Programmabegroting 2025
Tekst van het document
13.311
13.957
12.738
12.080
1336
1336
1336
1336
5b Overschrijding renterisiconorm (3 > 4)
0
0
0
0
2.797
1.336
1.336
1.336
-2.797
-1.336
-1.336
-1.336
5.870
5.932
6.011
5.732
8.667
7.268
7.347
7.068
88
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
3.3 Kredietrisico Het kredietrisico is het risico dat de tegenpartij niet aan haar contractuele verplichtingen kan voldoen en dus aan de gemeente zijn verstrekte lening niet terugbetaalt. De gemeente Heiloo heeft een uitstaande lening op de bibliotheek. Hierop wordt € 19.000 afgelost per jaar. Daarnaast heeft de raad heeft in 2021 besloten om een zogenaamde ‘reverse converteerbare hybride obligatielening’ van € 675.000 te verstrekken aan Alliander N.V. Hierop vindt geen aflossing plaats. 2025
2026
2027
2028
Bibliotheek
19
0
0
0
Alliander
675
675
675
675
Totaal
694
675
675
675
Verstrekte leningen
Woningbouw (WSW). Door deze structuur kunnen instellingen die bij een waarborgfonds zijn aangesloten tegen de laagste rente lenen. Mede vanwege de strenge toelatingscriteria en periodieke toetsing door het fonds loopt de gemeente hierbij een veel lager risico dan bij directe borgstellingen. Waarborgen en garanties x (€ 1.000) A Instellingen / verenigingen
x (€ 1.000)
2025
2026
2027
68
34
102
2028 -
B WSW leningen 50%
2.000
2.000
2.000
2.000
B WSW leningen nieuwe regeling D HVC
13.414
13.414
13.414
13.414
5.660
5.660
5.660
5.660
F Hypotheken
1.293
1.293
1.293
1.293
Totaal
22.469
22.435
22.401
22.367
Als het misgaat met een woningcorporatie (bijvoorbeeld rente en aflossing worden niet meer betaald en de borg dreigt te worden aangesproken), zijn er verschillende vangnetten en buffers in het garantiestelsel:
Waarborgen en garanties Borgstellingen kunnen op twee manieren voorkomen: 1. Directe borgstelling 2. Achtervang
-
Primaire zekerheid: De financiële middelen van de corporatie - Secundaire zekerheid: de borgstellingsreserve van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) - Tertiaire zekerheid: de achtervangpositie van Rijk en gemeenten. Alleen indien voorgaande zekerheden ontoereikend zijn, moeten Rijk en gemeenten op verzoek van WSW renteloze leningen aan WSW verstrekken. De kans dat onze gemeente als achtervang wordt aangesproken is bijzonder klein.
Bij directe borgstelling staat de gemeente jegens geldgevers borg voor de betaling van rente en aflossing op langlopende geldleningen die door lokale organisaties, instellingen of verenigingen zijn aangetrokken die veelal activiteiten verzorgen welke in het verlengde liggen van de gemeentelijke publieke taak. Achtervang houdt in dat de gemeente, al dan niet samen met het Rijk, een rol speelt in de zekerheidsstructuur van een waarborgfonds, bijvoorbeeld de Stichting Waarborgfonds Sociale
Programmabegroting 2025
89
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
PARAGRAAF E: GRONDBELEID Wat is grondbeleid? Grondbeleid is het samenhangende geheel van handelingen betreffende grondtransacties en -ontwikkeling. Het geeft aan welke mogelijkheden er zijn om een gebied tot ontwikkeling te brengen en welke rol de gemeente (actief/ faciliterend) hierin kan vervullen.
doelstellingen te realiseren op verschillende beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, wonen, economische ontwikkeling, energietransitie, infrastructuur, duurzame leefomgeving en voorzieningen. Door de invoering van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) met de afdeling Grondexploitatie in 2008 en door effecten van de crisis hebben veel gemeenten hun ontwikkelingsstrategieën heroverwogen en de te voeren grondpolitiek aangepast. Dit heeft er in 2011 toe geleid dat de raad heeft besloten steeds meer af te stappen van actief grondbeleid en meer in te zetten op faciliterend grondbeleid.
Actief grondbeleid omvat alle fasen van het exploiteren van grond; De aankoop van gronden, sloop of bouwrijp maken tot en met de uitgifte/verkoop van bouwgrond. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente gronden voor eigen rekening en risico. De gemeente legt bij actief grondbeleid de publieke voorzieningen aan en kan in beginsel alle productiekosten doorberekenen in de gronduitgifteprijzen, mits de marktprijs niet wordt overschreden. Bij een actief grondbeleid wordt een gemeentelijke grondexploitatie opgesteld.
