Bijlage 1 Jaarrekening 2025 gemeente Hellendoorn definitief
Tekst van het document
Duurzaamheid!en!groene!mobiliteit! Een!groenere!en!duurzamere!leefomgeving!blijft!een!van!onze!speerpunten.!We!stimuleren!het! gebruik!van!de!fiets!en!moedigen!het!openbaar!vervoer!aan.!Ook!breiden!we!de!laadinfrastructuur! voor!elektrische!voertuigen!verder!uit.!Er!is!een!inhaalslag!gemaakt!met!het!plaatsen!van!laadpalen.! Zo!zijn!er!steeds!meer!openbare!publieke!laadpunten!beschikbaar!in!de!gemeente.!We!bevorderen! groene!mobiliteit!door!het!gebruik!van!deelvervoer!te!stimuleren.!Er!zijn!3!deelauto's!geplaatst!in! Nijverdal.!Dit!draagt!bij!aan!efficiënter!ruimtegebruik!en!minder!uitstoot.! Bekijk!wat!we!hebben!gedaan!
Riolering! We!hebben!gewerkt!aan!het!verbeteren!van!het!(afval)watersysteem.!We!hebben!ons!gefocust!op! de!meest!kwetsbare!delen!in!het!rioleringssysteem!en!ons!ingezet!voor!gemeentelijke!en!regionale! vraagstukken!die!bijdragen!aan!een!goede!waterhuishouding,!binnen!het!veranderende!klimaat.!Ook! hebben!we!meer!inzicht!gekregen!in!de!kwaliteit!van!onze!voorzieningen!en!in!de!noodzakelijke! maatregelen!die!moeten!worden!uitgevoerd!om!ons!(afval)watersysteem!in!bedrijf!te!houden.! Tot!slot!hebben!we!onderzoek!gedaan!naar!wateroverlast.!Op!basis!van!berekeningen!en! praktijkervaring!is!nu!een!duidelijk!beeld!ontstaan!van!waar!de!knelpunten!liggen!en!welke! oplossingen!mogelijk!zijn.! Het!hoofddoel!is!het!beschermen!van!de!gezondheid!van!inwoners!en!de!waterkwaliteit.! Bekijk!wat!we!hebben!gedaan! !
Fietsstimulering! In!2025!heeft!de!gemeente!Hellendoorn!gewerkt!aan!het!stimuleren!van!fietsen.!We!hebben!ingezet! op!het!versterken!van!de!samenhang!tussen!verschillende!vormen!van!vervoer!en!op!een!goede!
!
65!
! ! bereikbaarheid!van!voorzieningen.!Daarnaast!is!gewerkt!aan!het!aantrekkelijker!en!veiliger!maken! van!fietsen!door!uitvoering!te!geven!aan!het!fietsstimuleringsbeleid!en!het!verbeteren!van!het! fietsnetwerk.!! Bekijk!wat!we!hebben!gedaan! !
!
66!
Wat!hebben!we!gedaan? 4.1!Mobiliteit Nr. Omschrijving Status Korte!toelichting Doelen!stellen,!bijstellen!en!uitvoeren!op!het!gebied!van!klimaatadaptatie,!circulariteit,!hitte,! biodiversiteit,!water,!luchtkwaliteit!en!netcongestie 4.1.1.1 We!bevorderen!groene! We!verlengden!de!concessie!voor! mobiliteit!en!stimuleren! het!plaatsen!van!laadpalen.! het!gebruik!van! Daardoor!kunnen!we!in!elk!geval!tot! deelmobiliteit!(10).!Door! juli!2027!publieke!laadpalen!in!de! openbare!ruimte!plaatsen.!In!de! in!te!zetten!op!het! nieuwe!Nota!Parkeernormen!namen! plaatsen!van!deelauto's! bij!grote!ruimtelijke! we!de!mogelijkheid!voor! ontwikkelingen!zoals!het! deelmobiliteit!op. Hoge!Dijkje. Investeren!in!een!goede!en!veilige!bereikbaarheid 4.1.2.1 We!ontwikkelen!een! Het!TenCate-terrein!aan!de! mobiliteitsknooppunt!bij! noordkant!van!het!station!krijgt!een! station!Nijverdal!met! nieuwe!inrichting.!In!dit!gebied!komt! provincie!Overijssel!en! ruimte!voor!wonen!en!lichte! bedrijvigheid.!Ook!zijn!er!plannen! Ten!Cate.!Het!ontwerp! sluit!aan!op!het!centrum! voor!nieuwbouw!aan!de!Markt!en! tussen!de!Grotestraat!en!het!station. en!de!nieuwe!KTClocatie!en!verbetert! bereikbaarheid,! Deze!ontwikkelingen!vormen!samen! samenhang!en!de! de!aanleiding!om!station!Nijverdal!te! kwaliteit!van!de! ontwikkelen!tot!een!zogenaamde! openbare!ruimte!(48).
mobiliteitshub.!Dat!is!een!plek!waar! verschillende!vormen!van!openbaar! vervoer!goed!op!elkaar!aansluiten,! denk!aan!trein,!bus,!fiets!en! deelauto.!Daar!is!voldoende! parkeergelegenheid!voor!auto!en! fiets.!Daarbij!zetten!we!ook!in!op! een!tweede!intercity!per!uur. 4.1.2.2 We!stimuleren!fietsen! In!2025!namen!we!verschillende! via!het! maatregelen!om!fietsen!te! fietsstimuleringsplan,! stimuleren.!Tijdens!het!festival! uitbreiding!van!het! Dauwpop!realiseerden!we!een! bewaakte!fietsenstalling!om! netwerk!en!inzet!van! bezoekers!te!stimuleren!met!de!fiets! OV-fiets!en! deelmobiliteit.!In!2025! te!komen.!Samen!met!een! komen!fietsstroken!op! fysiotherapeut!en!De!Welle! organiseerden!we!een! de!Van!Alphenstraat!in! Nijverdal;!overige! valpreventietraining!op!de!fiets.! Deze!training!hoorde!bij!het!project! projecten!worden!nog! Doortrappen.!Ook!ontwikkelden!we! bepaald. een!thematische!fietsroute!om! recreatief!fietsen!te!stimuleren.!Tot!
67
Nr.
Omschrijving
Status
Korte!toelichting slot!verbreedden!we!de!fietsstroken! aan!de!Rijssensestraat.!Zo! verbeterden!we!de! verkeersveiligheid!en!het!comfort! voor!fietsers.
Onze!wegen!zijn!veilig!door!iedereen!te!gebruiken 4.1.3.1 We!voeren!planmatig! We!hebben!in!2025!planmatig! onderhoud!uit!aan!onze! onderhoud!uitgevoerd. infrastructuur en!waar! nodig!vervangen!we! deze.!Het!onderhoud! voeren!we!uit!binnen!de! vastgestelde! beleidskaders. Parkeren!kan!snel!en!comfortabel 4.1.4.1 In!Q2!van!2025!zal!de! De!Parkeernota!Centrum!Nijverdal! werkt!het!onderdeel!parkeren!uit! Parkeernota!centrum! het!Masterplan!Centrum!Nijverdal! Nijverdal!ter! verder!uit.!Het!Masterplan!is!nog! besluitvorming!worden! niet!vastgesteld.!Daarom!bereiden! aangeboden.!Hierin! we!de!Parkeernota!nu!voor.!We! worden!verschillende! verwachten!dat!we!de!Parkeernota! acties!opgenomen.! in!het!vierde!kwartaal!van 2026! Welke!dat!zijn!is!op!dit! afronden. moment!nog!niet! duidelijk. Openbaar!vervoer!wordt!een!volwaardig!alternatief!voor!autogebruik 4.1.5.1 In!2025!onderzoeken!we! Door!personele!krapte!(bij!andere! met!Twenterand,! deelnemende!overheden)!lag!dit! Wierden!en!provincie! project!in!2025!grotendeels!stil. Overijssel!de!integratie! van!doelgroepenvervoer! en!OV.!Dit!moet!leiden! tot!invoering!van!RRReis! Flex:!flexibel,! toegankelijk!openbaar! vervoer!voor!iedereen.
4.2!Riolering Nr. Omschrijving Status Korte!toelichting We!beschermen!de!volksgezondheid!door!ons!rioleringssysteem!te!vernieuwen!waar!nodig!planmatig!uitvoeren!van!levensduurverlengende!maatregelen 4.2.1.1 In!samenwerking!met!het! We!hebben!de!noodzakelijke! Waterschap!Vechtstromen! investeringen!in!kaart!gebracht.!Een! wordt!gewerkt!aan! aantal!rioolgemalen!en!delen!van!het! planuitwerking!voor!de! riool!zijn!aan!vervanging!toe.!We!nemen! vervanging!van!de! de!financiële!dekking!op!in!het! persleiding!Lemeleprogramma!Water!en!Riolering.!Dat! Hellendoorn.!De!fysieke! bereiden!we!nu!voor.
68
Nr.
Omschrijving uitvoering!volgt!in!20292030.
4.2.1.2
De!verbetering!van!de! riolering!en!de!vervanging! van!het!gemaal!aan!de! Kerkstraat!worden!in! bouwteam!voorbereid!en! in!combinatie!met!de! werkzaamheden!van!de! vervanging!van!de!brug!aan! de!Kerkstraat!uitgevoerd. Vernieuwing!en!renovatie!van!ons!rioolstelsel 4.2.2.1 Op!basis!van!een! technische!inventarisatie! bepalen!we!welke! rioolgemalen!of! onderdelen!moeten! worden!vervangen.!De! onderdelen!worden! begroot,!gepland!en!via! een!meerjarig!contract! uitgevoerd,!zodat!de! bedrijfszekerheid!van!de! gemalen!geborgd!blijft. 4.2.2.2 Diverse!riolen!staan!op!het! uitvoeringsprogramma! 2025!voor!renovatie! (relining).!Hiervoor!is!een! raamovereenkomst!2024! t/m!2027!afgesloten 4.2.2.3
De!riolering!in!de!Van! Alphenstraat!moet!worden! vervangen!en!de!rijbaan! wordt!uitgevoerd!in!asfalt! ten!behoeve!van!veiligheid! en!comfort!voor!de!fietser.! Groot!onderhoud!vindt! plaats!aan!de!Nicolaas! Beetsstraat!(tussen! Portlandweg!en! Tollenstraat).
Status
Korte!toelichting Waterschap!Vechtstromen!betaalt!vanaf! 2026!20!procent!van!de!investerings- en! exploitatiekosten.!In!2026!leggen!we! deze!afspraken!vast!in!een! samenwerkingsovereenkomst. De!werkzaamheden!zijn!afgerond.
Er!is!een!raamcontract!opgesteld.!In! 2026!begint!de!uitvoering!van!het! contract.!Het!gaat!vooral!om!het! renoveren!van!rioolgemalen.
