Programmabegroting 2025
Tekst van het document
Wat gaan we daarvoor doen 1. Een structureel sluitende begroting 2025 Ons doel is een structureel sluitende begroting voor 2025 aan uw raad voor te leggen.
3. Een verantwoorde weerstandscapaciteit We identificeren periodiek de risico’s die we lopen en beoordelen of we maatregelen kunnen nemen om deze risico’s te beperken.
2. Stabiele verantwoorde lokale lasten Uitgangspunt is dat de tarieven riool- en afvalstoffenheffing kostendekkend zijn. Verder heeft de gemeenteraad van Heiloo als kader opgesteld dat bij de inwoner ‘zo laag mogelijke lokale lasten’ in rekening worden gebracht bij de doorbelasting van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Als hiervan wordt afgeweken dan wordt dat altijd aan de gemeenteraad voorgelegd ter goedkeuring.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken 1. Een vastgestelde meerjarig sluitende programmabegroting 2. Een stabiele ontwikkeling van de lokale lasten. 3. De ontwikkeling van de weerstandscapaciteit, waarbij de weerstandsratio minimaal 1,20 is
Afval Vanaf 2021 wordt de opbrengst van de afvalstoffenheffing gebaseerd op een vaste en een variabele component. De hoogte van de vaste heffing is afhankelijk van de omvang van het huishouden en de hoogte van de variabele heffing is afhankelijk van het aantal malen dat er restafval wordt aangeboden. Door de invoering van een vast tarief en een variabel tarief is er sprake van een financiële prikkel tot afvalscheiding.
Programmabegroting 2025
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO Verbonden partij
59
4
Cocensus
4
Werkorganisatie BUCH (BUCH)
4
N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
4
Alliander
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Op 1 april 2016 is door het rijk de ‘Regeling Beleidsindicatoren’ vastgesteld. In de regeling zijn de beleidsindicatoren opgenomen die moeten worden opgenomen in de verschillende programmaonderdelen. Onderstaand de verplichte indicatoren voor dit programma met een vergelijking met de BUC-gemeenten en de gemiddelde score van Nederland: B
U
C
H
NL
PO nr Overzicht verplichte indicatoren 4a 29 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
score score score score score jaar eenheid
bron
1.086 1.024
835
891 Geen 2024 € data
COELO - Atlas lokale lasten
4a 30 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
1.187 1.145
932 1.023 Geen 2024 € data
COELO - Atlas lokale lasten
4b 31 Formatie / Fte per 1.000 inwoners n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
aantal per 1.000 inw. Gemeente
4b 32 Bezetting / Fte per 1.000 inwoners 4b 33 Apparaatskosten / Kosten per inwoner 4b 34 Externe inhuur / Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen 4b 35 Overhead in % van totale lasten
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
aantal per 1.000 inw. Gemeente
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
euro
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
1.122 n.b.
2024 %
Gemeente
14,3
14,9
13,8
13,3 n.b.
2024 %
Gemeente
Ad 31 t/m 33 Ad 34
Gemeente
: Omdat het ambtelijk apparaat van de gemeente Heiloo – op de griffie en de gemeentesecretaris na - is ondergebracht in de werkorganisatie BUCH zijn de indicatoren 31 t/m 33 niet van toepassing. : De externe inhuur betreft alleen de inhuur die via de begroting van de gemeente Heiloo loopt. Voor de kosten van externe inhuur van de gemeenschappelijke regelingen (waaronder de BUCH), verwijzen we naar de betreffende begroting van die GR
Programmabegroting 2025
60
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
PROGRAMMA 4: WAT GAAT HET KOSTEN
Ombuigingen vanuit de Kadernota 2025 NR PO Bijdrage x € 1.000 Korte Omschrijving 1 4a Verhoging tarief OZB Woningen naar landelijk gemiddelde 2024 2 4a Verhoging tarief OZB- niet woningen Totaal alle mutaties Mutaties Begroting 2025 NR PO Bijdrage x € 1.000 3 4a Lagere garantstelling HVC Totaal alle mutaties
Korte Omschrijving
Totaal mutaties programma 4
2025 896
V
2026 896
V
2027 896
267 1.163
V V
267 V 1.163 V
267 1.163
2025 11 11
2026 N 11 N 11
1.152
V
2027 N 11 N 11
1.152 V
1.152
V
2028 896
V
V V
267 1.163
V V
I/S S S
2028 N 11 N 11
I/S N S N
V
V
1.152
*) V = voordeel en N = nadeel **) Per mutatie is in de laatste kolom vermeld of het incidenteel (I) of structureel (S) is.
Programmabegroting 2025
61
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Ombuigingen vanuit de Kadernota 2025 1 4a Verhoging tarief OZB Woningen naar landelijk gemiddelde 2024 voor 2025 Uitgangspunt is dat het OZB tarief voor 2025 op het landelijk gemiddelde tarief van 2024 wordt vastgesteld. Voor eigenaren woning komt dit uit op een tarief van 0,0909%, een stijging van 20,4%.
om de stijging van het tarief voor eigenaren niet-woningen voor 2025 te beperken tot 20,4 % net als bij de eigenaren woning. Het tarief komt daarmee op 0,38207%. Bij de kadernota 2026 wordt samen met de overige dan geïnventariseerde ombuigingsmaatregelen voor 2026 en verder bekeken of, en zo ja hoe, dit verder wordt ingevoerd om te komen tot het landelijk gemiddelde tarief net als bij woningen.
2 4a Verhoging tarief OZB – niet woningen Uitgangspunt is dat het OZB tarief gelijk wordt aan het landelijk gemiddelde van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar. Het landelijk gemiddelde tarief van eigenaren niet-woningen en gebruikers niet-woningen 2024 is samen 0,5605%. Een stijging in een keer naar het landelijk gemiddelde tarief nietwoningen komt uit op een stijging van 76%. Het college stelt voor
Mutaties Begroting 2025 3 4a Lagere garantstellingsprovincie HVC Jaarlijks ontvangt de gemeente garantstellingsprovicie van de HVC over de door de HVC afgesloten geldleningen. De leningen worden jaarlijks afgelost waardoor de garantstellingsprovicie lager wordt.
Programmabegroting 2025
62
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
PARAGRAAF A: LOKALE HEFFINGEN Inleiding De lokale heffingen vormen een belangrijk bron van inkomsten en zijn onderdeel van de gemeentelijke beleidsvrijheid. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in heffingen waarbij de besteding van de opbrengsten vrij is (de zogenaamde belastingen) en heffingen waarvan de opbrengst gebonden is (zogenaamde heffingen, leges en retributies). Deze paragraaf geeft inzicht in het beleid van de gemeentelijke heffingen voor 2025 en wordt een raming afgegeven van de verwachte opbrengsten aan belastingen en heffingen. Deze is berekend op basis van de in de kadernota 2025 opgenomen uitgangspunten. De definitieve vaststelling van de tarieven gebeurt niet bij de begroting maar separaat bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2025.
1 Tarievenbeleid Berekende tarieven over heffingen en leges kunnen leiden tot tarieven van centen achter de komma. Op dit punt is er al een staande praktijk van afronding naar beneden op 5 cent, 10 cent of hele euro’s afhankelijk van de belastingsoort. De variabele tarieven van de afvalstoffenheffing worden niet afgerond. Om te voorkomen dat lagere tarieven door de afronding nooit tot een verhoging komen vindt indexering plaats op de niet afgeronde tarieven 2024. Afvalstoffen- en rioolheffing Het uitgangspunt bij de riool- en afvalstoffenheffing is dat de heffingen kostendekkend zijn ten aanzien van de toegerekende kosten zonder dat de voorziening negatief wordt. Mocht er in een jaar minder uitgegeven zijn dan dat er aan heffingen binnen is gekomen dan wordt het teveel ontvangen bedrag gestort in de voorziening afval c.q. riool.
