Jaarstukken 2021 Heiloo_inclusief controleverklaring.pdf

…

OZB tarieven 2021 in percentage van de WOZ waarde in de regio. Blauw = tarief woningen - Rood = tarief niet-woningen.

Afvalstoffenheffing variabele heffing Per lediging container 240 liter Per lediging container 140 liter Bij inwerptrommel van 60 liter Bij inwerptrommel van 30 liter

0,60000

0,50000 0,40000 0,30000

0,10000 0,00000 Alkmaar Castricum Bergen

Uitgeest Landelijk

De laagbouw heeft een PMD minicontainer aan huis. Bewoners van hoogbouw hebben geen containers maar maken gebruik van ondergrondse verzamelcontainers waarin afvalzakken worden ingeworpen. Omdat voor de bewoners van hoogbouw geen inzamelvoorziening voor PMD ter beschikking staat, wordt PMD met het restafval in de verzamelcontainer ingeworpen. Dit leidt tot een hogere aanbiedfrequentie. Hiermee is in het tarief per inworp in een ondergrondse verzamelcontainer rekening gehouden door middel van een correctie ten opzichte van het tarief per lediging van een container bij laagbouw. Het aantal aanbiedingen van restafval is aan het eind van het belastingjaar bekend. De variabele afvalstoffenheffing 2021 wordt daarom opgenomen in de ‘gecombineerde aanslag’ 2022. Ten opzichte van de primitieve begroting zijn de inkomsten uit de verschillende afvalstromen veel hoger uitgekomen dan verwacht. Dit komt door een stijging van de hoeveelheden en tarieven van grondstoffen (PMD, papier metaal en blik etc.), waar de gemeente een vergoeding voor ontvangt. De kosten en de opbrengsten uit de heffingen zijn in lijn met de begrote bedragen. Door deze onverwacht hogere inkomsten wordt een storting van € 354.000 in

Tarieven OZB Heiloo 2021 als percentage van de WOZ waarde: OZB Eigenaar woning 0,0907% (gelijk aan 2020) OZB Eigenaar niet-woning 0,1555% (gelijk aan 2020) OZB Gebruiker niet-woning 0,1350% (gelijk aan 2020) Totaal OZB tarief woning 0,0907% en niet-woning 0,2905%.

Afvalstoffenheffing Uitgangspunt voor de berekening van de tarieven is maximaal 100% dekking van de kosten voor inzameling huishoudelijk afval. Hierbij geldt dat alle kosten die toegerekend kunnen worden, ook werkelijk onderdeel van het tarief uitmaken. Vanaf 2021 is de opbrengst van de afvalstoffenheffing gebaseerd op een vaste en een variabele component. De hoogte van de vaste heffing is afhankelijk van de omvang van het huishouden, de hoogte van de variabele heffing is afhankelijk van het aantal malen dat er restafval wordt aangeboden. Afvalstoffenheffing vaste heffing Eénpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden

Jaarstukken 2021

2021 179,35 283,90

2020 n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Uitgangspunt bij de tarifering vanaf 2021 is dat gemiddeld 85% van de aanslag afvalstoffenheffing bestaat uit vaste heffing en 15% uit variabele heffing. Met een relatief hoog basistarief en een laag variabel tarief is er voldoende financiële prikkel tot afvalscheiding aanwezig en loopt de gemeente minder risico.

0,20000

Heiloo

2021 6,00 3,50 1,00 0,50

2020 190,00 312,00

67

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

de egalisatievoorziening afval gedaan. Door deze storting is voor het eerst sinds 2018 de afvalvoorziening weer gevuld voor toekomstige egalisaties. Kostendekkendheid afvalstoffenheffing Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Aandeel straatreiniging BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Kwijtschelding Totale opbrengsten Mutatie voorziening Dekking (incl. mut. voorz.)

Prim. Begroting

Werkelijk

2.382.000

2.725.000

238.000 2.144.000

581.000 2.144.000

533.000 91.000 305.000 3.073.000 3.138.000 -65.000 3.073.000

533.000 91.000 307.000 3.075.000 3.142.000 -67.000 3.075.000

1.000 100%

De baten voor riool vallen voordelig uit door hogere baten uit de rioolheffing (2%) en ook extra inkomsten voor nieuwe rioolaansluitingen. De werkelijke kosten voor riolering zijn in 2021 hoger dan bij de primitieve begroting was voorzien. Per saldo wordt € 8.000 aan de voorziening onttrokken. Bij het raadsvoorstel over het GRP 2019-2023 is voor Heiloo de zogenaamde spaarvoorziening ingevoerd. Hierbij worden de investeringsbedragen rechtstreeks uit de voorziening gedekt. In 2021 gaat dat om € 385.000 aan gerealiseerde investeringen. De totale onttrekking uit de voorziening komt hierdoor uit op € 393.000. De stand van de voorziening na deze mutatie bedraagt € 782.000. Zoals door de raad is besloten bij het GRP is de komende jaren een geleidelijke tariefstijging nodig om voldoende te sparen en zodoende de vervangingsinvesteringen te kunnen financieren. Kostendekkendheid rioolheffing Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente en baggerkosten Extra rente (1,5%) BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Kwijtschelding Totale opbrengsten

354.000 100%

Rioolheffing De tarieven voor de rioolheffing zijn vastgelegd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Op basis van de geplande investeringen zijn meerjarig de kostendekkende tarieven berekend. Op basis van bovenstaande is het tarief voor 2021 bepaald op € 181 in 2020 was dat € 174. Met de rioolheffing worden onderhoud en investeringen in het rioolstelsel bekostigd.

Jaarstukken 2021

68

Prim. Werkelijk begroting 1.343.000 1.410.000 5.000 36.000 1.338.000 1.374.000 224.000

224.000

223.000 149.000 204.000 288.000 1.989.000 2.035.000 2.043.000 2.088.000 -54.000 -53.000 1.989.000 2.035.000

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

Mutatie voorziening Dekking (incl. mut. voorz.)

85.000 100%

Titel 1: Algemene dienstverlening Dit betreft vooral de leges die wordt geheven voor de burgerlijke stand, reisdocumenten en identiteitskaarten en rijbewijzen.

-8.000 100%

Titel 1 Algemene dienstverlening 1 Burgerlijke stand 2 Reisdoc. en Nederlandse identiteitskaart 3 Rijbewijzen 4 Verstrekkingen uit de Basisregistratie personen 5 Vervallen 6 Vervallen 7 Bestuursstukken 8 Vastgoedinformatie 9 Overige publiekszaken 10 Gemeentearchief 11 Vervallen 12 Leegstandswet 15 Winkeltijdenwet 16 Kansspelen 17 Kabels en Leidingen 18 Verkeer en vervoer 19 Diversen Totaal

Kostendekkendheid leges De overige leges zijn opgedeeld in drie onderdelen, de zogenaamde titels: Titel 1: Algemene dienstverlening Titel 2: Fysieke leefomgeving Titel 3: Europese dienstenrichtlijn Wettelijk gezien mogen de totale opbrengsten van de leges niet hoger zijn dan de totale lasten die de gemeente maakt voor de totstandkoming van de producten. Het is daarbij wel toegestaan dat een product met meer baten dan kosten (lees: een product dat voor meer dan 100% kostendekkend is), een product met meer kosten dan baten compenseert. Dit heet kruissubsidiering. Uit de recapitulatie van titel 1 tot en met 3 die in de volgende tabel is opgenomen blijkt dat over 2021 sprake is van een kostendekkendheid onder de 100%, namelijk 98%. Recapitulatie Titel 1, 2 en 3 Kostendekking Titel 1 Kostendekking Titel 2 Kostendekking Titel 3 Totaal