De gemeente Heiloo kent nog twee projecten waarvoor een gemeentelijke grondexploitatie is opgesteld, te weten Zuiderloo en Boekelermeer fase A, B en C. Een reden om te kiezen voor actief grondbeleid kan liggen in de grondposities in het gebied. Voor beide gebieden geldt dat de gemeente een grote grondpositie heeft. Om de gemeenteraad in staat te stellen haar controlerende rol adequaat te kunnen uitvoeren, is een transparant inzicht in de grondexploitaties en de geprognotiseerde resultaten noodzakelijk.
Faciliterend grondbeleid houdt in dat de gemeente het particulieren mogelijk maakt grond te exploiteren. Gemeentelijke kosten verbonden aan de desbetreffende ontwikkelingen moet de gemeente verhalen op de particuliere exploitant. De gemeente koopt zelf geen grond aan en beperkt zich tot de wettelijke publieke taak. Deze taak bestaat vooral uit het toetsen van de plannen aan vastgestelde beleidskaders, inspraakprocedures, het vaststellen van het bestemmingsplan en zo nodig het exploitatieplan. Bij faciliterend grondbeleid wordt geen gemeentelijke grondexploitatie opgesteld.
Grondexploitatie Ondanks de afschaffing van het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) vanaf 2023 worden de grondexploitaties tussentijds wel geactualiseerd aan de hand van de vastgestelde ruimtelijke kaders, uitgangspunten en planning. Eventuele afwijkingen ten aanzien van de NAG in programma, fasering en resultaat worden inzichtelijk gemaakt en deze worden dan bij tweede FIRAP voorgelegd.
Grondbeleid in Heiloo Het grondbeleid van de gemeente Heiloo is vastgelegd in de Nota Grondbeleid (vastgesteld door de raad in december 2017) en wordt gebruikt als sturingsinstrument om gemeentelijke
Programmabegroting 2025
De grondkosten, plankosten, uitvoeringskosten en bijkomende kosten (rente) worden ten laste van de grondexploitatie gebracht.
90
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
De opbrengsten uit grondverkoop en overige baten worden ten gunste van de grondexploitatie gebracht.
Faciliterende en overige projecten Afgelopen december is het ontwerpbestemmingsplan en het ontwerpexploitatieplan Zandzoom ter inzage gelegd. Hierop zijn verschillende zienswijzen binnengekomen. Aan de Milieu Effect Rapportage (MER), die een noodzakelijk onderdeel is voor vaststelling van het bestemmingsplan, wordt nog gewerkt. Bij de actualisatie van de meerjarenplanning Zandzoom blijkt dat er geen aanpassingen van de plankosten nodig zijn.
Naast het actualiseren van de grondexploitaties wordt de risicoanalyse behorend bij de projecten geactualiseerd. Actuele prognose van de grondexploitaties De gemeente Heiloo heeft de afgelopen jaren voorspoedig aan de grondexploitatieprojecten kunnen werken. Het project Zuiderloo is inmiddels in een vergevorderd stadium en ook de gronduitgifte in Boekelermeer heeft laten zien dat hier een duidelijke markt voor bestaat.
Voor de andere faciliterende projecten (kostenverhaal) geldt dat een particulier initiatief een locatie die men in eigendom heeft in afwijking van het vigerende omgevingsplan wil (her)ontwikkelen. Voor deze projecten is geen grondexploitatie opgesteld. Deze particuliere initiatieven zijn in de Nota Actualisatie Grondexploitatie (NAG) toegelicht en de financiële effecten zijn verwerkt in de jaarrekening.
Het aantal nieuwbouwwoningen dat op de korte termijn beschikbaar komt op de Nederlandse woningmarkt blijft naar alle waarschijnlijkheid lager dan de vraag. De verwachting is dat de druk op de woningmarkt de komende jaren daarom erg hoog blijft. De markt voor bedrijfsruimten bevindt zich in wat betere tijden. Bedrijven bezorgen meer en daardoor worden door die bedrijven een grotere voorraad aangelegd. Dit kan op termijn leiden tot meer vraag naar logistiek vastgoed. Met name de bedrijventerreinen langs de A9 zullen profiteren als deze ontwikkeling zich doorzet. Voor Boekelermeer zijn er verschillende gegadigden om grond af te nemen in 2024 en 2025.
Programmabegroting 2025
Onderstaand de ontwikkelingen van de grexen Zuiderloo en Boekelermeer:
91
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Grondexploitaties Zuiderloo - Heiloo
BIE
Programma 3: Een leefbare gemeente
Ontwikkelingen Het project Zuiderloo kent naast een actief grondbeleid, ook een faciliterend grondbeleid. Initiatieven van grondeigenaren worden daarbij afgewacht. Initiatiefnemers betalen vervolgens een exploitatiebijdrage op basis van het exploitatieplan. De gemeente heeft in het kader van het faciliterend grondbeleid inmiddels met verschillende eigenaren posterieure overeenkomsten gesloten. Uit de geactualiseerde grondexploitatie (1-7-2024) blijkt dat het resultaat van de grondexploitatie is gestegen. Belangrijkste wijzigingen zitten in de exploitatiebijdragen. Enerzijds door de definitieve afrekening die in het afgelopen halfjaar hebben plaatsgevonden en anderzijds door het toevoegen van nieuwe bijdragen. Daarnaast is een beperkt aantal ramingen uitgefaseerd van 2024 naar 2025 en de raming voor afdracht bovenwijks en plankosten geactualiseerd o.b.v. de laatste stand van zaken met de exploitatiebijdragen.
