Programmabegroting 2022.pdf
Tekst van het document
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
4.
5.
Klimaatadaptatie: Op basis van de klimaatadaptatie ‘stresstesten’ is een regionaal en lokaal uitvoeringsprogramma opgesteld. Hieruit blijkt welke gebieden verhoogde risico’s vormen voor wateroverlast, droogte of hitte. In deze gebieden wordt er bij natuurlijke momenten van herstructurering in de openbare ruimte sterk ingezet op het toevoegen van maatregelen om deze risico’s te verkleinen. Daarnaast worden in ieder project klimaatstresstesten voor nieuwe gebiedsontwikkelingen in de omgevingsplanologie meegenomen. Hier is ook aandacht voor natuurinclusief bouwen en biodiversiteit. Een ander project gaat over klimaatadaptieve tuinen. Tweederde van de ruimte is namelijk in eigendom van particulieren, daarom gaat de gemeente samen met inwoners en ondernemers de particuliere ruimte klimaatadaptief maken (indien mogelijk integraal met andere klimaatopgaves). We beginnen bij de gebieden waar al iets gebeurt in de wijk en waar de hitte/droogte/wateroverlast het grootst is. Duurzame Bedrijfsvoering: Door middel van verschillende maatregelen zoals de CO2 prestatieladder zal de gemeente een klimaatneutrale en circulaire opdrachtgever worden voor lokale ondernemers. Ook zal de gemeente het goede voorbeeld geven als het gaat om het verduurzamen van haar eigen vastgoed.
Alle energiebesparende maatregelen die zich binnen 5 jaar terugverdienen zijn uitgevoerd waardoor er minder CO2 wordt uitgestoten en de gemeentelijke lasten lager worden. Bij het maatschappelijk vastgoed worden ook de ventilatiesystemen (i.v.m. corona) op een logische manier verbonden aan verduurzaming van de panden. Deze maatregelen kunnen uitgevoerd worden mits de middelen beschikbaar worden gesteld. De gemeente koopt groene elektriciteit in van Nederlandse bodem en zorgt dat de eigen klimaatambities worden vertaald in vergunningsprocedures en omgevingsplanologie. Ten slotte zal er in dit jaar een
Programmabegroting 2022
fietsenplan voor medewerkers van de werkorganisatie gereed zijn zodat de CO2 uitstoot door mobiliteit verminderd. Tevens wordt in de regio Alkmaar samengewerkt in de Focusagenda Regio Alkmaar op het focuspunt Energieinnovatie.
49
6.
Plusambitie klimaat a. Vergroening particuliere tuinen, inhuur Stichting Steenbreek Twee derde van het grondbezit in de gebouwde omgeving is in eigendom van particulieren. Het is daarom noodzakelijk dat deze groep ook de eigen ruimte klimaatadaptief gaat inrichten. Een maatregelenpakket voor inwoners is een eerste stap. Dit wordt verzorgd in samenwerking met de stichting ‘Steenbreek’, hier zijn reeds goede ervaringen mee in o.a. Uitgeest en Heiloo. Op basis van een versteningskaart wordt aangegeven op welke wijken de focus moet liggen en welke maatregelen daar het meest passend zijn. Gedacht kan worden aan steen eruit, plant erin, regentonnen, groene daken, bomen. Daarnaast komt er een stimulans om het particulier terrein in de nieuwbouwwijk Zandzoom te vergroenen door middel van bioborders en bijeenkomsten (gezamenlijke plantdag).
b.
Vergroening gemeentelijk vastgoed – sportpark de Dors Op basis van de klimaatstresstesten komt naar voren dat de kunstgrasvelden bij De Dors en Het Malevoort aan de Vennewatersweg kampen met het probleem van hitte (in combinatie met gezond sporten). Het planten van bomen zorgt voor schaduw, het vasthouden van water in de bodem, CO2 opslag en schone lucht. Op de stroken tussen de sportvelden in zullen tussen de 10 en 20 bomen geplant worden.
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Milieutaken Met de komst van de Omgevingswet vinden veranderingen plaats in de taken van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en GGD Hollands Noorden. Deze gemeenschappelijke regelingen trekken gezamenlijk op ten behoeve van de gemeenten in de voorbereiding op de Omgevingswet om uiteindelijk een zorgvuldige implementatie mogelijk te maken. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de veranderende positie, rol en activiteiten van de gemeenschappelijke regelingen. Alvorens over te gaan tot het overdragen van taken vindt in 2021 nog afstemming plaats tussen gemeenten en de gemeenschappelijke regelingen over inhoud en impact van deze taken zowel op beleids- als financieel niveau. Dit zal de basis vormen voor een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met de Omgevingsdienst. Uitgangspunt hierbij is een gelijkblijvende bijdrage.
Check-Act) worden door het college en de raad vastgesteld is in gebruik genomen in 2022. In 2022 wordt aan deze nieuwe ontwikkeling gewerkt en hier kan op getoetst worden of de voortgang behaald is: 1. Energietransitie a. Implementatie regionale Energiestrategie 1.0. Opschalen zon op grote daken. b. Uitvoering van het wijkuitvoeringsplan voor verregaande energiebesparing in wijk Ypestein. 2. Duurzame mobiliteit a. Agenda Laadinfrastructuur is geïmplementeerd voor het deel 2022. b. Fietsbeleidsplan en uitvoeringsagenda wordt aangeboden aan college/raad. c. Aanbieden integraal duurzaam mobiliteitsplan aan college/raad. d. Nadere concretisering van de doorfietsroute in regionaal verband. 3. Circulaire Economie a. Opleveren beleid circulaire economie & start implementatie. b. Onderwijsproject circulaire economie op alle basisscholen. c. Lokaal circulair ondernemerschap en business development stimuleren voor hergebruik en reparatie in verschillende branches zoals retail, toerisme, kleine ondernemers, kringloopwinkels en zorginstellingen. 4. Klimaatadaptatie a. Opleveren lokale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. b. Borgen aanpak onwenselijke risico’s door wateroverlast, hittestress en droogte in omgevingsplannen en projecten. c. Voorlichting en bewustwording particuliere tuinen, zowel voor bestaande wijken als nieuwbouwwijken. 5. Duurzame bedrijfsvoering
Nog in 2021 moet duidelijk worden hoe de herverdeling van het Provinciefonds in relatie tot de te decentraliseren milieutaken zal uitwerken. In de regio Alkmaar-IJmond wordt met de Bestuurlijke Agenda Schiphol planmatig inbreng over vlieghinderaspecten geleverd aan de overlegstructuren rondom Schiphol. In het bijzonder worden hier de ontwikkelingen rondom het Luchthavenverkeersbesluit Schiphol, het besluit Luchtruimherziening en de Initiatiefwet nachtvluchten genoemd. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Klimaat De ambities worden zo goed mogelijk gevat in meetbare doelstellingen en prestatieafspraken, waarbij rekening wordt gehouden met het beïnvloedingspotentieel van de gemeente. Deze prestatieafspraken en de bijbehorende monitoringscyclus (Plan-Do-
Programmabegroting 2022
50
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
a.
6.
Duurzaamheid is geïnternaliseerd in een groot aantal facetten van de bedrijfsvoering. Het gaat om de zaken waar de gemeente direct invloed kan uitoefenen en het goede voorbeeld gaat geven aan de samenleving. b. Het gemeentelijk vastgoed is verduurzaamd tot aan het niveau wat wettelijk verplicht is in 2023. Dit houdt in dat alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van <5 jaar worden toegepast voor 2023. In aansluiting hierop is de ventilatie van het maatschappelijk vastgoed i.v.m. corona meegenomen. c. Sturingsinstrument voor colleges en raden inzake het Programma Klimaat operationeel. Plusambitie: a. Maatregelenpakket voor particuliere tuinen is ontwikkeld, zowel voor bestaande wijk als nieuwbouwwijk. b. Op de stroken tussen de sportvelden van De Dors/Malevoort in zullen tussen de 10 en 20 bomen geplant worden.
