Programmabegroting 2024
Tekst van het document
• Spreidingwet: Het Rijk werkt momenteel aan het voorstel voor een wet om de opvang van asielzoekers beter over het land te verdelen. Deze wet staat ook wel bekend als de ‘Spreidingswet’. Indien deze wet van kracht gaat, maakt dat gemeente verplicht asielzoekers moet opvangen. Een Programmabegroting 2024
•
•
25
toename van asielzoekers en nieuwkomers in de gemeente heeft effect mogelijk op de sociale opgave. De impact op de sociale opgave kan pas geduid worden als de wet van kracht is en duidelijk wordt wat dit betekent voor de toename van het aantal asielzoekers voor Heiloo. Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein: Het betreft een wijziging van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, waar er uitgegaan wordt van een integrale en gecoördineerde aanpak bij meervoudige problematiek en de benodigde gegevensverwerking. Doel van dit wetsvoorstel is het wegnemen van de onduidelijkheid over de wettelijke grondslagen voor domein overstijgende gegevensverwerking in het sociaal domein. Dit betekent voor het sociaal domein een wijziging in de huidige werkprocessen en aanpassingen naar integrale systemen. Participatiewet in balans: 21 juni 2022 heeft het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een beleidsanalyse van de Participatiewet gepresenteerd. Vanuit deze beleidsanalyse is de wens ontstaan om balans terug te brengen in de Participatiewet, middels het herzien van de huidige Participatiewet. Uitgangspunten voor de herziene Participatie wet zijn het meer ruimte te geven aan de professional, werken en participatie naast de uitkering te stimuleren en de uitkeringsgerechtigde meer zekerheid te geven.
Er is nog geen tijdlijn bekend wanneer deze herziening van kracht zal gaan. De impact kan pas worden geduid als de wet van kracht is en duidelijk wordt hoe het huidige beleid hierop aangepast dient te worden. Zaffier is hier als een van de vooruitlopers landelijk al bij aangehaakt.
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
daarbij doelen (deels) door partners worden nagestreefd. Bij de beoordeling zijn de politiecijfers en de Veiligheidsmonitor instrumenten die helpen om te bepalen of de doelen worden behaald of moeten worden bijgesteld.
1C EEN VEILIGE GEMEENTE
Wat willen we bereiken We willen een zo veilig mogelijke samenleving. Dit betekent dat mensen zich veilig voelen in eigen huis en in het dorp. Dit vraagt om een gezamenlijke integrale aanpak van onder andere gemeente, politie, brandweer en woningbouwcorporatie én een sterke betrokkenheid van onze inwoners en ondernemers bij het bestrijden van criminaliteit en overlast. Waar mogelijk passen we preventie toe omdat we van mening zijn dat “voorkomen beter is dan genezen”. Wat gaan we daarvoor doen In 2023 worden zowel het Integraal Meerjarenbeleidsplan Veiligheid 2024 – 2027 (eenheid Noord-Holland) als het nieuwe Integrale Veiligheidsbeleid gemeente Heiloo 2024 -2027 vastgesteld. Op dit moment is nog niet inzichtelijk wat de financiële en personele consequenties zijn van deze nieuwe beleidsplannen. Voor het thema Ondermijning zijn de financiële consequenties wel in beeld. Ondermijning is één van de speerpunten van het oude en nieuwe Veiligheidsbeleid. Om de aanpak hiervan structureel te borgen is een plan van aanpak voor alle BUCH gemeenten gezamenlijk opgesteld en een maatwerkplan per gemeente. De kosten betreffen een projectleider en het maatwerk per gemeente. Voor Heiloo zijn de kosten in 2024 geraamd op € 74.500. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken In het Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Heiloo 2024 -2027 worden voor elk thema doelen gesteld.
Het college draagt team Veiligheid op om bij te houden of doelen worden bereikt en rapporteert daarover in de P&C cyclus. Team Veiligheid voert procesregie en evalueert processen en projecten ook wanneer
Programmabegroting 2024
26
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO Verbonden partij 1a Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) 1b Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) 1b Zaffier 1b Intergemeentelijke Stichting Openbaar Basisonderwijs (ISOB) 1d Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN)
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Op 1 april 2016 is door het rijk de ‘Regeling Beleidsindicatoren’ vastgesteld. In de regeling zijn de beleidsindicatoren opgenomen die moeten worden opgenomen in de verschillende programmaonderdelen. Onderstaand de verplichte indicatoren voor dit programma met een vergelijking met de BUC-gemeenten en de gemiddelde score van Nederland (stand ‘Waar staat je gemeente’ d.d. 4-9-2023): B PO
nr
Overzicht verplichte indicatoren
U
C
H
NL
score score score score score
jaar
eenheid
bron
1b
1 Absoluut verzuim
1,3
2,5
1,4
2,3
2,7
2020
per 1.000 leerlingen
DUO/Ingrado
1b
2 Relatief verzuim
17
10
14
13
24
2022
per 1.000 leerlingen
DUO/Ingrado
1b
3 Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
1,6
1,3
1,5
1,7
1,9
2021
%
DUO/Ingrado
1b
4 Niet-sporters
47,9
40,3
37,7
39,9
49,2
2020
%
Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM
1b
5 Banen
679,3 462,6
507 527,9 825,4
2022
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
CBS Bevolkingsstatistiek / LISA bewerking ABF Research
1b
6 Jongeren met een delict voor de rechter
1b
7 Netto arbeidsparticipatie
Programmabegroting 2024
1
1
1
0
1
2021
%
CBS - Jeugdmonitor
67,8
75,9
73,4
72,4
72,2
2022
%
CBS - Arbeidsdeelname
27
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
B PO
nr
Overzicht verplichte indicatoren
U
C
H
NL
score score score score score
jaar
eenheid
bron
1b
9 Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin
3
4
3
2
6
2021
%
CBS - Jeugdmonitor
1b
10 Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren
1
1
1
1
2
2021
%
CBS - Jeugdmonitor
1b
11 Personen met een bijstandsuitkering
198,4 192,7 176,1 190,8 431,2
2021
per 10.000 inwoners
CBS - Re-integratie
1b
12 Lopende re-integratievoorzieningen
103,6
90,9
78,4 111,6 197,7
2022
per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
CBS - Re-integratie
1b
13 Jongeren met jeugdhulp
12,7
11,4
12,8
12,7
13,2
2022
% van alle jongeren tot CBS Jeugd 18 jaar
1b
14 Jongeren met jeugdbescherming
0,8
0,8
0,6
0,5
1,2
2022
%
CBS Jeugd
1b
15 Jongeren met jeugdreclassering
Geen data
Geen Geen Geen data data data
0,3
2022
%
CBS Jeugd
1b
16 Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
1d
17 Verwijzingen Halt
1d
740
450
590
610
700
2022
per 10.000 inwoners
CBS - Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo
4
4
9
8
8
2022
per 1.000 jongeren
Stichting Halt
18 Misdrijven - Winkeldiefstallen
0,3
0,7
1,4
0,6
2,3
2022
per 1.000 inwoners
CBS - Diefstallen
1d
19 Misdrijven - Geweldsmisdrijven
2,2
2,2
2,9
2,9
4,6
2022
per 1.000 inwoners
CBS - Criminaliteit
1d
20 Misdrijven - Diefstallen uit woning
1,5
0,7
1,1
1,6
1,4
2022
per 1.000 inwoners
CBS - Diefstallen
1d
21 Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
4
5,5
5,5
5,1
6
2022
per 1.000 inwoners
CBS - Criminaliteit
Programmabegroting 2024
28
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
PROGRAMMA 1: WAT GAAT HET KOSTEN
Nr
PO Bijdrage x € 1.000
korte omschrijving
2024
2025
2026
2027
I/S
1
aut
1a
Prog
Bijstelling vergoeding bestuur
5
V
5
V
5
V
5
V
S
2
aut
1a
Prog
Nieuwe aantallen rijbewijzen
12
V
11
V
14
V
29
V
S
3
aut
1a
Prog
Veiligheid decentrale bestuurders (septembercirculaire)
7
N
7
N
7
N
-
I
4
aut
1a
Prog
Vervroegde Tweede Kamerverkiezing
-
78
V
-
-
I
5
aut
1a
Prog
Verhogen verkiezingsbudget
15
N
-
6
aut
1b
Prog
14
N
14
7
aut
1b
Prog
Aansluiting jeugdhulp naar (Passend) Onderwijs Landelijke hervormingsagenda jeugd
90
N
-
-
-
I
8
aut
1b
Prog
Aanpak (energie-)armoede (septembercirculaire)
36
N
-
-
-
I
9
aut
1b
Prog
Rijksvaccinatieprogramma (septembercirculaire)
5
N
5
N
4
10
aut
1b
Prog
Kapitaallasten 1b
8
V
123
V
-
11
aut
1c
Prog
Actualisatie verdeelsleutel Veiligheidsregio
173
N
173
N
173
N
173
N
Totaal alle mutaties
315
N
17
V
194
N
172
N
1. Bijstelling vergoeding bestuur De vergoeding/salaris aan raad en college zijn geactualiseerd op basis van de laatst bekende salarisbegroting. Dit levert per saldo een voordeel op van circa € 5.000.
