DEF Begroting 2022

• • •

Bijdrage aan Top X (o.a. veelplegers) en Code Rood overleg (beide onder regie van Veiligheidshuis Twente); Signalen eerder oppakken; Uitvoering geven aan de Wet verplichte GGZ in samenwerking met het domein Publieke Gezondheid.

Jeugdcriminaliteit en overlast; Bij de bestrijding van jeugdcriminaliteit ligt de nadruk op het voorkomen dat jong begonnen delinquentie uitmondt in een langdurige criminele loopbaan. Concreet komt dit neer op de volgende acties: • Controles bij hangplekken in de avonden en weekenden; • Groepsaanpak (in samenwerking met ouders); • Kennen en gekend worden van jeugdagenten; • Toezien op naleving van het “Preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet 2014-2018”; • Toepassen van cameratoezicht; • Voorlichting (op basisscholen en vanuit Place2Be voor voortgezet onderwijs); • Convenant “School & Veiligheid”; • Inzet van een ‘Mystery quest’ voor controle op drankverstrekking aan jeugd; • Gezamenlijk overleg (jongerenwerk, politie en gemeente); • Contact met de (overlast gevende) jongeren blijven houden; • Ouders betrekken; • Dialoog tussen buurt en jongeren; • Persoonsgebonden aanpak (PGA).

Actieplan Integrale veiligheid 2021-2022 De volgende prioriteiten worden gezien als hoofdthema’s waaraan de komende jaren gewerkt zal worden: Aanpak van ondermijning De veelal onzichtbare vermenging van de onder- en bovenwereld is een sluipend gif dat steeds meer doorsijpelt in onze lokale woon- en leefomgeving. Daar gaan enorme belangen mee gepaard. Op landelijk niveau is al aangetoond dat er sprake is van een ongekende verharding. Als lokale overheid kunnen wij dan ook niet anders dan binnen onze mogelijkheden, en samen met de andere veiligheidspartners, alles in het werk stellen om zicht te krijgen op de georganiseerde criminaliteit, die aan te pakken en onze inwoners, ondernemers, bestuurders en medewerkers weerbaar te maken en te houden. In 2022 wordt een weerbaarheidsscan uitgevoerd. Deze scan brengt onze informatiepositie in kaart en het niveau van de bestuurlijke weerbaarheid. Na een aantal jaren inzet op het thema ondermijning is 2022 een mooi moment om met dit instrument inzichtelijk te krijgen waar we staan en welke mogelijkheden we hebben om de weerbaarheid verder te vergroten. Nu ook de andere Twentse gemeenten deze scan laten uitvoeren biedt dit bovendien mogelijkheden om het bestuurlijk instrumentarium op elkaar af te stemmen, werken we verder aan het vormen van één gezamenlijk front en voorkomen we daarmee het waterbedeffect.

Daarnaast richten we in 2022 onze aandacht specifiek op het buitengebied. Het doel daarvan is om zicht te krijgen op de veiligheidsproblematiek in ons buitengebied en de weerbaarheid te vergroten. Om dit te realiseren zal gebruik worden gemaakt van het Keurmerk Veilig Buitengebied. Een instrument dat inzet op de publiek-private samenwerking. Het behalen van dit keurmerk is geen doel op zich maar met name een startkwalificatie om korte lijnen tussen alle betrokkenen in het buitengebied te creëren en daardoor gezamenlijk een vuist te maken tegen ondermijning. Kwetsbare personen Het speerpunt kwetsbare personen valt uiteen in twee onderdelen:

Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit zijn verzamelbegrippen voor een groot aantal misdrijven waarbij gebruik wordt gemaakt van ICT-middelen. Als gemeente kunnen we niet zo heel veel op het gebied van cybercrime, behalve het bewust maken van onze inwoners van de gevaren van alle vormen van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. We sluiten aan bij de Twente-brede aanpak op het onderwerp. Daarnaast doen wij er alles aan om onze eigen organisatie te beschermen tegen deze vorm van criminaliteit. High Impact Crime (HIC) Een woninginbraak is een forse inbreuk op de persoonlijke levenssfeer en is van grote invloed op de veiligheidsbeleving. Woninginbraken tegengaan is een prioriteit binnen de gemeente Hellendoorn en het politie basisteam Twente West. De gemeente Hellendoorn wil de veiligheid in de woonomgeving waarborgen door een aantal gecombineerde maatregelen (zoals het wegnemen van gelegenheid, creëren van bewustwording bij inwoners en repressie). Daarnaast zullen de volgende concrete acties ondernomen worden: • WhatsApp-groepen • Gratis advies t.b.v.

Politiekeurmerk Veilig Wonen • Preventieve voorlichting (media/bijeenkomsten) • Donkere Dagen Offensief (DDO) • “Witte voetjes” actie • Besmettingsbrieven • Extra politie-koppels (toezicht) in de wijk Brandweer Omdat de huidige brandweergarage in Hellendoorn niet meer voldoet aan de moderne eisen, is samen met de Veiligheidsregio Twente gezocht naar een andere locatie in Hellendoorn voor een nieuwe brandweergarage. Zoals het er nu naar uitziet zal in 2022 de nieuwe brandweergarage in Hellendoorn worden gerealiseerd en in gebruik genomen.

Personen met verward gedrag; bij verward gedrag gaat het om mensen die de grip op hun leven (dreigen te) verliezen, waardoor het risico aanwezig is dat zij zichzelf of anderen schade berokkenen. Concreet gaan wij op dit gebied het volgende doen: • Inzet van de lokale zorg- en veiligheidsstructuur, o.a. MDO’s (multidisciplinair overleg), waarbij een doorontwikkeling plaatsvindt in de samenwerkingsafspraken en het voeren van procesregie bij complexe casuïstiek over verward gedrag;

Bedrijventerrein Op het bedrijventerrein ’t Lochter bestaat een samenwerkingsverband (Keurmerk veilig ondernemen bedrijventerrein KVO-B) tussen de Ondernemersvereniging ‘t Lochter, brandweer, politie en de gemeente Hellendoorn. Reden voor deze samenwerking is het optimaliseren van het bedrijventerrein ’t Lochter op het gebied van ‘schoon, heel en veilig’. Gelet op de succesvolle samenwerking (hercertificering 2021) zal die ook in 2022 worden voortgezet. De AOV-

68

69

er van de gemeente participeert in dit overleg.

gisch gaan inzetten. Dat leidt behalve tot extra inspanning van de afdeling communicatie in strategie en uitvoering ook tot meer aandacht voor het communicatiever maken van individuele collega’s, teams en de organisatie als geheel.

Dienstverlening De landelijke overheid schuift steeds meer de gemeente naar voren als eerste aanspreekpunt voor de burger. Door decentralisaties zijn er diverse taken die eerder door het Rijk uitgevoerd werden overgedragen aan de lokale overheid. Deze trend zet zich voort. Dit heeft grote gevolgen voor zowel de hoeveelheid vragen als ook voor de aard, diversiteit en complexiteit van vragen. Gelijktijdig neemt de digitalisering toe en is er steeds meer sprake van een 24-uurs economie. Ook moet de gemeente vaker samenwerken met ketenpartners waarbij uitwisseling van de juiste informatie op een efficiënte manier belangrijk is. De burger wil in toenemende mate zaken digitaal regelen met de gemeente, bij voorkeur via één centraal punt. De centrale overheid stelt gemeenten steeds meer verplicht om informatie uit te wisselen met systemen van andere overheidsorganisaties. Daartegenover staat het gegeven dat mensen, afhankelijk van de vraag, veel belang hechten aan persoonlijk contact, nabijheid en het ervaren van verbinding met anderen. Inwoners, bedrijven en organisaties mogen van ons verwachten dat wij hun vraag en de bedoeling van hun vraag centraal stellen. Zij moeten kunnen vertrouwen op een goede afhandeling met de juiste kwaliteit.

