Gemeenterekening 2021 (incl. accountantsverkl.)

Het Ravijn -zwem sport zorgVeiligheid en hygiëne In 2021 hebben we een inventarisatie gemaakt van de werkzaamheden en procedures die geïmplementeerd moeten worden om het Keurmerk Veilig & Schoon te behalen. Hierbij is ook gekeken naar het eisenpakket van de nieuwe Omgevingswet. Na inventarisatie zijn enkele procedures in 2021 geëvalueerd, opnieuw ingericht en geïmplementeerd. Denk hierbij aan aspecten die te maken hebben met controle van het zwemwater. Dit proces is geactualiseerd, verbeterd en gedigitaliseerd. De werkwijze is vastgelegd in een procedure met bijbehorende checklists. Daarnaast hebben we ingezet op het ontwikkelen van kennis en kunde van onze medewerkers. EHBO-diploma’s zijn (opnieuw) behaald, BHV-bijscholing en de basisopleiding zijn gevolgd door vaste medewerkers en vaste inleenmedewerkers. Vervolgens hebben we de EHBO-, veiligheids-, en reddingsmiddelen gecontroleerd en waar nodig geactualiseerd. Dit is nu door een controleprocedure aangescherpt.

INHOUDSOPGAVE

46

Daarnaast hebben we een start gemaakt met het facilitaire handboek en is in het verlengde hiervan ook het handboek voor het buitenbad opgesteld. Voor 2022 gaan we verder op de ontwikkeling van de inhoud. De veiligheidsplannen en de RI&E worden herzien en deze worden met de (nieuwe) verhuurders gedeeld, getoetst en geoefend. Producten- en dienstenontwikkeling Afgelopen jaar stond in het teken van de primaire aspecten van onze dienstverlening. Toch hebben we in de ontwikkeling van onze producten en diensten niet stil gezeten en is het nodige gerealiseerd. Optimalisatie van de bezettingsgraad van het zwembad In 2021 hebben we heel nadrukkelijk gekeken naar een optimalisatie van de bezettingsgraad van het zwembad. We voerden veel gesprekken met diverse verenigingen om tot een betere afstemming te komen met betrekking tot het gebruik van het badwater. We zijn gezamenlijk tot de conclusie gekomen dat dit niet in één keer te realiseren is, maar dat we de komende jaren moeten kijken naar win-winsituaties. Het doel is om het zwembad zo veel mogelijk te gebruiken en beschikbaar te stellen voor onze inwoners. Een ander onderdeel van deze optimalisatie was de hervorming van Swim2Play. We hebben de mogelijkheid gezien om van drie dagen naar twee dagen te gaan met behoud van het bestaande aanbod. Dit heeft een besparing op de vervoerskosten met zich meegebracht.

Daarnaast heeft dit ruimte gecreëerd om meer banenzwemmen en doelgroepactiviteiten te ontplooien. Zo hebben we deze ruimte gebruikt om ons aanbod op het gebied van Aquasporten te verbreden. Er zijn drie nieuwe lesvormen ontwikkeld en er is een passend abonnement. Hiermee hebben we ingespeeld op de behoefte van onze bezoekers om deelname te vereenvoudigen en het aanbod te verbreden om ook de jongere doelgroep te bereiken. Mede door de ontwikkeling van ons aanbod hebben we in september een nieuw zwembadrooster geïntroduceerd. Hierbij hebben ook nadrukkelijk gekeken naar de competenties en behoeften van medewerkers. In dit proces is ook aandacht geweest voor capaciteit en fysieke belastbaarheid met het oog op duurzame inzetbaarheid. Dit rooster laat in het laatste kwartaal een bezoekersstijging zien. Hoe dit verder verloopt zal duidelijk worden gedurende 2022. Vanzelfsprekend zullen we dit blijven monitoren en verbeteren. Buitenseizoen Door de beperkende coronamaatregelen hebben we besloten om de opening van het buitenbad naar voren te halen. Medio maart hebben we het bad geopend en zowel de zwemvereniging als de echte onbevreesde banenzwemmers hebben hier dankbaar gebruik van gemaakt. Hoewel dit geen grote toestroom van bezoekers heeft opgeleverd, heeft dit wel veel goodwill opgeleverd.

We hebben laten zien dat we willen meedenken en flexibel in de uitvoering kunnen zijn als het gaat om de (sport)behoefte van onze bezoekers. Ook de komst van nieuwe speelelementen in het buitenbad heeft bijgedragen aan een positief beeld van de ontwikkeling van ons zwembad. Horeca Het jaar 2021 was voor de horeca een rampzalig jaar. De beperkende maatregelen hebben op alle afdelingen impact gehad, maar voor horeca en evenementen waren deze het grootst. Na een lange sluiting mocht de horeca medio mei weer voorzichtig open. Gedurende het jaar werden de beperkende maatregelen minder en hebben we in de zomer de reguliere activiteiten op weten te pakken. De samenwerking met Aveleijn is gecontinueerd. Ook hebben de eerste verkenningsgesprekken plaatsgevonden, om tot een nieuwe horeca invulling te komen. De horeca moet naast kostendekkend vooral een complementaire factor zijn in onze activiteiten en dienstverlening. Dit is in de huidige vorm niet mogelijk. We willen in 2022 de kansen ontplooien om de horeca in te zetten als sociaal- en maatschappelijke werkplek. Onze horecavoorziening moet een werkplek worden waarin mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op een veilige en prettige manier werkervaring kunnen opdoen. Wij hebben dan mogelijkheden om de horeca overdag open te stellen en de exploitatiekosten beheersbaar te houden.

We hopen dat dit ook bijdraagt in een optimalisatie van de beleving van de bezoekers van onze accommodatie.

INHOUDSOPGAVE

47

Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Rekening 2020

Saldo van baten en lasten Lasten Algemeen sportbeleid Bibliotheek Gemeenschappelijke onderwijsvoorzieningen Kunst en Cultuur Musea / expositieruimten Onderwijshuisvesting Algemeen voorschools- en onderwijsbeleid Leerlingenvervoer Peuteropvang Het Ravijn-zwem sport zorg - sport technisch exploitatie sportaccommodaties Het Ravijn - zwem sport zorg - onderhoud accommodatie Onderhoud sport accommodaties Evenementen Monumentenzorg Beheer monumentaal vastgoed Lokale omroep Totaal Lasten

- 535 - 1.455 - 116 - 1.610 -6 - 1.189 - 455 - 656 - 99 - 1.039 - 1.384 - 1.494 - 454 - 15 -7 - 25 - 29 - 10.570

- 638 - 1.397 - 116 - 1.684 - 11 - 2.319 - 448 - 710 - 308 - 1.060 - 1.296 - 1.450 - 466 - 15 - 21 - 45 - 29 - 12.012

- 832 - 1.410 - 108 - 1.719 - 10 - 1.521 - 447 - 722 - 301 - 1.088 - 1.186 - 1.442 - 466 - 15 - 22 - 37 - 31 - 11.356

- 194 N - 14 N 7V - 35 N 1V 798 V 1V - 12 N 6V - 28 N 110 V 8V 0V -0N 8V -2N 656 V

- 705 - 1.513 - 107 - 1.587 - 12 - 1.180 - 427 - 676 - 240 - 883 - 1.212 - 1.491 - 462 - 15 -9 - 18 - 28 - 10.564

Baten Algemeen sportbeleid Bibliotheek Gemeenschappelijke onderwijsvoorzieningen Kunst en Cultuur Musea / expositieruimten Onderwijshuisvesting Algemeen voorschools- en onderwijsbeleid Leerlingenvervoer Peuteropvang Het Ravijn-zwem sport zorg - sport technisch exploitatie sportaccommodaties Het Ravijn - zwem sport zorg - onderhoud accommodatie Onderhoud sport accommodaties Beheer monumentaal vastgoed Lokale omroep Totaal Baten

363 476 20 652 26 15 4 968 768 27 11 8 16 3.353

439 490 20 649 1.099 252 4 0 968 768 38 14 8 16 4.764

699 490 22 702 2 284 249 3 0 958 696 40 18 20 13 4.197

260 V 1V 1V 53 V 2V - 814 N -3N -1N -0N - 10 N - 72 N 2V 4V 13 V -3N - 567 N

596 485 21 675 2 20 220 3 1 510 520 34 18 12 14 3.130

Saldo van baten en lasten

- 7.216

- 7.248

- 7.160

89 V

- 7.434

Mutatie reserves Toevoegingen

- 300

- 300

- 300

-

- 150

Mutatie reserves

- 300

- 300

- 300

-

- 150

Resultaat

- 7.516

- 7.548

- 7.460

89 V

- 7.584

INHOUDSOPGAVE

48

03 Onderwijs Cultuur en sport

Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Algemeen sportbeleid Exploitatie sportaccommodaties Kunst en Cultuur

66 V 38 V 18 V

Totaal voordelen

122 V

Nadelen Onderwijshuisvesting Het Ravijn - zwem sport zorg

- 16 N - 28 N

Totaal nadelen

- 44 N

Overige afwijkingen

11 V

Totaal afwijkingen

89 V

In de toelichting op het overzicht van baten en lasten van de jaarrekening worden de verschillen nader gespecificeerd en toegelicht.

