwetsbare jongeren) en aan andere doelgroepen, waaronder in het bijzonder de ouderen. We hebben ingezet op diverse acties waaronder de projecten De kracht van herinneringen (voor dementerenden en hun partner), Fijn Leven (voor senioren), Senioren in Beweging, Hartewens voor kwetsbare inwoners en de aanschaf van een extra duofiets voor de verhuur. Mantelzorg dementerenden Met de vergrijzing neemt ook het aantal inwoners met dementie toe. Mantelzorgers voor deze doelgroep verdienen bijzondere aandacht, zodat dementerende inwoners zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. De stichting Evenmens biedt ondersteuning aan deze doelgroep, zowel individueel als groepsgewijs. Het ontmoetingscentrum Kom d’r in in De Cirkel in Nijverdal is een voorbeeld van deze laatste vorm van ondersteuning.

Dementerenden en hun mantelzorgers kunnen hier terecht voor een kopje koffie en een praatje. Evenmens gaat een tweede centrum in de kern Hellendoorn starten. Dit liep echter vertraging op door de coronapandemie. Voorzieningen als deze passen binnen de Nationale Dementiestrategie 2021-2030. Visie Wonen en zorg Gemeenten hebben de opdracht om de lokale opgave op het gebied van wonen, zorg en welzijn voor senioren en andere kwetsbare inwoners in kaart te brengen. Hiervoor hebben wij in 2021 een visie Wonen en Zorg opgesteld. Het concept van deze visie is eind 2021 ter inzage gelegd. Het doel van de woonzorgvisie is om inzicht te krijgen in actuele en toekomstige ontwikkelingen binnen het ruimtelijk en sociaal domein en de effecten hiervan op de vraag naar woonzorgconcepten. Met de visie zal er een afwegingskader zijn voor vraagstukken binnen het ruimtelijk en sociaal domein, specifiek met betrekking tot woonzorginitiatieven die zich bij de gemeente melden. Pleeggezinnen en gastgezinnen In 2021 is helaas niet extra ingezet op het werven van pleeggezinnen en gastgezinnen vanwege de coronapandemie en de focus van jeugdbeleid op de uitvoering van de coronasteunpakketten. Er is wel aandacht geweest voor pleeg- en gastgezinnen. De online wervingsavonden van Trias en Jarabee zijn gepromoot bij onderwijsinstellingen en andere ketenpartners.

Ook zijn in de week van de pleegzorg de huidige pleegouders en pleeggezinnen in het zonnetje gezet met happy stones. Integrale toegang Sociaal Plein Vanaf september 2021 is de inrichting van de integrale toegang Sociaal Plein Hellendoorn hervat via zes deelopdrachten. Het profiel van de toegang medewerker is geschetst, de juridische richtlijnen voor integrale samenwerking zijn bepaald en vastgesteld door het college en het is inmiddels duidelijk welke vorm het sociaal plein gaat krijgen. Daarbij sluiten we aan bij wat nu in de praktijk het beste werkt, namelijk de fysieke en telefonisch ontvangst dicht bij elkaar positioneren. Dit wordt aangevuld met enkele integrale werkplekken voor afdelingen en organisaties die onderdeel zijn van de integrale samenwerking. In het kader van monitoring van de effecten van de toegang zijn enkele vragen in het cliënt ervaringsonderzoek Jeugd aangevuld, zodat de data beter beeld geven van hoe inwoners de toegang beleven. Dezelfde vragen worden ook in het client ervaringsonderzoek WMO opgenomen. Door oplopende corona besmettingen is vanaf november 2021 geïnvesteerd in een lokaal vangnet voor wanneer de druk op de formele zorg te hoog wordt. Dit lokale vangnet draagt de naam Noaberzorg Hellendoorn en is opgesteld samen met De Welle en Evenmens. Door Noaberzorg is de website van het Sociaal Plein vervroegd gelanceerd.

Via deze website is het online hulpvraag formulier beter vindbaar voor inwoners.

INHOUDSOPGAVE

34

Kwaliteitstoezicht en handhaving Vanaf september 2021 geven we invulling aan de nieuwe ontwikkelingen en inzichten binnen toezicht en handhaving in het sociaal domein. Hiertoe hebben we de Beleidsvisie Toezicht en Handhaving in het Sociaal Domein 2022 – 2025 geformuleerd. In de visie worden definities, uitgangspunten en (nieuwe) ambities beschreven, zoals bijvoorbeeld het inrichten van lokaal toezichthouderschap. Er is onderzoek gedaan naar reeds bestaande informatie, zoals verschillende rapporten en bruikbare tools. Met name de Routekaart Toezicht, Handhaving en Zorgfraude van de VNG Naleving is veel gebruikt. Hiernaast heeft er ook (regionale) afstemming plaatsgevonden met meerdere Twentse gemeenten, de Sociale Recherche Twente en is er ondersteuning geweest vanuit de VNG. Jeugdhulp via andere wettelijke verwijzers In 2021 heeft de Makelaar Sociaal Domein geïnvesteerd in het grip krijgen op de externe verwijzingen voor jeugdhulp en de wijze waarop er geïndiceerd wordt, passend bij het Twents Model. De Makelaar Sociaal Domein heeft dit met name gedaan door de samenwerking te zoeken met onze partners, externe verwijzers (huis- en jeugdartsen, POH Jeugd, gecertificeerde instellingen en medisch specialisten) als zorginhoudelijke gesprekspartner voor hen en voor de zorgaanbieders.