Boekelermeer fase A, B, C- BIE Heiloo
Programma 2: Een aantrekkelijke gemeente
Ontwikkelingen Voor het gebied Boekelermeer is gekozen actief grondbeleid te voeren, met de daarbij behorende financiële risico’s voor de gemeente. In 2018 zijn de gronden van Boekelermeer fase B geactiveerd en toegevoegd aan de grondexploitatie van fase A. Per 1-1-2022 zijn de gronden van Boekelermeer fase C toegevoegd aan de grondexploitatie van Fase AB. Uit de geactualiseerde grondexploitatie (1-7-2024) blijkt dat het resultaat van de grondexploitatie iets negatiever is geworden. Dit is puur veroorzaakt door de aanpassing van de uitgiftefasering. Nadat fase C in 2022 is toegevoegd, is het resultaat flink toegenomen omdat er al veel kosten zijn gemaakt in fase AB en er dus relatief meer opbrengsten zijn in fase C.
Programmabegroting 2025
92
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
PARAGRAAF F: VERBONDEN PARTIJ EN Inleiding Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Wanneer een verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, is er sprake van een gemeenschappelijke regeling. Privaatrechtelijke organisaties kunnen stichtingen, verenigingen en vennootschappen zijn. De gemeente heeft een bestuurlijk belang wanneer zij zeggenschap heeft door vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht heeft. Zij heeft een financieel belang wanneer zij een bedrag ter beschikking heeft gesteld, dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij failliet gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Organisaties waarmee een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij.
Verbonden partijen gemeente Heiloo In 2025 neemt Heiloo deel in 13 verbonden partijen. In de volgende twee tabellen een inzicht in het financieel en bestuurlijk belang in de verbonden partijen op basis van de jaarrekening 2023 (EV en VV) en de begroting 2025 (Aandelenkapitaal en exploitatiebijdrage). Verbonden partij
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Bedrag x 1000
31-12-2023
31-dec-2023
€0
€ 18.918
GGD NHN
€ 2.110
€ 23.835
VRNHN
€ 5.333
€ 42.613
ODNHN
€ 4.188
€ 5.814
RHCA
€ 355
€ 1.072
Zaffier
€ 488
€ 19.708
Raum1
€ 1.426
€ 1.097
VVI
€ 24
€ 919
Cocensus
€ 224
€ 15.470
DECRA
€ 371
€0
ONHN
€ 1.203
€ 1.202
BNG
€ 4.721.000
€ 110.819.000
Alliander
€ 4.749.000
€ 6.877.000
BUCH
Visie en kaders Op 3 maart 2014 is de nota Verbonden Partijen door uw raad vastgesteld. In deze nota zijn de uitgangspunten opgenomen voor sturing, beheersing en evaluatie van de samenwerkingsverbanden. Ook zijn de rollen van en verantwoordelijkheden van de raad en het college benoemd. Alle gemeenten en gemeenschappelijke regelingen in NoordHolland Noord volgen de Financiële Uitgangspunten gemeenschappelijke Regelingen (FUGR). De FUGR bevorderen uniformiteit in het proces en in de financiële verwachtingen tussen participanten en gemeenschappelijke regelingen in deze regio. In deze paragraaf wordt u geïnformeerd over de belangrijkste ontwikkelingen bij de verbonden partijen. 1 Betreft alleen het onderdeel van het RAUM waarin Heiloo deelneemt.
Programmabegroting 2025
93
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Verbonden partij Bedrag x 1000
Aandelenkapitaal 2025
Publiekrechtelijke verbonden partijen: de gemeenschappelijke regelingen
Exploitatiebijdrage Bestuursleden 2025
BUCH
€0
GGD NHN
€0
VRNHN
€0
ODNHN
€0
RHCA
€0
Zaffier
€0
Raum
€0
VVI
€0
Cocensus
€0
DECRA
€ 509
ONHN
€1
BNG
€ 90
Alliander
€ 82
1. Werkorganisatie BUCH Vestigingsplaats Uitgeest
M. ten Bruggencate R. Vennik M.R. Opdam (pv) A.A. Tromp (pv) A.A. Tromp 1.528 M. ten Bruggencate (pv)
19.8302
De werkzaamheden/taken (openbaar belang) De werkorganisatie BUCH is gevestigd in Uitgeest en de regeling is getroffen ten behoeve van het bewerkstelligen van krachtige en professionele uitvoering van de gemeentelijke taken. De werkorganisatie BUCH biedt een kwalitatief hoogwaardige, efficiënte en innovatieve dienstverlening aan de ‘klanten’ van de gemeenten: inwoners, bedrijven en instellingen.