Achtereenvolgens komen aan de orde: 1 tarievenbeleid 2 Hoofdlijnen per belastingsoort 2.1 Afvalstoffenheffing 2.2 Begraafplaatsrechten 2.3 Marktgelden 2.4 Onroerende-zaakbelastingen (OZB) 2.5 Rioolheffing 2.6 Toeristenbelasting 2.7 Bedrijveninvesteringszone 2.8 Leges 3 Overzichten 3.1 Opbrengstenoverzicht 3.2 Overzicht Kostendekkendheid leges. 4 Kwijtscheldingsbeleid 5 Lokale lastendruk
Programmabegroting 2025
Onroerende zaakbelasting In de kadernota 2025 is voorzien in een toename van de OZB inkomsten van 20,4% ten opzichte van 2024. Hierbij is nog geen rekening gehouden met extra OZB inkomsten als gevolg van areaaluitbreiding door het gereedkomen van woningbouw. Omdat deze extra OZB opbrengsten gerelateerd zijn aan de toename van het aantal WOZ objecten heeft dit geen invloed op de OZB tarieven.
63
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Toeristenbelasting en lijkbezorgingsrechten De overige lokale heffingen binnen de gemeente Heiloo zijn de toeristenbelasting en de lijkbezorgingsrechten. De tarieven voor de toeristenbelasting en lijkbezorgingsrechten worden geïndexeerd met 2,8%. Dit percentage betreft de nationale consumentenprijsindex en is gebaseerd op de verwachting van het Centraal Planbureau (CPB).
De afvalstoffenheffing kent, buiten de tarieven voor het afhalen van grofvuil aan huis, een tweetal vaste tarieven, een tarief voor: • éénpersoonshuishoudens; • twee- of meerpersoonshuishoudens. Daarnaast is er sprake van een variabele component van de afvalstoffenheffing in de vorm van een tarief per containerlediging of inworp per afvalzak in een verzamelcontainer. De laagbouw heeft een PMD minicontainer aan huis. Omdat de hoogbouw dit niet heeft en daardoor PMD met het restafval wordt aangeboden, wordt op het tarief per inworp in een trommel van een verzamelcontainer een korting toegepast.
2 Hoofdlijnen per belastingsoort 2.1 Afvalstoffenheffing Het ophalen van huishoudelijk afval is een taak die de Gemeente Heiloo kostendekkend wil uitvoeren. Vertrekpunt is dat de kosten die toegerekend kunnen worden, ook daadwerkelijk onderdeel van het tarief uitmaken Tot de kosten voor het inzamelen en verwerken van de afvalstoffen behoren de directe kosten inclusief fte en overhead en tevens een aandeel in de kosten van de BTW. Het niet doorrekenen van BTW leidt namelijk tot een extra nadeel in de vorm van een korting op de algemene uitkering.
Het variabele gedeelte van de heffing wordt opgenomen in de ‘gecombineerde aanslag’ in het jaar, volgend op het jaar waarin de ledigingen of inworpen hebben plaatsgevonden. Kerncijfers In de berekening van de opbrengst in relatie tot de kostendekkendheid wordt uitgegaan van het aantal eenpersoonsen twee- of meerpersoonshuishoudens. In deze aantallen wordt de komende jaren een lichte groei verwacht.
Vanaf 2021 wordt de opbrengst van de afvalstoffenheffing gebaseerd op een vaste en een variabele component. De hoogte van de vaste heffing is afhankelijk van de omvang van het huishouden en de hoogte van de variabele heffing is afhankelijk van het aantal malen dat er restafval wordt aangeboden. Door de invoering van een vast tarief en een variabel tarief is er sprake van een financiële prikkel tot afvalscheiding.
Opbrengsten De opbrengsten voor 2025 tot en met 2028 als volgt geraamd:
Afvalstoffenheffing
Belastingplichtigen en heffingsgrondslag Belastingplichtig is de gebruiker van een perceel waar de gemeente een inzamelplicht heeft voor huishoudelijke afvalstoffen.
Programmabegroting 2025
2025
2026
2027
2028
2.894.000
2.894.000
2.894.000
2.894.000
Tarieven Om de geraamde opbrengsten te realiseren zijn de tarieven als volgt berekend:
64
2024
Vaste heffing (85%) Eenpersoonshuishouden
€ 191,00
Meerpersoonshuishouden
€ 300,00
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
2025 € 196,00 € 308,00 …
Variabele heffing Per lediging container 240 liter 140 liter Per lediging container 140 liter
2024 € 6,19
2025 € 6,36
€ 3,61
€ 3,71
Per inworp trommel 60 liter
€ 1,04
€ 1,08
Per inworp trommel 30 liter
€ 0,52
€ 0,54
2.3 Marktgelden Belastingplichtigen en heffingsgrondslag Voor het innemen van een standplaats op markten wordt marktgeld geheven. De berekening van de hoogte van het marktgeld wordt gedaan naar strekkende meters van de kraam. Zoals uit het volgende overzicht blijkt zijn de kosten van de markten hoger dan de inkomsten, van volledige kostendekking is geen sprake. Gelet op de huidige situatie van het marktwezen wordt het niet mogelijk geacht de mate van kostendekkendheid te verhogen.
Met de voorgestelde tarieven op basis van indexering met de CPI wordt een kostendekkendheid beoogd van 96,06%. Het tekort wordt gedekt door middel van een onttrekking uit de voorziening.
Kostendekkendheid marktgelden
2025
Kostendekkendheid afvalstoffenheffing
2025
Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen
55.504 0
Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen
2.968.000 450.000
Netto kosten
55.504
Netto kosten
2.518.000
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Overige toe te rekenen kosten Totale kosten
46.489 0 101.993
Opbrengst heffingen Totale opbrengsten
34.000 34.000
Verschil
67.993
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
761.000 307.000 3.485.000
Opbrengst vaste heffingen Opbrengst variabele heffing Kwijtschelding Totale opbrengsten
2.968.000 430.000 -68.000 3.330.000
Verschil Onttrekking voorziening Dekkingspercentage
-155.000 155.000 96%
Programmabegroting 2025
Dekkingspercentage
65
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
33%
…
De beheerskosten van de begraafplaatsen zijn hoger dan de inkomsten. Dit is in overeenstemming met het beleidsplan begraafplaatsen.
2.3 Lijkbezorgingrechten Belastingplichtigen en heffingsgrondslag De rechten worden geheven voor onder meer het begraven van personen en voor het onderhoud van de begraafplaatsen. De tarieven voor de afzonderlijke belastbare feiten zijn opgenomen in de tarieventabel behorende bij de verordening lijkbezorgingrechten.
Opbrengsten Rekening houdend met het uitgangspunt van 2,8% stijging van de opbrengsten worden de begrote opbrengsten als volgt geraamd:
Het uitgangspunt voor de tarieven van de lijkbezorgingrechten is kostendekking op de tarieven die betrekking hebben op: • De uitgifte van graven (inclusief grafonderhoud); • Het begraven; • De algemene kosten voor het in stand houden (groenbeheer) van de gemeentelijke begraafplaatsen.
Lijkbezorgingrechten
2025 199.201 0 199.201
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Overige toe te rekenen kosten Totale kosten
141.305 0 340.506
Opbrengst heffingen Totale opbrengsten
186.355 186.355
Verschil Dekkingspercentage
154.151 55%
Programmabegroting 2025
2026
2027
2028
151.355
151.355
151.355
151.355
2.4 Onroerende zaakbelastingen (OZB) Onder de naam onroerende zaakbelastingen kunnen een drietal belastingen worden geheven; ▪ een belasting voor eigenaren van woningen; ▪ een belasting voor eigenaren van niet-woningen; ▪ een belasting voor gebruikers van niet-woningen.