Daarin wordt de focus gelegd op goede, duurzame jeugdhulp en gestuurd op vraaggericht in plaats van aanbodgericht werken evenals het vergroten van het kostenbewustzijn van zowel aanbieders als externe verwijzers. De Makelaar Sociaal Domein heeft structureel overleg met dezelfde functionarissen in andere Twentse gemeenten, om zo kennis te delen en te komen tot gezamenlijke en daar waar mogelijk regionale afspraken met zorgaanbieders. Regiovisie Jeugdhulp In april 2021 is regionaal gestart met de opdracht om te komen tot een regiovisie jeugdhulp. In de regiovisie worden de ambities en uitgangspunten voor de jeugdhulp in Twente beschreven voor de periode 2022-2028. In het tweede en derde kwartaal van 2021 zijn er verschillende bijeenkomsten georganiseerd met jongeren, ouders, zorgaanbieders, andere stakeholders, wethouders en gemeenteraden. Daarnaast zijn er digitale vragenlijsten uitgezet onder allerlei betrokkenen uit het werkveld. Op deze manier is belangrijke informatie opgehaald over de wensen en behoeften in de regio met betrekking tot de visie op jeugdhulp. Ook lokaal heeft er een ophaalsessie plaatsgevonden. Bepalen koers inkoop jeugdhulp en WMO maatwerkvoorzieningen We hebben in 2021 alle lokale en regionale contracten onderzocht en de vervolgacties bepaald. In 2021 startte de voorbereiding van de nieuwe inkoop van het doelgroepenvervoer per 1 juli 2023.

De voorbereidingen vinden plaats op regionaal niveau. Eerst bekijken we wat we willen inkopen en daarna bepalen we hoe we dat gaan doen. In 2022 gaan we verder met het lokaal en regionaal anticiperen op de nieuwe inkoop van de regionaal ingestoken contracten voor WMO en Jeugdwet (Twents Model).

INHOUDSOPGAVE

35

bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Rekening 2020

I. Sociaal Domein Externe kosten 1. Jeugdhulp 1a. Jeugdhulp - specialistische zorg 1b. Geëscaleerde zorg 181. Jeugdhulp

- 6.165 - 1.690 - 7.855

- 7.617 - 1.518 - 9.135

- 7.908 - 1.248 - 9.156

- 291 N 270 V - 21 N

- 6.944 - 1.238 - 8.182

2. Wmo - Individuele voorzieningen 2a. Begeleiding en dagbesteding 2b. Huishoudelijke ondersteuning 2c. Verstrekkingen 2d. Vervoer 18+ 2e. Eigen bijdragen 2. Wmo - Individuele voorzieningen

- 3.583 - 3.433 - 1.008 - 973 250 - 8.747

- 3.641 - 3.413 - 927 - 812 285 - 8.508

- 3.483 - 3.304 - 791 - 798 295 - 8.081

158 V 109 V 136 V 15 V 10 V 427 V

- 3.662 - 3.152 - 721 - 857 256 - 8.135

3. Bijstand, participatiewet,WsW en statushouders 3a. PW-uitkeringen 3b. Bijzondere bijstand 3c. Storting in reserve Bijzondere Bijstand 3i. Statushouders 3d. Collectieve zorgverzekering 3e. Schuldhulpverlening en fraudebestrijding 3f. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 3g. WsW 3h. Participatiebudget 3. Bijstand, participatiewet,WsW en statushouders

- 349 - 851 - 32 - 384 - 225 - 173 - 609 - 342 - 2.965

- 454 - 700 - 75 - 130 - 274 - 260 - 173 - 740 - 299 - 3.106

- 243 - 682 - 93 - 121 - 270 - 203 - 215 - 630 - 240 - 2.696

212 V 18 V - 18 N 10 V 5V 57 V - 42 N 110 V 58 V 409 V

178 - 648 - 193 - 40 - 444 - 217 - 193 - 4.247 - 278 - 6.081

4. Algemene voorzieningen 4a. Gesubsidieerde instellingen 4b. Leefbaarheid en wijk- en buurtontwikkeling 4c. Wmo Geëscaleerde zorg 4d. Diverse kosten 4. Algemene voorzieningen

- 1.788 - 265 - 351 - 2.405

- 1.773 - 374 533 - 534 - 2.148

- 1.759 - 326 533 - 464 - 2.017

14 V 48 V 0V 69 V 131 V

- 1.714 - 213 408 - 339 - 1.858

Totaal I. Sociaal Domein Externe kosten

- 21.972

- 22.897

- 21.950

947 V

- 24.257

II. Sociaal Domein Organisatie kosten 5. Organisatiekosten 5a. Jeugdhulp 5b. Wmo - Individuele voorzieningen 5c. Bijstand, participatiewet,WsW en statushouders 5d. Algemene voorzieningen 5e. Overhead Sociaal Domein 5. Organisatiekosten

- 1.232 - 1.108 - 4.805 - 430 - 372 - 7.948

- 1.423 - 1.303 - 5.121 - 478 - 240 - 8.565

- 1.415 - 1.294 - 5.019 - 516 - 233 - 8.477

8V 9V 101 V - 37 N 7V 88 V

- 1.401 - 1.215 - 1.716 - 386 - 293 - 5.012

Totaal II. Sociaal Domein Organisatie kosten

- 7.948

- 8.565

- 8.477

88 V

- 5.012

Totaal

- 29.920

- 31.462

- 30.427

1.035 V

- 29.268

Sociaal Domein (taakveld 6.1 - 6.82)

Ten opzichte van dezelfde tabel in 2020 zijn enige posten opnieuw gerubriceerd: ■ Wmo geëscaleerde zorg was in de gemeenterekening 2020 een apart kopje en is nu vermeld onder 4c. ■ De subsidie aan Bunga Tandjung (€ 15.000,--) is verplaatst van 4.a) gesubsidieerde instellingen naar 4.b) leefbaarheid en wijk- en buurtontwikkeling. Bij 4a) staan nu alleen beroepsmatig werkende instellingen De Welle, Evenmens, Avedan en MEE IJsseloevers. ■ De kosten op de post “Toegang jeugdhulp” (€ 127.000,--) hebben we nu gerubriceerd naar 4d. diverse kosten. Dit stond in 2020 op 4b. Leefbaarheid en wijk- en buurtontwikkeling.