Dit geeft richting en focus aan ons handelen als gemeente We werken daarbij vanuit een professionele gastvrije organisatie die bij vraagstukken die daarom vragen een verbindende rol speelt. Waar het kan werken we digitaal en daar waar dat noodzakelijk of gewenst is, geven we ruimte voor een persoonlijke benadering. Bovenstaande vormt voor de komende periode de kern van onze dienstverleningsvisie. Die visie vraagt om een voortdurende doorontwikkeling van de organisatie. Dan hebben wij het bijvoorbeeld over aandacht voor de vaardigheden en opleidingen van onze medewerkers maar ook over het innemen van een verbindende rol en het ten toon spreiden van gastvrijheid voor burgers en organisaties. In het bijzonder is aandacht nodig voor het in toenemende mate verstrekken van digitale informatie en diensten. In dit kader maken wij in 2022 een ontwikkel- en kwaliteitsslag ten aanzien van het internet en het aanbod van zogenaamde e-diensten. Intern versterken wij de informatievoorziening door een verbeterd en effectiever gebruik van intranet. Bij al deze ontwikkelingen hoort ook het periodiek evalueren en bijstellen van onze voornemens, bijvoorbeeld door klantonderzoeken. Cliëntervaringsonderzoeken vinden structureel plaats bij bijvoorbeeld jeugd en Wmo en periodiek dan wel incidenteel bij al onze klanten.

Vanuit Dienstverlening zal dit in de vorm van bijvoorbeeld een bereikbaarheidsonderzoek of een klanttevredenheidsonderzoek worden uitgevoerd in de tweede helft van 2022. Communicatie Communicatie is een krachtig instrument om in contact te zijn met onze inwoners, bedrijven en organisaties. Daar waar de communicatie een aantal jaren geleden vaak vooral informatief was en vooral gericht op zenden, levert communicatie nu in toenemende mate een belangrijke bijdrage aan het bereiken van onze beleidsdoelen en is steeds meer interactief (tweerichtingsverkeer). Uit de ontwikkelingen rondom overheidscommunicatie en rapportages, zoals die van de Nationale Ombudsman, blijkt dat participatie, samenwerken met de omgeving, meer dan ooit van belang is. Niet alleen omgevingsbewust werken is daarbij relevant. Ook het werkelijk betrekken/laten participeren van inwoners in onze plannen is van groot belang om het vertrouwen van inwoners (terug) te winnen.

En dan is er nog de hierboven gesignaleerde noodzaak van extra aandacht voor de digitalisering van onze dienstverlening. Als gemeentelijke organisatie willen we in gesprek blijven met (en luisteren naar) onze inwoners èn elkaar (ambtenaren en bestuurders). Daarvoor moeten we onze communicatie zoveel als mogelijk aanpassen aan de wensen en behoeften van de doelgroep. De huidige samenleving verwacht daarbij actuele en informatieve digitale communicatiekanalen van de gemeentelijke organisatie. Dit vraagt naast een capaciteitsuitbreiding bij communicatie ook om een investering in het verbeteren van zowel het internet als het intranet. Versterking financieel beheer en versterken financieringspositie Op basis van de in 2017 vastgestelde financiële verordening evalueren we jaarlijks enkele nota’s. Voor 2022 staan de Nota investeren, waarderen en afschrijven, de Nota reserves en voorzieningen en het Treasurybesluit op de planning. Net als voorgaande jaren willen we onze financiële positie verbeteren. We blijven extra middelen in de financieringsreserve storten al zal dat door de ombuigingen van voorgaande jaren minder zijn dan we in eerste instantie hadden voorzien. We zien dat onze leningenportefeuille daalt en dat de komende jaren geen financieringsbehoefte aanwezig zal zijn.

Dit komt omdat we in 2020 de leningenportefeuille hebben herzien en alle leningen bij de BNG omgezet hebben naar één lening. We streven naar een langlopende netto schuldenlast van maximaal 90% van het begrotingstotaal. Doelstelling is om dit voor het eerst te behalen in de periode 2030-2034. In de begrotingsperiode 2022-2025 storten we per saldo € 2,2 miljoen in de financieringsreserve. We gaan hierbij uit van een netto investeringsvolume van gemiddeld maximaal € 6,35 miljoen per jaar. Voor meer informatie wordt verwezen naar paragraaf 4 Financiering. Gemeentelijke belastingen Bij de behandeling van de begroting 2020 in november 2019 is besloten de OZB voor woningen structureel te verhogen met 25% met ingang van het jaar 2020. Bij het vaststellen van de tarieven voor 2020 is afgesproken de verhoging incidenteel voor één jaar te verlagen met 7,5%, zodat de werkelijke verhoging uitkwam op 17,5%. Voor de begroting 2021 is hetzelfde gebeurd. Ook toen is bij het vaststellen van de tarieven besloten de verhoging incidenteel voor één jaar te verlagen met 7,5%. Uw raad heeft bij de behandeling van de begroting 2021 een motie aangenomen waarin we werden verzocht de OZB beperking (van 7,5%) op voorhand mee te nemen in de begroting 2022 en indien er extra middelen zijn, waar mogelijk inwoners (en bedrijven) structureel te compenseren.

Nu er zicht is op extra middelen van het Rijk onder andere door de herijking van het gemeentefonds en de (zeer waarschijnlijke) bevriezing van de opschalingskorting willen we hier gehoor aan geven. Dat betekent dat we de OZB structureel op het niveau 2021 houden, met uitzondering van de reguliere inflatiecorrectie. De inflatiecorrectie bedraagt 2,4%. Dit geldt ook voor de afvalstoffen- en rioolheffing. Afschaffen hondenbelasting Bij de behandeling van de Nota Lokale Heffingen 2019 hebben wij aangegeven dat we binnen acht jaar de hondenbelasting willen afschaffen. Aangezien we nu voldoende financiële ruimte in de begroting zien in combinatie met het vertrek van een medewerker bij de gemeentelijke belastingen is dit een goed moment om tot het afschaffen van de hondenbelasting over te gaan.

Participatie doet zich voor bij vrijwel alle gemeentelijke taken zoals bijvoorbeeld duurzaamheid en het bereiken van onze CO2-doelstelling, communicatie met onze jeugd in coronatijd, communicatie rond de invoering van de omgevingswet, de jaarlijkse herdenking van de zwarte dag van Nijverdal of de dienstverlening via de publieksbalie. Waar beleid meer en meer gestoeld is op samenwerking met inwoners neemt het belang van efficiënte en effectieve tweerichtingscommunicatie navenant toe. De klassieke communicatie in woord en geschrift speelt daarbij een rol, maar boet in aan kracht in een tijd waarin digitaal werken, internet en social media een steeds belangrijkere rol spelen. Die ontwikkeling intensiveert en versnelt alleen nog maar. We hebben daar de afgelopen jaren vooral op gereageerd terwijl nu een fase aanbreekt waarin we een veel pro-actievere houding moeten gaan aannemen. Dit betekent dat we communicatie, vanaf 2022, meer strate-

Uitkering gemeentefonds Het gemeentefonds vormt de belangrijkste bron van inkomsten voor gemeenten. Voor 2022 ramen we inkomsten van € 58,3 miljoen. Dat is ruim meer dan de helft van onze totale begroting. We zijn dus voor onze financiën sterk afhankelijk van het Rijk. We bepalen de gemeentefondsuitkering op basis van de Meicirculaire. Op het moment van het collegebesluit over de begroting is de Septembercirculaire nog niet verschenen. De Septembercirculaire verwerken we normaal gesproken dan ook niet in de begroting. Dit jaar zijn de uitkomsten bekend geworden van het onderzoek naar de herijking van het gemeentefonds. Het doel van de herijking van het gemeentefonds is te komen tot een actuelere en eerlijker verdeling van het gemeentefonds over de gemeenten. Voor Hellendoorn pakt de herijking goed uit. In hoofdstuk 2 hebben we geschetst wat de financiële uitkomst voor Hellendoorn zou zijn op basis van de laatste berekeningen.

70

71

Wat het kost bedragen x € 1.000 06 Bestuur, veiligheid en dienstverlening Wat mag het kosten?

