Jaarstukken 2022 Heiloo.pdf
Tekst van het document
151.000 35.000 186.000
183.000 35.000 218.000
49%
53%
Dekkingspercentage
Jaarstukken 2022
Leges titel 1 tot en met 3 De uitkomsten van een onderzoek naar de mate van kostendekkendheid van de legestarieven zijn in de tabellen bij de afzonderlijke titels opgenomen. Wettelijk gezien mogen de totale opbrengsten van de leges niet hoger zijn dan de totale lasten die de gemeente maakt voor de totstandkoming van de producten. Het is daarbij wel toegestaan dat een product met meer baten dan kosten (lees: een product dat voor meer dan 100% kostendekkend is), een product met meer kosten dan baten compenseert. Dit heet kruissubsidiering. Uit de recapitulatie van titel 1 tot en met 3 die in de volgende tabel is opgenomen blijkt dat dat over 2022 niet aan de orde is. De totale kostendekkendheid over 2022 bedraagt 80,25%. Recapitulatie Titel 1, 2 en 3
Kosten
Opbrengsten
Kostendekking
Kostendekking Titel 1
407.755
332.132
81,45%
Kostendekking Titel 2
868.157
705.014
81,21%
Kostendekking Titel 3
23.914
6.010
25,13%
1.299.826
1.043.156
80,25%
Kostendekking totale tarieventabel
66
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
Leges titel 1 Algemene dienstverlening Dit betreft vooral de leges die wordt geheven voor de burgerlijke stand, reisdocumenten en identiteitskaarten en rijbewijzen.
Leges titel 2 Omgevingsvergunningen Dit betreft de leges voor onder andere bouwvergunningen.
Titel 1
Algemene dienstverlening
Hoofdstuk 1
Burgerlijke stand
Hoofdstuk 2
Reisdocumenten / identiteitskaart
Hoofdstuk 3
Rijbewijzen
Hoofdstuk 4
Basisregistratie personen
Opbrengsten
Dekking
Titel 2
Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunningen
38.159
21.368
56,00%
Hoofdstuk 1
Begripsomschrijvingen
0
0
0,00%
179.135
152.487
85,12%
Hoofdstuk 2
Vooroverleg
42.210
14.121
33,45%
121.468
103.454
85,17%
823.782
698.726
84,82%
8.977
192,64%
Hoofdstuk 3
Omgevingsvergunning
4.660
1.515
- 4.755
-313,84%
Hoofdstuk 5
0
0
0,00%
Hoofdstuk 4
Vermindering
Vervallen
433
- 3.360
-776,22%
Hoofdstuk 6
Vervallen
0
0
0,00%
Hoofdstuk 7
Bestuursstukken
0
0
0,00%
Hoofdstuk 8
Vastgoedinformatie
0
0
0,00%
Hoofdstuk 9
Overige publiekszaken
5.917
4.900
82,81%
Hoofdstuk 10
Gemeentearchief
0
0
0,00%
Hoofdstuk 11
Vervallen
0
0
0,00%
Hoofdstuk 12 Hoofdstuk 15
Leegstandswet
0
0
0,00%
Winkeltijdenwet
0
0
0,00%
Hoofdstuk 16
Kansspelen
305
181
59,34%
Hoofdstuk 17
Kabels en Leidingen
24.542
28.605
116,56%
Hoofdstuk 18
Verkeer en vervoer
27.637
8.812
31,88%
Hoofdstuk 19
Diversen
5.932
3.348
56,44%
Totaal Titel 1
Kostendekking
407.755
332.132
81,45%
Jaarstukken 2022
Kosten
Kosten
Opbrengsten
Dekking
Hoofdstuk 5
Teruggaaf
Hoofdstuk 6
Intrekking omgevingsvergunning
0
0
0,00%
Hoofdstuk 7
Wijziging omgevingsvergunning
0
0
0,00%
Hoofdstuk 8
Wijzigingen zonder activiteiten
0
0
0,00%
Hoofdstuk 9
Bouwvergunning oude wetgeving
0
0
0,00%
Hoofdstuk 10 Totaal Titel 2
niet benoemde beschikking
216
282
130,42%
868.157
705.014
81,21%
Kostendekking
Leges titel 3 Dienstverlening Europese Dienstenrichtlijn Dit betreft vooral de vergunningen voor horeca en evenementen.
67
Titel 3
Europese dienstenrichtlijn
Kosten
Opbrengsten
Dekking
Hoofdstuk 1
Horeca
5.562
3.127
56,22%
Hoofdstuk 2
Evenementen
15.801
1.453
9,20%
Hoofdstuk 3
Standplaatsen
675
304
45,04%
Hoofdstuk 4
Prostitutiebedrijven
0
0
0,00%
Hoofdstuk 6
Kinderopvang / Peuterspeelzalen
1.876
1.126
60,02%
Hoofdstuk 7
niet benoemde vergunning
0
0
0,00%
Hoofdstuk 8 Totaal Titel 3
Teruggaaf
0
0
0,00%
23.914
6.010
25,13%
Kostendekking
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
Kwijtscheldingsbeleid De mogelijkheid voor gemeenten om kwijtschelding van belastingen te verlenen, is geregeld in artikel 255 van de Gemeentewet. Hoofdregel daarbij is dat gemeenten het kwijtscheldingsbeleid van de rijksoverheid volgen, zoals dat is geregeld in de uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. De Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 stelt de kosten van bestaan op 90% van de bijstandsnorm. De raad kan in afwijking van de Uitvoeringsregeling besluiten de kosten van bestaan te stellen op maximaal 100% van de bijstandsnorm. De gemeente Heiloo hanteert sinds jaren de 100%-norm.
in 2021 was dat € 730. - Voor een meerpersoonshuishouden met eigen woning € 945, in 2021 was dat € 868. - Voor een éénpersoonshuishouden met een huurwoning € 401, in 2021 was dat € 396. - Voor een meerpersoonshuishouden met een huurwoning € 535, in 2021 was dat € 526. Heiloo bezet daarmee in de landelijke ranglijst van de gemeenten met de laagste woonlasten in 2022 de volgende plaatsen: - meerpersoonshuishouden met een eigen woning plaats 217, in 2021 was dat plaats 233; - meerpersoonshuishouden met een huurwoning plaats 284, in 2021 was dat plaats 293. De gemeente op nummer 1 van de ranglijst heeft de laagste woonlasten Voor de woonlasten voor eigenaar-bewoners is het hoogste rangnuimmer349, voor huurders is dit 354.
De behandeling van de kwijtscheldingsverzoeken vond in 2022 plaats door de GR Cocensus. In 2022 is € 52.500 aan rioolheffing kwijtgescholden en € 66.500 aan afvalstoffenheffing, tezamen € 119.000. In 2021 was dat € 120.000. Voor de door de gemeente gemaakte vervolgingskosten (kosten van aanmaning en/of dwangbevel) wordt geen kwijtschelding verleend. Kwijtschelding is mogelijk voor: - rioolheffing. - afvalstoffenheffing: vaste heffing tot 100%; variabele heffing tot 8 containerledigingen of; variabele heffing tot 54 inworpen van afvalzakken.
Wat de plaatsen op de landelijke ranglijst worden in 2023, hangt naast de hoogte van de tarieven in Heiloo, mede af van de ontwikkelingen elders in Nederland.
