NIEUW Jaarstukken 2023 Heiloo V8 incl. SiSa-bijlage
Tekst van het document
Hieronder worden de uitkomsten van de kengetallen gepresenteerd:
5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. De provincie als financieel toezichthouder heeft zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en is hiermee geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol.
In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond:
Jaarstukken 2023
Signaleringswaarde 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte len.
A < 90% < 90%
B 90 - 130% 90 - 130%
C > 130% > 130%
2. 3. 4. 5.
Solvabiliteitsratio Structurele exploitatier. Grondexploitatie Belastingcapaciteit
> 50% > 0% < 20% < 95%
20 - 50% 0% 20 - 35% 95 - 105%
< 20% < 0% > 35% > 105%
•
De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld te delen door de totale baten (exclusief mutaties reserves). De netto schuldquote is 4 procentpunten lager dan de jaarrekening 2022. De netto schuld is ten opzichte van 2022 gedaald van € 23,4 mln. naar € 21,2 mln. Gezien de grote investeringsportefeuille is de verwachting dat dit kengetal de komende jaren gaat stijgen. De solvabiliteitsratio bedraagt 29% en is daarmee 1 procentpunt hoger dan vorige jaar. De totale reservepositie stijgt met € 2,2 mln. naar € 29,3 mln. Deze verbetering wordt veroorzaakt door de winstnemingen voor de grondexploitaties en het positieve jaarrekeningresultaat.
•
73
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
• •
•
De structurele exploitatieruimte over 2023 komt uit op 3%. De totale baten bedragen € 67,5 mln. en zijn daarmee € 2,4 mln. hoger dan de lasten. De boekwaarde van de grondexploitaties (Zuiderloo en Boekelermeer) is ten opzichte van 2022 met € 0,1 mln. afgenomen een saldo van de investeringen (1,7 mln.), de gerealiseerde verkoopopbrengsten (€ 2,9 mln.) en winstneming (€ 0,5 mln.).
Jaarstukken 2023
74
Voor de berekening van de belastingcapaciteit wordt vanaf 2022 uitgegaan van een meerpersoonshuishouden met eigen woning. De belastingcapaciteit is in 2023 net boven het landelijk gemiddelde uitgekomen (102%). De gemiddelde woonlasten van een meerpersoonshuishouden bedragen in Heiloo € 961 ten opzichte van € 944 als landelijk gemiddelde.
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk onderdeel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente.
is de verwachting dat deze bandbreedte benaderd wordt. Het nog vast te stellen beleidsplan wegbeheer gaat hier verder op in. Het wegenbeleidsplan in Heiloo is er daarnaast op gericht om achterstallig onderhoud dat leidt tot kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties direct op te pakken dan wel niet te laten optreden door hier tijdig op te acteren. Om deze reden wordt er geen voorziening gevormd op basis van art 44 lid1a BBV.
a. Wegen Aan het wegbeheer wordt inhoud gegeven door regulier onderhoud en de reconstructies vanuit het vastgestelde Beleidsplan wegbeheer. Reconstructies van wegen vinden, voor zover mogelijk, zoveel mogelijk plaats gelijktijdig met rioolvervanging en verkeersreconstructies. Daarnaast wordt bij de programmering rekening gehouden met grote infrastructurele projecten binnen de gemeente Heiloo. Voor de periode 2018-2022 is het Wegenbeleidsplan opgesteld. Binnen dit beleidsplan heeft een evaluatie plaatsgevonden van de afgelopen planperiode. Daarnaast is aan de hand van de meest recente kwaliteitsopname van ons areaal wegen een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte in de toekomst. Op dit moment wordt aan de hand van een nieuwe kwaliteitsopname het beleidsplan wegbeheer geactualiseerd voor de planperiode 2024-2033. Vaststelling vindt naar verwachting 1e/2e kwartaal 2024 plaats.
b. Kunstwerken Onderhoud aan civieltechnische kunstwerken wordt niet tot wegonderhoud gerekend. Voor dit onderdeel is een apart jaarlijks investeringsbudget beschikbaar en dit wordt ingezet naar aanleiding van behoefte die blijkt uit meldingen en inspecties. In 2023 heeft een instandhoudingsinspectie van alle kunstwerken plaats gevonden. Op basis van deze inspectie wordt het meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd voor de planperiode 2024-2033. In dit meerjarenonderhoudsplan wordt een geactualiseerde beheerplanning vastgesteld en waar nodig ook investeringen voor noodzakelijke vervangingen. c. Riolering In 2023 is het Programma Water en Riolering (PWR) vastgesteld. Dit heeft een looptijd van 2023 tot en met 2026 binnen de kaders van de Leidraad Riolering (Stichting Rioned), wetgeving op het gebied van de Wet milieubeheer en aan de hand van uitgevoerde inspecties. Met het opstellen van een PWR is ook de relatie gelegd met de omgevingswet. De beschrijving is hierbij meer afgestemd op het proces van omgevingsvisie, omgevingsprogramma, omgevingsplannen. Het PWR omvat onder meer het overzicht van onderhoudswerkzaamheden, onderzoeken en aanleg van nieuwe riolering voor de looptijd van het plan. Een onderdeel van het plan is toetsing op kostendekkendheid over een periode van 60 jaar.
Binnen wegbeheer is er altijd sprake van een bepaalde mate van areaal dat de classificatie ‘onvoldoende’ krijgt. Het CROW adviseert een bandbreedte van 4 tot 9% onvoldoende. Heiloo zat op het moment van opstellen van het wegenbeleidsplan met 11% iets buiten deze bandbreedte en had dan ook de doelstelling om binnen de vorige planperiode 2018-2022 het percentage onvoldoende te laten dalen. Met het geprogrammeerde onderhoud en de grootschalige investeringen (Vennewatersweg, Oosterzijweg, Zevenhuizerlaan en de omvorming van asfaltfietspaden naar beton)
Jaarstukken 2023
75
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
uitgangspunten uit het Groenbeleidsplan Heiloo. Hierin zijn opgenomen de met de raad gemaakte afspraken over (ecologisch) beheer en de nota Bomenbeleid. Recent is een nieuw groenbeheerplan vastgesteld. In navolging van het nieuwe groenbeheerplan wordt in 2023/2024 ook het groen- en bomenbeleid voor de gemeente Heiloo geactualiseerd. Naar verwachting vindt vaststelling van dit plan plaats begin 2024.
Binnen dit PWR is nadrukkelijk aandacht besteed aan belangrijke nieuwe beleidsontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, de invoering van de omgevingswet en de overstap naar risico gestuurd beheer. Naast het reguliere rioolbeheer zijn we met de andere waterkwaliteit- en kwantiteitbeheerders (regiogemeenten en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) op zoek naar financiële en technische optimalisatie van het rioolbeheer en daaraan rakende beleidsvelden zoals water en klimaat. Dit doen we door gemeenschappelijke studies binnen het samenwerkingsverband.
Naar aanleiding van het bomenbeleid werken we jaarlijks de lijst met te beschermen monumentale en beeldbepalende bomen op openbaar en particulier terrein bij. Risico- en attentiebomen worden 1 keer per jaar gecontroleerd. Met het vaststellen van het nieuwe groenbeheerplan wordt conform het Handboek bomen voor laan- en straatbomen 1 keer per 3 jaar BVC uitgevoerd.
d. Water Met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in het kader van het Regionaal Waterplan. De hoofdthema’s waar het waterplan zich op richt zijn: veiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; en duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water. De relatie tussen water en ruimtelijke ordening zal bij deze thema’s aan de orde komen. Het Waterplan vormt een beleidsmatig kader voor diverse onderliggende plannen zoals het Baggerplan en het PWR en bevat een pakket aan maatregelen.