Programmabegroting 2022
Milieutaken Vanaf het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2022 zal ingevolge deze wet in samenwerking met de Omgevingsdienst uitvoering worden gegeven aan de milieutaken. Hierbij zal duidelijk worden hoe de verschuiving van taken uitwerkt in de dienstverlening en de financiële positie. Er wordt actief ingezet op betrokkenheid bij de beperking van vliegtuighinder.
51
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
3C. BEHEER EN ONDERHOUD Wat willen we bereiken Een adequaat onderhoudsniveau van de openbare ruimte dat enerzijds bijdraagt aan de fijne en veilige woon-, werk-, en leefomgeving en anderzijds de karakteristieke groenstructuur handhaaft en versterkt.
3. Beleidsplan wegbeheer In 2022 wordt een beleidsplan wegbeheer opgesteld. Belangrijke basis voor dit plan zijn de kwantitatieve en kwalitatieve gegevens van het areaal. Om hier inzicht in te verkrijgen wordt er in 2022 gestart met het uitvoeren van een globale visuele weginspectie. Dit geeft ons uiteindelijk inzicht in de kwaliteit van het areaal en de ontwikkeling daarvan. In dit beleidsplan wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan de prioritering binnen wegbeheer. De ambitie om veilig en prettig te kunnen fietsen en wandelen in Heiloo moet zich vertalen in een hoog onderhoudsniveau van onze fiets- en voetpaden.
Wat gaan we daarvoor doen 1. Uitvoering beheerplannen Conform de vastgestelde beheerplannen wordt planmatig onderhoud uitgevoerd. 2. Groenbeleidsplan Er wordt een nieuw groenbeleidsplan opgesteld. Afgelopen jaren zijn er veranderingen geweest die van invloed zijn op het beheer en beleid van groen en bomen. Er zijn aanpassingen geweest in de wetgeving en de overlast van de eikenprocessierups en invasieve exoten is toegenomen. We kennen langere perioden van hitte en droogte. In de zoektocht naar duurzame vormen van energie zijn er steeds meer particulieren die zonnepanelen plaatsen om energie op te wekken. Ook is de betrokkenheid en mondigheid van burgers toegenomen. Het vastleggen van de waarde en kwaliteiten van groen wordt dan ook steeds belangrijker. In het nieuwe beleid wordt ingegaan op actuele beleidsontwikkelingen zoals: klimaatadaptatie, hittestress en koeltegebieden, steenbreek, bomen in relatie tot zonnepanelen (en andere duurzame groene investeringen) en meer infiltratiemogelijkheden zodat de vochtopname bij bomen wordt vergroot. In het nieuwe beleidsplan moeten ook de gewijzigde groenarealen worden opgenomen. Na vaststelling van het beleidsplan vindt een herijking van het groenbeheerplan plaats. Programmabegroting 2022
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken 1. De onderhoudsprogramma’s zijn uitgevoerd. 2. Het groenbeleidsplan is vastgesteld. 3. Het beleidsplan wegbeheer is vastgesteld. Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO Verbonden partij 3b Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord (RUD) 3b Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI) 3b Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA)
52
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Op 1 april 2016 is door het rijk de ‘Regeling Beleidsindicatoren’ vastgesteld. In de regeling zijn de beleidsindicatoren opgenomen die moeten worden opgenomen in de verschillende programmaonderdelen. Onderstaand de verplichte indicatoren voor dit programma met een vergelijking met de BUC-gemeenten en de gemiddelde score van Nederland: B PO nr Overzicht verplichte indicatoren
U
C
H
NL
score score score score score
jaar
eenheid
bron
3a 24 Gemiddelde WOZ waarde
439
313
343
364
270
2020
x €1.000
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
3a 25 Nieuw gebouwde woningen
1,5
0,7
10
14,8
8,9
2020
per 1.000 woningen
102,3
70
85
91,8
70,1
2021
%
Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research CBS - Bevolkingsstatistiek
3b 27 Omvang huishoudelijk restafval
199
193
187
172
161
2019
kg per inwoner
CBS statistiek Huishoudelijk afval
3b 28 Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit *
9,9
7,6
10,5
9,4
20,1
2019
%
berekening
3a 26 Demografische druk
* Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit afkomstig van natuurlijke bronnen (o.a. wind, waterkracht, zon en biomassa) die constant worden aangevuld.
Programmabegroting 2022
53
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
PROGRAMMA 3: W AT GAAT HET KOSTEN Nr 20 21 22 23 24 25
x € 1.000 aut aut nb nb nb nb
PO 3a 3a 3b 3b 3b 3b
26 27 28 29 30 31 32 33 34 35
nb nb nb nb aut aut aut nb aut aut
3b 3b 3b 3b 3b 3b 3b 3c 3c 3c
36 37
aut aut
3c 3c
korte omschrijving Licentiekosten applicatie kostendekkendheid leges Leges omgevingsvergunningen Uitvoeringskosten en subsidieregeling Energietransitie Uitvoeringskosten integraal mobiliteitsplan Uitvoeringskosten Circulaire economie Klimaatadaptieve gebiedsontwikkeling & particuliere tuinen Duurzame bedrijfsvoering Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Onvoorzien basisambitie klimaat Plusambitie klimaat Mutatie kapitaallasten 3b Doorrekening riool Doorrekening afval Laadpalen actief plaatsen Doorschuiven verkoop gronden Zandzoom (boekwinst) Doorschuiven verkoop gronden Zandzoom (storting in reserve) Degeneratievergoeding wegen / kabel en leidingen Mutatie kapitaallasten 3c Totaal alle mutaties
20. Licentiekosten applicatie kostendekkendheid leges De gemeente Heiloo maakt samen met de andere BUCH gemeenten gebruik van een applicatie om de kostendekkendheid van de leges te berekenen. De jaarlijkse licentiekosten van deze applicatie bedragen € 5.000.
Programmabegroting 2022
2022
2023
5 N 465 V -
5 N 67 N -
I/S S S I I I I
V N
13 V 33 N 89 V -
49 V 17 N 89 V -
I I I I S S S I I I
31 V 13 N 325 V
31 V 12 N 547 V
31 V 27 N 52 V
S S
5 771 20 10 22 20
N N N N N N
5 297 2 4 -
22 12 14 50 1 122 96 9 -
N N N N N N V N
50 3 20 88 237 237
31 V 57 V 895 N
2024 N V N N
N V N V
2025
21. Leges omgevingsvergunningen De vernietiging van het bestemmingsplan Zandzoom betekent dat de legesinkomsten niet zoals begroot in 2021 binnenkomen. Uitgaande van een onherroepelijk bestemmingsplan in 2023 schuiven de legesinkomsten vanuit Zandzoom 2 jaar door. Het wegvallen van de
54
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
legesinkomsten Zandzoom van € 1,4 mln in 2022 wordt enigszins gedempt doordat vanuit de overige projecten (met name Zuiderloo) legesinkomsten worden verwacht die nog niet eerder in de begroting waren opgenomen (ca € 550.000). Daarnaast worden de kosten voor het vergunningenproces in 2022 incidenteel met € 100.000 verlaagd.
branches o.a. toerisme, horeca, retail, landbouw. Hiervoor is een projectleider nodig € 10.000 (N) in 2022. In de loop van 2022 wordt dit nieuwe beleid circulaire economie aan u aangeboden. Na goedkeuring zal de communicatie over nieuw circulair beleid in 2022 en 2023 worden ingezet om hier ook breder draagvlak voor te krijgen € 4.000 (N). Vanaf 2022 wordt voorgesteld om het project circulair (maak)onderwijs op alle basisscholen in Heiloo te starten en daar jaarlijks € 8.000 voor beschikbaar te stellen.
22. Uitvoeringskosten en subsidieregeling Energietransitie Intensivering van het uitvoeringsprogramma en de vergunningverlening zon op grote daken in het kader van de Regionale Energie Strategie 1.0 € 7.500 (N). Verder is een bijdrage aan grootschalige energiebesparing in de wijk Ypestein € 7.500 (N) benodigd. Verder is € 5.000 nodig voor de website oprichting community platform. Op dit platform kunnen mensen elkaar ontmoeten en zo wordt het draagvlak vergroot voor de energietransitie € 5.000 (N).