Lokale lastendruk De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) bijgehouden. De lokale lastendruk in Heiloo bedraagt gemiddeld: - Voor een éénpersoonshuishouden met eigen woning € 810, Jaarstukken 2022
Gemeente
WOZ waarde woning gemiddeld
Tarief OZB woningen
Afvalstoffenheffing 1 persoons huishouden
Afvalstoffenheffing meer-persoons huishouden
Heiloo
€ 420.000
0,08631%
€ 217,50*
€ 345,40*
€ 187,00
rioolheffing
Bergen
€ 477.000
0,09910%
€ 284,00
€ 378,00
€ 181,00
Uitgeest
€ 363.000
0,11185%
€ 224,25*
€ 342,00*
€ 161,50
Castricum
€ 405.000
0,07554%
€ 234,12* €277,52* €319,40*
€ 204,84
€ 315.000 0,09780% € 256,00 € 317,00 € 207,00 Landelijk * basistarief + € 50 (meerpers.hh) of € 30 (1pers.) voor containerlediging of inworp verzamelcontainer
68
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
Benchmark woonlasten Noord-Holland 2022
het landelijk gemiddelde. De gemeente op plaats 1 in het overzicht van 47 Noord-Hollandse gemeenten kent de laagste gemiddelde woonlasten. Heiloo neemt met een gemiddelde lastendruk van € 945 voor meerpersoonshuishoudens met een eigen woning de 29de plaats in. In 2021 nam Heiloo de 31ste plaats in.
In de volgende tabel (bron COELO) zijn de gemiddelde woonlasten van de Noord-Hollandse gemeenten opgenomen. Het bovenste deel geeft de mutatie aan ten opzichte van 2021, de stippellijn het provinciale gemiddelde en de doorgetrokken rode lijn
Jaarstukken 2022
69
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
PARAGRAAF B: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT 1. Aanleiding en achtergrond Wij hebben de risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering in kaart gebracht. Door inzicht in de risico's wordt de gemeente in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Daarnaast zijn in deze paragraaf de vijf verplichte BBV (Besluit Verantwoording Begroting) financiële kengetallen opgenomen. Doelstelling is dat de kengetallen en de beoordeling gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht geven aan de raad over de financiële positie van de gemeente.
gelopen dat projecten uitlopen of duurder worden.
2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Uit de inventarisatie zijn vanuit de domeinen de risico's in beeld gebracht met een mogelijk financieel gevolg, waarbij wij voor deze jaarrekening geselecteerd hebben op het jaar 2023 en verder. In het volgende overzicht worden de top 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. Tabel 1: top 10 risico's Risico Meerkosten aansluiting A9 door vertraging en prijsstijgingen Als gevolg van schaarste in grondstoffen wordt het risico
Jaarstukken 2022
Max. fin. gevolg Invloed
Kans 70%
4.700.000
23%
70%
2.100.000
10%
Minder omgevingsvergunningen worden verleend
60%
1.400.000
6%
Zandzoom faciliterend: hogere kosten vanwege stikstofmaatregelen
25%
2.000.000
5%
Zandzoom faciliterend: verdere vertraging, waardoor de plankosten hoger uitvallen
50%
1.000.000
5%
Aanpassing van de ventilatiesystemen van de gemeentelijke accommodaties
50%
1.300.000
3%
De korte termijn beheersmaatregelen sociaal domein worden niet volledig gerealiseerd
70%
590.000
3%
IKC Zandzoom duurder door stijging prijzen grondstoffen.
70%
535.000
3%
Tegenvallende algemene uitkering
50%
700.000
3%
Zandzoom faciliterend: gemeenteraad gaat niet akkoord met woningbouwprogramma
10%
2.500.000
2%
De top 10 van risico’s vertegenwoordigen 63% van de totale risicoimpact (kans x risicobedrag). Het risicoprofiel is duidelijk
70
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
verslechterd in vergelijking met de actualisatie bij de programmabegroting 2023. Onderstaand een korte toelichting op de belangrijkste gewijzigde risico’s:
een raadsvoorstel naar boven is bijgesteld. Verdeling per programmaonderdeel Onderstaand wordt een verdeling gegeven van alle risico’s over de programmaonderdelen:
Toename risico : De grootste toename in de risico’s doet zich voor bij het project aansluiting A9. De verdere vertraging en de opgelopen indexatiecijfers zorgen voor een substantieel hoger risico. Voor het project Zandzoom geldt ook dat op verschillende onderdelen het risico is gegroeid. Hier speelt vertraging, indexatie, het stikstofdossier en onzekerheid op de verhaalbaarheid van de gemaakte kosten een rol. Het risicobedrag op het investeringskrediet ventilatiesystemen gemeentelijke accommodaties is naar boven bijgesteld. Een nieuw risico is dat door het herroepen van de omgevingsvergunning van de 2e supermarkt ’t Loo, de gemaakte voorbereidingskosten voor de aanpassingen in de openbare ruimte niet verhaald kunnen worden. Er is een juridisch geschil met het PCC Heiloo over het toepassen van de bekostigingsbijeenkomst. Wanneer het PCC in het gelijk wordt gesteld moet de gemeente een nabetaling doen. De exploitant van de Beun heeft in 2022 niet aan zijn huurverplichtingen voldaan. Dit is in de voorziening dubieuze debiteuren verwerkt. Voor 2023 is het risico dat dit opnieuw optreedt.
-
-
Afname risico : Het project Zuiderloo is in 2022 conform planning verlopen. Het risico dat eventuele kostenstijgingen niet verhaald kunnen worden is afgenomen. Het risico op hogere indexatie bij de bouw van de 2e sporthal heeft zich voorgedaan en heeft geresulteerd dat het krediet via
Jaarstukken 2022
-
71
Het hoogste aandeel in het risicoprofiel is het programma ‘Wonen en leefomgeving’ (30%). Hierin zitten de risico’s van het grondbedrijf en de leges omgevingsvergunningen. De tweede plaats wordt ingenomen door ‘Een bereikbare gemeente’ (25%) met hierin als voornaamste risico extra lasten voor de aansluiting A9. Binnen ‘Beheer en onderhoud’ (17%) speelt met name het risico op het hoger uitvallen van diverse investeringskredieten. ‘Samenleven’ (14%). Dit bestaat met name uit het niet volledig realiseren van de beheersmaatregelen in combinatie met een
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
-
-
toename van de zorgvraag en -zwaarte bij de jeugdhulp en Wmo. Ook de nieuwe inkoop jeugd brengt voor 2023 een risico met zich mee. ‘Financieel gezond’ neemt 9% van de totale risico’s voor zijn rekening met hierin onder andere de risico’s op een lagere algemene uitkering en verleende garanties. De andere programmaonderdelen vertegenwoordigen 4% van het risicoprofiel.
De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag aan risico’s van € 44 mln ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Uit de volgende tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een afgerond bedrag van € 10.008.000 (benodigde weerstandscapaciteit). Tabel 2: Benodigde weerstandscapaciteit Zekerheidsperc. Bedrag in € 6.872.902 50% 7.182.175 55% 7.498.151 60% 7.820.610 65% 8.163.108 70% 8.527.610 75% 8.928.537 80% 9.401.850 85% 10.007.598 90% 10.864.486 95%
Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie (ook wel Monte Carlo simulatie genoemd) uitgevoerd. Onderstaande figuur toont de resultaten van de risicosimulatie. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s, de verticale as geeft weer hoe groot de kans is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen (het gaat hier om percentages). De rode lijn in de grafiek geeft de daadwerkelijke uitkomsten aan van de Monte Carlo simulatie. De blauwe lijn is de trendlijn die de extreme pieken uit de rode lijn haalt.