Voor de speelruimtes in Heiloo is in juni 2020 het uitvoeringsplan speelruimtes 2020-2024 door het college vastgesteld. Hierin is gekozen voor instandhouding van de huidige speelplekken. f. Accommodaties In 2019 is een actualisatie uitgevoerd. De geactualiseerde MJOP’s (meerjarenonderhoudsplannen) zijn geïmplementeerd in één uniform beheersysteem, te weten O-Prognose. Met dit beheersysteem kunnen we de jaarlijks benodigde middelen voor het beheer en onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen berekenen. Aan de hand van de opgestelde meerjarenonderhoudsplannen voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen zijn rapporten uitgedraaid met de totalen per jaar per gebouw voor de komende 10 jaren.
De afgelopen jaren is circa 4 km natuurvriendelijke oevers aangelegd. Onderzoek heeft aangetoond dat de aanleg van natuurvriendelijke oevers bijdraagt aan de visstand en de biodiversiteit van het stedelijk water.
g. Openbare verlichting In 2023 is een nieuw beleidsplan openbare verlichting vastgesteld.. Binnen dit beleidsplan is aan de hand van de areaalgegevens (kwantiteit en kwaliteit) een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte voor de komende planperiode.
e. Groen en spelen Net als bij de onderdelen wegen en riolering, wordt ook aan het groenbeheer door middel van een beheerprogramma inhoud gegeven. Dit groenbeheerprogramma wordt gevoed met de
Jaarstukken 2023
76
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Bij alle grootschalige vervangingen van lichtmasten worden LEDarmaturen en dimmers aangebracht. Hierdoor besparen we op de energiekosten. Op deze manier dragen wij bij aan de doelstelling uit het Energieakkoord.
Jaarstukken 2023
In de tabel op de volgende pagina staat een overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtpunten.
77
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
BIJLAGE 1: Tabel onderhoud kapitaalgoederen Heiloo Beheers- en onderhoudspla nnen / Looptijd plannen
Financiële consequenties conform plannen
Ramingen t.l.v. Ramingen volledig exploitatie / en reëel in voorzieningen** begroting?**
Is sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?***
Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH?***
Categorie*
Beleidskaders
Gewenst kwaliteitsniveau
Wegen (incl. kunstwerken en verlichting)
Beleidsplan wegbeheer 2018-2022 (Beleidsplan wegbeheer 2024-2033 in afronding)
basis
2018-2022 (2024-2033)
ja
exploitatie
ja
ja, maar wordt ingelopen
ja
basis
2020-2024 (2024-2033)
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
basis
2023-2032
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
'Streefbeelden kwaliteit vrijvervalriolen'
2023-2026
ja
exploitatie en voorziening
ja
nee
n.v.t.
basis
2012-2017
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
basis
2021-2023
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Meerjarenprogramma kunstwerken 2020 2024 (Meerjarenprogramma 2024-2033 in ontwikkeling) Beleidsplan Openbare Verlichting 2023-2032 PWR 2023-2026
Riolering
Water
Groen (incl. sportfaciliteiten)
Regionaal Waterplan Bergen, Castricum en Heiloo Groenbeleidsplan Heiloo 2012 - 2022 en Nota bomenbeleid 2008. Groenbeheerplan 2021-2023.
Spelen
Uitvoeringsplan speelruimte 2020-2024
basis
2020-2024
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Gebouwen (incl. onderwijs)
MJOP 2020-2030
basis
2020-2030
ja
exploitatie en voorziening
ja
nee
n.v.t.
* De genoemde categorieën zijn de kapitaalgoederen welke conform artikel 12 lid 1 van de Besluit begroting en verantwoording (BBV) minimaal dienen te worden opgenomen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De gemeente kan naar haar eigen inzicht / wens een verdere onderverdeling maken naar meerdere categorieën. ** Indien de ramingen in de exploitatie conform plannen zijn en volledig en reëel zijn opgenomen in de begroting, is het voldoende om onder het algemene deel van de paragraaf dit in één zin te vermelden. Deze twee kolommen kunnen dan achterwege blijven. *** Wanneer sprake is van achterstallig onderhoud, dient dit in de paragraaf vermeld te worden (inclusief in hoeverre er toereikende voorzieningen / reserves aanwezig zijn om deze achterstand weg te werken). Als er geen achterstallig onderhoud is, kunnen de laatste twee kolommen ook achterwege blijven.
Jaarstukken 2023
78
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
PARAGRAAF D: FINANCIERING 1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de financieringsbehoefte. Daarna worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld. 2.
3.
Risicobeheer
Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Teneinde een grens te stellen aan de korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. In de onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de kasgeldlimiet per kwartaal weergegeven.
Financieringspositie
Omvang leningenportefeuille Bedragen x € 1.000
Rek 21
Rek 22
Rek 23
Stand per 01-01 Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen
51.700 0 500 0
51.200 0 500 0
50.700 0 500 0
Stand per 31-12
51.200
50.700
50.200
Rentekosten
1.526
1.514
1.511
*) Uit de bovenstaande tabel blijkt dat we alle kwartalen ruim binnen de norm zijn gebleven. Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is ingesteld om de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een rentetypische looptijd van langer dan een jaar te beperken. De renterisiconorm wordt berekend als een vastgesteld percentage (20%) van het begrotingstotaal. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de herfinancieringen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden.
In 2023 zijn geen nieuwe leningen aangetrokken en is de schuldpositie met € 0,5 mln afgenomen. Liquiditeitsontwikkeling Het saldo op de rekening courant is met € 2,1 mln. toegenomen tot €30,2 mln. De belangrijkste verklaring hiervoor is de positieve kasstroom.
Jaarstukken 2023
79
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
In onderstaande tabel wordt de renterisiconorm vergeleken met het renterisico: Bepaling rente risiconorm
Waarborgen en garanties WSW leningen Als het financieel niet goed gaat met een woningcorporatie (bijvoorbeeld rente en aflossing worden niet meer betaald en de borg dreigt te worden aangesproken), zijn er verschillende vangnetten en buffers in het garantiestelsel: - Primaire zekerheid: De financiële middelen van de corporatie - Secundaire zekerheid: de borgstellingsreserve van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) - Tertiaire zekerheid: de achtervangpositie van Rijk en gemeenten. Alleen indien voorgaande zekerheden ontoereikend zijn, moeten Rijk en gemeenten op verzoek van het WSW renteloze leningen aan het WSW verstrekken. De kans dat onze gemeente als achtervang wordt aangesproken is bijzonder klein.
2023
Rente risiconorm
12.401
Afgeloste leningen
500
Renteherziening
0
Ruimte onder rente risiconorm
11.901
De gemeente Heiloo blijft ruim binnen de gestelde renterisiconorm. Kredietrisico Het kredietrisico is het risico dat de tegenpartij niet aan haar contractuele verplichtingen kan voldoen en dus aan de gemeente zijn verstrekte lening niet terugbetaalt. In de volgende tabel worden de bedragen van de verstrekte leningen weergegeven:
Omschrijving
Oorspronkelijk
Verstrekte geldleningen Bedragen x € 1.000 Stand per 01-01 Investeringen Desinvesteringen Aflossingen/ afschrijvingen Stand per 31-12 Rentebaten
Bedragen x € 1.000
Rek 21 96 0 0 19 77 1
Rek 22 77 675 0 19 733 14
Rek 23 733 0 0 19 714 14
Boek-
Boek- Garantiebedrag
bedrag stelling 31-12-22 31-12-23
31-12-23
A Diverse instellingen en verenigingen
1.361 100,00%
204
170
170
B WSW leningen
9.000 50,00%
9.000
4.000
2.000
WSW leningen nieuwe verdeling
7.584
13.414
13.414
D HVC
9.767 100,00%
6.168
5.660
5.660
G Hypotheken particulieren
5.966 100,00%
1.578
1.293
1.293
24.534
24.537
22.537
Totaal
379.833
405.927
div.