25. Klimaatadaptieve gebiedsontwikkeling & particuliere tuinen In 2022 is budget nodig voor stresstesten en studie naar effectiviteit/kosten klimaat adaptieve maatregelen bij iedere nieuwe gebiedsontwikkeling. In 2022 is dit er één binnen de gemeente (Noord-West fase 2). Door middel van een stresstest kan berekend worden waar de gevoelige plekke voor hitte, droogte en wateroverlast zich bevinden. De kosten zijn € 5.000 (N) voor 1 project (N). Vanaf 2023 wordt dit in de raming van de projecten opgenomen. Daarnaast wordt er projectmatig ingezet op voorlichting en bewustwording particulier terrein om verstening van tuinen tegen te gaan (2/3 van dit oppervlak is van particulieren). Dit gebeurt bij zowel bij nieuwbouw ontwikkelingen als in bestaande wijken. Hier is structureel € 15.000 nodig.
23. Uitvoeringskosten integraal mobiliteitsplan Gemeenten hebben vanuit het klimaatakkoord de verplichting om aan te sluiten op het Regionaal Mobiliteitsplan (RMP). Dit plan is van de provincie Noord Holland en Flevoland en wordt naar verwachting ter besluitvorming aan het bestuur aangeboden in juni. Na dit plan heeft de gemeente de verplichting om zelf een duurzaam integraal mobiliteitsplan samen te stellen en door te rekenen in aansluiting op het Regionaal Mobiliteitsplan (RMP).
26. Duurzame bedrijfsvoering De gemeente geeft het goede voorbeeld door zich in 2022 te laten certificering op de CO2 prestatieladder niveau 3 € 9.000 (N). Hiervoor zijn vanaf 2023 structureel audit en licentiekosten van € 7.000 per jaar benodigd. Daarnaast kopen we vanaf 2022 uitsluitend nog groene elektriciteit in d.m.v. Nederlandse Garanties van Oorsprong € 4.000,- (N). Medewerkers van de BUCH werkorganisatie worden in 2022
24. Uitvoeringskosten Circulaire economie Dit nieuwe beleid wordt vormgegeven in samenwerking met ondernemerstafels, participatie met inwoners, kennisplatforms, ondernemersverenigingen in verschillende
Programmabegroting 2022
55
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
gestimuleerd om op de fiets naar het werk te gaan door een fietsenplan in het leven te roepen € 2.000 (N). Op termijn zal dit tot een kostenbesparing leiden i.v.m. de lagere kilometervergoeding. Ten slotte zullen alle klimaatthema's een vast onderdeel worden van de omgevingsplanologie en de vergunningsprocedures. Hiervoor is in 2022 extra inzet nodig bij het team vergunningen € 7.000 (N). De vraag is of de groene certificaten ook voor 1 jaar kunnen worden ingekocht.
energiecoaches en vergroening van de particuliere tuinen en sportvelden. 30. Mutatie kapitaallasten 3b Het voordeel op de kapitaallasten komt door de lagere boekwaarden op de rioolinvesteringen. Voor Heiloo wordt gewerkt met een zogenaamde spaarvoorziening ter dekking van de toekomstige rioolinvesteringen. In 2024 en 2025 kan een hoger bedrag worden onttrokken uit deze spaarvoorziening met lagere rentelasten als gevolg.
27. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Voor het uitvoeren van energie verplichte maatregelen bij de Abraham du Boishof (ouderencentrum op bgg), Het Zevenhuizen (sporthal), westerweg (bibliotheek) en de Dans en muziekschool is € 7.000 (N) nodig. Daarnaast zal in het kader van de verplichte routekaart maatschappelijk vastgoed een tweetal maatwerkrapporten voor gemeentelijke gebouwen gemaakt worden € 5.000 (N). De uitvoeringskosten voor de gehele routekaart komen terug in de kadernota van 2023.
31. Doorrekening riool De inkomsten uit de rioolheffing stijgen ten opzichte van de berekening in de begroting 2021 door het hogere aantal woonhuisaansluitingen en een kleine stijging van het tarief. De tariefstijging is conform het GRP noodzakelijk om de spaarvoorziening op peil te brengen, zodat de rioolinvesteringen ten laste van deze voorziening kunnen worden gebracht. In de begroting 2022 wordt in de geactualiseerde berekening een hoger bedrag in de spaarvoorziening gestort dan in de vorige doorrekening. Dit is het gevolg van het gewijzigde investeringsschema en is de belangrijkste verklaring voor het nadelig effect op het begrotingssaldo.
28. Onvoorzien basisambitie klimaat Dit budget wordt opgenomen om onvoorziene zaken te bekostigen dat volgt uit nieuw beleid dat vastgesteld wordt in 2021 (bijv. draagvlak/lokaal initiatief, vergroening, fietsbeleid, projectondersteuning).
32. Doorrekening afval In de actualisatie van de kostendekkendheidsberekening van afval is de totale opbrengst van de heffing met € 123.000 verhoogd (V). Dit wordt veroorzaakt door extra woonhuisaansluitingen t.o.v. de inschatting van 2021. Er zijn 150 extra aansluitingen bijgekomen t.o.v. de prognose van 2021. Verder was in 2022 rekening gehouden met een indexatie van 0,5%. Op basis van de huidige kostenraming
29. Plusambitie klimaat In de zomer van 2021 neemt de raad een besluit over de plusambitie klimaat. De raad heeft de keuze uit twee varianten voor de plusambitie. Als stelpost wordt een bedrag van € 50.000 opgenomen. Dit budget is bedoeld voor
Programmabegroting 2022
56
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
is een indexatie van 3% nodig. Onderdeel van deze kostenraming is de toerekening vanuit de BUCH. Er vindt een hogere toerekening plaats vanuit de BUCH die wordt onder andere veroorzaakt door de hogere indexatie op de loonkosten en overhead als gevolg van de af te sluiten CAO voor het personeel van ruim 3%. Verder is de inzet over de taakvelden opnieuw bekeken. Uiteindelijk worden in de nieuwe kostenberekening meer loonkosten en overhead toegerekend. Deze kosten zitten al in de BUCH begroting, maar belasten we nu door in het tarief. Dit levert een voordeel op voor het begrotingssaldo van circa € 96.000.
het bestemmingsplan. Door de vernietiging van het bestemmingsplan door de Raad van State schuift deze boekwinst door naar 2023. 35. Doorschuiven verkoop gronden Zandzoom (storting in reserve) De boekwinst van de grondverkopen wordt gestort in de bestemmingsreserve grote projecten en schuift ook door naar 2023. 36. Degeneratievergoeding wegen / leges kabels en leidingen Regelmatig voeren bedrijven werkzaamheden uit aan kabels of leidingen in de grond. Hiervoor moeten ze straten openbreken of graven in een berm of plantsoen. De inkomsten die de gemeente Heiloo hiervoor ontvangt, ligt de afgelopen jaren op een hoger niveau dan in de begroting is opgenomen. De inkomsten worden met € 31.000 naar boven bijgesteld.
33. Laadpalen actief plaatsen Het actief plaatsen van laadpalen zorgt voor een incidentele last. Het collegevoorstel en raadsvoorstel worden in mei behandeld. Vanaf 2023 wordt er wederom aanbesteed. De verwachting is dat de bijdrage aan actief laadpalen plaatsen wederom naar beneden zal worden bijgesteld. Om deze reden wordt alleen voor 2022 budget opgenomen.
37. Mutatie kapitaallasten 3c In 2022 ontstaat een voordeel op de kapitaallasten door de latere realisatie van de fietsparkeervoorziening op het station. Vanaf 2023 nemen de kapitaallasten toe door de investeringen in wegen (Oosterzijweg en Blockhovenpark).
34. Doorschuiven verkoop gronden Zandzoom (boekwinst) Het grootste deel van de grondverkopen Zandzoom is gerealiseerd in 2020. In 2021 waren nog verkopen van percelen in de Oostflank en Centrale Kamer Oost begroot. De verkoop van de percelen Centrale Kamer Oost is in 2021 gerealiseerd, maar de verkoop van de percelen in de Oostflank was gekoppeld aan het onherroepelijk worden van
Programmabegroting 2022
57
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Programmabegroting 2022
58
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
PROGRAMMA 4. EEN FIN ANCIEEL GEZONDE GEMEENTE Wat gaan we daarvoor doen? 1. In de programmabegroting worden in de jaren 2022 t/m 2024 de structurele lasten gedekt door de structurele baten. 2. We houden de woonlasten voor onze inwoners op een verantwoord niveau. We indexeren de OZB-inkomsten met de verwachte indexatie van 1,5%. 3. We identificeren periodiek de risico’s die we lopen en beoordelen of we maatregelen kunnen nemen om deze risico’s te beperken.