INHOUDSOPGAVE

36

■

Personele kosten Statushouders (€ 115.000,--) is verplaatst van 5d Algemene Voorzieningen naar 5c. Bijstand, participatiewet, Wsw en statushouders. In 2020 stond daar als onderwerpregel “participatie”, maar dat is nu verbreed.

De vergelijkende cijfers zijn nu ook aangepast. Ten opzichte van de bijgestelde begroting 2021 zien we alleen bij de Jeugdhulp een klein nadeel, op alle overige onderdelen zien we – vooral incidentele – voordelen. De analyse van verschillen groter dan € 15.000,-- vindt u in deel 5 Balans, programmarekening en toelichting.

INHOUDSOPGAVE

37

Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Rekening 2020

Saldo van baten en lasten Lasten Jeugd en gezin Maatschappelijk werk/slachtofferhulp Sociaal en cultureel werk Buurt en clubhuizen Hygienebegeleiding Kinderopvang Preventie en clientondersteuning Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening Verstrekking Hulpmiddelen Begeleiding en dagbesteding WMO (Onderst. 1 en 2) Verblijf en woonvoorziening Huishoudelijke ondersteuning Vervoer 18+ Jeugdzorg - specialistische zorg Inloop GGZ, maatschappelijke opvang, vrouwenopv. Jeugdbescherming en Jeugdreclassering Volksgezondheid Totaal Lasten

- 42 - 398 - 1.763 - 297 - 133 - 343 - 1.318 - 1.689 - 3.819 -6 - 3.650 - 1.041 - 5.856 - 41 - 1.999 - 1.500 - 23.897

- 213 - 398 - 1.996 - 273 - 114 - 357 - 1.501 - 1.682 - 3.959 - 11 - 3.664 - 856 - 7.302 - 1.833 - 1.581 - 25.741

- 215 - 395 - 1.939 - 271 - 113 - 351 - 1.484 - 1.555 - 3.803 -7 - 3.553 - 843 - 7.660 -0 - 1.496 - 1.558 - 25.244

-1N 4V 58 V 2V 1V 6V 17 V 128 V 156 V 4V 111 V 12 V - 358 N -0N 337 V 22 V 498 V

- 36 - 388 - 1.684 - 239 - 109 - 332 - 1.536 - 1.295 - 4.098 -3 - 3.386 - 900 - 6.786 -0 - 1.395 - 1.412 - 23.602

Baten Jeugd en gezin Sociaal en cultureel werk Buurt en clubhuizen Hygienebegeleiding Kinderopvang Preventie en clientondersteuning Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening Verstrekking Hulpmiddelen Begeleiding en dagbesteding WMO (Onderst. 1 en 2) Vervoer 18+ Volksgezondheid Totaal Baten

9 247 13 50 250 50 619

4 7 211 9 34 7 51 818 25 21 1.186

12 224 12 33 7 64 828 27 31 1.238

-4N 5V 13 V 3V -1N 0V 13 V 10 V 2V 9V 52 V

8 242 13 7 52 664 25 2 1.014

- 23.278

- 24.555

- 24.006

549 V

- 22.588

Mutatie reserves Toevoegingen

-

-

-

-

- 50

Onttrekkingen

-

46

44

-2N

10

Mutatie reserves

-

46

44

-2N

- 40

- 23.278

- 24.509

- 23.962

547 V

- 22.628

02 Jeugd en WMO

Saldo van baten en lasten

Resultaat

INHOUDSOPGAVE

38

Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Sociaal en cultureel werk Toegang tot eerste en tweede lijnsvoorziening Verstrekking hulpmiddelen Begeleiding en dagbesteding WMO Huishoudelijke ondersteuning Jeugdbescherming en jeugdreclassering Volksgezondheid

58 V 17 V 141 V 166 V 111 V 337 V 22 V

Totaal voordelen

852 V

Nadelen Jeugdzorg specialistische zorg

- 358 N

Totaal nadelen

- 358 N

Overige afwijkingen

53 V

Totaal afwijkingen

547 V

In de toelichting op het overzicht van baten en lasten van de jaarrekening worden de verschillen nader gespecificeerd en toegelicht.

INHOUDSOPGAVE

39

Programma 3: Cultuur, onderwijs en sport Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder mevr. J.H. Van den Dolder-Soeten (Onderwijs en cultuur) ■ Wethouder dhr. H. Nijhof (Sport en evenementen)

Inleiding Het jaar 2021 stond in het teken van Covid-19. Het onderwijs kreeg te maken met fysieke sluiting van scholen en veel activiteiten op het gebied van sport en cultuur konden niet of alleen in aangepaste vorm doorgaan. Veel verenigingen zagen zich hierdoor geplaatst voor uitdagingen, bijvoorbeeld om leden vast te houden en uitgaven te beperken vanwege minder inkomsten dan gepland. De culturele verenigingen konden een beroep doen op een regeling voor noodsteun in het kader van corona.