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

Saldo van baten en lasten Lasten 10100 Gemeenteraad 10110 College van B&W 10120 Bestuurlijke samenwerking en deelnemingen 10130 Internationale contacten 10200 Verkiezingen 10210 Burgerlijke stand 10220 Rijbewijzen 10230 Reisdocumenten 10240 Overige burgerzaken 10300 Beheer overige gebouwen en gronden 10500 Treasury 10611 Uitvoering Wet WOZ 10620 Onroerende-zaakbelastingen 10640 Hondenbelasting 10800 Algemene baten en lasten 10810 Openbare orde 10820 Handhaving Openbare orde 10830 Ondersteuning veiligheidsketen 10840 Rampenbestrijding 10850 Brandkranen Totaal Lasten

- 693 - 921 - 534 -8 - 125 - 237 - 169 - 165 - 47 - 309 2 - 407 - 18 - 43 204 - 271 - 592 - 2.367 - 49 - 21 - 6.767

- 695 - 922 - 586 -3 - 125 - 238 - 170 - 166 - 47 - 313 231 - 405 - 18 - 42 - 81 - 271 - 591 - 2.367 - 48 - 21 - 6.879

- 697 - 922 - 586 -8 - 101 - 239 - 172 - 168 - 48 - 311 295 - 405 - 18 - 42 - 226 - 271 - 598 - 2.367 - 49 - 21 - 6.954

- 697 - 922 - 586 -8 - 101 - 240 - 173 - 169 - 48 - 309 267 - 406 - 18 - 42 - 297 - 273 - 604 - 2.367 - 49 - 21 - 7.062

Baten 10110 College van B&W 10210 Burgerlijke stand 10220 Rijbewijzen 10230 Reisdocumenten 10240 Overige burgerzaken 10300 Beheer overige gebouwen en gronden 10500 Treasury 10610 Onroerende-zaakbelastingen 10611 Uitvoering Wet WOZ 10620 Onroerende-zaakbelastingen 10640 Hondenbelasting 10700 Uitkering gemeentefonds 10710 Integratie-uitkering sociaal domein 10800 Algemene baten en lasten 10810 Openbare orde 10820 Handhaving Openbare orde 10830 Ondersteuning veiligheidsketen 10840 Rampenbestrijding Totaal Baten

92 108 117 12 341 511 6.282 10 3.694 54.363 4.319 96 82 70.027

92 108 76 12 341 570 6.282 10 3.694 52.760 4.235 96 109 68.385

92 108 76 12 341 570 6.282 10 3.694 52.330 4.163 96 136 67.909

92 108 76 12 341 570 6.282 10 3.694 52.181 4.158 96 136 67.755

Saldo van baten en lasten

63.260

61.505

60.955

60.693

Mutatie reserves Toevoegingen

- 934

- 965

- 1.028

- 1.037

Onttrekkingen

1.666

441

151

-

Mutatie reserves

732

- 524

- 877

- 1.037

63.992

60.982

60.078

59.656

Resultaat

72

Belangrijke financiële ontwikkelingen Met ingang van 2022 hebben we de hondenbelasting afgeschaft. Een geplande verhoging van de OZB voor woningen is structureel teruggedraaid en voor de gemeentelijke belastingen is de belastingopbrengst verhoogd met alleen de inflatiecorrectie van 2,4%. In de bestuursrapportage 2021 was er al budget opgenomen voor cameratoezicht op het Componistenplein en Kuperserf, dit is uiteraard ook verwerkt in de begroting 2022. Voor de acute problematiek in de jeugdzorg heeft het kabinet voor 2022 een bedrag van € 1,3 miljard beschikbaar gesteld, dit komt bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen. Het kabinet en de VNG hebben dit met elkaar afgesproken naar aanleiding van het oordeel van de Commissie van Wijzen. Voor de jaren na 2022 dient het oordeel van deze commissie als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie. De middelen die voor Hellendoorn beschikbaar zijn, is op basis van berichtgeving vanuit het ministerie opgenomen met een voorlopige verdeling. De te verwachten budgetten voor 2023 en verder zijn opgenomen op basis van 75% van de te verwachten middelen. Dit is conform berichtgeving van VNG en Rijk. Voor de eventuele voortzetting van de Agenda van Twente binnen de Twente Board nemen we € 180.000,- op vanaf 2023. Besluitvorming hierover volgt in 2022.

73

Overhead

Belangrijkste financiële ontwikkelingen

Bestuurlijk verantwoordelijk: ■ Burgemeester mevr. A.H. Raven ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema

Conform het vervangingsschema wordt jaarlijks tractiematerieel vervangen voor € 375.000,--. Omdat een deel van het wagenpark de komende jaren vervangen kan worden door elektrische voertuigen is het noodzakelijk om laadvoorzieningen op de gemeentewerf te realiseren. Voorgesteld wordt om dit de komende 3 jaar verder vorm te geven (€ 25.000,-- per jaar). Er wordt, conform eerdere jaren, budget gereserveerd voor onvoorziene calamiteiten bij gebouwen (€ 65.000,--).

Inleiding In dit programma presenteren we de kosten ten aanzien van overhead. In de paragraaf bedrijfsvoering lichten we de activiteiten betreffende de overhead nader toe.

Er is een digitaal verwerkings- en controlesysteem nodig waarin zowel de parameters van de nieuwe zwemwaterwet bijgehouden kunnen worden als de borging van alle aspecten van het keurmerk kunnen worden gedigitaliseerd. Hiervoor reserveren wij structureel € 12.000,--.

Kaderstellende nota’s ■ ■ ■

De aanschafkosten van elektrisch gereedschap is hoger en daarmee staat het beschikbare budget onder druk, we verhogen het budget structureel met € 10.000,--.

Op dit moment maakt Hellendoorn gebruik van 2 datacenters. Het is noodzakelijk dat een locatie wordt verplaatst, om risico’s te beperken. Hiervoor is een investering van € 50.000,-- nodig en een structureel bedrag van € 10.000,-. In verband met vervangingsinvesteringen in het kader van Informatisering is voor de jaarschijf 2025 een bedrag opgenomen van 600.000 (in lijn met de voorgaande jaren). Voor het digitale archief moet een digitale archiefruimte ingericht worden. Hiervoor reserveren wij € 50.000,-- investeringsbudget.

Beleidskader informatieveiligheid (2018/ 18INT00308) Privacy beleid en privacy statement (2018/ 18INT01175) Standpuntbepaling Interbestuurlijk Programma (2018/ 18INT01599)

Realisatie baten en lasten bedragen x € 1.000 99 Overhead Wat mag het kosten?

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

Saldo van baten en lasten Lasten 10400 Personeel 10410 Personeel en organisatie 10420 Organisatieaangelegenheden 10430 Financien en belastingen 10440 Huisvesting 10450 Automatisering 10460 Communicatie 10470 Juridische zaken 10480 Facilitaire zaken 10490 Overige ondersteuning Totaal Lasten

- 8.674 - 604 - 77 - 264 - 1.008 - 2.140 - 65 - 36 - 601 88 - 13.381

- 8.649 - 604 - 47 - 264 - 1.050 - 2.027 - 65 - 36 - 598 69 - 13.270

- 8.617 - 606 - 47 - 264 - 1.038 - 1.864 - 65 - 36 - 598 1 - 13.134

- 8.665 - 606 - 46 - 264 - 1.023 - 1.833 - 65 - 36 - 597 - 20 - 13.155

7 2 0 28 10 47

7 2 0 28 10 47

7 2 0 28 10 47

7 2 0 28 10 47

Saldo van baten en lasten

- 13.333

- 13.223

- 13.087

- 13.108

Resultaat

- 13.333

- 13.223

- 13.087

- 13.108

Baten 10400 Personeel 10410 Personeel en organisatie 10430 Financien en belastingen 10440 Huisvesting 10460 Communicatie 10480 Facilitaire zaken 10490 Overige ondersteuning Totaal Baten

74

Externe audit van informatiesystemen is een verplichte overheidsmaatregel vanuit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Het huidige budget is ontoereikend daarom is een aanvullend budget nodig van € 5.000,--. We ramen incidentele middelen voor het door ontwikkelen van procesmanagement in 2022. Daarnaast worden structurele middelen geraamd voor de noodzakelijk ondersteuning van het zaaksysteem. Voor de brede organisatieontwikkeling ramen we € 200.000,-- structureel.

75

Deel 4: PARAGRAFEN

Paragraaf 1: Lokale Heffingen

Wat betreft het? In deze paragraaf wordt een uiteenzetting gegeven van het beleid voor 2022 ten aanzien van de gemeentelijke belastingen en tot welke belastingdruk dit voor de burgers leidt.