Kerncijfers en areaal De kerncijfers bestaan hoofdzakelijk uit het aantal meerjarige rechten op graven, het aantal begravingen en bijzettingen per jaar en het aantal onderhoudsrechten op graven en dergelijke. Kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten Kosten Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten
2025
Belastingplichtigen en heffingsgrondslag Onroerende zaakbelasting wordt geheven van eigenaren van woningen en van eigenaren van niet-woningen. De heffing van OZB van gebruikers van niet-woningen is in Heiloo per 2022 afgeschaft. Daarbij is de opbrengst van de gebruikersbelasting opgenomen in de OZB opbrengst van eigenaren van niet-woningen. De onroerende zaakbelastingen voor het eigendom van woningen en niet-woningen worden geheven van degene die op 1 januari van het belastingjaar in het Kadaster bekend staat als de zakelijk gerechtigde van de onroerende zaak. De hoogte van de aanslag 2025 is afhankelijk van de WOZ-waarde op de waardepeildatum. Dit betreft de verkoopwaarde van de onroerende zaak per 1 januari van het jaar voorafgaand aan het belastingjaar, in dit geval 1 januari 2024. Deze waarde, vermenigvuldigd met een percentage daarvan (het tarief) vormt het aanslagbedrag OZB. De waarde van de 66
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
onroerende zaken wordt bepaald en vastgesteld onder het regime van de Wet WOZ.
grondwaterpeil. Doorbelast worden de kosten van riool inclusief omslagrente, personeel, overhead en BTW. Er vindt geen doorbelasting plaats van straatreiniging, onkruidbestrijding en beschoeiingen. In het in juni 2023 aangenomen Programma Water en Riolering (PWR) is opgenomen dat baggeren voor 50% wordt doorbelast. Deze kosten houden meer dan zijdelings verband met de taken waarvoor de rioolheffing wordt ingesteld. Door te baggeren blijft het riool schoner.
Kerncijfers, waardeontwikkeling en areaal De kerncijfers voor de bepaling van de te verwachten opbrengst van de onroerende zaakbelastingen betreffen het aantal woningen, het aantal niet-woningen, de totaalwaarde van de woningen, de totaalwaarde van de niet-woningen en de vrijstellingen.
Belastingplichtigen en heffingsgrondslag Rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een object van waaruit direct of indirect water wordt afgevoerd op de gemeentelijke riolering. De heffingsgrondslag voor de rioolheffing heeft een relatie met het afgevoerde water dat vanuit het object wordt afgevoerd.
Opbrengsten De OZB tariefstijging voor de categorie woningen bedraagt 20,4%. Dit volgt uit de in de kadernota opgenomen toepassing van het landelijk gemiddelde OZB tarief 2024 van 0,0909%. Voor de categorie niet-woningen wordt niet aangesloten bij het landelijk gemiddelde tarief 2024 omdat dit een tariefstijging van 76% tot gevolg zou hebben. Voor niet-woningen wordt dezelfde procentuele tariefstijging toegepast van 20,4% zoals dat geldt voor woningen, dit resulteert in een OZB tarief voor niet-woningen van 0,38207%.
Als gedurende het boekjaar sprake is van overdekking (meer werkelijke opbrengsten dan toegerekende kosten) wordt het meerdere in de egalisatievoorziening gestort. Daarentegen wordt bij een onderdekking (meer toegerekende kosten dan werkelijke opbrengsten) het verschil aan de egalisatievoorziening onttrokken.
De OZB inkomsten als gevolg van nieuwbouw zijn gebaseerd op de meerjarenprognose grondexploitaties en bedragen circa € 102.000.
Kerncijfers (areaal) In de berekening van de opbrengst wordt uitgegaan van 11.311 eenheden.
Rekening houdend met de hierboven benoemde uitgangspunten worden de begrote opbrengsten exclusief areaaluitbreiding als volgt Bedragen in € x 1000
Eigenaren nietwoningen Eigenaren woningen Totaal OZB
2025
2026
2027
Tarieven Er is sprake van een gedifferentieerd tarievenstelsel waarbij 300 m3 waterverbruik het uitgangspunt vormt voor het basistarief. Veruit de meeste woningen vallen onder deze eerste eenheid. Verder is er sprake van een tarief voor afgevoerd afvalwater van: - 300 tot 500 kubieke meters; - 500 tot 1000 kubieke meters; - 1000 tot 2000 kubieke meters; - meer dan 2000 kubieke meters; - elke extra 1000 kubieke meters boven de 2000.
2028
1.572
1.572
1.572
1.572
5.289 6.861
5.289 6.861
5.289 6.861
5.289 6.861
2.5 Rioolheffing Doel van de rioolheffing is om de kosten te dekken met betrekking tot de afvoer van afvalwater, hemelwater en het beheer van het
Programmabegroting 2025
67
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Door de keuze van een spaarvoorziening voor duurzame financiering dienen de in PWR opgenomen tarieven onder toepassing van jaarlijkse indexatie gevolgd te worden. Voor 2025 leidt tot een basistarief van € 222. Opbrengsten Rekening houdend met een gelijkblijvend areaal zoals genoemd bij de kerncijfers en een positief blijvende voorziening worden de opbrengsten voor 2025 tot en met 2028 als volgt geraamd: 2025 Rioolheffing
2026
2027
2028
2.646.000 2.788.000 2.909.000 3.040.000
Kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld riool, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten
2025 1.551.000 5.000 1.546.000
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Doorberekening baggerkosten Extra rente (1,0%) BTW Dotatie dubieuze debiteuren Storting in voorziening Totale kosten
354.000 8.418 139.583 224.000 26.010 298.572 2.596.583
Opbrengst heffingen Kwijtschelding Totale opbrengsten
2.646.000 -70.000 2.576.000
Dekkingspercentage
100%
2.6 Toeristenbelasting Belastingplichtigen en heffingsgrondslag De toeristenbelasting wordt geheven voor het tegen betaling overnachten in de gemeente door personen die geen inwoner van de gemeente zijn. De belasting wordt geheven van degene die gelegenheid tot nachtverblijf biedt. De aanslagoplegging voor de toeristenbelasting vindt na afloop van het belastingjaar plaats, op basis van de ingediende aangiften.
Programmabegroting 2025
68
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Kerncijfers en areaal Sinds een aantal jaren is het aanbieden van verblijf via internet aanzienlijk toegenomen. In de uitvoering van de toeristenbelasting wordt periodiek gecontroleerd op de juistheid en volledigheid van de gevoerde verblijfsadministraties door de aanbieders van verblijf.
2.8 Leges Belastingplichtigen en heffingsgrondslag Leges kunnen worden geheven voor van gemeentewege verleende diensten. De diverse diensten waarvoor leges zijn verschuldigd zijn opgenomen in de tarieventabel behorende bij de legesverordening.
Opbrengsten Rekening houdend met het bovengenoemde worden de begrote opbrengsten voor 2025 tot en met 2028 als volgt geraamd:
Kosten en opbrengsten De opbrengsten betreffen de verwachte inkomsten in 2025, zoals opgenomen in het financieel systeem. De kosten bestaan uit verschillende componenten: - de directe kosten die aan het product zijn te relateren\ (bijvoorbeeld afdracht aan Rijk voor een geleverd paspoort); - de directe apparaatskosten (de salarislasten van het personeel dat direct aan het product werkt); - de toegerekende overhead. Door de berekende kosten af te zetten tegen de begrote opbrengsten, kan de kostendekkendheid worden bepaald.
