Programmabegroting 2024

52

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

Waaraan kunnen we zien of we het bereiken 1. Een vastgestelde meerjarig sluitende programmabegroting 2. Een stabiele ontwikkeling van de lokale lasten. 3. De ontwikkeling van de weerstandscapaciteit, waarbij de weerstandsratio minimaal 1,20 is

dividend en het saldo van de financieringsfunctie (verschil tussen rentelasten en baten). Een specificatie van de algemene dekkingsmiddelen is opgenomen in bijlage 4. Overhead De definitie van overhead volgt uit de notitie overhead van de commissie BBV en betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het BBV verplicht gemeenten om deze kosten apart inzichtelijk te maken. Het programma onderdeel “overhead” bestaat uit de overhead die vanuit de werkorganisatie BUCH wordt doorberekend (aandeel Heiloo in kosten van het domein Bedrijfsvoering) en uit de overhead die is opgenomen in de gemeentebegroting van Heiloo zelf (o.a. kosten voor het gemeentehuis, bestuursondersteuning en voorlichting).

Onderdelen ‘Een financieel gezonde gemeente’ Dit programma bestaat uit de volgende onderdelen: de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, de post onvoorzien, de vennootschapsbelasting en overige. In onderstaande tabel is dit cijfermatig weergegeven, waarna per onderdeel een toelichting volgt.

Bedragen x 1.000 Algemene dekkingsmiddelen Overhead Onvoorzien Vpb Overige Totaal

Baten Lasten Saldo 2024 2024 2024 44.710

416 44.294

2 0 0 142 44.854

8.494 -8.492 10 -10 27 -27 169 -27 9.116 35.738

Overhead Bedragen x 1.000

Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn de inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald in wet of regelgeving. In tegenstelling tot specifieke dekkingsmiddelen, zoals bijvoorbeeld de afvalstoffen- en rioolheffing en de leges, kan een gemeente algemene dekkingsmiddelen dus vrij besteden. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit algemene uitkering uit het gemeentefonds, lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is (zoals bijvoorbeeld onroerende zaakbelastingen),

Programmabegroting 2024

53

Baten Lasten 2024 2024

Saldo 2024

Aandeel overhead in bijdrage BUCH Verzekeringen Bijdrage Regionaal archief Gemeentehuis (huidig en nieuw) Onderkomen BOR Bestuursonderst. college van B&W

0

7.312

-7.312

0 0 1 2 0

65 130 423 174 297

-65 -130 -422 -172 -297

Voorlichting Overige Totaal

0 0 2

47 46 8.494

-47 -46 -8.492

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

uitvoeringsprogramma (€ 300.000 structureel). Onderstaand is het verloop van deze stelpost weergegeven:

Onvoorzien In artikel 4 lid 2 van de Financiële verordening 2017 is bepaald dat de (op grond van het BBV verplichte) post onvoorzien in de begroting € 10.000 bedraagt. Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 kunnen ook overheidslichamen belastingplichtig worden voor de vennootschapsbelasting. Voor de gemeente Heiloo is dit van toepassing voor de grondexploitaties. Na analyse van de eventuele belastingplicht voor de grondexploitaties bleek hiervan sprake. Inmiddels is tot en met 2021 een aangifte ingediend in lijn met de landelijke kaders. Hieruit blijkt dat over deze jaren een beperkte VPB last is ontstaan. Inmiddels wordt gewerkt aan de berekeningen over 2022 waaruit een geactualiseerde prognose van de verwachte VPB voor 2023 en verder volgt. Deze prognose zal muteren op basis van de actuele grondexploitaties en kan qua uitkomsten veranderen als er winst wordt gemaakt, de prognoses afwijken van de realisatie of nieuwe grondexploitaties worden geopend. De gemeente maakt in dit kader kosten in verband met ambtelijke inzet op dit gebied.

(x € 1.000,-)

2024

2025

2026

2027

Stelpost in begroting 2023 (raad 7-11-2022) Bestuursopdracht woningbouwontwikkeling PCC Heiloo (B&W 11-7-2023) Bestuursopdracht Lagelaan Heiloo (Zesde kamer) (B&W 11-7-2023) Bestuursopdrachtuitwerking gebiedsvisie 't Loo (B&W 11-7-2023) Bestuursopdracht locatie Westerweg/Vennewatersweg (B&W 18-7-2023) Restant stelpost (stand 26-9-2023)

300 V 15 N

300 V 0

300 V 0

300 V 0

70 N

6N

0

0

77 N

0

0

0

30 N

0

0

0

109 V

295 V

300 V

300 V

Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO Verbonden partij 4

Cocensus

4

Werkorganisatie BUCH (BUCH)

4

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Overige De baten betreffen de ontvangsten voor de bovenwijkse voorzieningen, die via de algemene baten en lasten worden gestort in de bestemmingsreserve bovenwijks. De lasten bestaan uit een reservering van € 60.000 voor het aandeel in de bijdrage BUCH dat (mogelijk) niet compensabel is voor de BTW, omdat geen beroep mag worden gedaan op de koepelvrijstelling. Daarnaast bestaan deze lasten uit de (restant) stelpost van € 109.000 die geraamd is voor het

Programmabegroting 2024

54

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Op 1 april 2016 is door het rijk de ‘Regeling Beleidsindicatoren’ vastgesteld. In de regeling zijn de beleidsindicatoren opgenomen die moeten worden opgenomen in de verschillende programmaonderdelen. Onderstaand de verplichte indicatoren voor dit programma met een vergelijking met de BUC-gemeenten en de gemiddelde score van Nederland: B PO

nr

4a 4a

C

H

NL

score score score score score

jaar

eenheid

29 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden

1030

911

799

831

860

2023

€

COELO - Atlas lokale lasten

1122

1037

890

955

944

2023

€

COELO - Atlas lokale lasten

4b

30 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden 31 Formatie / Fte per 1.000 inwoners

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.b.

aantal per 1.000 inw.

Gemeente

4b

32 Bezetting / Fte per 1.000 inwoners

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.b.

aantal per 1.000 inw.

Gemeente

4b

33 Apparaatskosten / Kosten per inwoner n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.b.

euro

Gemeente

4b

34 Externe inhuur / Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen 35 Overhead in % van totale lasten

n.b.

n.b.

n.b.

1.257 n.b.

2024

x €1.000

Gemeente

n.b.

n.b.

n.b.

13,3 n.b.

2024

%

Gemeente

4b

Overzicht verplichte indicatoren

U

bron

Ad 31 t/m 33 : Omdat het ambtelijk apparaat van de gemeente Heiloo – op de griffie en de gemeentesecretaris na - is ondergebracht in de werkorganisatie BUCH zijn de indicatoren 31 t/m 33 niet van toepassing. Ad 34 : De externe inhuur betreft alleen de inhuur die via de begroting van de gemeente Heiloo loopt. Voor de kosten van externe inhuur van de gemeenschappelijke regelingen (waaronder de BUCH), verwijzen we naar de betreffende begroting van die GR Het gaat om de volgende componenten: Onderdeel Beheer openbare ruimte Aansluiting A9 Handhaving Bestuursopdracht PCC, Lagelaan, 't Loo en Westerweg Grondbedrijf (incl. kostenverhaal) Totaal

Programmabegroting 2024

Bedrag 124.000 245.000 25.000 191.000 672.000 1.257.000

55

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

PROGRAMMA 4: WAT GAAT HET KOSTEN Nr

PO Bijdrage x € 1.000

korte omschrijving

2024

2025

2026

2027

I/S

19

aut

4a

Prog

Bijstelling rente

178

V

277

V

29

V

87

V

S

20

aut

4a

Prog

Algemene uitkering

515

V

470

V

419

V

1.042 V

S

21

aut

4a

Prog

Bijdrage Cocensus

1

N

1

N

1

N

1

S

22

aut

4b

Prog

Onderhoud gemeentehuis Raadhuisplein

15

N

15

N

-

Totaal alle mutaties

677

V

731

V

447

19. Bijstelling rente Bij diverse raadsvoorstellen, waarbij investeringskredieten zijn verhoogd (o.a. Muziek- en dansschool, nieuw gemeentehuis) is ook het rentebedrag structureel opgehoogd. De liquiditeitsprognose op basis van deze programmabegroting 2024 geeft aan dat vanaf 2026 € 9 mln extra geleend moet worden oplopend naar € 10 mln in 2027. Dit is het gevolg van het toegenomen investeringsvolume bij zowel de Kadernota 2024 als de Programmabegroting 2024. Aangezien uit de liquiditeitsprognose blijkt dat niet eerder dan 2026 bijgeleend hoeft te worden, kunnen de eerder geraamde extra rentebedragen vrijvallen.