4A. EEN FINANCIEEL GEZONDE GEMEENTE Ontwikkelingen Herijking algemene uitkering Op 2 februari jl. heeft de minister de adviesaanvraag herijking gemeentefonds verstuurd aan de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB) voor consultatie. Onderdeel van deze adviesaanvraag is het inzichtelijk maken van de consequenties van de herijking voor individuele gemeenten. De voorgestelde nieuwe verdeling leidt, op basis van de in de adviesaanvraag gebruikte cijfers over 2017, tot voor- en nadeelgemeenten. De ROB heeft daarop een tussenbericht gestuurd waarin zij aangeeft eerst antwoorden op de vragen nodig te hebben voordat zij met een advies kan komen. In reactie daarop heeft de minister aangegeven om de voorstellen voor herverdeling nader te analyseren en te wijzigen. Begin juli is dit gewijzigde voorstel ontvangen. Voor Heiloo zijn de doorgevoerde wijzigingen nadelig. Van voordeelgemeente is zij nu opeens nadeelgemeente geworden. De (voorlopige) cijfers op basis van het jaar 2019 laten voor Heiloo een nadeel zien van € 30 per inwoner. Over de redelijkheid van de aanpassingen ten opzichte van het eerdere model is door het college een brief gestuurd aan de ROB.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? 1. Een vastgestelde meerjarig sluitende programmabegroting 2. De ontwikkeling van de lokale lasten. 3. De ontwikkeling van de weerstandscapaciteit. Onderdelen ‘Een financieel gezonde gemeente’ Dit programma bestaat uit de volgende onderdelen de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, de post onvoorzien, de vennootschapsbelasting en overige. In onderstaande tabel is dit cijfermatig weergegeven, waarna per onderdeel een toelichting volgt. Bedragen x 1.000 Algemene dekkingsmiddelen Overhead Onvoorzien Vpb Overige Totaal
Wat willen we bereiken? 1. Een structureel sluitende begroting 2. Lage verantwoorde lokale lasten 3. Een verantwoorde weerstandscapaciteit
Programmabegroting 2022
59
Baten Lasten Saldo 2022 2022 2022 37.384
147 37.238
21 0 0 408 37.814
7.665 -7.644 10 -10 139 -139 -0 408 7.961 29.853
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn de inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald in wet of regelgeving. In tegenstelling tot specifieke dekkingsmiddelen, zoals bijvoorbeeld de afvalstoffen- en rioolheffing en de leges, kan een gemeente algemene dekkingsmiddelen dus vrij besteden. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit algemene uitkering uit het gemeentefonds, lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is (zoals bijvoorbeeld onroerende zaakbelastingen), dividend en het saldo van de financieringsfunctie (verschil tussen rentelasten en baten). Een specificatie van de algemene dekkingsmiddelen is opgenomen in bijlage 4.
Overhead Bedragen x 1.000 Onderkomen BOR Bestuursonderst. college van B&W Voorlichting Overige Totaal
Aandeel overhead in bijdrage BUCH Wet open overheid Bijdrage Regionaal archief Gemeentehuis
Programmabegroting 2022
Baten 2022
Lasten 2022
Saldo 2022
0
6.634
-6.634
0 0 5
101 112 246
-101 -112 -241
Lasten 2022
Saldo 2022
1 0 0 14 21
109 242 108 114 7.665
-108 -242 -108 -100 -7.644
Onvoorzien In artikel 4 lid 2 van de Financiële verordening 2017 is bepaald dat de (op grond van het BBV verplichte) post onvoorzien in de begroting € 10.000 bedraagt.
Overhead De definitie van overhead volgt uit de notitie overhead van de commissie BBV en betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het BBV verplicht gemeenten om deze kosten apart inzichtelijk te maken. Het programma onderdeel “overhead” bestaat uit de overhead die vanuit de werkorganisatie BUCH wordt doorberekend (aandeel Heiloo in kosten van het domein Bedrijfsvoering) en uit de overhead die is opgenomen in de gemeentebegroting van Heiloo zelf (o.a. kosten voor het gemeentehuis, bestuursondersteuning en voorlichting). Overhead Bedragen x 1.000
Baten 2022
Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 kunnen ook overheidslichamen belastingplichtig worden voor de vennootschapsbelasting. Voor de gemeente Heiloo is dit van toepassing voor de grondexploitaties. Na analyse van de eventuele belastingplicht voor de grondexploitaties bleek hiervan sprake. Inmiddels is voor de jaren 2016 tot en met 2019 een aangifte ingediend in lijn met de landelijke kaders. Hieruit blijkt dat over deze jaren een beperkte VPB last is ontstaan. Inmiddels wordt gewerkt aan de berekeningen over 2020 waaruit een geactualiseerde prognose van de verwachte VPB voor 2021 en verder volgt. Deze prognose zal muteren op basis van de actuele grondexploitaties en kan qua uitkomsten veranderen als er winst wordt gemaakt, de prognoses afwijken van de realisatie of nieuwe grondexploitaties worden geopend. De gemeente maakt in dit kader kosten in verband met ambtelijke inzet op dit gebied.
60
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Overige Dit betreft de ontvangsten voor de bovenwijkse voorzieningen, die via de algemene baten en lasten worden gestort in de bestemmingsreserve bovenwijks. Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO Verbonden partij 4a Werkorganisatie BUCH (BUCH) 4a N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Programmabegroting 2022
61
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Op 1 april 2016 is door het rijk de ‘Regeling Beleidsindicatoren’ vastgesteld. In de regeling zijn de beleidsindicatoren opgenomen die moeten worden opgenomen in de verschillende programmaonderdelen. Onderstaand de verplichte indicatoren voor dit programma met een vergelijking met de BUC-gemeenten en de gemiddelde score van Nederland: B PO nr Overzicht verplichte indicatoren
U
C
H
NL
score score score score score
jaar
eenheid
bron
4a 29 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
938
747
743
730
733
2021
€
COELO, Groningen
4a 30 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
1031
856
838
868
810
2021
€
COELO, Groningen
4b 31 Formatie / Fte per 1.000 inwoners
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
aantal per 1.000 inw.
Gemeente
4b 32 Bezetting / Fte per 1.000 inwoners
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
aantal per 1.000 inw.
Gemeente
4b 33 Apparaatskosten / Kosten per inwoner n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
euro
Gemeente
4b 34 Totale kosten inhuur externen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
1.091 n.b.
2022
x €1.000
Gemeente
4b 35 Overhead in % van totale lasten
n.b.
n.b.
n.b.
13,2
2022
%
Gemeente
n.b.
Ad 31 t/m 33 : Omdat het ambtelijk apparaat van de gemeente Heiloo – op de griffie en de gemeentesecretaris na - is ondergebracht in de werkorganisatie BUCH zijn de indicatoren 31 t/m 33 niet van toepassing. Ad 34 : De externe inhuur betreft alleen de inhuur die via de begroting van de gemeente Heiloo loopt. Voor de kosten van externe inhuur van de gemeenschappelijke regelingen (waaronder de BUCH), verwijzen we naar de betreffende begroting van die GR Het gaat om de volgende componenten: Onderdeel Beheer openbare ruimte Buurtsportcoach Klimaat Aansluiting A9 Handhaving Grondbedrijf Totaal
Programmabegroting 2022
Bedrag 113.018 112.000 22.000 191.000 25.000 627.776 1.090.794
62
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
PROGRAMMA 4: WAT GAAT HET KOSTEN Nr 38 39 40 41 42 43 44
x € 1.000 aut aut aut aut aut aut aut
PO 4 4 4 4 4 4 4
korte omschrijving Algemene uitkering (septembercirculaire) Algemene uitkering (stelpost jeugd) Bijdrage waarderingskamer Actualisatie salarisbegroting gemeentesecretaris Bijdrage BUCH (begroting 2022) Bijdrage BUCH (1e Firap 2021) Tegenboeking omslag rente Totaal alle mutaties
2022 1.919 5 9 95 16 43 1.959
38. Algemene uitkering (septembercirculaire) De uitkomst van de septembercirculaire is dat de algemene uitkering voor alle begrotingsjaren toeneemt. In 2022 is het extra bedrag voor de tekorten op de jeugdhulp van € 1,1 mln verwerkt. De overige toename komt door het hogere accres. Dit en de overige mutaties zijn verder toegelicht bij de ‘Financiële positie’.