Jaarstukken 2021

Taakveld 274.902 307.719 8.517 591.138

Overhead 116.866 146.055 6.301 269.222

Totale Kosten 391.768 453.774 14.818 860.360

Taakveld 18.086 108.893

Overhead 12.934 38.596

Totale Kosten 31.020 147.489

Totale KostenOpbr. dekking 17.419 56% 120.890 82%

77.307 376

45.068 356

122.375 732

107.402 1.114

88% 152%

0 0 0 0 32.200 660 0 0 73 187 23.042 10.894 3.184 274.902

0 0 0 0 5.128 625 0 0 55 138 8.780 2.829 2.357 116.866

0 0 0 0 37.328 1.285 0 0 128 325 31.822 13.723 5.541 391.768

0 0 0 0 34.642 1.875 0 0 68 181 38.283 4.823 2.930 329.627

0% 0% 0% 0% 93% 146% 0% 0% 53% 56% 120% 35% 53% 84%

Totale KostenOpbr. dekking 329.627 84% 508.764 112% 6.376 43% 844.767 98%

69

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

Titel 2: Algemene dienstverlening Dit betreft de leges die wordt geheven voor onder andere bouwvergunningen. Titel 2 Fysieke leefomgeving 1 Begripsomschrijvingen 2 Vooroverleg/beoordeling conceptaanvraag 3 Omgevingsvergunning 4 Vermindering 5 Teruggaaf 6 Intrekking omgevingsvergunning 7 Wijz. omgevingsvergun. als gevolg van wijz. proj. 8 Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten 9 Bouwvergun. 1e of 2e fase op grond van oude wetg. 10 In deze titel niet benoemde beschikking Totaal

Taakveld 0 11.632

Overhead 0 8.944

Totale Kosten 0 20.576

Totale KostenOpbr. dekking 0 0% 10.471 51%

293.702 0 0 0

135.256 0 0 0

428.958 0 0 0

501.034 -4.864 -3.130 0

117% 0% 0% 0%

0

0

0

0

0%

2.329

1.811

4.140

4.971

120%

0

0

0

0

0%

56

44

100

282

282%

307.719

146.055

453.774

508.764

112%

Kwijtschelding lokale lasten De mogelijkheid voor gemeenten om kwijtschelding van belastingen te verlenen, is geregeld in artikel 255 van de Gemeentewet. Hoofdregel daarbij is dat gemeenten het kwijtscheldingsbeleid van de rijksoverheid volgen, zoals dat is geregeld in de uitvoeringsregeling. Het kwijtscheldingsbeleid in Heiloo is sinds 1 januari 1997 geconformeerd aan de normen die hiervoor door de rijksoverheid zijn gesteld (maximaal 100% van de bijstandsnorm). De kwijtscheldingsverzoeken worden vanaf 2020 door de GR Cocensus uitgevoerd. In 2021 is € 53.000 aan rioolheffing en € 67.000 aan afvalstoffenheffing kwijtgescholden, tezamen € 120.000 Lokale lastendruk De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) bijgehouden. De lokale lastendruk in Heiloo bedraagt gemiddeld: - Voor een éénpersoonshuishouden met eigen woning € 730, in 2020 was dat € 698. - Voor een meerpersoonshuishouden met eigen woning € 868, in 2020 was dat € 820. - Voor een éénpersoonshuishouden met een huurwoning € 396, in 2020 was dat € 364. - Voor een meerpersoonshuishouden met een huurwoning € 526, in 2020 was dat € 486.

Titel 3: Europese dienstenrichtlijn Dit onderdeel heeft betrekking op diverse kleinere vergunningen Titel 3 Europese dienstenrichtlijn 1 Horeca 2 Evenementen 3 Standplaatsen 4 Prostitutiebedrijven 6 Kinderopvang / Peuterspeelzalen 7 Overige Totaal

Jaarstukken 2021

Taakveld 4.385 1.538 2.594 0 0

Overhead 3.243 1.138 1.920 0 0

Totale Kosten 7.628 2.676 4.514 0 0

Totale KostenOpbr. dekking 4.012 53% 306 11% 1.879 42% 0 0% 0 0%

0 8.517

0 6.301

0 14.818

179 6.376

0% 43%

Heiloo bezet daarmee in de landelijke ranglijst van de gemeenten met de laagste woonlasten in 2021 de volgende plaatsen:

70

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

- meerpersoonshuishouden met een eigen woning plaats 233, in 2020 was dat plaats 232; - meerpersoonshuishouden met een huurwoning plaats 293, in 2020 was dat plaats 280. De gemeente op nummer 1 van de ranglijst heeft de laagste woonlasten, de gemeente op nummer 377 de hoogste.

Onderstaande tabel bevat de tarieven van de belasting en heffingen waarop de lokale lastendruk is gebaseerd in BUCH verband.

Coelo heeft in de berekening van de lokale lastendruk 2021 de variabele afvalstoffenheffing buiten beschouwing gelaten. In bovenstaande cijfers en posities is wel rekening gehouden met de variabele afvalstoffenheffing en resulteert daarmee in een realistische weergave van de lokale lastendruk. Dit geldt tevens voor de hiernaast opgenomen tabellen. Wat de plaatsen op de landelijke ranglijst worden in 2022, hangt naast de hoogte van de tarieven in Heiloo, mede af van de ontwikkelingen elders in Nederland.

Ontwikkeling van de tarieven 2019 - 2021 in Heiloo van de belasting en heffingen waarop de lokale lastendruk is gebaseerd.

Benchmark woonlasten Noord-Holland 2021 De benchmark beoogt door middel van vergelijking van de tarieven en de gemeentelijke woonlasten op provinciaal niveau, de informatievoorziening over de ontwikkeling van de lokale lasten te bevorderen. De benchmark vergelijkt binnen een provincie de hoogte van de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning. De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing minus een eventuele heffingskorting. In de ‘benchmark woonlasten NoordHolland 2021’ zijn 47 gemeenten betrokken. Heiloo neemt op basis van een lastendruk van € 868 plaats 31 in. In 2020 was dat plaats 28 waarbij de gemeente op plaats 1 de laagste gemiddelde woonlasten kent en de gemeente op plaats 47 de hoogste.

.

Jaarstukken 2021

71

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

PARAGRAAF B: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT

1. Aanleiding en achtergrond Wij hebben de risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering in kaart gebracht. Door inzicht in de risico's wordt de gemeente in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Daarnaast zijn in deze paragraaf de vijf verplichte BBV (Besluit Verantwoording Begroting) financiële kengetallen opgenomen. Doelstelling is dat de kengetallen en de beoordeling gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht geven aan de raad over de financiële positie van de gemeente. 2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Uit de inventarisatie zijn vanuit de domeinen de risico's in beeld gebracht met een mogelijk financieel gevolg, waarbij wij voor deze jaarrekening geselecteerd hebben op het jaar 2022 en verder. In het volgende overzicht worden de top 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. Tabel 1: top 10 risico's Risico Minder omgevingsvergunningen worden verleend

Jaarstukken 2021

Kans 60%

Max. fin. gevolg Invloed 1.400.000

Meerkosten aansluiting A9 door vertraging en indexatie

70%

1.000.000

9%

Zandzoom faciliterend: toename van kosten die niet via de anterieure overeenkomsten kunnen worden verhaald

60%

1.000.000

8%

De korte termijn beheersmaatregelen sociaal domein worden niet volledig gerealiseerd Herijking gemeentefonds

70%

530.000

5%

60%

900.000

4%

Als gevolg van schaarste in grondstoffen wordt het risico gelopen dat projecten uitlopen of duurder worden.