Daarnaast moet rekening worden gehouden met de risico’s die door de verschillende gemeenschappelijke regelingen in hun eigen P&C documenten in beeld zijn gebracht. Het gaat om de volgende GR-en en risicobedragen:
Jaarstukken 2022
72
Tabel 3: Risico's GR-en GR
Risicobedrag
Werkorganisatie de BUCH
455.000
Zaffier * Totale weerstandscapaciteit
28.000 483.000
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
* Dit is het risicobedrag dat Zaffier zelf heeft opgenomen in de begroting 2023. In aanvulling hierop is voor Zaffier nog een apart risico opgenomen voor de oprichting/transitiefase. De overige gemeenschappelijke regelingen hebben becijferd dat hun beschikbare weerstandscapaciteit hoger is dan de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit inclusief de GR-en bedraagt: € 10.491.000. 3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien
Ad. III Post onvoorzien Deze post kan via een raadsbegrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.
Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves.
Het totaal per 1 januari 2022 van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel:
Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.
Tabel 4: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Startcapaciteit in € Algemene reserve 8.549.000 Resultaat 2022 1.329.000 Reserve grote projecten 3.506.000
Bestemmingsreserves De bestemmingsreserves worden bij Heiloo niet meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit In het toezichtskader van de provincie is een nadere duiding gegeven hoe de onbenutte OZB berekend wordt. Volgens dit toezichtskader is de nog onbenutte OZB gelijk aan de
Jaarstukken 2022
belastingheffing die nog kan plaatsvinden tot het niveau dat een gemeente moet heffen om voor toelating van een zogenoemde artikel 12 aanvraag in aanmerking te kunnen komen. Voor 2022 is dit 0,1729% (bron meicirculaire 2022). Het gewogen gemiddeld OZB percentage (woningen en nietwoningen) bedraagt 0,1009% (peiljaar 2022) en dus veel lager. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Heiloo en het percentage artikel 12 is de onbenutte belastingcapaciteit. Per saldo is sprake van een onbenutte belastingcapaciteit van € 3.630.000. Voor riool en afval is een kostendekkendheid van 100% en levert geen verdere onbenutte belastingcapaciteit op.
Onbenutte belastingcapaciteit *)
3.630.000
Post onvoorzien Totale weerstandscapaciteit
10.000 17.024.000
*) In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft belastingcapaciteit niet mee te nemen. Exclusief de onbenutte 73
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
belastingcapaciteit bedraagt de beschikbare weerstandscapaciteit € 13.394.000.
weerstandsratio moet in samenhang worden beoordeeld met de kengetallen hieronder.
4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsratio.
5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.
Ratio = Beschikbare weerstandscap = Benodigde weerstandscap.
€ 13,4 mln = 1,28 € 10,5 mln
De onderstaande normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio. Tabel 5: Weerstandsnorm Waarderingscijfer Ratio A >2,0 B 1,4-2,0 C 1,0-1,4 D 0,8-1,0 E 0,6-0,8 F <0,6
Betekenis Uitstekend ruim voldoende Voldoende Matig onvoldoende ruim onvoldoende
De provincie als financieel toezichthouder heeft zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en is hiermee geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol.
Het ratio valt in klasse C. Dit duidt op een voldoende weerstandsvermogen. De ratio is gedaald ten opzichte van de laatste actualisatie bij de begroting 2023 (1,67). De reden is dat het risicoprofiel is verslechterd en hierdoor de benodigde weerstandscapaciteit is toegenomen. De kwalificatie van de
Jaarstukken 2022
74
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond: Signaleringswaarde 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte len. 2. Solvabiliteitsratio 3. Structurele exploitatier. 4. Grondexploitatie 5. Belastingcapaciteit
A < 90% < 90%
B 90 - 130% 90 - 130%
C > 130% > 130%
> 50% > 0% < 20% < 95%
20 - 50% 0% 20 - 35% 95 - 105%
< 20% < 0% > 35% > 105%
Hieronder worden de uitkomsten van de kengetallen gepresenteerd: Kengetallen 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte len. 2. Solvabiliteitsratio 3. Structurele exploitatier. 4. Grondexploitatie 5. Belastingcapaciteit
Jrk. 2021 59% A 58% A
Begr. 2022 70% A 69% A
Jrk. 2022 37% A 36% A
27% 1% 16% 107%
28% 1% 1% 110%
28% 3% 5% 108%
B A A C
B A A C
B A A C
De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld te delen door de totale baten (exclusief mutaties reserves). De netto schuldquote is 22 procentpunten lager dan de
Jaarstukken 2022
75
jaarrekening 2021. De netto schuld is ten opzichte van 2021 gedaald van € 32,2 mln naar € 23,4 mln. De belangrijkste reden voor deze daling is de positieve cashflow vanuit de grondexploitaties Zuiderloo en Boekelermeer. Gezien de grote investeringsportefeuille is de verwachting dat dit kengetal de komende jaren gaat stijgen. De solvabiliteitsratio bedraagt 28% en is daarmee 1 procentpunt hoger dan vorige jaar. De totale reservepositie stijgt met € 2,8 mln naar € 27,1 mln. Deze verbetering wordt veroorzaakt door de winstnemingen voor de grondexploitaties en het positieve jaarrekeningresultaat. De structurele exploitatieruimte over 2022 komt uit op 3%. De totale baten bedragen € 64,3 mln en zijn daarmee € 1,3 mln hoger dan de lasten. Daarnaast zijn de incidentele lasten € 0,7 mln hoger dan de incidentele baten, waardoor dit kengetal positief uitkomt. De boekwaarde van de grondexploitaties (Zuiderloo en Boekelermeer) is ten opzichte van 2021 met € 5,9 mln afgenomen door de hoge gerealiseerde verkoopopbrengsten. Voor de berekening van de belastingcapaciteit wordt vanaf 2022 uitgegaan van een meerpersoonshuishouden met eigen woning Zoals bij de begroting 2022 was verwacht, is de belastingcapaciteit boven het landelijk gemiddelde uitgekomen (108%). De gemiddelde woonlasten van een meerpersoonshuishouden bedragen in Heiloo € 945 ten opzichte van € 877 als landelijk gemiddelde.
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk onderdeel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente.
grootschalige investeringen (Kerkelaan-Belieslaan, Vennewatersweg, Het Zevenhuizen/Westerweg, Zevenhuizerlaan en de omvorming van asfaltfietspaden naar beton) is de verwachting dat deze bandbreedte snel wordt bereikt. Het wegenbeleidsplan in Heiloo is er daarnaast op gericht om achterstallig onderhoud dat leidt tot kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties direct op te pakken dan wel niet te laten optreden door hier tijdig op te acteren. Om deze reden wordt er geen voorziening gevormd op basis van art 44 lid1a BBV.
a. Wegen Aan het wegbeheer wordt inhoud gegeven door regulier onderhoud en de reconstructies vanuit het vastgestelde Beleidsplan wegbeheer. Reconstructies van wegen vinden, voor zover mogelijk, zoveel mogelijk plaats gelijktijdig met rioolvervanging en verkeersreconstructies. Daarnaast wordt bij de programmering rekening gehouden met grote infrastructurele projecten binnen de gemeente Heiloo. Voor de periode 2018-2022 is het Wegenbeleidsplan opgesteld. Binnen dit beleidsplan heeft een evaluatie plaatsgevonden van de afgelopen planperiode. Daarnaast is aan de hand van de meest recente kwaliteitsopname van ons areaal wegen een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte in de toekomst. In 2023 wordt aan de hand van een nieuwe kwaliteitsopname het beleidsplan wegbeheer geactualiseerd voor de planperiode 2023-2027.