N V V N N V
V V N V V N N V
2024 481 627 5 4 95 16 20 1.166
V V N V V N N V
2025 551 557 5 4 95 16 40 1.146
V V N V V N N V
I/S S S S S S S S
40. Bijdrage waarderingskamer De waarderingskamer houdt toezicht op de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken. De gemeentelijke bijdrage hiervoor werd betaald uit het gemeentefonds. Voortaan worden de gemeenten hiervoor apart gefactureerd en voor Heiloo komt dat neer op € 5.000. 41. Actualisatie salarisbegroting gemeentesecretaris De actualisatie van de salarissen zorgt op dit onderdeel voor een klein voordeel in alle begrotingsjaren.
39. Algemene uitkering (stelpost jeugd) Bij de behandeling van de kadernota is de raad geïnformeerd over de hogere algemene uitkering als gevolg van de tekorten bij de gemeenten op het gebied van jeugdhulp. Inmiddels zijn door het rijk voor het jaar 2022 de precieze bedragen per gemeente bekend gemaakt. Voor 2023 en verder is de richtlijn vanuit de Provincie als toezichthouder gepubliceerd dat meerjarig uitgegaan mag worden van 75% van de landelijke cijfers. In de begroting van Heiloo was al een stelpost van € 268.000 opgenomen. De bedragen in de tabel komen daar bovenop.
Programmabegroting 2022
V
2023 483 685 5 4 95 16 20 1.226
42. Bijdrage BUCH (begroting 2022) In de begroting 2022 van de BUCH zijn voor verschillende harmonisatievoorstellen al een bedrag in de vorm van een besparingsvoordeel gekoppeld. Als resultaat hiervan kan de gemeentelijke bijdrage aan de BUCH structureel met € 440.000 naar beneden worden bijgesteld. Voor Heiloo is dat € 95.000. Deze stap is nadrukkelijk niet het sluitstuk, maar eerder het startschot van de uitwerking van de harmonisatievoorstellen. De voorstellen moeten nu verder 63
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
uitgewerkt en geeffectueerd worden om het financiële voordeel daarvan te realiseren in 2022.
44. Tegenboeking omslag rente De mutaties in de omslagrente bij de verschillende programmaonderdelen wordt conform de BBV op het product treasury tegengeboekt en hebben per saldo geen gevolgen voor het begrotingssaldo.
43. Bijdrage BUCH (1e Firap 2021) In de 1e Firap van de BUCH is toegelicht dat de kosten stijgen door diverse autonome ontwikkelingen. Volgens de verdeelsleutel neemt de bijdrage van Heiloo hierdoor toe.
Programmabegroting 2022
64
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
PARAGRAAF A: LOKALE HEFFINGEN 1 Inleiding De lokale heffingen vormen een belangrijk bron van inkomsten en zijn onderdeel van de gemeentelijke beleidsvrijheid. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in heffingen waarbij de besteding van de opbrengsten vrij is (de zogenaamde belastingen) en heffingen waarvan de opbrengst gebonden is (zogenaamde heffingen, leges en retributies). Deze paragraaf geeft inzicht in het beleid van de gemeentelijke heffingen voor 2022 en wordt een raming afgegeven van de verwachte opbrengsten aan belastingen en heffingen. Deze is berekend op basis van de in de kadernota 2022 opgenomen uitgangspunten. De definitieve vaststelling van de tarieven gebeurt niet bij de begroting, maar separaat bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2022.
Onroerende zaakbelasting Voorgesteld wordt om bij de berekening van de OZB inkomsten te indexeren met 1,5%. Dit is gebaseerd op de nationale consumentenprijsindex (cpi) conform de verwachting van het Centraal Planbureau (CPB) in het Centraal Economisch Plan (maart 2021). Hierbij is nog geen rekening gehouden met extra OZB inkomsten als gevolg van areaaluitbreiding door het gereedkomen van woningbouw. Op basis van de meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) wordt uitgegaan van 100 extra woningen. Omdat deze extra OZB opbrengsten gerelateerd zijn aan de toename van het aantal WOZ objecten heeft dit geen invloed op de OZB tarieven.
1.1 Tarievenbeleid Afvalstoffen- en rioolheffing Het uitgangspunt bij de riool- en afvalstoffenheffing is dat de heffingen kostendekkend zijn ten aanzien van de toegerekende kosten zonder dat de voorziening negatief wordt. Mocht er in een jaar minder uitgegeven zijn dan dat er aan heffingen binnen is gekomen dan wordt het teveel ontvangen bedrag gestort in de voorziening afval c.q. riool. Als er meer is uitgegeven dan begroot dan wordt het tekort zoveel mogelijk uit de voorziening onttrokken. De voorziening mag niet negatief komen te staan
Toeristenbelasting en lijkbezorgingsrechten De overige lokale heffingen binnen de gemeente Heiloo zijn de toeristenbelasting en de lijkbezorgingsrechten. Voor lijkbezorgingsrechten geldt dat we streven naar maximaal kostendekkende tarieven. De opbrengst van de toeristenbelasting wordt sterk beïnvloed door de macro-economische conjunctuur en de beschikbaarheid van toeristische voorzieningen in de regio. De tarieven voor de lijkbezorgingsrechten worden geïndexeerd met het algemene index percentage (cpi) van 1,5%. Het tarief voor de toeristenbelasting wordt gehandhaafd op het in 2021 naar € 2 verhoogde tarief.
De kosten voor het kwijtschelden van afvalstoffenheffing en rioolheffing worden gedekt vanuit de voorzieningen afval en riolering.
Tarieven Alle belastingtarieven worden bij het vaststellen van de belastingverordeningen 2022 aan de raad voorgelegd.
Programmabegroting 2022
65
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
2 Hoofdlijnen per belastingsoort 2.1 Afvalstoffenheffing Het ophalen van huishoudelijk afval is een taak die de Gemeente Heiloo kostendekkend wil uitvoeren. Vertrekpunt is dat de kosten die toegerekend kunnen worden, ook daadwerkelijk onderdeel van het tarief uitmaken Tot de kosten voor het inzamelen en verwerken van de afvalstoffen behoren de directe kosten inclusief fte en overhead en tevens een aandeel in de kosten van de BTW. Dit, omdat het niet doorrekenen van BTW sinds de invoering van het BTW compensatiefonds namelijk leidt tot een extra nadeel in de vorm van een korting op de algemene uitkering. Vanaf 2021 wordt de opbrengst van de afvalstoffenheffing gebaseerd op een vaste en een variabele component. De hoogte van de vaste heffing is afhankelijk van de omvang van het huishouden en de hoogte van de variabele heffing is afhankelijk van het aantal malen dat er restafval wordt aangeboden. De afvalstoffenheffing kent, buiten de tarieven voor het afhalen van grofvuil aan huis, een vaste tweetal tarieven, een tarief voor: éénpersoonshuishoudens; twee- of meerpersoonshuishoudens. Daarnaast is er sprake van een variabele component in de afvalstoffenheffing in de vorm van een tarief per containerlediging of inworp per afvalzak in een verzamelcontainer.
2022 2.592.000 386.000
Netto kosten
2.206.000
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Aandeel straatreiniging BTW Totale kosten
630.000 91.000 296.000 3.223.000
Opbrengst heffingen Kwijtschelding Totale opbrengsten
3.274.000 -68.000 3.206.000
Verschil Dekkingspercentage
-17.000 99%
Opbrengsten De opbrengsten voor 2022 tot en met 2025 als volgt geraamd: 2022 Afvalstoffenheffing
Kerncijfers In de berekening van de opbrengst in relatie tot de kostendekkendheid wordt uitgegaan van 3.618 eenpersoons- en 7.234 twee- of meerpersoonshuishoudens. In deze aantallen wordt de komende jaren een lichte groei verwacht.