Rentetoerekening Heiloo hanteert het systeem van integrale financiering. Dat wil zeggen dat er niet noodzakelijk een direct verband bestaat tussen individuele investeringen en de financiering hiervan. De berekening van het renteresultaat is verplicht voorgeschreven. Hierin wordt een vergelijking gemaakt tussen de werkelijk betaalde rente aan de bank inclusief correcties en de gehanteerde omslagrente:
Onder de langlopende leningen is opgenomen de verstrekte leningen aan de bibliotheek en Alliander N.V. De lening aan Alliander van € 675.000 betreft een zogenaamde ‘reverse converteerbare hybride obligatielening’.
Jaarstukken 2023
%
borg- waarde waarde
80
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Renteschema conform Notitie Rente (bedragen x € 1.000) a b
De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten
c1 De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/c2 De rente van project-financiering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/c3 De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering) +
-/-
-63 0 0 -/-
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1 Rente over eigen vermogen d2 Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
f
Renteresultaat op het taakveld Treasury
1.501 27 1.474
-63 1.537 0 0 1.537
-/-
1.253 284
Voor de gemeente Heiloo wordt een omslagrentepercentage (rekenrente) van 2,5% gehanteerd op de investeringen die integraal zijn gefinancierd. Om te komen tot het omslagrentebedrag wordt de boekwaarde van deze investeringen per 1 januari 2023 vermenigvuldigd met het percentage van 2,5%. Dit resulteert in een renteomslag van € 1.253.000. Deze is € 284.000 lager dan de werkelijk betaalde rente aan de BNG rekening houdend met de belaste rente aan de grondexploitaties. Dit verschil is het (fictieve) renteresultaat op het taakveld treasury en heeft geen gevolgen voor het rekeningresultaat. Volgens de notitie rente van de BBV mag het verschil tussen de renteomslag en werkelijke rente niet groter zijn dan 25%. Voor 2023 is dit verschil 18,5% en valt binnen deze marge.
Jaarstukken 2023
81
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
PARAGRAAF E: BEDRIJFSVOERING Gemeenschappelijke regeling Werkorganisatie BUCH De BUCH is, sinds 1 januari 2017, de bedrijfsvoering organisatie van de gemeenten Bergen NH, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Aangezien bedrijfsvoering de enige taak is waarvoor de gemeenschappelijke regeling is opgericht kent deze ook maar één programma, namelijk het programma bedrijfsvoering. Voor de verantwoording over het programma bedrijfsvoering in 2023 wordt naar de jaarrekening 2023 van de werkorganisatie verwezen.
Deze personen werken voor de vier gemeenten en de werkorganisatie zelf. Stand van zaken Zaffier Per 1 januari 2023 is Zaffier volledig operationeel gestart als organisatie. Circa 40 medewerkers vanuit de BUCH zijn overgegaan naar Zaffier. De Participatiewet, de Wet Inburgering en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening zijn gedelegeerd aan Zaffier. In de loop van 2023 zijn de volgende taken gemandateerd aan Zaffier: het verstrekken van Leefgeld aan Oekraïners, de nazorg van ex-gedetineerden en het afhandelen van de Kinderopvangtoeslagaffaire.
Een korte samenvatting van dat document is in deze paragraaf opgenomen. In de paragraaf verbonden partijen wordt ingegaan op het vermogen, resultaat en risico’s van de werkorganisatie. De in de jaarrekening 2023 opgenomen kosten van de werkorganisatie zijn gebaseerd toegerekend aan de programma’s op basis van de verdeelsleutel. Het aandeel van Heiloo in de werkorganisatie in 2023 is 20,95%. Uiteindelijk waren de kosten voor de werkorganisatie BUCH over 2023 € 4,4 mln. lager dan in de begroting is opgenomen. Wat voornamelijk is veroorzaakt door lager lasten voor Oekraïne (€ 2,0 mln.), lagere lasten voor personeel (1,5 mln., waarvan 1,0 mln. klimaat), lagere ICT lasten (0,2 mln.) en 0,2 mln. lagere lasten voor de Omgevingswet. Bij de baten zien we een lagere opbrengst voor plustaken (€ 1,2 mln.) en hogere overige opbrengsten (€ 0,8 mln.). Deze lagere lasten zijn verwerkt in deze jaarrekening 2023. Een toelichting op de afwijking van de lasten vindt u in de jaarrekening 2023 van de werkorganisatie BUCH.
ICT In het najaar van 2023 is door het BUCH-bestuur de koers om te komen tot een moderne en toekomstbestendige technische ICT vastgesteld. Deze koers geeft op hoofdlijnen richting aan de doorontwikkeling van ICT en brengt in beeld welke middelen, expertise en budget hiervoor nodig zijn. Dit is onder meer nodig, omdat de afhankelijkheid van ICT als strategisch bedrijfsmiddel voor de dienstverlening en bedrijfsvoering steeds groter wordt, er steeds hogere eisen worden gesteld aan informatiebeveiliging, de ontwikkelingen zich mede door de digitale transformatie in de samenleving steeds sneller opvolgen, de ICT-kosten stijgen en er in dat kader behoefte is aan meer inzicht, grip en voorspelbaarheid. Daarnaast heeft het management dat verantwoordelijk is voor ICT op meerdere vlakken zorgen, zoals over de toenemende complexiteit van de te beheren ICT, de omstandigheden op de arbeidsmarkt, de toenemende druk op de ICT-functie en de kennis en kunde van de huidige medewerkers.
Personeel en organisatie Per 31 december 2023 zijn er 812 (2022: 862) personen in dienst (excl. inhuur) bij de werkorganisatie. Dit zijn 737 (2022: 775) fte.
Jaarstukken 2023
82
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
De koers voor de komende jaren is om in te zetten op een hybride ICT-omgeving. Hierbij moet een balans worden gevonden tussen wat wij zelf blijven uitvoeren en wat wij om strategische redenen overbrengen naar de cloud. Voor de realisatie van de koers zijn extra middelen beschikbaar gesteld. In 2023 zijn voorbereidingen getroffen voor de realisatie die in 2024 van start gaat en waarvoor de uit te voeren projecten jaarlijks worden opgenomen in het jaarplan I&A.
Invoering Omgevingswet In de Omgevingswet is alle bestaande wetgeving over de fysieke leefomgeving gebundeld, vereenvoudigd en geïntegreerd in één wet met één samenhangend stelsel. Met het programma Omgevingswet worden de gemeenten en de werkorganisatie BUCH gezamenlijk voorbereid op de invoering van deze wet. De vier gemeenteraden hebben het Ambitiedocument Omgevingswet vastgesteld, waarmee de richting is bepaald waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt.
Het project portfoliomanagement is in 2023 doorontwikkeld bestaande uit een werkwijze met stakeholders vanuit de vakdomeinen, zodat integraal keuzes kunnen worden gemaakt bij de prioriteitstelling. Het jaarplan I&A 2024 is in december vastgesteld.