Kaderstellende nota’s ■ ■ ■ ■ ■ ■

■

Algemene Subsidieverordening samenleving gemeente Hellendoorn 2021 (2021) Cultuurvisie 2018 (CultuurCaravaan) Omgevingsvisie Natuurlijk Avontuurlijk (2015) Notitie onderwijshuisvesting in de gemeente Hellendoorn 2017-2031 (2016) Omgevingsvisie Natuurlijk Avontuurlijk (2015) Sport- en Beweegnota 2016-2019 ‘Samen in beweging’ (raadsbesluit 020620 Verlenging looptijd nota tot 1 januari 2023) Omgevingsvisie Natuurlijk Avontuurlijk (2015)

GLOBAL GOALS Dit programma levert een bijdrage aan de volgende Global Goals: 3. Goede gezondheid en welzijn We zetten in op preventie middels het lokaal sport- en preventieakkoord. Het cultuurbeleid zorgt voor activiteiten die educatie en ontplooiing bieden. Daarnaast dragen wij zorg voor kwalitatief goede voorzieningen, waarmee wij culturele en sportactiviteiten faciliteren. 4. Kwaliteitsonderwijs We richten ons op goed basis-, voortgezet en hoger onderwijs voor iedereen en stimuleren dat alle leerlingen kennis en vaardigheden opdoen met betrekking tot duurzame ontwikkeling, culturele diversiteit en wereldburgerschap. Ook zorgen wij voor kind- en handicapvriendelijke onderwijsfaciliteiten. Daarnaast zetten wij in op het bestrijden van leer- en ontwikkelingsachterstanden bij jonge kinderen, bieden wij bewegingsonderwijs en dragen zorg voor goede onderwijshuisvesting. 10. Ongelijkheid verminderen Door in te zetten op voorschoolse educatie willen we al vroegtijdig alle kinderen gelijke kansen bieden. 17. Partnerschappen om doelstellingen bereiken Door de inzet van de brede regeling Combinatiefuncties (buurtsportcoaches) worden partnerschappen verstevigd en gesloten om doelstellingen te bereiken die zich richten op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden.

INHOUDSOPGAVE

40

Wat we wilden bereiken Speerpunten 3.01

3.02 3.03 3.04

3.05

Realisatie

Wij zijn een overeenkomst met Reggesteyn aangegaan om een onderwijsgebouw te realiseren dat aan de huidige en toekomstige eisen voldoet. Reggesteyn is nu aan zet en treft de bouwvoorbereiding. We participeren bij de uitvoering van de Twentse Visie Sport en Bewegen. We nemen deel aan het regionaal initiatief Loopland Overijssel (in combinatie met Twentse Visie) 2018-2020. We blijven ons richten op vergroting van de maatschappelijke rol van verenigingen en blijven mede invulling geven aan acties uit het Uitvoeringsprogramma Publieke gezondheidsbeleid.

3.07

We volgen de ontwikkelingen van de effecten van rubberinfill bij kunstgrasvelden en het gebruik van de non-infillvelden. We zetten in op een definitieve invulling en verdere versterking van de horecavoorziening en exploitatie bij Het Ravijn – zwem sport zorg –. Wij subsidiëren de lokale omroep Hoi.

3.08

Uitvoeren van de Cultuurvisie, samen met de samenleving.

3.09

Samen met inwoners wordt de CultuurCaravaan blijvend vormgegeven.

3.10

Vaststellen van een Kwaliteitskader Voorschoolse Educatie gemeente Hellendoorn 2021-2025.

3.11

Wij geven uitvoering aan 'De Twentse Belofte'.

3.06

C C C F F D F F F C F

Wat we ondernamen

Cultuur aan de Basis De gemeente Hellendoorn heeft een stevige basis als het gaat om kunstzinnige en culturele educatie van basisschoolleerlingen. Om deze stevige basis te behouden en te verdiepen is dit jaar voor de periode 2021-2024 subsidie aangevraagd bij de provincie voor Cultuur aan de Basis. De provincie heeft aanvraag gehonoreerd waardoor gestart kon worden met het uitvoering geven aan het plan Cultuureducatie primair onderwijs gemeente Hellendoorn 2021-2024. Dat betekent dat dit jaar de eerste is in een reeks waarin er cultuur educatieve activiteiten aangeboden worden aan basisschoolleerlingen. Dat er doorgaande leerlijnen cultuuronderwijs geïmplementeerd worden, vakinhoudelijke deskundigheid vergroot worden van professionals op het gebied van cultuuronderwijs, meerjarig de samenwerking tussen het onderwijs en Hellendoorns culturele organisaties versterkt worden waardoor de kunstzinnige en culturele ontwikkeling van leerlingen een impuls krijgt. CultuurCaravaan De CultuurCaravaan is een netwerk dat bestaat uit leden van verschillende werkgroepen, een vertegenwoordiging van de raad en de Cultuurburgemeester. De Cultuurburgemeester is een boegbeeld voor de cultuur. Hij draagt dat uit door culturele activiteiten te bezoeken en blogs te schrijven. De gemeente ondersteunt en faciliteert het netwerk en (nieuwe) activiteiten.

Een van de werkgroepen heeft in 2021 een gedichten fietsroute ontwikkeld, waar inwoners en bezoekers gebruik van kunnen maken. Voor deze activiteit is nauw samengewerkt met het Toeristisch Bureau. Daarnaast is een nieuwe werkgroep opgestart die gaat onderzoeken hoe de CultuurCaravaan op lange termijn geborgd kan worden en gaat talentopleider Ingenium verder als werkgroep onder de CultuurCaravaan. Ingenium (talentprogramma) Onder de noemer Ingenium is een vierjarig project met subsidie van de provincie Overijssel uitgevoerd, gericht op talentontwikkeling, deskundigheidsbevordering en netwerkvorming. ZINiN heeft dit project uitgevoerd.