Toeristenbelasting
2025
2026
2027
2028
55.000
55.000
55.000
55.000
Tarief Aan de raad wordt net als voorgaande jaren een apart besluit voorgelegd om de verordening en daarmee het tarief toeristenbelasting 2025 vast te stellen.
Kostendekkendheid en transparantie De legestarieventabel is in 2024 geactualiseerd en waar mogelijk geharmoniseerd voor de BUCH-gemeenten. Dit heeft geleid tot een uniforme tarieventabel. Verder is een onderzoek uitgevoerd naar de kostenonderbouwing voor de gezamenlijke BUCH-gemeenten.
2.7 Bedrijven investeringszone (BIZ) In 2021 is op initiatief van de ondernemers in het stationscentrum in Heiloo een bedrijveninvesteringszone ingevoerd. De gemeente faciliteert de BIZ-organisatie door de BIZ-bijdragen te innen. Door de invoering van de BIZ-belasting met een tarief van € 420,00 per jaar worden belastingopbrengsten gegenereerd met een omvang van € 19.000. De opbrengst wordt, na aftrek van de perceptiekosten, in de vorm van een subsidie uitgekeerd aan de BIZ vereniging die de activiteiten namens de ondernemers uitvoert. De ondernemers bepalen zelf de activiteiten. De gemeenteraad moet wel instemmen en toetsen op het algemeen belang in de openbare ruimte.
Programmabegroting 2025
Landelijk zijn de leges verdeeld in 3 hoofdstukken. Alle hoofdstukken tezamen mogen uiteindelijk maximaal 100% kostendekkend zijn. Verdere uitwerking hiervan is per hoofdstuk en onderverdeling in paragrafen opgenomen in het onder 3.2 weergegeven overzicht
69
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
3 Overzichten 3.1 Opbrengstenoverzicht In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de geraamde opbrengsten 2024-2028, afgerond op duizendtallen. Grootboeknummer
Omschrijving
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Begroot 2028
6020010
Rijbewijzen
103.000
106.000
131.000
150.000
150.000
6020020
Burgerlijke stand
16.000
21.000
21.000
21.000
21.000
6020030
Reisdocumenten
283.000
312.000
358.000
390.000
390.000
6020050
Diverse leges
19.000
10.000
10.000
10.000
10.000
6020070
Naturalisaties
13.000
13.000
13.000
13.000
13.000
6020080
Verklaring omtrent gedrag
3.000
4.000
4.000
4.000
4.000
6120060
Leges titel 1
4.000
4.000
4.000
4.000
4.000
6330100
Marktgelden
34.000
34.000
34.000
34.000
34.000
6330000
Bedrijven investeringszone stationsgebied
6830500
Leges omgevingsvergunningen
19.000 847.000
19.000 584.000
19.000 1.557.000
19.000 815.000
19.000 815.000
6570400
Evenementen, feesten, kermis
2.000
2.000
2.000
2.000
2.000
6720100
Rioolheffing
2.495.000
2.646.000
2.778.000
2.909.000
3.040.000
6730100
Afvalstoffenheffing
6660400
Gehandicaptenparkeerkaarten
3.313.000 7.000
3.313.000 15.000
3.313.000 15.000
3.313.000 15.000
3.313.000 15.000
6810100
Bestemmingsplannen
10.000
2.000
2.000
2.000
2.000
6750100
Grafrechten
151.000
151.000
151.000
151.000
151.000
6061100
OZB woningen
4.393.000
5.289.000
5289.000
5289.000
5289.000
6062100
OZB eigenaren bedrijven
1.305.000
1.572.000
1.572.000
1.572.000
1.572.000
6340200
Toeristenbelasting
55.000
55.000
55.000
55.000
55.000
Programmabegroting 2025
70
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
3.2 Kostendekkendheid leges De legestarieventabel is verdeeld in 3 hoofdstukken. De afzonderlijke hoofdstukken zijn onderverdeeld in verschillende paragrafen.
Leges kostendekkendheid begroting 2025
1.1
1.5
Burgerlijke stand Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart Rijbewijzen Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens Bestuursstukken
1.6
Vastgoedinformatie
1.7
Overige publiekszaken
1.8
Gemeentearchief
1.9
Bijzondere wetten
1.10
Diversen
1.2 1.3 1.4
Hoofdstuk 1 betreft leges voor algemene dienstverlening, zoals aanvragen voor rijbewijzen, reisdocumenten en uittreksels. Hoofdstuk 2 betreft leges voor dienstverlening in het kader van de Omgevingswet. De Omgevingswet bundelt wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, erfgoed, milieu, natuur en water. Hoofdstuk 3 betreft dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn. Dit betreffen leges voor de behandeling van aanvragen van vergunningen ten behoeve van dienstverrichters of dienstverleners. De leges mogen “overall” op het niveau van de gehele verordening maximaal 100% kostendekkend zijn. Dit betekent dat (met uitzondering van hoofdstuk 3) een onderdekking op het ene hoofdstuk gecompenseerd mag worden met een overdekking op een ander hoofdstuk. De volgende tabel geeft de kostendekkendheid van de leges in Heiloo weer:
Programmabegroting 2025
Directe kosten
Loonkosten
Overhead
Opbrengst
kostendekkendheid
Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening
Totaal hoofdstuk 1:
8.059
20.054
15.013
21.066
48,85%
161.935
105.573
79.048
311.894
90,00%
26.602
52.108
39.013
106.479
90,45%
5.558
4.159
6.784
69,82%
1.868
1.758
1.315
3.803
76,98%
3.500
47.045
33.669
151.039
179,36%
3.016
2.005
3.326
66,24%
235.112
174.222
604.391
98,87%
11.398
6.975
25.324
137,83%
190.866
116.804
499.027
127,61%
201.964
Hoofdstuk 2 Omgvevingswet 2.1
Algemene bepalingen
2.2
Voorfase
2.3
Activiteiten met betrekking tot bouwwerken
83.380
2.5
Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed Milieubelastende activiteiten
2.6
Lozingsactiviteiten
2.7
Aanlegactiviteiten
13.245
8.106
5.757
26,96%
2.8
Overige activiteiten
4.182
2.559
1.818
26,97%
2.9
Maatwerkvoorschriften bij bouwactiviteiten
2.10
Gelijkwaardigheid
2.11
Overige tarieven
2.12
Modaliteiten
98.035
59.994
49.989
31,63%
2.13
Vermindering
2.14
Teruggaaf
2.4
Totaal hoofdstuk 2:
83.380
483
299
318.209
194.737
581.915
97,58%
3.863
2.460
3.412
53,96%
10.974
6.989
1.580
8,80%
469
299
330
43,02%
Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn 3.1
Horeca
3.2
Seksbedrijven
3.3
Winkeltijdenwet
3.4
Organiseren evenement of markt
3.5
Standplaatsen
3.6
Huisvestingswet 2014
3.7
In dit hoofdstuk niet benoemd besluit
1.260
885
1.225
57,11%
Totaal hoofdstuk 3:
16.566
10.633
6.547
24,07%
569.887
379.592
1.192.853
96,60%
Totaal
285.345
71
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Kwijtscheldingsbeleid Voor de afvalstoffen- en rioolheffing bestaat de mogelijkheid om op basis van het “Besluit kwijtschelding gemeentelijke belastingen Heiloo 2025” een kwijtscheldingsverzoek in te dienen. In Heiloo wordt bij de kwijtschelding afgeweken van de normen zoals deze zijn opgenomen in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Hierin zijn in artikel 16, tweede lid, onderdelen a en b, de kosten van bestaan gesteld op 90% van de bijstandsnorm. Heiloo gaat echter uit van de meest ruime, de zogenaamde 100% norm. Dit houdt in, dat kwijtschelding wordt verleend aan belastingschuldigen die een inkomen hebben dat op of onder 100 procent van de landelijk geldende bijstandsnorm ligt. De kwijtschelding wordt opgevangen binnen de kostendekking van met name afvalstoffenen rioolheffing.
