DEF Begroting 2022

Wij voldoen aan de Mediawet om een Lokaal Toereikend Media Aanbod (LTMA) in onze gemeente te hebben. Als gemeente werken we samen met inwoners, verenigingen en stichtingen om culturele initiatieven te ondersteunen en te faciliteren. Vroegtijdig inzetten op bestrijden van achterstand bij jonge kinderen en jeugdigen om latere laaggeletterdheid, schooluitval, uitsluiting en verspilling van talent te voorkomen. Het realiseren van een Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs.

3.05 We volgen de ontwikkelingen van de effecten van rubberinfill bij kunstgrasvelden en het gebruik van de non-infillvelden. 3.06 We zetten in op een definitieve invulling en verdere versterking van de horecavoorziening en -exploitatie bij Het Ravijn – zwem sport zorg –. 3.07 Wij subsidiëren de lokale omroep Hoi. 3.08 Uitvoeren van de Cultuurvisie, samen met de samenleving. 3.09 Samen met inwoners wordt de CultuurCaravaan blijvend vormgegeven. 3.10 Vaststellen van een Kwaliteitskader Voorschoolse Educatie gemeente Hellendoorn 2022-2026. 3.11 Wij geven uitvoering aan 'De Twentse Belofte'. 3.12 Wij komen samen met de schoolbesturen tot een Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs gemeente Hellendoorn

Historische Kring Hellendoorn Nijverdal In het kader van het opstellen van de Kerkenvisie is onderzoek gedaan naar een maatschappelijke invulling van de pastorie van de RK Kerk in Nijverdal, in samenspraak met de Locatieraad van de kerk. Het onderzoek heeft uitgewezen dat de HKHN de ideale maatschappelijke partij is voor deze locatie. De HKHN wil in een deel van de pastorie een expositieruimte inrichten, gecombineerd met de mogelijkheid voor inwoners om historisch onderzoek te doen. Daarnaast is de HKHN voornemens samenwerking met het onderwijs op te starten met lesbrieven e.d. De HKHN heeft structurele kosten voor huur, energielasten + leveringen/diensten en ontwikkeling, begroot op € 25.000,-- per jaar. De HKHN heeft zelf nagenoeg geen inkomsten. Met een jaarlijkse subsidie wordt geborgd dat HKHN haar ambities kan uitvoeren, het monumentale pand voor de toekomst behouden blijft en een maatschappelijke invulling krijgt.

45

ZINiN ZINiN is de grootste culturele partner van de gemeente Hellendoorn. ZINiN is verantwoordelijk voor de exploitatie van het theater, vijf bibliotheken, het Openluchttheater, de dorpshuisfunctie (plek voor amateurgezelschappen in het theater) en voor het Toeristisch Bureau Hellendoorn. Onder de noemer ‘Breinreis’ organiseert ZINiN in 2022 workshops, inloopspreekuren en dergelijke om inwoners te ondersteunen om deel uit te (blijven) maken van de maatschappij. Bibliotheken in Nederland zijn zich aan het transformeren naar brede maatschappelijke educatieve instellingen. In Overijssel werken bibliotheken samen met scholen, vrijwilligersorganisaties, welzijnsinstellingen en gezondheidszorg om dit te bereiken. Samen met andere partners wordt in 2022 ingezet op laaggeletterdheid o.a. met het programma ‘Taal Werkt!’ en een provinciaal ‘Leesoffensief’ (peuterspeelzalen, onderwijs, lokale boekhandels). CultuurCaravaan Naast de culturele basisinfrastructuur is de CultuurCaravaan verantwoordelijk voor de ondersteuning van verschillende werkgroepen. Deze werkgroepen vormen samen een netwerk dat twee keer per jaar samenkomt, samen met geïnteresseerde inwoners, organisaties en de Cultuurburgemeester. De CultuurCaravaan is ook een loket waar inwoners met ideeën terecht kunnen en vanuit het netwerk gefaciliteerd kunnen worden.

Een van de werkgroepen heeft in samenwerking met het Toeristisch Bureau een gedichten-fietsroute ontwikkeld, waar inwoners en bezoekers gebruik van kunnen maken. Kwaliteitskader VVE Belangrijke voorzieningen in het leven van kinderen zijn de kinderopvang, de bibliotheek en het welzijnswerk. Die dragen allemaal bij aan de ontwikkeling van kinderen. Wij willen dat deze door ons gesubsidieerde organisaties elkaar versterken en zetten daar in 2022 verder op in. Daarnaast bestrijden wij door middel van voorschoolse educatie achterstanden bij jonge kinderen. Met een kwaliteitskader voorschoolse educatie gemeente Hellendoorn 2022-2026 geven wij vorm aan een hoogwaardig voorschools aanbod. Onderwijshuisvesting In 2022 zal het bestuur van CSG Reggesteyn de bouw voor een gecentraliseerde onderwijshuisvoorziening ter hand nemen. Als gemeente staan wij garant voor maximaal € 25 miljoen zodat zij een nieuwe (gecentraliseerde) school kunnen stichten. Op 9 juli 2019 is dat besluit door de gemeenteraad genomen. Het voorlopig ontwerp is bijna gereed. Men wil de aanbesteding zo snel mogelijk opstarten om duidelijkheid te krijgen over de haalbaarheid en betaalbaarheid. Met Stichting Ieder Kind Telt zijn we in overleg over de onderwijsvoorziening van De Ark. In 2022 zorgen wij voor een Integraal Huisvestingsprogramma (IHP).

Hierin leggen wij samen met de schoolbesturen onze visie op de Hellendoornse onderwijsvoorziening vast. Deze lange termijnvisie helpt ons met het maken van strategische (financiële) keuzes. Twentse Belofte In 2022 geven wij samen met het ROC van Twente en de andere Twentse gemeenten uitvoering aan het plan ‘De hernieuwde Twentse belofte’. Door middel van dit plan willen we samen met het onderwijs en de andere Twentse gemeenten zorgen dat zoveel mogelijk jongeren het onderwijs met succes afronden en voorkomen dat jongeren te vroeg stoppen met hun opleiding. Gezonde school- en sportomgeving In 2022 betrekken we scholen en sportverenigingen bij het lokaal preventieakkoord, om samen met ons als gemeente, zorg, welzijnsorganisaties, bedrijven en GGD uitvoering te geven aan de plannen. De ambitie is dat kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien. Scholen en sportverenigingen kunnen een actieve bijdrage leveren aan een gezond leefklimaat, waar aandacht is voor een gezonde leefstijl en psychische weerbaarheid. In nauwe samenwerking met partners in het voorliggend veld, zoals Stichting De Welle en Tactus, wordt op scholen voorlichting gegeven over onder andere roken, alcohol, drugs en pesten.

46

Actualisatie Sport- en beweegnota De gemeenteraad heeft op 2 juni 2020 ingestemd met verlenging van de Sport- en Beweegnota 2016-2019 ‘Samen in Beweging’ tot 1 januari 2023. In 2022 zal de sport- en beweegnota geactualiseerd worden. Herpositionering van de BLOS In de gemeente Hellendoorn zijn, via een instellingsbesluit, de bevoegdheden op het gebied van sport en bewegen van het college van B&W, overgedragen aan de Bestuurscommissie voor de Lichamelijke Opvoeding en de Sport. In het coalitieakkoord is de vraag opgenomen of de BLOS vandaag de dag nog steeds de meest ideale organisatievorm is of dat een adviescommissie beter zou zijn. Het onderzoek zal eind 2021 zijn afgerond, implementatie van het onderzoek vindt begin 2022 plaats. Buitensportaccommodaties Er spelen verschillende ontwikkelingen bij de buitensportaccommodaties. In 2022 wordt een besluit verwacht over een Europees verbod op het gebruik van bepaalde soorten infill. Verder is er nog onvoldoende duidelijkheid over het gebruik van de nonfill kunstgrasvelden. Zodra er meer duidelijkheid is over de ontwikkelingen, zullen we in 2022 maatregelen treffen om verspreiding van infill buiten de kunstgrasvelden te voorkomen. Toplaagrenovaties In 2022 zijn de volgende renovaties van buitensportaccommodaties gepland: 1. Renovatie grasveld op sportpark De Leemkamp (Marle); 2. Vervanging toplaag van de atletiekbaan (Nijverdal); 3.