INHOUDSOPGAVE

41

Doel was hiermee een impuls te geven aan het culturele klimaat in Hellendoorn op het gebied van muziek- en podiumkunsten. Afgelopen vier jaar zijn talenten ondersteund bij optredens, culturele vrijwilligersorganisaties gefaciliteerd met workshops en netwerkbijeenkomsten gehouden. Ingenium gaat nu verder als werkgroep onder de paraplu van de CultuurCaravaan. ZINiN ZINiN theater heeft in 2021 veel last gehad van de lockdowns. Voorstellingen moesten worden verzet, artiesten opnieuw geboekt, dubbele voorstellingen geprogrammeerd met minder publiek of helemaal gesloten. Doordat gebruik kon worden gemaakt van de landelijke ondersteuningsregelingen gecombineerd met de subsidie, kon het jaar financieel gezien goed worden afgesloten. Hierdoor kon de basisstructuur overeind worden gehouden en personeelsleden behouden blijven. Dit was het tweede jaar dat corona ingrijpende maatregelen veroorzaakte. Tussen de lockdowns in konden bioscoopvoorstellingen wel doorgaan, net als een aantal voorstellingen in het Openluchttheater en De Smidse. ZINiN bibliotheek kon de dienstverlening voortzetten, weliswaar in aangepaste vorm met name voor de activiteiten van Breinreis. Historische Kring Hellendoorn Nijverdal Eind 2021 is het besluit genomen om de Historische Kring een jaarlijkse subsidie te verlenen voor de periode van drie jaar.

Hiermee kan de Historische Kring een historisch informatiepunt realiseren in de pastorie van de RK Kerk in Nijverdal, een expositieruimte inrichten en inwoners de mogelijkheid bieden om historisch onderzoek te doen. Daarnaast worden activiteiten voor het onderwijs opgezet (lesbrieven). Het monumentale pand heeft hiermee een maatschappelijke invulling gekregen die ook aantrekkelijk is voor bezoekers van buiten onze gemeente en een versterking van de uitstraling van ons kernwinkelgebied is. Rijksmiddelen culturele organisaties Het Rijk heeft ook in 2021 steunmiddelen beschikbaar gesteld aan gemeenten voor culturele organisaties. Begin van het jaar is een subsidieregeling opengesteld, waarmee culturele organisaties maximaal 2.500 euro noodsteun konden krijgen, afhankelijk van het tekort. 13 Organisaties hebben daar gebruik van gemaakt. In december is nogmaals een regeling opengesteld, waarmee alle culturele organisaties een eenmalig bedrag van 1.000 euro konden aanvragen. De aanvraagperiode sloot eind januari 2022. Voorschoolse educatie De gemeente Hellendoorn heeft in 2021 53 plaatsen voorschoolse educatie laten aanbieden door Stichting Peuterspeelzalen Gemeente Hellendoorn en Columbus Junior. Hierdoor is (verdere) achterstand bij peuters bestreden en voorkomen.

Om een kwalitatief hoogwaardig voorschools educatief aanbod te hebben, zijn in 2021 nadere regels peuteropvang en voorschoolse educatie vastgesteld, waardoor helderheid over het kwaliteitskader is ontstaan. De jeugdgezondheidszorg verwees doelgroepkinderen tussen tweeënhalf en vier jaar naar dit voorschoolse aanbod. Na de voorschoolse periode nam de basisschool het stokje over met vroegschoolse educatie. Op ons verzoek heeft de GGD Regio Twente toegezien op het bereik. Uit het signaalgestuurd toezicht van de onderwijsinspectie blijkt dat de gemeente Hellendoorn in 2021 voldeed aan de kwaliteit en kwantiteit van het aanbod. Nationaal Programma onderwijs In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) hebben wij van het kabinet voor de periode van 1 juli 2021 tot 1 augustus 2023 € 563.906,-- gekregen om de door corona veroorzaakte vertragingen bij leerlingen te herstellen. Na overeenstemming met de schoolbesturen en de voorschool, wordt ingezet op projecten gericht op de voorschoolse periode, zorg en welzijn, zorg en onderwijs en het bestrijden van (dreigende) schooluitval. Openbaar onderwijs Tot 1 augustus 2021 waren er drie openbare scholen in de gemeente Hellendoorn met vier locaties. Twee van deze scholen, ‘t Heem en De Peppel, bevonden zich onder de opheffingsnorm waardoor rijksfinanciering gevaar liep.

Op het verzoek van het schoolbestuur om beide scholen te laten fuseren hebben wij een positief advies gegeven. De nieuwe school heet Reggewijs en heeft als lespunt De Twijn. De verwachting is dat er een toekomstbestendige openbare school ontstaan is met een levensvatbare omvang.

INHOUDSOPGAVE

42

Onderwijshuisvesting Er zijn drie aanvragen Voorziening Huisvesting Onderwijs gemeente Hellendoorn ingediend. Eén aanvraag betrof uitbereiding en vergoeding voor onderwijsleerpakket en meubilair voor leerlingen van VSO De Elimschool. Deze school heeft te maken met gestage groei. Uitbereiding van de onderwijsruimte is gerealiseerd door het voormalig schoolgebouw van ‘t Heem beschikbaar te stellen, dat vlak daarvoor weer in ons bezit was gekomen. Daarbij hebben wij aan het schoolbestuur € 182.018,-- beschikbaar gesteld voor bouwkundige- en installatietechnische aanpassingen en € 71.468,-- voor aanschaf van onderwijsleerpakket en meubilair. Met de ingebruikname door De Elimschool van het onderwijsgebouw aan de Schubertstraat 18 zijn de schoolwoningen aan het Vederkruid teruggevorderd en onttrokken aan de onderwijsvoorraad. De andere twee aanvragen zijn ingediend door Stichting Ieder Kind Telt. Zij vroegen vervangende nieuwbouw voor basisschool De Veenbrug in Daarleveen en wilden basisschool De Ark in Daarle vernieuwen en verduurzamen. In het licht bezien van een nieuw op te stellen Integraal Huisvestingsplan in 2022 is besloten om de huisvestingsaanvraag voor basisschool De Veenbrug af te wijzen. De aanvraag voor basisschool De Ark is gehonoreerd. Wij hadden een onderhoudsplicht voor MFA De Ark.