INHOUDSOPGAVE

49

Programma 4: Mobiliteit en bereikbaarheid Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder dhr. H. Nijhof (Mobiliteit en verkeer) ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema (N35 en openbaar vervoer) )

Inleiding De gevolgen van coronamaatregelen zijn vooral vertragingen in de processen zoals participatie en beleidsontwikkeling. In de buitenruimte is het meeste werk gewoon doorgegaan. Er is in brede zin uitvoering gegeven aan het borgen van veiligheid en voorkomen van kapitaalvernietiging in de openbare ruimte. Klimaatverandering krijgt een steeds grotere invloed op de wijze hoe de openbare ruimte moet worden ingericht en beheerd. Voorbeelden hiervan zijn de opmars van de eikenprocessierups, langere periodes van hitte, droogte en extremere neerslag. We zien een tendens dat inwoners in toenemende mate het initiatief nemen om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Dit vraagt om extra inzet van de organisatie (overheidsparticipatie). Bewonersparticipatie speelt een steeds nadrukkelijkere rol bij herinrichten en renovatie van de openbare ruimte. Door de pandemie was het veel lastiger om bewoners mee te laten denken over projecten. Hierdoor is er enige vertraging opgetreden bij de uitvoering die in 2022 plaatsvindt.

Kaderstellende nota’s ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Parkeernota (2021) Beleidsplan Samen leven met water 2021 t/m 2025 Gladheidsbestrijdingsplan (2016) Duurzaam beheer openbare verlichting 2016-2020 (2016 16INT01911) Strategisch beheerplan civiele kunstwerken 2021 t/m 2025 Beheerplan Wegen Fietsstructuurplan 2014-2025 (2013 13INT02201) Mobiliteitsplan 2018 Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) 2021-2025 Verkeersveiligheidsplan 2018

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 3. Goede gezondheid en welzijn Door het treffen van verkeersmaatregelen willen wij de verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers waarborgen en daarmee het aantal ongevallen zoveel mogelijk te beperken. 6. Schoon water en sanitair Naast maatregelen in het openbaar gebied maken inwoners volop gebruik van de gemeentelijke subsidie voor het vergroenen van tuinen en het uitvoeren van maatregelen om water op eigen terrein te kunnen verwerken. 9. Industrie, innovatie en infrastructuur Een goede bereikbaarheid van bedrijventerreinen is van groot belang voor het vestigingsklimaat. Daarom besteden wij veel aandacht aan het goed onderhouden van de openbare infrastructuur. 11. Duurzame steden en gemeenschappen Bij de inrichting van het openbaar gebied is van belang dat dit duurzaam gebeurt. Daarbij hebben wij veel aandacht voor de verkeersveiligheid en openbaar vervoer. Door goed beheer en onderhoud van de openbare ruimte dragen wij bij aan een prettige woon- en werkklimaat. Door een goed parkeerbeleid houden we de centra bereikbaar.

INHOUDSOPGAVE

50

14. Leven in het water In de uitvoering van ons beleid scheiden we op steeds meer plekken het huishoudelijke en bedrijfsafvalwater van het schone regenwater. Dit resulteert in minder overstorten van vuil rioolwater op het oppervlaktewater. Dit heeft een positief effect op de waterkwaliteit.

Wat wilden we bereiken Speerpunten

Realisatie

4.01

We actualiseren het fietsstructuurplan.

4.02

We stellen een verkeersveiligheidsplan op.

4.03

De verbetering van de oversteek N35 bij Haarle Noord wordt uitgevoerd. Collegeprogramma: inrichten van een veilige schoolomgeving bij De Brug.

4.04

Realiseren van de Noordzuidverbinding tussen Hellendoorn en Hulsen. Daarnaast wordt een oplossing ontworpen voor de fietsverkeersproblematiek Helmkruidlaan-Baron van Sternbachlaan.

4.05

We leveren een actieve bijdrage aan het realiseren van de Marsroute N35. Verder zijn we betrokken bij de opwaardering van de N35 tussen Nijverdal en Wierden. Als onderdeel van de Marsroute ook onderzoek doen naar mogelijke verbindingen tussen het noordelijk en zuidelijk deel van de Sallandse Heuvelrug. Collegeprogramma: we doen een tracéstudie voor de F35 tussen Nijverdal en Raalte.

4.06

4.07 4.08 4.09

We onderzoeken waar winst te behalen is door doelgroepenvervoer gedeeltelijk in het openbaar vervoer te integreren. Uitvoeren onderhoudsprogramma 2021.

4.10

In 2021 wordt een nieuw beheerplan kunstwerken opgesteld voor 2021-2025. Uitvoering visuele inspectie en vervangen voegen bij diverse bruggen. Vervanging openbare verlichting in diverse wijken van Nijverdal.

4.11

Onderzoek vervanging verkeersregelinstallatie G. van der Muelenweg.

4.12

Reconstructie kruispunt Constantijnstraat-Parallelweg en kruispunt Grotestraat-Van der Muelenweg. Opstellen strategisch kader waarin maatschappelijke opgaven en bestuurlijke doelstellingen zijn vertaald naar het beheer, onderhoud en inrichting van de openbare ruimte.

4.13

4.14 4.15

Het beheer van o.a. water, wegen en groen niet sectoraal benaderen maar integraal met de totale openbare ruimte en dit borgen in werkprocessen. Vanaf 2023 circulariteit borgen bij het aanleggen en beheren van onze infrastructuur.

4.16

Rioolrenovaties in diverse straten in de gemeente.

4.17

Vervangen riolering en afkoppelen regenwater aan de Groen van Prinstererstraat en Hendrik Wormserstraat. Vervangen riolering in combinatie met het treffen van klimaatadaptieve maatregelen aan de Noetselerweg. Aan de hand van klimaatstresstesten de eerste wijkgerichte maatregelen treffen voor het tegengaan van wateroverlast, in combinatie met het tegengaan van verdroging en hittestress.

4.18 4.19

4.20

Uitbouwen van het project meten en monitoren aan het gemeentelijke rioolstelsel.

4.21

Realiseren van ten minste 750 m3 waterberging in het project Constantijnstraat.

4.22

Bij projecten in de openbare ruimte steven we naar 10% meer groen ten opzichte van de bestaande situatie. Vervangen gemaal Kerkstraat / hydraulische maatregelen.

4.23 4.24 4.25

Onderzoek transportleiding Lemele in relatie tot vervangen gemaal Knollenhaarweg en Veldhuizenweg. Project Real-time monitoring rioolstelsel Hellendoorn.

INHOUDSOPGAVE

51

F C F C F C C F F C C F C F C C F C C F C F F C F F C

Wat we ondernamen

Verkeersveiligheid Verkeersveiligheidsprojecten worden uitgevoerd vanuit het Verkeersveiligheidsplan 2019-2025 dat in 2019 is vastgesteld. In dit plan worden voorstellen gedaan om de verkeersveiligheid de komende jaren in de gemeente te verbeteren. Enerzijds kan dat door de aanleg en herinrichting van infrastructuur, anderzijds door educatie en voorlichting en door handhaving. De werkvoorbereidingen voor de reconstructie van de kruisingen Constantijnstraat-Parallelweg en Grotestraat-van der Muelenweg hebben in 2020 plaats gevonden. Voorjaar 2021 zouden de nutsbedrijven hun werkzaamheden uitvoeren. Door problemen met levering van materialen door corona en een gebrek aan vaklieden zijn de nutsbedrijven uiteindelijk pas najaar 2021 met het project gestart. De aanbesteding is, mede vanwege de vertraging bij de nutsbedrijven, in november 2021 gestart. In het kader van verkeersveiligheid worden de kruisingen gereconstrueerd. Daarbij wordt eerst de bestaande riolering vervangen en wordt een infiltratieriool voor de opvang van 1.000 m³ hemelwater (speerpunt 4.21) gerealiseerd. Als klimaatadaptieve maatregel wordt, naast de infiltratie van hemelwater, ook 800 m² verharding omgezet in nieuw groen. In 2020 is een proef gehouden met het afsluiten van de Grotestraat. Het doel hiervan was het verbeteren van de veiligheid voor voetgangers en fietsers.