Vervanging toplaag van kunstgras sport- en spelvoorziening De Plakke (Haarle); 4. Vervanging toplagen van twee kunstgras voetbalvelden op sportpark De Voordam (Hellendoorn); 5. Vervanging toplaag van één kunstgras voetbalveld op sportpark Smidserve (Nijverdal). Bij elke investering wordt vroegtijdig beoordeeld of de geplande investering doorgang moet vinden of doorgeschoven kan worden op basis van bijvoorbeeld nog goede staat van de voorziening, gewijzigde gebruikssituatie of (onvoorziene) ontwikkelingen. Realisatie nieuwe fietscrossbaan De gemeenteraad heeft op 26 januari 2021 besloten om een extra investeringskrediet beschikbaar te stellen voor vervanging van de huidige fietscrossbaan na het gereed zijn van de sanering van het terrein (aanbrengen deklaag zand). In 2021 is gestart met de werkzaamheden. Planning is dat de nieuwe baan in 2022 in gebruik genomen kan worden. Gezond en veilig sportklimaat Door een impuls te geven aan het bewegingsonderwijs en door o.a. het programma JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) en Cool2BFIT (een leefstijlprogramma voor kinderen met overgewicht/obesitas, waarbij gewerkt wordt aan een gezondere leefstijl en een gezonder gewicht) wordt een gezonde en veilige school, sport en samenleving verder bevorderd. Hiervoor is nadrukkelijk de verbinding gelegd met de lokale combinatiefunctionarissen (gefinancierd uit de Brede Regeling Combinatiefuncties).

Deze inzet en pilot worden eind 2021 geëvalueerd en meegenomen in de heroverweging van de inzet van de BRC in 2022. Twentse Visie Sport en Bewegen De 14 Twentse gemeenten geven gezamenlijk, met ondersteuning vanuit de provincie, uitvoering aan de Twentse visie op sport en bewegen ‘Regionale samenwerking is Noaberschap vanuit eigen kracht!’. Deze visie wordt nog geëvalueerd. In ieder geval wordt in 2022 verder uitvoering gegeven aan onderstaande drie thema’s. • Sport en bewegen voor een vitale en gezonde samenleving • Meedoen door kwetsbare groepen/gehandicaptensport – Special Olympics Nationale Spelen 2022 • Talentherkenning en –ontwikkeling

47

Wat het kost Het Ravijn – zwem sport zorgHoreca In 2022 geven we een definitieve en duurzame invulling aan de horecavoorziening en -exploitatie van Het Ravijn. Onderzocht wordt of een maatschappelijke leer/werkvoorziening gecreëerd kan worden door middel van een structurele samenwerking met onder andere maatschappelijke participatiepartijen, vrijwilligersorganisaties, vluchtelingenwerk en/of zorg- en welzijnsinstellingen. Dit alles met als doel om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te stimuleren om (weer) deel te nemen aan het maatschappelijk leven en waar mogelijk te re-integreren naar een baan. Voor Het Ravijn kan een dergelijke voorziening leiden tot verruiming van de openingstijden, wat de sociale functie van de horeca ten goede komt en zorgt voor een beter exploitatieresultaat. Keurmerk Veilig & Schoon Het jaar 2022 staat in het teken van het voorbereiden op en behalen van het Keurmerk Veilig en Schoon. Alle zwembaden in Nederland dienen vanzelfsprekend te voldoen aan gestelde wet- en regelgeving, maar de consument stelt steeds hogere eisen aan de service en voorzieningen. Met het Keurmerk Veilig & Schoon geeft de zwembadbranche gehoor aan de wensen en eisen die allereerst klanten, maar ook eigenaren, huurders, inwoners en overheden stellen.

Het Keurmerk Veilig & Schoon betekent een kwaliteitsslag en speelt een belangrijke rol bij het bevorderen van het imago van het zwembad. Met het behalen van het Keurmerk Veilig & Schoon wil Het Ravijn –zwem sport zorg- aantonen dat de bedrijfsprocessen ten aanzien van hygiëne en veiligheid goed zijn geregeld en worden uitgevoerd door de medewerkers. Een belangrijke stap in dit proces betreft een risico-inventarisatie en - evaluatie, een wettelijke verplichting die voor de veiligheid van medewerkers en bezoekers van groot belang is. De jaarlijkse audit houdt ons geïnformeerd over nieuwe wet- en regelgeving en biedt het de gehele accommodatie en haar medewerkers handvatten de kwaliteit te optimaliseren en te waarborgen.

bedragen x € 1.000 03 Onderwijs Cultuur en sport Wat mag het kosten?

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

Saldo van baten en lasten Lasten 42000 Onderwijshuisvesting 43000 Algemeen voorschools- en onderwijsbeleid 43010 Gemeenschappelijke onderwijsvoorzieningen 43020 Leerlingenvervoer 43030 Peuteropvang 51000 Algemeen sportbeleid 51010 Het Ravijn-zwem sport zorg - sport technisch 52000 exploitatie sportaccommodaties 52010 Het Ravijn - zwem sport zorg - onderhoud accommodatie 52020 Onderhoud sport accommodaties 53000 Kunst en Cultuur 53020 Evenementen 54000 Musea / expositieruimten 55000 Monumentenzorg 55010 Beheer monumentaal vastgoed 56000 Bibliotheek 56010 Lokale omroep Totaal Lasten

- 1.259 - 481 - 119 - 676 - 329 - 540 - 1.081 - 1.364 - 1.511 - 461 - 1.653 - 15 -6 -8 - 25 - 1.503 - 30 - 11.060

- 1.846 - 445 - 119 - 676 - 328 - 538 - 1.080 - 1.477 - 1.497 - 458 - 1.650 - 15 -6 -8 - 24 - 1.508 - 30 - 11.708

- 1.828 - 446 - 119 - 676 - 329 - 541 - 1.089 - 1.498 - 1.484 - 456 - 1.642 - 15 -6 -8 - 23 - 1.507 - 30 - 11.694

- 1.812 - 446 - 119 - 676 - 329 - 543 - 1.097 - 1.494 - 1.418 - 452 - 1.602 - 15 -6 -8 - 23 - 1.502 - 30 - 11.572

Baten 42000 Onderwijshuisvesting 43000 Algemeen voorschools- en onderwijsbeleid 43010 Gemeenschappelijke onderwijsvoorzieningen 43020 Leerlingenvervoer 43030 Peuteropvang 51000 Algemeen sportbeleid 51010 Het Ravijn-zwem sport zorg - sport technisch 52000 exploitatie sportaccommodaties 52010 Het Ravijn - zwem sport zorg - onderhoud accommodatie 52020 Onderhoud sport accommodaties 53000 Kunst en Cultuur 54000 Musea / expositieruimten 55010 Beheer monumentaal vastgoed 56000 Bibliotheek 56010 Lokale omroep Totaal Baten

27 244 20 4 363 988 784 41 11 665 8 486 16 3.656

27 244 20 4 363 988 784 41 11 665 8 486 16 3.656

27 244 20 4 363 988 784 41 11 665 8 486 16 3.656

27 244 20 4 363 988 784 41 11 665 8 486 16 3.656

Saldo van baten en lasten

- 7.404

- 8.051

- 8.038

- 7.916

Mutatie reserves Toevoegingen

- 450

-

-

-

Mutatie reserves

- 450

-

-

-

- 7.854

- 8.051

- 8.038

- 7.916

Resultaat

48

49

Belangrijke financiële ontwikkelingen Vanaf 2022 doet zich een unieke kans voor om de Historische Kring te huisvesten in een monumentaal pand, om dit te realiseren geven wij jaarlijks € 25.000,-- subsidie voor de exploitatie van een historisch informatiepunt. In 2022 stellen wij een integraal huisvestingsprogramma op, daar hebben wij € 35.000,-- voor in de begroting opgenomen. Afhankelijk van de bevindingen kan dit betekenen dat in de jaren daarna geïnvesteerd moet worden in de scholen. Op het gebied van sportbeoefening hebben wij in deze begroting vooral vervangingsinvesteringen opgenomen, zoals altijd nemen we dat meerjarig mee op basis van de afschrijvingstermijn. Daadwerkelijke vervanging gaan we alleen doen als het nodig is, als uitstel mogelijk is doen we dat vanzelfsprekend. We zien daarnaast dat er lokaal (non-fill velden, zorgplicht milieu) ook landelijk (mogelijk Europees verbod op toepassing microplastics) veel discussie is over kunstgrasvelden. Gelet op de omvang van de projecten en de ontwikkelingen/uitdagingen kan de voorbereiding, begeleiding en uitvoering van de aanbestedingstrajecten en toplaagrenovaties niet zelf door Sport verricht worden. Inschakeling van externe deskundigheid is hierbij dan noodzakelijk en daar hebben wij ook budget voor opgenomen.