De middelen die hiermee gemoeid gaan zijn ingezet om het schoolbestuur een bijdrage van € 700.000, -- te geven om het niet-schoolse deel van MFA De Ark te transformeren tot toekomstbestendig schoolgebouw. Op deze manier vindt verduurzaming en vernieuwing plaats en ligt er bij ons geen onderhoudsplicht meer voor het gebouw. In 2020 is er een doordecentralisatie-overeenkomst getekend om een toekomstbestendig duurzaam schoolgebouw mogelijk te maken, dat (bijna) energieneutraal is. Sinds 2020 heeft CSG Reggesteyn gewerkt aan het bouwplan voor dit nieuwe schoolgebouw. De projectvoorbereiding heeft bij Reggesteyn door corona de nodige vertraging opgelopen omdat overlegvormen telkens anders vormgegeven moesten worden. In december 2021 is de aanvraag voor de omgevingsvergunning voor een schoolcampus ingediend. De verwachting is dat aan het begin van schooljaar 2023-2024 de schoolcampus in gebruik genomen kan worden. In november 2020 is in de Staatscourant de Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen (SUVIS) gepubliceerd. Er is door ons een aanvraag gedaan en gehonoreerd voor CBS De Schaapskooi, CBS Prinses Marijke, CBS De Ark, het schoolgebouw aan de Schubertstraat 18 te Nijverdal en voor Reggesteyn. Gedurende 2021 werd duidelijk dat het te kostbaar is om voor het gebouw aan de Schubertstraat gebruik te maken van de regeling.

Dat betekent dat wij in 2021 door middel van deze regeling voor drie basisscholen in totaal € 272.076,-- beschikbaar stellen om het binnenklimaat te verbeteren en € 800.000,-- voor Reggesteyn. Leerlingenvervoer Afgezien van de periodes van lockdown waarin scholen gesloten waren, zagen we dat het leerlingenvervoer zich op het niveau van voor de coronacrisis bevond. Het aantal leerlingen in het aangepast vervoer (taxi) groeide afgelopen jaar met ca. 10-15 leerlingen. Aan het eind van 2021 zaten ongeveer 150 leerlingen in het aangepast vervoer, waarvan een aantal in het individuele leerlingenvervoer. Mede daardoor hebben we te maken met een overschrijding van het budget. Gezond en veilig sportklimaat Vanuit cluster sport is een impuls gegeven aan het sporten en bewegen door een gezond en veilig sportklimaat te scheppen binnen de sportverenigingen en de (gemeentelijke) sportaccommodaties. In afstemming en samenwerking met het sportveld en het onderwijs is op een veilige en verantwoorde manier invulling gegeven aan de uitdagingen waar corona ons mee confronteerde. Daarnaast is er gewerkt aan de afronding van het uitgangspunt van volledig rookvrije sportaccommodaties en sportverenigingen. Ook zijn er stappen gezet in het meer en beter bewegen door o.a. Talentherkenning & -ontwikkeling en de introductie van Bewegend leren.

Door middel van Kennismaken met Sporten, een Sport- & Cultuurquiz en sportieve mogelijkheden binnen het Brede Steunpakket Corona/ Jeugdpakket Corona zijn inwoners voortdurend gestimuleerd om (meer) te gaan sporten en bewegen. Ten behoeve van het sporten op landelijk topniveau is Z&PC Het Ravijn gefaciliteerd in het uitvoeren van coronatesten. Daarmee hebben de Dames 1 en Heren 1 op Eredivisieniveau hun wedstrijden kunnen spelen.

INHOUDSOPGAVE

43

De inzet van de Brede Regeling Combinatiefuncties is in 2021 geëvalueerd, geactualiseerd en verbeterd. Er is gewerkt aan een verantwoorde en duurzame systematiek, waar lokaal en regionaal aandacht is geschonken aan sport, bewegen en cultuur. Op ’t Stut is een uitdagend trimparcours gerealiseerd. De steile trap en paden naar de top van de heuvel worden al sinds jaar en dag gebruikt door sportverenigingen uit de buurt, door individuele bootcampers en trimmers en voor verschillende sportevenementen. Door het plaatsen van tien trimtoestellen is er in de loop van 2021 een aantrekkelijk parcours gerealiseerd voor sporters van allerlei leeftijden en niveaus. Jeffrey Hoogland en Shanne Braspenninx zijn lokaal en uitbundig gehuldigd voor hun prestaties in het baanwielrennen op de Olympische Spelen in Tokio. Ook was er aandacht voor de prestaties van Frank Hosmar op de Paralympische Spelen en de Nederlandse kampioenen die gemeente Hellendoorn rijk is. Regionale samenwerking sport en bewegen De 14 Twentse gemeenten geven gezamenlijk, met ondersteuning vanuit de provincie, uitvoering aan de Twentse visie op sport en bewegen Regionale samenwerking is Noaberschap vanuit eigen kracht!(2018-2022).

In 2021 is verder uitvoering gegeven aan de thema’s Sport en bewegen voor een vitale en gezonde samenleving, Meedoen door kwetsbare groepen/gehandicaptensport en Talentherkenning, ontwikkeling en ondersteuning. De eerste voorbereidingen op de organisatie van de Special Olympics Nationale Spelen in juni 2022 zijn getroffen. Op zaterdag 25 september hebben de pregames van het zwemmen in het Ravijn -zwem sport zorg- plaatsgevonden. Vanwege de gemeente brede ombuigingsopgave hebben wij in 2019 besloten om geen financiële bijdrage te leveren aan de Special Olympics Nationale Spelen 2022. In 2021 is er door Gemeente Hellendoorn en Stichting Sportevenementen Hellendoorn-Nijverdal alsnog een bijdrage gerealiseerd. Er is een samenwerking opgestart tussen Fonds Gehandicaptensport en Gemeente Hellendoorn betreffende Uniek Sporten. Bij Uniek Sporten wordt er gewerkt vanuit (regionale) samenwerkingsverbanden en ondersteuning die het sporten en bewegen voor en door mensen met een beperking bevorderen. Talentherkenning en ontwikkeling In Hellendoorn is in het schooljaar 2020-2021 op vier scholen een leerlingvolgsysteem toegepast. Daarnaast is er gestart met een naschoolsprogramma voor leerlingen die onder de leeftijdsnorm scoren bij het motorisch leerlingvolgsysteem en een naschoolsprogramma voor talenten volgens de ASM-filosofie.