V

I

1.128 V

21. Bijdrage Cocensus Dit betreft een klein aansluitingsverschil met de begroting 2024 van Cocensus en tevens correctie naar de juiste taakvelden. 22. Onderhoud gemeentehuis Raadhuisplein Het onderhoud van het gemeentehuis Raadhuisplein wordt vanaf 2024 gedaan met een minimale inzet. Er zijn echter nog verschillende onderhoudscontracten actief op het gebied van de lift en onderhoud van bijvoorbeeld mechanische deuren. Deze onderhoudscontracten zijn nog niet opgezegd. De waarde van deze onderhoudscontracten is € 20.000. In het raadsvoorstel (vastgesteld op 27 maart 2023) over het nieuwe bestuursgebouw is geen rekening gehouden met deze onderhoudscontracten, waardoor een te hoog budget is afgeraamd ter dekking van de kosten van het nieuwe bestuursgebouw. De bijraming voor de komende 2 jaar is om deze reden € 15.000

20. Algemene uitkering De septembercirculaire 2023 zorgt de hogere loon- en prijsbijstelling tot een stijging van de algemene uitkering in alle jaren. In 2027 is ook het volumedeel naar boven bijgesteld. Voor een uitgebreide toelichting zie “Gevolgen septembercirculaire”.

Programmabegroting 2024

N

56

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

PARAGRAAF A: LOKALE HEFFINGEN 1 Inleiding De lokale heffingen vormen een belangrijk bron van inkomsten en zijn onderdeel van de gemeentelijke beleidsvrijheid. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in heffingen waarbij de besteding van de opbrengsten vrij is (de zogenaamde belastingen) en heffingen waarvan de opbrengst gebonden is (zogenaamde heffingen, leges en retributies). Deze paragraaf geeft inzicht in het beleid van de gemeentelijke heffingen voor 2024 en wordt een raming afgegeven van de verwachte opbrengsten aan belastingen en heffingen. Deze is berekend op basis van de in de kadernota 2024 opgenomen uitgangspunten. De definitieve vaststelling van de tarieven gebeurt niet bij de begroting maar separaat bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2024.

Als er meer is uitgegeven dan begroot dan wordt het tekort zoveel mogelijk uit de voorziening onttrokken. De voorziening mag niet negatief komen te staan. De kosten voor het kwijtschelden van afvalstoffenheffing en rioolheffing worden gedekt vanuit de voorzieningen afval en riolering. Onroerende zaakbelasting Voorgesteld wordt om bij de berekening van de OZB inkomsten te indexeren met 3,1%. Dit is gebaseerd op de nationale consumentenprijsindex (cpi) conform de verwachting van het Centraal Planbureau (CPB) in het Centraal Economisch Plan (maart 2023). Hierbij is nog geen rekening gehouden met extra OZB inkomsten als gevolg van areaaluitbreiding door het gereedkomen van woningbouw. Op basis van de meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) wordt uitgegaan van 100 extra woningen. Omdat deze extra OZB opbrengsten gerelateerd zijn aan de toename van het aantal WOZ objecten heeft dit geen invloed op de OZB tarieven.

1.1 Tarievenbeleid Berekende tarieven over heffingen en leges kunnen leiden tot onwerkbare tarieven van centen achter de komma. Op dit punt is er al een staande praktijk van afronding naar beneden op 5 cent, 10 cent of hele euro’s afhankelijk van de belastingsoort. Om te voorkomen dat lagere tarieven door de afronding nooit tot een verhoging komen vindt indexering plaats op de niet afgeronde tarieven 2023. Alle belastingtarieven worden opgenomen in de betreffende belastingverordeningen en in november 2023 ter vaststelling aan de raad voorgelegd.

Toeristenbelasting en lijkbezorgingsrechten De overige lokale heffingen binnen de gemeente Heiloo zijn de toeristenbelasting en de lijkbezorgingsrechten. Voor lijkbezorgingsrechten geldt dat we streven naar maximaal kostendekkende tarieven. De opbrengst van de toeristenbelasting wordt sterk beïnvloed door de macro-economische conjunctuur en de beschikbaarheid van toeristische voorzieningen in de regio. De

Afvalstoffen- en rioolheffing Het uitgangspunt bij de riool- en afvalstoffenheffing is dat de heffingen kostendekkend zijn ten aanzien van de toegerekende kosten zonder dat de voorziening negatief wordt. Mocht er in een jaar minder uitgegeven zijn dan dat er aan heffingen binnen is gekomen dan wordt het teveel ontvangen bedrag gestort in de voorziening afval c.q. riool. Programmabegroting 2024

57

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

tarieven voor de toeristenbelasting en lijkbezorgingsrechten worden geïndexeerd met het algemene index percentage (cpi) van 3,1%.

en twee- of meerpersoonshuishoudens. In deze aantallen wordt de komende jaren een lichte groei verwacht.

2 Hoofdlijnen per belastingsoort

Kostendekkendheid afvalstoffenheffing Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten

2.735.000 490.000 2.245.000

Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Straatreiniging BTW Dotatie dubieuze debiteuren Totale kosten

695.000 20.000 271.000 33.000 3.264.000

Opbrengst vaste heffing Opbrengst variabele heffing Kwijtschelding Onttrekking voorziening Totale opbrengsten

2.894.000 419.000 -68.000 19.000 3.264.000

2.1 Afvalstoffenheffing Het ophalen van huishoudelijk afval is een taak die de Gemeente Heiloo kostendekkend wil uitvoeren. Vertrekpunt is dat de kosten die toegerekend kunnen worden, ook daadwerkelijk onderdeel van het tarief uitmaken Tot de kosten voor het inzamelen en verwerken van de afvalstoffen behoren de directe kosten inclusief fte en overhead en tevens een aandeel in de kosten van de BTW. Het niet doorrekenen van BTW leidt namelijk tot een extra nadeel in de vorm van een korting op de algemene uitkering. Vanaf 2021 wordt de opbrengst van de afvalstoffenheffing gebaseerd op een vaste en een variabele component. De hoogte van de vaste heffing is afhankelijk van de omvang van het huishouden en de hoogte van de variabele heffing is afhankelijk van het aantal malen dat er restafval wordt aangeboden. De afvalstoffenheffing kent, buiten de tarieven voor het afhalen van grofvuil aan huis, een tweetal vaste tarieven, een tarief voor: • éénpersoonshuishoudens; • twee- of meerpersoonshuishoudens. Daarnaast is er sprake van een variabele component van de afvalstoffenheffing in de vorm van een tarief per containerlediging of inworp per afvalzak in een verzamelcontainer. Het variabele gedeelte van de heffing wordt opgenomen in de ‘gecombineerde aanslag’ in het jaar, volgend op het jaar waarin de ledigingen of inworpen hebben plaatsgevonden.