Omdat de proef geslaagd is, is deze straat tussen Meyboomstraat en Maximastraat ook in juli en augustus 2021 en de weekenden in december afgesloten geweest voor gemotoriseerd verkeer. De aanpak van verkeersveiligheid vraagt een integrale aanpak. Daarom is maandelijks overleg gevoerd met Veilig Verkeer Nederland, Fietsersbond, politie en het gehandicaptenplatform. Fiets Het ontwerp voor de kruispunten Constantijnstraat-Parallelweg en Grotestraat-Constantijnstraat-Van der Muelenweg is definitief gemaakt. In het ontwerp is de positie van de fiets sterk verbeterd. Zo komen er ruimere opstelplaatsen bij de verkeerslichten, waardoor doorgaande fietsers hinder ondervinden van de opgestelde fietsers. Ook in de verkeerslichtenregeling wordt zo snel en vaak mogelijk groen gegeven aan de fietser. Op het kruispunt Constantijnstraat-Parallelweg wordt het oversteken veiliger gemaakt door de aanleg van een brede middenberm. Fietssnelweg F35 De Fietssnelweg F35 is bijna klaar. De F35 loopt van sport-zorgcomplex Het Ravijn tot aan de Veenweg, vlakbij de gemeentegrens met Wierden. Er wordt steeds meer en steeds verder gefietst op de Fietssnelweg. De Fietssnelweg leent zich dan ook uitstekend voor fietsverplaatsingen over langere afstand, zeker met een E-bike en speed-pedelec.

De delen van F35 in Twente sluiten echter niet altijd op elkaar aan waardoor de fietser soms moeilijk zijn weg kan vinden. Daarom is in 2021 een nieuw bewegwijzeringsplan gemaakt door de Nationale BewegwijzeringsDienst. De provincie wil het aantal fietssnelwegen in de provincie sterk uitbreiden. Deze zullen uit kostenoverweging niet de kwaliteit krijgen van de F35. Het onderzoek naar haalbare tracés is opgestart. Voor Hellendoorn zijn dat verbindingen tussen Vriezenveen en Vroomshoop via Daarlerveen en van Nijverdal naar Zwolle via Raalte en Heino. De tracés lopen langs de N35 en N750. Deze wegen zijn in eigendom van en beheer bij respectievelijk Rijk en provincie. Op verbindingsniveau is de gemeente Hellendoorn hierbij betrokken. Voor het tracé langs de N35 geldt dat de ontwikkelingen rond de Marsroute wordt meegenomen. N35 Nijverdal – Wierden Eind 2020 is het Tracébesluit van de N35 Nijverdal-Wierden vernietigd. Dat betekent dat de minister een nieuw Tracébesluit moet nemen. Hieraan is het afgelopen jaar gewerkt. Maar er is nog veel onduidelijk over de berekening met betrekking tot stikstof. Dit zorgt ervoor dat er op dit moment onzekerheid is over de planning en het verdere verloop van het project.

INHOUDSOPGAVE

52

Verkenning N35 Wijthmen – Nijverdal Eind 2020 zijn in het BO-MIRT afspraken gemaakt over het uitvoeren van een verkenning naar het opwaarderen van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal, waaronder ook een deel op grondgebied van de gemeente Hellendoorn. Het afgelopen jaar is gebruikt om met alle betrokken partijen te komen tot een startbeslissing voor de verkenning. Verkeersveiligheidsmaatregelen N35 Wijthmen - Nijverdal Na een proces van enkele jaren is binnen het verkeersveiligheidsproject N35 Wijthmen – Nijverdal besloten om een maatregel uit te voeren op wegvak Haarle. Dit gebeurt ter hoogte van kruispunt N35 – Stationsweg in de vorm van een circulair viaduct. Er is afgesproken dat de gemeente Hellendoorn de planvorming en de realisatie op zich neemt. Inmiddels zijn de voorbereidingen voor de aanleg opgestart. Ook op wegvak Nijverdal zorgt de gemeente Hellendoorn voor de planvorming en realisatie van de maatregelen. De planvorming heeft geleid tot De Nieuwe Verbindingen. Dit project heeft lange tijd stilgestaan en is inmiddels opnieuw opgestart. De gemeenteraad heeft in 2021 ingestemd met een gefaseerde aanpak. De aanleg van 2 bruggen over de N35 wordt op korte termijn uitgevoerd en de brug over het spoor wordt in een latere fase opgepakt.

Fietsoversteek N35 bij Haarle De gemeente Hellendoorn wil maatregelen uitvoeren om het oversteken van de N35 bij Haarle voor met name fietsen veiliger te maken door de aanleg van een pakket aan maatregelen nabij het kruispunt N35 – Tunnelweg/Molenweg. In 2021 is de westelijke fietsoversteek bij het kruispunt aangepast. Openbaar vervoer In Hellendoorn rijden drie buurtbuslijnen. Deze vervoeren, net als het regulier openbaar vervoer, minder reizigers als gevolg van corona. In 2020 daalde het aantal reizigers van ca. 40.000 (2019) naar ca. 12.000 (2020). In 2021 was het aantal reizigers gestegen tot ca. 22.000. Oorzaak hiervan is het niet rijden van de bussen in januari en februari en de sluiting van de scholen waardoor er veel minder scholieren van de bussen gebruikt maakten. Ook het reguliere openbaar vervoer heeft een moeilijk jaar achter de rug door corona. Veelal werd er met sterk teruggebrachte dienstregelingen gereden. Plannen voor nieuwe concepten zijn hierdoor in de ijskast gezet waardoor het vooral een jaar van stilstand werd. In de vorige gemeenterekening meldden we dat we voor het invoeren van Twents Flex de uitkomsten van de aanbesteding van het OV moesten afwachten. Twents Flex is een vraagafhankelijk Openbaar Vervoerssysteem dat gedeeltelijk in de plaats kan komen voor geïndiceerd (doelgroepen)vervoer.

In 2021 werd duidelijk dat er niet eerder dan december 2023 een nieuwe aanbieder voor het OV zal zijn. Parkeren Ten aanzien van parkeren op straat hebben er geen grote wijzigingen plaatsgevonden. De aanschaf van een parkeerabonnement voor de parkeergarage is verder vereenvoudigd door de openstelling van het E-loket. Na inloggen via DigiD of E-herkenning en betaling via iDeal is het parkeerabonnement gekocht. De aanvrager ontvangt via het opgegeven mailadres de aanvraag, beschikking en de factuur. Nagenoeg alle abonnementhouders hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Het aantal abonnementhouders is in 2021 stabiel gebleven. Wel zijn de opbrengsten vanuit parkeren (parkeergarage) veel minder dan voor aanvang van de coronapandemie. De lockdowns en de oproep om zoveel mogelijk thuis te blijven hebben tot veel minder parkeerbewegingen geleid. Laadpalen Om een versnelling te kunnen maken bij plaatsen van laadinfrastructuur is een beleidswijziging gedaan. We zijn overgestapt op een concessie-model. Naast vraaggestuurd plaatsen worden er ook laadpalen geplaatst op basis van prognoses en zijn we aangesloten bij de concessie van de provincie Overijssel. De nieuwe concessie start per maart 2022. Integraal beheer openbare ruimte In 2021 is het beleidskader Integraal Beheer Openbare Ruimte opgesteld.

Doel is om met de inrichting en het beheer van de openbare ruimte bij te dragen aan domein brede opgaven. Een mooi voorbeeld is het project Constantijnstraat-Parallelweg en Grotestraat-van der Muelenweg.

INHOUDSOPGAVE

53

Binnen dit project wordt gewerkt aan een betere bereikbaarheid & veiligheid, vergroening van de openbare ruimte en het voorkomen van wateroverlast bij stortbuien. Onderhoud Civiele kunstwerken Het beleidsplan Civiele Kunstwerken 2021/2025 is vastgesteld. Werkzaamheden voor planmatig onderhoud zijn aanbesteed. De voorbereiding van de renovatie van de Schuilenburgerbrug is afgerond, uitvoering vindt plaats in 2022. Voor de bruggen aan de Kerkstraat en Mozartlaan zijn aanvullende onderzoeken uitgevoerd vanwege schade aan de landhoofden. Een oplossingsvoorstel volgt. Onderhoud wegen Het onderhoudsprogramma in 2021 is geheel uitgevoerd. De toplaag van het asfalt is op de volgende wegen is vervangen: Bathemerweg, Bisschopsweg, Broekweg, Veldhuizenweg, Watertorenweg, Wuustemoat, Esweg, Haarweg, Slagenweg, Ontginningsweg, Vossenweg, Piksenweg, Goossenweg, Vossenweg, Wierdensestraat, Stobbelaarsweg en Nieuwe Twentseweg. Op de Dalvoordeweg, Esweg, Kathuizenweg (fietspad), Nieuwstadweg en Poggenbeldweg (rood) zijn slijtlagen vervangen. De bestaande betonstraatstenen verharding in de Transportweg is vervangen door een asfaltverharding. Openbare verlichting Door de corona waren er problemen met levering van materialen voor een lange periode. In juli is door diverse gemeenten besloten geen gebruik te maken van de verlengingsoptie van vier jaar onderhoud met de gecontracteerde aannemer.