Programma 4: Mobiliteit en bereikbaarheid Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder dhr. H. Nijhof (mobiliteit en verkeer) ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema (N35 )

Inleiding De gemeente onderhoudt de openbare ruimte om die heel, veilig en schoon te houden. Het onderhoud wordt waar mogelijk integraal uitgevoerd. Dit betekent bijvoorbeeld dat noodzakelijke werkzaamheden aan de openbare ruimte afgestemd worden met werkzaamheden aan de riolering, nutsvoorzieningen, kunstwerken en met andere plannen. Ook wordt aansluiting gezocht met de uitvoering van de warmtetransitie en verkeerskundige aanpassingen in ons wegennet (Integraal Beheerplan Openbare Ruimte). Werk-met-werk maken werkt kostenbesparend. In 2022 wordt gestart met de aanleg van de resterende delen van de Noordzuidverbinding bij Hellendoorn en Hulsen. Dit geldt ook voor de aanleg van een fietspad aan de noordzijde van de Helmkruidlaan met als doel om de rotonde Baron van Sternbachlaan/Helmkruidlaan veiliger te maken. Verder zal de realisatie van een fietsvoorziening aan de zuidkant van het kruispunt N35 – Tunnelweg plaatsvinden om de oversteekmogelijkheid voor fietsers daar te verbeteren.

Kaderstellende nota’s ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Parkeernota (2021) ■ Beleidsplan Samen leven met water 2021 t/m 2025 Gladheidsbestrijdingsplan (2016) Duurzaam beheer openbare verlichting 2016-2020 (2016 16INT01911) Strategisch beheerplan civiele kunstwerken 2021 t/m 2025 Beheerplan Wegen Fietsstructuurplan 2014-2025 (2013 13INT02201) Mobiliteitsplan 2018 Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) 2021-2025 Verkeersveiligheidsplan 2018

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 3. Goede gezondheid en welzijn 9. Industrie, innovatie en infrastructuur 11. Duurzame steden en gemeenschappen 14. Leven in het water

50

51

Wat we willen bereiken Doel

Actie

Verduurzamen van de mobiliteit en vergroten van de verkeersveiligheid met name voor kwetsbare weggebruikers, zoals fietsers en voetgangers. Alle scholen hebben een veilige schoolomgeving.

4.01 We actualiseren het fietsstructuurplan.

Optimalisering van de bereikbaarheid van Oost naar West en van Noord naar Zuid.

4.04 We bereiden de realisatie van de Noordzuidverbinding Hellendoorn-Zuid en Hulsen voor

We gaan zorgen dat er 10% meer gefietst wordt.

4.02 We stellen een verkeersveiligheidsplan op. 4.03 Inrichten van een veilige schoolomgeving bij De Brug.

4.05 We treffen voorbereidingen voor de realisatie van een vrijliggend fietspad aan de noord/noordoostkant van de Helmkruidlaan. De realisatie zal naar verwachting eind 2022 of in de loop van 2023 zijn. 4.06 We leveren een bijdrage aan de opwaardering van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal door het Rijk. In de gemeente Hellendoorn gaat dit met name over maatregelen ten behoeve van kruispunt N35 - Tunnelweg. 4.07 We realiseren een fietsvoorziening aan de zuidkant van het kruispunt N35 - Tunnelweg om in de tussentijd de oversteekbaarheid voor fietsers te verbeteren. 4.08 Vanuit het verkeersveiligheidsproject N35 Wijthmen Nijverdal bereiden we de realisatie van twee ongelijkvloerse verbindingen over de N35 ter hoogte van de Sallandse Heuvelrug voor. 4.09 Ook vanuit het verkeersveiligheidsproject N35Wijthmen Nijverdal houden we ons bezig met de voorbereidingen om een ongelijkvloerse aansluiting bij kruispunt N35 - Stationsweg te realiseren.

We gaan zorgen dat er 10% meer gefietst wordt. Onze infrastructuur is veilig en beschikbaar voor inwoners, ondernemers en bezoekers

Met het beheer en onderhoud van de openbare ruimte een bijdrage leveren aan een gezonde en veilige leefomgeving.

Beter inzicht op de grondwaterstanden en deze beschikbaar stellen aan inwoners en ondernemers Ook in 2050 is het prettig en veilig wonen en werken in de gemeente Hellendoorn ondanks klimaatverandering. Uitvoering maatregelen beleidsplan 'Samen leven met water'.

4.10 We zijn betrokken bij de opwaardering van de N35 tussen Nijverdal en Wierden. 4.11 We doen een tracéstudie voor de F35 tussen Nijverdal en Raalte. 4.12 Uitvoeren onderhoudsprogramma asfalt 2022. 4.13 Uitvoering van planmatig onderhoud op basis van inspecties. 4.14 Vervanging openbare verlichting in diverse wijken van Nijverdal. 4.15 Onderzoek vervanging verkeersregelinstallatie Trompweg - De Joncheerelaan. 4.16 Uitvoering van diverse integrale projecten in de openbare ruimte (IBOR) waarbij volksgezondheid, leefbaarheid en (verkeers)veiligheid voorop staan. 4.17 Opstellen strategisch kader waarin maatschappelijke opgaven en bestuurlijke doelstellingen zijn vertaald naar het beheer, onderhoud en inrichting van de openbare ruimte. 4.18 Het beheer van o.a. water, wegen en groen niet sectoraal benaderen maar integraal met de totale openbare ruimte en dit borgen in werkprocessen. 4.19 Grondwaterstanden Real-time beschikbaar stellen via meetapparatuur in gemeentelijke peilbuizen 4.20 Inwoners en ondernemers actief stimuleren om water vast te houden en om te vergroenen. Hier is een subsidie voor ingericht. 4.21 Bij projecten m.b.t. het (her)inrichten van de openbare ruimte inspelen op het veranderende klimaat (meer ruimte voor groen, water en bomen).

4.22 Aan de hand van klimaatstresstesten wijkgerichte maatregelen treffen voor het tegengaan van wateroverlast, in combinatie met het tegengaan van verdroging en hittestress. 4.23 Bij projecten in de openbare ruimte streven we naar 10% meer groen ten opzichte van de bestaande situatie.

52

Noord-zuidverbinding In 2022 starten we met de voorbereiding van het realiseren van de Noordzuidverbinding Hellendoorn-Zuid en Hulsen. Daarnaast worden voorbereidingen getroffen voor de realisatie van een vrijliggend fietspad aan de noord/noordoostkant van de Helmkruidlaan. De realisatie zal naar verwachting eind 2022 of in de loop van 2023 zijn. N35 Nijverdal - Wierden - We zijn als stakeholder betrokken bij dit project en zullen de ontwikkelingen rond de stikstofproblematiek moeten afwachten voor er meer duidelijk wordt over de planning. Wijthmen - Nijverdal We leveren een bijdrage aan de opwaardering van de N35 tussen Wijthmen en Nijverdal door het rijk. In de gemeente Hellendoorn gaat dit met name om maatregelen ten behoeve van het kruispunt N35 – Tunnelweg. Vooruitlopend op deze maatregelen zal de realisatie van een fietsvoorziening aan de zuidkant van het kruispunt N35 – Tunnelweg plaatsvinden om in de tussentijd de oversteekbaarheid voor fietsers te verbeteren van en naar Haarle-Noord. Vanuit het verkeersveiligheidsproject N35 Wijthmen – Nijverdal bereiden we de realisatie van twee ongelijkvloerse verbindingen over de N35 ter hoogte van de Sallandse Heuvelrug voor. De keuze voor deze maatregelen is voortgekomen uit het project De Nieuwe Verbindingen.

Ook vanuit het verkeersveiligheidsproject N35 Wijthmen – Nijverdal houden we ons bezig met de voorbereidingen om een ongelijkvloerse aansluiting bij kruispunt N35 – Stationsweg te realiseren. Verkeersveiligheid We zijn overgestapt van een reactieve aanpak van verkeersonveiligheid naar een proactieve aanpak. Door het inventariseren van factoren die een sterke causale relatie vertonen met verkeersonveiligheid kan risicogestuurd worden gewerkt. Bekende risicofactoren in het verkeer zijn bijvoorbeeld de kwaliteit van de (fiets)infrastructuur. Als uitvloeisel hiervan is een nieuw ontwerp gemaakt voor het kruispunt Grotestraat-Van der Muelenweg-Constantijnstraat. Risico’s voor de fietser worden in het nieuwe ontwerp beperkt. De uitvoering van de reconstructie is helaas in 2021 vertraagd maar zal in 2022 plaatsvinden. Door de coronaproblematiek zijn diverse onderdelen van de verkeerseducatie in het afgelopen jaar uitgevallen. In 2022 wordt een educatieprogramma voor e-bikers opgezet omdat er meer e-bikes worden verkocht dan gewone fietsen. Het aantal ongevallen met deze fietsen zal dan ook toenemen. Omdat ze harder rijden dan een gewone fiets zullen er ook meer slachtoffers vallen. Educatie is daarom één van de speerpunten van beleid.