1.893 M. ten Bruggencate R. Vennik (pv) R. Vennik € 413 M.R. Opdam (pv) M. ten Bruggencate € 134 M.R. Opdam (pv) A.A. Tromp M. ten Bruggencate 1.088 M.R. Opdam (pv) R. Vennik (pv) M. ten Bruggencate € 34 A.A. Tromp (pv) € 0 M.R. Opdam R. Vennik (pv) M.R. Opdam € 400 M. ten Bruggencate (pv) R. Vennik €0 M.R. Opdam (pv) M.R. Opdam € 55 R. Vennik (pv)
Belangrijke risico’s De werkorganisatie BUCH is een organisatie die onder druk staat door onder andere krapte op de arbeidsmarkt, kwetsbaarheid bij een aantal organisatieonderdelen, krappe personeelsbezetting en niet altijd leveren van voldoende kwaliteit en sturen op kwaliteit. Met de inzet op de koers van vier strategische doelstellingen (zie bij belangrijke ontwikkelingen) worden deze risico’s aangepakt. Belangrijke ontwikkelingen Met de begroting 2025 werkorganisatie BUCH wordt er uitvoering gegeven aan de koers die met de tweede voortgangsrapportage
€ 0 M.R. Opdam M. ten Bruggencate (pv) R. Vennik €0 M.R. Opdam (pv)
2023 en de kadernota 2025 is ingezet. Een koers om de vier strategische doelstellingen te realiseren. • •
Borging kwaliteit van het werk verbeteren Verder professionaliseren (verzakelijken) BUCH
2 Dit is de reguliere bijdrage aan de BUCH o.b.v. de verdeelsleutel. Daarnaast worden de
zogenaamde plustaken per gemeente apart in rekening gebracht (zie de paragraaf bedrijfsvoering voor deze uitsplitsing)
Programmabegroting 2025
94
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
•
•
Versterken fitheid van de organisatie Transparantie in de P&C cyclus
Met het oog op de komende veranderingen in de uitkering uit het gemeentefonds is GGD NHN zich ervan bewust dat kritisch gekeken moet worden naar de GR-taken en aanvullende diensten.
De doorontwikkeling van de werkorganisatie is ingezet om de genoemde strategische doelstellingen te realiseren. Er wordt hierbij ingezet op ‘geen-spijt’ ontwikkelingen en waar mogelijk vernieuwen met beperkte middelen (creativiteit).
Financiële positie Bij de GGD NHN wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. De algemene reserve bedraagt na resultaatbestemming € 1.589.000. De algemene reserve is niet toereikend om de risico’s op te kunnen vangen.
De gemeenten worden geconfronteerd met financiële uitdagingen wat kan resulteren in het heroverwegen van het huidige werkpakket van de werkorganisatie BUCH.
3. Veiligheidsregio NHN (VR NHN) Vestigingsplaats Alkmaar
Financiële positie De eigen weerstandcapaciteit van de werkorganisatie BUCH is ruim onvoldoende.
De werkzaamheden/taken (openbaar belang) De VR NHN voert taken uit de Wet Veiligheidsregio's uit door het organiseren en operationeel houden van de brandweer- en ambulancezorg, de GHOR (Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de Regio), de rampenbestrijding, de meldkamer en het Zorg- en Veiligheidshuis. VR NHN richt zich op het verkleinen van risico’s en het beperken van leed en schade bij incidenten en realiseert dit door het bieden van adequate hulp en het samenwerken met alle partijen die bij de veiligheid en hulpverlening betrokken zijn. De organisatie is zo ingericht dat er bij crisis snel geschakeld en kunnen opschalen.
2. GGD NHN Vestigingsplaats Alkmaar De werkzaamheden/taken (openbaar belang) De GGD voert de taken uit de Wet Publieke Gezondheid uit. Daarnaast heeft de GGD taken vanuit andere wettelijke kaders: • • • •
Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) en Veilig Thuis (Wet maatschappelijke ondersteuning); toezicht op de kinderopvang (Wet kinderopvang); lijkschouw, forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging); ondersteuning bij rampen en crises (Wet veiligheidsregio’s).
Belangrijke risico’s VR NHN ziet meerdere risico’s op zich afkomen. Brandweer vrijwilligers van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst. De energiecrisis, verhoogde dreiging van cyberaanvallen met daarmee kans op digitale ontwrichting en mogelijke verstoring en uitval van nutsvoorzieningen zijn hier voorbeelden van Maar ook ITdreigingen (bijv. virus, cyberaanval) tekort aan ambulanceverpleegkundigen waardoor er hoger dan geraamde inhuur derden.
Belangrijke ontwikkelingen en risico’s De omvang van de algemene reserve en de weerstandscapaciteit staan onder druk als gevolg van het ongedekte Cao-gat, dat is ontstaan in 2023.