N
15
N
S
14
N
14
N
S
N
4
N
-
S S S
vijf jaar. De nieuwe berekening resulteert alle begrotingsjaren in een voordeel. 3. Veiligheid decentrale bestuurders (septembercirculaire) In de septembercirculaire zijn extra incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de veiligheid van decentrale bestuurders. Ten behoeve van een veilige woonplek krijgen decentrale bestuurders een beveiligingsadvies op maat aangeboden. Bij de advisering zal een breder pakket van preventieve maatregelen worden gehanteerd, waaronder
2. Nieuwe aantallen rijbewijzen Jaarlijks krijgen we een overzicht van de rijksdienst voor het wegverkeer van de te verlopen rijbewijzen voor de komende
Programmabegroting 2024
N
15
29
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
fysieke, elektronische en digitale maatregelen. Gemeenten dienen op basis van de nieuwe regeling het beveiligingsadvies altijd over te nemen en de uitvoering van de veiligheidsmaatregelen te bekostigen.
onderwijs (VO) binnenkort af. De inkoop van Jeugd- en Schoolteams op het Voortgezet Onderwijs heeft plaatsgevonden, hiervoor worden niet alleen de coaches maar ook de gedragswetenschapper en de pedagogisch medewerker ingekocht voor een looptijd van 10 jaar. Dit betekent dat er aanvullend structurele middelen nodig zijn. In de Kadernota 2024 is reeds een bedrag opgenomen van € 70.000 (zie pagina 29). Bij de aanlevering van de Kadernota is een eerste inschatting gemaakt. Op dit moment is op basis van de aanbesteding duidelijk dat het bedrag in verband met kostenontwikkeling hoger is. Waardoor aanvullend € 14.300 bijgeraamd moet worden.
4. Vervroegde Tweede Kamerverkiezing Door de vervroegde Tweede Kamerverkiezing in 2023 vervalt de Tweede Kamerverkiezing in 2025 en kan het budget vrijvallen. In de 2e Firap zal het budget voor 2023 worden aangevraagd. De eerstvolgende Tweede Kamerverkiezing is in 2028. 5. Verhogen verkiezingsbudget In juni 2024 vinden de verkiezing plaats voor het Europese Parlement. Voor het organiseren van deze verkiezing ontvangt de gemeente een vergoeding vanuit het Rijk via de Algemene Uitkering. Deze vergoeding wordt opgenomen in de algemene middelen. Aan de hand van een kostenraming wordt het beschikbare verkiezingsbudget vanuit deze middelen beschikbaar gesteld. Ervaringscijfers over de afgelopen paar jaar laten zien dat deze raming voor 2024 te laag is. Hierbij is rekening gehouden met de fluctuaties voortkomend uit de coronamaatregelen. Voor het kunnen organiseren van de verkiezingen voor het Europese Parlement moet het verkiezingsbudget worden bijgeraamd. Dit geldt ook voor de gemeenteraadsverkiezing in 2026 en de Provinciale Statenverkiezing in 2027.
7. Landelijke hervormingsagenda jeugd De uitvoering van de landelijke hervormingsagenda jeugd is door het Rijk uitgesteld naar 2025. De gemeenten mochten rekening houden met de besparingseffecten op de lasten van jeugdhulp. Hiervoor is in de begroting een stelpost opgenomen. De latere start van de hervormingsagenda betekent een nadeel van € 90.000 in 2024. 8. Aanpak (energie-)armoede (septembercirculaire) In de septembercirculaire is voor 2024 € 36.000 aan het gemeentefonds toegevoegd voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand.
6. Aansluiting jeugdhulp naar (Passend) Onderwijs Gemeenten in de regio Alkmaar werken regionaal aan een doorontwikkeling om de aansluiting jeugdhulp en onderwijs te versterken. Tevens loopt het huidige contract voor de inzet van de jeugd- en gezinscoaches in het voortgezet
Programmabegroting 2024
9. Rijksvaccinatieprogramma (septembercirculaire) Vanaf december 2019 krijgen zwangere vrouwen maternale kinkhoestvaccinatie aangeboden door de Rijksoverheid. Vanaf 1 januari 2024 wordt de uitvoering van deze maternale kinkhoestvaccinatie formeel overgedragen aan de
30
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
gemeenten en toegevoegd aan Rijksvaccinatieprogramma. Dit programma wordt uitgevoerd aan de GGD, waaraan deze extra middelen beschikbaar worden gesteld.
11. Actualisatie verdeelsleutel Veiligheidsregio In juli heeft het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio een aangepaste verdeelsleutel voor de gemeentelijke bijdragen vastgesteld. Deze was ten tijde van het opstellen van de begroting van de Veiligheidsregio nog niet bekend. De verdeelsleutel is gebaseerd op een aantal maatstaven uit de algemene uitkering en deze zijn als gevolg van de herijking van het gemeentefonds gewijzigd. Voor de gemeente Heiloo pakt dit nadelig uit en wordt de bijdrage € 173.000 hoger.
10. Kapitaallasten 1b De kapitaallasten in 2024 zijn lager door het doorschuiven van investeringen in de gebouwen Sluisweijdt en De Kring. In 2025 ontstaat een voordeel doordat het jaar van ingebruikname van de 2e sporthal is doorgeschoven naar 2024.
Programmabegroting 2024
31
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Programmabegroting 2024
32
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
PROGRAMMA 2. EEN AANTREKKELIJKE GEMEENTE
2A. CULTUUR, RECREATIE EN TOERISME Recreatie en toerisme Erfgoed Wat willen we bereiken Een prettige gastvrije omgeving om in te wonen, werken en recreëren voor inwoners en bezoekers.. We werken aan versterking van regionale samenwerking met Regio Alkmaar op het gebied van toerisme en recreatie. Deze samenwerking moet leiden tot een nieuw te realiseren Regionale Visie Toerisme Regio Alkmaar.
Wat willen we bereiken Heiloo heeft een belangrijk bodemarchief, rijk aan waardevolle archeologie. Het erfgoed van Heiloo verbindt inwoners, ondernemers en toeristen met de gemeente. Archeologie vertelt ons verhalen over hoe sinds reeds duizenden jaren mensen binnen onze gemeentegrenzen geleefd en gewerkt hebben, in directe relatie tot het landschap.
Wat gaan we daarvoor doen Binnen de regio Alkmaar wordt intensief samengewerkt op het gebied van Toerisme, Heiloo nam daar eerder niet actief aan deel. Door de krachten te bundelen neemt de slagkracht toe en brengt dit lokale belangen en initiatieven met elkaar in verbinding. De huidige Visie “Regio Alkmaar Parel aan Zee” loopt in 2025 af. In 2023 wordt gewerkt aan een nieuwe visie, zodat de samenwerking versneld van start kan gaan.