Ook is er een talentendag georganiseerd met het Sportkompas (sportkeuzetest). Uitvoering Lokaal Sportakkoord Als uitvloeisel van het Nationaal Sportakkoord is in september 2020 het Lokaal Sportakkoord van de gemeente Hellendoorn door de BLOS gepresenteerd en ondertekend. Betrokken organisaties vanuit sport, zorg, onderwijs en welzijn hebben met het ondertekenen van het Lokaal Sportakkoord hun intenties en medewerking onderstreept. In de periode 2020-2022 wordt samen met alle betrokken organisatie uitvoering gegeven aan drie thema’s: Inclusief Sporten en Bewegen, Vitale Sport- & Beweegaanbieders en Van jongs af aan vaardig in bewegen. Het Lokaal Preventieakkoord kent veel raakvlak en overlap met het Lokaal Sportakkoord, zowel in ambities en speerpunten als in partners en doelgroepen. Een samenwerking is tot stand gebracht. De startbijeenkomst was een mooie aftrap van het lokaal preventieakkoord en om de krachten te bundelen tussen het sport- en preventie-akkoord. Sport in relatie tot sociaal domein Sportverenigingen vervullen een belangrijke maatschappelijke rol door het aanbieden van wedstrijden, trainingen en overige verenigingsactiviteiten. Ze zijn belangrijke partners in de uitvoering van het sportbeleid. Vitale sportverenigingen zijn hiervoor van belang.

Om te weten hoe het is gesteld met sportverenigingen en wat er leeft op allerlei aspecten is er in het voorjaar van 2020 een Verenigingsmonitor van Sportservice Overijssel uitgevoerd. De uitkomsten van deze Verenigingsmonitor zijn grotendeels in lijn met de uitkomsten van voorgaande jaren (2013 t/m 2018). In 2020 zijn voor de verenigingen ook financiën, werving/behoud van leden, vrijwilligers en kader de belangrijkste aandachtspunten voor de sportverenigingen. Een verandering is dat het aandachtspunt aanbod in 2020 plaats heeft gemaakt voor beheer en onderhoud accommodaties. Verder is de vitaliteit van de verenigingen gestegen, maar de intentie om een bredere maatschappelijke rol te spelen gedaald. In relatie tot de effecten van de coronacrisis gaan we extra onderzoek doen, ook ten aanzien van de maatschappelijke rol.

INHOUDSOPGAVE

44

Onderzoek sport om zelfredzaamheid te vergroten Sport kan als voorziening in het voorliggend veld worden beschouwd. We willen weten in hoeverre sport als middel kan bijdragen aan positieve maatschappelijke en financiële effecten. Daarom wordt onderzocht hoe sport op zich al van waarde is en nog verder benut kan worden om zelfredzaamheid verder te vergroten en kosten in het Sociaal Domein terug te dringen. Dit onderzoek is tot op heden nog niet uitgevoerd, maar wordt in 2022 opgepakt. Verhuizing Sport- & Speluitleen naar Stichting Philadelphia Sport & Speluitleen verhuist naar Twente Uniek op bedrijvenpark ’t Lochter, waar de dienstverlening wordt verzorgd door medewerkers van Twente Uniek, een werk- en dagbestedingsproject van Stichting Philadelphia. Voortgang participatieprogramma Sporten ‘t werkt en fit aan ‘t werk Sporten ’t Werkt! en Fit aan ’t werk! zijn twee sport re-integratietrajecten waarbij sport als middel gebruikt wordt. Beide trajecten hebben zich ook in 2021 als effectief en waardevol bewezen. Dankzij een gewijzigde aanpak en nieuwe aanbieder van Sporten ’t Werkt, en ondanks coronabelemmeringen, hebben de trajecten aansprekende resultaten opgeleverd. Deelnemers zijn door middel van sport-, leefstijl- en reintegratiecoaching ondersteund, waardoor zij stappen hebben gemaakt richting vrijwilligerswerk, werkervaringsplekken en betaald werk.

Corona Net als in 2020 heeft corona ook in 2021 grote effecten gehad op de sport- en beweegsector. Sportaanbieders en verenigingen moesten, net als gemeentelijke sportaccommodaties geheel of gedeeltelijk de deuren sluiten en competities en evenementen werden afgelast. De verwachting is dat de situatie ook in 2021 (financiële) effecten zal hebben voor de sport en het sport- en beweegaanbod. Hoe en in welke mate is op dit moment nog niet aan te geven. Ten aanzien van inkomstenderving bij de gemeentelijke sportaccommodaties is gebruik gemaakt van de landelijke compensatieregelingen Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties COVID-19 en Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden. Deze subsidies over 2021 zijn nog niet vastgesteld. Beide regelingen zijn nog niet opengesteld voor aanvragen voor het 4e kwartaal 2021. In 2021 zou in Het Ravijn de Winterwende gehouden worden, dit evenement is uitgesteld naar 2022. Dit heeft eveneens financiële gevolgen gehad voor de horecaomzet van het Ravijn. Herpositionering BLOS In het derde en vierde kwartaal van 2021 heeft onderzoeksbureau Hiemstra en de Vries onderzoek gedaan naar de herpositionering van de BLOS. De centrale vragen binnen het onderzoek waren als volgt geformuleerd: 1. Is een bestuurscommissie nog de beste organisatievorm? 2.