b. Kunstwerken Onderhoud aan civieltechnische kunstwerken wordt niet tot wegonderhoud gerekend. Voor dit onderdeel is een apart jaarlijks investeringsbudget beschikbaar en dit wordt ingezet naar aanleiding van behoefte die blijkt uit meldingen en inspecties. In 2019 heeft een inspectie van de kunstwerken plaats gevonden. Op basis van deze inspectie is een meerjarenonderhoudsplan opgesteld voor de planperiode 2020-2024. In dit meerjarenonderhoudsplan is een geactualiseerde beheerplanning vastgesteld waarin voor een aantal kunstwerken ook investeringen voor vervanging zijn opgenomen. c. Riolering In 2019 is het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) geactualiseerd. Dit heeft een looptijd van 2019 tot en met 2023 binnen de kaders van de Leidraad Riolering (Stichting Rioned), wetgeving op het gebied van de Wet milieubeheer en aan de hand van uitgevoerde inspecties. Het GRP omvat onder meer het overzicht van onderhoudswerkzaamheden, onderzoeken en aanleg van nieuwe
Binnen wegbeheer is er altijd sprake van een bepaalde mate van areaal dat de classificatie ‘onvoldoende’ krijgt. Het CROW adviseert een bandbreedte van 4 tot 9% onvoldoende. Heiloo zat op het moment van opstellen van het wegenbeleidsplan met 11% iets buiten deze bandbreedte en heeft dan ook de doelstelling om binnen de planperiode 2018-2022 het percentage onvoldoende te laten dalen. Met het geprogrammeerde onderhoud en de
Jaarstukken 2022
76
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
riolering voor de looptijd van het plan. Een onderdeel van het plan is toetsing op kostendekkendheid over een periode van 60 jaar. Binnen dit GRP is nadrukkelijk aandacht besteed aan belangrijke nieuwe beleidsontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, de invoering van de omgevingswet en de overstap naar risico gestuurd beheer.
belevingswaarde van water. De relatie tussen water en ruimtelijke ordening zal bij deze thema’s aan de orde komen. Het Waterplan vormt een beleidsmatig kader voor diverse onderliggende plannen zoals het Baggerplan en het Gemeentelijk Rioleringsplan en bevat een pakket aan maatregelen.
Het vigerende beleidsplan water en riolering, genaamd gemeentelijke rioleringsplan (GRP) is voor de gemeente Heiloo aan herziening toe. De termijn loopt af in 2023 en ook het beleid moet herzien worden vanwege nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen, met name rond klimaatverandering, klimaatadaptatie en de omgevingswet. In 2023 wordt een geactualiseerd Programma Water en Riolering (PWR) opgesteld voor de gemeente Heiloo. Met het opstellen van een PWR wordt ook de relatie gelegd met de omgevingswet. De beschrijving wordt hierbij meer afgestemd op het proces van omgevingsvisie, omgevingsprogramma, omgevingsplannen.
De afgelopen jaren is circa 4 km natuurvriendelijke oevers aangelegd. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de aanleg van natuurvriendelijke oevers bijdraagt aan de visstand en de biodiversiteit van het stedelijk water. e. Groen en spelen Net als bij de onderdelen wegen en riolering, wordt ook aan het groenbeheer door middel van een beheerprogramma inhoud gegeven. Dit groenbeheerprogramma wordt gevoed met de uitgangspunten uit het Groenbeleidsplan Heiloo. Hierin zijn opgenomen de met de raad gemaakte afspraken over (ecologisch) beheer en de nota Bomenbeleid. Recent is een nieuw groenbeheerplan vastgesteld. In navolging van het nieuwe groenbeheerplan wordt in 2023 ook het groen- en bomenbeleid voor de gemeente Heiloo geactualiseerd.
Naast het reguliere rioolbeheer zijn we met de andere waterkwaliteit- en kwantiteitbeheerders (regiogemeenten en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) op zoek naar financiële en technische optimalisatie van het rioolbeheer en daaraan rakende beleidsvelden zoals water. Dit doen we door gemeenschappelijke studies binnen het samenwerkingsverband.
Naar aanleiding van het bomenbeleid werken we jaarlijks de lijst met te beschermen monumentale en beeldbepalende bomen op openbaar en particulier terrein bij. Risico- en attentiebomen worden 1 keer per jaar gecontroleerd. Met het vaststellen van het nieuwe groenbeheerplan wordt conform het Handboek bomen voor laan- en straatbomen 1 keer per 3 jaar BVC uitgevoerd.
d. Water Met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in het kader van het Regionaal Waterplan. De hoofdthema’s waar het waterplan zich op richt zijn: veiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; en duurzaamheid en verbetering van de
Jaarstukken 2022
Voor de speelruimtes in Heiloo is in juni 2020 het uitvoeringsplan speelruimtes 2020-2024 door het college vastgesteld. Hierin is gekozen voor instandhouding van de huidige speelplekken.
77
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
f. Accommodaties In 2019 is een actualisatie uitgevoerd. De geactualiseerde MJOP’s (meerjarenonderhoudsplannen) zijn geïmplementeerd in één uniform beheersysteem, te weten O-Prognose. Met dit beheersysteem kunnen we de jaarlijks benodigde middelen voor het beheer en onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen berekenen. Aan de hand van de opgestelde meerjarenonderhoudsplannen voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen zijn rapporten uitgedraaid met de totalen per jaar per gebouw voor de komende 10 jaren.
lichtmasten worden LED-armaturen en dimmers aangebracht. Hierdoor besparen we op de energiekosten. Op deze manier dragen wij bij aan de doelstelling uit het Energieakkoord.
g. Openbare verlichting In 2015 is een nieuw meerjarenvervangingsplan voor de openbare verlichting gemaakt. Bij alle grootschalige vervangingen van
In de tabel op de volgende pagina staat een overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtpunten.
Jaarstukken 2022
Samen met een nog op te stellen beleidsplan openbare verlichting in 2023 wordt ook een nieuw beheerplan voor de komende planperiode opgesteld. Binnen dit beheerplan wordt aan de hand van de areaalgegevens (kwantiteit en kwaliteit) een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte voor de komende planperiode.
78
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
BIJLAGE 1: Tabel onderhoud kapitaalgoederen Heiloo Beheers- en onderhoudsplannen / Looptijd plannen
Financiële consequenties conform plannen
Ramingen t.l.v. Ramingen volledig exploitatie / en reëel in voorzieningen** begroting?**
Is sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?***
Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH?***
Categorie*
Beleidskaders
Gewenst kwaliteitsniveau
Wegen (incl. kunstwerken en verlichting)
Beleidsplan wegbeheer 20182022
basis
2018-2022
ja
exploitatie
ja
ja, maar wordt ingelopen
ja
basis
2020-2024
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Meerjarenprogramma kunstwerken 2020 2024 Meerjarenvervangings plan OV 2015 e.v. GRP 2019-2023
Riolering
n.t.b.
2015-e.v.
n.t.b.
exploitatie
n.t.b.
n.t.b.
n.t.b.
'Streefbeelden kwaliteit vrijvervalriolen'
2019-2023
ja
exploitatie en voorziening
ja
nee
n.v.t.
Water
Regionaal Waterplan Bergen, Castricum en Heiloo
basis
2012-2017
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Groen (incl. sportfaciliteiten)
Groenbeleidsplan Heiloo 2012 - 2022 en Nota bomenbeleid 2008. Groenbeheerplan 2021-2023.
basis
2021-2023
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Spelen
Uitvoeringsplan speelruimte 20202024
basis
2020-2024
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Gebouwen (incl. onderwijs)
MJOP 2020-2030
basis
2020-2030
ja
exploitatie en voorziening
ja
nee
n.v.t.
* De genoemde categorieën zijn de kapitaalgoederen welke conform artikel 12 lid 1 van de Besluit begroting en verantwoording (BBV) minimaal dienen te worden opgenomen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De gemeente kan naar haar eigen inzicht / wens een verdere onderverdeling maken naar meerdere categorieën. ** Indien de ramingen in de exploitatie conform plannen zijn en volledig en reëel zijn opgenomen in de begroting, is het voldoende om onder het algemene deel van de paragraaf dit in één zin te vermelden. Deze twee kolommen kunnen dan achterwege blijven.