Dekkingspercentage

2024

100%

Opbrengsten De opbrengsten voor 2024 tot en met 2027 als volgt geraamd:

Afvalstoffenheffing

2024

2025

2026

2027

3.313.000

3.313.000

3.313.000

3.313.000

Kerncijfers In de berekening van de opbrengst in relatie tot de kostendekkendheid wordt uitgegaan van het aantal eenpersoons-

Programmabegroting 2024

58

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

2. Omgevingsvergunning, waaronder bouwvergunningen, huisvestingvergunningen en kapvergunningen. 3. Dienstverlening die valt onder de Europese Dienstenrichtlijn (EDR) zoals onder andere horecavergunningen, evenementenvergunningen, ambulante handel en kinderopvang. Alle titels tezamen mogen uiteindelijk maximaal 100% kostendekkend zijn.

Tarieven Belastingplichtig is de gebruiker van een perceel waar de gemeente een inzamelplicht heeft voor huishoudelijke afvalstoffen. Door de invoering van een vast tarief en een variabel tarief is er sprake van een financiële prikkel tot afvalscheiding. De laagbouw heeft een PMD minicontainer aan huis. Omdat de hoogbouw dit niet heeft en daardoor PMD met het restafval wordt aangeboden, wordt op het tarief per inworp in een trommel van een verzamelcontainer een korting toegepast.

De vaststelling van de legesverordening, de tabel, de mate van kostendekkendheid, de tarieven en het financiële gevolg hiervan vindt dit jaar plaats in de raad van december.

Om de geraamde opbrengsten te realiseren zijn de tarieven als volgt berekend: Vaste heffing (85%) Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden

2023 €185,00 € 291,00 2023

2.3 Lijkbezorgingrechten Belastingplichtigen en heffingsgrondslag De rechten worden geheven voor onder meer het begraven van personen en voor het onderhoud van de begraafplaatsen. De tarieven voor de afzonderlijke belastbare feiten zijn opgenomen in de tarieventabel behorende bij de verordening lijkbezorgingrechten.

2024 € 191,00 € 300,00

Variabele heffing (15%) Per lediging container 240 liter 140 liter Per lediging container 140 liter

€ 6,00

2024 € 6,19

€ 3,50

€ 3,61

Per inworp trommel 60 liter

€ 1,00

€ 1,04

Per inworp trommel 30 liter

€ 0,50

€ 0,52

Het uitgangspunt voor de tarieven van de lijkbezorgingrechten is kostendekking op de tarieven die betrekking hebben op: • De uitgifte van graven (inclusief grafonderhoud); • Het begraven; • De algemene kosten voor het in stand houden (groenbeheer) van de gemeentelijke begraafplaatsen.

2.2 Leges Belastingplichtigen en heffingsgrondslag Leges kunnen worden geheven voor van gemeentewege verleende diensten. De diverse diensten waarvoor leges zijn verschuldigd worden opgenomen in de tarieventabel behorende bij de legesverordening. Landelijk zijn de leges verdeeld in 3 titels: 1. Algemene dienstverlening zoals onder andere burgerzaken en vergunningen voor werken in openbare ruimte, verkeer en vervoer.

Programmabegroting 2024

Kerncijfers en areaal De kerncijfers bestaan hoofdzakelijk uit het aantal meerjarige rechten op graven, het aantal begravingen en bijzettingen per jaar en het aantal onderhoudsrechten op graven en dergelijke. De beheerskosten van de begraafplaatsen zijn hoger dan de inkomsten. Dit is in overeenstemming met het beleidsplan begraafplaatsen.

59

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

Opbrengsten Rekening houdend met het uitgangspunt van 3,1% stijging van de opbrengsten worden de begrote opbrengsten als volgt geraamd:

Lijkbezorgingrechten

2024

2025

2026

2027

151.000

151.000

151.000

151.000

Kerncijfers, waardeontwikkeling en areaal De kerncijfers voor de bepaling van de te verwachten opbrengst van de onroerende zaakbelastingen betreffen het aantal woningen, het aantal niet-woningen, de totaalwaarde van de woningen, de totaalwaarde van de niet-woningen en de vrijstellingen. Opbrengsten Rekening houdend met het uitgangspunt van 3,1% stijging van de opbrengsten worden de begrote opbrengsten exclusief areaaluitbreiding als volgt geraamd:

2.4 Onroerende zaakbelastingen (OZB) Onder de naam onroerende zaakbelastingen kunnen een drietal belastingen worden geheven; ▪ een belasting voor eigenaren van woningen; ▪ een belasting voor eigenaren van niet-woningen; ▪ een belasting voor gebruikers van niet-woningen.

2024

Eigenaren nietwoningen Eigenaren woningen Totaal OZB

Belastingplichtigen en heffingsgrondslag Onroerende zaakbelasting wordt geheven van eigenaren van woningen en van eigenaren van niet-woningen. De heffing van OZB van gebruikers van niet-woningen is in Heiloo per 2022 afgeschaft. Daarbij is de opbrengst van de gebruikersbelasting opgenomen in de OZB opbrengst van eigenaren van niet-woningen.

2026

2027

1.271.000 1.271.000 1.271.000 1.271.000 4.325.000 4.325.000 4.325.000 4.325.000 5.596.000 5.596.000 5.596.000 5.596.000

2.5 Rioolheffing Doorbelast worden de kosten van riool inclusief omslagrente, personeel, overhead en BTW. Er vindt geen doorbelasting plaats van straatreiniging, onkruidbestrijding en beschoeiingen. In het in juni 2023 aangenomen Programma Water en riolering is opgenomen dat baggeren voor 50% wordt doorbelast. Deze kosten houden meer dan zijdelings verband met de taken waarvoor de rioolheffing wordt ingesteld. Door te baggeren blijft het riool schoner en is er minder behoefte aan de reiniging van het riool.

De onroerende zaakbelastingen voor het eigendom van woningen en niet-woningen worden geheven van degene die op 1 januari van het belastingjaar in het Kadaster bekend staat als de zakelijk gerechtigde van de onroerende zaak. De hoogte van de aanslag 2024 is afhankelijk van de WOZ-waarde op de waardepeildatum. Dit betreft de verkoopwaarde van de onroerende zaak per 1 januari van het jaar voorafgaand aan het belastingjaar, in dit geval 1 januari 2023. Deze waarde, vermenigvuldigd met een percentage daarvan (het tarief) vormt het aanslagbedrag OZB. De waarde van de onroerende zaken wordt bepaald en vastgesteld onder het regime van de Wet WOZ.

Programmabegroting 2024

2025

Rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een object van waaruit direct of indirect water wordt afgevoerd op de gemeentelijke riolering. Doel van de rioolheffing is om de kosten te dekken met betrekking tot de afvoer van afvalwater, hemelwater en het beheer van het grondwaterpeil. De heffingsgrondslag voor de rioolheffing heeft een relatie met het afgevoerde water dat vanuit het object wordt afgevoerd.

60

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

Er is sprake van een gedifferentieerd tarievenstelsel waarbij 300 m3 waterverbruik het uitgangspunt vormt voor het basistarief. Veruit de meeste woningen vallen onder deze eerste eenheid. Verder is er sprake van een tarief voor afgevoerd afvalwater van: - 300 tot 500 kubieke meters; - 500 tot 1000 kubieke meters; - 1000 tot 2000 kubieke meters; - meer dan 2000 kubieke meters; - elke extra 1000 kubieke meters boven de 2000. Als gedurende het boekjaar sprake is van overdekking (meer werkelijke opbrengsten dan toegerekende kosten) wordt het meerdere in de egalisatievoorziening gestort. Daarentegen wordt bij een onderdekking (meer toegerekende kosten dan werkelijke opbrengsten) het verschil aan de egalisatievoorziening onttrokken.