Bij het samenstellen van het educatieprogramma wordt samengewerkt met de politie, Veilig Verkeer Nederland, de Fietsersbond en de werkgroep Bereikbaarheid en Toegankelijkheid van de WMO-raad. In 2022 bieden we de volgende educatieprojecten aan: verkeersquiz, theoretisch en praktisch verkeersexamen, cursus dode hoek, rijbewijs op herhaling, caravankeuring, fietsvaardigheidstraining. Daarnaast bieden we scholen de gelegenheid hun lesmateriaal up-to-date te houden en faciliteren we verkeersouders. In 2022 zal aan verschillende scholen een verkeersveiligheidslabel worden uitgereikt. Fiets In 2022 wordt het kruispunt Grotestraat-Van der Muelenweg-Constantijnstraat heringericht. Op dit kruispunt zal de oversteekbaarheid voor fietsers worden verbeterd en er zal meer ruimte komen voor fietsers die wachten voor het rode verkeerslicht. We houden die wachttijd wel zo kort mogelijk. Ook de kruispunten Constantijnstraat-Spoelerstraat en Constantijnstraat-Parallelweg worden heringericht. Op beide kruispunten zal de oversteekbaarheid voor fietsers worden verbeterd waardoor de veiligheid toeneemt. Verder starten we het onderzoek naar de mogelijkheden voor een fietspad tussen Daarle en Daarlerveen, een schakel die nog ontbreekt in de fietsstructuur. In het kader van vervanging van de riolering in een deel van de Bergleidingweg vindt er ook een herinrichting van de rijweg plaats.

Deze weg is onderdeel binnen het fietsnetwerk van de gemeente. Bij de herinrichting zal dan ook extra rekening gehouden gaan worden met de fietsers.

53

Openbaar vervoer De buurtbussen in de gemeente Hellendoorn vervoeren jaarlijks ca. 40.000 reizigers. Verdere optimalisaties in het openbaar vervoer lijken niet mogelijk. Er is juist sprake van verschraling, door inkomstenderving o.a. door de corona-crisis. Lijn 96 (Rijssen – Nijverdal) wordt een spitsbus. De provincie is consessieverlener en beleidsbepalend. Via het Bestuurlijk overleg Mobiliteit hebben we een adviesrol. Verder is gebleken dat een gedeeltelijke integratie van doelgroepenvervoer in het reguliere openbaar vervoer in 2022 niet mogelijk is, maar ook hierbij blijven we de ontwikkelingen volgen op kansen. Onderhoud wegen en civiele kunstwerken Bereikbaarheid garanderen is een kerntaak van de gemeente. Onze inwoners en bezoekers moeten op een goede en veilige manier hun plek van bestemming kunnen bereiken. Degelijk onderhoud van wegen en civiele kunstwerken is daarom van cruciaal belang. Voor het wegenonderhoud en voor het onderhoud aan civiele kunstwerken is jaarlijks een voorziening beschikbaar voor cyclisch onderhoud. Met deze voorzieningen worden wegen en civiele kunstwerken op het gewenste niveau gehouden. In 2022 gaan we bij diverse bruggen en tunnels de voegovergangen vervangen. Openbare verlichting In 2022 wordt conform het meerjarenprogramma de verlichting in enkele wijken van Hellendoorn en Nijverdal vervangen.

De toepassing van duurzame Led-verlichting levert niet alleen een besparing op het energieverbruik op, maar vraagt ook minder onderhoud en resulteert in een beter verlichtingsniveau. Daar waar mogelijk halen we lichtmasten weg en door toepassing van dimmers wordt de lichthinder verminderd.

Reconstructie Bergleidingweg Ook hier bestaat de opgave uit het vervangen van de riolering en het aanbrengen van een regenwaterriool. In overleg met aanwonenden en belanghebbenden wordt de definitieve inrichting bepaald. Problematiek Kanaal Almelo – De Haandrik Bij het Kanaal Almelo – De Haandrik speelt de problematiek van schade aan woningen. In 2021 is onderzocht of de oorzaak van de schade te wijten is aan werkzaamheden aan het kanaal, in opdracht van de provincie, of dat er mogelijk andere oorzaken zijn. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet en bieden als gemeente waar mogelijk ook de noodzakelijke, vooral maatschappelijke, ondersteuning. De provincie heeft een subsidieregeling voor de ‘lichte’ schade en de provincie wil voor ernstige gevallen tot maatwerkoplossingen komen. In het laatste kwartaal 2021 is duidelijk geworden wat een en ander voor onze inwoners daadwerkelijk betekent. In het eerste kwartaal 2022 wordt voor alle bewoners duidelijk hoe de schadetaxaties in de individuele gevallen uitpakken. Duurzaamheid Reizen zorgt voor een flink deel van de CO2-uitstoot. De keuzes voor het dagelijks vervoer maken dus verschil voor het klimaat. Als steeds meer mensen het openbaar vervoer gebruiken of de (e-)fiets leidt dat tot afname van de CO2-uitstoot. Dat stimuleren we door betere (laad)infrastructuur en uitbreiding/verbetering van het openbaar vervoer.

Zo blijven we meewerken aan het plaatsen van elektrische laadpalen, op verzoek van e-rijders. In 2022 start de provincie Overijssel hiervoor een nieuwe concessie. Alle Twentse gemeenten nemen hierin deel.

Verkeersregelinstallaties Diverse verkeersregelinstallaties naderen het einde van hun levensduur. Voordat de regelautomaat, de masten en armaturen verantwoord vervangen kunnen worden, moet onderzoek worden gedaan naar de verkeersstromen. De verkeersregeling wordt dan afgestemd op de meest recente verkeersintensiteiten e-prognoses. In 2022 wordt onderzoek gedaan naar de verkeersregelinstallatie ter plaatse van De Joncheerelaan –Trompweg- Van Limburg Stirumstraat Op basis daarvan wordt bepaald of de installatie moet worden vervangen of dat er alternatieve maatregelen mogelijk zijn. In 2022 wordt de verkeersinstallatie bij het politiebureau vervangen. Daarbij wordt, in het kader van duurzaamheid, zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande materialen. Gemeentelijke watertaken In 2020 is het beleidsplan: “Samen leven met water vastgesteld”. Het plan heeft een doorlooptijd van 2021 tot en met 2025. In dit plan staat het beleid en de daaruit voortvloeiende maatregelen beschreven. Voor de invulling van de grondwaterzorgplicht wordt de grondwaterstand gemonitord. Dit monitoren doen we via het gemeentelijke peilbuizennetwerk. Periodiek worden de gegevens geanalyseerd. In 2022 gaan we concreet aan het werk met de projecten Noetselerweg en Bergleidingweg.

Daarnaast gaan we verder met het realiseren van wadi’s en het stimuleren van inwoners, bedrijven en basisscholen via de subsidieregeling voor vergroening van erfverhardingen en daken en het afkoppelen van hemelwaterafvoer van het riool. Riolering Reconstructie Constantijnstraat Bij de aanpak van de kruisingen Constantijnstraat-Grotestraat-Van der Muelenweg en Constantijnstraat-Parallelweg zal worden meegelift met dit project. Een gedeelte van de riolering vanaf de Grotestraat tot de Markt zal in 2022 worden vernieuwd en binnen het gehele gebied wordt een infiltratieriool met infiltratievoorziening gerealiseerd. Het infiltratieriool zal in de Spoelerstraat worden aangesloten op de schoonwaterafvoer naar de Stadsbeek. Met deze aanpak wordt ook een deel van de wateroverlast in het centrumgebied tegengegaan. Reconstructie Noetselerweg De opgave bestaat uit het vervangen van de riolering en het realiseren van meer waterberging. In overleg met aanwonenden en belanghebbenden wordt de definitieve inrichting bepaald. Het streven is o.a. om meer groen aan te brengen.