70%

500.000

4%

Aanpassing van de ventilatiesystemen van de gemeentelijke accommodaties

50%

500.000

4%

Zandzoom faciliterend: hogere kosten vanwege stikstofmaatregelen Tegenvallende algemene uitkering

25%

1.000.000

4%

50%

600.000

4%

Hogere kosten bij het opstarten van Zaffier

70%

400.000

3%

10%

72

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

De top 10 van risico’s vertegenwoordigen 55% van de totale risicoimpact (kans x risicobedrag). Het risicoprofiel is licht verslechterd in vergelijking met de actualisatie bij de programmabegroting 2022.

-

Onderstaand een korte toelichting op de belangrijkste gewijzigde risico’s:

Verdeling per programmaonderdeel Onderstaand wordt een verdeling gegeven van alle risico’s over de programmaonderdelen:

Afname risico : - Het risico voor de grondexploitatie Zuiderloo is afgenomen door de voortgang van het project. - Het risico op de gevolgen van de coronacrisis is naar beneden bijgesteld. Zowel in 2020 als in 2021 zijn we in voldoende mate door het Rijk gecompenseerd. - Het mogelijke nadeel uit de herijking van het gemeentefonds is gemaximeerd op € 37,50 per inwoner. Dit was € 60 per inwoner. - Het risico op een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden is verlaagd. Ondanks de coronacrisis is dat aantal redelijk stabiel gebleven en is er nog steeds sprake van een krappe arbeidsmarkt. - Het risico op een tekort binnen het taakveld afval als gevolg van lagere tarieven opbrengsten afvalstromen (glas, papier en plastic, metalen en drankenkartons) is verminderd. Toename risico : - Het risico op nadelige effecten voor Zandzoom faciliterend is toegenomen. Door de vernietiging van het bestemmingsplan bestaat de kans dat partijen de anterieure overeenkomst opzeggen. Daarnaast is er een risico op extra kosten vanwege stikstofmaatregelen. - Het risico op nadelige effecten van de gestegen grondstofprijzen is verder toegenomen. Als gevolg van schaarste in grondstoffen bestaat het risico dat projecten

Jaarstukken 2021

(waaronder aansluiting A9) uitlopen of duurder worden. Op het gronddepot in Heiloo zijn in het verleden hoeveelheid grond gestort. Het is onduidelijk of dit vervuilde grond betreft. De eventuele kosten die hiermee samenhangen zijn nu nog niet in te schatten.

-

-

73

Het hoogste aandeel in het risicoprofiel is het programma ‘Wonen en leefomgeving’ (32%). Hierin zitten de risico’s van het grondbedrijf en de leges omgevingsvergunningen. De tweede plaats wordt ingenomen door ‘Samenleven’ (19%). Dit bestaat met name uit het niet volledig realiseren van de beheersmaatregelen in combinatie met een toename van de

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

-

-

zorgvraag en -zwaarte bij de jeugdhulp en Wmo. ‘Financieel gezond’ neemt 18% van de totale risico’s voor zijn rekening met hierin onder andere de risico’s op een lagere algemene uitkering, verleende garanties en het niet kunnen toepassen van de koepelvrijstelling vanuit de BUCH. De andere programmaonderdelen vertegenwoordigen 31% van het risicoprofiel.

Uit de volgende tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een afgerond bedrag van € 5.428.000 (benodigde weerstandscapaciteit). Tabel 2: Benodigde weerstandscapaciteit Zekerheidsperc. Bedrag in € 3.989.223 50% 4.119.297 55% 4.253.251 60% 4.394.416 65% 4.549.156 70% 4.717.412 75% 4.907.449 80% 5.133.504 85% 5.427.704 90% 5.920.764 95%

Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie (ook wel Monte Carlo simulatie genoemd) uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag aan risico’s van € 30.939.000 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Onderstaande figuur toont de resultaten van de risicosimulatie. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s, de verticale as geeft weer hoe groot de kans is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen (het gaat hier om percentages). De rode lijn in de grafiek geeft de daadwerkelijke uitkomsten aan van de Monte Carlo simulatie. De blauwe lijn is de trendlijn die de extreme pieken uit de rode lijn haalt.

Daarnaast moet rekening worden gehouden met de risico’s die door de verschillende gemeenschappelijke regelingen in hun eigen P&C documenten in beeld zijn gebracht. Het gaat om de volgende GR-en en risicobedragen: Tabel 3: Risico's GR-en GR

Risicobedrag

Werkorganisatie de BUCH

496.000

WNK Totale weerstandscapaciteit

29.000 525.000

De overige gemeenschappelijke regelingen hebben becijferd dat hun beschikbare weerstandscapaciteit hoger is dan de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit inclusief de GR-en bedraagt: € 5.953.000.

Jaarstukken 2021

74

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien



Ad. III Post onvoorzien Deze post kan via een raadsbegrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.

Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves.

Het totaal per 1 januari 2021 van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel:

Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.

Tabel 4: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Startcapaciteit in € Algemene reserve 8.575.000 Resultaat 2021 56.000 Reserve grote projecten 2.581.000

Bestemmingsreserves De bestemmingsreserves worden bij Heiloo niet meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit  In het toezichtskader van de provincie is een nadere duiding gegeven hoe de onbenutte OZB berekend wordt. Volgens dit toezichtskader is de nog onbenutte OZB gelijk aan de belastingheffing die nog kan plaatsvinden tot het niveau dat een gemeente moet heffen om voor toelating van een zogenoemde artikel 12 aanvraag in aanmerking te kunnen komen. Voor 2021 is dit 0,1800% (bron meicirculaire 2021). Het gewogen gemiddeld OZB percentage (woningen en nietwoningen) bedraagt 0,0984% (peiljaar 2021) en dus veel lager. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Heiloo en het percentage artikel 12 is de

Jaarstukken 2021

onbenutte belastingcapaciteit. Per saldo is sprake van een onbenutte belastingcapaciteit van € 4.070.000. Voor riool en afval is een kostendekkendheid van 100% en levert geen verdere onbenutte belastingcapaciteit op.

Onbenutte belastingcapaciteit *)

4.070.000

Post onvoorzien Totale weerstandscapaciteit

10.000 15.292.000

*) In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. Exclusief de onbenutte belastingcapaciteit bedraagt de beschikbare weerstandscapaciteit € 11.222.000.

75

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsratio. Ratio = Beschikbare weerstandscap = Benodigde weerstandscap.

5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.

€ 11,222 mln = 1,89 € 5,953 mln

De onderstaande normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio. Tabel 5: Weerstandsnorm Waarderingscijfer Ratio A >2,0 B 1,4-2,0 C 1,0-1,4 D 0,8-1,0 E 0,6-0,8 F <0,6

Betekenis Uitstekend ruim voldoende Voldoende Matig onvoldoende ruim onvoldoende

De provincie als financieel toezichthouder heeft zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en is hiermee geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol.