De!rioolrenovatiewerkzaamheden!onder! het!huidige!raamcontract!worden!in!het! voorjaar!van!2026!afgerond.!In!de!2e! helft!van!2026!stellen!we!een!nieuw! raamcontract!op!voor!de! uitvoeringsperiode!2027!tot!en!met! 2031. Dit!project!is!afgerond.
69
4.3!Bereikbaarheid Nr. Omschrijving Status Investeren!in!een!goede!en!veilige!bereikbaarheid 4.3.1.1 We!blijven!werken!aan!de! verbinding!van!de!N35!naar! 2x2!rijstroken.!Zolang!dit! nog!niet!is!gerealiseerd,! zetten!we!in!op! ongelijkvloerse!kruisingen! met!andere!wegen!(46)
4.3.1.2
4.3.1.3
We!lobbyen!voor!een! goede!spoorverbinding! Zwolle-Munster!en!streven! daarbij!naar!een! intercityverbinding!van!2x! per!uur!naar!zowel! Enschede!als!Zwolle,!met! halteplaats!Nijverdal.! Daarnaast!loopt!er!ook!een! lobby!voor!de! Nedersaksenlijn!(49).
Wij!zetten!ons!in!voor!het! behoud!van!het!station! Daarlerveen!(50)
We!verbeteren!de!bereikbaarheid!van!de!gemeente 4.3.2.1 Rijksweg!N35!is!in! eigendom!en!beheer!bij! Rijkswaterstaat!en!is!van!
Korte!toelichting Het!Rijk!richt!zich!de!komende!jaren!op! beheer!en!groot!onderhoud!van!de! infrastructuur.!Zo!pakt!het!Rijk!de! onderhoudsachterstand!aan.!Daardoor!is! er!minder!geld!voor!het!verbreden!van! wegen.!De!kans!is!klein!dat!de!nieuwe! delen!van!de!N35!snel!2x2!rijstroken! krijgen. Wij!blijven!ons!samen!met!de!regio! inzetten!voor!verdere!opwaardering!van! de!N35.!Tegelijk!werken!wij!aan!andere! verbeteringen!die!de!veiligheid!en! doorstroming!versterken.!Zo!blijven!wij! stap!voor!stap!werken!aan!een!betere!en! toekomstbestendige!weg. De!minister!van!Infrastructuur!en! Waterstaat!gaf!het!startsein!voor!de! MIRT-verkenning!naar!de! Nedersaksenlijn.!Tegelijk!begint!een! traject!voor!gebiedsontwikkeling.!Deze! twee!trajecten!duren!ongeveer!vier!jaar.! Daarna!is!duidelijk!waar!het!spoor!komt! en!welke!dienstregeling!past.!De! gebiedsontwikkeling!levert!input!voor!de! MIRT-verkenning. In!regionale!en!landelijke! samenwerkingsverbanden!en!in! bestuurlijke!overleggen!over!mobiliteit! en!ruimte!vragen!wij!steeds!aandacht! voor!een!volwaardige! intercityverbinding.!Ook!pleiten!wij!voor! een!intercitystation!in!Nijverdal.
De!minister!van!Infrastructuur!en! Waterstaat!heeft!besloten!om!een!MIRTverkenning!te!doen!naar!de! Nedersaksenlijn.!Bij!de!start!van!het! project!is!door!ons!aangegeven!dat!het! behoud!van!het!station!Daarlerveen!voor! ons!belangrijk!is.!Plaatselijk!Belang! Daarlerveen!is!geïnformeerd!over!dit! traject!en!hun!mogelijkheid!om!te! participeren!in!de!MIRT-verkenning. De!gemeente!Hellendoorn!is!als! stakeholder!actief!betrokken!bij!diverse! projecten!van!het!Rijk!op!de!N35.!Een!
70
Nr.
4.3.2.2
4.3.2.3
Omschrijving belang!voor!de! bereikbaarheid!van!onze! gemeente.!De!gemeente! Hellendoorn!is!als! aanliggende!gemeente! betrokken!bij!verschillende! projecten!van! Rijkswaterstaat!op!de!N35 We!zijn!als!stakeholder! betrokken!bij!de! opwaardering!N35! Nijverdal!– Wierden!en! Verkenning!N35!Wijthmen!Nijverdal.!Vanwege!de! stikstofproblematiek!is!bij! beide!projecten!de! uitvoeringsplanning! onbekend.
In!2025!zijn!we!betrokken! bij!N35!Wijthmen– Nijverdal,!Meer!Veilig!3,! met!focus!op!voorbereiding! van!Maatregel!22!(viaduct! Stationsweg)!en!fase!2!van! Maatregel!24!(bruggen! Haarle–Nijverdal).! Uitvoering!vindt!in!latere! jaren!plaats.
Status
Korte!toelichting goede!bereikbaarheid!van!onze! gemeente!staat!daarbij!voorop.!Wij! zetten!ons!nadrukkelijk!in!voor!de! belangen!van!onze!inwoners.
De!verkenning!voor!de!N35!tussen! Wijthmen!en!Nijverdal!is!bijna!afgerond.! In!de!eerste!helft!van!2026!verwachten! we!de!voorkeursbeslissing.!Voor!het! traject!tussen!Nijverdal!en!Wierden! zoekt!het!Rijk!nog!een!oplossing!voor!de! stikstofproblematiek. Het!Rijk!geeft!de!komende!jaren! voorrang!aan!het!beheer!en!onderhoud! van!wegen!en!bruggen.!Samen!met!de! stikstofproblematiek!maakt!dit!de! planning!onzeker.!Daardoor!is!nog!niet! duidelijk!wanneer!de!uitvoering!van! beide!projecten!start. Voor!de!aansluiting!Stationsweg!– N35! maakten!we!afgelopen!jaar!een! aangepast!ontwerp.!Het!oorspronkelijke! ontwerp!bleek!te!duur.!Ook!voor!het! aangepaste!ontwerp!is!extra!budget! nodig.!In!het!najaar!stelde!het!bestuurlijk! overleg!dit!extra!budget!beschikbaar.! Daardoor!kunnen!we!het!project!verder! voorbereiden.!We!wachten!nog!op!een! uitspraak!van de!Raad!van!State!over!het! beroep!tegen!het!bestemmingsplan.
Voor!de!fietsbruggen!over!de!N35!op!de! Sallandse!Heuvelrug!(maatregel!24)! wachtten!we!vooral!op!een!besluit!van! Rijkswaterstaat.!Het!gaat!om!de! goedkeuring!van!het!schetsontwerp.!Aan! het!eind!van!het!jaar!gaf!Rijkswaterstaat! een!gedeeltelijk!akkoord.!Daardoor!kan! het!ontwerp!verder!worden!uitgewerkt. Het!beheer!en!onderhoud!van!onze!openbare!ruimte!voeren!we!planmatig!uit!waarbij!ruimte! blijft!voor!actuele!ontwikkelingen. 4.3.3.1 Op!basis!van!weginspecties! De!resultaten!van!de!weginspectie! voeren!we! worden!vertaald!naar!noodzakelijke! onderhoudsmaatregelen! vervangingsinvesteringen!en! uit!aan!onze!infrastuctuur onderhoudsmaatregelen.!Waar!nodig! wordt!voorgesteld!om!de!jaarlijkse!
71
Nr.
Omschrijving
Status
Korte!toelichting bijdrage!aan!de!"voorziening!wegen"!aan! te!passen. We!zorgen!voor!een!veilige!openbare!ruimte!onder!andere!door!goede!openbare!verlichting 4.3.4.1 Het!restant!van!de! De!aannemer!is!volop!bezig!om!de! traditionele!verlichting! laatste!masten!en!armaturen!te! wordt!vervangen!door! vervangen!die!onderdeel!zijn!van!het! ledverlichting.!Hierdoor!is! vervangingsbestek.!Het!project!is!wat! de!verlichting!in!de! vertraagd!doordat!er!personele! komende!jaren!weer!in! problemen!waren!bij!de!aannemer! optimale!conditie.!Dit! (ziekte).!De!verwachting!is!dat!het!voor! draagt!bij!aan!de!sociale!en! het!einde!van het!tweede!kwartaal!2026! verkeersveiligheid!van!het! volledig!is!opgeleverd. openbaar!gebied
72
! !
Wat!heeft!het!gekost?! !
Realisatie!baten!en!lasten! ! Bedragen!x!€1.000!!
! Product! Saldo!van!baten!en! lasten! !Baten! 21000!Aanleg!en! reconstructie!wegen! 21010!Wegbeheer! algemeen! 21020!Onderhoud! verhardingen! 21030!Bermen!en! sloten! 21040! Straatreiniging! 21050! Gladheidsbestrijding! 21080! Verkeerseducatie! 22000!Parkeren! 25000!Openbaar! vervoer! 72000!Ontwikkeling! GRP! 72010!Aanleg,! beheer!en! onderhoud!riolering! 72030!Inkomsten! rioolheffing! !Lasten! 21000!Aanleg!en! reconstructie!wegen! 21010!Wegbeheer! algemeen! 21020!Onderhoud! verhardingen! 21030!Bermen!en! sloten! 21040! Straatreiniging! 21050! Gladheidsbestrijding! 21070!Verkeer!
!
Primitief!
Rekening! 2025! -5.675!
Verschil!
-6.256!
Actuele! begroting! -5.919!
244!
Realisatie! 2024! -5.794!
5.285! -0!
5.380! -0!
5.474! -0!
94! 0!
5.327! -0!
24!
24!
48!
24!
36!
99!
94!
190!
95!
129!
-0!
5!
-0!
-5!
-0!
33!
33!
41!
8!
38!
-0!
-0!
2!
2!
-0!
38!
38!
49!
11!
46!
93! 40!
83! 40!
89! 41!
6! 1!
253! 55!
66!
171!
36!
-135!
-0!
39!
39!
69!
30!
59!
4.852!
4.852!
4.909!
57!
4.711!
-11.541! -1.899!
-11.299! -1.616!
-11.149! -1.609!
150! 7!
-11.121! -1.507!
-1.399!
-1.384!
-1.413!
-29!
-1.653!
-2.453!
-2.488!
-2.428!
60!
-2.173!
-513!
-468!
-454!
14!
-642!
-659!
-662!
-657!
5!
-597!
-135!
-142!
-142!
-1!
-117!
-324!
-279!
-284!
-5!
-258!
73!
! ! Product! 21080! Verkeerseducatie! 22000!Parkeren! 25000!Openbaar! vervoer! 72000!Ontwikkeling! GRP! 72010!Aanleg,! beheer!en! onderhoud!riolering! 72030!Inkomsten! rioolheffing! Resultaat!
Primitief!
Rekening! 2025! -69!
Verschil!
-55!
Actuele! begroting! -55!