Als de conclusie is dat de BLOS de beste organisatievorm is, hoe verbeteren we dan de wisselwerking en samenwerking tussen BLOS en gemeenteraad en BLOS en de verenigingen? Eind vorig jaar werd duidelijk dat de BLOS een gewenst orgaan is om sport, bewegen en lichamelijke opvoeding binnen de gemeente Hellendoorn te vertegenwoordigen en te ondersteunen. De huidige organisatievorm vraagt om een doorontwikkeling. In 2022 wordt hier vervolg aangegeven. Rubberinfill Ook in 2021 zijn de ontwikkelingen over het vraagstuk van milieuverontreiniging in relatie tot het gebruik van infillmateriaal in kunstgrasvelden nauwlettend gevolgd. Zowel landelijk als internationaal krijgen deze onderwerpen volop aandacht en lopen er onderzoeken. In 2021 verwachtten we een besluit van de Europese Commissie over restricties of een verbod ten aanzien van gebruik van microplastics (diverse infillsoorten) in kunstgrasvelden en een overgangstermijn. Er is nog geen besluit genomen. De gemeenten worden via de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) uitgebreid en tijdig geïnformeerd. Gebruik nonfill-kunstgrasvelden De in 2018 aangelegde drie nonfill-voetbalvelden op de sportparken Smidserve en Gagelman zijn niet optimaal bespeelbaar vanwege gladheid bij bepaalde weersomstandigheden (dauw en vorst).

Afgelopen jaren heeft een traject plaatsgevonden van intensief overleg tussen Ten Cate, gemeente en de drie verenigingen. Er zijn veel (spelers)testen gedaan en maatregelen getroffen om de bespeelbaarheid te verbeteren. Deze hebben niet geleid tot het gewenste resultaat, klachten over gladheid en grip blijven.

INHOUDSOPGAVE

45

Ook heeft veelvuldig overleg met de KNVB plaatsgevonden over haar uitspraak over bespeling van nonfill-velden. Deze overleggen hebben ook niet tot een oplossing geleid. Gelet op de complexe situatie is de huisadvocaat van de gemeente om advies gevraagd ten aanzien van de juridische positie van de gemeente in deze problematiek. Mede op basis van het juridische advies hebben wij afspraken met Ten Cate gemaakt over vervanging van de velden en over bekostiging hiervan (onder voorbehoud van beschikbaarstelling financiële middelen door de raad). Wij zijn van mening dat de verenigingen niet de dupe mogen worden van de ontstane situatie. Daarom hebben wij op 3 december 2021 ingestemd met het oplossen van de problematiek van bespeelbaarheid van deze drie nonfill velden door ze te vervangen door een infillsysteem met TPE en met het aangaan van een uitvoeringsovereenkomst met Ten Cate. Vervolgens leidde een tweede advies van de huisadvocaat over de aanbestedingsrechtelijke kant er toe dat opdrachtverstrekking aan Ten Cate niet meer aan de orde was. De huisadvocaat komt tot de conclusie dat er een meervoudig onderhandse aanbesteding gevolgd moet worden.

Wij hebben op 1 februari 2022 besloten tot het volgen van een meervoudig onderhandse aanbesteding voor het vervangen van de matten van de drie nonfill velden, waarbij een voorbehoud wordt gemaakt van gunning na instemming van de gemeenteraad met het beschikbaar stellen van het benodigde investeringsbedrag. Gevolg is dat de vervanging van de nonfill velden vertraging oploopt in relatie tot de eerdere planning van vervanging in januari 2022 (winterstop). Het aanbestedingstraject wordt voorbereid. Zorgplicht milieu kunstgrasvelden De rechtbank van Rotterdam heeft op 19 december 2019 een uitspraak gedaan waarbij het sportbedrijf van de gemeente Enschede is veroordeeld voor milieuvervuiling door rubberkorrels die buiten kunstgrasvelden van een voetbalvereniging terecht zijn gekomen. De rechtbank heeft aangegeven dat de beheerder tekort is geschoten in de zorgplicht. Die zorgplicht geldt ook voor de gemeente Hellendoorn. Effect is dat wij ons beleid, beheer en onderhoud met betrekking tot kunstgrasvelden moeten aanpassen. In 2021 is dit deels gerealiseerd. Er moeten nog fysieke maatregelen bij infill-velden worden getroffen. In 2022 worden maatregelen getroffen bij de vervanging van de drie nonfill-velden en bij een geplande toplaagrenovatie van een bestaand infill-veld.

Vervanging kunstgrasveld sportpark Smidserve De renovatie van de toplaag van het kunstgrasveld (hoofdveld) op sportpark Smidserve (gebruiker v.v. Hulzense Boys) is van 2021 doorgeschoven naar 2022. Reden hiervoor is dat het hoofdveld sporttechnisch nog goedgekeurd is en nog een seizoen langer bespeeld kan worden. Realisatie fietscrossbaan In 2021 is, nadat de raad een krediet beschikbaar had gesteld, de sanering van de locatie opgedragen. Op grond van klachten van omwonenden en schade aan de toestellen is de kleine skateplek naast de crossbaan ontmanteld en toegevoegd aan de te saneren locatie. De omgevingsvergunning voor de nieuwe crossbaan is aangevraagd en verstrekt en de bouwer van de crossbaan is gecontracteerd. De vereniging heeft haar kantine inmiddels geplaatst. Realisatie van de crossbaan zal in 2022 plaatsvinden.