De visie op de Omgevingswet bestaat uit vier uitgangspunten. Deze uitgangspunten vormen de basis voor al ons handelen en al het beleid dat wij de komende jaren ontwikkelen vanuit de Omgevingswet. 1. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke opgaven staan centraal; 2. Ruimte aan initiatieven; 3. Vroegtijdige samenwerking; 4. Integraal werken en maatwerk.
Daarnaast zijn in 2023 onder meer de volgende projecten uitgevoerd: • Implementatie van het e-HRM systeem; • Integraal systeem voor WMO en Jeugd; • Implementatie Peutermonitor; • Aanbesteding en implementatie vergunningensysteem; • Uitbreiding container management systeem; • Huisvesting gemeente Heiloo in nieuw gemeentehuis aan de Westerweg; • Back-up en restore op orde gebracht, beschreven en getest; • Implementatie van monitoringstool voor verschillen tussen registraties van de WOZ, BAG en BGT.
De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Tot die datum hebben we de minimale wettelijke eisen voorbereid. Met de inwerkingtreding van de wet zijn we in de laatste fase van het programma gekomen waarin we vertrouwd raken met de nieuwe manier van werken en onze dienstverlening en processen verbeteren. We kunnen het programma naar verwachting nog altijd uitvoeren binnen dit financiële kader. Destijds zijn we tot een raming van de invoeringskosten gekomen inclusief een aantal onzekerheden. Een van de aannames was de verdeling van de kosten over de jaren.
Informatiebeveiliging en privacy In 2023 zijn op het gebied informatiebeveiliging en privacy verdere stappen gezet om het bewustzijn en het volwassenheidsniveau te verhogen.
Jaarstukken 2023
83
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Toelichting Rechtmatigheidsverantwoording college
1. Aanbestedingen: In 1 geval is bij de aanbestedingen ten onrechte niet Europees aanbesteed. De totale fout betreft hier € 403.686;
Verantwoordelijkheid college burgemeester en wethouders Het college van burgemeester en wethouders geeft aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, en ook de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met de bepalingen vermeld in het normenkader 2023 vastgesteld door de raad op 26 februari 2024 In de raad van 26 februari 2024 is het controleprotocol vastgesteld met een verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording van 1%. In de paragraaf bedrijfsvoering kan een toelichting worden gegeven over de oorzaken van de geconstateerde onrechtmatigheden, waarbij de rapportagegrens voor het toelichten van geconstateerde onrechtmatigheden in het controleprotocol is vastgesteld op € 75.000,-. In deze toelichting op de rechtmatigheidsfouten en onzekerheden wordt de rapportagegrens van € 75.000,gehanteerd. De toelichting op de onrechtmatigheden bestaat uit een beschrijving van de geconstateerde afwijking, een toelichting op het ontstaan van de afwijking en de vermelding van de actie die wordt ondernomen om afwijkingen in de toekomst te voorkomen.
Deze fouten en onduidelijkheden worden hieronder toegelicht. 1. Aanbestedingen In het proces aanbestedingen is voor € 403.686 aan fouten geconstateerd over de periode 2020-2023. Dit betreft 1 geval waar ten onrechte niet Europees is aanbesteed waar dat op basis van de aanbestedingsregels wel had gemoeten. Beschrijving fouten Het betreft een dossier voor inhuur voor de projectleiding van een grondexploitatie. Hierbij is de opdracht meerdere keren verlengd waarbij over de lopende periode de Europese aanbestedingsgrens is overschreden. Oorzaak De oorzaak van de fout ligt in het feit dat meerdere keren is verlengd, waarbij wel op verschillende momenten sprake is geweest van een meervoudig onderhandse aanbesteding, maar feitelijke sprake had moeten zijn van een Europese aanbesteding.
Conclusie rechtmatigheid 2023 Het college van burgemeester en wethouders is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten en ook de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens van 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves.
Verbeterpunten om deze fouten in de toekomst te voorkomen Momenteel zijn wij bezig met de inrichting van een inhuurdesk. Deze inhuurdesk moet zorgen voor meer grip en centrale sturing op de inhuur. Hiermee verkleinen we de kans op fouten zoals deze zijn geconstateerd voor 2023
Toelichting op de afwijkingen In 2023 is er bij 1 proces sprake van rechtmatigheidsfouten boven de € 75.000:
Jaarstukken 2023
84
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
PARAGRAAF F: VERBONDEN PARTIJEN • Inleiding Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Wanneer een verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, is er sprake van een gemeenschappelijke regeling. Privaatrechtelijke organisaties kunnen stichtingen, verenigingen en vennootschappen zijn. De gemeente heeft een bestuurlijk belang wanneer zij zeggenschap heeft, door vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Zij heeft een financieel belang wanneer zij een bedrag ter beschikking heeft gesteld, dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij failliet gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Organisaties waarmee een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij.
•
•
De uitwerking van de wetswijziging is opgepakt in Noord Holland Noord verband. De Regietafel, die in 2018 is opgericht met het doel de samenwerking tussen alle betrokkenen bij de gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord beter te laten functioneren, heeft hierin het voortouw.
Visie en kaders In de Nota Verbonden Partijen zijn de uitgangspunten opgenomen voor sturing, beheersing en evaluatie van de verbonden partijen. Ook zijn de rollen van en verantwoordelijkheden van de raad en het college benoemd. Begin 2018 heeft de raad ingestemd met de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) en de notitie Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen.
Uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze wetswijziging moeten alle gemeenschappelijke regelingen zijn aangepast. De Regietafel heeft een plan aanpak opgesteld met vijf fasen: Fase 1: Informatievoorziening (april-juli 2022) Fase 2: Plan van aanpak/opdracht (juli 2022- januari 2023) Fase 3: Kaderstelling (september 2022 – september 2023) Fase 4: Besluitvorming (oktober 2023 – maart 2024) Fase 5: Implementatie (maart – juli 2024)
Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen gewijzigd. De belangrijkste wijzigingen: • Formaliseren van de actieve informatieplicht van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling, vergelijkbaar met de informatieplicht van het college aan de gemeenteraad, zoals vastgelegd in artikel 169 van de Gemeentewet;
Jaarstukken 2023
Een gemeenschappelijke adviescommissie: een commissie bestaande uit raadsleden die het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de gemeenschappelijke regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien; Verruiming van de zienswijzeprocedure. Zienswijzen kunnen behalve in de begrotingscyclus, ook worden ingediend bij het treffen van de regeling en bij voorgenomen besluiten voordat die besluiten zijn genomen; Meer mogelijkheden voor de deelnemende gemeenten om per regeling keuzes te maken over de governance en legitimatie.
Op 23 januari 2023 heeft de raad ingestemd met het plan van aanpak van de Regietafel.
85
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Op 25 september 2023 heeft de raad de kaders vastgesteld voor de implementatie van de wijzigingen Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) 2022-2024.
Verbonden partij Bedrag x 1000
Verbonden partijen gemeente Heiloo In 2023 nam Heiloo deel in 13 verbonden partijen. In de volgende twee tabellen een inzicht in het financieel en bestuurlijk belang in de verbonden partijen. Niet in alle gevallen is de jaarrekening 2023 al opgemaakt, in dat geval is de kolom gevuld met de tekst “niet bekend”.