4 Lokale lastendruk De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) bijgehouden. De lokale lastendruk (2024) in Heiloo bedraagt gemiddeld voor een: - éénpersoonshuishouden met eigen woning € 891, in 2023 was dat € 831 en in 2022 was dat € 810; - meerpersoonshuishouden met eigen woning € 1.023, in 2023 was dat € 955 en in 2022 was dat € 945; - éénpersoonshuishouden met een huurwoning € 432, in 2023 was dat € 409 en in 2022 was dat € 401; - meerpersoonshuishouden met een huurwoning € 564, in 2023 was dat € 532 en in 2022 was dat € 435.
Kwijtschelding wordt zoveel mogelijk automatisch verleend. Dit gebeurt middels een automatische koppeling met landelijke inkomens- en vermogensgegevens door het Inlichtingenbureau met belastingplichtigen die hiervoor toestemming hebben gegeven.
Woonlasten 2024 en rangnummers Landelijk De gemeentelijke woonlasten voor huishoudens met een koopwoning en een huurwoning zijn door het COELO in beeld gebracht en in een landelijke ranglijst opgenomen.
Kerncijfers Naast de toegekende gehele kwijtschelding bestaat er een variatie in gedeeltelijk toegekende verzoeken waarbij een percentage van de aanslag wordt kwijtgescholden. Om deze reden wordt niet uitgegaan van het totale aantal toekenningen maar van de bedragen kwijtschelding riool- en afvalstoffenheffing.
Heiloo bezet in de landelijke ranglijst van gemeentelijke woonlasten 2024 de volgende plaatsen: - meerpersoonshuishouden met een eigen woning, plaats 215, In 2023 was dat plaats 187 en in 2022 was dat plaats 217; - meerpersoonshuishouden met een huurwoning plaats 262, in 2023 was dat 266 en in 2022 was dat plaats 284. De gemeente op nummer 1 van de ranglijst heeft de laagste woonlasten, de gemeente op nummer 352 de hoogste.
Rekening houdend met een gelijkblijvend aantal toekenningen worden de uitgaven voor 2025 tot en met 2028 als volgt geraamd:
Kwijtschelding riool Kwijtschelding afval
Programmabegroting 2025
2025
2026
2027
2028
50.000 68.000
50.000 68.000
50.000 68.000
50.000 68.000
Wat de plaatsen op de landelijke ranglijst worden in 2025, hangt naast de hoogte van de tarieven in Heiloo, mede af van de ontwikkelingen elders in Nederland.
72
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Benchmark woonlasten Noord-Holland 2024 De benchmark beoogt door middel van vergelijking van de tarieven en de gemeentelijke woonlasten op provinciaal niveau, de informatievoorziening over de ontwikkeling van de lokale lasten te bevorderen. De benchmark vergelijkt binnen een provincie de hoogte van de gemeentelijke woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning. De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing minus een eventuele heffingskorting.
Ontwikkeling woonlasten Heiloo In het overzicht hieronder is de ontwikkeling van de tarieven Heiloo 2022 - 2024 weergegeven van de belasting en heffingen waarop de lokale lastendruk is gebaseerd. Tevens zijn in het overzicht de gemiddelde landelijke tarieven en de posities per jaar op de landelijke ranglijst opgenomen.
In de ‘benchmark woonlasten Noord-Holland 2024’ zijn 44 gemeenten betrokken. De gemeente op plaats 1 kent met € 798 de laagste gemiddelde woonlasten en de gemeente op plaats 44 de hoogste met € 1.988. De gemiddelde woonlasten in Noord-Holland bedragen € 1.008, het landelijke gemiddelde bedraagt € 994.
Ontwikkeling tarieven
Heiloo 2022
Heiloo 2023
Heiloo 2024
NL-gem. 2024
OZB (woningen)
0,08631%
0,07275%
0,0755%
0,0909%
Afval (meerpers.-.huish.)
€ 346
€ 341
€ 350
€ 346
Riool (huishouden)
€ 187
€ 206
€ 221
€ 225
Woonlasten (meerpers.-.hh)
€ 945
€ 955
€ 1.023
€ 994
Ranglijst
217
187
215
In de provinciale benchmark 2024 neemt Heiloo met gemiddelde woonlasten van € 1.023 voor een meerpersoonshuishouden de 23ste plaats in. In 2023 was dat met een lokale lastendruk van € 955 plaats 20. In de benchmark 2024 hieronder, is de positie van Heiloo met een pijl aangegeven.
Programmabegroting 2025
73
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Onderstaande tabel bevat de tarieven van de belasting en heffingen waarop de lokale lastendruk is gebaseerd in de BUCH verband. De bedragen met een * zijn samengesteld uit een vast en variabel deel. 2024 Gemeente
Tarief OZB
*Afvalstoffenheffing 1 pers huishouden
*Afvalstoffenheffing meerpers huish.
Rioolheffing
Heiloo
0,0755%
€ 221
€ 350
€ 217
Bergen
0,0894%
€ 265
€ 362
€ 201
Uitgeest
0,1165%
€ 239
€ 208
Castricum
0,0699%
€ 234
€ 364 2 pers. hh € 268 > 2 pers. hh € 319 € 346
€ 217
0,0909% € 279 € 225** Landelijk * basistarief + € 50 (m.pers.hh) of € 30 (1pers.hh) voor ledigingen container of inworpen afvalzakken ** betreft tarief meer-persoons huishouden. Tarief één-pers. huishouden landelijk bedraagt € 210
Programmabegroting 2025
74
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
PARAGRAAF B: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT 1. Aanleiding en achtergrond De risico’s met betrekking tot gemeente Heiloo zijn inzichtelijk gemaakt waardoor we inzicht hebben in de risico's. Dit stelt ons in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Dit zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze gemeente. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend.
Overige risico's
27.751.411
Totaal
40.573.411
Programmabegroting 2025
R93
R619 R470 R544 R577
R629 R103
Risicoprofiel 12.822.000
Kans
R479
2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Door de domeinen zijn de risico's in beeld gebracht. In dit overzicht worden de 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit.
Totaal grote risico's
Tabel 1: Belangrijkste financiële risico's Risiconummer Risico
R459 R543
75
Meerkosten aansluiting A9 door vertraging en prijsstijgingen Als gevolg van schaarste in grondstoffen wordt het risico gelopen dat projecten uitlopen of duurder worden. Jeugd: Geconstateerde budgetoverschrijding 1e halfjaar 2024 is structureel Tegenvallende algemene uitkering IKC Zandzoom duurder door stijging prijzen grondstoffen. ZZ Meer interne en externe uren benodigd ook na goedgekeurd bestemmingsplan, waardoor de plankosten hoger uitvallen Hogere uitgaven programma kosten ZZ De AOK’s kennen een vaste exploitatiebijdrage. Als de werkelijke kosten toenemen, kunnen deze niet achteraf worden verhoogd en kan de gemeente de meerkosten niet verhalen. Jeugd: Dure cliënt Reconstructie Vennewatersweg wordt duurder als gevolg van prijsstijgingen.