De aannemer had aangegeven dat hij de eerder overeengekomen prijzen niet meer kon hanteren. Het was juridisch niet mogelijk om op basis van nieuwe eenheidsprijzen door te gaan met deze aannemer. In 2021 is de vervanging niet uitgevoerd aan de openbare verlichting. De vervanging van 2021 wordt nu tegelijk uitgevoerd met de geplande vervanging van 2022. Straatreiniging Het afgelopen jaar bestond de straatreiniging uit het vegen van straten, pleinen en parkeerplaatsen en het verwijderen van zwerfafval en het ledigen van afvalbakken. Ook is de nodige inzet gepleegd op het gebied van de onkruidbeheersing. Verkeersregelinstallaties In 2021 is er onderzoek verricht naar nut en noodzaak van de verkeerregelinstallatie bij de toegang van Nijverdal Ten Cate aan de G. van der Muelenweg. In verband met eventuele ontwikkelingen bij Ten Cate is de vervanging en/of aanpassing on hold gezet. Riolering De riolering aan de Hendrik Wormserstraat en Groen van Prinstererstraat is vervangen. Ook is hier een extra riool aangebracht om regenwater in te verwerken. Op diverse locaties is de riolering naar aanleiding van rioolinspecties gerenoveerd. Gemeentelijke watertaken Voor de invulling van de grondwaterzorgplicht wordt de grondwaterstand gemonitord. Dit is in 2021 zodanig ingericht dat de grondwaterstand 24/7 voor de hele samenleving inzichtelijk is.

Stortbuien, extreme droogte, hittestress, overstromingen: het klimaat is aantoonbaar aan het veranderen en dat vertaalt zich steeds vaker naar effecten in de leefomgeving. Als gemeente nemen we op diverse plekken maatregelen om ons aan te passen aan het veranderende klimaat. Er zijn diverse wadi’s aangelegd in de gemeente zoals aan de Willem de Clerqstraat, Meester Ponsteenlaan, Vroegeling, Anemoon, Zandsteeg, Kasteelstraat en de Tolhuis. Hierdoor hebben we een waterberging gerealiseerd van bijna 1.500 m3. Naast de infrastructurele projecten was het vanaf 2021 mogelijk om als school, bedrijf of inwoner subsidie aan te vragen voor het vergroenen van de tuinen, groene daken, afkoppelen en de aanschaf van regentonnen.

INHOUDSOPGAVE

54

Noord-zuidverbinding De voorbereidingen voor de realisatie van de Noord-zuidverbinding bij de kernen Hellendoorn en Hulsen zijn voortgezet. Er zijn diverse gronden aangekocht en onderzoeken opgestart. De aanleg is gepland in 2022-2023. Fietspad Helmkruidlaan In 2021 is er een voorstel gedaan ten behoeve van het verbeteren van de verkeerssituatie voor fietsers bij de rotonde Helmkruidlaan – Baron van Sternbachlaan. Het raadsvoorstel voor de aanleg van een eenzijdig fietspad aan de noordkant van de Helmkruidlaan is vanwege bezwaren uit de omgeving teruggetrokken. Er is besloten om nader onderzoek te doen naar de voorgestelde oplossing. In het tweede kwartaal van 2022 komen we met een aangepast raadsvoorstel hiervoor.

Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Rekening 2020

Saldo van baten en lasten Lasten Aanleg en reconstructie wegen Bermen en sloten Gladheidsbestrijding Onderhoud verhardingen Openbaar vervoer Parkeren Straatmeubilair Straatreiniging Verkeer Wegbeheer algemeen Verkeerseducatie Ontwikkeling GRP Aanleg, beheer en onderhoud riolering Inkomsten rioolheffing Totaal Lasten

- 1.315 - 699 - 140 - 1.649 - 220 - 737 - 187 - 629 - 299 - 901 - 49 - 2.009 - 1.120 -8 - 9.960

- 1.369 - 708 - 187 - 1.715 - 224 - 712 - 198 - 594 - 278 - 962 - 49 - 1.756 - 1.098 -8 - 9.856

- 1.345 - 673 - 188 - 1.713 - 211 - 672 - 186 - 582 - 267 - 909 - 32 - 1.732 - 1.121 -4 - 9.636

23 V 35 V -1N 2V 13 V 41 V 12 V 11 V 10 V 53 V 17 V 24 V - 23 N 4V 220 V

- 1.309 - 624 - 111 - 1.508 - 224 - 721 - 191 - 515 - 284 - 774 - 52 - 2.159 - 1.017 -4 - 9.493

Baten Onderhoud verhardingen Openbaar vervoer Parkeren Straatmeubilair Straatreiniging Wegbeheer algemeen Verkeerseducatie Aanleg, beheer en onderhoud riolering Inkomsten rioolheffing Totaal Baten

33 81 1 69 37 32 4.369 4.620

60 33 63 1 35 37 46 4.054 4.327

105 35 73 0 1 32 24 53 4.048 4.372

45 V 2V 10 V 0V -0N -3N - 13 N 7V -5N 45 V

70 35 68 1 2 28 39 102 4.269 4.613

Saldo van baten en lasten

- 5.340

- 5.529

- 5.264

265 V

- 4.880

Mutatie reserves Toevoegingen

- 129

- 129

- 129

-

- 130

Mutatie reserves

- 129

- 129

- 129

-

- 130

Resultaat

- 5.469

- 5.658

- 5.393

265 V

- 5.010

INHOUDSOPGAVE

55

04 Mobiliteit en bereikbaarheid

Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Wegbeheer algemeen Onderhoud verhardingen Bermen en sloten Parkeren

53 V 45 V 35 V 41 V

Totaal voordelen

174 V

Nadelen

Totaal nadelen

-

Overige afwijkingen

91 V

Totaal afwijkingen

265 V

In de toelichting op het overzicht van baten en lasten van de jaarrekening worden de verschillen nader gespecificeerd en toegelicht.

INHOUDSOPGAVE

56

Programma 5: Woon en leefomgeving Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder mevr. G.J. Overmeen-Bakhuis (Ruimtelijke ordening, grondbeleid en vergunningen ■ Wethouder dhr. H. Nijhof (Openbare ruimte, afval, klimaat, duurzaamheid, natuur en landschap) ■ Wethouder dhr. J. Beintema (Agrarische zaken)

Inleiding De situatie op de woningmarkt was in 2021 overspannen. De vraag naar woningen was enorm. Daar hebben we maximaal op ingespeeld door de verkoop van vastgoed dat haar maatschappelijke functie heeft verloren en de verkoop van woningbouwkavels. Dit resulteerde erin dat we -op twee kavels in Daarle na- geen enkele woningbouwkavel meer beschikbaar hadden eind 2021. Goed en degelijk onderhoud, een veilige en schone openbare ruimte, voldoende openbaar groen en goede speelvoorzieningen voor de jeugd blijven een belangrijke rol spelen. Het is van groot belang dat we de basis op orde houden. Een groene en veilige leefomgeving draagt bij aan de waarde van ons vastgoed, bereikbaarheid van onze gemeente en aan de gezondheid van onze inwoners. Er zijn in 2021 diverse maatregelen getroffen op het Afvalbrengpunt. Hierdoor is dit beter ingericht om de vele bezoekers te ontvangen en om nog beter afval te scheiden.