Programmabegroting 2022
Kostendekkendheid afvalstoffenheffing Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen
2023
3.274.000 3.274.000
2024
2025
3.274.000 3.274.000
Tarieven Belastingplichtig is de gebruiker van een perceel waar de gemeente een inzamelplicht heeft voor huishoudelijke afvalstoffen. Er wordt 85% als vaste heffing gehanteerd en 15% wordt bepaald door de variabele heffing. Met een relatief hoog basistarief en een laag variabel tarief is er voldoende financiële prikkel tot afvalscheiding aanwezig en loopt de gemeente minder risico.
66
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
De laagbouw heeft een PMD minicontainer aan huis. Omdat de hoogbouw dit niet heeft en daardoor PMD met het restafval wordt aangeboden, is dit in het tarief per inworp gecorrigeerd. Om de geraamde opbrengsten te realiseren worden de tarieven als volgt voorgesteld: Vaste heffing (85%) Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden
Omschrijving
Titel 1 Algemene dienstverlening Burgerlijke stand 132.298 Reisdocumenten en 151.194 Nederlandse id.kaart Rijbewijzen 158.598 Verstrekkingen uit de 24.860 Basisregistratie personen Overige publiekszaken 18.856 Kabels en leidingen 47.921 Verkeer en vervoer 26.547 Kostendekking Titel 1 560.273
2022 € 187,45 € 295,40 2022
Variabele heffing (15%) Per lediging container 240 liter 140 liter Per lediging container 140 liter
€ 6,00
Per inworp trommel 60 liter
€ 1,00
Per inworp trommel 30 liter
€ 0,50
€ 3,50
Opbr.
Dekking
15.700
11,87%
77.000
50,93%
83.300
52,52%
19.100
31,87%
9.700 19.000 7.000 230.800
51,44% 39,65% 26,37% 41,19%
Titel 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Kostendekking Titel 2 1.213.224 826.658 68,14%
2.2 Leges Belastingplichtigen en heffingsgrondslag Leges kunnen worden geheven voor van gemeentewege verleende diensten. De diverse diensten waarvoor leges zijn verschuldigd worden opgenomen in de tarieventabel behorende bij de legesverordening. Leges kunnen worden geheven voor van gemeentewege verleende diensten. Landelijk zijn de leges verdeeld in 3 titels en iedere titel is onderverdeeld in verschillende hoofdstukken. Alle titels tezamen mogen uiteindelijk maximaal 100% kostendekkend zijn. De onderstaande tabel geeft de kostendekkendheid van de leges weer in Heiloo:
Programmabegroting 2022
Kosten
Titel 3 Europese dienstenrichtlijn Kostendekking Titel 3 Totaal Titel 1 t/m 3
281.542
4.000
1,42%
2.055.039
1.061.458
51,65%
De opbrengsten betreffen de verwachte inkomsten in 2022, zoals die in het financieel systeem zijn opgenomen. De kosten bestaan uit verschillende componenten: - de directe kosten die aan het product zijn te relateren (bijvoorbeeld afdracht aan Rijk voor een geleverd paspoort); - de directe apparaatskosten (de salarislasten van het personeel dat direct aan het product werkt); - de toegerekende overhead per direct toegerekende fte.
67
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Door aldus de berekende kosten af te zetten tegen de begrote opbrengsten, kan de kostendekkendheid worden bepaald. In 2022 komt de kostendekkendheid voor alle titels samen uit op 52%.
Grafrechten
2022
Totale opbrengsten na ontr vrz
186.000
2.3 Lijkbezorgingrechten De lijkbezorgingrechten worden geheven voor onder meer het begraven van personen en voor het onderhoud van de begraafplaatsen. De tarieven voor de afzonderlijke belastbare feiten zijn opgenomen in de tarieventabel behorende bij de verordening lijkbezorgingrechten. Het uitgangspunt voor de tarieven van de lijkbezorgingrechten is volledige kostendekking op alle tarieven die betrekking hebben op: De uitgifte van graven (inclusief grafonderhoud); Het begraven; De algemene kosten voor het in stand houden (groenbeheer) van de gemeentelijke begraafplaatsen.
Dekkingspercentage
Opbrengsten Rekening houdend met het uitgangspunt van 1,5% stijging van de opbrengsten worden de begrote opbrengsten als volgt geraamd:
Lijkbezorgingrechten
2022
Kosten, incl. (omslag)rente
176.000
177.000
Bijdrage aan voorziening
17.000
Totale kosten incl toev aan vrz
370.000
Opbrengsten heffingen
151.000
Onttrekking uit voorziening
35.000
Programmabegroting 2022
2023
2024
2025
151.000
151.000
151.000
151.000
Belastingplichtigen en heffingsgrondslag De onroerende zaakbelastingen voor het eigendom van woningen en niet-woningen worden geheven van degene die op 1 januari van het belastingjaar in het Kadaster bekend staat als de zakelijk gerechtigde van de onroerende zaak. In navolging van de begroting 2021 wordt de heffing van OZB van gebruikers van niet-woningen per 2022 afgeschaft onder gelijktijdige evenredige verhoging van het tarief voor eigenaren van niet-woningen.
Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag)rente
2022
2.4 Onroerende zaakbelastingen (OZB) De onroerende zaakbelastingen betreffen een drietal belastingen, te weten: een onroerende zaakbelasting voor eigenaren van woningen; een onroerende zaakbelasting voor eigenaren van nietwoningen; een onroerende zaakbelasting voor gebruikers van nietwoningen.
Kerncijfers en areaal De kerncijfers bestaan hoofdzakelijk uit het aantal (meerjarige) rechten op graven en dergelijke en het aantal begravingen en bijzettingen per jaar en het aantal onderhoudsrechten op graven. Grafrechten
50%
De hoogte van de aanslag is afhankelijk van de waarde in het economisch verkeer van de onroerende zaak, de WOZ waarde. 68
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Deze wordt vastgesteld onder het regime van de Wet WOZ. De belasting wordt geheven als percentage van de WOZ waarde.
2022
Vanaf 2022 wordt de WOZ waarde van woningen berekend naar de oppervlakte in plaats van de inhoud. Deze gewijzigde WOZ waarde berekeningsmethodiek sluit daarmee beter aan bij publicaties op de diverse woningaanbod-websites waar de grootte van woningen doorgaans in vierkante meters wordt uitgedrukt. Tevens wordt hiermee een hogere acceptatiegraad van de WOZ waarde beoogd.
2023
2024
2025
Gebruikers niet-woningen
0
0
0
0
Eigenaren niet-woningen
1.044.000
1.104.000
1.166.000
1.166.000
Eigenaren woningen
3.994.000
3.994.000
3.994.000
3.994.000
Totaal opbrengst OZB
5.038.000
5.098.000
5.160.00
5.160.000
2.5 Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een object van waaruit direct of indirect water wordt afgevoerd op de gemeentelijke riolering. Doel van de rioolheffing is om de kosten te dekken met betrekking tot de afvoer van afvalwater, hemelwater en het beheer van het grondwaterpeil. De heffingsgrondslag voor de rioolheffing heeft een relatie met het afgevoerde water dat vanuit het object wordt afgevoerd. Er is sprake van een gedifferentieerd tarievenstelsel waarbij 300 m3 waterverbruik het uitgangspunt vormt voor het basistarief. Veruit de meeste woningen vallen onder deze eerste eenheid. Verder is er sprake van een tarief voor afgevoerd afvalwater van: - 300 tot 500 kubieke meters; - 500 tot 1000 kubieke meters; - 1000 tot 2000 kubieke meters; - meer dan 2000 kubieke meters; - elke extra 1000 kubieke meters of gedeelte daarvan boven de 2000 kubieke meters.