Verbonden partij
Eigen Vermogen
Bedrag x 1000
1-1-2023
Vreemd vermogen
31-12-2023
1-jan-23
Aandelenkapitaal
Exploitatiebijdrage
2022
2022
2023
2023
BUCH
€0
€ 0
€ 17840
€ 17.033
GGD NHN
€0
€0
€ 902
€ 951
€0
€ 1345
€ 1.449
VRNHN
€0
ODNHN
€0
€0
€ 345
€ 348
RHCA
€0
€0
€ 113
€ 117
Zaffier1
€0
€0
n.v.t.
€ 8.162
Raum
€0
€0
€ 30
€ 30
Exploitatieresultaat
31-dec-23
2022
2023
€0
€0
€ 18.467
€ 18.918
€0
€0
GGD NHN
€ -1.954
€ 2.110
€ 25.057
€ 23.835
€ -3.691
€ 761
VVI
€0
€0
€ -65
€ -62
VRNHN
€ 6.756
€ 5.333
€ 41.948
€ 42.613
€ 798
€ -850
Cocensus
€0
€0
€ 366
€ 368
ODNHN
€ 4.841
€ 4.188
€ 5.495
€ 5.814
€ 1.488
€ 1.742
RHCA
€ 391
€ 354
€ 941
€ 1.072
€ 117
€ -37
DECRA
€ 17 Niet bekend
€0
Niet bekend
Zaffier
€ 61
€ 488
€ 8.431
€ 10.241
€ 61
€ 488
ONHN
€1
€1
€ 61
€ 61
Raum
€ 1.473
€ 1.426
€ 1.094
€ 1.097
€ - 288
€ -47
BNG
€ 90
€ 90
€0
€0
VVI
€ 24
€ 24
€ 924
€ 919
€0
€0
Cocensus
€ 740
€ 224
€ 16.228
€ 15.470
€ 490
€ -181
Alliander
€ 82
€ 82
€0
€0
DECRA
€ 394
Niet bekend
€4
Niet bekend
€ -14
Niet bekend
ONHN
€ 1.279
Niet bekend
€ 1.778
Niet bekend
€ 41
Niet bekend
BNG
€ 4.615.000
€ 4.721.000
€ 107.459.000
€ 110.819.000
€ 300.000
€ 254.000
Alliander
€ 4.570.000
€ 4.749.000
€ 6.106.000
€ 6.877.000
€ 198.000
€ 267.000
BUCH
1
Bestuursleden M. ten Bruggencate R. Vennik M.R. Opdam (pv) A.A. Tromp (pv) A.A. Tromp M. ten Bruggencate (pv) M. ten Bruggencate R. Vennik (pv) R. Vennik M.R. Opdam (pv) M. ten Bruggencate M.R. Opdam (pv) A.A. Tromp M. ten Bruggencate M.R. Opdam (pv) R. Vennik (pv) M. ten Bruggencate A.A. Tromp (pv) M.R. Opdam R. Vennik (pv) M.R. Opdam M. ten Bruggencate (pv) R. Vennik M.R. Opdam (pv) M.R. Opdam R. Vennik (pv) M.R. Opdam M. ten Bruggencate (pv) R. Vennik M.R. Obdam (pv)
Zaffier is formeel gestart 1 april 2022 maar pas sinds 1 januari 2023 volledig operationeel.
Jaarstukken 2023
86
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
De aard van de gemeenschappelijke regeling en de koepelvrijstelling maken dat het voor de Werkorganisatie BUCH niet mogelijk is om zelf weerstandsvermogen op te bouwen. De enige mogelijkheid die De BUCH heeft is het in rekening brengen van de kosten bij de deelnemende gemeenten, op het moment dat bepaalde risico’s zich voordoen. Bij de vaststelling van het weerstandsvermogen moeten de gemeenten rekening houden met de risico’s zoals die in de jaarrekening van de Werkorganisatie zijn opgenomen
Publiekrechtelijke verbonden partijen: de
gemeenschappelijke regelingen 1. Werkorganisatie BUCH (BUCH) Vestigingsplaats is Uitgeest Het bestuur van de werkorganisatie BUCH bestaat uit acht leden. De deelnemende colleges wijzen elk uit hun midden twee leden van het bestuur aan. Het ene lid is de burgemeester van de gemeente en het andere lid een wethouder. Bij de stemming van het bestuur heeft de vertegenwoordiging van een college één stem.
2. Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) De GGD is gevestigd in Alkmaar en voert de taken uit de Wet Publieke Gezondheid uit.
De regeling is getroffen ten behoeve van het bewerkstelligen van een krachtige en professionele uitvoering door de werkorganisatie van de door de gemeenten opgedragen taken. Daarmee biedt de werkorganisatie een kwalitatief hoogwaardige, efficiënte en innovatieve dienstverlening aan de ‘klanten’ van de gemeenten: inwoners, bedrijven en instellingen.
Ook heeft de GGD taken vanuit andere wettelijke kaders: • openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) en Veilig Thuis (Wet maatschappelijke ondersteuning). • Toezicht op de kinderopvang (Wet kinderopvang) • Lijkschouw, forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging); • Ondersteuning bij rampen en crises (Wet veiligheidsregio’s).
In 2023 is vanuit het goed werkgeverschap de inzet geweest om de fitheid van de werkorganisatie BUCH te vergoten. Dit is nodig gebleken om de borging van de kwaliteit van het werk te verbeteren, de werkorganisatie BUCH verder te professionaliseren en de P&C cyclus te verbeteren.
In 2023 heeft GGD HN de corona-organisatie afgebouwd en zijn de teststraten gesloten. Ook zonder A-status bleef het belangrijk de ontwikkeling van het virus en de druk op de zorg te volgen. Zo kon op tijd actie worden ondernomen bij een mogelijke nieuwe opleving en/of het onverhoopt ontstaan van nieuwe varianten. Het opschalen en effectief bestrijden van infectieziekten is alleen mogelijk als de basis op orde is. Het in 2023 ingevoerde programma Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid gaf de GGD de mogelijkheid om de basis te versterken.
In 2023 is er ten opzichte van de begroting sprake van een positief jaarresultaat van € 2.789.000. De belangrijkste redenen voor dit overschot zijn een voordeel op de Oekraïnekosten en Klimaat. Aan de batenkant een lagere opbrengst aan plustaken en hogere overige opbrengsten
Jaarstukken 2023
87
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
2023 was een turbulent jaar waarin de afwikkeling van het GGiD-project en de verhoging van de Cao tot veel discussie heeft geleid. De financiële gevolgen hiervan waren veelal onderwerp van gesprek. Het jaar 2023 is afgesloten met een positief jaarrekeningresultaat van € 761.000. Dit positieve resultaat is het gevolg van een incidentele en onvoorziene BTW teruggave met betrekking tot het GGiD-project.
a. een adequate samenwerking met de politie en de meldkamer ambulancezorg ten aanzien van onder meer de gemeenschappelijke meldkamer; b. een gecoördineerde en multidisciplinaire voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Ontwikkelingen De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord zet in op preventie en bestrijding van brand, rampen en andere fysieke bedreigingen. Zij leveren daarmee een bijdrage aan het te bereiken maatschappelijke effect: Heiloo is een veilige en leefbare gemeente. Belangrijk onderdeel van de Veiligheidsregio is het Veiligheidshuis. Het Veiligheidshuis is de plek waar gemeenten, zorg en justitie een gezamenlijke aanpak ontwikkelen voor o.a. multiprobleemgezinnen, criminaliteit en ernstige overlast. In deze rol levert het Veiligheidshuis ook een bijdrage aan de doelstelling ‘de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners is verbeterd.