Kaderstellende nota’s ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Nota grondbeleid (2014 14INT01047) geactualiseerd 2018 Omgevingsvisie Natuurlijk avontuurlijk (2014 14INT00023) Beeldkwaliteitsplannen (o.a. voor het centrum van Nijverdal 2010) Welstandsnota (2012 12INT01392) Erfgoedverordening 2018 (18INT01577) Reclamebeleid (2018 18INT01448) Groenbeleidsplan (2015) Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 (2021-020240) Bestemmingsplan Buitengebied (RB 09INT00270) Externe veiligheidsbeleid (2012 12INK11278) Gebiedsgericht geluidbeleid (2009 B&W 09INT00072) Uitvoeringsprogramma vergunningverlening en toezicht & handhaving (vaststelling december 2020) Beleid Vergunningen, toezicht en handhaving (vaststelling B & W: 18 februari 2020) Beleidsnota ‘Duurzame Energievisie Hellendoorn’ (2017, 17INT02927) Beleidskader Zon & Windenergie (2018, 18INT01948) Stappenplan RES Hellendoorn (2019, 2019-033223) Startnota RES-Twente (2019, 2019-034283) Uitvoeringsprogramma Duurzame Energievisie Hellendoorn (2020, 2019-023620) Woonafspraken provincie Overijssel 2019 t/m 2025 Prestatieafspraken Woningstichting Hellendoorn en gemeente Hellendoorn Regionale bodemkwaliteitskaart Twente Nota bodembeheer regio Twente Twente bodemkwaliteitskaart PFAS Beleidsregels PFAS regiogemeenten Twente Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) Woonvisie (2021) Stedebouwkundige visie Noordwand (2020) Beleid Nieuw Buitengebied 2022 (2020-006637)

INHOUDSOPGAVE

57

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 6. Schoon water en sanitair Via integraal waterbeheer, verwerking van afvalwater en hemelwater dragen we bij aan dit doel. 7. Betaalbare en duurzame energie Samen met de samenleving geven we invulling aan de energietransitie, we zorgen voor kennisdeling via de Hellendoornse aanpak, het energieloket en de wooncoaches. 9. Industrie, innovatie en infrastructuur Het is cruciaal dat er een goed vestigingsklimaat is voor ondernemers. Daar is voldoende bedrijventerrein nodig, maar ook een goede bereikbaarheid (infrastructuur). Via de Agenda voor Twente proberen we innovaties te stimuleren. 11. Duurzame steden en gemeenschappen Bij de inrichting van het openbaar gebied is van belang dat dit duurzaam gebeurt. Sinds enkele jaren besteden we aandacht aan klimaatadaptatie en -als onderdeel daarvan- ook aan versterking van de biodiversiteit. 12. Verantwoorde consumptie en productie We beperken afvalproductie via preventie, hergebruik en verantwoord beheer van afvalstoffen. We dringen verontreiniging terug, kopen duurzaam en circulair in en verduurzamen ons gemeentelijk vastgoed. 13. Klimaatactie Onze ruimtelijke ordening is zoveel mogelijk klimaatrobuust. We nemen maatregelen om wateroverlast, droogte en hittestress tegen te gaan. We creëren waterberging en vergroten de afvoer en opvangcapaciteit.

We dringen de uitstoot van broeikasgassen terug via voorlichting, voorbeelden, handhaving, voorschriften en subsidies etc. 14. Leven in het water Via rioolbeheer en de aanpak van zwerfafval geven we invulling aan dit doel. 15. Beschermen van ecosystemen, bossen en biodiversiteit We richten ons op het versterken van biodiversiteit, natuur en landschap. We richten ons op ecologisch groenbeheer, zetten bermbeleid in voor biodiversiteit en stellen een werkplan biodiversiteit vast.

INHOUDSOPGAVE

58

Wat we wilden bereiken Speerpunten

Realisatie

5.01

Uitvoeren van het programma ‘Water' uit het beleidsplan Samen leven met water.

5.02

De urgentie voor een klimaatbestendig Nederland is hoog. Wij richten onze infrastructuur in om wateroverlast, droogte en hitte zoveel mogelijk te beperken. Het eerste Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (vastgesteld in 2017) pleit voor een snellere en intensievere aanpak van adaptatie. Het beleidsplan Samen leven met water geeft aan op welke manier de gemeente werkt aan het klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving.

5.03

Stimuleren en faciliteren van meer groen in tuinen, centra, woonwijken en kleine kernen.

5.04

Onderhoud van de groenvoorzieningen gebaseerd op beeldkwaliteit (centra op A en wijken op C kwaliteit). Zorgen voor meer biodiversiteit, ecologisch beheer.

5.05 5.06 5.07

We gaan gerichter onderhoud plegen aan onze bomen waarbij we vooral aandacht besteden aan het verkleinen van de risico’s door onder andere vallende takken. Opstellen van en deelnemen aan een Regionale Energie Strategie (RES).

5.08

We begeleiden initiatieven voor schone energie.

5.09

Collegeprogramma: we stellen een warmteplan op voor de transitie van de gebouwde omgeving naar aardgasvrij. We faciliteren, stimuleren en enthousiasmeren lokale initiatieven, coöperaties en stichtingen die bijdragen aan het verduurzamen van de samenleving. Met de woningcorporaties maken we prestatieafspraken.

5.10 5.11 5.12

We maken prestatieafspraken met woningcorporaties om hun woningen te verduurzamen en kiezen daarbij voor een wijkgerichte aanpak. We onderzoeken extra woningbouwmogelijkheden in de dorpen Haarle, Daarle en Daarlerveen.

5.13

We maken woningbouwinitiatieven obstakelvrij door woonafspraken met Provincie uit te voeren.

5.14 5.15

Groepen particulieren (CPO) worden, indien daar behoefte aan is, ondersteund door af te wijken van het faciliterend grondbeleid. We gaan een nieuwe gemeentelijke omgevingsvisie opstellen.

5.16

We passen het Hellendoorns kompas toe bij initiatieven in de fysieke leefomgeving.

5.17

We handelen nu al in de geest van de Omgevingswet.

5.18

We zorgen dat de ICT-voorziening op orde is zodat we kunnen aansluiten op de DSO en onze klanten aanvragen kunnen indienen. We starten met opleidingen, competentie-ontwikkeling en cultuurverandering zodat onze medewerkers voldoende zijn toegerust voor de toekomstige taak. We starten met de communicatie naar onze klanten zodat die voldoende geïnformeerd zijn over onze toekomstige werkwijze en de rol die daarin van de klant wordt verwacht.

5.19 5.20

5.21

Deelnemen aan het AOV-traject om ons goed voor te kunnen bereiden op de overdracht van bodemtaken van de provincie naar de gemeente in het kader van de Omgevingswet.

5.22

We nemen deel aan het regionale project ‘Onder Twente’ en 'Samen de diepte in'.

5.23

We stellen een gemeentelijke visie op de ondergrond op in samenwerking met de regionale partijen.

5.24

De komende jaren zorgdragen voor de implementatie van de Basisregistratie ondergrond.

5.25

Daar waar mogelijk met asbest verontreinigde bodem laten saneren met de (gedeeltelijke) rijksvergoeding van het regionale project Bodem Asbest Sanering. Onderzoeken laten uitvoeren naar mogelijke asbestverontreiniging in de bodem.

5.26 5.27

We volgen de ontwikkelingen rondom sanering van asbestdaken en communiceren hierover richting pandeigenaren.

INHOUDSOPGAVE

59

C C C C C C C C C C C F C C C F C C F C F C C F F C C C

5.28 5.29 5.30 5.31 5.32

We stellen een nieuw Grondstoffenbeleidsplan vast en geven uitvoering aan een toekomstscenario dat is gericht op (ingrijpende) inzamelsysteem-aanpassingen. We werken aan noodzakelijke aanpassingen voor het bereiken van een toekomstbestendig Afvalbrengpunt. Uitvoeren van de Zwerfafvalplannen, die ingediend zijn bij Nedvang, voor de aanpak en preventie van zwerfafval. Een bewuste keuze maken, op basis van de status en onderhoudstoestand van de speelvoorzieningen, welke maatregelen getroffen moeten worden. Met de gemeenteraad en plaatselijke belangenorganisaties in gesprek gaan over de ontwikkelingen rond Lelystad Airport en de te varen koers.

F C C F C

Wat we ondernamen Wonen De druk op de woningmarkt was in 2021 enorm. We hebben een aantal vastgoedobjecten, die geen maatschappelijke functie meer hadden, verkocht. Ook hebben we op de locatie aan de Schoolstraat de voormalige school gesloopt, de kavels bouwrijp gemaakt en uitgegeven. Er is veel inzet gepleegd om nieuwe initiatieven te begeleiden. Een aantal projecten bevindt zich aan het eind van de pijplijn, sommige zitten nog in een priller stadium. We zijn bezig om een wat actiever grondbeleid te voeren in alle kleine kernen, conform de wens van de raad. In Haarle heeft dit er al toe geleid dat de Wet Voorkeursrecht gemeenten is gevestigd op een potentiële bouwlocatie aan de noordkant van het dorp. In de kernen Hellendoorn en Nijverdal zijn diverse inbreidingsprojecten in voorbereiding. Woonvisie 2020-2025 Ingediende initiatieven worden getoetst aan de kaders die in de Woonvisie zijn vastgelegd. De Woonvisie biedt een actueel kader op basis waarvan goede afwegingen kunnen worden gemaakt. We bouwen zowel voor ouderen als dat we op zoek zijn naar betaalbare woningen voor starters en doorstromers. Woonafspraken provincie Overijssel Met de provincie zijn nieuwe prestatieafspraken gemaakt: de gemeente Hellendoorn mag de komende 10 jaar 1.000 woningen realiseren. Dat is fors meer dan wat de provincie de afgelopen jaren voor onze gemeente had voorzien (400-420).