Tarieven Jaarlijks wordt bepaald in hoeverre een stijging van het tarief kan worden voorkomen. Het basistarief wordt als volgt voorgesteld: 2024 Rioolheffing

Opbrengsten Rekening houdend met een gelijkblijvend areaal zoals genoemd bij de kerncijfers en een positief blijvende voorziening worden de opbrengsten voor 2024 tot en met 2027 als volgt geraamd:

Rioolheffing

2025

2026

2027

2.495.000 2.552.000 2.610.000 2.610.000

Programmabegroting 2024

217

Kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten

Kerncijfers (kosten en opbrengsten) In de berekening van de opbrengst wordt uitgegaan van 11.497 eenheden.

2024

2025

61

222

2026

2027

227

227

2024 1.516.000 5.000 1.511.000

Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Doorberekening baggerkosten Extra rente (1,0%) Storting spaarvoorziening Storting egalisatievoorziening BTW Dotatie dubieuze debiteuren Totale kosten

344.000 8.000 142.000 200.000 11.000 204.000 25.000 2.445.000

Opbrengst heffingen Kwijtschelding Totale opbrengsten

2.495.000 -50.000 2.445.000

Dekkingspercentage

100%

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

2.6 Toeristenbelasting Belastingplichtigen en heffingsgrondslag De toeristenbelasting wordt geheven voor het tegen betaling overnachten in de gemeente door personen die geen inwoner van de gemeente zijn. De belasting wordt geheven van degene die gelegenheid tot nachtverblijf biedt. De aanslagoplegging voor de toeristenbelasting vindt na afloop van het belastingjaar plaats, op basis van de ingediende aangiften.

Tarief Aan de raad wordt net als voorgaande jaren een apart besluit voorgelegd om de verordening en daarmee het tarief toeristenbelasting 2024 vast te stellen. 2.7 Bedrijven investeringszone (BIZ) In 2021 is op initiatief van de ondernemers in het stationscentrum in Heiloo een bedrijveninvesteringszone ingevoerd. De gemeente faciliteert de BIZ-organisatie door de BIZ-bijdragen te innen. Door de invoering van de BIZ-belasting met een tarief van € 420,00 per jaar worden belastingopbrengsten gegenereerd met een omvang van € 19.000. De BIZ verordening is vastgesteld voor de jaren 2021, 2022 en 2023. De opbrengst wordt, na aftrek van de perceptiekosten, in de vorm van een subsidie uitgekeerd aan de BIZ vereniging die de activiteiten namens de ondernemers uitvoert. De ondernemers bepalen zelf de activiteiten. De gemeenteraad moet wel instemmen en toetsen op het algemeen belang in de openbare ruimte.

Kerncijfers en areaal Sinds een aantal jaren is het aanbieden van verblijf via internet aanzienlijk toegenomen. In de uitvoering van de toeristenbelasting wordt periodiek gecontroleerd op de juistheid en volledigheid van de gevoerde verblijfsadministraties door de aanbieders van verblijf. Opbrengsten Rekening houdend met het bovengenoemde worden de begrote opbrengsten voor 2024 tot en met 2027 als volgt geraamd:

Toeristenbelasting

Programmabegroting 2024

2024

2025

2026

2027

55.000

55.000

55.000

55.000

62

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

Opbrengstenoverzicht In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de geraamde opbrengsten 2024 en verder, afgerond op duizendtallen. Grootboeknummer

Omschrijving

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

6020010

Rijbewijzen

83.000

81.000

75.000

96.000

96.000

6020020

Burgerlijke stand

16.000

16.000

16.000

16.000

16.000

6020030

Reisdocumenten

49.000

283.000

289.000

335.000

367.000

6020050

Diverse leges

19.000

19.000

19.000

19.000

19.000

6020070

Naturalisaties

13.000

13.000

13.000

13.000

13.000

6020080

Verklaring omtrent gedrag

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

6120060

Leges titel 1

4.000

4.000

4.000

4.000

4.000

6330100

Marktgelden

34.000

34.000

34.000

34.000

34.000

6330000

Bedrijven investeringszone stationsgebied

19.000

19.000

19.000

19.000

19.000

6830500

Leges omgevingsvergunningen

391.000

647.000

668.000

1.641.000

900.000

6570400

Evenementen, feesten, kermis

2.000

2.000

2.000

2.000

2.000

6720100

Rioolheffing

2.371.000

2.495.000

2.552.000

2.610.000

2.610.000

6730100

Afvalstoffenheffing

3.233.000

3.313.000

3.313.000

3.313.000

3.313.000

6660400

Gehandicaptenparkeerkaarten

7.000

7.000

7.000

7.000

7.000

6810100

Bestemmingsplannen

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

6750100

Grafrechten

151.000

151.000

151.000

151.000

151.000

6061100

OZB woningen

4.127.000

4.325.000

4.325.000

4.325.000

4.325.000

6062100

OZB eigenaren bedrijven

1.171.000

1.271.000

1.271.000

1.271.000

1.271.000

6340200

Toeristenbelasting

30.000

55.000

55.000

55.000

55.000

11.735.000

12.750.000

12.828.000

13.926.000

13.217.000

Programmabegroting 2024

63

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

3 Kwijtscheldingsbeleid Voor de afvalstoffen- en rioolheffing bestaat de mogelijkheid om op basis van het “Besluit kwijtschelding gemeentelijke belastingen Heiloo 2024” een kwijtscheldingsverzoek in te dienen. In Heiloo wordt bij de kwijtschelding afgeweken van de normen zoals deze zijn opgenomen in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Hierin zijn in artikel 16, tweede lid, onderdelen a en b, de kosten van bestaan gesteld op 90% van de bijstandsnorm. Heiloo gaat echter uit van de meest ruime, de zogenaamde 100% norm. Dit houdt in, dat kwijtschelding wordt verleend aan belastingschuldigen die een inkomen hebben dat op of onder 100 procent van de landelijk geldende bijstandsnorm ligt. De kwijtschelding wordt opgevangen binnen de kostendekking van met name afvalstoffenen rioolheffing.

2024

2025

2026

2027

Kwijtschelding riool

50.000

50.000

50.000

50.000

Kwijtschelding afval

68.000

68.000

68.000

68.000

4 Lokale lastendruk De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) bijgehouden. De lokale lastendruk in Heiloo bedraagt gemiddeld voor een: - éénpersoonshuishouden met eigen woning € 831, in 2022 was dat € 810; - meerpersoonshuishouden met eigen woning € 955 3, in 2022 was dat € 945; - éénpersoonshuishouden met een huurwoning € 409, in 2022 was dat € 401; - meerpersoonshuishouden met een huurwoning € 532, in 2022 was dat € 435.

Kwijtschelding wordt zoveel mogelijk automatisch verleend. Dit gebeurt middels een automatische koppeling met landelijke inkomens- en vermogensgegevens door het Inlichtingenbureau met belastingplichtigen die hiervoor toestemming hebben gegeven. Kerncijfers Naast de toegekende gehele kwijtschelding bestaat er een variatie in gedeeltelijk toegekende verzoeken waarbij een percentage van de aanslag wordt kwijtgescholden. Om deze reden wordt niet uitgegaan van het totale aantal toekenningen maar van de bedragen kwijtschelding riool- en afvalstoffenheffing.

Woonlasten 2023 en rangnummers Landelijk De gemeentelijke woonlasten voor huishoudens met een koopwoning en een huurwoning zijn door het COELO in beeld gebracht en in een landelijke ranglijst opgenomen.