Bij de GGD wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. De algemene reserve voor resultaatbestemming is op 31 december 2023 € 828.000. De algemene reserve is niet toereikend om de risico’s op te kunnen vangen. 3. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) De VRNHN is gevestigd in Alkmaar en voert taken uit de Wet Veiligheidsregio's uit door het organiseren en operationeel houden van de brandweer- en ambulancezorg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), de rampenbestrijding, de meldkamer en het zorgen veiligheidshuis.
Het meerjarenontwikkelplan is opgesteld voor de uitdagingen binnen de brandweerorganisatie. Er worden drie ontwikkelopgaves beschreven: vakbekwaamheid, paraatheid en beschikbaarheid en de noodzaak tot modernisering. Het dekkingsplan geeft een realistisch beeld van de werkelijkheid, waarbij onder andere aanbevelingen zijn gedaan om de paraatheid van de vrijwilligersposten vooral overdag nog beter te borgen.
Elk lid van het algemeen bestuur heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente, die dit lid vertegenwoordigt. De veiligheidsregio behartigt de belangen van de aan deze regeling deelnemende gemeenten op de volgende terreinen: a. de brandweerzorg; b. de rampenbestrijding en crisisbeheersing; c. de geneeskundige hulpverlening. d. Zorg en veiligheidshuis
Voorbereiden op ongekende crisis. De toenemende complexiteit op het gebied van demografie, digitalisering, techniek en klimaat heeft tot gevolg dat er ‘nieuwe’ typen rampen en crises ontstaan. De VRNHN, samen met andere organisaties, moet op deze nieuwe vormen van crises zijn voorbereid en daarbij op verzoek en naar behoefte gemeenten ondersteunen.
Daarnaast heeft de veiligheidsregio de zorg voor:
Jaarstukken 2023
88
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Elk lid van het algemeen bestuur heeft een vastgesteld aantal stemmen, waarbij de stemverdeling voor de gemeenten is gebaseerd op inwoneraantal en ingebracht budget en het aantal stemmen voor de Provincie is gebaseerd op het in te brengen budget. Heiloo heeft 2 stemmen in het totaal van 100.
Resultaatbestemming 2023 De programma’s van de veiligheidsregio exclusief ambulancezorg hebben een negatief resultaat van € 490.000. Het negatieve resultaat komt doordat de vooraf vastgestelde indexatie in de begroting 2023 van 2,3% niet toereikend is om de inflatie en de loonstijgingen van gemiddeld ruim 8% tot een maximum van 9,3% voor bijvoorbeeld vrijwilligersvergoedingen te compenseren. De eerste compensatie vanuit gemeenten voor deze hoge inflatie en de CAO is door de systematiek van de regeling Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen pas in 2024. Dat betekent dat in 2023 incidenteel een tekort is ontstaan als gevolg van deze systematiek. Het minder negatieve resultaat wordt met name veroorzaakt door tijdelijke vacatureruimte op diverse programma’s van de veiligheidsregio. Het negatieve resultaat zal gedekt worden uit de algemene reserve veiligheidsregio.
Openbaar belang Bijdragen aan het bereiken en in stand houden van een veilige en duurzame fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit binnen het werkgebied. Uitvoeren van taken vergunningsverlening, toezicht en handhaving op het terrein van milieu, bouw- en woningtoezicht. Ontwikkelingen 2023 De ODNHN heeft zich zo goed als mogelijk voorbereid op de invoering van de Omgevingswet. De dossiers Stikstof en Circulaire Economie hebben de volle aandacht. In 2023 is het Interbestuurlijk Programma versterking VTH (IBP-VTH) gestart. De OD NHN moet voor 1 april 2026 voldoen aan de hierbij gestelde robuustheidscriteria voor Omgevingsdiensten.
Het door de zorgverzekeraars gefinancierde programma ambulancezorg heeft een negatief resultaat van € 360.000. Het negatievere resultaat is met name veroorzaakt door hoger dan begrote kosten voor inhuur ambulanceverpleegkundigen en chauffeurs om roosteruitval op te vangen als gevolg van vacatures, ziekte, verlof en opleidingen. De opkomsttijd van de ambulancezorg voor spoedinzetten (binnen 15 minuten ter plaatse na melding bij 112) over 2023 is wel verder verbeterd naar gemiddeld 94,96% (2022 gemiddeld 94,8%) en behoort tot de beste van Nederland. Een knappe prestatie voor de regio met de langste rijtijden van Nederland. Het negatieve resultaat zal gedekt worden uit de algemene reserve ambulancezorg.
Financieel resultaat. De jaarrekening 2023 sluit af met een positief resultaat van € 1.742.000,-. Risico’s Voor het opvangen van risico’s beschikt de ODNHN over een weerstandsvermogen dat als ‘onvoldoende’ wordt gezien. Het weerstandsvermogen kan niet worden verhoogt omdat dit nu 2,5% van de lasten bedraagt zoals gesteld door de afspraken in de FUGR. Met betrekking tot de invoering van de Omgevingswet bestaan nog veel onzekerheden omtrent de gevolgen hiervan. 2024 en 2025 zullen als implementatiejaren gelden. Een ander risico is het gevolg
4. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN) Bestuurlijk belang Jaarstukken 2023
89
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Het resultaat over 2023 bedraagt € 36.703 negatief. De maximaal toegestane algemene reserve (2,5% van het kostentotaal over 2023) bedraagt per eind 2023 € 75.287. Het negatieve resultaat over 2023, wordt gecorrigeerd door een dotatie uit de bestemmingsreserve Duurzaamheid en Lastenstijging te onttrekken. De volgende twee risico’s zijn te onderscheiden die effect kunnen hebben op de financiële huishouding van het RHCA, namelijk hogere energiekosten en minder opbrengst uit aanvullende diensten.
van het IBP-VTH. De OD NHN werkt aan een transitieplan om in 2026 robuust te zijn. 5. Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar is gevestigd in Alkmaar en heeft een Algemeen Bestuur bestaande uit leden van de aangesloten gemeenten. Elk lid heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. Hierbij geldt de volgende sleutel: één stem voor gemeenten tot 10.000, twee stemmen voor gemeenten tot 20.000, drie stemmen voor gemeenten tot 30.000 inwoners enzovoort.
6. Zaffier Zaffier is gevestigd in Alkmaar en voert sinds 1 januari 2023 voor de 6 gemeenten in de regio Alkmaar de Participatiewet, de Wet Inburgering en de Wet gemeentelijk Schuldhulpverlening uit. In de loop van 2023 zijn daar diverse gemandateerde taken bij gekomen, namelijk; het verstrekken van energietoeslag, de nazorg aan exgedetineerden, het verstrekken van leefgeld aan Oekraïners en het afhandelen van de kinderopvangtoeslagaffaire.
Het RHCA is een regionaal kennis- en informatiecentrum die haar archiefcollectie actief aan een breed publiek beschikbaar stelt. Het RHCA beheert ook de oudere archieven van de aangesloten gemeenten. Daarnaast adviseert zij volgens de wettelijke kaders over zowel het analoge als digitale informatiebeheer en houdt daar toezicht op.
Zaffier kent een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks Bestuur (DB). In het AB nemen portefeuillehouders van alle deelnemende gemeenten deel. In het DB hebben 3 portefeuillehouders plaats: de portefeuillehouders uit Alkmaar en Dijk en Waard en de portefeuillehouder Uitgeest namens de vier BUCH-gemeenten.