Wonen en zorg In 2021 is de Visie Wonen en Zorg in concept gereedgekomen. De visie biedt een goed handvat om initiatieven op het gebied van zorg te kunnen beoordelen. De visie biedt inzicht in de behoefte aan zorg die de komende jaren in onze gemeente wordt verwacht. Het is van belang om de onderliggende data periodiek te actualiseren, zodat de visie actueel blijft. Ook wordt in de visie voorgesteld dat we nadere kaders gaan vaststellen voor pre-mantelzorg. Biodiversiteit Het areaal bermen dat ecologisch wordt beheerd is ook in 2021 vergroot. Door het aanbrengen van bloemmengsels in bermen (zowel binnen als buiten de bebouwde kom) en groenvlakken wordt de biodiversiteit gestimuleerd. Ook zijn er meer bloembollen in gazons geplant. Bij plantkeuze, zowel bomen als struiken, wordt gekeken naar de biodiversiteit. Eikenprocessierups Het aanhoudende en groter wordende probleem van de eikenprocessierups heeft geleid tot een aangepaste aanpak vanaf 2020. Zo spuiten (gifvrij) we inmiddels preventief bij bijvoorbeeld scholen. Het nieuwe plan van aanpak zoals dat binnen de gemeente is opgezet en waar de bestrijding van de eikenprocessierups op gebaseerd is, leidde mede tot een afname van de overlast in 2021 in vergelijking met 2020. Vooral het instellen van prioritaire gebieden en het preventief behandelen van de eikenbomen heeft een positief effect gehad.

De betere informatievoorziening heeft geleid tot een betere en snellere afhandeling van meldingen en klachten.

INHOUDSOPGAVE

60

Speelvoorzieningen De grote ombuigingsoperatie (2019) in de gemeente Hellendoorn resulteerde onder andere in een structurele bezuinigingsopgave van € 40.000,-- per jaar op het onderhoudsbudget voor de speelplaatsen. Met het resterende beschikbare onderhoudsbudget (ca. € 55.000,--) kunnen de huidige 85 speelplaatsen nog twee tot drie jaar veilig in stand gehouden worden. Daarna zullen speelplaatsen om veiligheidsredenen moeten verdwijnen. De gemeente Hellendoorn heeft een verouderd speelplaatsenbeleid dat stamt uit 2002. In de loop van de tijd is daardoor een gestructureerd speelplaatsennetwerk verdwenen. In 2021 is een noodzakelijke nieuwe conceptvisie op spelen ontwikkeld. Door een uitgebreide enquête en locatieonderzoeken is de benodigde informatie opgehaald. In 2022 wordt dit gepresenteerd. Ecologisch bermbeheer/bermmaaisel als bodemverbeteraar Bokashi Van bijna alle bermen die zijn gemaaid is het maaisel afgevoerd waardoor deze bermen verschralen. Het merendeel is gemaaid met de maai/zuigcombinatie, waarbij het maaisel direct wordt opgezogen. Het andere deel is gemaaid waarna het maaisel maximaal drie dagen bleef liggen en daarna werd opgehaald. Voor de invasieve soorten is een aparte maaironde uitgevoerd. Dit maaisel is afgevoerd naar een erkend verwerker. Stroken met veel hondenpoep zijn geklepeld, het maaisel is daar blijven liggen.

Het bermmaaisel is behandeld met een antistankmiddel dat direct het composteringsproces versterkt. Het maaisel is een aantal maanden opgeslagen bij de ingang van het land of op het erf van loonwerkers of agrariërs. Daarna is het uitgestrooid op akkers van zeven verschillende agrariërs binnen onze gemeente. Het blad dat is verzameld door eigen personeel en via de bladkorven, is behandeld door middel van de bokashi-methode. Een derde deel is of wordt weer gebruikt door de eigen dienst als compost of voor het afstrooien van nieuw ingeplante vakken en bomen. Hierdoor komt er meer organisch materiaal in de bodem. Door het afstrooien wordt de onkruid groei geremd en droogt de grond veel minder uit. Omgevingswet In 2021 hebben we ons actief beziggehouden met de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De inzet heeft zich vooral geconcentreerd op de ICT en een goede aanpak voor het opstellen van een Omgevingsplan en een nieuwe Omgevingsvisie. Verder is er ambtelijk geëxperimenteerd met een initiatieven- en omgevingstafel. Dit is een nieuw fenomeen dat het mogelijk maakt initiatieven in een vroeg stadium integraal te beoordelen. Hiervoor is een zogenaamd Hellendoorns Kompas ontwikkeld. Ook zijn we inmiddels druk bezig om alle medewerkers op te leiden en te trainen voor de nieuwe Omgevingswet.

Omgevingswet en informatievoorziening Landelijk is duidelijk geworden dat de informatievoorziening de achilleshiel van de invoering van de Omgevingswet is geworden. We zijn inmiddels aangesloten op het DSO (digitaal stelsel omgevingswet) om te kunnen oefenen. De onderliggende software voor planvorming, vergunningverlening, toezicht en handhaving is echter nog niet operationeel. Hieraan wordt door de leveranciers hard gewerkt. Hierdoor is de geplande invoeringsdatum van de wet opnieuw uitgesteld. Bodem en ondergrond in de omgevingswet Zodra de Omgevingswet in werking treedt, zullen de bodemtaken van de provincie overgaan naar de gemeente. Met de provincie zijn hierover gesprekken gaande. Op dit moment is echter lastig in te schatten wat de impact hiervan voor de gemeente Hellendoorn is. Bodem Asbest Sanering In Twente hebben we met een aantal gemeenten het projectbureau BodemAsbestSanering opgericht. Dit projectbureau voert voor ons de taken uit op het gebied van bodemasbestsanering. De middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld, worden door het projectbureau besteed aan onderzoek en sanering van asbestlocaties. In onze gemeente zijn de afgelopen jaren alle speelplaatsen en een aantal andere verdachte locaties onderzocht. Vanaf eind 2021 is het ook mogelijk om particuliere tuinen hiervoor aan te melden. Ook hiervoor is een aantal locaties aangemeld.

Als uit onderzoek blijkt dat er asbest in de bodem zit, verzorgt het projectbureau ook de sanering.

INHOUDSOPGAVE

61

Huishoudelijk afval We staan voor de uitdaging om minder restafval en meer kwalitatief hoogwaardige grondstoffen in te zamelen ter recycling, als onderdeel van een circulaire economie. In 2021 is het Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 vastgesteld door het college. In de loop van 2022 wordt dit beleidsplan geagendeerd voor de nieuwe raad. De focus van het Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 ligt op het -met vertraging- halen van de Van Afval Naar Grondstof (VANG) doelstelling van 100 kg restafval per inwoner per jaar uit 2020. En op het zetten van een grote stap naar een afvalloos (lees: 50 kg restafval) Hellendoorn in 2030. In 2021 is uitvoering gegeven aan het in 2021 vastgestelde Verbeterplan PMD met als doel om de kwaliteit van het ingezamelde PMD te verbeteren. Dit verbeterplan was onder andere gericht op intensieve communicatie en voorloopacties (controle PMD-containers). De uitvoering wordt vervolgd in 2022. Afgelopen jaar was een goed jaar voor het afvalbedrijf. De vraag naar ingezamelde grondstoffen is -in tegenstelling tot 2020- weer gestegen, wat leidde tot hogere marktprijzen. Dit betekent dat de opbrengsten van veel grondstoffen, met name oud papier en PMD, hoger waren dan begroot.