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
Invloed
70%
Financieel gevolg max.€ 4.700.000
70%
max.€ 2.100.000
13.14%
50%
max.€ 1.100.000
4.92%
50% 50%
max.€ 772.000 max.€ 750.000
3.45% 3.32%
25%
max.€ 1.000.000
2.93%
50% 25%
max.€ 500.000 max.€ 1.000.000
2.82% 2.59%
50% 50%
max.€ 400.000 max.€ 500.000
2.24% 2.24%
…
29.45%
Op basis van de ingevoerde risico's is een Monte Carlo simulatie uitgevoerd. Dit wordt gedaan omdat het reserveren van het maximale bedrag ongewenst is. De risico’s treden immers niet allemaal tegelijk op in hun maximale omvang. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s en de verticale as geeft aan hoe groot de kans (%) is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen.
Programmabegroting 2025
Uit de volgende tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een afgerond bedrag van € 8.354.395 (benodigde weerstandscapaciteit). Benodigde weerstandscapaciteit bij
76
Percentage
Bedrag
5%
€ 2.590.672
10%
€ 3.064.336
15%
€ 3.420.662
20%
€ 3.736.010
25%
€ 4.026.429
30%
€ 4.315.074
35%
€ 4.594.191
40%
€ 4.865.916
45%
€ 5.147.210
50%
€ 5.430.900
55%
€ 5.721.997
60%
€ 6.026.879
65%
€ 6.353.012
70%
€ 6.676.112
75%
€ 7.021.343
80%
€ 7.398.818
85%
€ 7.829.872
90%
€ 8.354.395
95%
€ 9.096.531
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Daarnaast moet rekening worden gehouden met de risico’s die door de verschillende gemeenschappelijke regelingen in hun eigen P&C documenten in beeld zijn gebracht. Het gaat om de volgende GR-en en risicobedragen: Risico's GR-en Werkorganisatie de BUCH
46.000
Totaal
422.000
Werkorganisatie BUCH en GR-en Totaal
Bestemmingsreserves Alleen de bestemmingsreserve grote projecten wordt bij Heiloo meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit.
Risicobedrag 376.000
Zaffier
Benodigde weerstandscapaciteit Gemeente Heiloo
Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.
Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit • De onbenutte belastingcapaciteit is de mate waarin de OZBbelasting maximaal verhoogd kan worden. Dit wordt berekend aan de hand van het berekende tarief dat gehanteerd moet worden als men een artikel 212 gemeente zou worden wat als redelijk peil (OZB) gepubliceerd wordt in de meicirculaire. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Heiloo en het percentage artikel 12 is de onbenutte belastingcapaciteit. Per saldo is sprake van een onbenutte belastingcapaciteit van € 4.728.000. • Voor riool en afval is een kostendekkendheid van 100% en levert geen verdere onbenutte belastingcapaciteit op.
8.354.395 422.000 8.776.395
De benodigde weerstandscapaciteit inclusief de GR-en bedraagt: € 8.776.395 3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien
Ad. III Post onvoorzien Conform de financiële verordening van Heiloo is een post van € 10.000,- opgenomen. Deze post kan via een raads- of college begrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.
Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves.
Programmabegroting 2025
77
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Totale weerstandscapaciteit Het totaal van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel: Verwachte stand per 1 januari:Tabel 4: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Algemene reserve Reserve grote projecten
De onderstaande normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio.
Tabel 5: Weerstandsnorm Waarderingscijfer Ratio A >2,0 B 1,4-2,0 C 1,0-1,4 D 0,8-1,0 E 0,6-0,8 F <0,6
Startcapaciteit in € 10.488.359 2.449.724
Onbenutte belastingcapaciteit *)
4.728.000
Post onvoorzien Totale weerstandscapaciteit
10.000 17.676.083
Betekenis Uitstekend ruim voldoende Voldoende Matig onvoldoende ruim onvoldoende
Het ratio valt in klasse B. Dit duidt op een voldoende weerstandsvermogen en zit boven de streefwaarde van 1,20. De ratio is gedaald ten opzichte van de jaarrekening 2023 (1,85). De risico’s zijn gedaald in vergelijking met de jaarrekening, maar de reservepositie is ook gedaald.
*) In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. Exclusief de onbenutte belastingcapaciteit bedraagt de beschikbare weerstandscapaciteit € 12.948.083. 4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsratio. Ratio = Beschikbare weerstandscap. = Benodigde weerstandscap.
Programmabegroting 2025
€ 12,948 mln = 1,48 € 8,776 mln
78
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.
Hieronder worden de uitkomsten van de kengetallen gepresenteerd: Kengetallen 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Gemeentelijke belastingcapaciteit
De provincie als financieel toezichthouder heeft zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en is hiermee geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol. In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond:
Programmabegroting 2025
79
Realisatie
Begroting
2023 2024 2025 2026 2027 2028 32,9% 42,7% 73,2% 81,5% 109,5% 103,3% 31,8% 41,7% 72,3% 80,6% 108,5% 102,2% 29,5% 28,7% 28,2% 26,2% 3,4% 3,2% 4,3% 3,5% 1,1% 7,2% -2,2% -3,2% 101,1% 99,5% 97,9% 98,5%
•
De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuld geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Als gevolg van het toenemen van de vaste schulden laat het meerjarenperspectief van de netto schuldquote een stijging zien. De netto schuldquote valt in categorie B.
•
Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat uit reserves en het verwachte begrotingsresultaat. De solvabiliteitsratio neemt af door afname van het eigen
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
18,3% 1,9% -5,6% 99,2%
…
16,8% -0,7% -5,6% 99,9%
vermogen en het verwachte negatieve begrotingsresultaat. Dit kengetal valt in categorie C. •
Het kengetal structurele exploitatieruimte structurele exploitatieruimte vergelijkt de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten (bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de onroerendezaakbelasting) toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder personeelslasten, kapitaallasten en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen) te dekken. Voor Heiloo is de structurele exploitatieruimte vanaf 2025 negatief. Deze valt in categorie C.
Programmabegroting 2025
80
•
De gemeente Heiloo heeft de afgelopen jaren voorspoedig aan de grondexploitatieprojecten kunnen werken. Het project Zuiderloo is inmiddels in een vergevorderd stadium en ook de gronduitgifte in Boelermeer heeft laten zien dat hier een duidelijke markt voor bestaat. Het risico van de grondexploitaties is klein. Het kengetal blijft ruim in categorie A.
•
Voor de berekening van de belastingcapaciteit wordt vanaf 2022 uitgegaan van een meerpersoonshuishouden met eigen woning. De belastingcapaciteit is voor 2025 en verder onder het landelijk gemiddelde uitgekomen. De (gemiddelde) woonlasten van een meerpersoonshuishouden bedragen in Heiloo in 2025 € 973 ten opzichte van € 994 als landelijk gemiddelde.
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk onderdeel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente.
nog vast te stellen beleidsplan wegbeheer 2024-2033 gaat hier verder op in. Het wegenbeleidsplan in Heiloo is er daarnaast op gericht om achterstallig onderhoud dat leidt tot kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties direct op te pakken dan wel niet te laten optreden door hier tijdig op te acteren. Om deze reden wordt er geen voorziening gevormd op basis van art 44 lid1a BBV.
a. Wegen Aan het wegbeheer wordt inhoud gegeven door regulier onderhoud en de reconstructies vanuit het vastgestelde Beleidsplan wegbeheer. Reconstructies van wegen vinden, voor zover mogelijk, zoveel mogelijk plaats gelijktijdig met rioolvervanging en verkeersreconstructies. Daarnaast wordt bij de programmering rekening gehouden met grote infrastructurele projecten binnen de gemeente Heiloo. Recent is aan de hand van een nieuwe kwaliteitsopname het beleidsplan wegbeheer geactualiseerd voor de planperiode 2024-2033. Vaststelling vindt plaats in het vierde kwartaal van 2024.
b. Kunstwerken Onderhoud aan civieltechnische kunstwerken wordt niet tot wegonderhoud gerekend. Voor dit onderdeel is een apart jaarlijks investeringsbudget beschikbaar en dit wordt ingezet naar aanleiding van behoefte die blijkt uit meldingen en inspecties. In 2023 heeft een instandhoudingsinspectie van alle kunstwerken plaats gevonden. Op basis van deze inspectie wordt het meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd voor de planperiode 2024-2033. In dit meerjarenonderhoudsplan wordt een geactualiseerde beheerplanning vastgesteld en waar nodig ook investeringen voor noodzakelijke vervangingen. Vaststelling vindt plaats in het vierde kwartaal van 2024.