Het ratio valt in klasse B. Dit duidt op een ruim voldoende weerstandsvermogen. De ratio is licht gestegen ten opzichte van de laatste actualisatie bij de begroting 2022 (1,81). De reden is dat de beschikbare weerstandscapaciteit is toegenomen door de hogere bestemmingsreserve grote projecten. De kwalificatie van de weerstandsratio moet in samenhang worden beoordeeld met de kengetallen hieronder.

Jaarstukken 2021

76

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond: Signaleringswaarde 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte len. 2. Solvabiliteitsratio 3. Structurele exploitatier. 4. Grondexploitatie 5. Belastingcapaciteit

A < 90% < 90%

B 90 - 130% 90 - 130%

C > 130% > 130%

> 50% > 0% < 20% < 95%

20 - 50% 0% 20 - 35% 95 - 105%

< 20% < 0% > 35% > 105%



Hieronder worden de uitkomsten van de kengetallen gepresenteerd: Kengetallen Jrk. 2020 Begr. 2021 Jrk. 2021 1a. Netto schuldquote 50% A 66% A 59% A 1b. Netto schuldquote gecorr. 50% A 66% A 58% A voor alle verstrekte len. 2. Solvabiliteitsratio 28% B 27% B 27% B 3. Structurele exploitatier. 3% A 2% A 1% A 4. Grondexploitatie 16% A 12% A 16% A 5. Belastingcapaciteit 106% C 110% C 107% C 





De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld te delen door de totale baten (exclusief mutaties reserves). De netto schuldquote is 9 procentpunten hoger dan de jaarrekening 2020. De netto schuldquote over 2020 werd positief beïnvloed door de incidenteel hogere baten door de verkoop van de gronden Zandzoom. Zonder deze incidentele baat zou de netto schuldquote in 2020 op ca 61% zijn

Jaarstukken 2021



77

uitgekomen. De netto schuld is ten opzichte van 2020 licht gestegen van € 31,4 mln naar € 32,2 mln. In vergelijking met de primitieve begroting 2021 is de netto schuldquote 7 procentpunten lager. De reden hiervoor is dat de liquiditeitspositie niet is afgenomen zoals in de oorspronkelijke raming vanuit was gegaan. De lagere schuldpositie ten opzichte van de primitieve begroting komt voornamelijk door de lagere realisatie van de investeringen en een aantal ontvangen voorschotten van investeringssubsidies (o.a. railschermen). De solvabiliteitsratio is met 27% in lijn met de verwachting bij de primitieve begroting. De totale reservepositie daalt met € 0,6 mln naar € 24,2 mln. In deze afname zit ook een onttrekking van € 0,3 mln uit de bestemmingsreserve onderhoud gebouwen, die wordt gestort in de nieuw gevormde onderhoudsvoorziening. Daarnaast zorgen de onttrekkingen voor het coronaherstelfonds en de evaluatie sociaal domein voor een verlaging van de reserves. De structurele exploitatieruimte over 2021 komt uit op 1%. De totale baten bedragen € 57,6 mln en zijn daarmee € 56.000 hoger dan de lasten. Daarnaast zijn de incidentele lasten € 0,5 mln hoger dan de incidentele baten, waardoor dit kengetal positief uitkomt. De boekwaarde van de grondexploitaties (Zuiderloo en Boekelermeer) is met ca € 1,0 mln afgenomen. Desondanks blijft deze ratio op hetzelfde niveau als 2020.

Dit komt doordat de baten in 2020 incidenteel hoger waren door de grondverkoop Zandzoom. Zonder deze incidentele baat zou deze ratio in 2020 op 19% zijn uitgekomen. In de primitieve begroting was een grotere daling van de boekwaarde verwacht, maar de grondverkopen van met name Zuiderloo zijn doorgeschoven naar 2022. Zoals bij de begroting 2021 was verwacht, is de belastingcapaciteit boven het landelijk gemiddelde uitgekomen Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

(107%). De gemiddelde woonlasten van een meerpersoonshuishouden bedragen in Heiloo € 868 ten opzichte van € 811 als landelijk gemiddelde. Ten opzichte van 2020 stijgen de woonlasten met €48 (6%) door de hogere afvalstoffenheffing (€ 22), rioolheffing (€ 7) en OZB (€ 19). De

Jaarstukken 2021

stijging voor Heiloo is hiermee hoger dan die van het landelijk gemiddelde (€ 35 of 5%).

78

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN grootschalige investeringen (Kerkelaan-Belieslaan, Vennewatersweg, omvorming asfaltfietspaden naar beton) is de verwachting dat deze bandbreedte snel wordt bereikt.

In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk onderdeel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente.

Het wegenbeleidsplan in Heiloo is er daarnaast op gericht om achterstallig onderhoud dat leidt tot kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties direct op te pakken dan wel niet te laten optreden door hier tijdig op te acteren. Om deze reden wordt er in 2021 geen voorziening gevormd op basis van art 44 lid1a BBV.

a. Wegen Aan het wegbeheer wordt inhoud gegeven door regulier onderhoud en de reconstructies vanuit het vastgestelde Beleidsplan wegbeheer. Reconstructies van wegen vinden, voor zover mogelijk, zoveel mogelijk plaats gelijktijdig met rioolvervanging en verkeersreconstructies. Daarnaast wordt bij de programmering rekening gehouden met grote infrastructurele projecten binnen de gemeente Heiloo. Voor de periode 2018-2022 is het Wegenbeleidsplan opgesteld. Binnen dit beleidsplan heeft een evaluatie plaatsgevonden van de afgelopen planperiode. Daarnaast is aan de hand van de meest recente kwaliteitsopname van ons areaal wegen een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte in de toekomst. In 2022 wordt aan de hand van een nieuwe kwaliteitsopname het beleidsplan wegbeheer geactualiseerd voor de planperiode 2023-2027.

b. Kunstwerken Onderhoud aan civieltechnische kunstwerken wordt niet tot wegonderhoud gerekend. Voor dit onderdeel is een apart jaarlijks investeringsbudget beschikbaar en dit wordt ingezet naar aanleiding van behoefte die blijkt uit meldingen en inspecties. In 2019 heeft een inspectie van de kunstwerken plaats gevonden. Op basis van deze inspectie is een meerjarenonderhoudsplan opgesteld voor de planperiode 2020-2024. In dit meerjarenonderhoudsplan is een geactualiseerde beheerplanning vastgesteld waarin voor een aantal kunstwerken ook investeringen voor vervanging zijn opgenomen. c. Riolering In 2019 is het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) geactualiseerd. Dit heeft een looptijd van 2019 tot en met 2023 binnen de kaders van de Leidraad Riolering (Stichting Rioned), wetgeving op het gebied van de Wet milieubeheer en aan de hand van uitgevoerde inspecties. Het GRP omvat onder meer het overzicht van onderhoudswerkzaamheden, onderzoeken en aanleg van nieuwe riolering voor de looptijd van het plan. Een onderdeel van het plan is toetsing op kostendekkendheid over een periode van 60 jaar.

Binnen wegbeheer is er altijd sprake van een bepaalde mate van areaal dat de classificatie ‘onvoldoende’ krijgt. Het CROW adviseert een bandbreedte van 4 tot 9% onvoldoende. Heiloo zat op het moment van opstellen van het wegenbeleidsplan met 11% iets buiten deze bandbreedte en heeft dan ook de doelstelling om binnen de planperiode 2018-2022 het percentage onvoldoende te laten dalen. Met het geprogrammeerde onderhoud en de

Jaarstukken 2021

79

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

Binnen dit GRP is nadrukkelijk aandacht besteed aan belangrijke nieuwe beleidsontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, de invoering van de omgevingswet en de overstap naar risico gestuurd beheer.

vormt een beleidsmatig kader voor diverse onderliggende plannen zoals het Baggerplan en het Gemeentelijk Rioleringsplan en bevat een pakket aan maatregelen.