-14!
Realisatie! 2024! -62!
-716! -160!
-716! -163!
-656! -164!
60! -1!
-772! -176!
-1.593!
-1.610!
-1.555!
54!
-1.545!
-1.627!
-1.709!
-1.716!
-8!
-1.617!
-8!
-8!
-0!
8!
-2!
-6.256!
-5.919!
-5.675!
244!
-5.794!
!
!
74!
! !
Financiële!afwijkingen! Financiële!afwijkingen!worden!op!productniveau!toegelicht!wanneer!de!afwijking:! 1. Groter!is!dan!€!30.000,--!bij!een!begroot!budget!onder!€!1.000.000,--;! 2. Groter!is!dan!€!75.000,--!bij!een!begroot!budget!tussen!€!1.000.000,--!en!€!2.500.000,--;! 3. Groter!is!dan!€!100.000,--!bij!een!begroot!budget!boven!€!2.500.000,--.!
Lasten! 22000!Parkeren!€!60.000!V!(incidenteel)! Bij!de!parkeergarage!hebben!we!lagere!beheerkosten!doordat!we!minder!te!maken!hadden!met! schades!en!storingen.!Dit!geeft!een!voordeel!van!€!55.000,--.!
Inzet!uren!op!diverse!producten!€!42.000,--!V!(incidenteel)! Doordat!de!collega’s!van!de!buitendienst!zijn!ingezet!op!-!met!name!-!de!investeringen!voor!Diftar! (het!plaatsen!van!verzamelcontainers!etc),!worden!er!minder!uren!toegerekend!aan!regulier! onderhoud!wegen!en!riolering.!
Overige!afwijkingen!€!48.000!V!(incidenteel)! Overige!afwijkingen!zijn!het!totaal!van!de!verschillen!die!onder!de!toelichtingsgrens!vallen.!
Baten! 72000!Ontwikkeling!GRP!€!134.000!N!(incidenteel)! In!de!begroting!gingen!we!uit!van!een!onttrekking!uit!de!voorziening!van!€!171.000,--.!In! werkelijkheid!is!er!een!onttrekking!gedaan!vanuit!de!voorziening!van!€!36.000,--.!Dit!geeft!een! nadeel!van!€!134.000,--.!Dit!komt!onder!andere!door!een!hogere!opbrengst!vanuit!de!rioolheffing!€! 48.000,--,!meer!inkomsten!vanuit!werkzaamheden!voor!derden!€!25.000,--.!En!lagere!uitgaven!voor! planvorming!en!onderzoek!klimaatadaptatie!€!48.000.!
21020!Onderhoud!verharding!algemeen!€!93.000!V!(incidenteel)! Door!de!vele!werkzaamheden!van!de!netbeheerders!valt!de!degeneratievergoedingen!hoger!uit!dan! verwacht.!Dit!geeft!een!voordeel!van!€!93.000,--.!
Overige!afwijkingen!€!135.000!V!(incidenteel)! Overige!afwijkingen!zijn!het!totaal!van!de!verschillen!die!onder!de!toelichtingsgrens!vallen.!
Verbonden!partijen! Er!draagt!geen!verbonden!partij!bij!aan!programma!4.!! !
!
75!
! !
5.!Woon!en!leefomgeving! Wonen! In!2025!heeft!de!gemeente!Hellendoorn!belangrijke!stappen!gezet!in!de!uitvoering!van!haar! woonbeleid!en!de!realisatie!van!woningbouwdoelen.!Dit!sluit!aan!op!de!doelen!die!in!de! Programmabegroting!2025!zijn!opgenomen,!waarin!woningbouw!en!leefbaarheid!als!speerpunten! zijn!benoemd.! Belangrijkste!resultaten!in!2025:! Versnelling!van!woningbouwprojecten:!We!zijn!verder!gegaan!met!voorbereidingen!en! planuitwerking!voor!diverse!woningbouwlocaties!binnen!de!gemeente!om!te!voldoen!aan!de! regionale!woonbehoefte.!Dit!past!binnen!de!routekaart!voor!het!realiseren!van!1.000! woningen!op!langere!termijn,!zoals!ook!in!2024!is!gestart.! · Invulling!en!samenwerking!met!partners:!In!2025!zijn!prestatieafspraken!over!wonen! afgesloten!met!woningcorporaties!en!andere!partners.!Dit!heeft!bijgedragen!aan!de! afstemming!op!lokale!woonbehoeften!en!de!sociale!en!fysieke!leefomgeving!van!wijken.! · Leefbaarheid!en!woonklimaat:!Naast!kwantitatieve!woningbouw!is!ingezet!op!het! verbeteren!van!de!leefbaarheid!in!woonwijken,!zoals!via!inspraakrondes!en!gebiedsgerichte! initiatieven!die!sociale!samenhang!en!woonkwaliteit!bevorderen.! · Er!is!voortvarend!gewerkt!aan!het!volkshuisvestingsprogramma.!Dit!heeft!geresulteerd!in! een!conceptversie.! Ruimtelijke!keuzes!en!ontwikkelingen:!De!gemeenteraad!heeft!in!2025!belangrijke!besluiten!
genomen!over!nieuwe!woongebieden!(bijv.!in!Hellendoorn!Noord!en!Nijverdal-Zuid)!waarmee!ook! de!ruimtelijke!structuur!voor!toekomstige!woningbouw!verder!is!vastgelegd.! ·
Bekijk!wat!we!hebben!gedaan! !
Hellendoorn!2040! In!2025!was!Hellendoorn!2040!volop!in!uitvoering!ter!voorbereiding!op!de!brede!omgevingsvisie! richting!2040.!Participatie!liep!daarbij!door!alle!fasen!heen:!inwoners,!ondernemers!en!andere! stakeholders!zijn!via!verschillende!vormen!betrokken!(onder!andere!straatgesprekken,!vragenlijsten! en!bijeenkomsten).!De!opbrengsten!daarvan!zijn!samengebracht!in!Het!Verhaal!van!Hellendoorn! (beleving!en!identiteit)!en!in!de!Wiki!van!Hellendoorn!(analyse!van!beleid,!trends!en! ontwikkelingen),!die!samen!de!basis!vormen!voor!de!omgevingsvisie.! Met!deze!basis!zijn!in!2025!toekomstverkenningen!opgesteld!en!vastgelegd!in!het!Dialoogdocument! Hellendoorn!2040,!als!inhoudelijke!onderlegger!voor!koerskeuzes!richting!2040.!Met!behulp!van! deze!verkenningen!en!de!opgehaalde!input!is!het!Koersdocument!Hellendoorn!2040!opgesteld!en!op! 26!november!2025!vastgesteld.! Bekijk!wat!we!hebben!gedaan! !
!
76!
Wat!hebben!we!gedaan? 5.1!Openbare!Ruimte Nr. Omschrijving Status Korte!toelichting Doelen!stellen,!bijstellen!en!uitvoeren!op!het!gebied!van!klimaatadaptatie,!circulariteit,!hitte,! biodiversiteit,!water!luchtkwaliteit!en!netcongestie 5.1.1.1 We!actualiseren!ons!groenIn!juli!2025!stelde!de!gemeenteraad!het! en!landschapsbeleid!in!lijn! nieuwe!groenbeleidsplan!(2025–2035)! vast.!In!dit!plan!staat!hoe!we!het!groen! met!de!nieuwe! in!de!gemeente!willen!versterken.!We! omgevingsvisie,!met! werken!daarvoor!met!vier!vier! nadruk!op!biodiversiteit.! samenhangende!programma’s: Sinds!2023!planten!we! 4.000!bomen!en!2!km! - De!basis!op!orde!– gericht!op!goed! beheer!en!voldoende!capaciteit. heggen!extra,!een!project! - Samenhangende!groenstructuren!– met! dat!doorloopt!tot!2026. focus!op!het!versterken!van!ecologische! verbindingen. - Een!uitnodigende!groene!leefomgeving! – het!vergroenen!van!buurten!en!het! zorgen!dat!er!voldoende!groen!bij! ruimtelijke!ontwikkelingen!blijft. - Samen!werken!aan!een!groenere! leefomgeving!– met!aandacht!voor!het! betrekken!van!inwoners!en!het!delen! van!kennis. Het!versterken!van!biodiversiteit!staat! centraal!in!het!gehele!groenbeleid.
5.1.1.2
5.1.1.3
5.1.1.4
We!stellen!binnen!het! programma!duurzaamheid,! kaders!en! randvoorwaarden!op!voor! een!klimaatadaptieve! leefomgeving In!2025!wordt!het!nieuwe! groenbeleidsplan! vastgesteld,!versterking!van! de!biodiversiteit!is!hier!een! doelstelling. We!blijven!zoeken!naar! ruimte!om!extra!bomen!en! hagen!te!planten.!We!doen! mee!met!de!boomdeeldag,! boomfeestdag!en! organiseren!een!
We!maken!geen!apart! landschapsbeleidsplan,!maar!nemen!het! op!in!het!omgevingsplan. De!kaders!voor!een!klimaat!adaptieve! leefomgeving!worden!meegenomen!in! het!programma!duurzaamheid,!welke! onderdeel!wordt!van!de!omgevingsvisie.
In!juli!2025!is!het!groenbeleidsplan! vastgesteld!door!de!gemeenteraad.
In!2025!(met!uitloop!in!het!plantseizoen! van!voorjaar!2026)!plantten!we!ruim! 2.000!bomen!in!onze!gemeente.!Een! deel!van!deze!bomen!staat!in!de! openbare!ruimte!(reguliere!aanplant!en! de!boomfeestdag).!Ook!én!om!bomen!op!
77
Nr.
Omschrijving boomdeeldag!binnen!de! bebouwde!kom.
Status
Korte!toelichting particulier!terrein!via!de!boomdeeldag. De!boomdeeldag!binnen!de!bebouwde! kom!ging!dit!jaar!niet!door!vanwege! personele!krapte. Begin!2026!planten!we!daarnaast! toekomstbomen.!Deze!bomen!horen!ook! bij!dit!project.
Een!groene!omgeving!met!aandacht!voor!biodiversiteit 5.1.2.1 We!continueren!het! We!gaan!door!met!het!minder!vaak! extensieve!maaibeleid,! maaien,!zodat!de!natuur!meer!ruimte! waarbij!we!enkele! krijgt!(extensief!maaibeleid). zichtlocaties!versneld! omvormen!naar!een! bloemrijke!weide!om!de! beeldkwaliteit!te!verhogen. 5.1.2.2 We!zetten!tuincoaches!in! De!tuincoaches!gaan!met!veel! enthousiasme!door!met!hun!activiteiten.! om!inwoners!te!inspireren! Steeds!meer!inwoners!weten!dat!zij!er! tuinen!te!vergroenen!en!de! biodiversiteit!te!verhogen zijn.!Zij!zijn!aanwezig!op!uiteenlopende! evenementen!en! voorlichtingsmomenten!om!inwoners!te! inspireren!en!te!informeren.