Jaarstukken 2022
79
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
PARAGRAAF D: FINANCIERING 1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de financieringsbehoefte. Daarna worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld. 2.
3.
Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Teneinde een grens te stellen aan de korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. In de onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de kasgeldlimiet per kwartaal weergegeven.
Financieringspositie
Omvang leningenportefeuille
Kasgeldlimiet
Gem. netto saldo
Vrije ruimte *)
1
4.858
16.935
21.793
2
4.858
23.526
28.384
3
4.858
29.190
34.048
4
4.858
26.695
31.553
Kwartaal
Bedragen x € 1.000
Rek 20
Rek 21
Rek 22
Stand per 01-01
52.200
51.700
51.200
Nieuwe leningen
0
0
0
Reguliere aflossingen
500
500
500
Vervroegde aflossingen
0
0
0
Stand per 31-12
51.700
51.200
50.700
Rentekosten
1.533
1.526
1.510
*) Uit de bovenstaande tabel blijkt dat we alle kwartalen ruim binnen de norm zijn gebleven.
In 2022 zijn geen nieuwe leningen aangetrokken en de schuldpositie is met € 0,5 mln afgenomen.
Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is ingesteld om de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een rentetypische looptijd van langer dan een jaar te beperken. De renterisiconorm wordt berekend als een vastgesteld percentage (20%) van het begrotingstotaal. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn
Liquiditeitsontwikkeling Het saldo op de rekening courant is met € 7.7 mln toegenomen tot € 28,1 mln. De belangrijkste verklaring hiervoor is de positieve kasstromen, die de grondexploitaties Zuiderloo (€ 6,9 mln) en Boekelermeer (€ 0,9 mln) hebben opgeleverd in 2022.
Jaarstukken 2022
Risicobeheer
80
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
Waarborgen en garanties WSW leningen Als het financieel niet goed gaat met een woningcorporatie (bijvoorbeeld rente en aflossing worden niet meer betaald en de borg dreigt te worden aangesproken), zijn er verschillende vangnetten en buffers in het garantiestelsel:
hiervoor ook de herfinancieringen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. In onderstaande tabel wordt de renterisiconorm vergeleken met het renterisico: Bepaling rente risiconorm Rente risiconorm Afgeloste leningen Renteherziening Ruimte onder rente risiconorm
2022 11.430 500 0 10.930
-
De gemeente Heiloo blijft ruim binnen de gestelde renterisiconorm. Kredietrisico Het kredietrisico is het risico dat de tegenpartij niet aan haar contractuele verplichtingen kan voldoen en dus aan de gemeente zijn verstrekte lening niet terugbetaalt. In de volgende tabel worden de bedragen van de verstrekte leningen weergegeven: Verstrekte geldleningen Bedragen x € 1.000 Stand per 01-01 Investeringen Desinvesteringen Aflossingen/ afschrijvingen Stand per 31-12 Rentebaten
Primaire zekerheid: De financiële middelen van de corporatie Secundaire zekerheid: de borgstellingsreserve van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) Tertiaire zekerheid: de achtervangpositie van Rijk en gemeenten. Alleen indien voorgaande zekerheden ontoereikend zijn, moeten Rijk en gemeenten op verzoek van het WSW renteloze leningen aan het WSW verstrekken. De kans dat onze gemeente als achtervang wordt aangesproken is bijzonder klein.
Omschrijving Bedragen x € 1.000
Rek 20 116 0 0 20 96 1
Rek 21 96 675 0 19 752 1
Rek 22 752 0 0 19 733 14
Oorspron-
%
Boek-
Boek- Garantie-
kelijk
borg-
waarde
waarde
bedrag
bedrag stelling 31-12-21 31-12-22
31-12-22
Diverse instellingen en verenigingen
1.361 100%
WSW leningen
9.000
50%
238
204
204
9.000
9.000
4.500
WSW leningen nieuwe verdeling
7.584
HVC
div.
0
7.584
7.584
9.767 100%
6.499
6.168
Hypotheken particulieren
6.168
6.527 100%
1.848
1.578
Totaal
1.578
34.239
17.585
24.534
20.034
Onder de langlopende leningen is opgenomen de verstrekte leningen aan de bibliotheek en Alliander N.V. De lening aan Alliander van € 675.000 betreft een zogenaamde ‘reverse converteerbare hybride obligatielening’.
Jaarstukken 2022
81
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
Rentetoerekening Heiloo hanteert het systeem van integrale financiering. Dat wil zeggen dat er niet noodzakelijk een direct verband bestaat tussen individuele investeringen en de financiering hiervan. De berekening van het renteresultaat is verplicht voorgeschreven. Hierin wordt een vergelijking gemaakt tussen de werkelijk betaalde rente aan de bank inclusief correcties en de gehanteerde omslagrente:
a b
Renteschema conform Notitie Rente (bedragen x € 1.000) De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten
c1 De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/c2 De rente van project-financiering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/c3 De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering) +
-/-
1.518 104 1.414
0 0 -/-
185 1.229
d1 Rente over eigen vermogen d2 Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
0 0 1.229
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
f
Renteresultaat op het taakveld Treasury
Jaarstukken 2022
Volgens de notitie rente van de BBV mag het verschil tussen de renteomslag en werkelijke rente niet groter zijn dan 25%. Voor 2022 is dit verschil 1% en valt binnen deze marge.
185
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
e
Voor de gemeente Heiloo wordt een omslagrentepercentage (rekenrente) van 2,5% gehanteerd op de investeringen die integraal zijn gefinancierd. Om te komen tot het omslagrentebedrag wordt de boekwaarde van deze investeringen per 1 januari 2022 vermenigvuldigd met het percentage van 2,5%. Dit resulteert in een renteomslag van € 1.215.000. Deze is € 14.000 lager dan de werkelijk betaalde rente aan de BNG rekening houdend met de belaste rente aan de grondexploitaties. Dit verschil is het (fictieve) renteresultaat op het taakveld treasury en heeft geen gevolgen voor het rekeningresultaat.
-/-
1.215 14
82
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
PARAGRAAF E: BEDRIJFSVOERING Stand van zaken Zaffier Op 1 januari 2022 is WNK statutair omgevormd in de Gemeenschappelijke regeling SORA. Hoewel Zaffier pas op 1 januari 2023 als organisatie operationeel van start is gegaan, heeft de nieuwe organisatie op 1 april 2022 formeel de bestuurlijke bevoegdheid gekregen om de Participatiewet, Wet Inburgering, Wet Schuldhulpverlening en het gemeentelijke minimabeleid uit te voeren en is tevens de organisatienaam gewijzigd in Zaffier. Vanaf dit moment is het Algemeen Bestuur (AB) (en niet langer de colleges) bevoegd om besluiten te nemen over het beleid en uitvoering van de taken van Zaffier. Als gevolg hiervan is op beleidsniveau al intensief samengewerkt. De dienstverlening is tot 1 januari 2023 vanuit de bestaande organisaties gehandhaafd, zij hebben dit uitgevoerd in mandaat namens Zaffier. Er zijn per 1 januari 2023 circa 40 medewerkers vanuit de BUCH overgegaan naar Zaffier.