Het vigerende beleidsplan water en riolering, genaamd gemeentelijke rioleringsplan (GRP) is voor de gemeente Heiloo aan herziening toe. De termijn loopt af in 2023 en ook het beleid moet herzien worden vanwege nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen, met name rond klimaatverandering, klimaatadaptatie en de omgevingswet. In 2023 wordt een geactualiseerd Programma Water en Riolering (PWR) opgesteld voor de gemeente Heiloo. Met het opstellen van een PWR wordt ook de relatie gelegd met de omgevingswet. De beschrijving wordt hierbij meer afgestemd op het proces van omgevingsvisie, omgevingsprogramma, omgevingsplannen.

De afgelopen jaren is circa 4 km natuurvriendelijke oevers aangelegd. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de aanleg van natuurvriendelijke oevers bijdraagt aan de visstand en de biodiversiteit van het stedelijk water. e. Groen en spelen Net als bij de onderdelen wegen en riolering, wordt ook aan het groenbeheer door middel van een beheerprogramma inhoud gegeven. Dit groenbeheerprogramma wordt gevoed met de uitgangspunten uit het Groenbeleidsplan Heiloo. Hierin zijn opgenomen de met de raad gemaakte afspraken over (ecologisch) beheer en de nota Bomenbeleid. Recent is een nieuw groenbeheerplan vastgesteld. In navolging van het nieuwe groenbeheerplan wordt in 2022 ook het groen- en bomenbeleid voor de gemeente Heiloo geactualiseerd.

Naast het reguliere rioolbeheer zijn we met de andere waterkwaliteit- en kwantiteitbeheerders (regiogemeenten en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) op zoek naar financiële en technische optimalisatie van het rioolbeheer en daaraan rakende beleidsvelden zoals water. Dit doen we door gemeenschappelijke studies binnen het samenwerkingsverband.

Naar aanleiding van het bomenbeleid werken we jaarlijks de lijst met te beschermen monumentale en beeldbepalende bomen op openbaar en particulier terrein bij. Risico- en attentiebomen worden 1 keer per jaar gecontroleerd. Met het vaststellen van het nieuwe groenbeheerplan wordt conform het Handboek bomen voor laan- en straatbomen 1 keer per 3 jaar BVC uitgevoerd.

d. Water Met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in het kader van het Regionaal Waterplan. De hoofdthema’s waar het waterplan zich op richt zijn: veiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; en duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water. De relatie tussen water en ruimtelijke ordening zal bij deze thema’s aan de orde komen. Het Waterplan

Jaarstukken 2021

Voor de speelruimtes in Heiloo is in juni 2020 het uitvoeringsplan speelruimtes 2020-2024 door het college vastgesteld. Hierin is gekozen voor instandhouding van de huidige speelplekken.

80

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

f. Accommodaties In 2019 is een actualisatie uitgevoerd. De geactualiseerde MJOP’s (meerjarenonderhoudsplannen) zijn geïmplementeerd in één uniform beheersysteem, te weten O-Prognose. Met dit beheersysteem kunnen we de jaarlijks benodigde middelen voor het beheer en onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen berekenen. Aan de hand van de opgestelde meerjarenonderhoudsplannen voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen zijn rapporten uitgedraaid met de totalen per jaar per gebouw voor de komende 10 jaren.

lichtmasten worden LED-armaturen en dimmers aangebracht. Hierdoor besparen we op de energiekosten. Op deze manier dragen wij bij aan de doelstelling uit het Energieakkoord.

g. Openbare verlichting In 2015 is een nieuw meerjarenvervangingsplan voor de openbare verlichting gemaakt. Bij alle grootschalige vervangingen van

In de tabel op de volgende pagina staat een overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtpunten.

Jaarstukken 2021

Samen met een nog op te stellen beleidsplan openbare verlichting wordt in het vierde kwartaal van 2022 ook een nieuw beheerplan voor de komende planperiode opgesteld. Binnen dit beheerplan wordt aan de hand van de areaalgegevens (kwantiteit en kwaliteit) een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte voor de komende planperiode.

81

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

BIJLAGE 1: Tabel onderhoud kapitaalgoederen Heiloo Beheers- en onderhoudsplannen / Looptijd plannen

Financiële consequenties conform plannen

Ramingen t.l.v. Ramingen volledig exploitatie / en reëel in voorzieningen** begroting?**

Is sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?***

Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH?***

Categorie*

Beleidskaders

Gewenst kwaliteitsniveau

Wegen (incl. kunstwerken en verlichting)

Beleidsplan wegbeheer 20182022

basis

2018-2022

ja

exploitatie

ja

ja, maar wordt ingelopen

ja

basis

2020-2024

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Meerjarenprogramma kunstwerken 2020 2024 Meerjarenvervangings plan OV 2015 e.v. GRP 2019-2023

Riolering

n.t.b.

2015-e.v.

n.t.b.

exploitatie

n.t.b.

n.t.b.

n.t.b.

'Streefbeelden kwaliteit vrijvervalriolen'

2019-2023

ja

exploitatie en voorziening

ja

nee

n.v.t.

Water

Regionaal Waterplan Bergen, Castricum en Heiloo

basis

2012-2017

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Groen (incl. sportfaciliteiten)

Groenbeleidsplan Heiloo 2012 - 2022 en Nota bomenbeleid 2008. Groenbeheerplan 2021-2023.

basis

2021-2023

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Spelen

Uitvoeringsplan speelruimte 20202024

basis

2020-2024

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t.

Gebouwen (incl. onderwijs)

MJOP 2020-2030

basis

2020-2030

ja

exploitatie en voorziening

ja

nee

n.v.t.

* De genoemde categorieën zijn de kapitaalgoederen welke conform artikel 12 lid 1 van de Besluit begroting en verantwoording (BBV) minimaal dienen te worden opgenomen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De gemeente kan naar haar eigen inzicht / wens een verdere onderverdeling maken naar meerdere categorieën. ** Indien de ramingen in de exploitatie conform plannen zijn en volledig en reëel zijn opgenomen in de begroting, is het voldoende om onder het algemene deel van de paragraaf dit in één zin te vermelden. Deze twee kolommen kunnen dan achterwege blijven.

Jaarstukken 2021

82

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

PARAGRAAF D: FINANCIERING 1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de financieringsbehoefte. Daarna worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld. 2.

van de primitieve begroting diverse investeringskredieten in 2021 niet volledig zijn gerealiseerd en doorschuiven naar 2022. Daarnaast zijn in 2021 een aantal investeringssubsidies (o.a. voor de railschermen) vooruit ontvangen, waarmee in de primitieve begroting geen rekening was gehouden. 3.

Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Teneinde een grens te stellen aan de korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. In de onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de kasgeldlimiet per kwartaal weergegeven.