Wat willen we bereiken? Het is gebruikelijk om in zijn algemeenheid de tarieven jaarlijks te verhogen met een inflatiecorrectie. Op basis van de laatste prognoses van het CPB gaan wij voor 2022 uit van een gewogen gemiddelde van 2,4% (zie Hoofdstuk 2). Overwegingen om hiervan af te wijken zijn bijvoorbeeld wettelijk vastgestelde tarieven, omvang van de voorzieningen, de mate van kostendekkendheid van een bepaald tarief of de afronding van de tarieven. Voor 2022 is de geplande stijging van de OZB met 7,5% teruggedraaid door middel van een onttrekking aan de bufferreserve. Gezien de verwachte ontwikkelingen in het gemeentefonds (opschalingskorting, herijking) is dit ook in de jaren daarna structureel teruggedraaid. De inflatiecorrectie van 2,4% wordt wel toegepast. Ook bij de afvalstoffenheffing en de rioolheffing is er alleen sprake van een correctie met inflatie. Door deze tariefmaatregelen stijgt de belastingdruk (het totaal aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) voor een gemiddelde woningeigenaar (ook gebruiker) en de gemiddelde huurder met 2,4%. In bedragen betekent dit dat voor 2022 de woonlasten voor een gemiddelde woningeigenaar met € 1,76 per maand stijgen en voor een huurder met € 0,94 per maand.

Het voorgaande resulteert in de volgende voorlopige tarieven en gecombineerde aanslag voor een gemiddelde woning met een woningwaarde van € 272.591,--, basisheffing afvalstoffenheffing met een 140 liter restafvalcontainer en een waterverbruik van 0-500 m3.

Woonlasten eigenaar en gebruiker

2021

2022

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

Eigenaar en gebruiker OZB eigenaar *1) Afvalstoffenheffing *2) Rioolheffing *3) Woonlasten eigenaar en gebruiker

€ 403,43 € 239,52 € 228,36 € 871,31

€ 413,25 € 245,28 € 233,88 € 892,41

€ 9,81 € 5,76 € 5,52 € 21,09

2,4% 2,4% 2,4% 2,4%

Gebruiker Afvalstoffenheffing *2) Rioolheffing *3) Woonlasten gebruiker

€ 239,52 € 228,36 € 467,88

€ 245,28 € 233,88 € 479,16

€ 5,76 € 5,52 € 11,28

2,4% 2,4% 2,4%

*1) Voor het eigendom van een gemiddelde woning met een woningwaarde van € 272.591 *2) Standaardcombinatie: basisheffing met een 140 liter restafval *3) Uitgaande van 0-500 m3 waterverbruik

In de raadsvergadering van december zullen de belastingverordeningen worden vastgesteld. Evenals in voorgaande jaren zullen we dan voor de afvalstoffenheffing, OZB en rioolheffing fictief te hoge tarieven (+25%) vaststellen. Pas in de raadsvergadering van februari 2022 zullen de tarieven op hun definitieve lagere niveau worden vastgesteld met terugwerkende kracht per 1 januari 2022. Op deze manier kunnen de meest recente taxatiewaarden, de uitgezette afvalcontainers en informatie over het waterverbruik nog verwerkt worden in de tariefberekening. Uiteraard is daarbij de 2,4% stijging met de inflatiecorrectie vanuit de begroting leidend.

76

77

Wat doen we ervoor? Afvalstoffenheffing Bij de tariefberekening van de afvalstoffenheffing hebben we rekening gehouden met een inflatiecorrectie van 2,4%. Dat resulteert in het volgende beeld: Afvalstoffenheffing Basisheffing 140 liter restcontainer 240 liter restcontainer opslag hoogbouwcomplex opslag recreatiecomplex

2021

2022

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

€ 172,80 € 66,72 € 128,52 € 73,80 € 121,92

€ 177,00 € 68,28 € 131,64 € 75,60 € 124,80

€ 4,20 € 1,56 € 3,12 € 1,80 € 2,88

2,4% 2,3% 2,4% 2,4% 2,4%

Begrafenisrechten De tarieven van de begrafenisrechten zijn met de inflatiecorrectie van 2,4% verhoogd. Begrafenisrechten Aankoop eigen graf Begraven volwassene Totaal

2021

2022

€ 2.352,00 € 755,00 € 3.107,00

€ 2.409,00 € 773,00 € 3.182,00

Lastenstijging (€) € 57,00 € 18,00 € 75,00

Lastenstijging (%) 2,4% 2,4% 2,4%

Hondenbelasting Bij de behandeling van de Nota Lokale Heffingen 2019 hebben wij aangegeven dat we binnen acht jaar de hondenbelasting willen afschaffen. Wij zien voldoende ruimte in de begroting om die belofte nu met ingang van 2022 in te lossen. Hondenbelasting Per hond Per kennel

2021

2022

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

€ 75,00 € 375,00

€ 0,00 € 0,00

-€ 75,00 -€ 375,00

-100,0% -100,0%

Leges De tarieven van de leges zijn alleen maar verhoogd met een inflatiecorrectie van 2,4%. Dit geldt uiteraard niet voor de tarieven die op grond van andere wet- en regelgeving zijn vastgesteld, zoals de tarieven voor reisdocumenten, of voor tarieven waarvan gebleken is dat zij niet kostendekkend zijn. Door het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet adviseert de VNG de gemeenten om met ingang van 1 januari 2022 de legesverordening te wijzigen zonder rekening te houden met de Omgevingswet. In de eerste helft van 2022 kan dan de aanpassing aan de Omgevingswet plaatsvinden. Wij conformeren ons aan dat advies. Datzelfde geldt voor de invoering van de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Deze gaat naar verwachting vanaf 1 juli 2022 stapsgewijs in. Marktprecariobelasting De tarieven van de marktprecariobelasting worden verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,4%.

In 2020 hadden we de opbrengst voor niet-woningen met 12,5% verhoogd, voor woningen in eerste instantie met 25%, maar later hebben we voor woningen die 25% met 7,5% verlaagd naar 17,5%. In eerste instantie voor 2020, maar we hebben dat ook in 2021 en 2022 kunnen doorvoeren. In deze programmabegroting hebben we ook voor latere jaren de opbrengststijging kunnen beperken tot de inflatiecorrectie. De verandering in de gemiddelde taxatiewaarden zullen gevolgen hebben voor de tarieven en wij willen graag zo nauwkeurig mogelijk deze taxaties meenemen. Bovenstaande tariefstijgingen leiden tot de volgende voorlopige tarieven van de OZB voor 2022:

2021

2022

Tariefontwikkeling

Lastenstijging (%)

Eigendom Woning Niet-woning

0,1480% 0,3330%

0,1516% 0,3410%

0,0036% 0,0080%

2,4% 2,4%

Gebruik Niet-woning

0,2716%

0,2781%

0,0065%

2,4%

Onroerende zaak belasting

Tarieven en WOZ-waarden Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) moeten wij elk jaar alle onroerende zaken taxeren. Voor 2022 zullen alle onroerende zaken in de gemeente worden getaxeerd naar waardepeildatum 1 januari 2021. De resultaten daarvan komen eind 2021 beschikbaar. Zodra de nieuwe taxatiewaarden bekend zijn, zullen de OZB-tarieven definitief worden vastgesteld. Dat zal gebeuren in de raadsvergadering van februari 2022. Zoals gebruikelijk hanteren wij daarbij het uitgangspunt dat de totale geraamde OZB-opbrengst als gevolg van deze hertaxatie niet zal wijzigen. Reclamebelasting De verordening is redactioneel gelijk gebleven. De tarieven zijn gecorrigeerd voor inflatie. Overigens hebben we in 2020 en 2021 geen aanslagen opgelegd vanwege de coronacrisis. Rioolheffing De rioolheffing heeft het karakter van een bestemmingsheffing waarmee kosten kunnen worden verhaald om collectieve maatregelen te treffen die de gemeente noodzakelijk acht voor een doelmatig werkende riolering en overige maatregelen ten aanzien van afvalwater, hemelwater en grondwater. Voor 2022 gaan we uit van een tariefstijging van 2,4% zijnde de inflatiecorrectie.

2021

2022

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

€ 228,36 € 316,08 € 1.025,64

€ 233,88 € 323,64 € 1.050,24

€ 5,52 € 7,56 € 24,60

2,4% 2,4% 2,4%

€ 398,76

€ 408,36

€ 9,60

2,4%

Rioolheffing Vastrecht 0 -500 m3 Vastrecht 501 -1000 m3 Vastrecht 1001 -1500 m3 Opslag voor elke hele of gedeelte van 500 m3 boven 1500 m3

OZB De opbrengst van de OZB is een algemeen dekkingsmiddel. De tarieven van de OZB worden uitgedrukt in een percentage van de WOZ-waarde. Bij de OZB rekenen we in deze begroting met een inflatiecorrectie van 2,4%. Overigens worden de nieuwe tarieven in de raadsvergadering van februari 2022 definitief vastgesteld zodat ook de meest recente ontwikkelingen van de WOZ-waardes nog kunnen worden meegenomen.