Programmabegroting 2025
95
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Belangrijke Ontwikkelingen Het is noodzakelijk om te investeren in een Informatiemanagement en informatie beheer. De organisatie heeft met een veelvoud van informatie te maken in vergelijking tot jaren geleden. Het ontsluiten van data, het zelf generen van data, het in control houden, registreren van informatie moeten worden voldoen aan de wet- en regelgeving op het gebied van privacy. Bedrijfsvoering onderzoekt hoe moderne technologieën het werk binnen reguliere processen makkelijker kan worden gemaakt. Welke onderdelen overgenomen zouden kunnen worden via AI en automatisering. In de tijd van krapte op de arbeidsmarkt is het noodzakelijk om zo slim mogelijk gebruikt te maken van ons menselijk kapitaal. Medewerkers worden op de juiste wijze opgeleid om met deze technologie om te gaan. Duurzaam mogelijke organisatie binnen de financiële grenzen die er zijn zonder dat snelle uitruk en hulpverlening in gevaar brengt. Er wordt gezocht naar verduurzaming binnen het beschikbare budget. Wanneer er meer opgelegde verplichtingen vanuit de Rijksoverheid komt zal er extra financiën noodzakelijk zijn.
4. Omgevingsdienst NHN (OD NHN) Vestigingsplaats Hoorn
Financiële positie Het indexatiepercentage 2025 voor alle gemeenschappelijke regelingen is vastgesteld op 3,9%. De gemeentelijke bijdrage in de begroting 2025 is volgens het besluit van het algemeen bestuur bij de kadernota voor 2025 € 54.222.855. Deze wordt verdeel naar de draagkracht per gemeente. Voor zowel Ambulancezorg als de programma’s VR wordt het resultaat 2025 geraamd op nihil.
Belangrijke Ontwikkelingen Met de ingang van de Omgevingswet staat de grootste verandering in de geschiedenis van omgevingsdiensten voor de deur. Daarnaast vragen onderwerpen als stikstof, circulaire economie, natuurbescherming en ondermijning, steeds meer aandacht en expertise. De OD NHN neemt deel aan het Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel zoals ingezet door het ministerie van I & W. Dit in opvolging van het in 2021 gepubliceerde onderzoek van de ‘commissie Van Aartsen.‘ Het programma richt zich op de aanbevelingen van deze commissie ter versterking van het VTH-stelsel. De OD NHN richt zich met deze deelname op verbetering van de kwaliteit van de uitvoering op de VTH-taken.
Programmabegroting 2025
De werkzaamheden/taken (openbaar belang) De OD NHN ondersteunt de deelnemende gemeenten bij vergunningsverlening, toezicht en handhaving op het gebied van milieu- en duurzaamheid. Doel is het bijdragen aan het bereiken en in stand houden van een veilige en duurzame fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit binnen het werkgebied. In 2024 zal voor het eerst volledig onder de Omgevingswet worden gewerkt. Belangrijke risico’s Met betrekking tot de invoering van de Omgevingswet bestaan nog veel onzekerheden over de gevolgen hiervan. 2024 en 2025 zullen als implementatiejaren gelden. Een ander risico is het gevolg van het Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel. De OD NHN voert een transitieplan uit om in 2026 robuust te zijn. Dekking dient vooralsnog gevonden te worden in meevallers in het lopende boekjaar. De OD NHN signaleert al meerdere jaren dat het aantrekken en opleiden van voldoende kundig personeel moeilijk is.
96
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Belangrijke ontwikkelingen Ten opzichte van de voorgaande jaren (2023 en 2024) wordt de beleidslijn grotendeels bestendigd. De begroting 2025 laat op enkele punten verschillen laten zien ten opzichte van die van 2024 en de daarin opgenomen meerjarenbegroting. De maatschappelijke ontwikkelingen rond inflatie, stijgende energielasten hebben hun weerslag op de prognoses. Daarnaast zal er een stijging van de personeelslasten te zien zijn in verband met nieuwe taken als gevolg van wetswijzigingen en een groter beroep dat er door de deelnemende gemeenten op de bij het Regionaal Archief aanwezige kennis wordt gedaan.
Financiële positie De OD NHN heeft een meerjarig sluitende begroting. Het weerstandsvermogen bevindt zich op het maximum van 2,5% zoals gesteld in de FUGR maar de weerstandscapaciteit wordt in relatie tot de voor de OD NHN ingeschatte risico’s als matig ingeschat. 5. Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Vestigingsplaats Alkmaar De werkzaamheden (openbaar belang) Het Regionaal Archief Alkmaar is voor de aangesloten overheidsorganisaties een deskundige partner die conform zijn wettelijke opdracht informatie langdurig betrouwbaar en toegankelijk houdt omwille van bedrijfsvoering, bewijsvoering, onderzoek en democratische controle. Voor het algemene publiek is het Regionaal Archief een publieksgerichte erfgoedinstelling die het voor mensen mogelijk, makkelijk en aantrekkelijk maakt om de geschiedenis van de gemeente te leren kennen.