Financieringspositie

Omvang leningenportefeuille Bedragen x € 1.000 Stand per 01-01 Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand per 31-12 Rentekosten

Rek 19 52.700 0 500 0 52.200 1.536

Rek 20 52.200 0 500 0 51.700 1.533

Rek 21 51.700 0 500 0 51.200 1.526

Kasgeldlimiet

Gem. netto saldo

Vrije ruimte *)

1

4.827

15.493

20.320

2

4.827

16.700

21.527

3

4.827

19.338

24.165

4

4.827

19.384

24.211

Kwartaal

In 2021 zijn geen nieuwe leningen aangetrokken en de schuldpositie is met € 0,5 mln afgenomen. Liquiditeitsontwikkeling Het saldo op de rekening courant is met € 0,8 mln toegenomen tot € 20,4 mln. De verwachting volgens de liquiditeitsprognose in de primitieve begroting was dat het saldo zou dalen naar € 12,0 mln. De belangrijkste reden voor het hogere eindsaldo is dat ten opzichte

Jaarstukken 2021

Risicobeheer

*) Uit de bovenstaande tabel blijkt dat we alle kwartalen ruim binnen de norm zijn gebleven.

83

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is ingesteld om de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een rentetypische looptijd van langer dan een jaar te beperken. De renterisiconorm wordt berekend als een vastgesteld percentage (20%) van het begrotingstotaal. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de herfinancieringen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden.

Verstrekte geldleningen Bedragen x € 1.000 Stand per 01-01 Investeringen Desinvesteringen Aflossingen/ afschrijvingen Stand per 31-12 Rentebaten

2021 11.357 500 0 10.857

Rek 21 96 675 0 19 752 1

Waarborgen en garanties WSW leningen Als het financieel niet goed gaat met een woningcorporatie (bijvoorbeeld rente en aflossing worden niet meer betaald en de borg dreigt te worden aangesproken), zijn er verschillende vangnetten en buffers in het garantiestelsel:

De gemeente Heiloo blijft ruim binnen de gestelde renterisiconorm. Kredietrisico Het kredietrisico is het risico dat de tegenpartij niet aan haar contractuele verplichtingen kan voldoen en dus aan de gemeente zijn verstrekte lening niet terugbetaalt. In de volgende tabel worden de bedragen van de verstrekte leningen weergegeven:

Jaarstukken 2021

Rek 20 116 0 0 20 96 1

Onder de langlopende leningen is opgenomen de verstrekte leningen aan de bibliotheek en Alliander N.V. De raad heeft in 2021 besloten om een zogenaamde ‘reverse converteerbare hybride obligatielening’ van € 675.000 te verstrekken aan Alliander N.V.

In onderstaande tabel wordt de renterisiconorm vergeleken met het renterisico: Bepaling rente risiconorm Rente risiconorm Afgeloste leningen Renteherziening Ruimte onder rente risiconorm

Rek 19 135 0 0 19 116 1

-

84

Primaire zekerheid: De financiële middelen van de corporatie Secundaire zekerheid: de borgstellingsreserve van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) Tertiaire zekerheid: de achtervangpositie van Rijk en gemeenten. Alleen indien voorgaande zekerheden ontoereikend zijn, moeten Rijk en gemeenten op verzoek van het WSW renteloze leningen aan het WSW verstrekken. De kans dat onze gemeente als achtervang wordt aangesproken is bijzonder klein.

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

Omschrijving

Oorspronkelijk

Bedragen x € 1.000

%

Boek-

Voor de gemeente Heiloo wordt een omslagrentepercentage (rekenrente) van 2,5% gehanteerd op de investeringen die integraal zijn gefinancierd. Om te komen tot het omslagrentebedrag wordt de boekwaarde van deze investeringen per 1 januari 2021 vermenigvuldigd met het percentage van 2,5%. Dit resulteert in een renteomslag van € 1.185.000,-. Deze is € 127.000,- lager dan de werkelijk betaalde rente aan de BNG rekening houdend met de belaste rente aan de grondexploitaties. Dit verschil is het (fictieve) renteresultaat op het taakveld treasury en heeft geen gevolgen voor het rekeningresultaat.

Boek- Garantie-

borg- waarde waarde

bedrag

bedrag stelling 31-12-20 31-12-21

31-12-21

Diverse instellingen en verenigingen

1.361 100,00%

272

238

238

WSW leningen

9.000

50,00%

9.000

9.000

4.500

HVC

9.767 100,00%

7.750

6.499

6.499

Hypotheken particulieren

6.527 100,00%

2.180

1.848

1.848

Totaal

26.655

19.202

17.585

13.085

Rentetoerekening Heiloo hanteert het systeem van integrale financiering. Dat wil zeggen dat er niet noodzakelijk een direct verband bestaat tussen individuele investeringen en de financiering hiervan. De berekening van het renteresultaat is verplicht voorgeschreven. Hierin wordt een vergelijking gemaakt tussen de werkelijk betaalde rente aan de bank inclusief correcties en de gehanteerde omslagrente:

Volgens de notitie rente van de BBV mag het verschil tussen de renteomslag en werkelijke rente niet groter zijn dan 25%. Voor 2021 is dit verschil 10% en valt binnen deze marge.

Renteschema conform Notitie Rente (bedragen x € 1.000) a b

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten c1 De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/c2 De rente van project-financiering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -/c3 De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering) +

-/-

214 0 0 -/-

214 1.312 0 0 1.312

-/-

1.185

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1 Rente over eigen vermogen d2 Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

f

Renteresultaat op het taakveld Treasury

Jaarstukken 2021

1.527 1 1.526

127

85

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

PARAGRAAF E: BEDRIJFSVOERING De kosten voor de werkorganisatie BUCH over de reguliere bijdrage zijn € 2,1 mln hoger dan in de begroting opgenomen. Het aandeel van Heiloo hierin bedraagt € 0,5 mln. Deze hogere lasten zijn verwerkt in deze jaarrekening 2021. Een toelichting op de afwijking van de lasten vindt u in de jaarrekening 2021 van de werkorganisatie BUCH. De belangrijkste reden is dat de coronacrisis in 2021 grote impact op de BUCH werkorganisatie heeft gehad, waardoor extra werkzaamheden noodzakelijk zijn geweest. Een verantwoording over de werkelijke extra kosten als gevolg van de coronacrisis is onderdeel van de jaarrekening van de werkorganisatie BUCH.

Werkorganisatie BUCH De BUCH is, sinds 1 januari 2017, de bedrijfsvoeringsorganisatie van de gemeenten Bergen NH, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Aangezien bedrijfsvoering de enige taak is waarvoor de gemeenschappelijke regeling is opgericht kent deze ook maar één programma, namelijk het programma bedrijfsvoering. Voor de verantwoording over het programma bedrijfsvoering in 2021 verwijzen wij u naar de jaarrekening 2021 van de werkorganisatie. Een korte samenvatting hiervan is in deze paragraaf opgenomen. In de paragraaf verbonden partijen wordt ingegaan op het vermogen, resultaat en risico’s van de werkorganisatie. De (reguliere) bijdrage aan de BUCH is gebaseerd op de verdeelsleutel van 21,40% in 2021. Daarnaast worden de zogenaamde plustaken per gemeente apart in rekening gebracht. In de onderstaande tabel is dat inzichtelijk gemaakt: PO Onderdeel Alle Bijdrage BUCH o.b.v. verdeelsleutel

1B 1B 1B 3A 3A 3B 3B 3C 4

Plustaken: Beheersmaatregelen sociaal domein Uitvoering Wet inburgering Adviseur wonen en zorg Versnellen woningbouw / capaciteit team vergunningen Bibob coördinator Afvalcoach/projectleider Klimaat Extra capaciteit groenbeheer Nieuw tij Totaal plustaken Totale bijdrage BUCH

Jaarstukken 2021

Informatiebeveiliging en privacy Gemeenten zijn verplicht om verantwoording af te leggen over de informatieveiligheid (zogenaamde ENSIA). Uitgangspunt is de horizontale verantwoording van het college aan de raad. In dit kader dient het college hierover in het jaarverslag een passage op te nemen. Genoemde verantwoording vormt de basis voor de verticale verantwoording aan de nationale partijen die een rol hebben in het toezicht op de informatieveiligheid. De collegeverklaring ENSIA 2021 met de verantwoording is uw raad in het voorjaar van 2022 aangeboden. Daarin is tevens ingegaan op de in 2021 gezette stappen op het gebied van informatiebeveiliging en privacy en de beheersmaatregelen.