78

79

Toeristenbelasting De tarieven voor 2022 zijn verhoogd volgens de tariefafspraak voor de periode 2019-2023, na een consultatieronde onder de recreatieondernemers die we hebben gehouden in het derde en vierde kwartaal van 2017 en die in april 2018 door de raad is vastgesteld. De vorige afspraak dateerde uit 2013. De genoemde tarieven zijn per persoon per nacht.

Toeristenbelasting Tarief A: Campings, groepsaccommodaties Tarief B: Zomerhuisjes Tarief C: Hotels, B&B Tarief vaste plaats

2021

2022

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

€ 0,76 € 1,18 € 1,83 € 114,00

€ 0,78 € 1,21 € 1,87 € 117,00

€ 0,02 € 0,03 € 0,04 € 3,00

2,6% 2,5% 2,2% 2,6%

Vermakelijkhedenretributie Al jaren is er een convenant met de enige belastingplichtige het Avonturenpark. Het huidige convenant heeft als looptijd 2018-2022. Door deze overeenkomst af te sluiten hebben we voorkomen dat de verordening vermakelijkhedenretributie in werking treedt. Het komt er daarbij op neer dat voor elke bezoeker het Avonturenpark anders een vast bedrag voor elke bezoeker betaalt. Dat is nu ‘afgekocht’ voor een vast bedrag per jaar, hierdoor wordt de administratieve last voor beide partijen beperkt. Benchmark gemeentelijke woonlasten Sinds 2020 kennen we een benchmark gemeentelijke woonlasten. Door een vergelijking van de gemeentelijke woonlasten en de tariefontwikkeling met landelijke en provinciale gemiddelden, worden de onderlinge verschillen tussen gemeenten inzichtelijk. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) stelt de benchmark samen en neemt deze op in de Atlas van de lokale heffingen. De benchmark laat voor 2021 zien dat Hellendoorn in Overijssel de op één na hoogste woonlasten heeft voor een meerpersoonshuishouden en dat zowel provinciaal als landelijk deze woonlasten bovengemiddeld zijn. Ook de woonlasten voor alleen huurders liggen gemiddeld hoger dan andere gemeenten in Overijssel, al zijn er daar wel drie gemeenten met hogere woonlasten.

Het is onze bedoeling om op termijn verder op te schuiven in de lijst en qua belastingdruk dichter bij het gemiddelde van Overijssel te komen.

80

Hieronder hebben we de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden uitgesplitst naar eigenaar/bewoner en huurder.

Woonlasten meerpersoonshuishouden Eigenaar - bewoner € 636,00

Woonlasten per gemeente o.b.v. Coelo: "Atlas van de lokale lasten 2021" Rijssen-Holten

Tubbergen

Kampen

€ 693,00

Losser

Steenwijkerland

€ 695,00

Zwolle

Zwolle

€ 702,00

Dalfsen

Tubbergen

€ 723,00

Steenwijkerland

Dalfsen

€ 741,00

Borne

Hardenberg

€ 752,00

Kampen

Staphorst

€ 754,00

Rijssen-Holten

Ommen

€ 761,00

Oldenzaal

Raalte

€ 763,00

Dinkelland

Zwartewaterland

€ 783,00

Staphorst

Hengelo

€ 795,00

Raalte

Oldenzaal

€ 797,00

Twenterand

Dinkelland

€ 797,00

Olst-Wijhe

Deventer

€ 815,00

Almelo

Twenterand

€ 822,00

Ommen

Wierden

€ 825,00

Wierden

Hof van Twente

€ 840,00

Hardenberg

Borne

€ 845,00

Hof van Twente

Enschede

€ 852,00

Deventer

Almelo

€ 886,00

Hengelo

Losser

€ 898,00

Hellendoorn

Olst-Wijhe

€ 903,00

Zwartewaterland

Hellendoorn

€ 938,00

Enschede

Haaksbergen PROVINCIE GEMIDDELDE

€ 956,00 €796,00

Haaksbergen PROVINCIE GEMIDDELDE

81

ten nsden ner 6,00

Tubbergen

3,00

Losser

€ 250,00

5,00

Zwolle

€ 291,00

2,00

Dalfsen

€ 318,00

3,00

Steenwijkerland

€ 339,00

1,00

Borne

€ 362,00

2,00

Kampen

€ 373,00

4,00

Rijssen-Holten

€ 381,00

1,00

Oldenzaal

€ 396,00

3,00

Dinkelland

€ 413,00

3,00

Staphorst

€ 425,00

5,00

Raalte

€ 428,00

7,00

Twenterand

€ 440,00

7,00

Olst-Wijhe

€ 445,00

5,00

Almelo

€ 452,00

2,00

Ommen

€ 457,00

5,00

Wierden

€ 480,00

0,00

Hardenberg

€ 488,00

5,00

Hof van Twente

€ 489,00

2,00

Deventer

€ 496,00

6,00

Hengelo

€ 503,00

8,00

Hellendoorn

€ 530,00

3,00

Zwartewaterland

€ 532,00

8,00

Enschede

€ 552,00

6,00 00

Haaksbergen PROVINCIE GEMIDDELDE

€ 561,00 €437,00

Gecombineerde aanslag 2022 In 2022 zal het merendeel van de gecombineerde aanslagen (OZB, afvalstoffenheffing, rioolheffing) naar verwachting worden opgelegd met dagtekening 28 februari 2022.

Woonlasten meerpersoonshuishouden Huurder € 220,00

Betaling van de aanslag 2022 Omdat heel veel burgers een machtiging hebben afgegeven tot automatische incasso, hebben zij meestal tien termijnen om het verschuldigde bedrag te voldoen. Kwijtschelding Bij de afhandeling van de kwijtscheldingsverzoeken maakt de gemeente Hellendoorn maximaal gebruik van de haar geboden mogelijkheden, door 100% van de bijstandsnorm aan te merken als kosten van bestaan. Voor pensioengerechtigden hanteren we een ruimere norm. Ook de wettelijke mogelijkheid om rekening te houden met de kosten van kinderopvang, wordt door de gemeente Hellendoorn toegepast. Om de administratieve lasten voor de burger en uitvoeringskosten te beperken, toetst de gemeente de jaren na een eerste toewijzing via het Inlichtingenbureau. Kostenonderbouwing Vanaf het begrotingsjaar 2017 dient er in de paragraaf Lokale heffingen inzicht gegeven te worden in de mate van kostendekkendheid van heffingen waarbij de tarieven niet meer dan kostendekkend mogen zijn. Het betreft de volgende heffingen: leges, afvalstoffenheffing, rioolheffing en begrafenisrechten. De nieuwe regels die in het Besluit Begroting en Verantwoording zijn opgenomen vereisen inzicht in op welke wijze bij de berekening van tarieven van heffingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn, is bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden.

Verder moet informatie gegeven worden over de beleidsuitgangspunten en hoe deze gehanteerd zijn bij de tariefstelling. Beleidsuitgangspunten toerekening van overhead In de programma’s worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Het centraal begroten van de kosten van overhead betekent dat het niet langer mogelijk is om uit de taakvelden alle tarieven te bepalen. Om deze reden vindt de commissie BBV het van groot belang dat op een andere wijze uit de begroting blijkt hoe de tarieven worden berekend en welke beleidskeuzes bij die berekening zijn gemaakt. Onderstaande tabellen zijn door ons overgenomen vanuit de “notitie overhead” van de commissie BBV uit juli 2016. De berekening van de tarieven moet extracomptabel geschieden.

Ontwikkeling belastingdruk bedrijven Bij de bepaling van de belastingdruk voor bedrijven spelen slechts twee belastingsoorten een rol, te weten de OZB en de rioolheffing. De afvalstoffenheffing is namelijk alleen maar voor huishoudens. Hieronder ziet u de ontwikkeling in de belastingdruk voor een fictief bedrijf dat in 2010 een WOZ-waarde had van € 1,0 miljoen (sindsdien aangepast met de jaarlijkse gemiddelde marktontwikkeling voor niet-woningen) en een jaarlijks waterverbruik van 1000 m3. De WOZ-waarden voor 2022 zijn nog niet bekend, daarom gaan we uit van de WOZ-waarde in 2021. In 2020 was het bewuste bedrijf nog € 931.781,-- waard en dat is in 2021 met 1,7% gedaald naar € 915.941,--.