Werkorganisatie BUCH De BUCH is, sinds 1 januari 2017, de bedrijfsvoeringsorganisatie van de gemeenten Bergen NH, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Aangezien bedrijfsvoering de enige taak is waarvoor de gemeenschappelijke regeling is opgericht kent deze ook maar één programma, namelijk het programma bedrijfsvoering. Voor de verantwoording over het programma bedrijfsvoering in 2022 verwijzen wij u naar de jaarrekening 2022 van de werkorganisatie. Een korte samenvatting hiervan is in deze paragraaf opgenomen. In de paragraaf verbonden partijen wordt ingegaan op het vermogen, resultaat en risico’s van de werkorganisatie. De (reguliere) bijdrage aan de BUCH is gebaseerd op de verdeelsleutel van 21,55% in 2022. Daarnaast worden de zogenaamde plustaken per gemeente apart in rekening gebracht. In de onderstaande tabel is dat inzichtelijk gemaakt: PO Onderdeel
Begr na wijz
Realisatie
Alle Bijdrage BUCH o.b.v. verdeelsleutel
17.237.000
17.842.000
Plustaken: Beheersmaatregelen sociaal domein
164.000
128.000
64.000 19.000 20.000 203.000
33.000 19.000 10.000 190.000
17.000 80.000 567.000
4.000 78.000 462.000
17.804.000
18.304.000
1B 1B 1B 1B 3A 3B 4
Uitvoering Wet inburgering Adviseur wonen en zorg Vroegsignalering schulden Versnellen woningbouw / capaciteit team vergunningen Energiearmoede Nieuw tij Totaal plustaken Totale bijdrage BUCH
Jaarstukken 2022
Inkoop De werkorganisatie wordt voor inkoop en aanbesteding ondersteund en geadviseerd door een eigen team van inkopers binnen de werkorganisatie en door Stichting Rijk voor Uitgeest. Per 31 december 2022 is Uitgeest uit stichting RIJK getreden. In 2022 heeft de BUCH een nieuwe Inkoopadviseur geworven, waarmee vanaf 2023 de volledige inkoopfunctie ondergebracht is binnen de BUCH. ICT In 2022 zijn in het kader van doorontwikkeling Informatie en Automatisering onder meer de volgende resultaten behaald: - Een I-visie 2022-2025 is vastgesteld; - De uitgangspunten voor een sourcing-strategie zijn vastgesteld; 83
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
- Start van een interne denktank ‘op weg met Sourcing’ (strategie) waarmee wij onder meer inzetten op het slim vervangen van een substantieel deel van onze huidige ICT-omgeving die aan vervanging toe is; - Een keuze is gemaakt voor een toekomstbestendige tool om datagedreven werken te faciliteren; - ICT technische verbeteringen zijn doorgevoerd en het applicatielandschap is gerationaliseerd. Om de verdere doorontwikkeling vorm te geven is een chief information officer (CIO) aangesteld die het management op strategisch niveau adviezen geeft en de koers bewaakt.
onderdeel van zijn oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening waarvan de rechtmatigheidsverantwoording een onderdeel is. Invoering Omgevingswet In de Omgevingswet is alle bestaande wetgeving over de fysieke leefomgeving gebundeld, vereenvoudigd en geïntegreerd in één wet met één samenhangend stelsel. Met het programma Omgevingswet worden de gemeenten en de werkorganisatie BUCH gezamenlijk voorbereid op de invoering van deze wet. De vier gemeenteraden hebben het Ambitiedocument Omgevingswet vastgesteld, waarmee de richting is bepaald waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt. De visie op de Omgevingswet bestaat uit vier uitgangspunten. Deze uitgangspunten vormen de basis voor al ons handelen en al het beleid dat wij de komende jaren ontwikkelen vanuit de Omgevingswet: 1. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke opgaven staan centraal 2. Ruimte aan initiatieven 3. Vroegtijdige samenwerking 4. Integraal werken en maatwerk
Informatiebeveiliging en privacy In 2022 is op het gebied informatiebeveiliging en privacy gewerkt aan het verhogen van het volwassenheidsniveau. Hierbij hebben wij ook gekeken naar de landelijke trend op deze vakgebieden en het gepubliceerde dreigingsbeeld 2021 door de Informatiebeveiligingsdienst (IBD). Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het verslagjaar 2023 de rechtmatigheidsverantwoording door het college een feit. Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college en de directie verantwoording af over de naleving van de regels, die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente. Over de naleving van de voorwaarden voor subsidies en Europese aanbestedingen bijvoorbeeld, maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik en lasten, waarvoor geen voorafgaande dekking opgenomen was in de begroting.
De Omgevingswet zou op 1 juli 2022 in werking treden. In 2022 is bekend gemaakt dat de invoering is uitgesteld naar 1 januari 2024. Nog steeds worden de voorbereidingen onverminderd voortgezet Dit binnen de kaders zoals die zijn vastgesteld. Een groot deel van de voorbereiding staat namelijk los van de datum van inwerkingtreding. De extra tijd wordt gebruikt om beter vertrouwd te raken met de nieuwe manier van werken en de dienstverlening te verbeteren voordat de Omgevingswet in werking treedt.
Nu toetst de accountant de rechtmatigheid en geeft een oordeel hierover af in de controleverklaring. Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording geeft de accountant geen afzonderlijk oordeel meer over de rechtmatigheid maar is dit
Jaarstukken 2022
84
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
PARAGRAAF F: VERBONDEN PARTIJEN Inleiding Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Wanneer een verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, is er sprake van een gemeenschappelijke regeling. Privaatrechtelijke organisaties kunnen stichtingen, verenigingen en vennootschappen zijn. De gemeente heeft een bestuurlijk belang wanneer zij zeggenschap heeft, door vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Zij heeft een financieel belang wanneer zij een bedrag ter beschikking heeft gesteld, dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij failliet gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Organisaties waarmee een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij.
•
•
• •
Visie en kaders Op 3 maart 2014 is de nota Verbonden Partijen door uw raad vastgesteld. In deze nota zijn de uitgangspunten opgenomen voor sturing, beheersing en evaluatie van de samenwerkingsverbanden. Ook zijn de rollen van en verantwoordelijkheden van de raad en het college benoemd.
De uitwerking van de wetswijziging wordt opgepakt in Noord Holland Noord verband. De regietafel, die in 2018 is opgericht met het doel de samenwerking tussen alle betrokkenen bij de gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord beter te laten functioneren, neemt hierin het voortouw.
Begin 2018 hebben de vier gemeenteraden ingestemd met de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen (FUGR) en de notitie Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen.
Uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze wetswijziging moeten alle gemeenschappelijke regelingen zijn aangepast. De regietafel heeft een plan aanpak opgesteld waarin wordt uitgegaan van vijf fasen: Fase 1: informatievoorziening (april-juli 2022) Fase 2: Plan van aanpak/opdracht (juli 2022- januari 2023) Fase 3: Kaderstelling (september 2022 – september 2023) Fase 4: Besluitvorming (oktober 2023 – maart 2024) Fase 5: Implementatie (maart – juli 2024)
Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Op 1 juli 2022 is de wet gemeenschappelijke regelingen gewijzigd. De belangrijkste wijzigingen: • Formaliseren van de actieve informatieplicht van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling, vergelijkbaar met de Jaarstukken 2022
informatieplicht van het college aan de gemeenteraad, zoals vastgelegd in artikel 169 van de Gemeentewet; Een gemeenschappelijke adviescommissie: een commissie bestaande uit raadsleden die het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de gemeenschappelijke regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien; Verruiming van de zienswijzeprocedure. Zienswijzen kunnen behalve in de begrotingscyclus, ook worden ingediend bij het treffen van de regeling en bij voorgenomen besluiten voordat die besluiten zijn genomen; Gemeenschappelijke regelingen moeten hun ontwerpbegroting 4 weken eerder gereed hebben; Meer mogelijkheden voor de deelnemende gemeenten om per regeling keuzes te maken over de governance en legitimatie.