Noodzakelijke aanpassingen toekomstbestendig Afvalbrengpunt In 2020 zijn voorzieningen getroffen waarmee zes nieuwe grondstoffen gescheiden kunnen worden ingezameld en ter recycling worden aangeboden. Een herinrichting van het terrein heeft in 2021 plaatsgevonden. Er is een gratis grondstoffenroute gecreëerd met een extra uitgang en weegbrug. Hiermee is de doorstroming en veiligheid op het terrein verbeterd. Daarnaast kunnen bezoekers pinnen vanuit de auto (pinzuil) en is er meer controle en toezicht op afvalscheiding (extra fte). Bovenstaande maatregelen hebben er onder ander toe geleid dat de hoeveelheid grof huishoudelijk restafval is gedaald van 44 kilogram per inwoner per jaar naar slechts 9 kilogram per inwoner per jaar. Dit komt neer op een daling van circa 1.300 ton (verbrand) restafval. Een erg positief resultaat. De aanpak en preventie van zwerfafval In 2021 is uitvoering gegeven aan het Jaarplan Zwerfafval 2021. Dit plan was gericht op de uitvoering van verschillende projecten binnen de modules educatie (scholen), snoeproute (project met scholen), participatie (samenwerking met vrijwilligers) en monitoring. Een deel van de subsidie uit 2021 wordt besteed in 2022, omdat bepaalde projecten geen doorgang konden vinden vanwege de coronacrisis.

INHOUDSOPGAVE

62

Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Rekening 2020

Saldo van baten en lasten Lasten Bedrijventerreinen Bestemmingsplannen Bouwgrondexploitatie Dierplaagbestrijding Grondzaken Herinrichting woonomgeving Huishoudelijk afval Milieu algemeen Milieubeheer bedrijven Natuur en landschap Openbaar groen Structuurplannen Uitvoering Wet geluidhinder Vergunningen volkshuisvesting Wonen Woonwagens Speelplaatsen Inkomsten afvalstoffenheffing Verwerking Bedrijfsafval Begraafplaatsen Totaal Lasten

- 4.760 - 487 - 1.263 -5 - 225 - 26 - 3.263 - 515 - 849 - 120 - 2.269 - 10 - 23 - 1.395 - 55 -6 - 123 -8 - 91 - 383 - 15.876

- 8.156 - 482 - 2.730 -5 - 317 - 27 - 3.513 - 732 - 863 - 101 - 2.343 - 30 - 23 - 1.047 - 82 -6 - 156 -8 - 138 - 466 - 21.224

- 10.842 - 475 - 1.259 -5 - 297 - 27 - 3.783 - 675 - 875 - 98 - 2.392 - 25 - 18 - 1.319 - 82 -4 - 153 -4 - 130 - 470 - 22.932

- 2.686 N 7V 1.471 V 0V 19 V -0N - 270 N 57 V - 12 N 3V - 49 N 5V 5V - 272 N -0N 2V 3V 4V 8V -4N - 1.708 N

- 4.476 - 472 - 4.122 -4 - 191 - 28 - 3.675 - 572 - 895 - 174 - 1.992 - 10 - 21 - 1.038 - 69 -3 - 95 -2 - 88 - 422 - 18.348

Baten Bedrijventerreinen Bestemmingsplannen Bouwgrondexploitatie Grondzaken Huishoudelijk afval Milieu algemeen Milieubeheer bedrijven Natuur en landschap Openbaar groen Structuurplannen Uitvoering Wet geluidhinder Vergunningen volkshuisvesting Wonen Woonwagens Inkomsten afvalstoffenheffing Verwerking Bedrijfsafval Begraafplaatsen Totaal Baten

4.819 43 1.241 46 904 3 57 3 731 21 3.574 79 419 11.939

8.537 83 2.702 678 957 215 57 8 3 811 21 3.766 101 419 18.357

11.913 122 2.042 1.165 1.174 180 0 7 46 8 2 1.804 0 21 3.768 88 448 22.788

3.376 V 39 V - 660 N 487 V 216 V - 35 N 0V 7V - 10 N -0N 992 V 0V -0N 3V - 13 N 30 V 4.432 V

5.479 93 4.502 358 1.364 172 1 13 74 2 1.514 0 20 3.266 79 452 17.390

Saldo van baten en lasten

- 3.937

- 2.867

- 144

2.723 V

- 957

Mutatie reserves Toevoegingen

- 156

- 777

- 2.274

- 1.498 N

- 2.219

Onttrekkingen

200

1.162

1.129

- 32 N

163

Mutatie reserves

44

385

- 1.145

- 1.530 N

- 2.055

Resultaat

- 3.893

- 2.482

- 1.288

1.193 V

- 3.013

INHOUDSOPGAVE

63

05 Woon en leefomgeving

Belangrijkste afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Voordelen Leges begrafenisrechten Bestemmingsplannen Huishoudelijk afval Winstnemingen grondexploitaties (waren niet of lager begroot) Vrijval deel voorziening grex Kruidenwijk Zuid ivm terugdraaien winstneming uit verleden Vrijval deel voorziening grex Kruidenwijk Zuid ivm lagere nog te maken kosten Aanvulling vanuit bufferreserve wegens terugdraaien winstneming Haarle uit verleden Vrijval deel voorziening overige grexen Verkoop Prins Hendrikstraat 34 Vestigen opstalrecht hoogspanningsverbinding Nijverdal-Rijssen Meeropbrengst groenverkopen Leges omgevingsvergunningen

30 V 39 V 270 V 982 V 336 V 650 V 153 V 21 V 272 V 163 V 45 V 735 V

Totaal voordelen

3.696 V

Nadelen Openbaar groen Huishoudelijk afval Hogere storting in bufferreserve door vrijval VTVG Kruidenwijk Zuid Terugdraaien winstneming bedrijventerrein Haarle uit verleden Terugdraaien winstneming Kruidenwijk Zuid uit verleden Storting winstnemingen grexen in bufferreserve Storting vrijval deel voorziening overige grexen in bufferresrve

- 49 N - 216 N - 650 N - 153 N - 336 N - 982 N - 21 N

Totaal nadelen

- 2.407 N

Overige afwijkingen

- 96 N

Totaal afwijkingen

1.193 V

In de toelichting op het overzicht van baten en lasten van de jaarrekening worden de verschillen nader gespecificeerd en toegelicht.

INHOUDSOPGAVE

64

Programma 6: Bestuur, veiligheid en dienstverlening Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Burgemeester dhr. J.J. Eijbersen (Bestuur, dienstverlening, ondermijning, openbare orde en veiligheid) ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema (Financiën)

Inleiding Ook het afgelopen jaar verliep anders dan gepland, omdat we nog steeds werden geconfronteerd met coronamaatregelen die vanuit de rijksoverheid werden opgelegd. De genomen maatregelen zijn sterk van invloed geweest op de dienstverlening en de werkzaamheden van onder andere de AOV-er en de Coördinator aanpak ondermijning en zullen waarschijnlijk ook van invloed blijven op de werkzaamheden voor het komende jaar.

Kaderstellende nota’s ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Programma Klantgerichte dienstverlening (2012) Jaarplan Politie Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020 Uitvoeringsprogramma vergunningverlening en toezicht & handhaving (2021) Landelijke handhavingsstrategie (2017) Gedoogstrategie Fysieke Leefomgeving Overijssel (2010) Damoclesbeleid 2019 Beleid vergunningverlening, toezicht en handhaving (vaststelling 18 februari 2020) Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad (september 2021) Verordening op het raadsplein (september 2021) Financiële verordening (december 2017, 17INT02825) Financieel statuut (juni 2018, 18INT01805) Verordening op de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie (december 2010, 10INT00476) Kadernota Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2017) Nota investeren, waarderen en afschrijven 2018 Koersdocument (2019) Nota lokale heffingen (2019) Nota Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 Plan van aanpak Ondermijning (2019) Actieplan Integrale veiligheid (2021-2022)

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 16 Vrede, veiligheid en sterke publieke diensten We zetten in op het thema ondermijning. We handelen rechtmatig. We zetten in op preventie. We willen een betrouwbare overheid zijn. 17. Partnerschappen om doelstellingen te bereiken We werken samen met de andere Twentse gemeenten in de regio Twente op het gebied van sociaal economische structuurversterking, gezondheid, in OZJT, in Veilig Thuis Twente en Veiligheidsregio Twente. We hebben een partnerschapsband met Ibbenbüren.

INHOUDSOPGAVE

65

Daarnaast wordt in het kader van veiligheid intensief samengewerkt met de betrokken externe veiligheidspartners zoals de politie, het Openbaar Ministerie en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Oost-Nederland.

Wat we wilden bereiken Speerpunten

Realisatie

6.01

We doen mee aan de Agenda voor Twente.

6.02

We geven aandacht aan samenwerking in westelijk Twente en omliggende gemeenten.

6.03

We bekijken hoe we de grip op verbonden partijen kunnen vergroten en we komen met nadere voorstellen voor het verbeteren van de informatievoorziening over verbonden partijen en andere samenwerkingsverbanden. Zodra er landelijk helderheid is over het IBP, bepalen we welke acties we uitvoeren.

6.04

C F F D

6.05

We pakken onze formele raadsvergaderstructuur aan met werkvormen die beter aansluiten bij onze inwoners en die leiden tot meer uitwisseling met de samenleving.