Belastingdruk bedrijven OZB eigendom *1) OZB gebruik *1) Rioolheffing *2) Woonlasten eigenaar en gebruiker

2021

2022

Lastenstijging (€)

Lastenstijging (%)

€ 3.050,08 € 2.487,70 € 1.341,72 € 6.879,50

€ 3.123,36 € 2.547,23 € 1.373,88 € 7.044,47

€ 73,28 € 59,54 € 32,16 € 164,97

2,4% 2,4% 2,4% 2,4%

*1) Voor het eigendom van een fictief bedrijf dat in 2010 een WOZ-waarde had van € 1,0 miljoen. *2) Uitgaande van 1.000 m3 waterverbruik

82

De overhead moet daarbij op een consistente wijze worden toegerekend, dus dat ligt voor meerdere jaren vast. In de bewuste notitie worden twee methodes genoemd, één op basis van de personeelskosten en één op basis van de omvang van de taakvelden. Voor wat betreft de legesverordening titel 1, 2 en 3 hanteren we een verdeling op basis van de personeelskosten van de taakvelden. Dit zijn immers erg arbeidsintensieve processen. Voor de toerekening naar afval en riool hebben we gekozen voor een verdeling van de overhead op basis van de totale kosten per taakveld, dit omdat de kosten hier grotendeels veroorzaakt worden door inschakeling van derden. Overigens moet de methode voor de toerekening van overhead worden opgenomen in de financiële verordening. Leges De legesverordening bestaat uit drie delen (zogeheten titels) die vervolgens weer zijn opgebouwd in hoofdstukken. De geraamde totale legesopbrengst mag niet hoger zijn dan de geraamde totale uitgaven. Bij het bepalen van de legestarieven wordt hier mee rekening gehouden. Bij de legesverordening is het in het nieuwe BBV vereist dat de kostendekkendheid per hoofdstuk in beeld wordt gebracht. Hiervoor is in deze begroting een nieuwe tabel geïntroduceerd. In onze begroting worden op dit moment echter niet alle inkomsten en uitgaven per hoofdstuk van onze legesverordening apart bijgehouden, ook vanwege de beperkte geldstromen.

Voor de komende jaren is dat een verbeterpunt. Als algemeen beleidsuitgangspunt streven we naar 100% kostendekkendheid. Hieronder wordt de kostendekkendheid per titel nader toegelicht. Bij de leges is kruissubsidiëring binnen de titels toegestaan; dit betekent dat de legesverordening kostendekkend moet zijn, maar dat er op onderdelen wel meer dan kostendekkende tarieven mogen worden gerekend, mits dit gecompenseerd wordt doordat andere tarieven in dezelfde titel juist niet geheel kostendekkend zijn.

83

Titel 1 – Algemene dienstverlening We streven naar 100% kostendekkendheid, maar zijn hierin beperkt door de gemaximeerde legestarieven vanuit het Rijk. Zie hieronder de mate van kostendekkendheid voor de leges burgerzaken.

Titel 3 – Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn Titel 3 vormt een klein gedeelte van onze legesinkomsten. Het gaat hier voornamelijk over drank- en horecavergunningen en de APV. De kosten zijn vele malen hoger dan de leges die we ontvangen. bedragen x € 1.000

bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid leges Titel 1: Algemene Dienstverlening

Begroting 2021

Begroting 2022

Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten

849 849

932 932

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

168 31 199

219 28 247

1.048

1.179

Totale opbrengsten heffing

317

371

Dekkingspercentage heffing

30,3%

31,4%

Totale kosten taakveld

Berekening kostendekkendheid leges Titel 3: Europese dienstenrichtlijn

Begroting 2021

Begroting 2022

Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten

197 197

215 215

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

88 2 90

92 2 94

Totale kosten taakveld

287

309

Totale opbrengsten heffing

39

41

Dekkingspercentage heffing

13,7%

13,1%

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

Titel 2 – Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Het grootste gedeelte van de kosten en opbrengsten binnen titel 2 vallen binnen het hoofdstuk van de Omgevingsvergunning. Als onderdeel van de ombuigingsopgave is besloten om de kostendekkendheid naar 100% te brengen. Wel gaat de invoering van de nieuwe omgevingswet de komende jaren invloed hebben op onderstaande tabel. bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid leges Titel 2: Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning

Begroting 2021

Begroting 2022

Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten

544 544

535 535

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

173 20 193

180 19 199

Totale kosten taakveld

737

734

Totale opbrengsten heffing

977

728

Dekkingspercentage heffing

132,6%

99,2%

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

84

85

Kostendekking legesverordening per hoofdstuk In de tarieventabel behorende bij de legesverordening 2021 (2020 – 030397) zijn voor titel I 26 hoofdstukken opgenomen. Voor titel II geldt dat er 11 hoofdstukken zijn opgenomen en binnen titel III zijn er ook 11 hoofdstukken. In alle titels is een aantal hoofdstukken vervallen of gereserveerd en daarnaast is er veelal een hele beperkte geldstroom per hoofdstuk van een verordening. Kosten en opbrengsten zijn soms geclusterd en daarom is het nu niet goed mogelijk om ieder hoofdstuk goed uit te splitsen. In onderstaand overzicht hebben we wel een aantal onderdelen uitgesplitst, maar zoals gezegd is niet ieder onderdeel apart opgenomen. bedragen x € 1.000 Andere Dekkings inkom% sten

Lasten taakveld

Overhead

BCF /BTW

Totaal lasten

Leges

Titel 1 - Algemene dienstverlening Hoofdstuk 1 - Burgerlijke stand Hoofdstuk 2 - Reisdocumenten Hoofdstuk 3 - Rijbewijzen Hoofdstuk 9 - Overige publiekszaken Hoofdstuk 17 - Kinderopvang Hoofdstuk 19 - Verkeer en vervoer Totaal titel 1

237 165 169 47 135 24 777

51 53 64 19 26 5 218

19 0 16 3 39

307 219 233 66 177 32 1.034

92 117 108 12 24 8 361

-

30% 54% 47% 17% 13% 26% 35%

Titel 2 - Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunningen Hoofdstuk 3 - Omgevingsvergunning Totaal titel 2

792 792

185 185

24 24

1.002 1.002

875 875

-

87% 87%

Kostendekkendheid legesverordening per hoofdstuk

Titel 3 - Europese dienstenrichtlijn Onderdelen zijn geclusterd, met uitzondering van markten 305 129 Hoofdstuk 1 - Horeca Hoofdstuk 2 - Organiseren evenementen of markten 47 8 Hoofdstuk 3 - Prostitutiebedrijven Hoofdstuk 5 - Standplaatsen Hoofdstuk 6 - Winkeltijdenwet Hoofdstuk 8 - Toezicht op openbare inrichtingen Hoofdstuk 9 - In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing, beschikking of verstrekking Hoofdstuk 10 - Publicatie Hoofdstuk 11 - Spoedafhandeling Totaal titel 3 351 137 Totaal

1.921

540

2

436

69

5

60

35

16% -

59%

Afvalstoffenheffing In zijn algemeenheid is de afvalstoffenheffing volledig bedoeld om de kosten van afvalinzameling en -verwerking te dekken. We gebruiken de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing om schokken in de tarieven op te vangen. De voorziening is de afgelopen jaren opgebouwd uit de ontvangen heffingen en daarom willen we deze teruggeven aan de burger. De voorziening wordt in 2022 aangesproken voor € 76.000,-. Dit leidt tot een kostendekkingspercentage van 98,1%. bedragen x € 1.000 Begroting 2021

Begroting 2022

3.265 210 - 896 2.578

3.500 226 - 815 2.911

521 476 997

576 525 1.100

Totale kosten taakveld

3.575

4.011

Totale opbrengsten heffing

3.766

3.935

Dekkingspercentage heffing

105,3%

98,1%

Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Taakveld Straatreiniging - 1/3 deel naar Afval Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

Rioolheffing De rioolheffing willen we niet meer dan kostendekkend houden. Om geen grote fluctuaties in de tarieven voor de rioolheffing te krijgen hebben we de voorziening egalisatie rioolheffing in het leven geroepen. De voorziening wordt in 2022 aangesproken voor € 21.000.-. Dit leidt tot een kostendekkingspercentage van 99,5%.