Binnen wegbeheer is er altijd sprake van een bepaalde mate van areaal dat de classificatie ‘onvoldoende’ krijgt. Het CROW adviseert hierin een bandbreedte van 4 tot 9%. Heiloo zit op dit moment van met 11% iets buiten deze bandbreedte en heeft dan ook de doelstelling om binnen de komende planperiode het percentage van de classificatie ‘onvoldoende’ te laten dalen. Met het geprogrammeerde onderhoud en de grootschalige investeringen (Vennewatersweg, Oosterzijweg, Zevenhuizerlaan, Zeeweg/Stationsweg en de omvorming van asfaltfietspaden naar beton) is de verwachting dat deze bandbreedte benaderd wordt. Het
Programmabegroting 2025
c. Riolering In 2023 is het Programma Water en Riolering (PWR) vastgesteld. Dit heeft een looptijd van 2023 tot en met 2026 binnen de kaders van de Leidraad Riolering (Stichting Rioned), wetgeving op het gebied van de Wet milieubeheer en aan de hand van uitgevoerde inspecties. Met het opstellen van een PWR is ook de relatie gelegd met de omgevingswet. De beschrijving is hierbij meer afgestemd op het proces van omgevingsvisie, omgevingsprogramma,
81
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
omgevingsplannen. Het PWR omvat onder meer het overzicht van onderhoudswerkzaamheden, onderzoeken en aanleg van nieuwe riolering voor de looptijd van het plan. Een onderdeel van het plan is toetsing op kostendekkendheid over een periode van 60 jaar.
natuurvriendelijke oevers bijdraagt aan de visstand en de biodiversiteit van het stedelijk water. e. Groen en spelen Net als bij de onderdelen wegen en riolering, wordt ook aan het groenbeheer door middel van een beheerprogramma inhoud gegeven. Dit groenbeheerprogramma wordt gevoed met de uitgangspunten uit het Groenbeleidsplan Heiloo. In het derde kwartaal van 2024 is het nieuwe Groenbeleidsplan Heiloo vastgesteld. In navolging van het nieuwe Groenbeleidsplan wordt in 2025 het groenbeheerplan geactualiseerd.
Binnen dit PWR is nadrukkelijk aandacht besteed aan belangrijke nieuwe beleidsontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, de invoering van de omgevingswet en de overstap naar risico gestuurd beheer. Naast het reguliere rioolbeheer zijn we met de andere waterkwaliteit- en kwantiteitbeheerders (regiogemeenten en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) op zoek naar financiële en technische optimalisatie van het rioolbeheer en daaraan rakende beleidsvelden zoals water en klimaat. Dit doen we door gemeenschappelijke studies binnen het samenwerkingsverband.
Naar aanleiding van het bomenbeleid werken we jaarlijks de lijst met te beschermen monumentale en beeldbepalende bomen op openbaar en particulier terrein bij. Risico- en attentiebomen worden 1 keer per jaar gecontroleerd. Conform het Handboek bomen voor laan- en straatbomen wordt 1 keer per 3 jaar een BVC uitgevoerd.
d. Water Met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in het kader van het Regionaal Waterplan. De hoofdthema’s waar het waterplan zich op richt zijn: veiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; en duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water. De relatie tussen water en ruimtelijke ordening zal bij deze thema’s aan de orde komen. Het Waterplan vormt een beleidsmatig kader voor diverse onderliggende plannen zoals het Baggerplan en het PWR en bevat een pakket aan maatregelen.
Voor de speelruimtes in Heiloo is in juni 2020 het uitvoeringsplan speelruimtes 2020-2024 door het college vastgesteld. Hierin is gekozen voor instandhouding van de huidige speelplekken. Het uitvoeringsplan speelruimtes wordt eind 2024 geactualiseerd. f. Accommodaties In 2019 is een actualisatie uitgevoerd. De geactualiseerde MJOP’s (meerjarenonderhoudsplannen) zijn geïmplementeerd in één uniform beheersysteem, te weten O-Prognose. Met dit beheersysteem kunnen we de jaarlijks benodigde middelen voor het beheer en onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen berekenen. Aan de hand van de opgestelde meerjarenonderhoudsplannen voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen zijn rapporten uitgedraaid met de totalen per jaar per gebouw voor de komende 10 jaren.
De afgelopen jaren is circa 4 km natuurvriendelijke oevers aangelegd. Onderzoek heeft aangetoond dat de aanleg van
Programmabegroting 2025
82
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
g. Openbare verlichting In 2023 is een nieuw beleidsplan openbare verlichting vastgesteld.. Binnen dit beleidsplan is aan de hand van de areaalgegevens (kwantiteit en kwaliteit) een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte voor de komende planperiode.
Bij alle grootschalige vervangingen van lichtmasten worden LEDarmaturen en dimmers aangebracht. Hierdoor besparen we op de energiekosten. Op deze manier dragen wij bij aan de doelstelling uit het Energieakkoord. In de tabel op de volgende pagina staat een overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtpunten.
Programmabegroting 2025
83
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
BIJLAGE 1: Tabel onderhoud kapitaalgoederen Heiloo Beheers- en onderhoudspla nnen / Looptijd plannen
Financiële consequenties conform plannen
Ramingen t.l.v. Ramingen volledig exploitatie / en reëel in voorzieningen** begroting?**
Is sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?***
Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH?***
Categorie*
Beleidskaders
Gewenst kwaliteitsniveau
Wegen (incl. kunstwerken en verlichting)
Beleidsplan wegbeheer 2018-2022 (Beleidsplan wegbeheer 2024-2033 in procedure)
basis
2018-2022 (2024-2033)
ja
exploitatie
ja
ja, maar wordt ingelopen
ja
basis
2020-2024 (2024-2033)
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Meerjarenprogramma kunstwerken 2020 2024 (Meerjarenprogramma 2024-2033 in procedure) Beleidsplan Openbare Verlichting 2023-2032 PWR 2023-2026
Riolering
Water
Groen (incl. sportfaciliteiten)
Regionaal Waterplan Bergen, Castricum en Heiloo Groenbeleidsplan Heiloo 2012 - 2022 en Nota bomenbeleid 2008. Groenbeheerplan 2021-2023.
basis
2023-2032
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
'Streefbeelden kwaliteit vrijvervalriolen'
2023-2026
ja
exploitatie en voorziening
ja
nee
n.v.t.
basis
2012-2017
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
basis
2021-2023
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Spelen
Uitvoeringsplan speelruimte 2020-2024
basis
2020-2024
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Gebouwen (incl. onderwijs)
MJOP 2020-2030
basis
2020-2030
ja
exploitatie en voorziening
ja
nee
n.v.t.