C

6.06

We zoeken samen met samenwerkingspartners waaronder Reggesteyn naar nieuwe wegen om actief en structureel verbinding met jongeren te leggen en hen te betrekken bij lokaal bestuur.

F

6.07

We groeien bij burger- en overheidsparticipatie door van een projectmatige naar structurele aanpak. We doen dat door verantwoording af te leggen over de wijze van participatie (participatiecode) en door participatietrajecten te evalueren samen met betrokkenen. We geven elkaar gevraagd en ongevraagd feedback. We maken in onze contacten met de samenleving afspraken over wat we over en weer van elkaar verwachten en wie waar verantwoordelijk voor is, waarbij we ons realiseren dat we het niet iedereen naar hun zin kunnen maken. Op de thema’s 'Recht op uitdagen’ en ‘Burgerbegroting’ halen we samen met de gemeenteraad bij inwoners en verenigingen op of, hoe en op welke onderwerpen zij initiatieven willen oppakken en samen met ondernemers en maatschappelijke organisaties willen realiseren. We werken dit samen met betrokkenen verder uit. Het college gaat jaarlijks in gesprek met de individuele fracties.

6.08

6.09

6.10 6.11

6.13

Klantonderzoek doen naar de wensen en verwachtingen van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We maken een heldere visie op dienstverlening met servicenormen. We verbeteren onze dienstverlening en onze werkprocessen. We evalueren onze dienstverlening.

6.14

Komen tot een reëel sluitende meerjarenbegroting.

6.15

We brengen onze schuldenpositie terug naar € 124 miljoen ultimo 2021.

6.16

6.17

In 2020 evalueren wij het beleid over 2019 en 2020 en doen voorstellen op welke manier wij vanaf 2021 samen met onze partners een structurele aanpak organiseren van de opsporing van georganiseerde criminaliteit. Burgers en ondernemers ondersteunen in het herkennen van ondermijning en hoe te handelen.

6.18

Het aanbieden van cursussen aan het lokaal bestuur en ambtelijk apparaat.

6.19

We hebben ons aangemeld als Global Goal gemeente. Tevens is in beeld gebracht hoe het gemeentelijk beleid zich verhoudt tot de Global Goals. In 2021 besluiten we of en zo ja, hoe dit te vertalen naar actiepunten. Jaarlijks actualiseren van de Algemene Plaatselijke Verordening.

6.12

6.20 6.21 6.22

Uitvoering geven aan het beleid vangen, transporteren, opvangen en verzorging van gezelschapsdieren gemeente Hellendoorn 2019. Vaststellen Jaarlijks programma Vergunningen, toezicht en Handhaving.

INHOUDSOPGAVE

66

F C F D F C F D C C C C F C C C

Wat we ondernamen Verbetering dienstverlening en werkprocessen Het jaar 2021 was een uitdagend jaar met als thema verbinding. Corona is tijdrovend en sterk bepalend geweest in de wijze waarop we met onze inwoners in contact bleven. Fysieke communicatie was vaak niet mogelijk, waardoor een groot beroep is gedaan op onze digitale vaardigheden én op onze kennis om (schriftelijke) informatievoorziening helder en duidelijk te laten zijn. De behoefte aan duidelijke communicatie was groot. De opeenvolgende coronamaatregelen zijn steeds vertaald naar onze dienstverlening of dit nu ging om de uitgave van paspoorten, het inzamelen van afval, het verlenen van vergunningen of over het sociaal domein. Daarbij is ook een beroep gedaan op onze inwoners, bijvoorbeeld bij digitaal in plaats van fysiek overleg. In specifieke situaties zijn maatwerkafspraken gemaakt. Verbinding Corona vroeg (en vraagt) om een nieuwe visie op verbinding. We hebben nieuwe, digitale manieren onderzocht om met elkaar in contact te blijven. Elkaar ontmoeten en vergaderen is het afgelopen jaar grotendeels digitaal gebeurd. Daarnaast heeft communicatie een belangrijke rol gespeeld in het overbrengen van de meest actuele corona informatie naar onze medewerkers en naar onze inwoners.

Een mooi voorbeeld is Hallo Hellendoorn: onder deze noemer bieden we onze inwoners diverse activiteiten aan (van verschillende aanbieders) op het gebied van positieve gezondheid. De E-diensten zijn versneld uitgerold en de organisatie werkt inmiddels aan de hand van een dienstverleningsvisie waarin de volgende kernwoorden centraal staan: professioneel, verbindend, gastvrij en digitaal. Aan de hand hiervan bepalen we onze verbeterpunten om zo een continue verbetering tot stand te brengen. We hebben onderzoek gedaan naar de telefonische bereikbaarheid en daar waar nodig hebben we concrete afspraken (servicenormen) over verbeteringen gemaakt. Om de dienstverlening verder te optimaliseren is structureel aandacht voor de verbetering van werkprocessen noodzakelijk. Belangrijk uitgangspunt is dat werkprocessen voor zowel de inwoner als de gemeente ondersteunend en dienstverlenend ingericht zijn. In 2021 is het besluitvormingstraject aangepast. Hierbij is o.a. aandacht besteed aan de integrale totstandkoming. Bij de Melding Openbare Ruimte is het proces verbeterd, zodat duidelijker is wanneer de inwoner van de gemeente een antwoord op zijn melding krijgt. Ook is een verbetering doorgevoerd in het inkoopproces en er is een contractbeheerregister ingesteld. Diverse actiepunten uit de managementletter zijn opgepakt.

Een ontwikkeling die zeker voor onze inwoners van grote meerwaarde is, is de mogelijkheid om nieuwe subsidies -die in 2021 zijn ingevoerd, zoals duurzaamheidssubsidies en subsidies in verband met corona- volledig digitaal aan te vragen. Samenwerking in beweging Regio Twente is vanaf medio 2021 op een nieuwe leest geschoeid. Op sociaaleconomisch gebied werken we de komende jaren binnen de stichting Twente Board nadrukkelijk samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en overheid (de drie O’s). Twente Board wordt vanaf juli 2021 in de uitvoering bijgestaan door een uitvoeringsorganisatie: Twente Board Development BV. De onderlinge afstemming tussen gemeenten loopt via het bestuurlijk overleg sociaaleconomische structuurversterking. In de nieuwe situatie is er sprake van een aparte GR voor GGD, OZJT en VTT. De verschillende taakvelden houden binnen de nieuwe organisatie hun eigen identiteit, waarbij tevens een scheiding wordt aangehouden met onderdelen die verplicht en vrijwillig zijn. De organisatie is duidelijk en transparant, zowel voor de taken die zij uitvoert als waar de organisatie voor staat. De taken van Regio Twente op het gebied van recreatie en toerisme worden in de nieuwe structuur ondergebracht in de bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente. Dat is de lichtste vorm van samenwerking.

Het gaat hierbij vooral om uitvoerende taken op het gebied van het beheer en onderhoud van de drie Twentse recreatieparken en de toeristische routes. Het strategisch beleid op het gebied van vrijetijdseconomie is ondergebracht bij Twente Board.

INHOUDSOPGAVE

67

Samenwerking 14 Twentse gemeenten De kolom Bevolkingszorg is samengesteld uit ambtelijke medewerkers van 14 Twentse gemeenten die regionaal als één geheel samenwerken. Bevolkingszorg is een deeltaak die over meerdere medewerkers uit verschillende gemeenten is verspreid. De coördinatie van de kolom is belegd bij het Veiligheidsbureau van de Veiligheidsregio Twente (VRT). De kracht van de kolom Bevolkingszorg zit in de intensieve samenwerking tussen de ambtenaar openbare orde veiligheid (AOV) van de gemeenten en het coördinatiepunt van de VRT. Gezamenlijk zijn zij in de koude fase verantwoordelijk voor de planvorming, het opleiding-, training & oefenprogramma (OTO) en de kwaliteitsbewaking van de bevolkingszorgprocessen. Openbare orde en veiligheid In 2021 is de jaarlijkse update van de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020 (APV) in procedure gegaan. Dit naar aanleiding van de VNG-modelverordening en wijzigingen die in de praktijk wenselijk bleken. Met de update van de APV wordt bijgedragen aan global goal 16 - Vrede, veiligheid en sterke publieke diensten. Met behulp van de APV (een middel voor zowel de politie als onze gemeentelijke boa’s) dragen we zorg voor openbare orde en veiligheid binnen de gemeente Hellendoorn. Voor het komende jaar worden ook weer wijzigingen voorzien, o.a. in het kader van de Omgevingswet en zal de APV worden geactualiseerd.