7

495

104

-

21%

70

2.531

1.340

-

53%

bedragen x € 1.000 Begroting 2021

Begroting 2022

2.865 240 - 45 3.061

3.028 260 - 35 3.253

529 372 902

580 386 966

Totale kosten taakveld

3.962

4.219

Totale opbrengsten heffing

4.054

4.198

Dekkingspercentage heffing

102,3%

99,5%

Berekening kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Taakveld straatreiniging - 1/3 deel naar Rioleringen Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

86

87

Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Begrafenisrechten Het dekkingspercentage is 84% en daarmee zijn de tarieven niet kostendekkend. bedragen x € 1.000 Begroting 2021

Begroting 2022

Kosten taakveld Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten

478 478

396 396

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

88 15 103

99 17 116

Totale kosten taakveld

581

512

Totale opbrengsten heffing

419

429

Dekkingspercentage heffing

72,1%

83,8%

Berekening kostendekkendheid begrafenisrechten

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten

bedragen x € 1.000

Rioolheffing Afvalstoffenheffing Begrafenisrechten Leges titel 1 Leges titel 2 Leges titel 3

In deze paragraaf brengen wij de risico’s in beeld die van invloed zijn op onze bedrijfsvoering (organisatiebreed) en nemen wij waar nodig maatregelen om de risico’s beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico’s zijn we in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige uitgaven en investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze organisatie, het zogenaamde weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen kunnen we bepalen door onderstaande stappen te doorlopen: 1. Het inventariseren van de risico’s (risicoprofiel) 2. Het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit 3. Het vaststellen van de beschikbare weerstandscapaciteit 4. Het vergelijken van benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Ook wordt in deze paragraaf ingegaan op de financiële kengetallen. Deze geven een aanvullend inzicht in de weeren wendbaarheid van de gemeente en hoeveel financiële ruimte er is om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken.

1. Risicoprofiel

Samenvatting kostendekkendheid

Kostendekkendheid heffingen

Risicomanagement is het proces waarbij de organisatie continu en systematisch doorlopen wordt op risico’s, met als doel de gevolgen ervan te voorkomen of te bestrijden en de positieve effecten ervan te benutten of te versterken. Met andere woorden: risicomanagement is gericht op het voorkomen, vermijden of verkleinen van risico’s. De twee meest gebruikte toepassingen van risicomanagement zijn sturen op risico’s en beheersen van risico’s.

Lasten taakveld

Overhead

BCF /BTW

Totaal lasten

3.288 3.726 396 932 535 215

580 576 99 219 180 92

389 525 17 28 19 2

9.091

1.746

979

4.256 4.826 512 1.179 734 309 11.816

88

Leges

Andere inkomsten

Dekkings %

4.198 3.935 429 371 728 41

35 815 -

99% 98% 84% 31% 99% 13%

9.701

849

88%

Aan de hand van de risico-inventarisatie is een risicoprofiel opgesteld. Periodiek worden de risico’s van de organisatie doorlopen en waar nodig opnieuw beoordeeld. Momenteel zijn in totaal 141 risico’s in het systeem ingebracht. In het onderstaand overzicht presenteren we de \10 belangrijkste risico’s met de hoogste impact op de benodigde weerstandscapaciteit. De impact van de overige risico’s nemen we mee in het totaal van de benodigde weerstandscapaciteit.

89

bedragen x € 1.000 Belangrijkste financiële risico's Nr.

Risico gebeurtenis

Risico gevolg

Maatregelen

R54

Daling uitkering gemeentefonds

Actief - Het opnemen van een Financieel - De uitkering van het voorzichtigheid in de raming van het gemeentefonds kan gedurende het begrotingsjaar wijzigen. Bij een daling heeft dit gemeentefonds. effect op de lopende begroting en zijn direct Suggestie - Op de voet volgen van de ombuigingen nodig. Ook heeft een daling ontwikkelingen, zodat je maximale impact op de opvolgende jaren. Ook dan zijn bezuinigingen nodig, maar daarvoor hebben we reactietijd hebt om zelf de gevolgen te kunnen sturen. langer de tijd. Impact Continuïteit - Voorzieningenniveau wordt verlaagd.

R162 Toename van Jeugdzorg in aantal en onvoorspelbaarheid van de uitgaven

Netto financieel maximum 1.000

Netto Kans

Invloed (%)

70%

7,0%

Financieel - Er is onzekerheid over de uitgaven R150 Nieuw inkoopbeleid van zorg geeft meer mogelijkheden voor maatwerk en voor voorzieningen op basis van de resultaatgericht werken, de omzetting resultaatgerichte indicatie. van oude indicatie naar indicatie op basis van ondersteuningsbehoefte kan Impact Continuïteit - De introductie van het Twents model brengt extra werk met zich mee, meerkosten met zich meebrengen. het kan in de beginfase ook verwarring en onduidelijkheid opleveren, zowel procedureel als financieel. R171 Herijking verdeling gemeentefonds in 2023

Suggestie - Lobby in samenwerking met andere gemeenten en VNG.

Financieel - Door toename van het gebruik van Actief - Aanstelling POH'ers jeugd in 2019 heeft geleid tot minder jeugdhulp zijn tekorten ontstaan tekorten op het budget.Een groot gedeelte van de instroom doorverwijzingen naar tweedelijnszorg. Na een positieve komt buiten de gemeentelijke organisatie vandaan. 60% van de instroom wordt bepaald evaluatie, zijn eind 2020 de POH'ers in door huisartsen, andere medische specialisten dienst getreden van de gemeente. of trajecten die opgelegd worden vanuit Jeugdbescherming/Jeugdreclassering. Als gevolg van Corona zien we toenemende problematiek bij Jeugd, ook in lopende casuistiek. Daarmee toenemende kosten.

R95 800

70%

6,1%

R157 Aanpassing van bestemming woninglocaties

R80

In voorbereiding - Ontwikkelingen goed bijhouden en inspelen op veranderingen.

1.000

50%

Financieel - Tijdens de bouw zijn er niet begrote Actief - Opnemen van een stelpost tegenvallers en is de post onvoorzien te klein. onvoorzien van 10%. Na de bouw kan er sprake zijn van constructiefouten die niet op de aannemer verhaald kunnen worden.

Financieel - Het beroep dat de burger kan doen Actief - Er wordt strikter geïndiceerd. Dit heeft geresulteerd in een minder op open einde regelingen zoals Wmosterk stijgend aantal cliënten bij de verstrekkingen, leerlingenvervoer en bijzondere bijstand is niet gelimiteerd. Dit kan Wmo dan verwacht bij de start van het jaar. resulteren in tegenvallers. In voorbereiding - Er kunnen kwantitatieve maatregelen genomen worden waardoor de doelgroep van de betreffende regelingen kleiner wordt. Daarnaast is het eventueel mogelijk kwalitatieve maatregelen te nemen door de maximale bedragen waar beroep op gedaan kan worden bij te stellen.

R180 Corona pandemie (2e en 3e golf) heeft Financieel - Door uitval van zorg door ofwel effect op zorgverlening ziekte, ofwel Rijksmaatregelen moeten (zorg)kosten alsnog worden uitbetaald.

1.000

30%

3,0%

500

50%

2,5%

1.000

30%

2,5%

300

50%

2,3%

2.000

30%

5,2%

500

60%

4,2%

Impact Continuïteit - Door ziekte van medewerker of clienten of door Rijksmaatregelen kan zorg niet worden verleend. Hierdoor komt de continuïteit van zorg in het gedrang. Daarnaast kan grootschalige uitval van zorg leiden tot een lagere omzet voor aanbieders, waardoor voortbestaan van organisaties in het gedrang kan komen (faillissementen).

De invloed van een bepaald risico komt tot uitdrukking in het invloedspercentage in de laatste kolom. Dit is een resultante van de risicosimulatie, die de kans en het risicobedrag combineert tot een inschatting waarop het risico zich voor kan doen. ■ ■ ■

Het maximale bedrag dat met deze 10 grote risico’s gemoeid is, is € 8.600.000,--. De overige risico’s vertegenwoordigen een maximaal bedrag van € 15.697.500,--. In totaal hebben alle risico’s samen een (financieel) gevolg van € 24.297.500,--.

Toelichting risico’s Hieronder worden de risico’s in de top 10 toegelicht.

90

3,5%

Imago - Betreft zowel het imago van Reggesteyn als de gemeente.

5,3%

Image - Door achterblijven van infrastructuur.

R132 Groter beroep op open einde regelingen vanuit jeugdzorg en Wmo

Actief - Het ontwikkelingen van kwalitatief goede en tijdige managementinformatie. Met de implementatie van een dashboard in 2019 is een grote stap gezet in de informatievoorziening op het gebied van jeugd en Wmo. Nadere doorontwikkeling volgt op onder meer participatie.