De gemeente gaat zorgvuldig met haar zorgtaak archeologische monumentenzorg om. Deze zorg willen we continueren, maar ook borgen. Wat gaan we daarvoor doen De verwachtingskaart archeologie die in 2023 gemaakt is, wordt vertaald naar een beleidskaart. Dan kan bij het wijzigen van het Omgevingsplan rekening worden gehouden met actuele regels t.a.v. het beschermen van archeologie. Een belangrijk aandachtspunt is bijvoorbeeld alle delen van Heiloo die nu onder het Bestemmingsplan Landelijk Gebied vallen. Dit oudere bestemmingsplan voorziet momenteel niet in archeologische regels.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken In 2024 wordt de nieuwe koers duidelijk voor de regionale samenwerking. Verder worden de doelen uit het bestaande regionale jaarplan gerealiseerd.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken In 2024 wordt een beleidskaart archeologie opgeleverd, met een korte nota die de afwegingen t.a.v. de beleidskaart verklaart.
Programmabegroting 2024
33
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
2B. ECONOMISCHE VITALITEIT Wat gaan we daarvoor doen 1. Binnen het verkeersbeleidsplan 2018-2030 Heiloo is de opgave geformuleerd om in samenspraak met de bewoners een inrichting uit te werken voor de Stationsweg-Zeeweg die recht doet aan een erftoegangsweg met een maximum snelheid van 30 km/h. In 2023 wordt het ontwerp voor de StationswegZeeweg verder uitgewerkt. De kaders en uitgangspunten alsmede de geraamde kosten en de mogelijkheden voor dekking hiervan worden ter besluitvorming voorgelegd. Naast de inzet van eigen middelen worden ook de mogelijkheden voor (provinciale) subsidies inzichtelijk gemaakt en ter besluitvorming voorgelegd. In 2024 wordt, onder voorbehoud van toereikende financiële middelen, overgegaan tot realisatie van dit project. 2. In 2024 wordt een fietsbeleidsplan ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Binnen het fietsbeleidsplan wordt aandacht besteed aan fietsveiligheid, fietsnetwerk & routes, fietscomfort, fietsparkeren en promotie & educatie. 3. A) In 2022 heeft de gemeenteraad maatregelpakket B vastgesteld om te komen tot een evenwichtige verdeling van toekomstige verkeersstromen over het wegennet van Heiloo. Voor de Vennewatersweg richt de gemeente zich op een goede afwikkeling van verkeer en oversteeklocaties voor langzaam verkeer, passend bij een snelheid van 50 km/h.
Wanneer de noodzakelijke procedures doorlopen zijn om een herinrichting van de Vennewatersweg mogelijk te maken, wordt in 2024 gestart met de realisatie van dit project. B) In 2024 wordt onderzocht welke aanpassingen mogelijk en/of nodig zijn om de leefbaarheid in en oversteekbaarheid van de Ypesteinerlaan en Rosendaal te verbeteren. Daarbij wordt gedacht aan onderzoek naar de impact op de geluidsbelasting en eventuele maatregelen daartegen, het omvormen van de aansluiting Ypesteinerlaan-Noord - Rosendaal naar een rotonde, het aanpassen van oversteeklocaties, etc.
Wat willen we bereiken We willen de samenwerking tussen ondernemers blijven stimuleren en verder verbeteren. Wat gaan we daarvoor doen In samenwerking met de ondernemers van de Oude Werf onderzoeken we de haalbaarheid van een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) of andere samenwerkingsvorm. De gemeente faciliteert, de ondernemers voeren uit. Als start wordt het postcodegebied met bijbehorende bedrijven bepaald en wordt een draagvlakmeting uitgevoerd. In samenspraak met de ondernemers van het stationsgebied wordt de lopende BIZ geëvalueerd en wordt onderzocht of er draagvlak is voor een vernieuwd BIZ-plan. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Voor de Oude Werf is een BIZ of een andere samenwerkingsvorm tot stand gekomen. Er ontstaat duidelijkheid over continuering van de BIZ Stationsplein. 2C. EEN BEREIKBARE GEMEENTE Wat willen we bereiken 1. Realiseer doorfietsroutes en maak onder andere de Stationsweg weer fietsvriendelijk. 2. Maak Heiloo een beweegvriendelijk dorp zodat de openbare ruimte uitnodigt om te bewegen. 3. Een evenwichtige verdeling van verkeer over de daarvoor bestemde wegen.
Programmabegroting 2024
34
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen. PO Verbonden partij 2a Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) 2b Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN)
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Op 1 april 2016 is door het rijk de ‘Regeling Beleidsindicatoren’ vastgesteld. In de regeling zijn de beleidsindicatoren opgenomen die moeten worden opgenomen in de verschillende programmaonderdelen. Onderstaand de verplichte indicatoren voor dit programma met een vergelijking met de BUC-gemeenten en de gemiddelde score van Nederland: B
U
C
H
NL
score
score
score
score
score
jaar
eenheid
PO
nr
Overzicht verplichte indicatoren
2b
22
Functiemenging
42
41,5
40,3
40,6
53,8
2022
%
2b
23
Vestigingen (van bedrijven)
226
138,7
166,5
173,6
174,1
2022
per 1.000 inw.15 t/m 64jr
bron CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research LISA
* Functiemenging weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
PROGRAMMA 2: WAT GAAT HET KOSTEN
In de begroting 2024 zijn geen mutaties in programma 2.
Programmabegroting 2024
35
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Programmabegroting 2024
36
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
PROGRAMMA 3. EEN LEEFBARE GEMEENTE
3A. WONEN EN LEEFOMGEVING Wat willen we bereiken Met het programma Omgevingswet wordt de gemeente voorbereid op de invoering van de Omgevingswet. De gemeenteraad heeft in 2019 het Ambitiedocument Omgevingswet vastgesteld, waarmee de richting is bepaald waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt.
Omgevingswet Ontwikkeling De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) treden op 1 januari 2024 in werking. De inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb hebben structurele financiële effecten. Zo voorzien we een daling in legesopbrengsten. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het splitsen van de bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning, waarbij een groot deel van de huidige technische bouwtoetsen en het bouwtechnische toezicht richting private partijen verschuift. Ook krijgen gemeenten met de Omgevingswet meer decentrale beleidsruimte. In de aankomende jaren kunnen, voornamelijk in het omgevingsplan, keuzes gemaakt worden waarmee de nu vergunningsplichtige activiteiten, straks meldingsplichtig of vergunningsvrij kunnen worden. Daar staat tegenover dat het is toegestaan om leges te heffen over milieuvergunningen. Met de komst van de Omgevingswet worden gemeenten bevoegd gezag voor bodemtaken, welke worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst. Daarnaast worden ingevolge deze wet de verplichte door de omgevingsdienst uit te voeren basistaken uitgebreid. Met name voor veehouderijen en sloopmeldingen asbest. In de begroting houden we rekening met de volledige financiering van deze door de omgevingsdienst uitgevoerde taken.
De structurele impact van de Omgevingswet en de Wkb zullen we monitoren en eventuele financiële effecten verwerken in de P&C documenten.
Programmabegroting 2024
Wat gaan we daarvoor doen In het Ambitiedocument Omgevingswet is gekozen voor een implementatieproces waarbij we eerst de basis op orde gebracht hebben. In de periode na de inwerkingtreding van de Omgevingswet is er meer ruimte voor doorontwikkeling. Dit betekent dat we in 2024: • na de vaststelling van de omgevingsvisie voor de gehele gemeente een start maken om de opgaven uit de omgevingsvisie in uitvoering te brengen. Onderzoek vindt plaats naar de geschikte instrumenten die hierbij voor handen zijn; • verder gaan met het opstellen van het nieuwe omgevingsplan; In de begroting 2023 staat reeds dat wij constateerden dat voor een goede invoering van de Omgevingswet een capaciteitstekort is. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het lastig om dit tekort op te vangen. Hiervoor is een compensatie door het Rijk toegezegd, maar deze zal mogelijk niet alle kosten (voor met name externe inhuur) dekken. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Het college zal aan de beleidsopgaven uit de Omgevingsvisie uitvoering geven. Ook is het opstellen van het omgevingsplan conform de bepalingen van de Omgevingswet gestart. 37
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Wonen
inzet op betaalbare woningbouw komt daarom op de middellange termijn terug in de realisatiecijfers.