Financiële positie Voor 2025 is een aanvullende inzet van personeel voorzien voor het verder ontwikkelen als Kenniscentrum duurzame digitale toegankelijkheid (e-loket bouwvergunningen, Woo-loket). Deze aanvullende inzet is verwerkt in een stijging van de benodigde deelnemersbijdrage. Deze bijdrage zal daardoor, en na toepassing van het prijsindexcijfer van 3,90%, stijgen van € 5,32 tot € 5,53 per inwoner. Na 2025 is in het meerjarenbeeld geen andere stijging van de lasten opgenomen dan die van de reguliere indexering.
Belangrijke risico’s De belangrijkste risico’s die worden onderkend zijn: 1. Minder opbrengsten aanvullende diensten; 2. Hogere energiekosten. Het eerste risico wordt als laag ingeschat, het betreft voornamelijk de mogelijkheid dat derde-partijen die archief hebben geplaatst, contracten opzeggen. Deze partijen betreffen echter al lang lopende contracten die grotendeels door zullen lopen. Het 2e risico wordt als hoog ingeschat door de effecten van de voortdurende wereldwijde energiecrisis. Het RHCA beschikt over voldoende weerstandsvermogen om de huidige risico’s voor 2025 te dekken.
Programmabegroting 2025
6. Zaffier Vestigingsplaats Alkmaar De werkzaamheden (openbaar belang) Zaffier voert sinds 1 januari 2023 voor de 6 gemeenten in de regio Alkmaar de Participatiewet, de Wet Inburgering en de Wet gemeentelijk Schuldhulpverlening uit. In de loop van 2023 zijn daar diverse gemandateerde taken bij gekomen, namelijk; het verstrekken van energietoeslag, de nazorg aan ex-gedetineerden, het verstrekken van leefgeld aan Oekraïners en het afhandelen van de kinderopvangtoeslagaffaire.
97
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Belangrijke ontwikkelingen Zaffier is zich bewust van het aan haar meegegeven financiële ‘hek’ als allesomvattend financieel kader. Deze financiële basis fungeert als toetsbaar financieel ‘pact’ tussen de opdracht gevende gemeenten en de organisatie Zaffier. Dit zorgt ervoor dat we met elkaar scherp het ‘oog op de bal’ kunnen houden. De begroting van 2025 blijft binnen de gestelde kaders. Zaffier is zich bewust van het feit dat haar opdrachtgevers zich bewegen in een almaar krapper wordend financieel speelveld.
• • • • • • •
Financiële positie Zaffier beschikt op dit moment over een beperkt eigen weerstandsvermogen met een algemene reserve van € 290.000,-. De gekwantificeerde risico’s moeten worden opgenomen in het weerstandsvermogen van de deelnemende gemeenten.
•
Uitstel/afstel project Saskerleidam Extreme weersomstandigheden Continuïteit dienstverlening RNH/Aandelenverkoop Overmacht pandemieën, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, predatoren en nieuwe invasieve soorten Vandalisme, brandstichting en drugsdumpingen Vertragingen/verdwijnen steun locatie-ontwikkelingen door veranderende maatschappelijke perceptie Uitblijven medewerking provinciale en lokale bestemmingsplannen, NNN/BPL op recreatiegebieden Betalingsachterstanden en/of faillissement van gebiedsondernemers
De werkzaamheden (openbaar belang) Het doel van Alkmaarder- en Uitgeestermeer is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling (GR): a. het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie en watersport. b. het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu. c. Het tot stand brengen en onderhouden van een landschap, dat is afgestemd op het onder a en b geformuleerde.
Belangrijke ontwikkelingen Belangrijke ontwikkelingen in 2025 zijn: • Het uitvoeren van de bijgestelde visie conform de Kadernota 2025 met de daarbij vastgestelde projecten, uitwerking van opbrengstmogelijkheden en de bezuinigingen (AB 6-122023). Dit om daarmee te zorgen voor structureel (financieel) evenwicht. • Het werken aan een permanente invulling van de ontwikkellocaties. • Grotere rol biodiversiteit bij het gebiedsbeheer. • Zorgen voor evenwichtige verdeling natuurwaarden en recreatie. • Vervolgstappen zetten in het proces om te komen tot een structureel financieel evenwicht. • Inzet op de implementatie van de omgevingswet.
Belangrijke risico’s Voor 2025 zijn de volgende risico’s voor Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer in kaart gebracht. Hieronder zijn de risico’s benoemd:
Financiële positie De programmabegroting 2025 van het Recreatieschap Alkmaarderen Uitgeestermeer toont een tekort van € 99.711, dat voornamelijk
7. Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) Vestigingsplaats Uitgeest
Programmabegroting 2025
98
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
•
wordt veroorzaakt door geplande uitgaven in lijn met het strategisch meerjarenplan, zoals de uitvoering van het project Vitaal Platteland en de 2e fase van Natuurontwikkeling Saskerleidam. Dit negatieve resultaat wordt gedekt uit de reserves.