5.1.2.3
We!monitoren!de! ontwikkeling!van! biodiversiteit!op!de! voormalige!gazons,!dit! doen!we!met!een!ecoloog! en!we!verkennen!hiervoor! de!samenwerking!met!IVN
De!tuincoaches!gaven!20!persoonlijke! tuinadviezen.!Daarmee!helpen!zij! inwoners!hun!tuin!groener!en!beter! bestand!tegen!het!klimaat!te!maken.! Ook!zorgen!ze!voor!meer!ruimte!voor! dieren!en!planten. We!gaan!door!met!het!monitoren!van! locaties!waarbij!we!minder!vaak!maaien! om!ruimte!aan!de!natuur!te!geven.!Dit! was!het!derde!jaar!op!rij.!Op!basis!van!de! resultaten!bekijken!we!of!en!hoe!we!het! beheer!verder!kunnen!verbeteren.!Zo! willen!we!de!waarde!voor!de!natuur! (ecologische!waarde)!van!deze!locaties! nog!beter!versterken. In!goed!overleg!met!IVN!Natuureducatie! besloten!we!te!stoppen!met!de! gezamenlijke!monitoring.!Dit!vraagt!te! veel tijd!van!vrijwilligers.!We! onderzoeken!daarom!alternatieve! vormen!van!monitoring.!Daarbij!kijken! we!ook!hoe!we!inwoners!op!een! passende!manier!kunnen!blijven! betrekken.
78
Nr. 5.1.2.4
5.1.2.5
Omschrijving We!voeren!een!nulmeting! uit!van!de!biodiversiteit!in! de!gehele!gemeente!als! startpunt!voor!de! monitoring!en!doelgerichte! ontwikkeling!door!de!jaren! heen!(vanuit!het! programma!duurzaamheid) We!geven!uitvoering!aan! het!groenbeleidsplan.
Status
Korte!toelichting Voor!de!nulmeting!schakelden!we!een! adviesbureau!in.!Komend!jaar! verwachten!we!de!resultaten!te! ontvangen,!zodat!we!een!duidelijk!beeld! krijgen.
In!het!derde!en!vierde!kwartaal!van!2025! hebben!we!voorbereidingen!getroffen! om!het!nieuwe!groenbeleidsplan!uit!te! voeren.!Budgetten!zijn!echter!pas!in! 2026!beschikbaar. Ondanks!het!veranderende!klimaat!is!het!ook!in!2050!fijn!wonen!en!werken!in!de!gemeente! Hellendoorn 5.1.3.1 Samen!met!ondernemers! We!stelden!een! Inspiratiedocumentdocument!op.!Dit! maken!we!een!plan!en! document!dient!als!basis!voor!een! voeren!we!een!eerste! verdere!uitwerking.!Het!college!heeft!dit! deelproject!uit!om!het! document!vastgesteld. bedrijventerrein!t'Lochter! toekomstbestendig!in!te! Er!is!budget!beschikbaar!voor!het! richten. opstellen!van!enkele!maatregelen.!We! vragen!de!provincie!Overijssel!om!ook! een!deel!van!de!kosten!te!betalen!vanuit! de!NCK-gelden. In!2030!scheiden!onze!inwoners!90%!van!het!huishoudelijk!afval!en!blijft!50!kg!restafval!per! persoon!per!jaar!over 5.1.4.1 We!implementeren!diftar. Op!1!januari!2026!voerden!we!diftar! (gedifferentieerde!tarieven)!succesvol!in.! Met!diftar!betalen!inwoners!voor!de! hoeveelheid!restafval!die!zij!aanbieden.! Dit!stimuleert!afval!scheiden!en!maakt! inwoners!bewuster!van!hun!afval.!Ook! zorgt!het!voor!een!eerlijkere!verdeling! van!de!afvalkosten.!Zo!houden!we!de! afvalstoffenheffing!betaalbaar.
Voor!de!invoering!stelden!we! verschillende!regels!en!regelingen!op,! zoals!een!kwijtscheldingsregeling!en!een! compensatieregeling!voor!inwoners!met! een!medische!indicatie.!Ook!richtten!we! de!administratie!en!ICT-systemen!in!voor! registratie!en!het!innen!van de!kosten.! Via!een!communicatietraject! informeerden!we!inwoners!uitgebreid! over!diftar!en!afval!scheiden. Daarnaast!voerden!we!nulmetingen!uit.!
79
Nr.
Omschrijving
5.1.4.2
We!gaan!luiers!en! incontinentiemateriaal! apart!inzamelen.
Status
Korte!toelichting We!keken!onder!andere!naar!zwerfafval,! bijplaatsingen!en!de!kwaliteit!van! ingezamelde!grondstoffen.!Zo!kunnen! we!de!effecten!van!diftar!goed!volgen.! Ook!zetten!we!extra!in!op!toezicht!en! handhaving.!Dit!helpt!om!ongewenste! neveneffecten!te!beperken. Op!1!januari!2026!zijn!we!gestart!met! het!apart!inzamelen!van!baby- en! incontinentieluiers.!We!plaatsten! hiervoor!voorzieningen!op!twaalf! drukbezochte!locaties.!In!elke!kern!is! minimaal!één!inzamelpunt. De!luiers!gaan!in!ondergrondse! containers!met!toegangscontrole.!Dit! zorgt!voor!een!efficiënte!inzameling!en! beperkt!vervuiling!en!(geur)overlast.!Het! ingezamelde!luierafval!wordt!op! duurzame!wijze!verwerkt!tot!plastic! granulaat!voor!nieuwe!producten!en! organisch!materiaal!dat!wordt!omgezet! in!biogas.
5.1.4.3
We!gaan!groente,- fruit-,! tuinafval!en!etensresten! overal!in!de!hoogbouw! apart!inzamelen.
5.1.4.4
We!plaatsen!ondergrondse! containers!voor!restafval! voor!de!hoogbouw.
Inwoners!kunnen!gratis!recyclebare! luierzakken!ophalen. Sinds!eind!2025!hebben!alle! hoogbouwcomplexen!voorzieningen! voor!het!apart!inzamelen!van!groente-,! fruit- en!tuinafval!en!etensresten!(gft+e).! Deze!voorzieningen!waren!nodig!om! diftar!in!te!voeren.!Zo!kan!ieder! huishouden!afval!scheiden!en!invloed! hebben!op!de!hoogte!van!de! afvalstoffenheffing. In!2025!zijn!circa!50!ondergrondse! containers!voor!restafval!geplaatst!bij! hoogbouwlocaties.!Dit!was!noodzakelijk! om!hoogbouwlocaties!geschikt!te!maken! voor!de!invoering!van!diftar!en!draagt!bij! aan!een!efficiëntere!inzameling!van! restafval.!Daarnaast!is!de! inzamelstructuur!geoptimaliseerd!door! de!realisatie!en!vervanging!van!circa!60! ondergrondse!containers!voor!de! inzameling!van!luiers,!glas!en!textiel.!Op! de!vakantieparken!zijn!de!bovengrondse! rolcontainers!vervangen!door!20!nieuwe! semi-ondergrondse!containers.
80
Nr. 5.1.4.5
Omschrijving We!schaffen!een!nieuw! type!inzamelauto!aan! waarmee!we!ondergrondse! containers!kunnen!legen.
Onderzoek!begraafbeleid 5.1.5.1 We!werken!de! aanbevelingen!uit!het! externe!onderzoek!naar! ons!begraafbeleid!uit.!Met! een!gedetacheerde! beleidsmedewerker!(8!uur! p/w)!bepalen!we!wat!we! intern!kunnen!oppakken!en! wat!extern!wordt! uitgevoerd. Uitvoering!speelruimtevisie 5.1.6.1 In!2022!is!de!Hellendoornse! Speelruimtevisie! vastgesteld.!Deze!visie!is! vertaald!naar!een!kader! voor!de!uitvoering.!De! uitvoering!wordt! gerealiseerd!over!de! periode!van!2025!t/m! 2038.
Status
Korte!toelichting Voor!het!legen!van!ondergrondse! containers!is!in!2025!een!nieuw!type! inzamelvoertuig!aangeschaft.!De! productietijd!is!anderhalf!jaar,!waardoor! het!voertuig!naar!verwachting!augustus! 2026!beschikbaar!komt.!In!de! tussenliggende!periode!wordt!de! inzameling!tijdelijk!uitgevoerd!met! ingehuurd!materieel. De!verordening!voor!begraafplaatsen!is! aangepast!en!vastgesteld.!Zo!sluit!deze! aan!bij!de!huidige!richtlijnen!en! uitvoering.!Daarnaast!startten!we!een! ontwerpend!onderzoek!voor!de! ontwikkeling!van!de!tweede!fase!van!de! begraafplaats!aan!de!Meester! Ponsteenlaan.!Hiermee!bereiden!we!de! toekomstige!uitbreiding!en!inrichting! zorgvuldig!voor. In!2025!startten!we!met!de!uitvoering.! Op!1!april!begon!een!nieuwe!collega!als! werkvoorbereider!en!ontwerper!van! speelplekken.!Vanaf!september! bereidden!we!samen!met!inkoop!de! aanbesteding!voor.!Deze!aanbesteding! gaat!over!de!levering!van!speeltoestellen! en!speelaanleidingen. Ondertussen!renoveerden!we!meerdere! speelplekken,!soms!deels.!3! sportplekken!kregen!nieuw!asfalt:! Blokkenpark,!De!Bloeven!en! Merwedestraat.!Ook!renoveerden!we!de! buurtplekken!aan!de!Prins! Bernhardstraat!en!het!Grasklokje.
Financiën We!gebruikten!het!budget!voor!het! omvormen!van!ondergronden!volledig.! Het!budget!voor!investeringen,!beheer! en!onderhoud!gebruikten!we!deels.!De! voorbereiding!kostte!meer!tijd!dan! verwacht.!Denk!aan!het!inwerken!van!de! nieuwe!collega!en!de!aanbesteding.!In! 2026!zetten!we!de!resterende!middelen! in.