Wat willen we bereiken Wij vinden het van belang dat Heiloo een divers woningaanbod heeft en dat mensen op de woningmarkt kunnen starten en door kunnen stromen. We streven ernaar dat voor de totale som van het aantal woningen dat de komende 10 jaar wordt gerealiseerd in Heiloo inclusief Zandzoom, de verdeling 30/40/30 is. Dat wil zeggen 30% sociaal; 40% middenklasse woningen en 30% vrije sector woningen. Voor de 30% sociaal geldt dat hier zoveel mogelijk wordt ingezet op sociale huur. Gezien de woningnood is het belangrijk dat Zuiderloo snel wordt afgerond en Zandzoom snel gerealiseerd wordt.
Wat gaan we daarvoor doen • Indien de Huisvestingswet ongewijzigd wordt aangenomen, moet de Doelgroepenverordening worden aangepast om via de Huisvestingsverordening de voorrangeregels bij sociale koop en middenhuur te kunnen regelen. • Twee keer per jaar actualiseren wij Plancapaciteit.nl en stellen we samen met Regio Alkmaar de Regionale Woningprogrammering naar realisatiecapaciteit op. • Bij nieuwe bouwplannen richten we ons op een gemeentebrede 30/40/30 verdeling, waarbij we ook kijken naar alternatieve bouw- en woonconcepten. In Heiloo is wonen een belangrijk thema. Er is een tekort aan betaalbare woningen wat ervoor zorgt dat de doorstroming stagneert. Starters en jongeren hebben moeite om een huis in Heiloo te bemachtigen. In de vorige collegeperiode zijn naast Zandzoom en Zuiderloo meerdere woningbouwprojecten op stapel gezet dan wel gefaciliteerd. Dit zijn de zogeheten inbreilocaties. Deze bouwplannen bevinden zich in verschillende stadia van voortgang. Heiloo kenmerkt zich door een hoog niveau van ruimtelijke kwaliteit. Bij transformatieverzoeken verdient een herontwikkeling die een bijdrage levert aan de omgevingskwaliteit (dus inclusief duurzaamheid) de voorkeur boven hergebruik van een pand of object dat daar niet aan tegemoet komt. Het welstandsniveau in het betreffende gebied wordt bij de beoordeling van zo’n initiatief betrokken.
De onderhanden zijnde woningbouwontwikkelingen/projecten worden voortvarend verder gebracht en afgerond. De raad wordt minimaal twee keer per jaar geïnformeerd over de voortgang. • We onderzoeken of het instellen van een vereveningsfonds sociale woningbouw zinvol is (in relatie met de veranderde realiteit zoals de Woondeal 2.0 en toekomstige wetgeving) en
Heiloo heeft de Woondeal 2.0 Regio Noord-Holland Noord ondertekend. We zullen ons inspannen om tweederde betaalbare woningbouw te gaan realiseren. Onder het betaalbare segment vallen: • De sociale huurwoningen tot € 806,06 per maand (prijspeil 2023) • Middenhuur tot maximaal circa € 1.000 (prijspeil 2020; of 187 punten) • koopwoningen met een aankoopprijs van maximaal € 355.000 (VON). De woningbouwprogrammering van de nieuwbouw van sociale huurwoningen wordt zo ingepland dat wordt toegewerkt naar een meer evenwichtige verdeling van de woningvoorraad met een streven naar 30% sociale huurwoningen in de woonvoorraad. De eerste jaren zal het aandeel betaalbare huur- en koopwoningen lager zijn. Reeds vastgelegde afspraken met ontwikkelaars worden niet opengebroken in verband met voorkomen van vertraging. Extra
Programmabegroting 2024
38
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
• •
verankeren dit zo nodig in de nieuwe / geactualiseerde woonvisie en stellen hiertoe een verordening op. Geven we uitvoering aan de bestuursopdracht flexwonen. Geven we uitvoering aan de Woondeal 2.0.
over de ruimtelijk inpassing van wonen, bereikbaarheid, energie, economie, landbouw en natuur. Het opstellen van het ruimtelijk voorstel en het ruimtelijk arrangement is een cyclisch proces. Voor regio Noord-Holland Noord is geconstateerd dat een bovenregionale visie als basis voor het ruimtelijk voorstel op dit moment ontbreekt. Daarom heeft het eerste ruimtelijk voorstel in 2023 voor de regio Noord-Holland Noord vooral een agenderend karakter. Ook is geconstateerd dat grote bovenregionale opgaven die in Noord-Holland Noord spelen vragen om een integrale benadering en om een bijdrage van het Rijk. Hieruit volgt de behoefte om voor Noord-Holland Noord een ontwikkelperspectief op te stellen. Het ontwikkelperspectief zal de basis vormen voor het volgend ruimtelijk voorstel.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken • Geactualiseerde / nieuwe woonvisie Heiloo • Onderzoeken invoering vereveningsfonds en opnemen in nieuwe of geactualiseerde woonvisie. • Aangepaste doelgroepenverordening indien de wijzigingen in de Huisvestingswet hiertoe aanleiding geven. • Twee keer per jaar wordt de regionale woningprogrammering naar realisatiecapaciteit opgesteld. • Realisatie van flexwoningen.
Wat gaan we daarvoor doen De bedoeling is een ontwikkelperspectief op te stellen voor regio Noord-Holland Noord. Daarin bepalen Rijk, provincie, gemeenten en regiopartners gezamenlijk de ambities, ontwikkelrichtingen en ruimtelijke vraagstukken. Als gemeente willen we actief meedoen in dit proces. Voor de start van het proces stellen we een bestuursopdracht vast.
Woningbouwprojecten • Zuiderloo: in totaal worden ca. 650 woningen gerealiseerd. Per 1 januari 2023 zijn 438 woningen opgeleverd. Gewerkt wordt aan de realisatie van nog eens 219 woningen. • Zandzoom: in totaal 1285 woningen. Nog geen vastgesteld bestemmingsplan en ongetwijfeld RvS procedure. Start realisatie op zijn vroegst Q2, 2025, maar waarschijnlijk pas in 2026.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken In het najaar 2023 start het proces om gezamenlijk met het Rijk, de provincie, de gemeenten en overige partners te komen tot een ontwikkelperspectief. In 2024 wordt het concept Ontwikkelperspectief NHN opgesteld.
Overige projecten • Inbreilocaties: uitgaande van de bekende initiatieven kunnen naar verwachting in totaal circa 650 woningen worden gerealiseerd. Deze woningen zijn verspreid over heel Heiloo en grotendeels afhankelijk van particuliere initiatieven.
Landelijk gebied
Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord
Ontwikkeling: Gebiedsproces landelijk gebied De provincie is een Provinciaal Programma Landelijk Gebied aan het opzetten. Centraal hierbinnen staan de natuur-, water- en klimaatdoelen vanuit de Rijksoverheid. In de vorm van een gebiedsgerichte aanpak wordt de komende jaren onderzocht hoe de
Wat willen we bereiken In opdracht van het Rijk heeft de provincie een ruimtelijk voorstel voorbereid. Het voorstel is de opmaat naar een ruimtelijk arrangement waarin Rijk en provincie wederkerige afspraken maken
Programmabegroting 2024
39
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
doelen gehaald kunnen worden. De provincie werkt in de gebiedsprocessen samen met andere overheden, zoals gemeenten en waterschappen, en maakt gebruik van de kennis en ervaringen van natuurbeheerders, landbouworganisaties, ondernemers in het gebied, zoals agrariërs en inwoners.
•
Vastgoedbeleid
Wat willen we bereiken We willen graag actiever kunnen sturen op de woningvoorraad en andere beleidsdoelen. Het verwerven van grondposities is daar een sturingsinstrument in. Om dit als gemeente te kunnen doen is een beleidswijziging nodig.
Veranderde rol gemeente: (Didam-arrest, leegstandbeleid, uitgiftebeleid). En de raad een vastgoedbeleid heeft vastgesteld. Herziening Nota Grondbeleid en Nota Grondprijzen
Wat willen we bereiken We willen meer inzicht in de vastgoedportefeuille van de gemeente om gerichter te kunnen sturen op onder andere de exploitatie, verduurzamen en onderhoud van de gemeentelijke eigendommen. Door gebouwen en gronden te bezitten kan de gemeente sturen op de kwaliteit van ruimtelijke ontwikkelingen en maatschappelijke doelen realiseren.