54

55

Programma 5: Woon en leefomgeving

Wat het kost bedragen x € 1.000

Bestuurlijk veantwoordelijk voor dit programma: ■ Wethouder mevr. G.J. Overmeen-Bakhuis (ruimtelijke ordening, grondbeleid en vergunningen) ■ Wethouder dhr. H. Nijhof (openbare ruimte, afval, klimaat, duurzaamheid, natuur en landschap) ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema (agrarische zaken)

04 Mobiliteit en bereikbaarheid Wat mag het kosten?

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

Saldo van baten en lasten Lasten 21000 Aanleg en reconstructie wegen 21010 Wegbeheer algemeen 21020 Onderhoud verhardingen 21030 Bermen en sloten 21040 Straatreiniging 21050 Gladheidsbestrijding 21060 Straatmeubilair 21070 Verkeer 21080 Verkeerseducatie 22000 Parkeren 25000 Openbaar vervoer 72000 Ontwikkeling GRP 72010 Aanleg, beheer en onderhoud riolering 72030 Inkomsten rioolheffing Totaal Lasten

- 2.158 - 1.031 - 1.703 - 747 - 679 - 137 - 218 - 285 - 49 - 749 - 221 - 1.748 - 1.177 -8 - 10.908

- 1.630 - 1.042 - 1.702 - 753 - 679 - 131 - 217 - 318 - 84 - 743 - 218 - 1.904 - 1.186 -8 - 10.615

- 1.929 - 1.054 - 1.704 - 760 - 645 - 132 - 219 - 326 - 84 - 739 - 216 - 1.997 - 1.195 -8 - 11.005

- 1.953 - 1.060 - 1.703 - 768 - 639 - 133 - 219 - 334 - 84 - 763 - 213 - 2.066 - 1.202 -8 - 11.144

Baten 21010 Wegbeheer algemeen 21020 Onderhoud verhardingen 21040 Straatreiniging 21060 Straatmeubilair 21080 Verkeerseducatie 22000 Parkeren 25000 Openbaar vervoer 72000 Ontwikkeling GRP 72010 Aanleg, beheer en onderhoud riolering 72030 Inkomsten rioolheffing Totaal Baten

61 1 37 81 33 21 35 4.198 4.466

61 1 37 81 33 211 35 4.241 4.699

61 1 37 81 33 285 35 4.285 4.817

61 1 37 81 33 348 35 4.328 4.924

■

Saldo van baten en lasten

- 6.441

- 5.916

- 6.189

- 6.220

■

Inleiding Een veilige en schone openbare ruimte, voldoende openbaar groen, goede speelvoorzieningen voor de jeugd spelen een belangrijke rol in het leven van onze inwoner. Het is van groot belang dat we de basis op orde houden met onder andere goed en degelijk onderhoud. Een groene en veilige leefomgeving draagt bij aan de waarde van ons vastgoed, bereikbaarheid van onze gemeente en aan de gezondheid van onze inwoners.

Kaderstellende nota’s ■ ■

■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

■

Mutatie reserves Toevoegingen

- 120

- 58

- 58

- 58

Onttrekkingen

740

-

-

-

Mutatie reserves

620

- 58

- 58

- 58

- 5.822

- 5.974

- 6.246

- 6.278

■ ■ ■ ■

Resultaat

■ ■ ■ ■

Belangrijke financiële ontwikkelingen

■ ■

Jaarlijks worden de vervangingsinvesteringen voor het gemeentelijk rioleringsplan Samen leven met water 20212025 (GRP5) opgenomen. Naast de jaarlijkse structurele vervangingsinvesteringen voor investeringsprogramma wegen, uitvoering mobiliteitsvisie, vervanging armaturen openbare verlichting en tractiemiddelen stellen we voor 2025 ook een investeringsbedrag van € 160.000,-- beschikbaar voor vervanging van de verkeersregelinstallatie op het kruispunt Smidsweg-Grotestraat. Door de opzegging van het contract door het bedrijf dat het onderhoud van de openbare verlichting verzorgt moesten we op zoek naar een nieuwe partij. De meerkosten bedragen structureel € 21.000,--. De toename van de structurele kosten voor het openbaar gebied (verkeers- en straatnaamborden, belijning en straatmeubilair) zijn € 25.000,--. De jaarlijkse extra storting in de voorziening groot onderhoud bruggen en tunnels is € 53.000,--. Voor zowel de aanpak van de Willem Alexanderstraat/Maximaplein als de herpositionering van het Keizerserf stellen we een investeringskrediet van € 350.000,-- beschikbaar, conform besluitvorming in de raad van september 2021.

56

■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Nota grondbeleid (2014 14INT01047) geactualiseerd 2018 Omgevingsvisie Natuurlijk avontuurlijk (2014 14INT00023) Beeldkwaliteitsplannen (o.a. voor het centrum van Nijverdal 2010) Structuurvisie De Centrale Strip (2011) Welstandsnota (2012 12INT01392) Erfgoedverordening 2018 (18INT01577) Reclamebeleid (2018 18INT01448) Monitor Woonvisie 2015 (2015 15INT03452) Groenbeleidsplan (2015) Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 (2021-020240) Plattelandsvisie (2006) Landinrichtingsplan Ruilverkaveling Rijssen 2008 Bestemmingsplan Buitengebied (RB 09INT00270) Beleid vrijkomende agrarische gebouwen (2006) Natura 2000 (NB-wet) ’Samen werkt beter’ (14INK09889) Toekomstvisie Hellendoorns Afvalbeleid (2012 12INT01117) Klimaatbeleidsplan 2009-2012 (2008) Milieuprogramma 2012-2015 (2012 12INT00415) Externe veiligheidsbeleid (2012 12INK11278) Gebiedsgericht geluidbeleid (2009 B&W 09INT00072) Uitvoeringsprogramma vergunningverlening en toezicht & handhaving (vaststelling december 2019) Beleid Vergunningen, toezicht en handhaving (vaststelling B & W: 18 februari 2020) Beleidsnota ‘Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn’ (2013, 13INT01370) Beleidsnota ‘Duurzame Energievisie Hellendoorn’ (2017, 17INT02927) Beleidskader Zon & Windenergie (2018, 18INT01948) Stappenplan RES Hellendoorn (2019, 2019-033223) Startnota RES-Twente (2019, 2019-034283) Uitvoeringsprogramma Duurzame Energievisie Hellendoorn

(2020, 2019-023620) Woonafspraken provincie Overijssel 2019 t/m 2025 Prestatieafspraken Woningstichting Hellendoorn en gemeente Hellendoorn Regionale bodemkwaliteitskaart Twente Nota bodembeheer regio Twente Twente bodemkwaliteitskaart PFAS Beleidsregels PFAS regiogemeenten Twente

57

GLOBAL GOALS

Wat we willen bereiken

Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals: 6.

Schoon water en sanitair Via integraal waterbeheer, verwerking van afvalwater en hemelwater dragen we bij dit doel. 7. Betaalbare en duurzame energie Samen met de samenleving geven we invulling aan de energietransitie, we zorgen voor kennisdeling via de Hellendoornse aanpak, het energieloket en de wooncoaches. 9. Industrie, innovatie en infrastructuur Het is cruciaal dat er een goed vestigingsklimaat is voor ondernemers. Daar is voldoende bedrijventerrein nodig, maar ook een goede bereikbaarheid (infrastructuur). Via de Agenda voor Twente proberen we innovaties te stimuleren. 11. Duurzame steden en gemeenschappen Bij de inrichting van het openbaar gebied is van belang dat dit duurzaam gebeurt. Sinds enkele jaren besteden we aandacht aan klimaatadapatie en –als onderdeel daarvan- ook aan versterking van de biodiversiteit. 12. Verantwoorde consumptie en productie We beperken afvalproductie via preventie en hergebruik en verantwoord beheer van afvalstoffen. We dringen verontreiniging terug, kopen duurzaam en circulair in en verduurzamen ons gemeentelijk vastgoed. 13. Klimaatactie Onze ruimtelijke ordening is zoveel mogelijk klimaat-robuust. We nemen maatregelen om wateroverlast, droogte en hittestress tegen te gaan. We creëren waterberging en vergroten de afvoer en opvangcapaciteit.

We dringen de uitstoot van broeikasgassen terug via voorlichting, voorbeelden, handhaving/voorschriften, subsidies etc. 14. Leven in het water Via rioolbeheer, aanpak van zwerfafval geven we invulling aan dit doel. 15. Beschermen van ecosystemen, bossen en biodiversiteit We richten ons op het versterken van biodiversiteit, natuur en landschap. We richten ons op ecologisch groenbeheer, zetten bermbeleid in voor biodiversiteit en stellen een werkplan biodiversiteit vast.

Doel

Actie

Beschermen van de volksgezondheid door (afval)water in te zamelen en af te voeren. Verwerken van hemelwater en het klimaatadaptief inrichten van onze leefomgeving.

5.01 Uitvoeren optimalisatiestudie afvalwaterketen: "zuiveringskring RWZI Nijverdal". 5.02 Uitvoeren van onderhoud aan rioolstelsels en het vervangen van riolen in combinatie met het herinrichten van de openbare ruimte. In 2022 gaat het om de Noetselerweg en om de Bergleidingweg - oost 5.03 Doorontwikkelen van het meet- en monitoringsprogramma in het gemeentelijke watersysteem.

Het verduurzamen van onze leefomgeiving met extra aandacht voor vergroening, klimaatadaptatie en biodiversiteit

Beschikbare middelen en capaciteit slim en effectief inzetten voor groenbeheer.