Rekening houdend met een gelijkblijvend aantal toekenningen worden de uitgaven voor 2024 tot en met 2027 als volgt geraamd:

Heiloo bezet in de landelijke ranglijst van gemeentelijke woonlasten 2023 de volgende plaatsen: - meerpersoonshuishouden met een eigen woning, plaats 187, in 2022 was dat plaats 217; - meerpersoonshuishouden met een huurwoning plaats 266, in 2022 was dat plaats 284.

3 Het bedrag aan woonlasten van € 955 zoals opgenomen in de COELO

berekend (€ 961). Het verschil zit in de variabele afvalstoffenheffing, waarbij COELO lijkt uit te gaan van een ander aantal ledigingen.

woonatlas wijkt af van het cijfer zoals door de gemeente Heiloo is

Programmabegroting 2024

64

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

De gemeente op nummer 1 van de ranglijst heeft de laagste woonlasten, de gemeente op nummer 352 de hoogste. Wat de plaatsen op de landelijke ranglijst worden in 2024, hangt naast de hoogte van de tarieven in Heiloo, mede af van de ontwikkelingen elders in Nederland. Benchmark woonlasten Noord-Holland 2023 De benchmark beoogt door middel van vergelijking van de tarieven en de gemeentelijke woonlasten op provinciaal niveau, de informatievoorziening over de ontwikkeling van de lokale lasten te bevorderen. De benchmark vergelijkt binnen een provincie de hoogte van de gemeentelijke woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning. De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing minus een eventuele heffingskorting.

Ontwikkeling woonlasten Heiloo In het overzicht hieronder is de ontwikkeling van de tarieven Heiloo 2022 - 2023 weergegeven van de belasting en heffingen waarop de lokale lastendruk is gebaseerd. Tevens zijn in het overzicht de gemiddelde landelijke tarieven en de posities per jaar op de landelijke ranglijst opgenomen.

In de ‘benchmark woonlasten Noord-Holland 2023’ zijn 45 gemeenten betrokken. De gemeente op plaats 1 kent met € 749 de laagste gemiddelde woonlasten en de gemeente op plaats 45 de hoogste met € 1.874. De gemiddelde woonlasten in Noord-Holland bedragen € 961, het landelijke gemiddelde bedraagt € 944. In de provinciale benchmark 2023 neemt Heiloo met gemiddelde woonlasten van € 955 voor een meerpersoonshuishouden de 20ste plaats in. In 2022 was dat met een lokale lastendruk van € 945 plaats 29. In de benchmark 2023 hieronder, is de positie van Heiloo met een pijl aangegeven.

Programmabegroting 2024

Ontwikkeling tarieven

Heiloo 2022

Heiloo 2023

NL-gem. 2023

OZB (woningen)

0,08631%

0,07275%

0,08900%

Afval (meerpers.huish.)

€ 345,40

€ 326,00

€ 329,00

Riool (huishouden)

€ 187,00

€ 206,00

€ 213,00

Woonlasten (meerpers.huish.)

€ 945,00

€ 955,00

€ 944,00

217

187

Ranglijst

65

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

PARAGRAAF B: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT 1. Aanleiding en achtergrond Wij hebben de risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering in kaart gebracht. Door inzicht in de risico's wordt de gemeente in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Daarnaast zijn in deze paragraaf de vijf verplichte BBV (Besluit Verantwoording Begroting) financiële kengetallen opgenomen. Doelstelling is dat de kengetallen en de beoordeling gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht geven aan de raad over de financiële positie van de gemeente. 2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Uit de inventarisatie zijn vanuit de domeinen de risico's in beeld gebracht met een mogelijk financieel gevolg. In het volgende overzicht worden de top 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. Tabel 1: top 10 risico's Risico

Kans

Meerkosten aansluiting A9 door vertraging en prijsstijgingen

70%

Als gevolg van schaarste in grondstoffen wordt het risico gelopen dat projecten uitlopen of duurder worden.

70%

Programmabegroting 2024

Max. fin. gevolg Invl oe d 4.700.000 25 % 2.100.000 11 %

Minder omgevingsvergunningen worden verleend Zandzoom faciliterend: hogere kosten vanwege stikstofmaatregelen Zandzoom faciliterend: verdere vertraging, waardoor de plankosten hoger uitvallen

60%

1.400.000

6%

25%

2.000.000

5%

50%

1.000.000

5%

IKC Zandzoom duurder door stijging prijzen grondstoffen.

70%

535.000

3%

Tegenvallende algemene uitkering

50%

700.000

3%

Zandzoom faciliterend: gemeenteraad gaat niet akkoord met woningbouwprogramma

10%

2.500.000

2%

Zandzoom faciliterend: Het exploitatieplan komt door opbrengstendaling op enig moment op een negatief saldo. In dat geval kan de gemeente, door macro aftopping, niet meer alle kosten verhalen op de eigenaren die op basis van het exploitatieplan (posterieur) worden gecontracteerd. Zandzoom faciliterend: De AOK’s kennen een vaste exploitatiebijdrage. Als de werkelijke kosten toenemen, kunnen deze niet achteraf worden verhoogd en kan de gemeente de meerkosten niet verhalen.

50%

500.000

2%

25%

1.000.000

2%

De top 10 van risico’s vertegenwoordigen 64% van de totale risicoimpact (kans x risicobedrag). Het risicoprofiel is licht verbeterd in vergelijking met de actualisatie bij de jaarrekening 2022. De

66

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

belangrijkste reden is dat een aantal risico’s zich hebben voorgedaan en tot een aanpassing in de begroting hebben geleid. Onderstaand een korte toelichting op de belangrijkste gewijzigde risico’s: Afname risico : - Voor de aanpassing van de ventilatiesystemen op de scholen is bij de Kadernota 2024 een nieuw investeringskrediet opgenomen en is daarom als risico eruit gehaald. - Het nadelig effect dat de BTW koepelvrijstelling niet door de BUCH mag worden toegepast is verwerkt in de begroting en een eventuele positieve uitkomst van een rechtszaak tegen de belastingdienst kan dan alleen voor een meevaller zorgen. - De effecten van de nieuwe inkoop jeugd en huishoudelijke hulp is financieel vertaald in de begroting. - Het risico op het niet behalen van de besparingen uit de beheersmaatregelen in het sociaal domein is naar beneden bijgesteld.

-

Castricum en Heiloo) naar twee (Bergen en Castricum) werklocaties voor de medewerkers van de werkorganisatie betekent dat extra geïnvesteerd moet worden en levert een verdelingsvraagstuk op van de lasten van de gemeentehuizen van Bergen en Castricum. Renterisico: in deze begroting is rekening gehouden dat vanaf 2026 extra geleend moet worden. Hierbij is uitgegaan van een rentepercentage van 3,5%. In deze risico inschatting is rekening gehouden met het scenario dat de rente oploopt naar 4,5%. Schade door hevige regenval: door klimaatverandering is het risico groter geworden op schade door weersextremen zoals hevige regenval en storm.