Wat gaan we daarvoor doen We actualiseren het grondbeleid en het grondprijsbeleid. Dit vergt een integrale afweging tussen diverse beleidsvelden en een goede bestuurlijke afstemming tussen de raad en het college. Dit is een arbeidsintensief traject dat wordt uitbesteed aan een extern bureau.
Wat gaan we daarvoor doen We stellen een vastgoedbeleid op. Dit vergt een integrale afweging tussen diverse beleidsvelden en een goede bestuurlijke afstemming tussen de raad en het college. Dit is een arbeidsintensief traject waar een extern bureau voor ingehuurd moet worden.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Uw raad heeft keuzes gemaakt tussen: • Het faciliteren en sturen van bestuurlijk en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. • Het rechtvaardig verdelen van kosten en opbrengsten tussen gemeente, grondeigenaren, veelal projectontwikkelaars. • Het transparant maken en beheersen van de risico’s van ruimtelijke ontwikkelingen en projecten. • Het transparant maken van uitgiftebeleid en een leidraad Didam. En een geactualiseerd grondbeleid heeft vastgesteld.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Uw raad heeft keuzes gemaakt tussen: • Strategisch inzicht: vaststelling van de kern-vastgoedportefeuille en de vertaling van beleidsplannen/wensen naar concrete huisvestingsplannen (5-10 jaar); • Verduurzamingsopgave gemeente Heiloo, verankering vastgoedbeleid en kern-vastgoedportefeuille met routekaart verduurzaming (Bergen, Castricum, Heiloo, 4 juni 2021); • Transparantie: (het verhogen van de transparantie en het verbeteren van de verantwoording);
Programmabegroting 2024
Met een geactualiseerd grondprijsbeleid heeft uw raad de uitgangspunten vastgesteld voor de grondprijsbepaling bij de uitgifte van grond door de gemeente. Het vaststellen van het grondprijsbeleid dient de volgende belangen:
40
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
• • • •
uniformiteit en objectiviteit: gelijksoortige zaken worden gelijk behandeld binnen BUCH, transparantie: zowel naar marktpartijen, inwoners als het bestuur wordt inzicht geboden in de grondprijzen of methodieken die de gemeente hanteert; draagvlak: openheid, uniformiteit en objectiviteit verhogen de aanvaardbaarheid van de gehanteerde prijzen; verdienend vermogen: de Nota Grondprijsbeleid ondersteunt de financiële doelstellingen van de gemeente.
Daarnaast willen we ook beleid opstellen voor de verhuur van volkstuinen, waarbij het individueel verhuren van volkstuinen niet langer de voorkeur heeft. Gezocht wordt naar andere mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld de verhuur van volkstuinen aan volkstuinverenigingen. Wat gaan we daarvoor doen We actualiseren de beleidsnotitie voor Snippergroen en stellen beleid op voor volkstuinen. Dit vergt een integrale afweging tussen diverse beleidsvelden en een goede bestuurlijke afstemming tussen de raad en het college. Dit is een arbeidsintensief traject dat wordt uitbesteed aan een extern bureau.
Beleidsnotitie snippergroen en volkstuinen Wat willen we bereiken We willen graag de beleidsnotitie Snippergroen actualiseren. Hierdoor biedt de gemeente meer duidelijkheid voor de inwoners over de uitgifte van gemeentelijke groen-(stroken). De gemeente hecht veel waarde aan al het ‘groen’ binnen haar gemeente en daarom is het wenselijk om dit groen zoveel mogelijk te behouden. Bij het inrichten van de openbare ruimte wordt een evenwichtige afstemming gezocht tussen de uitgeefbare percelen ten behoeve van wonen en werken en een juiste infrastructuur voor wegen, groen en water. Deze infrastructuur is openbaar terrein en vrij toegankelijk voor iedereen. Omdat de gemeente verantwoordelijk is voor het onderhoud en beheer van deze infrastructuur is het belangrijk goed zicht te hebben op de eigendomsverhoudingen.
Programmabegroting 2024
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Uw raad heeft keuzes gemaakt voor: • het vaststellen van uitgangspunten, waaraan de verkoop van snippergroen en verhuur van volkstuinen moet worden getoetst; • het vaststellen van de werkwijze; • het vaststellen van verkoop- en verhuurprijzen. En een geactualiseerde beleidsnotitie Snippergroen en volkstuinen heeft vastgesteld.
41
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
3B. DUURZAAMHEID EN MILIEU uitgebreid. Onder andere voor veehouderijen en sloopmeldingen asbest.
Milieutaken Ontwikkeling Het realiseren en behouden van een schone, veilige en duurzame leefomgeving. We willen adequaat kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. We zijn voorbereid op de invoering van de Omgevingswet en decentralisatie van milieutaken naar de gemeente.
De afgelopen jaren is op diverse thema’s extra inzet nodig geweest om gemeentelijke taakuitvoering, ontwikkelingen en projecten doorgang te geven of versnellen. Als voorbeeld kunnen de stikstofproblematiek, PFAS, Zeer Zorgwekkende Stoffen en Lood in drinkwaterleidingen dienen. We zorgen er voor dat waar nodig advisering beschikbaar is. De hiervoor benodigde achtergrond en strategische advisering gaat verder dan de dienstverlening van de Omgevingsdienst.
Ter bevordering van de gezondheid van onze inwoners wordt actief ingezet op beperking van vliegtuighinder.
In de regio Alkmaar-IJmond wordt met de Bestuurlijke Agenda Schiphol planmatig inbreng over vlieghinderaspecten geleverd aan de overlegstructuren rondom Schiphol. In het bijzonder worden hier de ontwikkelingen rondom het Luchthavenverkeersbesluit Schiphol, het besluit Luchtruimherziening en de Initiatiefwet nachtvluchten
Wat gaan we daarvoor doen Met de komst van de Omgevingswet vinden veranderingen plaats in de taken van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. Hierbij trekken we in de voorbereiding op de Omgevingswet gezamenlijk op om een zorgvuldige implementatie mogelijk te maken. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de veranderende positie, rol en activiteiten van de Omgevingsdienst. Als basis voor een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met de Omgevingsdienst vindt afstemming plaats over inhoud en impact van deze taken op beleids- en financieel niveau. De volledige uitwerking van de Omgevingswet is nog geheel niet uitgekristalliseerd.
Klimaat Ontwikkeling Het Programma Klimaat zal zich in 2024 door-ontwikkelen. Nadat in 2023 eindelijk de financiële kaders vanuit het Rijk duidelijk werden en het meeste beleid op de vijf pijlers van het programma door de raden vastgesteld is, kan er in 2024 aan de uitvoering gebouwd worden. Met meer mensen en meer middelen, met meer mogelijkheden dus. Handen uit steeds meer mouwen om de enorme klus van de duurzaamheidstransitie te helpen vormgeven. Meer samen ook, met bewoners en ondernemers in onze gemeenten.
Zoals onder 3A (Omgevingswet) benoemd worden gemeenten bevoegd gezag voor bodemtaken welke worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst. Dit betreft het gebied van handhaving, vergunningverlening, juridische en beleidsmatige advisering. Het Rijk stelt geen geld beschikbaar voor gemeenten. Wel zal men monitoren hoe de uitvoeringspraktijk vordert en op basis hiervan zal worden besloten of er alsnog een vorm van financiering moet worden toegepast. Daarnaast worden ingevolge de Wet de verplichte door de Omgevingsdienst uit te voeren basistaken
Programmabegroting 2024
De gemeente zal haar rol pakken als regisseur van de duurzaamheidstransitie, maar zeker ook als facilitator. Ten dienste
42
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
•
van initiatieven uit de samenleving, van mensen die hun eigen huis of bedrijf willen verduurzamen, al dan niet met elkaar. Als voorlichter en adviseur en met een beetje financiële hulp. Ook als aanjager of zelfs uitvoerder van projecten voor opwek van duurzame energie, voor circulaire economie en klimaatadaptatie. Voor duurzame mobiliteit en natuurlijk voor het (verder) verduurzamen van ons eigen vastgoed.