In 2023 heeft het RHCA inspecties gehouden inzake de toetsing van het zaaksysteem en de daaraan gekoppelde taak specifieke applicaties. Ook heeft het RHCA advies uitgebracht over het voorgenomen besluit om archiefbescheiden te gaan vervangen door digitale reproducties. In 2023 investeerde het RHCA verder in expertise, beheer, digitalisering en beschikbaarstelling van de collectie. Het gaat hier met name om de overdracht van digitale archieven van de gemeenten naar het E-depot van het Regionaal Archief. De belangrijkste tactische doelstelling is dat de integriteit, authenticiteit, bruikbaarheid en representativiteit van de collectie tot in lengte van jaren gegarandeerd moeten zijn.
Jaarstukken 2023
Zaffier beschikt op dit moment niet over een eigen weerstandsvermogen. De gekwantificeerde risico’s moeten worden opgenomen in het weerstandsvermogen van de deelnemende gemeenten. Met een solvabiliteitspercentage van 2,42% komt Zaffier uit op een risicovolle vermogenspositie. 90
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Met deze ratio is Zaffier grotendeels afhankelijk van de deelnemende gemeenten bij eventuele financiële tegenslagen.
De gemeenten Zaanstad, Alkmaar, Beverwijk, Castricum, Heemskerk, Heiloo en Uitgeest participeren samen met Provincie Noord-Holland in de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer. RAUM kent een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks Bestuur (DB). In het AB nemen portefeuillehouders van alle deelnemende gemeenten deel. Elk lid van het algemeen bestuur heeft één stem.
7. Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI) De VVI is gevestigd in Alkmaar. De gemeenschappelijke regeling is getroffen ter behartiging van het belang van de verwerking van de door de deelnemende gemeenten ingevolge de Wet Milieubeheer verkregen afvalstoffen. Het lichaam tracht dit te bereiken door de oprichting, participatie en beheer van voorzieningen voor de verwerking van afvalstoffen alsmede door de gecoördineerde afzet van afvalstromen bij derden. De doelstelling is in 2023 geheel gerealiseerd.
Het doel van RAUM is: a. het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie en watersport. b. het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu. c. Het tot stand brengen en onderhouden van een landschap, dat is afgestemd op het onder a en b geformuleerde.
De risico’s van de gemeenschappelijke regeling: • de continuïteit van de afvalverwerking; • aandeelhouders in de NV HVC, zoals de VVI staan jegens de financiers van HVC pro rata garant voor de financiering van HVC en ontvangen hiervoor een garantstellingsprovisie; • conformiteit met regelgeving op het gebied van staatssteun, mededinging, Wet markt en overheid en aanbesteding.
In 2023 is ingezet op: • structureel financieel evenwicht; • realisatie van een uitvoeringsplan en structurele verdienmogelijkheden; • het afronden van het Recreatief Netwerk dat samen met Recreatieschap Twiske-Waterland is uitgevoerd; • het vaststellen van de “Visie herstel veenlandschappen Laag Holland”; • afronding van de noodzakelijke voorbereiding bij de drie projecten Vitaal Platteland, Saskerleidam en Dorregeest.
De VVI beschikt niet over eigen personeel, gebouwen etc.
De Jaarstukken van Recreatieschap AlkmaarderUitgeestermeer laten over 2023 een negatief resultaat zien van € 47.000.
De financiële risico’s worden door de GR als verwaarloosbaar bestempeld. 8. Recreatieschap Alkmaarder en Uitgeestermeer (RAUM)
Jaarstukken 2023
De weerstandscapaciteit bij het recreatieschap wordt gevormd door de algemene reserve. De bestemmingsreserves zijn voor specifieke doelen bestemd. 91
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Het bestuur heeft besloten aan te sluiten bij het uitgangspunt van de regio Noord-Holland Noord om slechts een beperkte algemene reserve aan te houden voor de GR: de norm is 2,5% van de lasten. De consequentie hiervan is dat een beroep op de participanten gedaan moet worden indien de risico's die zich voordoen het bedrag van de algemene reserve overschrijden
In 2023 is de uitvoering van de taxatiewerkzaamheden verbeterd. De Waarderingskamer heeft naar aanleiding hiervan de kwaliteitsbeoordeling verhoogd van 3 sterren (voldoende) naar 4 sterren (goed). Voor het belastingjaar 2023 zijn in totaal 32.573 WOZbezwaarschriften ontvangen. Ten opzichte van 2022 is er sprake van een verdrievoudiging. Enerzijds is dit veroorzaakt door de activiteiten van de No Cure No Pay bureaus maar ook er meer is gereageerd op de waardestijging van ruim 20% als gevolgen van de overspannen woningmarkt in 2022
9. Cocensus Cocensus voert voor Heiloo belastingtaken uit, waaronder alle werkzaamheden in het kader van de Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ) en de heffing en inning van onroerendezaakbelastingen (OZB), rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, forensenbelasting, precariobelasting, grafrechten, (WABO) leges en naheffingsaanslagen parkeerbelasting (‘parkeerboetes’). Tevens handelt Cocensus bezwaar- en beroepschriften af en de kwijtscheldingsverzoeken voor riool- en afvalstoffenheffing. Cocensus heeft een klantcontactcentrum KCC ingericht waarmee voor de deelnemende gemeenten de klantcontacten voor de gemeentelijke belastingen worden verzorgd.
Over 2023 heeft Cocensus de exploitatie afgesloten met een negatief resultaat van € 181.000. Belangrijkste oorzaak is dat op aanwijzing van de accountant is in de jaarrekening ten laste van de exploitatie een voorziening is getroffen van € 180.000 ter dekking van verlofsaldo van de medewerkers van Cocensus op 31 december 2023. Over de risico’s zegt Cocensus: • Met de wijziging van de WOZ op 1 januari 2024, wordt een afname van het aantal bezwaren verwacht. • Hoewel Cocensus blijft investeren in Cybersecurity nemen de risico’s wereldwijd toe. Door de maatregelen die er genomen zijn is de verwachting dat er bij Cocensus een cyberaanval plaats vindt laag. • Organisaties die de AVG overtreden kunnen een boete opgelegd krijgen van 4% van de jaaromzet.
Het algemeen bestuur kent vanuit iedere gemeente één lid vanuit het college. De stemverhouding is afhankelijk van de jaarlijkse bijdrage. Gemeente Heiloo heeft 2 stemmen dat is 7,14%.
Privaatrechtelijke verbonden partijen
Voor het belastingjaar 2023 is aan (te realiseren) belastingenopbrengsten door de deelnemende gemeenten een totaalbedrag van ruim € 469 miljoen aan Cocensus overgedragen, in 2022 was dit € 454 miljoen. Jaarstukken 2023
10. Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA)
92
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
De DECRA, gevestigd in Alkmaar, is een stimuleringsfonds welke dient om hernieuwbare energieprojecten in de regio Alkmaar te stimuleren. Zo wordt een bijdrage geleverd aan de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. Het fonds heeft een revolverend karakter en houdt zich na de eerste storting in stand met de winsten uit duurzame energieprojecten. Door deze wijze van financiering behoudt het kapitaal van de coöperatie over een langere termijn zijn waarde.
11. Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN) Gemeente Heiloo is aandeelhouder van N.V. Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN). Het ONHN is gevestigd in Alkmaar. Doel van het ONHN is een versterking van de regionale economie en welvaart en de nationale en internationale positionering van Noord-Holland Noord. In nauwe samenwerking met overheden, marktpartijen, ondernemers, onderwijs-, en kennisinstellingen en non-profitorganisaties wordt vormgegeven aan de (economische) toekomst van de regio Noord-Holland Noord, zodat de regio effectief kan handelen bij samenwerkingsmogelijkheden met andere regio’s in Nederland of daarbuiten. Met als resultaat een economisch vitale regio. De huidige DVO met ONHN heeft een looptijd tot 31-12-2024.