Begr na Realisatie wijz 15.297.000 15.794.000

140.000 16.000 19.000 215.000

129.000 16.000 16.000 186.000

26.000 36.000 125.000 240.000 79.000 896.000

18.000 34.000 124.000 207.000 39.000 769.000

Rechtmatigheidsverantwoording Tot en met juni 2021 was het de bedoeling dat het college in deze paragraaf verantwoording zou afleggen over de rechtmatigheid. Echter de minister heeft besloten de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door het college met een jaar uit te stellen in verband met de daarvoor noodzakelijke wetswijziging. Dat betekent dat de controle van en het oordeel over de rechtmatigheid object blijft van de accountantscontrole 2021.

16.193.000 16.563.000

86

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

Onderzoeken 213a gemeentewet In de verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid van de gemeente Heiloo 2018 (ex. 213a gemeentewet) is bepaald dat het college jaarlijks de doelmatigheid van de uitvoering van het beleid onderzoekt en over de uitkomsten daarvan rapporteert in de paragraaf bedrijfsvoering.

Jaarstukken 2021

In 2021 zijn de volgende onderzoeken uitgevoerd: - Contractenbeheer - Evaluatie van het wagenpark Over de uitkomsten van deze onderzoeken wordt uw raad in de eerste helft van 2022 geïnformeerd.

87

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

PARAGRAAF F: VERBONDEN PARTIJEN participatie mogelijk van inwoners en belanghebbenden bij de besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen.

Algemeen Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Wanneer een verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, is er sprake van een gemeenschappelijke regeling. Privaatrechtelijke organisaties kunnen stichtingen, verenigingen en vennootschappen zijn. De gemeente heeft een bestuurlijk belang wanneer zij zeggenschap heeft, door vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Zij heeft een financieel belang wanneer zij een bedrag ter beschikking heeft gesteld, dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij failliet gaat of h aar verplichtingen niet nakomt. Organisaties waarmee een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij.

Het wetsvoorstel is in juni 2021 aangenomen door de Tweede Kamer en op 14 december 2021 door de Eerste Kamer. Naar verwachting treden de wijzigingen op 1 juli 2022 in werking. Belangrijkste punten uit de wijziging Wet gemeenschappelijke Regelingen: • Formaliseren van de actieve informatieplicht van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling, vergelijkbaar met de informatieplicht van het college aan de gemeenteraad, zoals vastgelegd in artikel 169 van de Gemeentewet; • Een gemeenschappelijke adviescommissie: een commissie bestaande uit raadsleden die het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de gemeenschappelijke regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien; • Verruiming van de zienswijzeprocedure. Zienswijzen kunnen behalve in de begrotingscyclus, ook worden ingediend bij het treffen van de regeling en bij voorgenomen besluiten voordat die besluiten zijn genomen; • Gemeenschappelijke regelingen moeten hun ontwerpbegroting 4 weken eerder gereed hebben; • Meer mogelijkheden voor de deelnemende gemeenten om per regeling keuzes te maken over de governance en legitimatie.

Visie en kaders Op 3 maart 2014 is de nota Verbonden Partijen door uw raad vastgesteld. In deze nota zijn de uitgangspunten opgenomen voor sturing, beheersing en evaluatie van de verbonden partijen. Ook zijn de rollen en verantwoordelijkheden van de raad en het college benoemd. Begin 2018 hebben de vier gemeenteraden ingestemd met de herziene versie van de financiële uitgangspunten voor de gemeenschappelijke regelingen.

De uitwerking van de wetswijziging wordt opgepakt in Noord Holland Noord verband. De regietafel, die in 2018 is opgericht met het doel de samenwerking tussen alle betrokkenen bij de gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord beter te laten functioneren, neemt hierin het voortouw.

Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) In het regeerakkoord van Rutte III is afgesproken dat de Wgr wordt aangepast om de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. Daarvoor wordt een aantal bestaande instrumenten van de volksvertegenwoordiging aangepast en aangevuld. Daarnaast maakt het wetsvoorstel Jaarstukken 2021

88

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

Uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze wetswijziging zullen alle gemeenschappelijke regelingen aan de gewijzigde Wgr moeten zijn aangepast.

Verbonden partij

Verbonden partijen gemeente Heiloo In de onderstaande paragraaf wordt conform artikel 15 van het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ (BBV) informatie verstrekt over alle verbonden partijen. In 2021 neemt Heiloo deel in 13 verbonden partijen. Hieronder een overzicht van het beslag van de verbonden partijen op de gemeentelijke jaarrekening 2021. Verbonden partij BUCH GGD NHN VRNHN ODNHN RHCA WNK RAUM VVI Cocensus DECRA ONHN BNG* Alliander

Eigen vermogen €0 € 1.659.000 € 7.988.000 € 5.978.000 € 389.160 €0 € 764.667 € 918.000 € 250.000 € 407.417 € 1.168.629 € 5.062.000.000 € 4.470.000.000

Jaarstukken 2021

Vreemd vermogen € 16.722.000 € 26.601.000 € 38.246.000 € 5.326.000 € 999.702 € 5.700 000 € 622.493 € 24.000 € 13.490.000 € 4.753 € 2.617.648 € 143.995.000.000 € 5.730.000.000

Aandelenkapi taal/leden bewijzen €0

Exploitatiebij drage

Betrokken bestuurders, lid AB

€ 16.563.000

GGD NHN

€0

€ 930.000

VRNHN

€0

€ 1.346.000

ODNHN

€0

€ 350.000

RHCA

€0

€ 110.013

WNK

€0

€ 5.700

RAUM

408

€ 29.195

VVI

€0

€0

Cocensus

€0

€ 344.600

DECRA

€ 23.068

€0

ONHN

1.000

€ 61.283

BNG

€ 90.000

€0

Alliander

€ 82.135

€0

M. ten Bruggencate M.R. Opdam E. Beens M.R. Opdam M. ten Bruggencate M.R. Opdam P.J.M. van Diepen M.R. Opdam M. ten Bruggencate P.J.M. van Diepen E. Beens M. ten Bruggencate M.R. Opdam M. ten Bruggencate P.J.M. van Diepen M.R. Opdam P.J.M. van Diepen M. ten Bruggencate P.J.M. van Diepen M.R. Opdam M.R. Opdam P.J.M. van Diepen P.J.M. van Diepen M. ten Bruggencate P.J.M. van Diepen M.R. Opdam

BUCH

Exploitatieresultaat €0 € 90.000 € 3.145.000 € 2.112.000 € 102.366 -€ 118.000 € 364.242 €0 € 553.928 - € 14.014 € 291.472 € 236.000.000 € 242.000.000

89

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

2. Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) De GGD voert de taken uit de Wet Publieke Gezondheid en vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning Openbare geestelijke gezondheidszorg en Veilig Thuis. Taken zoals Veilig Thuis en WvGGZ en Covid-19 leiden tot onzekerheden. Ook de schaarste op de arbeidsmarkt voor goed opgeleid en getraind personeel kan leiden tot hogere kosten voor inhuur of oplopende wachtlijsten. Verder blijft de automatisering van de digitale kinddossiers een gevoelig onderwerp met mogelijke financiële risico’s.