5.04 Het beleidsplan Samen leven met water geeft aan op welke manier de gemeente werkt aan het klimaatbestendig inrichten van de leefomgeving. Klimaatbestendig inrichten betekend zoveel mogelijk voorkomen van wateroverlast, droogteschade en hittestress. 5.05 We stimuleren en faciliteren meer groen in tuinen, centra en woonwijken door de subsidie 'Subsidie voor vergroening van erfverhardingen engroenvoorzieningen daken en het afkoppelen van op 5.06 Onderhoud van de gebaseerd beeldkwaliteit (centra op A en wijken op C kwaliteit).

5.07 Zorgen voor meer biodiversiteit, ecologisch beheer en rekening houden met omstandigheden als klimaat en water. 5.08 Het integreren van groen in nieuwe projecten 5.09 We gaan gerichter onderhoud plegen aan onze bomen waarbij we vooral aandacht besteden aan het verkleinen van de risico's door onder andere vallende takken. 20% CO2 reductie in 2025 (ten opzichte van 2008) en 49% CO2 reductie in 2030 (ten opzichte van 1990).

Versnellen van de (energie)transitie om te komen tot een duurzamere gemeente. Voldoende passende bouwmogelijkheden in alle kernen.

5.10 Opstellen van en deelnemen aan een Regionale Energie Strategie (RES). 5.11 We begeleiden initiatieven voor schone energie. 5.12 we stellen een warmteplan op voor de transitie van de gebouwde omgeving naar aardgasvrij. 5.13 We faciliteren, stimuleren en enthousiasmeren lokale initiatieven, coöperaties en stichtingen die bijdragen aan het verduurzamen van de samenleving. 5.14 Met de woningcorporaties maken we prestatieafspraken. 5.15 We maken prestatieafspraken met woningcorporaties om hun woningen te verduurzamen en kiezen daarbij voor een wijkgerichte aanpak. 5.16 We onderzoeken extra woningbouwmogelijkheden in de dorpen Haarle, Daarle en Daarlerveen. 5.17 We maken woningbouwinitiatieven obstakelvrij door woonafspraken met Provincie uit te voeren. 5.18 Groepen particulieren (CPO) worden, indien daar behoefte aan is, ondersteund door af te wijken van het faciliterend grondbeleid.

58

59

In 2022 zijn we klaar voor de invoering van de Omgevingswet.

5.19 We gaan een nieuwe gemeentelijke omgevingsvisie opstellen. 5.20 We passen het Hellendoorns kompas toe bij initiatieven in de fysieke leefomgeving. 5.21 We handelen nu al in de geest van de Omgevingswet. 5.22 We zorgen dat de ICT-voorziening op orde is zodat we kunnen aansluiten op de DSO en onze klanten aanvragen kunnen indienen. 5.23 We starten met opleidingen, competentie-ontwikkeling en cultuurverandering zodat onze medewerkers voldoende zijn toegerust voor de toekomstige taak. 5.24 We starten met de communicatie naar onze klanten zodat die voldoende geïnformeerd zijn over onze toekomstige werkwijze en de rol die daarin van de klant wordt verwacht.

Voorbereiden op de overdracht van bodemtaken naar de gemeente in het kader van de Omgevingswet.

5.25 Deelnemen aan het AOV-traject om ons goed voor te kunnen bereiden op de overdracht van bodemtaken van de provincie naar de gemeente in het kader van de Omgevingswet.

Inspelen op ontwikkelingen in de ondergrond en ongewenste ontwikkelingen voorkomen.

5.26 We nemen deel aan het regionale project ‘Onder Twente’ en 'Samen de diepte in'. 5.27 We stellen een gemeentelijke visie op de ondergrond op in samenwerking met de regionale partijen.

Voldoen aan de vereisten van de Basisregistratie ondergrond.

5.28 De komende jaren zorgdragen voor de implementatie van de Basisregistratie ondergrond. 5.29 Daar waar mogelijk met asbest verontreinigde bodem laten saneren met de (gedeeltelijke) rijksvergoeding van het regionale project Bodem Asbest Sanering.

Asbestbodem saneren via het project Bodem Asbest Sanering.

5.30 Onderzoeken laten uitvoeren naar mogelijke asbestverontreiniging in de bodem. Asbestdaken saneren.

5.31 We volgen de ontwikkelingen rondom sanering van asbestdaken en communiceren hierover richting pandeigenaren. Bereiken van een afvalloze samenleving in 2030 (= 50 kg restafval per 5.32 We stellen een nieuw Grondstoffenbeleidsplan vast en geven uitvoering aan een toekomstscenario dat is gericht op inwoner per jaar), met een tussendoelstelling van 100 kg restafval per (ingrijpende) inzamelsysteem-aanpassingen. inwoner per jaar 5.33 We verbeteren de kwaliteit van het ingezamelde PMD door uitvoering van het ‘Verbeterplan PMD’. 5.34 Uitvoeren van de Zwerfafvalplannen, die ingediend zijn bij Nedvang, voor de aanpak en preventie van zwerfafval. 5.35 We breiden de GFT-inzameling bij de hoogbouw uit. 5.36 We geven uitvoering aan de invoering van de Ja/Ja-sticker voor ongeadresseerd reclamedrukwerk. 5.37 We geven uitvoering aan de zwerfafvalplannen voor de aanpak en preventie van zwerfafval. 5.38 Een bewuste keuze maken, op basis van de status en onderhoudstoestand van de speelvoorzieningen, welke maatregelen getroffen moeten worden. 5.39 Met de gemeenteraad en plaatselijke belangenorganisaties in gesprek gaan over de ontwikkelingen rond Lelystad Airport en de te varen koers.

Voldoende en veilige speelvoorzieningen.

Geen vliegroutes lager dan 6000 voet naar en van vliegveld Lelystad over ons gebied.

60

Passende woningbouwmogelijkheden Nu het woningmarktonderzoek is afgerond kunnen concretere plannen worden ontwikkeld om per kern naar behoefte woningen toe te voegen. Zowel kwantitatief als kwalitatief hebben we beter in beeld waaraan behoefte is. Daarbij blijft het principe-uitgangspunt inbreiding voor uitbreiding. Voor de kernen Nijverdal en Hellendoorn staan het komende jaar nog enkele concrete inbreidingsplannen op stapel. Voor Hellendoorn zal de laatste fase van Hellendoorn Noord worden uitgegeven, zal woningcorporatie Reggewoon de locatie van de voormalige Blenkeschool herontwikkelen en zijn in de dorpskern nog wat herontwikkelingen van bestaande locaties te verwachten. In Nijverdal wordt het voormalige OBD-gebouw en -terrein getransformeerd naar woningbouw. Verder wordt de uitgifte verwacht van de voormalige Ireneschool-locatie. De bouw van het appartementencomplex hoek Smidsweg/ Molenweg zal naar verwachting worden afgerond. Ook zal besluitvorming plaatsvinden over enkele grotere projecten in en rond het kernwinkelgebied van Nijverdal. Daarnaast wordt de planvorming voor de locatie Reggesteyn aan de Willem de Clerqstraat, die naar verwachting in 2023 vrijkomt, voortgezet. Nieuwe initiatieven op het gebied van wonen en zorg zullen worden getoetst aan het kader dat daarvoor door de raad is vastgesteld.

De visie wonen en zorg stelt ons beter in staat om in te schatten aan welke woon- en/of zorgvoorzieningen we de komende jaren nog behoefte hebben. De woningbouwmogelijkheden in de kernen Haarle, Daarle en Daarlerveen zullen verder worden uitgewerkt. Omdat uit onderzoek is gebleken dat inbreiding in de kern Haarle onvoldoende mogelijkheden biedt, is in principe gekozen voor uitbreiding. Hiervoor is de eerste stap gezet met het zoekgebied voor plan De Grave. In de kernen Daarle en Daarlerveen zijn inmiddels concrete locaties voor woningbouw in beeld. Deze worden nader uitgewerkt. Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 juli 2022. We zijn volop bezig met de voorbereidingen. Die vallen uiteen in grofweg drie onderdelen: ICT inrichten (zowel intern als externe aansluiting op de landelijke voorziening), Omgevingsplanvorming en actualisatie gemeentelijke Omgevingsvisie. De ICT moet 1 juli 2022 operationeel zijn. Voor de overige onderdelen hebben we nog wat meer tijd voor de implementatie. Ondanks het uitstel zijn we natuurlijk intensief daarmee aan de slag. Onderdelen zullen naar verwachting gefaseerd worden ingevoerd. Met de raad(swerkgroep) vindt regelmatig overleg plaats om de nodige stappen te kunnen zetten. Denk in dit verband aan het vaststellen van het ambitieniveau, hoe willen we omgaan met participatie, welke rol wil de gemeenteraad vervullen etc.