•
2. Circulaire economie Het uitvoeringsprogramma 2023-2024 van Circulaire economie wordt volgens planning uitgevoerd. Focus op vier hoofdthema’s: Landbouw, Consumptiegoederen, Bouw & Infrastructuur en Bedrijven. • Ruimte creëren voor natuur-inclusieve landbouw; • Circulair maakonderwijsprogramma opschalen; • Netwerk van reparatiepartijen ondersteunen in de markt; • Consumenten voorlichten en betrekken; • Circulair bouwen, onderhouden en slopen binnen de gemeente de norm maken; • Koplopernetwerken van bedrijven in de bouw, toerisme, textiel en op bedrijventerreinen stimuleren.
Hieronder per pijler de belangrijkste initiatieven die we nu voorzien voor 2024. Daarbij wel meteen een disclaimer: de duurzaamheidstransitie is in volle gang, wat betekent dat het ‘speelveld’ er elke maand anders uitziet door nieuwe regelgeving, nieuwe subsidies en nieuwe initiatieven. Dynamisch en uitdagend! Wat willen we bereiken 1. Energietransitie De energietransitie gaat over opwek van duurzame elektriciteit met zonnepanelen en de warmtetransitie, het isoleren van woningen en (voorbereiden op) installatie van alternatieven voor aardgas.
3. Klimaatadaptatie We geven uitvoering aan het recent vastgestelde beleidsplan met uitvoeringsprogramma. Dat betekent op drie niveaus (huis&pand, straat, wijk&gebied en regio): • mensen voorlichten, betrekken en informeren over klimaatadaptieve kansen en maatregelen; • Ontstening en vergroening van eigen tuin, aansluiten bij bestaande initiatieven en werkzaamheden; • Aansluiten bij projecten voor herinrichting en ontwikkeling met als doel meer vergroening en minder wateroverlast.
Opwek van elektriciteit: • Groei in het aantal geplaatste zonnepanelen op grote daken voortzetten; • Installatie van de hoeveelheid zonnepanelen boven parkeerplaatsen versnellen; • Ontwikkeling windenergie in de Boekelermeer. Warmtetransitie: • Voorlichting, informatie en advies voor bewoners en ondernemers, met Duurzaam Bouwloket, energiecoaches en Centrum voor verduurzaming; • Buurt-aanpak gericht op isoleren woningen met de slechtste energie-labels en bewoners met minste koopkracht vanuit het Nationaal Isolatie Programma;
Programmabegroting 2024
Opsporen, aanhaken, ondersteunen van buurtinitiatieven in de warmtetransitie. Gebruikmaken van draagvlak en energie in de samenleving; Energie-armoede aanpak voor bewoners met laag inkomen en hoge energierekening.
4. Duurzame mobiliteit In 2023 hebben de provincie en het college de Regionale Agenda Mobiliteit vastgesteld. Ook is een pluspakket voor duurzame mobiliteit vastgesteld. Hoofdonderwerpen daaruit:
43
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
• • •
•
Verbetering fietsinfrastructuur; Plaatsing laadpalen voor elektrische auto’s; Stimuleren deelmobiliteit.
•
5. Duurzame bedrijfsvoering • Het goede voorbeeld blijven geven door het verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed, de gemeente heeft inzicht en communiceert over haar eigen CO2 uitstoot en er heerst draagvlak en kennis binnen de organisatie op het gebied van circulaire economie, energietransitie en klimaatadaptatie door de hele organisatie. • De gemeente heeft de verplichting om een CO2 reductie van de uitstoot van de gemeentelijke vastgoedportefeuille te realiseren van 55% in 2030 , 95% in 2050 en 100% aardgasvrije panden in 2050. De strategie om deze doelen te bereiken is vastgelegd in de Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed die in 2023 is vastgesteld.
•
Wat gaan we daarvoor doen
•
•
• • •
1. Energietransitie Opwek van elektriciteit • We blijven het Centrum voor Verduurzaming bedrijventerreinen regio Alkmaar ondersteunen en stimuleren; • We gaan Solar Carports versneld realiseren; • Aanstellen kwartiermaker windenergie Boekelermeer.
2. Circulaire economie • In 2024 starten we met het in kaart brengen van de behoeften van lokale boeren die natuurinclusieve maatregelen willen treffen; • We schalen ons circulair maakonderwijsprogramma op naar meer scholen en starten naast de modules wol & textiel en fietsen maken ook met de lessen voor repareren van elektrische apparaten; • We richten ons op inwonersparticipatie, zodat inwoners bewust worden van hun koopgedrag en gestimuleerd worden om te hergebruiken, repareren en opgeknapte spullen uit de regio te kopen;
Warmtetransitie Voor de warmtetransitie faciliteren en stimuleren we inwoners en ondernemers tot het nemen van energiebesparende maatregelen. • De inzet van energiecoaches via Heiloo Energie wordt gestimuleerd. Met informatieavonden, inloopspreekuren en de inzet van een mobiele showroom met maatregelen bereiken we nog meer huishoudens met advies en subsidies;
Programmabegroting 2024
Er komt een online platform om communicatie tussen de gemeente, energiecoaches en inwoners te faciliteren; Heiloo Energie wordt ondersteund bij het professionaliseren van de organisatie en het uitvoeren van duurzaamheidsprojecten; De huishoudens in de doelgroep energiearmoede worden bereikt door middel van herhaald en één-op-één contact; In 2023 zijn we gestart met een isolatie-buurtaanpak in een buurt waar veel koophuizen DEFG-labels hebben en de mensen die er wonen vallen in de categorie lagere inkomens. Dit gaan we in 2024 voor een volgende buurt doen; We gaan bewonersinitiatieven faciliteren vanuit de gemeente; We laten onderzoek uitvoeren naar alternatieve warmtebronnen, zoals ondiepe geothermie, aquathermie, zonnewarmte en sportveldthermie. Met een ‘soorten managementplan’ zorgen we voor een gebiedsgerichte bescherming van vleermuis, gierzwaluw en huismus. Daardoor hoeven particuliere woningeigenaren niet langer ieder individueel maatregelen te nemen bij isolatie. Ondernemend Heiloo wordt ondersteund bij het uitvoeren van duurzaamheidsprojecten.
44
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
• •
•
•
We gaan circulair bouwen, onderhouden en slopen verder inbedden in de werkorganisatie zodat het de norm gaat worden, door circulair opdrachtgeverschap, trainingen en presentaties; De circulaire economie wordt verder geborgd in beleid en contracten. Bij gronduitgifte door de gemeente worden circulaire criteria meegegeven als voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten. En met Kennemer Wonen worden circulaire prestatie afspraken gemaakt; We ontwikkelen en bouwen het koploper netwerk van ondernemers in de bouw, toerisme- , de textielbranche en op bedrijventerreinen uit die circulaire economie toepassen of willen toepassen in hun bedrijfsvoering; We werken aan het versterken van een circulaire regio ‘circulair NHN’ met buurgemeenten, bedrijven en andere sympathisanten.
4. Duurzame mobiliteit • In goede afstemming met de omwonenden worden laadpalen geplaatst om inwoners te faciliteren de overstap te maken naar elektrisch rijden; • De mogelijkheid voor het overkappen van grotere parkeerterreinen met zonnepanelen wordt onderzocht; • Initiatieven voor elektrische deelauto’s in woonwijken gaan we faciliteren; • Bewoners worden gestimuleerd om vaker de fiets te nemen; • Ketenmobiliteit, stimulering openbaar vervoer en lagere parkeernormen bij deelmobiliteit betreffen de meest geschikte extra maatregelen voor Heiloo (in het in 2023 vast te stellen pluspakket). Deze opties komen samen met de realisering van een mobiliteitshub op het NS-station.
3. Klimaatadaptatie • We gaan stimuleren dat inwoners en ondernemers hun particuliere ruimte klimaatadaptief en natuurinclusief maken. Hiervoor gaat de gemeente meerdere activiteiten uitvoeren, deels in samenwerking met de regio Alkmaar: 1. Een gemeentelijke subsidieregeling klimaatadaptieve maatregelen van 2023 t/m 2026 voor inwoners, bedrijven en andere instituten, zoals scholen; 2. Voorlichting en promotie met activiteiten zoals het NK Tegelwippen en incidentele tegelophaalservice, geveltuinenactie en het opbouwen van een (regionaal) loket dat gratis maatwerkadvies kan geven aan inwoners en bedrijven over een klimaatadaptieve inrichting van huis en tuin; 3. Aansluiten bij bestaande initiatieven, zoals inwoners en dorpsraden met goede ideeën, groene schoolpleinen, vergeten plantseizoen, Groen Kapitaal. • Op het niveau van straat, wijk en gebied en ook in de regio zorgen we ervoor dat klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit onderdeel worden van (bouw)projecten.