Toename risico : - Het risico op het niet kunnen verhalen van de BTW op sport via een zogenaamde specifieke uitkering is toegenomen. We zien dat in 2023 door de gemeenten meer BTW compensatie is aangevraagd dan dat het Rijk als plafond beschikbaar heeft gesteld. Ook geldt dat voor 2024 er nog geen duidelijkheid is of en hoe deze regeling verder gaat. - Voor zowel jeugdhulp/Wmo is het risico toegenomen dat de tarieven omhoog gaan vanwege de landelijke prijsindexatie die nog in de nieuwe cao’s verwerkt moeten worden. - Huisvestingsplan BUCH: de ontwikkeling van drie (Bergen,

Programmabegroting 2024

67

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

Verdeling per programmaonderdeel Onderstaand wordt een verdeling gegeven van alle risico’s over de programmaonderdelen:

-

-

-

-

-

-

Het hoogste aandeel in het risicoprofiel is het programma ‘Wonen en leefomgeving’ (31%). Hierin zitten de risico’s van het grondbedrijf en de leges omgevingsvergunningen. In het programmaonderdeel ‘Een bereikbare gemeente’ (26%) zitten de risico’s dat de investeringskredieten aansluiting A9 en reconstructie Vennewatersweg worden overschreden. Samenleven neemt 14% van de totale risico’s voor haar rekening. Dit bestaat met name uit het risico op prijsindexatie, het niet volledig realiseren van de beheersmaatregelen in combinatie met een toename van de zorgvraag en -zwaarte bij de jeugdhulp en Wmo. De vierde plaats wordt ingenomen door ‘Beheer en onderhoud’ (14%) met hierin onder andere het risico dat diverse investeringskredieten niet toereikend zijn door de hoge inflatie. ‘Financieel gezond’ neemt 10% van de totale risico’s voor zijn rekening met hierin onder andere de risico’s op een lagere algemene uitkering en verleende garanties. De andere programmaonderdelen vertegenwoordigen 5% van het risicoprofiel.

Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie (ook wel Monte Carlo simulatie genoemd) uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag aan risico’s van € 44.676.000 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. De afbeelding op de volgende pagina toont de resultaten van de risicosimulatie. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s, de verticale as geeft weer hoe groot de kans is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen (het gaat hier om percentages). De rode lijn in de grafiek geeft de daadwerkelijke uitkomsten aan van de Monte Carlo simulatie. De blauwe lijn is de trendlijn die de extreme pieken uit de rode lijn haalt.

Programmabegroting 2024

68

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

Daarnaast moet rekening worden gehouden met de risico’s die door de verschillende gemeenschappelijke regelingen in hun eigen P&C documenten in beeld zijn gebracht. Het gaat om de volgende GR-en en risicobedragen: Tabel 3: Risico's GR-en GR Werkorganisatie de BUCH Zaffier Veiligheidsregio GGD * RHCA Omgevingsdienst Cocensus RAUM Totale weerstandscapaciteit Uit de volgende tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een afgerond bedrag van € 9.678.000 (benodigde weerstandscapaciteit).

* Dit is het risicobedrag dat GGD zelf heeft opgenomen in de begroting 2024, waarbij rekening is gehouden dat met het herstelplan de reserves worden aangevuld.

Tabel 2: Benodigde weerstandscapaciteit Zekerheidsperc. Bedrag in € 6.600.052 50% 6.907.056 55% 7.219.636 60% 7.544.459 65% 7.885.015 70% 8.250.192 75% 8.640.202 80% 9.110.673 85% 9.678.441 90% 10.547.502 95%

Programmabegroting 2024

Risicobedrag 444.000 51.000 0 0 0 1.000 6.000 0 502.000

De benodigde weerstandscapaciteit inclusief de GR-en bedraagt: € 10.180.000 3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien

69

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves.

Het totaal per 1 januari 2023 van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel:

Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.

Tabel 4: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Startcapaciteit in € Algemene reserve 9.323.000 Reserve grote projecten 3.097.000

Bestemmingsreserves Alleen de bestemmingsreserve grote projecten wordt bij Heiloo meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit • In het toezichtskader van de provincie is een nadere duiding gegeven hoe de onbenutte OZB berekend wordt. Volgens dit toezichtskader is de nog onbenutte OZB gelijk aan de belastingheffing die nog kan plaatsvinden tot het niveau dat een gemeente moet heffen om voor toelating van een zogenoemde artikel 12 aanvraag in aanmerking te kunnen komen. Voor 2023 is dit 0,1614% (bron meicirculaire 2023). Het gewogen gemiddeld OZB percentage (woningen en nietwoningen) bedraagt 0,1054% (peiljaar 2023) en dus veel lager. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Heiloo en het percentage artikel 12 is de onbenutte belastingcapaciteit. Per saldo is sprake van een onbenutte belastingcapaciteit van € 4.455.000. • Voor riool en afval is een kostendekkendheid van 100% en levert geen verdere onbenutte belastingcapaciteit op.

Onbenutte belastingcapaciteit *)

4.455.000

Post onvoorzien Totale weerstandscapaciteit

10.000 16.885.000

*) In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. Exclusief de onbenutte belastingcapaciteit bedraagt de beschikbare weerstandscapaciteit € 12.430.000. 4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsratio. Ratio = Beschikbare weerstandscap = Benodigde weerstandscap.

€ 12,430 mln = 1,22 € 10,180 mln

Ad. III Post onvoorzien Deze post kan via een raadsbegrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.

Programmabegroting 2024

70

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

De onderstaande normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio. Tabel 5: Weerstandsnorm Waarderingscijfer Ratio A >2,0 B 1,4-2,0 C 1,0-1,4 D 0,8-1,0 E 0,6-0,8 F <0,6

5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. De provincie als financieel toezichthouder heeft zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en is hiermee geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol.

In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond:

Betekenis Uitstekend ruim voldoende Voldoende Matig onvoldoende ruim onvoldoende

Het ratio valt in klasse C. Dit duidt op een voldoende weerstandsvermogen en zit nog net boven de streefwaarde van 1,20. De ratio is verder gedaald ten opzichte van de jaarrekening 2022 (1,28). Weliswaar zijn de risico’s licht gedaald in vergelijking met de jaarrekening, maar de reservepositie is ook gedaald. Bij de jaarrekening wordt nog geen rekening gehouden met de reserveringen die aan de raad worden voorgesteld ten laste van het jaarrekeningresultaat, waardoor de reserves bij de jaarrekening hoger was. Ook de reserve grote projecten is ultimo 2023 lager dan bij de jaarrekening vanwege de benodigde onttrekking voor het tekort in Zandzoom. De kwalificatie van de weerstandsratio moet in samenhang worden beoordeeld met de kengetallen hieronder.

Programmabegroting 2024

71

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

Signaleringswaarde 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte len. 2. Solvabiliteitsratio 3. Structurele exploitatier. 4. Grondexploitatie 5. Belastingcapaciteit

A < 90% < 90%

B 90 - 130% 90 - 130%

C > 130% > 130%

> 50% > 0% < 20% < 95%

20 - 50% 0% 20 - 35% 95 - 105%

< 20% < 0% > 35% > 105%

•

•

Hieronder worden de uitkomsten van de kengetallen gepresenteerd: Verloop kengetallen

Jrk. Begr. Begr. Begr. Begr. Begr. 2022 2023 2024 2025 2026 2027 1a. Netto schuldquote 37% A 49% A 66% A 65% A 100% B 98% B 1b. Netto schuldquote gecorr. 36% A 48% A 65% A 64% A 99% B 97% B voor alle verstrekte len. 2. Solvabiliteitsratio 28% B 28% B 29% B 32% B 29% B 26% B 3. Structurele exploitatier. 3% A 0% A 2% A 2% A -2% C -4% C 4. Grondexploitatie 5% A 3% A 2% A 0% A 0% A 0% A 5. Belastingcapaciteit 108% C 106% C 105% C 106% C 107% C 107% C •

De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld te delen door de totale baten (exclusief mutaties reserves). De netto schuld loopt op naar 98% in 2027. Door het hoge investeringsvolume (€ 56,5 mln) in deze begrotingsperiode