85
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
Op 23 januari 2023 heeft de raad ingestemd met het plan van aanpak van de regietafel.
Verbonden partij Bedrag x € 1.000
Verbonden partijen gemeente Heiloo In 2022 nam Heiloo deel in 13 verbonden partijen. In de volgende twee tabellen een overzicht van het financieel en bestuurlijk belang in de verbonden partijen in 2022. Niet alle verbonden partijen hebben al een jaarrekening opgemaakt (in tabel staat dan n.t.b.)
BUCH
2
Eigen Vermogen
Vreemd vermogen
Bedrag x € 1.000 BUCH
1-1-2022
31-12-2022
1-1-2022
31-12-2022
2021
2022
0
0
16.722
18.467
0
0
GGD NHN
1.659
-1.954
26.601
25.057
90
-3.691
VRNHN
7.988
6.756
38.246
41.948
3.145
798
ODNHN
5.978
4.841
5.326
5.495
2.112
1.488
RHCA
389
391
1.000
941
102
117
0
61
5.700
8.431
0
61
765
522
€622
768
364
-243
WNK/Zaffier Raum1
Exploitatieresultaat
VVI
24
24
918
924
0
0
Cocensus
804
740
15.895
16.228
554
490
DECRA
407
n.t.b.
5
n.t.b.
-14
n.t.b.
ONHN
1.239
n.t.b.
2.748
n.t.b.
70
n.t.b.
BNG
5.062.000
4.615.000
143.995.000
107.459.000
236.000
300.000
Alliander
4.470.000
4.570.000
5.730.000
6.106.000
242.000
198.000
Exploitatiebijdrage 2021
2022
Bestuursleden
2022
16.563
M. ten Bruggencate R. Vennik 18.304 M.R. Opdam (pv) A.A. Tromp (pv) A.A. Tromp 902 M. ten Bruggencate (pv)
0
0
GGD NHN 3
0
0
VRNHN
0
0
1.346
0
0
350
RHCA
0
0
110
WNK/Zaffier4
0
0
6
Raum
408
408
29
VVI
0
0
0
Cocensus
0
0
345
DECRA
509
509
0
ONHN
1
1
61
BNG
90
90
0
0
Alliander
82
82
0
0
ODNHN Verbonden partij
Aandelenkapitaal 2021
930
M. ten Bruggencate R. Vennik (pv) R. Vennik 345 M.R. Opdam (pv) M. ten Bruggencate 112 M.R. Opdam (pv) A.A. Tromp M. ten Bruggencate 0 M.R. Opdam (pv) R. Vennik (pv) M. ten Bruggencate 30 A.A. Tromp (pv)
1.345
0 M.R. Opdam R. Vennik (pv) M.R. Opdam 366 M. ten Bruggencate (pv) R. Vennik 0 M.R. Opdam (pv) M.R. Opdam 61 R. Vennik (pv) M.R. Opdam M. ten Bruggencate (pv) R. Vennik M.R. Obdam (pv)
1 Betreft alleen het onderdeel van het RAUM waarin Heiloo deelneemt.
4 Zaffier is formeel gestart op 1 april 2022 maar pas sinds 1 januari 2023 volledig
2 Bijdrage BUCH is inclusief plustaken.
operationeel. Cijfers daarvoor betreffen WNK.
3 Bijdrage GGD 2022 is exclusief nadeel digitaal dossier
Jaarstukken 2022
86
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
Publiekrechtelijke verbonden partijen: de gemeenschappelijke regelingen
het opnemen van een verplichting, op basis van juridische uitspraken voor ontslag- en transitievergoedingen. De aard van de gemeenschappelijke regeling en de koepelvrijstelling maken dat het voor de Werkorganisatie BUCH niet mogelijk is om zelf weerstandsvermogen op te bouwen. De enige mogelijkheid die De BUCH heeft is het in rekening brengen van de kosten bij de deelnemende gemeenten, op het moment dat bepaalde risico’s zich voordoen. Bij de vaststelling van het weerstandsvermogen moeten de gemeenten rekening houden met de risico’s zoals die in de jaarrekening van de Werkorganisatie zijn opgenomen.
1. Werkorganisatie BUCH (BUCH) De vestigingsplaats is Uitgeest. Het bestuur van de werkorganisatie BUCH bestaat uit acht leden. De deelnemende colleges wijzen elk uit hun midden twee leden van het bestuur aan. Het ene lid is de burgemeester van de gemeente en het andere lid een wethouder. Bij de stemming van het bestuur heeft de vertegenwoordiging van een college één stem. De regeling wordt getroffen ten behoeve van het bewerkstelligen van een krachtige en professionele uitvoering door de werkorganisatie van de door de gemeenten opgedragen taken. Daarmee biedt de werkorganisatie een kwalitatief hoogwaardige, efficiënte en innovatieve dienstverlening aan de ‘klanten’ van de gemeenten: inwoners, bedrijven en instellingen.
2. Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) De GGD voert de taken uit de Wet Publieke Gezondheid uit. Het jaar 2022 heeft voor de organisatie grotendeels in het teken gestaan van de bestrijding van Covid-19, Monkeypoxvirus en de komst van Oekrainse vluchtelingen. Dit heeft impact gehad op de GGD HN-organisatie, zowel organisatorisch als financieel. Daarnaast is besloten om te stoppen met het verder ontwikkelen van het digitaal dossier voor de Jeugdgezondheiszorg (GGiD). Dit besluit resulteert in een negatief resultaat dat ten laste wordt gebracht van de algemene reserves. Het weerstandsvermogen komt daarmee negatief uit en voldoet niet aan de minimum streefwaarde van 1,0. Het provinciaal toezicht geeft aan dat de negatieve algemene reserve binnen een periode van vier jaar moet worden aangezuiverd. GGD HN heeft hier eind 2022 een financieel herstelplan GGiD voor opgesteld waarmee het algemeen bestuur mee heeft ingestemd.
Naast de reguliere taken heeft de werkorganisatie zich in 2022 gericht op de opgave om Oekraïners op te vangen en de gevolgen van de energiecrisis. Daarnaast zijn stappen gezet naar verdere professionalisering van de samenwerking met de colleges en van de organisatie. Het bestuur heeft de opdracht gekregen een voorstel voor de aansturing en topstructuur van de werkorganisatie te maken. Het voorstel wordt in het voorjaar van 2023 verwacht. De besluitvorming in het voorjaar 2023 over deze bestuursopdracht, vormt het kader voor verdere noodzakelijke doorontwikkeling van de werkorganisatie. De Werkorganisatie is binnen de begroting gebleven met een overschot van € 1 miljoen. Als gevolg van twee externe ontwikkelingen is er een extra bijdrage benodigd van de gemeenten van € 2,4 mln. Het gaat over het wettelijke verplicht treffen van een voorziening voor bovenwettelijke verlofuren en
Jaarstukken 2022
87
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
3. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) De veiligheidsregio behartigt gezamenlijk belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de veiligheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied.
Bijdragen aan het bereiken en in stand houden van een veilige en duurzame fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit binnen het werkgebied. Uitvoeren van taken vergunningsverlening, toezicht en handhaving op het terrein van milieu, bouw- en woningtoezicht.
De VRNHN voert taken uit de Wet Veiligheidsregio's uit door het organiseren van de brandweer- en ambulancezorg, de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio), de rampenbestrijding, de meldkamer en het veiligheidshuis.
De ODNHN zet zich in om de kennis t.a.v. energie en warmtetransitie binnen de regio te bundelen. De dossiers Stikstof en Circulaire Economie hebben de volle aandacht. De ODNHN heeft zich verder voorbereid op de invoering van de Omgevingswet.