Kerncijfers, waardeontwikkeling en areaal De kerncijfers voor de bepaling van de te verwachten opbrengst van de onroerende zaakbelastingen betreffen het aantal woningen, het aantal niet-woningen, de totaalwaarde van de woningen, de totaalwaarde van de niet-woningen, de vrijstellingen en het percentage van de leegstand van niet-woningen op 1 januari van het belastingjaar. Bij de programmabegroting 2021 is door de raad besloten om de heffing van OZB van gebruikers van niet-woningen per 2022 af te schaffen onder gelijktijdige evenredige verhoging van het tarief voor eigenaren van niet-woningen. Hierdoor zijn 2 kerncijfers niet meer van invloed op de tariefstelling. Dit betreft het percentage leegstand en de omvang van de vrijstelling op woondelen bij niet-woningen. Beide factoren zijn van belang voor het tarief waarmee de begrote opbrengst van de OZB voor gebruikers wordt gegenereerd. Voor de OZB-eigenaren opbrengst zijn beide factoren echter niet relevant.
Als gedurende het boekjaar sprake is van overdekking (meer werkelijke opbrengsten dan toegerekende kosten) wordt het meerdere in de egalisatievoorziening gestort. Daarentegen wordt bij een onderdekking (meer toegerekende kosten dan werkelijke opbrengsten) het verschil aan de egalisatievoorziening onttrokken.
Opbrengsten De begrote opbrengsten voor 2022 tot en met 2025 exclusief areaaluitbreiding als volgt geraamd:
Bij de behandeling van het raadsvoorstel over het gemeentelijk rioleringsplan (GRP 2019-2023) is besloten om over te stappen op de zogenaamde spaarmethodiek. De vervangingsinvesteringen
Programmabegroting 2022
69
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
worden hierbij ten laste van de spaarvoorziening gebracht. Bij het GRP is gekozen voor een geleidelijke stijging van het tarief, zodat op termijn voldoende in de voorziening is gespaard.
Opbrengsten Rekening houdend met een gelijkblijvend areaal zoals genoemd bij de kerncijfers en een positief blijvende voorziening worden de opbrengsten voor 2022 tot en met 2025 als volgt geraamd:
Kerncijfers (kosten en opbrengsten) In de berekening van de opbrengst wordt uitgegaan van 11.418 eenheden. Net als bij de afvalstoffenheffing wordt ook in rioolheffing BTW doorberekend. Uitgangspunt is dat alle kosten die toegerekend kunnen worden, onderdeel van het tarief uitmaken. Kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten
Rioolheffing
Opbrengst heffingen Kwijtschelding Totale opbrengsten
2.135.000 50.000 2.085.000
Storting in voorziening Dekkingspercentage
236.000 100%
2024
2025
2.135.000 2.181.000 2.227.000 2.272.000
2022
Riooltarief 231.000 15.000 146.000 158.000 1.849.000
2023
Tarieven Conform het GRP 2019-2023 stijgt het tarief enkele euro’s per jaar om voldoende te kunnen sparen om de (toekomstige) vervangingsinvesteringen te kunnen financieren. Het basistarief wordt als volgt voorgesteld:
2022 1.304.000 5.000 1.299.000
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Doorberekening baggerkosten Extra rente (1,0%) BTW Totale kosten
Programmabegroting 2022
2022
187
2023
191
2024
195
2025
199
2.6 Toeristenbelasting Belastingplichtigen en heffingsgrondslag De toeristenbelasting wordt geheven voor het tegen betaling overnachten in de gemeente door personen die geen inwoner van de gemeente zijn. De belasting wordt geheven van degene die gelegenheid tot nachtverblijf biedt. De aanslagoplegging voor de toeristenbelasting vindt na afloop van het belastingjaar plaats, op basis van de ingediende aangiften. Kerncijfers en areaal Sinds een aantal jaren is het aanbieden van verblijf via internet aanzienlijk toegenomen. In de uitvoering van de toeristenbelasting wordt periodiek gecontroleerd op de juistheid en volledigheid van de gevoerde verblijfsadministraties door de aanbieders van verblijf.
70
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Opbrengsten Rekening houdend met het bovengenoemde worden de begrote opbrengsten voor 2022 tot en met 2025 als volgt geraamd:
Toeristenbelasting
2022
2023
2024
2025
79.600
79.600
79.600
79.600
Hierin zijn in artikel 16, tweede lid, onderdelen a en b, de kosten van bestaan gesteld op 90% van de bijstandsnorm. Heiloo gaat echter uit van de meest ruime, de zogenaamde 100% norm. Dit houdt in, dat kwijtschelding wordt verleend aan belastingschuldigen die een inkomen hebben dat op of onder 100 procent van de landelijk geldende bijstandsnorm ligt. De kwijtschelding wordt opgevangen binnen de kostendekking van met name afvalstoffenen rioolheffing.
Tarief Aan de raad wordt net als voorgaande jaren een apart besluit voorgelegd om de verordening en daarmee het tarief toeristenbelasting 2022 vast te stellen. Voorgesteld wordt om het tarief per overnachting te handhaven op € 2,00.
Kwijtschelding wordt zoveel mogelijk automatisch verleend. Dit gebeurt middels een automatische koppeling met landelijke inkomens- en vermogensgegevens door het Inlichtingenbureau met belastingplichtigen die hiervoor toestemming hebben gegeven.
2.6 Bedrijven investeringszone (BIZ) In 2021 is op initiatief van de ondernemers in het stationscentrum in Heiloo een bedrijveninvesteringszone ingevoerd. De gemeente faciliteert de BIZ-organisatie door de BIZ-bijdragen te innen. Door de invoering van de BIZ-belasting met een tarief van € 420,00 per jaar worden belastingopbrengsten gegenereerd met een omvang van € 19.000. Deze opbrengst wordt, na aftrek van de perceptiekosten, in de vorm van een subsidie uitgekeerd aan de BIZ vereniging die de activiteiten namens de ondernemers uitvoert. De ondernemers bepalen zelf de activiteiten. De gemeenteraad moet wel instemmen en toetsen op het algemeen belang in de openbare ruimte.
Kerncijfers Naast de toegekende gehele kwijtschelding bestaat er een variatie in gedeeltelijk toegekende verzoeken waarbij een percentage van de aanslag wordt kwijtgescholden. Om deze reden wordt niet uitgegaan van het totale aantal toekenningen maar van de bedragen kwijtschelding riool- en afvalstoffenheffing.
3 Kwijtscheldingsbeleid Voor de afvalstoffen- en rioolheffing bestaat de mogelijkheid om op basis van het “Besluit kwijtschelding gemeentelijke belastingen Heiloo 2022” een kwijtscheldingsverzoek in te dienen. In Heiloo wordt bij de kwijtschelding afgeweken van de normen zoals deze zijn opgenomen in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990.
Programmabegroting 2022
Rekening houdend met een gelijkblijvend aantal toekenningen worden de uitgaven voor 2022 tot en met 2025 als volgt geraamd:
71
2022
2023
2024
2025
Kwijtschelding riool
50.000
50.000
50.000
50.000
Kwijtschelding afval
68.000
68.000
68.000
68.000
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
4 Lokale lastendruk De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) bijgehouden.
Benchmark woonlasten Noord-Holland 2021 De benchmark beoogt door middel van vergelijking van de tarieven en de gemeentelijke woonlasten op provinciaal niveau, de informatievoorziening over de ontwikkeling van de lokale lasten te bevorderen. De benchmark vergelijkt binnen een provincie de hoogte van de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning. De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing minus een eventuele heffingskorting. In de ‘benchmark woonlasten Noord-Holland 2021’ zijn 47 gemeenten betrokken. Heiloo neemt op basis van een lastendruk van € 868 plaats 31 in. In 2020 was dat plaats 28 waarbij de gemeente op plaats 1 de laagste gemiddelde woonlasten kent en de gemeente op plaats 47 de hoogste.
De lokale lastendruk in Heiloo bedraagt gemiddeld: - Voor een éénpersoonshuishouden met eigen woning € 730, in 2020 was dat € 698. - Voor een meerpersoonshuishouden met eigen woning € 868, in 2020 was dat € 820. - Voor een éénpersoonshuishouden met een huurwoning € 396, in 2020 was dat € 364. - Voor een meerpersoonshuishouden met een huurwoning € 526, in 2020 was dat € 486.