Programmabegroting 2024
5. Duurzame bedrijfsvoering • Het verrijken van de kennis van alle ambtenaren over circulaire economie, energietransitie en klimaatadaptatie door het faciliteren van trainingen, activiteiten en inspiratiesessies. • De gemeente geeft uitvoering aan de Routekaart voor de verduurzaming van het eigen vastgoed, door versneld bij een aantal panden verduurzamingsmaatregelen te treffen en een nieuw uitvoeringsplan op te stellen voor de verduurzaming van panden in 2025. In 2024 worden maatregelen getroffen zoveel mogelijk in samenhang met geplande renovaties en groot onderhoud, waaronder de Muziek- en dansschool. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken 1. Energietransitie Opwek van elektriciteit
45
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
• • •
• • •
• • •
•
Het aantal zonnepanelen op grote daken van bedrijven is wederom gegroeid; Tenminste één parkeerplaats is uitgewerkt tot projectlocatie voor een Solar Carport in de gemeente Heiloo; RES zoekgebied 22 is uitgewerkt tot projectlocatie en zoekgebied 13 wordt uitgewerkt als zoekgebied voor wind en voor zover daar draagvlak voor is - opgenomen in de herijking van de RES.
•
Warmtetransitie Woningeigenaren kunnen gemeentelijke subsidie voor energiebesparing bestaande woningen aanvragen; Ondernemers kunnen via de gemeente een kosteloze Energiescan aanvragen; Door monitoring meten we de voortgang van de energietransitie. Dit maken we inzichtelijk in een real time dashboard, waarop de mate waarin de transitie leeft in de maatschappij zichtbaar gemaakt kan worden; Het aantal huishoudens in de buurt dat isolatiemaatregelen toe gaat passen is toegenomen; Het aantal bewonersinitiatieven dat zich aanmeldt en de stappen die zij door de ondersteuning versneld zetten richting een aardgasvrije buurt; De onderzoeken naar de verschillende warmteopties in de gemeente voor kleinschalige warmtenetten zijn uitgevoerd, zodat we scherper hebben wat er voor alternatieven zijn voor aardgas naast de individuele oplossingen. Er is een ‘soortenmanagementplan’ opgesteld.
•
• •
3. Klimaatadaptatie • We monitoren en evalueren de verschillende acties die zowel op huis/pand, op straat, buurt, wijk als op regionaal niveau ingezet zijn. 4. • • • •
Duurzame mobiliteit Het aantal laadpalen is volgens planning uitgebreid; Het Fietsbeleidsplan is uitgevoerd voor de jaarschijf 2024; Duurzame mobiliteit is tot integraal onderdeel van het Mobiliteitsplan en de nota Parkeernormen gemaakt; Een mobiliteitshub is onderdeel van (de plannen) voor het stationsgebied in combinatie met een goede fietsbereikbaarheid;
5. Duurzame bedrijfsvoering • Het succes van kennisopbouw wordt zichtbaar doordat een integrale benadering steeds vaker wordt toegepast in projecten. Hierbij wordt aandacht besteed aan energieneutraliteit, circulariteit, klimaatadaptatie/natuurinclusiviteit. • In 2024 is een deel van het eigen vastgoed verduurzaamd, waardoor het energieverbruik van deze panden is gedaald en de
2. Circulaire economie • Participatietraject met ondernemers en stakeholders. We zijn gesprekken met stakeholders gestart en nemen lessons learned uit Bergen mee;
Programmabegroting 2024
Het circulair maakonderwijsprogramma is opgeschaald naar meer scholen en krijgt een vastere organisatievorm. Er zijn twee pilots voor businesscases voor hergebruik en reparatie opgestart. Het netwerk en inwoners hebben een digitale ontmoetingsplek en reguliere bijeenkomsten; We monitoren de mate van circulariteit in eigen projecten en die van bedrijven waar we aan uitbesteden; We hebben bijeenkomsten voor bedrijven georganiseerd in de bouw, toerisme- en textielbranche; Het evaluatieverslag 2023 is opgeleverd, het uitvoeringsprogramma 2025 is afgestemd met het college en het educatie/trainingsprogramma voor de BUCH werkorganisatie is opgeleverd.
46
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
•
CO2 uitstoot is verminderd. Door middel van een jaarlijkse evaluatie wordt de CO2 besparing in beeld gebracht. Vanuit de Plusambitie wordt bij de verduurzaming ook gekeken naar klimaatadaptieve mogelijkheden.
Een rapport over de CO2-uitstoot van de gemeente dat door een externe partij is geverifieerd.
3C. BEHEER EN ONDERHOUD Groenbeheer Heiloo staat voor een aanzienlijke hersteluitdaging. Daarom wordt er voor onze gemeente een specifiek herstelplan ontwikkeld. In dit plan bieden we een helder overzicht van hoe we de aanvullende taken gaan aanpakken. Hierbij nemen we zowel de inzet van menselijke en materiële capaciteit van de werkorganisatie als de capaciteit van externe partijen in beschouwing. We evalueren ook waar nieuwe aanplant mogelijk is en hoe deze extra inspanningen zich financieel en qua tijdspad verhouden tot de ambities.
Wat willen we bereiken Het groene karakter en de natuur van Heiloo behouden en waar dat kan versterken. Wat gaan we daarvoor doen Na vaststelling van het nieuwe groenbeleidsplan begin 2024 wordt het vigerende groenbeheerplan herijkt. Binnen de wijk Egelshoek wordt de problematiek rondom bomen die voor overlast zorgen aangepakt. Daarnaast wordt de biodiversiteit in deze wijk gestimuleerd door van de bestaande wadi’s de toplaag af te schrapen en deze in te zaaien met een bloemrijk kruidenmengsel.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken • We hebben een actueel groenbeheerplan. • De problematiek rondom overlast en schade veroorzakende bomen in de wijk Egelshoek is opgelost en de biodiversiteit is toegenomen. • De stormschade aan het bomenbestand is hersteld.
Herstel stormschade Op 5 juli heeft storm Poly een aanzienlijk pad van verwoesting achtergelaten binnen het beheergebied van werkorganisatie BUCH. Er zijn veel bomen omgewaaid of beschadigd, vooral in Castricum en Heiloo. Ondanks de inspanningen zijn de gevolgen van de storm nog niet volledig verholpen. Naar schatting zullen de opruimwerkzaamheden tot het einde van dit jaar voortduren. De kosten die gepaard gaan met deze opruimwerkzaamheden worden gedetailleerd weergegeven in de tweede financiële rapportage.
Programmabegroting 2024
47
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO Verbonden partij 3b Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord (RUD) 3b Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI) 3b Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA)
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Op 1 april 2016 is door het rijk de ‘Regeling Beleidsindicatoren’ vastgesteld. In de regeling zijn de beleidsindicatoren opgenomen die moeten worden opgenomen in de verschillende programmaonderdelen. Onderstaand de verplichte indicatoren voor dit programma met een vergelijking met de BUC-gemeenten en de gemiddelde score van Nederland: B PO
nr
Overzicht verplichte indicatoren
U
C
H
NL
score score score score score
jaar
eenheid
bron
3a 24.1 Gemiddelde WOZ-waarde
414
311
340
359
271
2020
x €1.000
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
3a 24.2 Gemiddelde WOZ-waarde
439
333
370
385
290
2021
x €1.000
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
3a 24.3 Gemiddelde WOZ-waarde
477
363
405
420
317
2022
x €1.000
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
3a 24.4 Gemiddelde WOZ-waarde
549
448
479
507
369
2023
x €1.000
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
3a
25 Nieuw gebouwde woningen
6,1
2,4
4,1
2,1
9,3
2022
per 1.000 woningen
3a
26 Demografische druk
101,5
70,5
86,3
90,7
70,3
2023
%
Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research CBS - Bevolkingsstatistiek
3b
27 Omvang huishoudelijk restafval
201
110
106
77
169
2021
kg per inwoner
CBS statistiek Huishoudelijk afval
3b
28 Percentage bekende hernieuwbare 18,2 17,1 19 20,5 33,2 2021 % berekening elektriciteit * Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit afkomstig van natuurlijke bronnen (o.a. wind, waterkracht, zon en biomassa) die constant worden aangevuld.