Programmabegroting 2024

72

•

•

neemt het positieve saldo dat wordt aangehouden in de schatkist af en betekent dat vanaf 2026 extra geleend moet worden. De solvabiliteitsratio stijgt naar 32% in 2025. Dit komt door de winstnemingen bij de reserve grote projecten, de stortingen in de bovenwijkse voorzieningen en het positieve begrotingssaldo. Vanaf 2026 daalt de solvabiliteit door de nadelige begrotingssaldo en in 2027 vindt een onttrekking plaats in de bestemmingsreserve aansluiting A9. Dit kengetal krijgt het predicaat ‘gemiddeld risico’. De structurele exploitatieruimte varieert op basis van de verwachte begrotingssaldi. Vanaf 2026 wordt dit kengetal negatief. Dit wordt veroorzaakt door het nadelige begrotingssaldo in dat jaar. De boekwaarde van de grondexploitaties (Zuiderloo en Boekelermeer) ontwikkelt zich positief. De huidige verwachting voor Zuiderloo is dat de grondverkopen in 2023 grotendeels zijn afgerond. Voor Boekelermeer is de verwachting dat met de toevoeging van Fase C de laatste grondverkopen in 2025 plaatsvinden. De (gemiddelde) woonlasten in Heiloo nemen toe van € 961 in 2023 naar € 996 in 2024. Dit is een stijging van € 35 oftewel 3,6%. Deze stijging bestaat uit OZB (€ 13), afval (€ 11) en riool (€ 11). De woonlasten liggen hiermee circa 5% boven het landelijk gemiddelde (t-1).

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk onderdeel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente.

laten dalen. Met het geprogrammeerde onderhoud en de grootschalige investeringen (Kerkelaan-Belieslaan, Vennewatersweg, Het Zevenhuizen/Westerweg, Zevenhuizerlaan en de omvorming van asfaltfietspaden naar beton) is de verwachting dat deze bandbreedte behaald is. Het nog vast te stellen beleidsplan wegbeheer gaat hier verder op in.

a. Wegen Aan het wegbeheer wordt inhoud gegeven door regulier onderhoud en de reconstructies vanuit het vastgestelde Beleidsplan wegbeheer. Reconstructies van wegen vinden, voor zover mogelijk, zoveel mogelijk plaats gelijktijdig met rioolvervanging en verkeersreconstructies. Daarnaast wordt bij de programmering rekening gehouden met grote infrastructurele projecten binnen de gemeente Heiloo. Voor de periode 2018-2022 is het Wegenbeleidsplan opgesteld. Binnen dit beleidsplan heeft een evaluatie plaatsgevonden van de afgelopen planperiode. Daarnaast is aan de hand van de meest recente kwaliteitsopname van ons areaal wegen een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte in de toekomst. Op dit moment wordt aan de hand van een nieuwe kwaliteitsopname het beleidsplan wegbeheer geactualiseerd voor de planperiode 2023-2027. Vaststelling vindt naar verwachting eind 2023 plaats.

Het wegenbeleidsplan in Heiloo is er daarnaast op gericht om achterstallig onderhoud dat leidt tot kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties direct op te pakken dan wel niet te laten optreden door hier tijdig op te acteren. Om deze reden wordt er geen voorziening gevormd op basis van art 44 lid1a BBV. b. Kunstwerken Onderhoud aan civieltechnische kunstwerken wordt niet tot wegonderhoud gerekend. Voor dit onderdeel is een apart jaarlijks investeringsbudget beschikbaar en dit wordt ingezet naar aanleiding van behoefte die blijkt uit meldingen en inspecties. In 2023 vindt een instandhoudingsinspectie van alle kunstwerken plaats. Op basis van deze inspectie wordt het meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd voor de planperiode 2024-2033. In dit meerjarenonderhoudsplan wordt een geactualiseerde beheerplanning vastgesteld en waar nodig ook investeringen voor noodzakelijke vervangingen.

Binnen wegbeheer is er altijd sprake van een bepaalde mate van areaal dat de classificatie ‘onvoldoende’ krijgt. Het CROW adviseert een bandbreedte van 4 tot 9% onvoldoende. Heiloo zat op het moment van opstellen van het wegenbeleidsplan met 11% iets buiten deze bandbreedte en had dan ook de doelstelling om binnen de vorige planperiode 2018-2022 het percentage onvoldoende te

Programmabegroting 2024

c. Riolering In 2023 is het Programma Water en Riolering (PWR) vastgesteld. Dit heeft een looptijd van 2023 tot en met 2026 binnen de kaders van de Leidraad Riolering (Stichting Rioned), wetgeving op het gebied van de Wet milieubeheer en aan de hand van uitgevoerde

73

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

inspecties. Met het opstellen van een PWR is ook de relatie gelegd met de omgevingswet. De beschrijving is hierbij meer afgestemd op het proces van omgevingsvisie, omgevingsprogramma, omgevingsplannen. Het PWR omvat onder meer het overzicht van onderhoudswerkzaamheden, onderzoeken en aanleg van nieuwe riolering voor de looptijd van het plan. Een onderdeel van het plan is toetsing op kostendekkendheid over een periode van 60 jaar.

De afgelopen jaren is circa 4 km natuurvriendelijke oevers aangelegd. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de aanleg van natuurvriendelijke oevers bijdraagt aan de visstand en de biodiversiteit van het stedelijk water. e. Groen en spelen Net als bij de onderdelen wegen en riolering, wordt ook aan het groenbeheer door middel van een beheerprogramma inhoud gegeven. Dit groenbeheerprogramma wordt gevoed met de uitgangspunten uit het Groenbeleidsplan Heiloo. Hierin zijn opgenomen de met de raad gemaakte afspraken over (ecologisch) beheer en de nota Bomenbeleid. Recent is een nieuw groenbeheerplan vastgesteld. In navolging van het nieuwe groenbeheerplan wordt in 2023/2024 ook het groen- en bomenbeleid voor de gemeente Heiloo geactualiseerd. Naar verwachting vindt vaststelling van dit plan plaats begin 2024.

Binnen dit PWR is nadrukkelijk aandacht besteed aan belangrijke nieuwe beleidsontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, de invoering van de omgevingswet en de overstap naar risico gestuurd beheer. Naast het reguliere rioolbeheer zijn we met de andere waterkwaliteit- en kwantiteitbeheerders (regiogemeenten en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) op zoek naar financiële en technische optimalisatie van het rioolbeheer en daaraan rakende beleidsvelden zoals water. Dit doen we door gemeenschappelijke studies binnen het samenwerkingsverband.

Naar aanleiding van het bomenbeleid werken we jaarlijks de lijst met te beschermen monumentale en beeldbepalende bomen op openbaar en particulier terrein bij. Risico- en attentiebomen worden 1 keer per jaar gecontroleerd. Met het vaststellen van het nieuwe groenbeheerplan wordt conform het Handboek bomen voor laan- en straatbomen 1 keer per 3 jaar BVC uitgevoerd.

d. Water Met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in het kader van het Regionaal Waterplan. De hoofdthema’s waar het waterplan zich op richt zijn: veiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; en duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water. De relatie tussen water en ruimtelijke ordening zal bij deze thema’s aan de orde komen. Het Waterplan vormt een beleidsmatig kader voor diverse onderliggende plannen zoals het Baggerplan en het PWR en bevat een pakket aan maatregelen.

Programmabegroting 2024

Voor de speelruimtes in Heiloo is in juni 2020 het uitvoeringsplan speelruimtes 2020-2024 door het college vastgesteld. Hierin is gekozen voor instandhouding van de huidige speelplekken. f. Accommodaties In 2019 is een actualisatie uitgevoerd. De geactualiseerde MJOP’s (meerjarenonderhoudsplannen) zijn geïmplementeerd in één uniform beheersysteem, te weten O-Prognose. Met dit beheersysteem kunnen we de jaarlijks benodigde middelen voor het

74

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

beheer en onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen berekenen. Aan de hand van de opgestelde meerjarenonderhoudsplannen voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen zijn rapporten uitgedraaid met de totalen per jaar per gebouw voor de komende 10 jaren.