81
5.2!Leefbaar!platteland Nr. Omschrijving Status Korte!toelichting Het!bieden!van!een!toekomstperspectief!voor!inwoners!en!(agrarische)!ondernemers. 5.2.1.1 We!stellen!een! In!2025!zijn!we!gestart!met!het!opstellen! impactanalyse!op. van!een!impactanalyse,!ook!wel! inventarisatie!buitengebied!genoemd.! Voor!de!thema's!landbouw,!natuur,! water,!klimaat,!wonen!en!sociale! economie,!brengen!we!in!kaart!hoe!de! situatie!nu!is.!Ook!onderzoeken!we! hoeveel!ruimte!er!nodig!is. Deze!inventarisatie!is!een!nulmeting.!We! ronden!het!onderzoek!naar!verwachting! eind!eerste!kwartaal!van!2026!af.!De! resultaten!gebruiken!we!voor!de! omgevingsvisie!en!andere! beleidsplannen. Leefbare!kernen!behouden!en!versterken!van!agrarisch!ondernemerschap,!gemeenschapszin,! voorzieningen!en!verenigingsleven. 5.2.2.1 Om!de!sociale!structuren!te! De!gebiedsregisseur!startte!in!augustus! versterken,!investeren!we! 2025.!Sindsdien!legt!zij!actief!contact! in!de!relatie!met!inwoners.! met!dorpen,!buurtschappen!en!wijken.! Zij!zorgt!ervoor!dat!signalen!uit!de! Hierbij!gaan!we!gericht!in! samenleving!op!de!juiste!plek!binnen!de! gesprek,!waarbij!we!ons! gemeentelijke!organisatie!terechtkomen. focussen!op!de! zelfredzaamheid!van! wijken,!dorpen!en! buurtschappen.
Agrarische!ondernemers!ondersteunen!en!faciliteren!zodat!een!vitaal!platteland!behouden!blijft 5.2.3.1 We!geven!uitvoering!aan! De!acties!uit!het!agrarische!actieplan! de!acties!uit!het!agrarisch! hebben!we!uitgevoerd!zoals!in!het! actieplan actieplan!is!opgenomen. We!ondersteunen!erfeigenaren!in!tal!van!hulpvragen!rondom!hun!erf. 5.2.4.1 Op!aanvraag!voeren!we! In!2025!vertelden!we!in!de!agrarische! keukentafelgesprekken,! nieuwsbrief!over!de!mogelijkheid!om! een!afspraak!te!maken!voor!een! verduidelijken!de!hulpvraag! keukentafelgesprek,!waarin!we!luisteren! en!zetten!acties!uit naar!wat!er!leeft!en!speelt.!Als!het!gaat! om!initiatieven!voor!erftransities,!vragen! we!goed!uit!wat!de!wensen!zijn.!We! leggen!de!ruimtelijke!kaders!en! processtappen!uit.!We!verwijzen!naar! passende!ondersteuning!als!de!situatie! daarom!vraagt.!Bijvoorbeeld!de!inzet!van! erfcoaches!of!procesbegeleiders!vanuit! provinciale!trajecten. 5.2.4.2 We!brengen!de! Met!onze!agrarische!nieuwsbrief! informeerden!we!agrariërs!over!de! mogelijkheid!van! mogelijke!ondersteuning.!Denk!aan!hulp! ondersteuning!door!
82
Nr. Omschrijving erfcoaches!en!andere! ondersteuners!onder!de! aandacht 5.2.4.3 De!ondersteuning!van! agrarische! bedrijfsbeëindigingen! zetten!we!voort.
Status
Korte!toelichting van!erfcoaches!en!procesbegeleiders!uit! provinciale!projecten.
In!2025!ondersteunden!we!verschillende! agrariërs!bij!de!transitie!van!hun!erf.!Dit! ging!bijvoorbeeld!om!het!beëindigen!van! een!agrarisch!bedrijf!of!om!omschakeling! naar!een!andere!vorm!van!landbouw. Wij!wijzen!hen!daarbij!ook!op!andere! vormen!van!ondersteuning.!Denk!aan! hulp!van!erfcoaches,!procesbegeleiders! of!zaakbegeleiders.!Deze!ondersteuning! is!bijvoorbeeld!beschikbaar!wanneer! agrariërs!gebruik!maken!van!landelijke! beëindigingsregelingen. Vraagstukken!en!(dreigende)!knelpunten!met!betrekking!tot!het!toekomstperspectief!van!de! landbouw!en!een!vitaal!buitengebied!helpen!oplossen 5.2.5.1 We!blijven!als! Het!Provinciaal!Programma!Landelijk! gebiedspartner!betrokken! Gebied!is!beëindigd.!Het! bij!Toekomst!voor!Ons! samenwerkingsverband!gaat!verder! Platteland binnen!het!provinciale!programma! Toekomst!voor!Ons!Platteland.!De! gebiedspartners!blijven!zich!daarbij! inzetten!voor!een!toekomstbestendig! platteland. 5.2.5.2 We!signaleren!en! In!2025!zetten!we!onze! netwerksamenwerkingen,!zoals! adresseren!signalen!en! Toekomst!voor!Ons!Platteland!en!Westknelpunten!en!zetten!ons! Twente!in,!om!oplossingen!te!vinden! in!om!die!in! voor!lokale!problematiek.!Die! gezamenlijkheid!met! samenwerking!hebben!we!nodig!omdat! andere!gebiedspartners!op! te!lossen de!thema's!vaak!de!gemeentegrenzen! overstijgen.
5.2.5.3 We!zetten!ons!in!WestVia!de!netwerksamenwerking!WestTwente!zetten!we!ons!in!2025!in!voor! Twente!verband!in!om!de! een!toekomstbestendig!vitaal!platteland. opgaven!concreter!te! We!startten!met!de!voorbereiding!van! krijgen. een!inventarisatie!West-Twente!(de! landbouwanalyse).!Deze!gebruiken!we! als!nulmeting!voor!de!thema's!zoals! landbouw,!natuur,!water,!leefbaarheid! en!andere!ruimtelijke!opgaven.!Daarmee! brengen!we!kansen!en!knelpunten!in! kaart.!Ook!werken!we!aan!een! gezamenlijk!wensbeeld!voor!WestTwente!in!2030/2050.!Daarnaast! ondersteunden!we!initiatieven!van! onderop,!zoals!de!koploperprojecten! vanuit!het!voormalig!Provinciaal!plan! landelijk!gebied.
83
Nr. Omschrijving 5.2.5.4 We!nemen!signalen!vanuit! de!klankbordgroep!Helders! Boeren!mee.
5.2.5.5 We!ondersteunen!het! gebiedsproces! Noaboerschap!Haarle,!daar! waar!gewenst!en!nodig. Een!aantrekkelijk!landschap!voor!mens!en!dier 5.2.6.1 We!continueren!het! akkerranden!project!en!de! boomdeeldagen!om!het! landschap!te!versterken
Status
Korte!toelichting Vanuit!de!klankbordgroep!Helders! Boeren!nemen!wij!signalen!uit!de! praktijk!mee!ook!informeren!wij!de! klankbordgroep!over! beleidsontwikkelingen.!Daarnaast! onderhouden!we!goed!contact!met!de! landbouwvertegenwoordigers!zoals!het! LTO!West-Twente. We!hebben!goed!contact!met!de! Haarlese!boeren.!Samen!stemmen!we!af! welke!ondersteuning!zij!nodig!hebben!bij! hun!zelfstandige!gebiedsproces. We!zetten!de!projecten!succesvol!voort! en!sturen!bij!waar!dat!nodig!is. De!projecten!dragen!bij!aan!meer! biodiversiteit.!Ook!versterken!ze!de! kwaliteit!en!samenhang!van!het! landschap!in!ons!buitengebied.
5.3!Wonen Nr. Omschrijving Status Korte!toelichting De!komende!tien!jaar!gaat!de!gemeente!Hellendoorn!1.000!woningen!bouwen.!De!nieuw!op!te! stellen!Woon(zorg)visie!2025-2030!(Q2),!de!nieuwe!omgevingsvisie!en!het!(pre)mantelzorgbeleid!vormen!belangrijke!kaders!hiervoor!(14). 5.3.1.1 De!komende!tien!jaar!gaat! De!woonzorgvisie!wordt!vervangen!door! de!gemeente!Hellendoorn! het!volkshuisvestingsprogramma.!Dit! 1.000!woningen!bouwen.! wordt!een!verplicht!programma!onder! De!nieuw!op!te!stellen! de!nog!aan!te!nemen!Wet!versterking! Woon(zorg)visie!2025-2030! regie!volkshuisvesting.!In!2025!is!gestart! (Q2),!de!nieuwe! met!de!voorbereidingen!hiervoor.!Het! omgevingsvisie!en!het! Burgerberaad!wordt!hierbij!betrokken.! Naar!verwachting!wordt!het! (pre)-mantelzorgbeleid! vormen!belangrijke!kaders! volkshuisvestingsprogramma!in!2026! hiervoor!(14). afgerond. 5.3.1.2 Wij!geven!uitvoering!aan! In!2025!is!uitvoering!gegeven!aan!de! de!routekaart!naar!1000! Routekaart!naar!1.000!woningen.!In!dit! woningen. kader!zijn!projectleiders!aangesteld,! onderzoeken!gestart!en! voorbereidingskredieten!aangevraagd! voor!verschillende! woningbouwprojecten.!Daarnaast!zijn! voor!enkele!locaties! planvoorbereidingen!gestart!en!is! voorkeursrecht!op!gronden!gevestigd!om! toekomstige!woningbouw!mogelijk!te! maken. Het!bouwen!van!voldoende!woningen!voor!de!juiste!doelgroepen
84
Nr. 5.3.2.1
5.3.2.2
Omschrijving Wij!nemen!onze! verantwoordelijkheid!met! betrekking!tot!de! huisvesting!van! statushouders!en!wij! nemen!onze! verantwoordelijkheid!voor! de!opvang!van!asielzoekers! (15).
Status
Korte!toelichting In!2025!hebben!wij!85!nieuwe! statushouders!gehuisvest.!Daarmee!is!de! achterstand!uit!2024!ingelopen.!De! taakstelling!voor!2025!was!92.!We! nemen!een!achterstand!van!7!personen! mee!naar!2026. In!2025!is!geen!invulling!gegeven!aan! onze!verantwoordelijkheid!voor!de! opvang!van!asielzoekers. Dit!wordt!meegenomen!in!het! volkshuisvestingsprogramma.
Wij!ondersteunen!en! adviseren!onze!inwoners!bij! het!anticiperen!op! toenemende!fysieke!en! sociale!kwetsbaarheid!en! een!daarbij!passende! woonomgeving!(17) Passende!huisvesting!in!alle!kernen!en!het!buitengebied 5.3.3.1 Op!grond!van! Het!afgelopen!jaar!zijn!diverse! uitnodigingsplanologie! particuliere!initiatieven!beoordeeld!en! stimuleren!wij!particuliere! vergund!op!basis!van! uitnodigingsplanologie.!Bij! initiatieven. uitnodigingsplanologie!legt!de!gemeente! geen!gedetailleerd!eindbeeld!vast,!maar! de!gemeente!nodigt!uit!tot!initiatieven! binnen!globale!kaders.!De!gemeente! heeft!hierbij!een!meer!faciliterende!en! stimulerende!rol.!Het!gaat!daarbij! bijvoorbeeld!om!het!beleid!'Nieuw! buitengebied'!en!de!nota! 'Vrijetijdseconomie'. 5.3.3.2 Wij!voeren!eigentijds! In!2025!is!de!Nota!grondbeleid!2025grondbeleid,!daar!waar!de! 2028!vastgesteld,!hierin!is!het!eigentijds! particuliere!initiatieven!niet! grondbeleid!opgenomen!waarin!we!de! voorzien!in!de! stap!hebben!gezet!van!faciliterend!naar! woonbehoefte.!Daarnaast! situationeel!grondbeleid.!Deze!nieuwe! actualiseren!we!de!nota! nota!zorgt!er!daarnaast!ook!voor!dat!het! grondbeleid!(Q1) grondbeleid!van!de!gemeente! Hellendoorn!‘Omgevingswet-proof’!is.