Programmabegroting 2024
48
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
PROGRAMMA 3: WAT GAAT HET KOSTEN
Nr
PO Bijdrage x € 1.000
korte omschrijving
2024
2025
2026
2027
I/S
30
N
-
-
-
I
120
V
158
V
167 V
63
V
S
12
nb
3a
Prog
13
aut
3b
Prog
Opstellen ontwikkelperspectief Regio NHN Doorrekening riool
14
aut
3b
Prog
Doorrekening afval
52
V
48
V
48
V
32
V
S
15
aut
3b
Prog
Bijdrage omgevingsdienst
17
N
17
N
17
N
17
N
S
16
aut
3b
Prog
Uitbreiding strategisch milieuadvies
9
N
9
N
9
N
9
N
S
17
aut
3c
Prog
Kapitaallasten 3c
73
V
157
N
225
N
231
N
S
18
aut
3c
Prog
Onderhoud afvalbakken
10
V
10
V
10
V
10
V
S
Totaal alle mutaties
198
V
34
V
25
N
151
N
12. Opstellen ontwikkelperspectief Regio NHN Dit betreft een incidenteel budget voor het opstellen van een ontwikkelperspectief voor de regio NHN. Daarin bepalen Rijk, provincie, gemeenten en regiopartners gezamenlijk de ambities, ontwikkelrichtingen en ruimtelijke vraagstukken. Voor de start van het proces bereiden we een bestuursopdracht voor. Het gevraagde budget (ad. € 30.000) betreft een bijdrage in de kosten voor onderzoek en advies en het opstellen van het ontwikkelperspectief.
indexatie van 3,1%. De stortingen die volgens het PWR gedaan moeten worden in de spaarvoorziening vallen lager uit dan de oude GRP (Gemeente Rioleringsplan), waardoor een voordeel in het begrotingssaldo ontstaat. 14. Doorrekening afval In deze begroting zijn de gevolgen van het vastgestelde raadsvoorstel over de verhoging van inzamelingfrequentie van huishoudelijk afval verwerkt. In het raadsvoorstel was op basis van de hogere lasten van tariefstijging € 11 ingeschat en de voorgestelde tariefstijging is op dit bedrag uitgekomen. Een onzekere factor betreft de inkomsten uit de overige afvalstromen waaronder papier en PMD. Voor papier zien we dat de prijzen in 2023 flink zijn gedaald, terwijl we voor PMD hogere inkomsten verwachten. In deze
13. Doorrekening riool Voor riool is een doorrekening gemaakt op basis van het door de raad vastgestelde Programma Water en Riolering (PWR). Het tarief is conform het PWR verhoogd vanwege de benodigde storting in de spaarvoorziening en de reguliere
Programmabegroting 2024
49
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
begroting is de aanname gedaan dat deze twee effecten elkaar in evenwicht houden.
17. Kapitaallasten 3c In 2024 ontstaat een incidenteel voordeel door het doorschuiven van onder andere de investering fietsparkeren bij het station. Vanaf 2025 nemen de kapitaallasten voornamelijk toe door de hogere investeringen in de Vennewatersweg (€ 2,5 mln) en de Zeeweg/Stationsweg (€ 4,1 mln). Tot slot leveren de investeringen in de afvalbakken ook een bijstelling van de kapitaallasten op.
15. Bijdrage omgevingsdienst In de begroting 2024 van de Omgevingsdienst is extra budget opgenomen voor het uitvoeren van de nieuwe omgevingswet. Het gaat om extra activiteiten in verband met de vergunningplicht van veehouderijen en bodemtaken. Met de uitvoering hiervan is een bijstelling van € 17.000 nodig.
18. Onderhoud afvalbakken Op 29 augustus is een collegevoorstel behandeld over vervanging en vaststellen van een beslismodel voor de plaatsing van afvalbakken in de openbare ruimte. In het voorstel is opgenomen om voor de komende 3 jaar een jaarlijkse investering in de begroting vanaf 2024 op te nemen om afvalbakken te vervangen. De aframing van een deel van het onderhoudsbudget van afvalbakken wordt voorgesteld en dit in te zetten ter dekking van de kapitaallasten. Dit is mogelijk omdat er minder prullenbakken overblijven waardoor verminderd budget aan onderhoud benodigd is.
16. Uitbreiding strategisch milieuadvies De afgelopen jaren is op diverse thema’s extra inzet nodig geweest om gemeentelijke taakuitvoering, ontwikkelingen en projecten doorgang te geven of versnellen. Als voorbeeld kunnen de stikstofproblematiek, PFAS, Zeer Zorgwekkende Stoffen en Lood in drinkwaterleidingen dienen. We zorgen er voor dat waar nodig advisering terstond beschikbaar is. De hiervoor benodigde achtergrond en strategische advisering gaat verder dan de dienstverlening van de Omgevingsdienst. Inschatting is dat er gemiddeld 2 uur per week inwinning van extra advies nodig is (dat is € 9.000 op jaarbasis).
Programmabegroting 2024
50
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Programmabegroting 2024
51
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
PROGRAMMA 4. EEN FINANCIEEL GEZONDE GEMEENTE In het coalitieakkoord is opgenomen dat bij het uitwerken van een nieuwe financieringssystematiek, de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken. Op gemeentelijk niveau wordt in samenspraak met de VNG welke mogelijkheden er zijn qua modernisering en uitbreiding van het belastinggebied, waarbij op basis van de uitkomsten een eventueel wetgevingstraject in gang wordt gezet.
4. EEN FINANCIEEL GEZONDE GEMEENTE Ontwikkeling nieuwe financiering gemeentefonds Vanaf 2026 stapt het kabinet af van de normeringssystematiek ‘trap op trap af’, waarbij de inkomsten van gemeenten via het gemeentefonds meebewegen met de uitgaven van het Rijk. Deze werkwijze kent een (te) hoge mate van instabiliteit en een beperkte koppeling met de uitgavenontwikkeling bij gemeenten. Het Gemeentefonds wordt vanaf 2027 geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product.
Wat willen we bereiken 1. Een structureel sluitende begroting 2. Stabiele verantwoorde lokale lasten 3. Een verantwoorde weerstandscapaciteit
De ontwikkeling van het bbp wordt door het Rijk gezien als een objectieve en onafhankelijke maatstaf voor zowel volumecomponenten, die een kostenverhogende werking hebben (zoals bevolkingsgroei), als voor de loon- en prijsontwikkeling. Deze kent jaar op jaar toegepast inhoudelijk een sterkere koppeling met de brede uitgavenontwikkeling bij gemeenten. De financiële ruimte van gemeenten voor genoemde uitgavenontwikkeling wordt middels deze koppeling vormgegeven. De gekozen vorm van indexatie levert door de vormgeving op twee componenten de gewenste stabiliteit op. Uitgangspunt is dat het fonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product volgt. De volumeontwikkeling van het fonds wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp, waardoor het fonds minder schommelt. De indexatie voor inflatie volgt die van het lopende jaar, waardoor de fondsen reëel ‘op niveau’ blijven. De grondslagen waarover deze indexatie berekend wordt, worden op gelijke wijze bepaald als de huidige grondslagen, waarover vanaf 2026 de huidige loon- en prijsindexatie wordt berekend.
Programmabegroting 2024
Wat gaan we daarvoor doen 1. In de programmabegroting worden in de jaren 2024 en 2025 de structurele lasten gedekt door de structurele baten. 2. We houden de woonlasten voor onze inwoners op een verantwoord niveau. We indexeren de OZB-inkomsten met 3,1% (cpi maart 2023). Voor riool en afval hanteren we kostendekkende tarieven. 3. We identificeren periodiek de risico’s die we lopen en beoordelen of we maatregelen kunnen nemen om deze risico’s te beperken.