70%

Impact Continuïteit - Kan leiden tot vertraging.

Actief - Onderzoeken hoe de gevolgen Financieel - De gewijzigde woningbehoefte van de te wijzigen (demografische ontwikkelingen) leidt tot minder of andere nieuw te bouwen woningen. bestemmingsplannen zo gering mogelijk kunnen zijn De wijziging van het bestemmingsplan van ontwikkeling woningbouw naar agrarisch kan planschade meebrengen. Locaties met potentie zouden hierdoor niet ontwikkeld kunnen worden.

Infrastructuur kan technische Financieel - Grote investeringen in wegen. ontwikkelingen van (motor)voertuigen niet bijhouden Impact Continuïteit - Maatregelen gaan ten koste van andere werkzaamheden.

Stijging van de uitgaven Wet Financieel - Er ontstaan grote tekorten op de maatschappelijke ondersteuning door begroting waardoor zorg niet (voldoende) veranderende regelgeving. Denk hierbij verleend kan worden. aan de AmvB reële tarieven waardoor indexaties hoger zijn dan verwacht en Impact Continuïteit - Bedrijfsvoering van de sociaal/culturele organisatie komt in gevaar en de invoering van het daarmee het voorzieningenniveau. abonnementstarief waardoor een stijging te verwachten valt. Imago - Gemeente Hellendoorn doet onvoldoende voor haar inwoners.

R170 Bouw Reggesteyn

Impact Continuiteit - Doordat niet te sturen is op volume en doordat met name trajecten gericht op 24-uursverblijf kostbaar zijn kan de (financiële) impact groot zijn.

Financieel - Het Rijk werkt aan een herijking van de verdeling van de middelen van de algemene uitkering. Dit kan herverdeeleffecten met zich meebrengen die fors kunnen oplopen.

500

91

Gemeentefonds De gemeentefondsuitkering begroten we in 2022 op € 58,7 miljoen en is daarmee de belangrijkste bron van inkomsten. Van deze inkomsten was de algemene uitkering met € 54,4 miljoen het grootste bestanddeel. De uitkering deelfonds Sociaal Domein bedroeg nog € 4,3 miljoen. Door de integratie van de middelen voor Jeugd en Wmo in de algemene uitkering neemt het risico voor de gemeentefondsuitkering toe: het rijk verwacht dat de accressen op de algemene uitkering alle uitgavenstijgingen ruimschoots compenseren. De raad voor het openbaar bestuur (ROB) heeft uit haar onderzoek geconcludeerd dat de gemeenten niet genoeg middelen krijgen voor het uitvoeren van de taken voor Jeugd en Wmo. De VNG pleit - samen met ons - dan ook bij de herijking van het gemeentefonds niet alleen voor een herverdeling van de bestaande middelen, maar ook voor een toereikende bijdrage voor deze kosten. Deze beslissing ligt echter bij het nieuw te vormen kabinet. Ook geldt bij de algemene uitkering altijd het risico van het rijksbeleid. Bezuinigingen dan wel achterblijvende uitgaven bij het Rijk werken door in de algemene uitkering. Overschotten en overschrijdingen van het BTW-compensatiefonds (BCF) worden verrekend met de gemeentefondsuitkering.

De overschotten van de afgelopen jaren worden steeds kleiner en de mogelijkheid is aanwezig dat het budget BTW-compensatiefonds wordt overschreden, waardoor de gemeentefondsuitkering wordt gekort. In de begroting 2022 calculeren we de toegestane ruimte onder het BCF-plafond in (€ 350.000,-- alleen voor 2022). We houden echter wel een algemene veiligheidsmarge aan voor de gemeentefondsuitkering. Onlangs zijn voor de 2e maal de uitkomsten van de herijking van het gemeentefonds bekend geworden. Deze lijken voor de gemeente Hellendoorn voordelig uit te pakken: een voordeel van € 536.000,-- in 2023, oplopend tot € 1.322.000,-- in 2025. Ook over deze bijgestelde herijking moet de ROB haar advies geven. Dit kan nogmaals leiden tot een bijstelling van de uitkomst. De laatste uitkomst (augustus 2021) is gebaseerd op de hoeveelheden en maatstaven die bekend waren over 2019. Dit zal telkens nog wijzigen tot de implementatie in 2023. Wel helder is de afspraak dat het herverdeeleffect (positief en negatief) maximaal € 15,-- per inwoner per jaar mag zijn. Sociaal domein Sinds de start van de corona crisis hebben wij enerzijds de coronamaatregelen gehanteerd om de verspreiding van het virus te beperken. Echter, bij urgente situaties zijn we anderzijds onze dienstverlening fysiek blijven aanbieden om maatwerk te leveren en te doen wat nodig is in de praktijk.

Helaas heeft dat niet altijd grotere eenzaamheid of zwaardere/extra zorgvragen kunnen voorkomen. Gesignaleerde risico’s WMO: Momenteel zien we bij de huishoudelijke ondersteuning (HO) een lichte stijging, enerzijds door inwoners die het weer aandurven zorg aan te vragen, maar anderzijds merken we ook dat de inhaalzorg van ziekenhuizen leidt tot een toename in de aanvragen. Bij de begeleiding en dagbesteding zien we vooralsnog een redelijk stabiel beeld. Maar het is niet uitgesloten dat eventuele uitgestelde zorg leidt tot zwaardere hulpvragen en de daarbij behorende financiële effecten. We zien door wijzigende regelgeving (AmvB, reële prijzen en het abonnementstarief) dat de kosten stijgen en het aantal inwoners dat zorg gebruikt stijgt (vooral HO). De decentralisatie van beschermd Wonen wordt per 1-1-2022 ingevoerd. Vooralsnog wordt de huidige werkwijze met de centrumgemeente Almelo voortgezet. Gesignaleerde risico’s Jeugd: Binnen de Jeugd spelen momenteel diverse zaken. Ook op de jeugdigen in onze gemeente trekt corona een zware wissel. Somberheid, eenzaamheid en al bestaande problematiek is de afgelopen periode uitvergroot. Dit leidt tot meer en zwaardere cases, wat direct effect heeft op de financiële doorkijk. Het woonplaatsbeginsel wordt ingevoerd per 1-1-2022, dit betekent op basis van de meicirculaire, een verwachte vermindering in het gemeentefonds van € 951.000,--.

De invoering van het woonplaatsbeginsel leidt er toe dat jeugdige cliënten onder de financiële verantwoordelijkheid komen te vallen van de gemeente waar zij woonachtig waren voordat zij zorg met verblijf ontvingen. De mutatie van het woonplaatsbeginsel is administratief budgettair neutraal verwerkt. Momenteel hebben we de cliënten die niet meer onder verantwoordelijkheid van Hellendoorn vallen in beeld, maar nog onvoldoende duidelijk is welke cliënten naar de gemeente Hellendoorn toekomen.

92

Daarvoor zijn we mede afhankelijk van gegevens van andere gemeenten. Dit kan zowel voor- als nadelig uitpakken. Daarnaast wordt het verdeelmodel ook aangepast van een historische verdeling naar een objectieve verdeling. Dit geeft ook effecten op de uitkering. Bij de jaarrekening 2020 is geconstateerd dat de taakstellende bezuiniging op het budget van jeugd nog onvoldoende is ingevuld en ook in 2021 zien we dat de kosten hoger zijn dan het beschikbare budget. We hebben bij de bestuursrapportage 2021 extra budget opgenomen. Ook het Rijk heeft geconstateerd dat het budget voor jeugd niet toereikend is voor gemeenten en heeft extra middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen gaan niet rechtstreeks naar het jeugdbudget, maar we hebben wel in deze begroting de budgetten aangepast naar de meest recente prognose. Dit is een realistische inschatting, maar betekent niet dat daarmee alle risico’s zijn afgedekt. De budgetten binnen het sociaal domein zijn open einde regelingen en we kunnen noodzakelijke zorg niet weigeren. Hierdoor zijn er reële risico’s dat overschrijdingen op de budgetten ontstaan. Door regelmatige prognoses, proberen we beter grip te krijgen op de uitgaven, waardoor tegenvallers eerder gesignaleerd worden en hierop gestuurd kan worden. Gesignaleerde risico’s Participatie: Bij de Participatie is een risico te duiden rondom de wet Inburgering.