Met de inwerkintreding van de Omgevingswet zullen ook de bodemtaken van de provincie worden overgedragen naar de gemeente. De impact van die overdracht, zowel in materiële als financiële zin, valt nog lastig te voorzien. Huishoudelijk Afval Het Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 is vastgesteld door het college. In de loop van 2022 wordt het Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 opnieuw geagendeerd voor de raad. De focus van het Grondstoffenbeleidsplan ligt op het, met vertraging halen, van de ‘Van Afval Naar Grondstof’ (VANG) doelstelling van 100 kg restafval per inwoner per jaar uit 2020. En op het zetten van een grote stap naar een afvalloos (lees: 50 kg restafval) Hellendoorn in 2030.

61

Verbeteren kwaliteit ingezameld PMD De coronacrisis heeft een behoorlijke impact op het afvalbeheer. Door deze crisis is de marktvraag naar grondstoffen gekelderd en alleen schoon plastic, metaal en drankkartons (PMD) kon de afgelopen tijd en kan op dit moment worden vermarkt. De kwaliteit van het ingezamelde PMD vraagt blijvende aandacht, waarmee we in 2022 uitvoering geven aan het in 2021 vastgestelde ‘Verbeterplan PMD’. Dit verbeterplan is onder andere gericht op voorloopacties (controle PMD-containers) en een onderzoek naar nut en noodzaak van de verzamelcontainers (wijkcontainers). Uitbreiden GFT-inzameling bij de hoogbouw Wetgeving stelt dat groente-, fruit- en tuinafval (GFT) op uiterlijk 31 december 2023 aan de bron gescheiden moet worden ingezameld of moet worden gerecycled (composteren). Een deel van de hoogbouw heeft hiertoe nog geen mogelijkheid. In 2022 worden extra faciliteiten geregeld om de inzameling van brongescheiden GFT bij de hoogbouw uit te breiden. Uitvoering geven aan deJa/Ja-sticker Op 5 november 2019 heeft de gemeenteraad de motie ‘Zet Je Brievenbus Op Groen’ (gericht op het invoeren van de Ja/Ja-sticker) aangenomen. Hiermee ontvangen huishoudens alleen ongeadresseerd drukwerk als ze een Ja/Ja-sticker hebben. Er liepen verschillende rechtszaken tegen gemeenten die de Ja/Ja-sticker hebben ingevoerd. We hebben deze ontwikkelingen bewust afgewacht.

Na verschillende procedures hebben de rechtbank, het gerechtshof en uiteindelijk de Hoge Raad in 2021 geconcludeerd dat de invoering van de Ja/Ja-sticker inhoudelijk correct en tevens rechtmatig was. We gaan de Ja/Ja-sticker in 2022 invoeren. De aanpak en preventie van zwerfafval Er zal een ‘Jaarplan Zwerfafval 2022’ worden opgesteld en ingediend bij Stichting Nedvang. In 2022 zal de focus liggen op voorlichting en educatie over zwerfafval op scholen. De jaarlijkse monitoring van verschillende (meet) locaties in de gemeente is een belangrijk instrument om te beoordelen of maatregelen effect hebben op de hoeveelheid zwerfafval. Groene leefomgeving Biodiversiteit De aandacht voor biodiversiteit in onze maatschappij wordt gelukkig groter. Ons doel is ’biodiversiteit als standaardthema mee te nemen in beleid, projecten en werkwijzen’. Om dit te bereiken wordt in het najaar 2021 en voorjaar 2022 een plan van aanpak opgesteld waarin de verschillende mogelijkheden en kansen worden beschreven om biodiversiteit op te nemen binnen het gemeentelijk handelen. Naast de koppeling met groen wordt ook steeds meer ingezet op het vergroten van de biodiversiteit bij andere plannen of maatregelen zoals klimaatadaptatie, water, duurzaamheid maar ook bij bouwprojecten.

Ecologisch Bermbeheer In 2021 is het ecologisch bermbeheer opgestart. Aan de hand van alle verzamelde data is er een compleet plan gemaakt. Op basis van de eerste ervaringen met deze andere vorm van beheer wordt het ecologisch bermbeheer in 2022 verder uitgebreid en daarmee ook de verwerking van het maaisel. We streven ernaar het areaal dat ecologisch beheerd gaat worden verder uit te breiden naar ca 75%. Ook worden de inventarisaties van de bloemrijke bermen die in de zomer van 2021 hebben plaatsgevonden, toegevoegd aan het plan. Die inventarisaties vormen de nulmeting voor de ontwikkeling van de komende jaren. Speelplaatsen Voor het onderhoud en de vervanging van speelvoorzieningen is het oorspronkelijk jaarlijkse budget van € 90.000,-- in het kader van de ombuigingen met ingang van 2021 structureel verlaagd naar € 55.064,--. Naar aanleiding van deze ombuiging is ervoor gekozen om het aantal speelplaatsen te verminderen. Het bepalen welke speelplaatsen of speeltoestellen moeten verdwijnen, is vanwege het ontbreken van actueel beleid erg lastig gebleken. Daarom is er vorig jaar een visie opgesteld over hoe we speelplaatsen zien en waar en hoe die moeten functioneren in de toekomst. Die visie leidt tot een netwerk van speelplaatsen dat is afgestemd op de behoefte aan (soorten) speelplaatsen.

De visie wordt in voorjaar 2022 verder vertaald in een nieuw beleidsplan speelplaatsen. Daarmee zullen we de komende jaren bepaalde speelplaatsen langzaam omvormen zonder dat er sprake is van kapitaalvernietiging doordat goede toestellen worden verwijderd. Het streven in de komende jaren is om de speelplekken op een goed en veilig niveau te houden. Groenbeleidsplan In 2022 wordt een nieuw groenbeleidsplan opgesteld. Door de veranderingen op het gebied van klimaat en hittestress, biodiversiteit, eikenprocessierups en de waarde die door de inwoners aan groen toegekend wordt, heeft het huidige groenbeleidsplan een update nodig.

Ook wordt gekeken naar het opzetten van een vrijwilligersgroep biodiversiteit. Deze groep kan de gemeente maar ook de inwoners ondersteunen en helpen om te komen tot een hogere biodiversiteit, zowel in de bebouwde kom als in het buitengebied. Hierbij is het uitdragen en zichtbaar maken van resultaten belangrijk om naast kennisoverdracht ook een positieve beeldvorming te creëren. Bewustwording en enthousiasmeren is de insteek, juist omdat bijna iedereen op kleine schaal kan bijdragen. Eikenprocessierups Het bestrijden van de eikenprocessierups is aan de hand van de evaluatie in najaar 2021 verder geoptimaliseerd. De proef met andere biologische middelen wordt mogelijk uitgebreid. Daarnaast worden de bermen in 2022 verder ecologisch beheerd. In het buitengebied en in de bebouwde kom worden meer ecologische kruidenzones aangelegd om zoveel mogelijk habitat te creëren voor de predatoren van de eikenprocessierups.

62

63

Wat het kost bedragen x € 1.000 05 Woon en leefomgeving Wat mag het kosten?

Begroting 2022

MJR 2023

MJR 2024

MJR 2025

Saldo van baten en lasten Lasten 32000 Bedrijventerreinen 57000 Openbaar groen 57010 Natuur en landschap 57020 Speelplaatsen 73000 Huishoudelijk afval 73010 Inkomsten afvalstoffenheffing 73020 Verwerking Bedrijfsafval 74000 Milieu algemeen 74010 Milieubeheer bedrijven 74020 Uitvoering Wet geluidhinder 74030 Dierplaagbestrijding 75000 Begraafplaatsen 81000 Structuurplannen 81010 Bestemmingsplannen 82000 Bouwgrondexploitatie 83000 Wonen 83010 Herinrichting woonomgeving 83020 Vergunningen volkshuisvesting 83030 Grondzaken 83050 Woonwagens Totaal Lasten

- 3.864 - 2.480 - 99 - 128 - 3.468 -8 - 122 - 514 - 861 - 23 -5 - 396 - 10 - 606 - 1.224 - 68 - 26 - 1.212 - 212 -6 - 15.332

- 2.186 - 2.522 - 98 - 128 - 3.542 -8 - 122 - 464 - 873 - 23 -5 - 404 - 10 - 605 - 1.420 - 67 - 25 - 1.277 - 211 -6 - 13.997

- 1.998 - 2.547 - 101 - 129 - 3.548 -8 - 123 - 428 - 926 - 23 -5 - 401 - 10 - 610 - 877 - 68 - 24 - 1.288 - 214 -6 - 13.335

- 1.651 - 2.537 - 102 - 129 - 3.563 -8 - 122 - 431 - 886 - 23 -5 - 396 - 10 - 615 - 960 - 69 - 24 - 1.070 - 216 -6 - 12.823