Financiële positie De VVI beschikt niet over eigen personeel, gebouwen etc., waardoor de ontwikkelingen aangaande de begroting nihil zijn. Het financiële risico hiervan wordt door de GR als verwaarloosbaar bestempeld.
Voor de toekomst richt het recreatieschap zich op het versterken van de financiële stabiliteit door het ontwikkelen van nieuwe inkomstenbronnen, waaronder recreatiearken en reclamezuilen, zoals vermeld in het rapport van Bureau Buiten. Deze initiatieven zijn essentieel om te werken naar een structureel financieel evenwicht en worden ondersteund door een zorgvuldig beheer van de financiële reserves en voorzieningen, conform de kadernota 2025.
9. Cocensus Vestigingsplaats Heemskerk
8. Vuilverbrandingsinstallatie alkmaar en omstreken (VVI) Vestigingsplaats Alkmaar
De werkzaamheden (openbaar belang) De GR Cocensus is opgericht als een uitvoeringsorganisatie en formuleert geen eigen beleid. Cocensus geeft uitvoering aan de heffing en inning van lokale heffingen en de werkzaamheden in het kader van de Wet WOZ. Cocensus verzorgt voor Heiloo de heffing en inning van onroerende-zaakbelastingen, rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, grafrechten, BIZ heffing en leges (omgevingsvergunningen). Tevens behandelt Cocensus kwijtscheldingsverzoeken en bezwaar/beroepschriften en verzorgt Cocensus de telefonische klantcontacten. Cocensus biedt daarnaast aan inwoners en bedrijven de mogelijkheid om zelf hun belastingzaken ten aanzien van lokale heffingen digitaal te regelen.
De werkzaamheden (openbaar belang) De VVI verwerkt de door de deelnemende gemeenten aangeleverde afvalstoffen. Hiermee wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke taken uit de Wet milieubeheer. De VVI heeft als speerpunten onder andere meer bronscheiding met een verlaging van de hoeveelheid restafval en de optimalisatie van de benutting van de energie die vrijkomt bij het verbranden van restafval. Zij besteedt ook aandacht aan de productie van duurzame energie en de afzet van secundaire grondstoffen. Belangrijke risico’s De risico’s van de gemeenschappelijke regeling houden hoofdzakelijk verband met: • •
Belangrijke risico’s De omvang van proceskostenvergoedingen aan No Cure No Pay bureaus vormt een financieel risico. Bij het succesvol indienen door een bureau van een bezwaarschrift ontvangt het bureau een proceskostenvergoeding van de gemeente. De hoogte hiervan lag in 2023 in de orde van grootte van € 600 tot € 1200. Door een wetswijziging die met ingang van 2024 van kracht is geworden
De continuïteit van de afvalverwerking; Het financiële risico van het aandeelhouderschap A in NV HVC;
Programmabegroting 2025
Conformiteit met regelgeving op het gebied van staatssteun, mededinging, Wet markt en overheid en aanbesteding.
99
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
€ 188.000. Tezamen met de reserve WOZ bezwaren van € 36.000 resulteert dit in een reservepositie van € 188.000.
neemt dit risico af. De wetswijziging omvat een inperking van de hoogte van de proceskostenvergoedingen tot 25% van het niveau van 2023. Naar verwachting zal deze verlaging resulteren in een afname van het aantal door deze bureaus ingediende bezwaren.
10. DECRA Vestigingsplaats Alkmaar De werkzaamheden (openbaar belang) De DECRA is een stimuleringsfonds welke dient om hernieuwbare energieprojecten in de regio Alkmaar te stimuleren. Zo wordt een bijdrage geleverd aan de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. Het fonds heeft een revolverend karakter en houdt zich na de eerste storting in stand met de winsten uit duurzame energieprojecten. Door deze wijze van financiering behoudt de coöperatie over een langere termijn zijn waarde.
De krapte op de arbeidsmarkt blijft een voortdurend risico, het aantrekken en behouden van gekwalificeerd personeel blijft hierdoor een uitdaging. Dit kan leiden tot problemen zoals verhoogde personeelskosten en verminderde capaciteit. Belangrijke ontwikkelingen Per 1 januari 2025 treedt de gemeente Landsmeer toe tot de gemeenschappelijke regeling Cocensus. Het aantal deelnemende gemeenten aan de neemt daarmee toe van 13 naar 14. Financiële positie Bij de berekening van de bijdragen 2025 aan de GR Cocensus is uitgegaan van een indexpercentage van 4,2%. Dit resulteert in een toename van de begrote bijdrage van Heiloo aan de GR Cocensus van € 384.000 in 2024 tot € 400.000 in 2025. De totale bijdrage van de deelnemers aan Cocensus neemt toe met van € 15.600.000 in 2024 tot € 17.374.000 in 2025. De totale begroting, inclusief overige baten (€ 391.000) uit extra opdrachten, opbrengsten uit dwanginvordering en uitbreiding van de dienstverlening voor enkele gemeenten komt uit op € 17.765.000.