De gemeente Heiloo wordt in het bestuur vertegenwoordigd door, en heeft stemrecht bij monde van, wethouder Ronald Vennik. Wethouder Vennik is tevens voorzitter van het bestuur. Naast de gemeente Heiloo zijn de gemeenten Bergen, Uitgeest, Castricum, Alkmaar, Dijk en Waard en HVC aandeelhouder van de DECRA. Portefeuillehouders van voorgenoemde gemeenten en HVC zetelen eveneens in het bestuur.
12. Bank Nederlandse Gemeenten N.V. (BNG) De BNG Bank is gevestigd in Den Haag. Van de aandelen BNG Bank is 50% in bezit van het Rijk en 50% van gemeenten en provincies. We hebben 36.000 aandelen in ons bezit met een nominale waarde van € 2,50 per stuk. Het stemrecht is afhankelijk van het aandelen bezit van de gemeente. De stemverhouding is voor de gemeente Heiloo 0,06% en voor de BUCH 0,41%.
In 2023 heeft het bestuur besloten om twee projecten voor de opbrengst van hernieuwbare energie nader te onderzoeken. Het betreft een locatie voor één windmolen in het Regionale Energie Strategie (RES) zoekgebied 22 langs de Kanaalweg, te Heiloo en een locatie voor één zonneweide in de gemeente Bergen.
De BNG Bank richt zich exclusief op het publieke domein in Nederland. Klanten zijn onder meer gemeenten, woningcorporaties, zorg- en onderwijsinstellingen en energiebedrijven. Ambitie is dat klanten de bank beschouwen als natuurlijke partner voor het financieren van hun maatschappelijke vraagstukken.
Er is nog geen jaarrekening van 2023 beschikbaar. Deze wordt in de loop van het jaar verwacht. Er zijn geen risico’s voor de financiële positie van de gemeente bekend.
2023 was het laatste jaar van de eerste driejaarsperiode van de strategie ”Ons Kompas Naar Impact”. Waarin de BNG Jaarstukken 2023
93
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Bank de waarde voor de klant heeft kunnen vergroten, door zich als marktleider in het publieke domein te handhaven, door de hoogste ratingsniveau’s en door het actief sturen op het financieren van maatschappelijke transities waarin haar klanten zich bevinden. Daarnaast is er hard gewerkt aan een excellente bedrijfsvoering, zoals hoogstaande datakwaliteit, efficiënte en beheerste processen en er zijn forse verbeteringen gerealiseerd in de veiligheid van IT-systemen. De strategie is herijkt voor de periode 2024-2026, het hoofddoel blijft dat de BNG Bank als belangrijkste kredietverstrekker zich zal blijven inzetten voor het socialer en duurzamer maken van Nederland.
ontwikkeling van duurzame technologieën en intelligente energie-infrastructuren. In 2023 is het mede door geopolitieke ontwikkelingen, de gascrisis en de stijgende energieprijzen hard gegaan met de verdere elektrificatie en verduurzaming in Nederland. De groei van het aantal warmtepompen, zonnepanelen, eboilers en oplaadpunten voor personenvervoer en elektrische vrachtwagens zette door en zal ook de komende jaren verder stijgen. Tegelijkertijd was er ook veel aandacht voor de keerzijde van de transitie: de ontwikkelingen gaan sneller dan dat Alliander de netten kan uitbreiden en verzwaren. Dit leidt er bijvoorbeeld toe dat bedrijven niet kunnen groeien en consumenten langer moeten wachten op een aansluiting. Ondernemers en consumenten blijven hierdoor nog zeker tien jaar de gevolgen van de volle netten voelen.
De nettowinst is in 2023 gedaald met ruim 15% naar € 254 mln. tegen € 300 mln. in 2022. In 2023 is over het jaarresultaat 2022 een dividenduitkering vastgesteld van € 2,50 per aandeel. Over het jaar 2023 zal het dividend € 2,16 per aandeel bedragen. Risico’s voor de financiële positie van de gemeente zijn onder meer de gevoeligheid van het renteresultaat voor politieke en economische ontwikkelingen binnen de Europese Unie. De verwachting was dat de rente voor zowel de korte als lange termijn in 2023 zou stijgen. Over het hele jaar genomen heeft deze stijging zich inderdaad voorgedaan. Echter in de laatste maand van 2023 daalden de rentetarieven enigszins, zelfs iets onder het niveau van dezelfde periode het jaar daarvoor. 13. Alliander Alliander, waarvan het hoofdkantoor in Arnhem gevestigd is, is een groep waarin verschillende bedrijven actief zijn. Netbeheerder Liander leidt de energiedistributie over al onze netten dagelijks in goede banen. Qirion legt zich toe op de
Jaarstukken 2023
94
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
PARAGRAAF E: GRONDBELEID - HEILOO realiseren op verschillende beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, wonen, economische ontwikkeling, energietransitie, infrastructuur, duurzame leefomgeving en voorzieningen. Door de invoering van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) met de afdeling Grondexploitatie in 2008 en door effecten van de crisis hebben veel gemeenten hun ontwikkelingsstrategieën heroverwogen en de te voeren grondpolitiek aangepast. Dit heeft er in 2011 toe geleid dat de raad heeft besloten steeds meer af te stappen van actief grondbeleid en meer in te zetten op faciliterend grondbeleid. De gemeente Heiloo kent nog twee projecten waarvoor een gemeentelijke grondexploitatie is opgesteld, te weten Zuiderloo en Boekelermeer fase A, B en C. Een reden om te kiezen voor actief grondbeleid kan liggen in de grondposities in het gebied. Voor beide gebieden geldt dat de gemeente veel grondposities heeft. Om de gemeenteraad in staat te stellen haar controlerende rol adequaat te kunnen uitvoeren, is een transparant inzicht in de grondexploitaties en de geprognotiseerde resultaten noodzakelijk. Dit geldt dus voor projecten waar actief grondbeleid wordt gevoerd.
Wat is grondbeleid? Grondbeleid is het samenhangende geheel van handelingen betreffende grondtransacties en gebiedsontwikkeling. Het geeft aan welke mogelijkheden er zijn om een gebied tot ontwikkeling te brengen en welke rol de gemeente hierin kan vervullen (actief/ faciliterend). Actief grondbeleid Actief grondbeleid omvat alle fasen van het exploiteren van grond; De aankoop van gronden, sloop of bouwrijp maken tot en met de uitgifte/verkoop van bouwgrond. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente gronden voor eigen rekening en risico. De gemeente legt bij actief grondbeleid de publieke voorzieningen aan en kan in beginsel alle productiekosten doorberekenen in de gronduitgifteprijzen, zolang de markt bereid is deze prijs te betalen. Bij een actief grondbeleid wordt een gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. Faciliterend grondbeleid Faciliterend grondbeleid houdt in dat de gemeente het particulieren mogelijk maakt grond te exploiteren. Gemeentelijke kosten verbonden aan de desbetreffende ontwikkelingen moet de gemeente verhalen op de particuliere exploitant met behulp het vastgesteld exploitatieplan of plankostenscan (door de provincie uitgebrachte scan). De gemeente koopt daarbij zelf geen grond aan en beperkt zich tot de wettelijke publieke taak.