* De genoemde categorieën zijn de kapitaalgoederen welke conform artikel 12 lid 1 van de Besluit begroting en verantwoording (BBV) minimaal dienen te worden opgenomen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De gemeente kan naar haar eigen inzicht / wens een verdere onderverdeling maken naar meerdere categorieën. ** Indien de ramingen in de exploitatie conform plannen zijn en volledig en reëel zijn opgenomen in de begroting, is het voldoende om onder het algemene deel van de paragraaf dit in één zin te vermelden. Deze twee kolommen kunnen dan achterwege blijven. *** Wanneer sprake is van achterstallig onderhoud, dient dit in de paragraaf vermeld te worden (inclusief in hoeverre er toereikende voorzieningen / reserves aanwezig zijn om deze achterstand weg te werken). Als er geen achterstallig onderhoud is, kunnen de laatste twee kolommen ook achterwege blijven.
Programmabegroting 2025
84
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
PARAGRAAF D: FINANCIERING
1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de toekomstige financieringsbehoefte en komt de bijbehorende renteverwachting aan bod. Hierbij wordt ingegaan op de balansprognose en het verwachte EMU-saldo. Ten slotte worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld. 2.
Financiering
2.1 Marktontwikkelingen en rentevisie Rentevisie: De rentevisie van de gemeente is gebaseerd op de rentevisie van de Bank Nederlandse Gemeenten: “ We verwachten dat de inflatie in 2024 daalt naar 2,8% en daarna geleidelijk verder omlaag gaat naar iets onder de 2,6% in 2026. We verwachten dat het depositotarief eind 2024 uitkomt op 3,25% en dat dit verder zal dalen in het komende jaar. De lange rentetarieven dalen naar verwachting naar 2,25% eind dit jaar naar 2% eind 2025. Overzicht ontwikkeling Nederland 10 jaar staatslening (link)
Programmabegroting 2025
85
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
2.2 Renteschema De aanbeveling van de BBV is om via het zogenaamde renteschema het renteresultaat op het taakveld treasury inzichtelijk te maken. Renteschema conform Notitie Rente
a b
2025
(bedragen x € 1.000) De externe rentelasten over de korte en lange financiering
-/-
1
-/-
0
+
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1 Rente over eigen vermogen d2 Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
f
Renteresultaat op het taakveld Treasury
Programmabegroting 2025
14 1.525
0 /-
e
2.3 Financieringspositie Voor de financiering van de investeringen passen wij totaalfinanciering toe. Dit betekent dat niet voor iedere investering 1-op-1 een lening wordt aangetrokken. Voor de investeringen maken wij gebruik van meerdere financieringsbronnen. Deze bronnen zijn primair het eigen vermogen en de langlopende schulden. Voor de programmabegroting is een liquiditeitsprognose opgesteld. Het uitgangspunt voor deze prognose zijn de bedragen (exploitatie en investeringen) die zijn opgenomen in deze begroting. Op basis hiervan is bepaald of extra leningen moeten worden aangetrokken en welke gevolgen dit heeft voor de rentekosten. Dit resulteert in onderstaande prognose:
1.539 /-
De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten
c1 De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend c2 De rente van project-financiering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen c3 indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering)
Omslagrente Conform BBV voorschriften dient de omslagrente jaarlijks herijkt worden en indien nodig aangepast. Uit de actualisatie blijkt dat er geen aanpassing nodig is.
/-
1 1.524 0 0 1.524
1.669
Liquiditeitsprognose (x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
(1) Kasstroom operationele activiteiten (2) Kasstroom investeringsactiviteiten (3) Kasstroom financieringsactiviteiten (4) Netto kasstroom = (1) + (2) + (3)
945
3.028
1.495
3.079
-22.300
-10.265
-15.367
-682
19.644
6.739
-1.415
-2.397
-1.711
-498
-15.287
0
1.461
-250
-748
-16.035
-1.711 -250
-498 -748
-15.287 -16.035
0 -16.035
(5) Beginsaldo rekeningcourant (4) Netto Kasstroom (6) Eindsaldo (5) + (4)
-145
86
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Uit de liquiditeitsprognose volgt de verwachting dat we de komende jaren onderstaande leningen dienen aan te trekken. Als planningen van bestaande projecten en investeringen wijzigen dan heeft dit direct gevolg op de financieringsbehoefte per jaarschijf. Financieringsbehoefte (x € 1.000)
2025
2026
2027
Nieuwe leningen
-250
-748 -16.035 -16.035
2.5 EMU-saldo De Wet Houdbare overheidsfinanciën (hof) bevat de bepaling dat het Rijk en de decentrale overheden een gezamenlijke en gelijkwaardige inspanningsplicht hebben om de Europese begrotingseisen te respecteren (maximaal 3% tekort van bruto binnenlands product). Dit wordt gemonitord via het zogenaamde EMU-saldo. Dit is gebaseerd op werkelijke kasstromen en niet op baten en lasten. Zie onderstaande tabel:
2028
EMU-saldo (x € 1.000) 1 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) 2 Mutatie im(im)materiële vaste activa 3 Mutatie voorzieningen 4 Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) 5 Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen Berekend EMU-saldo
2.4 Balansprognose De geprognosticeerde balans is bedoeld om meer inzicht te geven in de financieringspositie en de ontwikkeling van het EMU-saldo. Dit levert het volgende beeld op: Geprognosticeerde balans (x € 1 mln) Activa (Im)materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa Totaal
76.485 83.273 90.596 87.128 1.032 1.032 1.032 1.032 18.009 17.477 16.296 14.598 95.526 101.782 107.924 102.758
Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden Vlottende passiva Totaal
26.946 26.635 19.790 17.220 3.902 3.803 3.489 3.861 48.554 48.481 61.792 59.074 16.124 22.863 22.853 22.603 95.526 101.782 107.924 102.758
Programmabegroting 2025
2025
2026
2027
2028
87
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
2025
2026
2027
2028
-806
-311
-6.845
-2.570
19.253 15 740
6.788 -99 -532
7.323 -314 -1.181
-3.468 372 -1.698
0
0
0
0
-20.784
-6.666
-13.301
2.968
…
3.
Risicobeheer
3.2 Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is ingesteld om de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een rentetypische looptijd van langer dan een jaar te beperken. De renterisiconorm wordt berekend door een vastgesteld percentage (20%) te vermenigvuldigen met het begrotingstotaal. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de herfinancieringen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. In onderstaande tabel wordt de renterisiconorm vergeleken met het renterisico:
3.1 Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Teneinde een grens te stellen aan de korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage (8,5%) van het totaal van de begroting van de gemeente bij aanvang van het jaar. In onderstaande tabel volgt de ontwikkeling van de kasgeldlimiet. Toets kasgeldlimiet (x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
Renterisiconorm (x € 1.000)
1. Toegestane kasgeldlimiet
2025
2026
2027
2028
Begrotingstotaal lasten
69.053
69.786
70.715
67.432
1a Renteherziening op vaste schuld o/g
0
0
0
0
In procenten van de grondslag
8,50%
8,50%
8,50%
8,50%
1b Renteherziening op vaste schuld u/g
0
0
0
0
In bedrag
5.870
5.932
6.011
5.732 1.
Netto renteherziening op vaste schuld (1a - 1b)
0
0
0
0
Opgenomen gelden < 1 jaar
2.
Te betalen aflossingen
500
0
1.405
1.406
Schuld in rekening courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Totaal
3.
Renterisico (1 + 2)
500
0
1.405
1.406
4a Begrotingstotaal lasten
69.053
69.786
70.715
67.432
20%
20%
20%
20%
13.811
13.957
14.143
13.486
2. Vlottende korte schuld
-
-
-
-
3. Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totaal Totaal netto vlottende schuld 4. (2) - (3) Toegestane kasgeldlimiet (1) Ruimte (+) Overschrijding (-) = (1) - (4)
Programmabegroting 2025
4b
Het bij ministeriële regeling vastgestelde % van de tot. begroting
4.
Renterisiconorm
1.461
0
0
0
5a Ruimte onder renterisiconorm (4 > 3)