De gemeente Heiloo wordt in het bestuur vertegenwoordigd door, en heeft stemrecht bij monde van, wethouder Ronald Vennik. Wethouder Vennik is tevens voorzitter van het bestuur. Naast de gemeente Heiloo zijn de gemeenten Bergen, Uitgeest, Castricum, Alkmaar, Dijk en Waard en HVC aandeelhouder van de DECRA. Portefeuillehouders van voorgenoemde gemeenten en HVC zetelen eveneens in het bestuur. Belangrijke ontwikkelingen In 2023 heeft het bestuur besloten om twee projecten voor de opbrengst van hernieuwbare energie nader te onderzoeken. Het betreft een locatie voor één windmolen in RES zoekgebied 22 langs de Kanaalweg, te Heiloo en een locatie voor één zonneweide in de gemeente Bergen.
In 2023 heeft een onttrekking van € 100.000 plaatsgevonden aan de bestemmingsreserve WOZ-bezwaren van € 136.000. Daarnaast is er sprake van een negatief resultaat over 2023 van € 181.000. Dit is veroorzaakt door een aanvulling op de verlofvoorziening. Op aanwijzing van de accountant is namelijk een voorziening getroffen van € 180.000 ter dekking van verlofsaldi op 31 december 2023 van Cocensus medewerkers. Dit exploitatietekort komt ten laste van de algemene reserve. De reserve van € 369.000 neemt hierdoor af tot
Programmabegroting 2025
Er zijn geen risico’s voor de financiële positie van de gemeente bekend.
100
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
11. Ontwikkelingsbedrijf NHN (ONHN) Vestigingsplaats Alkmaar
Belangrijke risico’s Gevoeligheid van het renteresultaat voor politieke en economische ontwikkelingen binnen de Europese Unie.
De werkzaamheden (openbaar belang) Doel van het ONHN is een versterking van de regionale economie en welvaart en de nationale en internationale positionering van Noord-Holland Noord. In nauwe samenwerking met overheden, marktpartijen, ondernemers, onderwijs-, en kennisinstellingen en non-profitorganisaties wordt vormgegeven aan de (economische) toekomst van de regio Noord-Holland Noord, zodat de regio effectief kan handelen bij samenwerkingsmogelijkheden met andere regio’s in Nederland of daarbuiten. Met als resultaat een economisch vitale regio.
Belangrijke ontwikkelingen De economische vooruitzichten zijn wat verbeterd, de inflatie is iets afgenomen en er wordt een lichte groei verwacht in 2025. Als gevolg daarvan is de prognose dat de rentetarieven licht zullen dalen. Financiële positie De nettowinst werd positief beïnvloed door het gestegen renteresultaat, maar negatief door de financiële transacties. De nettowinst daalde daardoor met 15% naar € 254 mln. tegen € 300 mln. in 2022. Ondanks dat is het rendement op het eigen vermogen nog altijd ruim boven het gestelde doel. Financiële transacties zijn sterk afhankelijk van marktontwikkelingen die sterk fluctueren. Daardoor vindt de bank het niet verantwoord om een betrouwbare uitspraak te doen over het toekomstige resultaat.
Belangrijke ontwikkeling De huidige DVO met ONHN heeft een looptijd tot 31-12-2024. 12. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vestigingsplaats Den Haag
13. Alliander Vestigingsplaats Arnhem
Bestuurlijk belang Van de aandelen BNG Bank is 50% in bezit van het rijk en 50% van gemeenten en provincies. We hebben 36.000 aandelen in ons bezit met een nominale waarde van € 2,50 per stuk. Het stemrecht is afhankelijk van het aandelen bezit van de gemeente. De stemverhouding is voor Heiloo 0,06% en voor de BUCH 0,41%.
Alliander zorgt voor een betrouwbare, betaalbare en bereikbare energievoorziening in een groot deel van Nederland. Het investeringsniveau is gestegen i.v.m. de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnetwerk in reactie op het klimaatakkoord en de daaruit voortvloeiende Regionale Energiestrategie. Alliander is als netbeheerder betrokken bij de totstandkoming van de Regionale Energiestrategie. Om de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnetwerk te versnellen is de Taskforce EnergieInfrastructuur (een samenwerkingsverband met TenneT en de Provincie Noord-Holland) opgericht. In de tussentijd wordt gezocht
Openbaar belang De BNG Bank richt zich exclusief op het publieke domein in Nederland. Klanten zijn onder meer gemeenten, woningcorporaties, zorg- en onderwijsinstellingen en energiebedrijven. Ambitie is dat klanten de bank beschouwen als natuurlijke partner voor het financieren van hun maatschappelijke vraagstukken.
Programmabegroting 2025
101
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
naar slimme oplossingen om het elektriciteitsnet efficiënter te gebruiken.
Programmabegroting 2025
102
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…