Baten 32000 Bedrijventerreinen 57000 Openbaar groen 57010 Natuur en landschap 73000 Huishoudelijk afval 73010 Inkomsten afvalstoffenheffing 73020 Verwerking Bedrijfsafval 74000 Milieu algemeen 74010 Milieubeheer bedrijven 74020 Uitvoering Wet geluidhinder 75000 Begraafplaatsen 81000 Structuurplannen 81010 Bestemmingsplannen 82000 Bouwgrondexploitatie 83000 Wonen 83020 Vergunningen volkshuisvesting 83030 Grondzaken 83050 Woonwagens Totaal Baten

3.926 57 874 3.935 79 2 3 429 44 1.204 847 36 22 11.457

2.249 57 824 4.013 79 2 3 429 44 1.401 747 36 22 9.904

2.061 57 733 4.091 79 2 3 429 44 858 747 36 22 9.161

1.714 57 755 4.091 79 2 3 429 44 940 747 36 22 8.919

Saldo van baten en lasten

- 3.875

- 4.093

- 4.174

- 3.904

Mutatie reserves Toevoegingen

- 326

- 206

- 206

- 206

Onttrekkingen

157

145

104

104

Mutatie reserves

- 169

- 62

- 102

- 102

- 4.043

- 4.155

- 4.277

- 4.006

Resultaat

64

Belangrijke financiële ontwikkelingen Door de areaaluitbreidingen van de laatste jaren zijn de kosten voor groenonderhoud structureel hoger. Oplopend van € 164.000,-- in 2022 tot € 183.000,-- in 2024. Door oa de invoering van de omgevingswet en het drukke woningbouwprogramma wordt de formatie binnen het taakveld ruimtelijke ordening uitgebreid met 1 fte (€ 85.000,--. De kosten voor het uitwerken van de Transitievisie Warmte in 2 wijkuitvoeringsplannen (WUP’s) bedragen in 2022 € 40.000,--.

65

Programma 6: Bestuur, veiligheid en dienstverlening

GLOBAL GOALS Dit programma draagt bij aan de onderstaande Global Goals:

Bestuurlijk verantwoordelijk voor dit programma: ■ Burgemeester mevr. A.H. Raven (bestuur, dienstverlening, ondermijning, openbare orde en veiligheid) ■ Wethouder dhr. J.J. Beintema (financiën)

Inleiding Op 16 maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Een belangrijk moment voor de komende vier jaar. Welke 25 raadsleden vormen samen de nieuwe raad? Welke partijen komen in de oppositie en welke in de coalitie? Hoe gaat het nieuwe programma eruitzien? Wie vormen samen het nieuwe college? Veel vragen waar we nu nog geen antwoord op hebben. Onder het taakveld veiligheid vallen onder andere openbare orde, sociale veiligheid en leefbaarheid. Wij steven ernaar dat iedereen in de gemeente Hellendoorn zich veilig kan voelen. Dit draagt bij aan een prettige woon- en leefomgeving. We blijven actief om dit verder te verbeteren. Een goede interactie met bewoners en ketenpartners is daarbij belangrijk. Voor een optimaal veilig gevoel geven we ook de aanpak van de ondermijnende criminaliteit verder vorm, verstevigen we de verbinding tussen de taakvelden zorg en veiligheid en hebben we oog voor de kwetsbare personen in onze lokale samenleving.

16 Vrede, veiligheid en sterke publieke diensten We zetten in op het thema ondermijning. We handelen rechtmatig. We zetten in op preventie. We willen een betrouwbare overheid zijn. 17. Partnerschappen om doelstellingen te bereiken We werken samen met de andere Twentse gemeenten in de regio Twente op het gebied van sociaal economische structuurversterking, gezondheid, in OZJT, in Veilig Thuis Twente en Veiligheidsregio Twente. We hebben een partnerschapsband met Ibbenbüren.

Wat we willen bereiken

Doel

Actie

Zo veel mogelijk beleidsontwikkeling, besluitvorming en uitvoering in verbinding met inwoners.

6.01 We zoeken samen met samenwerkingspartners waaronder Reggesteyn naar nieuwe wegen om actief en structureel verbinding met jongeren te leggen en hen te betrekken bij lokaal bestuur. 6.02 Op basis van de VNG modelverordening participatie gaan we aan de slag met participatie en recht op uitdagen.

Kaderstellende nota’s ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Programma Klantgerichte dienstverlening (2012) Communicatiebeleidsplan 2015-2018 ‘Minder zenden, meer verbinden’ (2014) Jaarplan Politie Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hellendoorn 2020 Uitvoeringsprogramma vergunningverlening en toezicht & handhaving (2021) Landelijke handhavingsstrategie (2017) Gedoogstrategie Fysieke Leefomgeving Overijssel (2010) Damoclesbeleid gemeente Hellendoorn 2019 Beleidsplan brandweer 2012-2015 (2012) Nota Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 Beleid vergunningverlening, toezicht en handhaving Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad (september 2020) Gedragscode politieke ambtsdragers (juli 2007 07INT00504) Verordening op het raadsplein (september 2020) Financiële verordening (december 2017, 17INT02825) Financieel statuut (juni 2018, 18INT01805) Verordening op de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie (december 2010, 10INT00476) Kadernota Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2017) Nota investeren, waarderen en afschrijven 2018 Participatiecode Hellendoorn 1.0 (december 2016) Strategische visie ‘Samenwerken aan een kloppend hart’ (2012) Koersdocument (2019) Nota lokale heffingen (2019) Plan van aanpak ondermijning (2019) Actieplan Integrale veiligheid (2021-2022) Gemeente Hellendoorn basisteam West

66

Dienstverlening inrichten op basis van de wensen en verwachtingen van de klant.

Een gezonde, duurzame financiële positie.

Voorkomen en tegengaan van ondermijning.

6.03 Het college gaat jaarlijks in gesprek met de individuele fracties. 6.04 Klantonderzoek doen naar de wensen en verwachtingen van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. 6.05 We maken een heldere visie op dienstverlening met servicenormen. We verbeteren onze dienstverlening en onze werkprocessen. 6.06 We evalueren onze dienstverlening. 6.07 Komen tot een reëel sluitende meerjarenbegroting. 6.08 We brengen onze schuldenpositie terug naar € 115 miljoen ultimo 2022. 6.09 Opsporen en aanpakken van georganiseerde criminaliteit. 6.10 Versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. 6.11 Het versterken van de weerbaarheid en de integriteit van het lokaal bestuur en ambtenarenapparaat.

Inhoud geven aan de Global Goals.

Actuele Algemene Plaatselijke Verordening. Opvangen zwerf- en afstandsdieren uit de gemeente.

Programmering Vergunningen, toezicht en Handhaving VTH.

6.12 We hebben ons aangemeld als Global Goals gemeente. In begroting en B&W nota's besteden we aandacht aan Global Goals. 6.13 Jaarlijks actualiseren van de Algemene Plaatselijke Verordening. 6.14 Uitvoering geven aan het beleid vangen, transporteren, opvangen en verzorging van gezelschapsdieren gemeente Hellendoorn 2019. 6.15 Vaststellen Jaarlijks programma Vergunningen, toezicht en Handhaving.

Gemeenteraadsverkiezingen Op 16 maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Daar hoort een plan van aanpak bij om inwoners te informeren over de standpunten van partijen in de vorm van een stemwijzer en ook is het een mooi moment om het werk van raadsleden bij inwoners voor het voetlicht te brengen.

67

Na de verkiezingen zal een introductieprogramma de (nieuwe) raadsleden op weg moeten helpen om hun raadslidmaatschap op een goede manier in te kunnen vullen. Samen met inwoners De nieuwe vergadersystematiek die in 2021 is ingevoerd van de gemeenteraad wordt in 2022 verder ontwikkeld. Participatie en draagvlak zijn niet meer weg te denken begrippen in de politiek. Op basis van VNG modelverordening volgt een voorstel voor participatie en recht op uitdagen. Regionale samenwerking Met de transitie van Regio Twente verandert de regionale samenwerking tussen gemeenteraden in Twente komend jaar. Op basis van coalition of the willing geven de raden in Twente komend jaar invulling aan het ontmoeten van elkaar op radenbijeenkomsten. Hierbij is voldoende ruimte voor uitwisseling om daarna in de eigen raad de koers te kunnen vaststellen. De gemeenten Wierden, Rijssen-Holten, Twenterand en Hellendoorn (WT4) werken samen in de Rekenkamer West Twente. Deze (onafhankelijke) rekenkamer zal ook in 2022 voor elke gemeente een onderzoek verrichten. In een raadsbrede sessie gaat de nieuwe raad, na de verkiezingen, in gesprek met de rekenkamer over de afgelopen activiteiten en toekomstige ontwikkelingen. Voor het overige verwijzen we kortheidshalve naar paragraaf 6 “verbonden partijen”.