Onderstaande tabel bevat de tarieven van de belasting en heffingen waarop de lokale lastendruk is gebaseerd in BUCH verband.
Heiloo bezet daarmee in de landelijke ranglijst van de gemeenten met de laagste woonlasten in 2021 de volgende plaatsen: - meerpersoonshuishouden met een eigen woning plaats 233, in 2020 was dat plaats 232; - meerpersoonshuishouden met een huurwoning plaats 293, in 2020 was dat plaats 280. De gemeente op nummer 1 van de ranglijst heeft de laagste woonlasten, de gemeente op nummer 377 de hoogste.
2021 Gemeente
Afvalstoffenheffing 1 pers huishouden
Afvalstoffenheffing meerpers huish.
Rioolheffing
Heiloo
0,09070%
€ 211,00*
€ 334,00*
€ 181,00
Bergen
0,09540%
€ 278,00
€ 371,00
€ 215,00
Uitgeest
0,11950%
€ 218,00*
€ 330,00*
€ 161,50
Castricum
0,08214%
€ 240,14* € 267,67* / € 316,94*
€ 201,84
Landelijk 0,10430% € 249,00 € 305,00 € 201,00 * betreft 85% basistarief en 15% variabel deel voor lediging container of inworp verzamelcontainer.
Ontwikkeling van de tarieven 2019 - 2021 in Heiloo van de belasting en heffingen waarop de lokale lastendruk is gebaseerd.
Coelo heeft in de berekening van de lokale lastendruk de variabele afvalstoffenheffing buiten beschouwing gelaten. In bovenstaande cijfers en posities is wel rekening gehouden met de variabele afvalstoffenheffing en resulteert daarmee in een realistische weergave van de lokale lastendruk. Dit geldt tevens voor de hiernaast opgenomen tabellen. Wat de plaatsen op de landelijke ranglijst worden in 2022, hangt naast de hoogte van de tarieven in Heiloo, mede af van de ontwikkelingen elders in Nederland.
Programmabegroting 2022
Tarief OZB
Ontwikkeling tarieven
Heiloo 2020
Heiloo 2021
NL-gem. 2021
0,0894%
0,0907%
0,0907%
0,1043%
Afval (meerpers.huish.)
€ 289,00
€ 312,00
€ 334,00
€ 305,00
Riool (huishouden)
€ 168,00
€ 174,00
€ 181,00
€ 201,00
195
232
233
Ranglijst
72
Heiloo 2019
OZB (woningen)
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
PARAGRAAF B: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT 1. Aanleiding en achtergrond Wij hebben de risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering in kaart gebracht. Door inzicht in de risico's wordt de gemeente in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Daarnaast zijn in deze paragraaf de vijf verplichte BBV (Besluit Verantwoording Begroting) financiële kengetallen opgenomen. Doelstelling is dat de kengetallen en de beoordeling gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht geven aan de raad over de financiële positie van de gemeente.
Herijking gemeentefonds
60%
1.440.000
7%
De korte termijn beheersmaatregelen sociaal domein worden niet volledig gerealiseerd Als gevolg van schaarste in grondstoffen wordt het risico gelopen dat projecten uitlopen of duurder worden. Aanpassing van de ventilatiesystemen van de gemeentelijke accommodaties Tegenvallende algemene uitkering
70%
600.000
5%
70%
500.000
4%
50%
500.000
4%
50%
600.000
4%
2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Uit de inventarisatie zijn vanuit de domeinen de risico's in beeld gebracht met een mogelijk financieel gevolg. In het volgende overzicht worden de top 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit.
Doorwerking effect Covid-19 maatregelen Jeugd/Wmo: Toename zorgvraag en zorgzwaarte
60%
500.000
4%
70%
400.000
3%
Hogere kosten bij het opstarten van de Sociale Onderneming Regio Alkmaar
70%
400.000
3%
Tabel 1: top 10 risico's Risico Minder omgevingsvergunningen worden verleend Zandzoom faciliterend: toename van kosten die niet via de anterieure overeenkomsten kunnen worden verhaald
Programmabegroting 2022
Kans
Max. fin. gevolg Invloed
60%
1.400.000
10%
60%
1.000.000
8%
De top 10 van risico’s vertegenwoordigen 53% van de totale risicoimpact (kans x risicobedrag). Het risicoprofiel is verslechterd in vergelijking met de actualisatie bij de jaarrekening 2020.
73
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
Verdeling per programmaonderdeel Onderstaand wordt een verdeling gegeven van alle risico’s over de programmaonderdelen: -
-
-
-
Onderstaand een korte toelichting op de belangrijkste gewijzigde risico’s: Toename risico : - Herijking gemeentefonds: de meest recente doorrekening van de herverdeling van het gemeentefonds laten voor Heiloo een nadeel van € 30 per inwoner zien. Dit zijn voorlopige cijfers op basis van 2019. In eerdere berekeningen van februari 2021 kon Heiloo nog rekenen op een voordeel van € 8 per inwoner. De grote fluctuaties in een relatief kort tijdsbestek geven aan dat het uiteindelijke effect voor Heiloo nog verder kan verslechteren. Het nadeel van de herijking van het gemeentefonds is voor een individuele gemeente wel gemaximeerd op € 60 per inwoner. Op basis van de voorlopige cijfers zitten de BUCgemeenten al op dit maximale nadeel. - Sociale Onderneming Regio Alkmaar: voor de implementatie- en vervolgens de opstartfase van het nieuwe Participatiebedrijf is een transitiebudget beschikbaar gesteld. Het risico bestaat dat dit budget niet toereikend is om de risico’s te beheersen en de daarvoor noodzakelijke kosten te financieren. - Beheersmaatregelen sociaal domein: De implementatie van de beheersmaatregelen is gestart in 2021. Op dit moment is
Het hoogste aandeel in het risicoprofiel is het programma ‘Wonen en leefomgeving’ (31%). Hierin zitten de risico’s van het grondbedrijf en de leges omgevingsvergunningen. De tweede plaats wordt ingenomen door ‘Financieel gezond’
Programmabegroting 2022
(24%) met hierin onder andere de risico’s op een lagere algemene uitkering, verleende garanties en het niet kunnen toepassen van de koepelvrijstelling vanuit de BUCH. Samenleven neemt 21% van de totale risico’s voor haar rekening. Dit bestaat met name uit het niet volledig realiseren van de beheersmaatregelen in combinatie met een toename van de zorgvraag en -zwaarte bij de jeugdhulp en Wmo. De andere programmaonderdelen vertegenwoordigen 24% van het risicoprofiel.
74
Gemeente Heiloo, Raad 1 november 2021
…
-
-
-
de implementatie door diverse oorzaken niet volledig afgerond en loopt daardoor de implementatieplanning uit. Hierdoor is de kans reëel dat de beoogde besparingen als gevolg van de beheersmaatregelen niet volledig worden behaald. Zandzoom faciliterend: Na de vernietiging van het bestemmingsplan bestaat het risico dat partijen de anterieure overeenkomsten ontbinden. Op dit moment zijn er geen signalen dat dit gaat gebeuren, dus de kans hierop wordt relatief klein ingeschat. Temeer omdat dit ook voor de grondeigenaren tot extra vertraging en dus extra kosten zou leiden. De gemeente moet in dat geval een deel van de ontvangen exploitatiebijdrage terugbetalen. Toename aantal cliënten sociaal domein: de trend van stijging van het aantal cliënten die gebruik maken van de diverse WMO voorzieningen lijkt sinds de invoering van de abonnementsgelden nog niet ten einde. Het risico is dat in 2022 deze stijging verder doorzet. Stijging grondstofprijzen: als gevolg van schaarste in grondstoffen wordt het risico gelopen dat projecten uitlopen of duurder worden.
wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag aan risico’s van € 32.868.000 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Figuur 1 toont de resultaten van de risicosimulatie. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s, de verticale as geeft weer hoe groot de kans is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen (het gaat hier om percentages). De rode lijn in de grafiek geeft de daadwerkelijke uitkomsten aan van de Monte Carlo simulatie. De blauwe lijn is de trendlijn die de extreme pieken uit de rode lijn haalt. Figuur 1