Momenteel wordt een nieuw beleidsplan openbare verlichting opgesteld. Samen met dit plan wordt ook een nieuw beheerplan voor de komende planperiode opgesteld. Binnen dit beheerplan wordt aan de hand van de areaalgegevens (kwantiteit en kwaliteit) een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte voor de komende planperiode. Vaststelling van dit plan vindt naar verwachting in het najaar van 2023 plaats.

g. Openbare verlichting In 2015 is een nieuw meerjarenvervangingsplan voor de openbare verlichting gemaakt. Bij alle grootschalige vervangingen van lichtmasten worden LED-armaturen en dimmers aangebracht. Hierdoor besparen we op de energiekosten. Op deze manier dragen wij bij aan de doelstelling uit het Energieakkoord.

Programmabegroting 2024

In de tabel op de volgende pagina staat een overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtpunten.

75

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

BIJLAGE 1: Tabel onderhoud kapitaalgoederen Heiloo Beheers- en onderhoudsplannen / Looptijd plannen

Financiële consequenties conform plannen

Ramingen t.l.v. Ramingen volledig exploitatie / en reëel in voorzieningen** begroting?**

Is sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?***

Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH?***

Categorie*

Beleidskaders

Gewenst kwaliteitsniveau

Wegen (incl. kunstwerken en verlichting)

Beleidsplan wegbeheer 20182022

basis

2018-2022

ja

exploitatie

ja

ja, maar wordt ingelopen

ja

basis

2020-2024

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Meerjarenprogramma kunstwerken 2020 2024 Meerjarenvervangings plan OV 2015 e.v. PWR 2023-2026

Riolering

n.t.b.

2015-e.v.

n.t.b.

exploitatie

n.t.b.

n.t.b.

n.t.b.

'Streefbeelden kwaliteit vrijvervalriolen'

2023-2026

ja

exploitatie en voorziening

ja

nee

n.v.t.

Water

Regionaal Waterplan Bergen, Castricum en Heiloo

basis

2012-2017

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Groen (incl. sportfaciliteiten)

Groenbeleidsplan Heiloo 2012 - 2022 en Nota bomenbeleid 2008. Groenbeheerplan 2021-2023.

basis

2021-2023

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Spelen

Uitvoeringsplan speelruimte 20202024

basis

2020-2024

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Gebouwen (incl. onderwijs)

MJOP 2020-2030

basis

2020-2030

ja

exploitatie en voorziening

ja

nee

n.v.t.

* De genoemde categorieën zijn de kapitaalgoederen welke conform artikel 12 lid 1 van de Besluit begroting en verantwoording (BBV) minimaal dienen te worden opgenomen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De gemeente kan naar haar eigen inzicht / wens een verdere onderverdeling maken naar meerdere categorieën. ** Indien de ramingen in de exploitatie conform plannen zijn en volledig en reëel zijn opgenomen in de begroting, is het voldoende om onder het algemene deel van de paragraaf dit in één zin te vermelden. Deze twee kolommen kunnen dan achterwege blijven. *** Wanneer sprake is van achterstallig onderhoud, dient dit in de paragraaf vermeld te worden (inclusief in hoeverre er toereikende voorzieningen / reserves aanwezig zijn om deze achterstand weg te werken). Als er geen achterstallig onderhoud is, kunnen de laatste twee kolommen ook achterwege blijven.

Programmabegroting 2024

76

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

…

PARAGRAAF D: FINANCIERING

1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de toekomstige financieringsbehoefte en komt de bijbehorende renteverwachting aan bod. Hierbij wordt ingegaan op de balansprognose en het verwachte EMU-saldo. Ten slotte worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld. 2.

Financiering

2.1 Marktontwikkelingen en rentevisie De rentevisie van de gemeente is gebaseerd op de rentevisie van de Bank Nederlandse Gemeenten (september 2023):

2.2 Renteschema De aanbeveling van de BBV is om via het zogenaamde renteschema het renteresultaat op het taakveld treasury inzichtelijk te maken. Voor Heiloo geldt een omslagrente van 2,5%. Dit resulteert in het volgende schema:

“De inflatie blijft zowel dit jaar als in 2024 duidelijk boven de doelstelling van de Europese Centrale Bank. De lange rentetarieven lopen naar verwachting nog wat op.” Voor de tarieven op de geldmarkt (leningen korter dan een jaar) wordt veelal gekeken naar het rentetarief dat banken elkaar onderling berekenen (de Euribor) en voor de kapitaalmarkt (leningen langer dan een jaar) naar de rente op staatsleningen. Over het algemeen geldt dat de rente hoger wordt bij een langere looptijd van de lening. Onderstaand de ontwikkeling van de kapitaalmarktrente vanaf 2013 t/m 2023, waaruit blijkt dat de rente sinds begin 2022 sterk is opgelopen:

Programmabegroting 2024

Renteschema conform Notitie Rente

2024

(bedragen x € 1.000) a b

77

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten

1.539 /-

Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023

14 1.525

…

Renteschema conform Notitie Rente (bedragen x € 1.000) c1 De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend c2 De rente van project-financiering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen c3 indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering)

-/-

33

-/-

0

+

0 /-

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1 Rente over eigen vermogen d2 Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

e f

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld Treasury

opgesteld. Het uitgangspunt voor deze prognose zijn de bedragen (exploitatie en investeringen) die zijn opgenomen in deze begroting. Op basis hiervan is bepaald of extra leningen moeten worden aangetrokken en welke gevolgen dit heeft voor de rentekosten. Dit resulteert in onderstaande prognose:

2024

/-

33 1.492 0 0 1.492

2024

2025

2026

2027

(1) Kasstroom operationele activiteiten (2) Kasstroom investeringsactiviteiten (3) Kasstroom financieringsactiviteiten (4) Netto kasstroom = (1) + (2) + (3)

5.314

8.375

2.650

2.550

-17.506 -10.211 -17.347

-1.767

(5) Beginsaldo rekeningcourant (4) Netto Kasstroom (6) Eindsaldo (5) + (4)

1.437 55

•

Volgens de notitie rente van de BBV mag het verschil tussen de renteomslag en werkelijke rente niet groter zijn dan 25%. Voor 2024 is dit verschil 4% en valt dus binnen deze marge. 2.3 Financieringspositie Voor de financiering van de investeringen passen wij totaalfinanciering toe. Dit betekent dat niet voor iedere investering 1-op-1 een lening wordt aangetrokken. Voor de investeringen maken wij gebruik van meerdere financieringsbronnen. Deze bronnen zijn primair het eigen vermogen en de langlopende schulden. Voor de programmabegroting is een liquiditeitsprognose

Programmabegroting 2024

Liquiditeitsprognose (x € 1.000)

78

12.144

1.906

13.098

-783

-48

70

-1.599

0

1.328

1.280

1.350

-249

-48 1.280

70 1.350

-1.599 -249

0 -249

Uit de doorrekening van de liquiditeitsprognose blijkt dat vanaf 2026 € 9 mln aan financiering aangetrokken moet worden. In 2027 moet nog eens € 1 mln extra aan langlopende leningen worden afgesloten. In de bovenstaande liquiditeitsprognose zijn deze nieuw af te sluiten leningen meegenomen in de ‘kasstroom financieringsactiviteiten’. In deze regel zit ook de afname van het saldo dat verplicht wordt aangehouden bij de schatkist. Het saldo bij de schatkist begin 2023 is circa € 28 mln en wordt volledig ingezet als financieringsbron. Ten opzichte van de programmabegroting 2023 is het