5.3.3.3 Als!nadere!uitwerking!van! In!de!omgevingsvisie!maken!we!voor!de! de!omgevingsvisie,!stellen! 8!deelgebieden!van!de!gemeente!een! wij!een!ruimtelijke!visie!op! gebiedsgerichte!uitwerking.!Daarin! voor!het!dorp!Hellendoorn beschrijven!we!vanuit!de!identiteit!van! het!gebied!wat!we!willen!behouden,!wat! we!willen!versterken!en!wat!we!willen! ontwikkelen.!We!geven!ook!aan!waar!in! het!gebied!we!dat!willen!doen.!Al! geplande!ontwikkelingen!(zoals! Hellendoorn-Noord)!en!gewenste! toekomstige!ontwikkelingen!nemen!we!
85
Nr.
Omschrijving
Status
Korte!toelichting daarin!op.!Daarmee!geven!we!invulling! aan!deze!afspraak.!Mocht!er!naar! aanleiding!van!de!brede!omgevingsvisie! alsnog!een!nadere!uitwerking!voor!het! dorp!Hellendoorn!nodig!zijn,!dan!kijken! we!hoe!en!in!welke!vorm!we!die!op! zouden!moeten!stellen. 5.3.3.4 We!ontwikkelen!een! In!2025!is!gewerkt!aan!de!verdere! Masterplan!Centrum! uitwerking!van!het!Masterplan!Centrum! Nijverdal!om!een!heldere! Nijverdal.!Daarbij!is!het!plan!verdiept!en! visie!op!wonen!en!werken! is!extra!aandacht!besteed!aan!de!Markt! in!het!centrum!te! en!de!Noordwand,!vanwege!de! ontwikkelen,!waarmee!op! complexiteit!van!deze!locaties.!Ter! nieuwe!ontwikkelingen! onderbouwing!is!een!economische! gestuurd!kan!worden analyse!uitgevoerd!en!is!een!externe! projectleider!gestart!om!te!komen!tot! een!uitvoerbare!en!toekomstbestendige! centrumvisie. Stimuleren!van!bouwprojecten!voor!die!groepen!waar!de!grootste!behoefte!bestaat 5.3.4.1 We!maken!plannen!om! In!2025!zijn!plannen!ontwikkeld!om!de! meer!woningbouw!te! woningbouw!in!de!gemeente!te! versnellen,!in!lijn!met!de!Routekaart!naar! realiseren,!rekening! 1.000!woningen.!Daarbij!is! houdend!met!de! woningbehoefte!uit!het! gebruikgemaakt!van!het!in!2025! woningbehoefteonderzoek. uitgevoerde!woningbehoefteonderzoek! en!aanvullende!behoefteonderzoeken!in! diverse!kernen om!beter!aan!te!sluiten! bij!de!lokale!woningvraag.
5.3.4.2 We!sturen!op!de! Bij!nieuwe!initiatieven!hanteren!we!de! betaalbaarheid!door!bij! 30-40-30!regel.!Dit!communiceren!wij! nieuwe!initiatieven!van! met!projectontwikkelaars!en!corporaties. minimaal!10!woningen,! 30%!sociaal,!40%! middeldure- en!30%! vrijesectorwoningen!aan!te! houden Participatieve!projecten 5.3.5.1 Voor!onze!eigen! Bij!plannen!waar!de!gemeente! initiatiefnemer!is,!is!in!een!zo!vroeg! ontwikkelingen!zetten!we! mogelijk!stadium!aandacht!geschonken! nadrukkelijk!in!op! aan!participatie.!Voor!diverse!plannen!is! participatie!met! de!buurt!actief!meegenomen!en!is!de! omwonenden!en!andere! belanghebbenden.!In!het! input!vanuit!de!participatie!waar! geval!van!initiatiefnemers! mogelijk!verwerkt!in!de!plannen.!Bij! stimuleren!we!ze!om!dit! plannen!van!derden!is!hier!in!de! planvorming!ook!actief!aandacht!aan! ook!te!doen. geschonken.!Naarmate!het!effect!van! het!plan!op!de!omgeving!groter!is,!krijgt! het!aspect!participatie!meer!aandacht.! Als!participatie!verplicht!is!(bij!plannen!
86
Nr.
Omschrijving
Status
Korte!toelichting waarbij!besluitvorming!door!de!raad! nodig!is),!wordt!dit!ook!doorgegeven!aan! initiatiefnemers.
5.4!Omgevingswet Nr. Omschrijving Status Korte!toelichting Implementatie!van!de!Omgevingswet,!die!1-1-2024!definitief!in!werking!is!getreden 5.4.1.2 Visies!met!raakvlakken!met! Om!beleid!met!raakvlakken!in!de!fysieke! of!in!de!fysieke! leefomgeving!goed!op!elkaar!af!te! leefomgeving!op!elkaar! stemmen,!maakten!we!in!2025!een! afstemmen. uitgebreide!wiki.!Deze!hoort!bij!het! koersdocument!voor!de!omgevingsvisie. In!de!wiki!hebben!we!bijna!al!het! bestaande!gemeentelijke!beleid! verzameld!en!overzichtelijk!beschreven.! Per!beleidsstuk!bekijken!we!of!het!past! bij!de!richting!en!kaders!van!het! koersdocument!voor!de!omgevingsvisie. Zo!zien!we!waar!beleid!goed!aansluit,! waar!overlap!zit!en!waar!aanpassingen! nodig!zijn.!Daarmee!zorgen!we!voor! meer!samenhang!en!voorkomen!we! tegenstrijdigheden.!Het!beleid!in!de! fysieke!leefomgeving!kan!elkaar!zo!beter! versterken!en!aansluiten!bij!de!koers! richting!Hellendoorn!2040. Uiteindelijk!krijgt!dit!beleid!een!plek!in! het!beleidshuis!onder!de!Omgevingswet.! De!omgevingsvisie!geeft!de!richting.!Het! beleid!wordt!verder!uitgewerkt!binnen! programma’s.!Het!omgevingsplan!legt!de! regels!juridisch!vast. Zo!bouwen!we!stap!voor!stap!aan!een! logisch!en!samenhangend!geheel!van! beleid!en!regels.
5.4.1.1 We!werken!de! De!gemeente!Hellendoorn!werkt!stap! Omgevingswetvoor!stap!aan!één!integraal! instrumenten!(visie,!plan,! omgevingsplan!voor!de!hele!gemeente.! programma)!uit. Dit!plan!moet!uiterlijk!in!2032!klaar!zijn. Op!dit!moment!geldt!een!tijdelijk! omgevingsplan.!Dat!bestaat!uit!de! bestaande!bestemmingsplannen,!regels! uit!gemeentelijke!verordeningen!en!de! zogenoemde!bruidsschat!met!rijksregels. In!2025!zijn!we!gestart!met!de! voorbereiding!om!deze!regels!
87
! ! Nr.!
!
Omschrijving!
Status!
Korte!toelichting! beleidsneutraal!om!te!zetten!naar!de! nieuwe!systematiek!van!de! Omgevingswet.!Daarna!werken!we!de! regels!verder!uit!per!gebied!en!per! thema.!Denk!aan!het!buitengebied,!het! centrum!van!Nijverdal,! bedrijventerreinen!en!woongebieden.! Ook!thema’s!zoals!bouwen,!milieu!en! erfgoed!komen!aan!bod.! ! Voor!elk!deelgebied!of!thema!volgen!we! een!vaste!werkwijze:!van!inventarisatie! en!analyse,!ontwerp,!participatie!en! besluitvorming!door!de!gemeenteraad.! Inwoners!en!andere!belanghebbenden! betrekken!we!vroeg!in!het!proces.!Zo! groeit!het!tijdelijke!plan!stap!voor!stap! uit!tot!één!samenhangend! omgevingsplan!voor!Hellendoorn.! ! Naast!het!omgevingsplan!werken!we!aan! de!omgevingsvisie!Hellendoorn!2040.!In! 2025!stelde!de!gemeenteraad!hiervoor! een!koersdocument!vast.!Dit!document! bevat!de!belangrijkste!keuzes!voor!de! ontwikkeling!van!onze!fysieke! leefomgeving!op!de!lange!termijn.!De! omgevingsvisie!geeft!straks!richting!aan! het!omgevingsplan!en!andere! instrumenten!binnen!de!Omgevingswet,! zoals!programma’s.! ! Tegelijkertijd!zijn!we!bezig!met!het! ontwikkelen!en!aanpassen!van!onze! werkprocessen.! De!Omgevingswet!vraagt!om!een!andere! manier!van!werken!waarin!integraal! denken,!samenwerking!en!participatie! centraal!staan.!Nieuw!beleid!moet! passen!binnen!het!zogenoemde! beleidshuis!van!de!Omgevingswet:!de! samenhang!tussen!omgevingsvisie,!
programma’s!en!omgevingsplan.!Dit! betekent!dat!we!scherper!kijken!naar!de! rol!van!de!raad,!het!college!en!de! organisatie,!en!naar!het!moment!waarop! keuzes!worden!gemaakt.! ! Deze!verandering!vraagt!het!nodige!van! onze!organisatie.!Daarom!werken!we!
88!
Nr.
Omschrijving
5.4.1.3
We!formuleren!outcomedoelen!voor! Vergunningverlening,! Toezicht!en!Handhaving! (VTH)!in!de!fysieke! leefomgeving!(gezonde!en! veilige!leefomgeving)
Status
Korte!toelichting niet!alleen!aan!nieuwe!regels,!maar!ook! aan!een!manier!van!werken!die!past!bij! de!Omgevingswet!en!bij!de!ambities!van! Hellendoorn!richting!2040 Voor!de!taken!rond!vergunningen,! toezicht!en!handhaving!heeft!de! gemeente!beleid!uit!2023.!In!dat!beleid! staan!maar!weinig!doelen!over!het! gewenste!resultaat!(outcome).!Dat!geldt! ook!voor!de!taken!die!de! Omgevingsdienst!Twente!(ODT)!voor!ons! uitvoert.!In!2026!passen!we!dit!beleid! aan. In!de!uitvoeringsprogramma’s!proberen! we!al!meer!te!kijken!naar!resultaten.!We! kijken!dus!niet!alleen!naar!inzet!(input)! en!activiteiten!(output),!maar!ook!naar! het!effect!daarvan.