De belangrijkste risico’s die in de programmabegroting 2022 werden voorzien hebben betrekking op: Brandweervrijwilligers die van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst; BTW plicht over de activiteiten van de meldkamer NoordHolland aan VRNHN; Langdurige uitval; Materiële- en personele schade bij omvangrijke incidenten; Tekort aan ambulanceverpleegkundigen; IT-dreigingen (bijv. virus, cyberaanval enz.). Terugkijkend naar 2022 kan worden geconcludeerd dat bovengenoemde risico’s geen consequenties hebben gehad in het verantwoordingsjaar. Wel blijven dit belangrijke risico’s, welke ook in de programmabegroting 2023 van de VRNHN zijn opgenomen.
De jaarrekening 2022 sluit af met een positief resultaat van € 1.488.000. Voor het opvangen van risico’s beschikt de ODNHN over een weerstandsvermogen dat als ‘onvoldoende’ wordt gezien. Het weerstandsvermogen kan niet worden verhoogt omdat dit nu 2,5% van de lasten bedraagt zoals gesteld door de afspraken in de FUGR. Met betrekking tot de invoering van de Omgevingswet bestaan nog veel onzekerheden omtrent de gevolgen hiervan. Een ander risico is het vergrijzende personeelsbestand van de ODNHN waardoor de bestaande kennis en ervaring op termijn kan verdwijnen. De ODNHN heeft een op verjonging gericht personeelsbeleid waarin o.a. wordt gewerkt met trainees. 5. Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar is gevestigd in Alkmaar en heeft een Algemeen Bestuur (AB) bestaande uit leden van de aangesloten gemeenten. Elk lid heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. Hierbij geldt de volgende sleutel: één stem voor gemeenten tot 10.000, twee stemmen voor gemeenten tot 20.000, drie stemmen voor gemeenten tot 30.000 inwoners enzovoort.
4. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN) De vestigingsplaats is Hoorn. Elk lid van het algemeen bestuur heeft een vastgesteld aantal stemmen, waarbij de stemverdeling voor de gemeenten is gebaseerd op inwoneraantal en ingebracht budget en het aantal stemmen voor de Provincie is gebaseerd op het in te brengen budget. Heiloo heeft 4 stemmen in het totaal van 100. Jaarstukken 2022
88
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
Het is een regionaal kennis- en informatiecentrum met een zo breed mogelijke collectie die actief aan een breed publiek beschikbaar wordt gesteld. Het RHCA beheert ook de oudere archieven van de aangesloten gemeenten en houdt toezicht op en adviseert de gemeente voor de uitvoering van taken in het kader van de Archiefwet- en regelgeving.
aangezien de organisatie per 1 januari 2023 volledig operationeel is. De bekostiging van Zaffier is gevonden in de reeds bestaande uitvoeringsmiddelen van WNK en Haltewerk. 7. Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI) De VVI verwerkt de door de deelnemende gemeenten aangeleverde afvalstoffen. Hiermee wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke taken genoemd in de Wet milieubeheer. De VVI heeft als speerpunten onder meer bronscheiding met een verlaging van de hoeveelheid restafval en de optimalisatie van de benutting van energie die vrijkomt bij het verbranden van restafval. Zij besteedt ook aandacht aan de productie van duurzame energie en de afzet van secundaire grondstoffen (circulaire economie)
In 2022 heeft het RHCA verder geïnvesteerd in kennis, expertise en de digitalisering van de collectie en beheer van digitale archieven. Zo is het E-loket Bouwdossiers uitgebreid, een web-portaal waarmee de bouwvergunningen (o.a. tekeningen en berekeningen) eenvoudig digitaal kunnen worden aangevraagd en online worden ingezien door zowel de ambtenaar als de inwoner. De belangrijkste tactische doelstelling is dat de integriteit, authenticiteit, bruikbaarheid en representativiteit van de collectie tot in lengte van jaren gegarandeerd moeten zijn.
8. Recreatieschap Alkmaarder en Uitgeestermeer (RAUM) Het hoofdkantoor van het RAUM is gevestigd in Uitgeest. Het doel van het recreatieschap, als geformuleerd in de Gemeenschappelijke Regeling RAUM, is binnen een vastgesteld gebied: a. het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie en watersport b. het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu c. het tot stand brengen en onderhouden van een landschap, dat is afgestemd op het onder a en b geformuleerde.
6. Zaffier Zaffier is gevestigd in Alkmaar en voert sinds 1 januari 2023 voor de 6 gemeenten in de regio Alkmaar de Participatiewet, de Wet Inburgering en de Wet gemeentelijk Schuldhulpverlening uit. In de aankomend periode komen er mogelijk een aantal taken bij. Zaffier kent een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks Bestuur (DB). In het AB nemen portefeuillehouders van alle deelnemende gemeenten deel. In het DB hebben 3 portefeuillehouders plaats: de portefeuillehouders uit Alkmaar en Dijk en Waard en de portefeuillehouder Uitgeest namens de vier BUCH-gemeenten.
De gemeente heeft stemrecht in het Algemeen Bestuur (AB) van het RAUM. Het bestuur bestaat uit 8 zetels. De stemwaarde van alle zetels is gelijk. In 2022 is vooral ingezet op: het uitwerken van een structureel sluitende meerjarenbegroting;
Het jaar 2022 stond in het teken van de oprichting van Zaffier. In 2022 is het eindrapport “Bouwen aan SORA” vastgesteld door colleges en raden. SORA is de werknaam voor het latere Zaffier. Er zijn geen financiële resultaten van Zaffier in 2022, Jaarstukken 2022
89
Gemeente Heiloo, Raad 26 juni 2023
…
precariobelasting, grafrechten, (WABO) leges en naheffingsaanslagen parkeerbelasting (‘parkeerboetes’). Tevens handelt Cocensus bezwaar- en beroepschriften af en de kwijtscheldingsverzoeken voor riool- en afvalstoffenheffing.
de start van een aantal uitvoeringsplannen in het kader het gebied IJ-Z; het vergroten van het gebruik van het gebied; het vergroten van de duurzaamheid; Inzetten op het versterken van het omgevingsmanagement.
In het belastingjaar 2022 is aan (te realiseren) belastingopbrengsten door de deelnemende gemeenten een totaalbedrag van ruim € 454 miljoen aan Cocensus overgedragen. Vanaf 2021 tot eind 2022 heeft Cocensus met medewerkers van gemeenten overleg gehad met als resultaat dat begin 2023 alle aangesloten gemeenten de WOZ oppervlakten gaan overnemen in de BAG. Naar aanleiding van positieve ervaringen met diverse gemeenten heeft Cocensus ingestemd om voor alle deelnemende gemeenten de KCCbelastingen uit te voeren met ingang van 1 januari 2023. Over 2022 heeft Cocensus de exploitatie afgesloten met een overschot van € 489.745.
De jaarrekening van Recreatieschap AlkmaarderUitgeestermeer laat over 2022 een negatief resultaat zien van € 288.000 terwijl een negatief resultaat van € 664.000 was begroot. Voor een groot deel kan dat verklaard worden door vertraging van een aantal projecten die financieel doorgeschoven worden. Daarnaast was het maaien van de waterplanten in 2022 niet nodig. De omvang van de huidige algemene reserve (weerstandscapaciteit) is € 45.392 en ligt onder het niveau van het benodigde weerstandsvermogen van € 704.550. Het RAUM sluit aan bij het uitgangspunt van de regio Noord-Holland Noord om slechts een beperkte algemene reserve aan te houden voor de GR. Het uitgangspunt is namelijk dat de algemene reserve maximaal 2,5% van de lasten mag bedragen. Er wordt een beroep gedaan op de participanten indien de risico's die zich voordoen het bedrag van de algemene reserve overschrijden.