5.5!Duurzaamheid Nr. Omschrijving Status Korte!toelichting Het!bieden!van!een!toekomstperspectief!voor!inwoners!en!(agrarische)!ondernemers 5.5.1.1 We!investeren!in!een! Eind!2025!is!het!voorstel!richting!de! duurzame! gemeenteraad!verstuurd!om!de! voorzieningenstructuur,! accommodatievisie!te!integreren!in!de! passend!bij!de!toekomstige! gebiedsgerichte!uitwerking!van!de! vraag,!als!basis!voor!een! omgevingsvisie.!Dit!krijgt!na!2025!een! accommodatievisie!voor! vervolg. maatschappelijk!vastgoed,! en!versnellen!daarbij!de! verduurzaming!van! gemeentelijk!en!particulier! vastgoed. Het!inspireren!van!inwoners!ten!aanzien!van!gedragsverandering!op!het!gebied!van! duurzaamheid 5.5.2.1 We!starten!een! De!communicatiecampagne!‘Alle!Kleine! bewustwordingscampagne! Beetjes!Helpen’!liep!in!2025.!Met!deze! op!het!gebied!van! campagne!maakten!we!inwoners! duurzaamheid.!In!dit! bewuster!van!de!energietransitie.!In! 2025!startten!we!ook!met!de! programma!is!aandacht! voorbereiding!om!de!campagne!te! voor!circulariteit!en!afval,! verbreden!om!inwoners!ook!bewuster!te! mobiliteit,!energie!en! maken!op!het!gebied van! warmte,!klimaatadaptatie! klimaatadaptatie,!biodiversiteit!en! en!biodiversiteit.!Een! circulariteit. communicatieplan!is!van! cruciaal!belang.
89
Nr. Omschrijving Status Korte!toelichting Wij!nemen!als!gemeente!Hellendoorn!onze!verantwoordelijkheid!voor!de!eerste!gevolgen!van! klimaatverandering 5.5.3.3 Bij!nieuwe!ontwikkelingen! We!voeren!deze!taak!later!uit.!Eerst!stelt! werken!we!met! de!gemeenteraad!de!Omgevingsvisie! beeldkwaliteitseisen!en!we! vast.!Dat!staat!gepland!voor!eind!2026. scherpen!voorwaarden!aan! in!verkoopcontracten! In!de!Omgevingsvisie!staan!de! waarbij! uitgangspunten!voor!nieuwe! verduurzamingsaspecten! ontwikkelingen.!Daarmee!kunnen!we! als!circulariteit,! duurzaamheid!beter!meenemen.! biodiversiteit,! Bijvoorbeeld!in!beeldkwaliteitseisen!en! klimaatadaptatie!en! verkoopvoorwaarden. hittestress!worden! meegenomen!(13) 5.5.3.2 We!verduurzamen!ons! In!2025!hebben!we!de!routekaart!voor! het!verduurzamen!van!gemeentelijk! gemeentelijk!en! vastgoed!geactualiseerd.!Alle!relevante! maatschappelijk!vastgoed.! gebouwen!gaven!we!actuele! Hierbij!hanteren!wij!een! energielabels!en!adviezen!voor! driesporenbeleid!(12). energiebesparing.!Deze!adviezen!laten! verschillende!mogelijkheden!zien,!met! oplopende!ambities.!Zo!kunnen!we! goede!keuzes!maken.
5.5.3.1
We!leveren!een!extra! inspanning!om!de!ambitie! (afspraken!RES!1.0)!op!het! gebied!van!grootschalige! energieopwekking!en! overgang!van!het!gebruik! van!fossiele!energie!naar! duurzame!energie!te! behalen!(11).
In!2025!startten!we!ook!met!het!verder! verduurzamen!van!de!warmte!in!het! Huis!van!Cultuur!&!Bestuur.!Zwembad! Het!Ravijn!kreeg!warmtepompen.! Daardoor!kan!het!zwembad!zonder!gas! worden!verwarmd.!Door!drukte!op!het! elektriciteitsnet!gebruiken!we!de! komende!jaren!soms!nog!gasketels. De!ambitie!op!het!gebied!van! grootschalige!opwek!van!duurzame! energie!ligt!op!schema.!Er!lopen!nu! diverse!projecten.!De!provincie!heeft! hiervoor!de!regie!genomen!en!beleid! vastgesteld!voor!zon!en!wind.!Ook!heeft! de!provincie!windprojecten!in! vergunning!genomen. Daarnaast!werken!we!actief!aan!het! warmteprogramma!in!het!kader!van!de! (landelijke!vastgestelde)!warmtewet.
90
! !
Wat!heeft!het!gekost?! !
Realisatie!baten!en!lasten! ! Bedragen!x!€1.000!!
! Product! Saldo!van!baten!en! lasten! !Baten! 32000! Bedrijventerreinen! 57000!Openbaar! groen! 73000!Huishoudelijk! afval! 73010!Inkomsten! afvalstoffenheffing! 73020!Verwerking! Bedrijfsafval! 74000!Milieu! algemeen! 74040! Duurzaamheid! 75000! Begraafplaatsen! 81010! Bestemmingsplanne n! 82000! Bouwgrondexploitat ie! 83000!Wonen! 83020!Vergunningen! 83030!Grondzaken! !Lasten! 32000! Bedrijventerreinen! 57000!Openbaar! groen! 57010!Groene!en! biodiverse! leefomgeving! 57020!Speelplaatsen! 73000!Huishoudelijk! afval! 73010!Inkomsten! afvalstoffenheffing!
!
Primitief!
Rekening! 2025! -4.545!
Verschil!
-5.417!
Actuele! begroting! -5.879!
1.334!
Realisatie! 2024! -4.390!
10.814! 422!
14.220! 361!
14.736! 114!
516! -247!
12.025! 329!
54!
139!
111!
-29!
49!
1.069!
1.027!
646!
-381!
827!
4.423!
4.378!
4.332!
-46!
4.288!
83!
83!
91!
8!
79!
5!
62!
181!
119!
36!
643!
2.174!
2.086!
-88!
865!
496!
496!
370!
-126!
565!
114!
115!
16!
-99!
104!
2.506!
4.382!
5.004!
622!
3.631!
-0! 861! 139! -16.232! -352!
-0! 861! 142! -20.099! -290!
251! 1.150! 383! -19.281! -39!
251! 290! 241! 818! 251!
84! 958! 210! -16.416! -195!
-2.964!
-3.010!
-2.859!
150!
-2.567!
-189!
-183!
-180!
2!
-168!
-436! -3.899!
-437! -3.922!
-435! -3.857!
2! 65!
-216! -3.626!
-8!
-8!
-0!
8!
-1!
91!
! ! Product! 73020!Verwerking! Bedrijfsafval! 74000!Milieu! algemeen! 74030! Dierplaagbestrijding! 74040! Duurzaamheid! 75000! Begraafplaatsen! 81000! Structuurplannen! 81010! Bestemmingsplanne n! 82000! Bouwgrondexploitat ie! 83000!Wonen! 83020!Vergunningen! 83030!Grondzaken! Reserves! !Onttrekkingen! 10800!Algemene! baten!en!lasten! 74040! Duurzaamheid! 83020!Vergunningen! !Toevoegingen! 10800!Algemene! baten!en!lasten! 83020!Vergunningen! Resultaat!
Primitief!
Rekening! 2025! -130!
Verschil!
-143!
Actuele! begroting! -143!
13!
Realisatie! 2024! -145!
-1.814!
-1.441!
-1.527!
-86!
-1.411!
-6!
-7!
-12!
-4!
-4!
-735!
-2.267!
-2.137!
130!
-940!
-443!
-430!
-454!
-24!
-444!
-0!
-59!
-7!
51!
-29!
-951!
-1.230!
-1.078!
152!
-939!
-2.519!
-4.398!
-4.417!
-20!
-3.439!
-198! -1.240! -333! 29! 50! -0!
-530! -1.358! -385! 377! 614! -0!
-528! -1.263! -356! -1.042! 295! 9!
2! 96! 29! -1.419! -320! 9!
-730! -1.293! -267! -206! 944! 181!
-0!
-0!
-0!
0!
710!
50! -21! -0!
614! -237! -0!
285! -1.336! -1.099!
-329! -1.099! -1.099!
53! -1.150! -455!
-21! -5.388!
-237! -5.502!
-237! -5.586!
0! -85!
-695! -4.597!
!
!
92!
! !
Financiële!afwijkingen! Financiële!afwijkingen!worden!op!productniveau!toegelicht!wanneer!de!afwijking:! 1. Groter!is!dan!€!30.000,--!bij!een!begroot!budget!onder!€!1.000.000,--;! 2. Groter!is!dan!€!75.000,--!bij!een!begroot!budget!tussen!€!1.000.000,--!en!€!2.500.000,--;! 3. Groter!is!dan!€!100.000,--!bij!een!begroot!budget!boven!€!2.500.000,--.!
Lasten! 32000!Bedrijventerreinen!€!251.000,--!V!(incidenteel)! De!ogenschijnlijke!lagere!lasten!op!bedrijventerreinen!zijn!slechts!administratief:!de!verwachte! verkopen!(inkomsten)!zijn!lager!wegens!vertraging!in!de!levering!van!een!kavel.!Aan!de!lastenkant! zien!we!nu!ook!een!lagere!administratieve!overboeking!van!deze!opbrengsten!naar!de!voorraden.!
57000!Openbaar!groen!€!150.000,--!V!(incidenteel)! Dit!voordeel!bestaat!uit!een!groot!aantal!over-!en!onderschrijdingen!waarvan!de!belangrijkste!zijn:! Het!verkleinen!van!de!Kinderboerderij!is!uitgesteld.!Er!speelt!een!juridisch!geschil,!waarbij!het!ons! als!gemeente!verstandig!lijkt!om!de!uitkomst!hiervan!af!te!wachten.!Het!budget!zal!worden! overgeheveld!naar!2026.!Dit!geeft!een!voordeel!van!€!30.000,--.! In!2025!is!ingezet!op!het!realiseren!van!een!hoger!onderhoudsniveau!binnen!delen!van!de!openbare! ruimte.!Deze!kwaliteitsimpuls!was!noodzakelijk!om!te!voldoen!aan!de!geldende!beeldkwaliteitseisen! en!om!het!gewenste!kwaliteitsniveau!in!de!openbare!ruimte!te!waarborgen.! De!hogere!onderhoudsfrequentie!en!aanvullende!werkzaamheden!hebben!geleid!tot!een! overschrijding!van!de!oorspronkelijke!aanneemsom!binnen!de!lopende!onderhoudscontracten.!Dit! geeft!een!nadeel!van!€!38.000,--.! Dit!voordeel!wordt!verklaard!door!lagere!toegerekende!loonkosten!team!openbare!ruimte!van!€! 60.000,--.!Deze!uren!zijn!met!name!gemaakt!voor!de!investeringen!in!speelplaatsen,!waardoor!ze! niet!zijn!besteed!aan!regulier!groenonderhoud.! Door!de!beperkte!personele!capaciteit!zijn!projecten!onvoldoende!voorbereid!waardoor!deze!niet! ten!uitvoer!zijn!gebracht.!Hierdoor!hebben!we!een!voordeel!van!€!69.000,--!op!renovatie!openbaar! groen.!
73000!Huishoudelijk!afval!€!65.000,--!V!(incidenteel)! Dit!product!geeft!een!groot!aantal!verschillen.!De!belangrijkste:!Onverwachte!extra!kosten!voor! externe!projectleiding!bij!de!vervanging!van!het!containermanagementsysteem.!Hierover!voert!de! gemeente!gesprekken!met!de!leverancier!over!de!afwikkeling,!aangezien!deze!kosten!buiten!de! schuld!van!de!gemeente!zijn!ontstaan.!Dit!geeft!een!nadeel!van!€!67.000,--.! We!hebben!€!45.000!aan!afvalstoffenbelasting!terugontvangen,!doordat!een!groot!deel!van!de! bodemassen!(o.a.!metaal)!na!verbranding!is!hergebruikt!en!hierover!geen!belasting!verschuldigd!is.! Daarnaast!is!in!2025!circa!135!ton!minder!restafval!ingezameld,!wat!bij!€!118!per!ton!neerkomt!op! een!extra!voordeel!van!ongeveer!€!16.000.!Dit!geeft!samen!een!voordeel!van!€!61.000,--! De!factuur!voor!de!papierverwerking!bevat!zowel!verwerkingskosten!als!opbrengsten!uit!de!verkoop! van!papier.!De!opbrengsten!zijn!hoger!dan!de!kosten,!waardoor!per!saldo!sprake!is!van!een!positief! resultaat.!De!verwerkingskosten!van!€!77.000!zijn!in!mindering!gebracht!op!de!opbrengsten.!Dit! corrigeren!we!vanaf!2026!in!de!primitieve!begroting.!Ander!effect!is!dat!hierdoor!de!baten!ook!lager! uitvallen!dan!begroot.!Dat!valt!in!mindere!mate!op,!door!de!hoge!papierprijs!in!2025.!Het!overige!
!
93!
! ! verschil!van!ruim!€!11.000!wordt!verklaard!doordat!iets!minder!papier!is!ingezameld! (digitaliseringstrend)!dit!geeft!een!voordeel!van!€!88.000,--.! Eenmalige,!onverwachte!extra!kosten!bij!de!plaatsing!van!circa!125!ondergrondse!containers,!onder! meer!voor!aanvullende!bodemonderzoeken!en!het!graven!van!proefsleuven.!Dit!geeft!een!nadeel! van!€!34.000,--! In!2025!is!400!ton!minder!GFT!ingezameld!dan!in!2024.!De!hoeveelheid!GFT!fluctueert!jaarlijks!onder! andere!door!klimaatinvloeden,!wat!heeft!geleid!tot!lagere!verwerkings-!en!transportkosten.!Dit!geeft! een!voordeel!van!€!54.000,--.!
74040!Duurzaamheid!€!130.000,--!V!(incidenteel)! Het!voordeel!van!€!130.000,--!binnen!duurzaamheid!hangt!voornamelijk!samen!met!de!inzet!van!€! 230.000,--!aan!middelen!voor!energiearmoede.!Deze!middelen!zijn!gebruikt!ter!dekking!van!een!deel! van!de!eerste!tranche!van!de!woningisolatiesubsidie.!Doordat!er!minder!subsidieaanvragen!zijn! ingediend!dan!verwacht,!is!op!dit!onderdeel!een!voordeel!van!€!230.000!ontstaan.!Deze!SPUKmiddelen!worden!in!2026!alsnog!ingezet.! Tegenover!dit!voordeel!staan!hogere!uitgaven!binnen!de!klimaatgelden,!doordat!meer!onderzoeken! zijn!uitgevoerd!dan!vooraf!geraamd.!Daarnaast!zijn!bij!de!woningisolatiesubsidie!de! begeleidingskosten!hoger!uitgevallen!dan!eerder!geraamd!en!wordt!uit!deze!SPUK!ook!het! soortenmanagementplan!gedekt.!De!voor-!en!nadelen!binnen!de!SPUK’s!worden!verrekend!met!de! bijbehorende!baten,!waardoor!het!totaal!per!saldo!neutraal!uitkomt.!Daarnaast!is!er!nog!een!klein! voordeel!op!het!reguliere!budget!duurzaamheid,!gezien!een!aantal!kosten!konden!worden!gedekt! uit!de!SPUK!Klimaatgelden!waardoor!er!ruimte!in!dit!bugdet!is!ontstaan.!
81000!Structuurplannen!€!51.000,--!V!(incidenteel)! Voor!een!belangrijk!deel!wordt!het!budget!gebruikt!voor!het!opstellen!van!een!ontwerp!en! bijkomende!kosten!(bijvoorbeeld!onderzoeken)!voor!de!herinrichting!kerngebied!Daarlerveen.!Dit! vloeit!voort!uit!de!gebiedsaanpak!en!is!de!aanbeveling!die!het!hoogste!scoort.!De!uitvoeringsagenda! Gebiedsaanpak!Daarlerveen!is!eind!september!met!wat!vertraging!door!het!college!vastgesteld.! Hiermee!is!het!college!akkoord!gegaan!met!de!inzet!van!de!financiële!middelen!ten!behoeve!van!de! gedetailleerde!uitwerking.!Uitvoering!was!niet!eerder!mogelijk,!daarom!is!voorgesteld!een!bedrag! van!€!51.000,--!door!te!schuiven!naar!2026.!Dit!geeft!een!voordeel!van!€!51.000,--.!
81010!Bestemmingsplannen!€!152.000,--!V!(incidenteel)! Het!onderdeel!dat!betrekking!heeft!op!het!buitengebied!is!doorgeschoven!naar!het!volgende!jaar.! Voor!een!zorgvuldige!uitwerking!is!eerst!een!nadere!inventarisatie!van!het!buitengebied! noodzakelijk.!Deze!inventarisatie!vormt!de!basis!voor!het!opstellen!van!een!passende!en!juridisch! houdbare!regelset.!Omdat!deze!inventarisatie!nog!niet!is!afgerond,!zijn!de!bijbehorende! werkzaamheden!en!kosten!doorgeschoven.!Daarnaast!is!het!project!later!op!gang!gekomen!dan!bij! het!opstellen!van!de!begroting!was!voorzien.!In!de!beginfase!is!extra!tijd!geïnvesteerd!in!het! opstellen!van!een!startnotitie!en!het!scherp!definiëren!van!de!projectaanpak.!Daarnaast!heeft!de! overdracht!van!het!projectleiderschap!gedurende!het!jaar!geleid!tot!enige!vertraging!in!de! voortgang.!Dit!geeft!een!voordeel!van!€!60.000,--.! Voor!de!impactanalyse!is!opdracht!verleend!tot!het!maken!van!een!inventarisatie!van!het! buitengebied.!De!gegevens!samen!vormen!een!nulmeting!op!de!thema's!water!en!bodem,!natuur,! landbouw,!klimaat,!wonen!en!de!sociaaleconomische!situatie.!Deze!inventarisatie!levert!gegevens! op!hoofdlijnen!aan!voor!de!omgevingsvisie.!Meer!gedetailleerde!gegevens!worden!gebruikt!voor! toekomstige!beleidsuitwerkingen.!De!inventarisatie!buitengebied!heeft!wat!vertraging!opgelopen!
!
94!
! ! door!de!beschikbaarheid!van!brongegevens.!Daarom!is!de!looptijd!doorgeschoven,!de!afronding!is! gepland!in!het!eerste!kwartaal!van!2026.!Dit!geeft!een!voordeel!van!€!58.000,--! Daarnaast!is!er!een!voordeel!door!lagere!toegerekende!loonkosten!team!Omgevingsontwikkeling! van!€!21.000,--.!Er!is!gewerkt!aan!nieuwe!projecten!die!op!een!of!andere!manier!terugverdiend! moeten!worden,!dus!op!de!balans!terecht!komen.! !
83020!Vergunningen!volkshuisvesting!€!111.000,--!V!(incidenteel)! Er!zijn!minder!welstandsadviezen!aangevraagd!dan!werd!verwacht.!Dit!levert!een!voordeel!op!van!€! 20.000,--!aan!de!lasten!kant.!En!een!nadeel!op!van!€!26.000,--!aan!de!inkomsten!kant.! De!lagere!toerekening!loonkosten!van!de!teams!fysiek!domein!en!openbare!ruimte!geeft!een! voordeel!van!€!39.000,--.!Zie!voor!nadere!toelichting!programma!Overhead.! De!kosten!voor!de!invoering!van!de!omgevingswet!zijn!op!het!product!vergunningen! volkshuisvesting!lager!uitgevallen!wat!een!voordeel!geeft!van!circa!€!54.000,--.!Het!betreffende! voordeel!is!gestort!in!de!reserve!invoering!omgevingswet.!Dit!voordeel!komt!met!name!doordat!de! kosten!voor!zowel!de!omgevingsvisie!als!het!omgevingsplan,!totaal!€!55.000,--,!niet!zijn!verantwoord! op!het!product!vergunningen!volkshuisvesting!maar!onder!het!product!bestemmingsplannen.! De!gemaakte!kosten!voor!de!omgevingsvisie!en!het!omgevingsplan!zijn!gedekt!door!een!onttrekking! uit!de!reserve!invoering!omgevingswet.!Door!met!name!een!lagere!toerekening!loonkosten,! voordeel!€!29.000,--,!en!geen!uitgaven!voor!advies!planschadevergoeding,!voordeel!€!15.000,--,! geeft!het!product!bestemmingsplannen!geen!grote!afwijking.!
Overige!afwijkingen!€51.000,--!N!(incidenteel)! Overige!afwijkingen!zijn!het!totaal!van!de!verschillen!die!onder!de!toelichtingsgrens!vallen.!
Baten! 32000!Bedrijventerreinen!€!247.000,--!N!(incidenteel)! De!verwachte!levering!van!bedrijfskavels!heeft!dit!jaar!nog!niet!plaatsgevonden.!Deze!volgt!in!2026.!