Publiekrechtelijke verbonden partijen: de gemeenschappelijke regelingen 1. Werkorganisatie BUCH (BUCH) Doel van de BUCH is een bundeling van de ambtelijke uitvoering in één werkorganisatie. De doelstellingen uit 2021 zijn grotendeels gerealiseerd. Succesvol was ook aanpak van de Coronacrisis en het succesvol weerstaan van Log4J. Tegen de verwachting in stond ook heel 2021 nog in teken van de pandemie en die heeft ook nu nog een grote weerslag op het werk en op de organisatie. Flexibel inspringen op de uitvoering van nieuwe wetgeving en continu wijzigende Coronarichtlijnen en toegenomen onrust en problematiek in de maatschappij heeft impact gehad op het takenpakket. Langdurig werken vanuit huis en ziekteverzuim in combinatie met de krapte op de arbeidsmarkt maakt de komende periode een spannende situatie voor wat betreft de personeelsbezetting. De colleges hebben de ruimte geboden om in ook in 2021 de grootste knelpunten op te lossen. In 2021 zijn ook mooie stappen gemaakt in de verdere ontwikkeling van de organisatie. Samen met de colleges is het programma Samen Sterk opgesteld. De voorbereidingen voor de dienstverleningsovereenkomsten, de potentieel scan en de doorontwikkeling I&A zijn in ver gevorderd stadium. In 2021 is € 1,5 mln. meer uitgegeven en zijn de opbrengsten per saldo € 0,6 mln. lager. Per saldo betekent dit dat de bijdrage van de gemeenten € 2,1 mln.

hoger is dan begroot, echter dit is gelijk aan de Coronakosten die niet begroot waren, maar wel aan de gemeenten kenbaar waren gemaakt. Door wet- en regelgeving heeft de werkorganisatie geen resultaat en kan zij ook geen algemene reserve vormen of tekorten uit de beschikbare reserves dekken.

3. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) Openbaar belang Het gezamenlijk behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de veiligheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. Bijdrage beleidsdoelstellingen en ontwikkelingen De VRNHN voert taken uit de Wet Veiligheidsregio's uit door het organiseren van de brandweer- en ambulancezorg, de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio), de rampenbestrijding, de meldkamer en het veiligheidshuis. Risico’s De belangrijkste risico’s die in de programmabegroting 2021 werden voorzien hebben betrekking op:  Brandweervrijwilligers van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst;  BTW plicht over de activiteiten van de meldkamer;  materiële- en personele schade bij omvangrijke incidenten;  tekort aan ambulanceverpleegkundigen;  IT-dreigingen (bijv. virus, cyberaanval enz.). Terugkijkend naar 2021 kan worden geconcludeerd dat

Jaarstukken 2021

90

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

bovengenoemde risico’s geen consequenties hebben gehad in het verantwoordingsjaar. Wel blijven dit belangrijke risico’s, welke ook in de programmabegroting 2023 van de VRNHN zijn opgenomen.

breed mogelijke regionaal-historische collectie, die actief aan een breed publiek beschikbaar wordt gesteld. In 2021 zijn de digitale bouwdossiers van de BCH-gemeenten beschikbaar gesteld via het zgn. E-loket. Daarnaast heeft de inspectie uitgebreid geadviseerd over de landelijk vastgestelde KPI’s waar de gemeenten door de Provincie op worden gemonitord via het Interbestuurlijk Toezicht.

4. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN) De ODNHN ondersteunt de deelnemende gemeenten bij vergunnings-verlening, toezicht en handhaving (landelijke milieu- en Wabotaken), duurzaamheid en de invoering van de nieuwe Omgevingswet. Doel is het voorkomen dan wel beperken van milieueffecten van bedrijfsactiviteiten. De realisatie van de uitvoeringsprogramma’s en grote dossiers, zoals stikstof, duurzaamheid en circulaire economie hebben in 2021 voorop gestaan. De wijze van uitvoering heeft op enkele terreinen in aangepaste vorm moeten plaatsvinden vanwege de coronamaatregelen. Daarbij is het gelukt om de hierdoor reeds in 2020 opgelopen achterstanden bijna geheel in te lopen. Verder heeft de ODNHN zich verder voorbereid op de ingang van de Omgevingswet. De jaarrekening voor 2021 sluit af met een positief resultaat van € 2.112.000,-. De algemene reserve bedraagt ultimo 2021 € 339.500. Dit voldoet als weerstandsvermogen en aan het gewenste maximum percentage van 2,5% van het eigen vermogen conform de FUGR. Als risico blijft de OD last houden van een vergrijzend personeelsbestand waardoor de bestaande kennis en ervaring op termijn kan verdwijnen. Het vinden van nieuw gekwalificeerd personeel wordt door krapte op de arbeidsmarkt beperkt. De OD heeft een op verjonging gericht personeelsbeleid waarin o.a. wordt gewerkt met trainees.

6. Werkvoorzieningsschap Noord Kennemerland (WNK) De WNK Personeelsdiensten voert de Wet Sociale Werkvoorziening uit. Zij neemt personen met een arbeidsbeperking in dienst en zorgt voor uitstroom naar reguliere werkgevers. In december 2021 hebben de raden van de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Heerhugowaard, Heiloo, Langedijk en Uitgeest ingestemd met de notitie “Bouwen aan SORA”. Per 1 april 2022 is de nieuwe uitvoeringsstructuur Participatiewet in de regio Alkmaar (Zaffier) een feit en daarmee ook de herpositionering van WNK in de regionale keten van Werk en Inkomen. Met de samenwerking binnen Zaffier wordt een hogere uitstroom naar werk beoogd. WNK heeft het jaar 2021 afgesloten met een tekort van € 118.000. In de oorspronkelijke begroting van 2021 werd uitgegaan van een bijdrage in het tekort van € 1.222.000. Ten opzichte van de begroting is het resultaat € 1.079.000 beter uitgevallen. Dit is met name te danken aan de ontvangen coronasteun vanuit het Rijk, een stijging van de opbrengsten, de ontvangen loonkostensubsidie en overige bedrijfsontvangsten. De gemeentelijke bijdrage in het tekort voor Heiloo is € 5.700, dat binnen de begroting opgevangen kan worden.

5. Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Het Regionaal Archief Alkmaar is een zelfstandige organisatie in de gemeenschappelijke regeling Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA. Het is een regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis met een zo

Jaarstukken 2021

7. Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI) De VVI verwerkt de door de deelnemende gemeenten aangeleverde afvalstoffen. Hiermee wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke taken uit de Afvalstoffenwet. De VVI heeft als speerpunten onder andere meer bronscheiding met een verlaging 91

Gemeente Heiloo, Raad 21 juni 2022

…

van de hoeveelheid restafval en de optimalisatie van de benutting van de energie (elektriciteit en warmte) die vrijkomt bij het verbranden van restafval. Zij besteedt ook in 2022 aandacht aan de productie van duurzame energie (Klimaatakkoord) en de afzet van secundaire grondstoffen (circulaire economie).

Financiën Bij de begrotingswijziging van 2022 wordt een negatief resultaat voor bestemming verwacht, na een verwacht positief resultaat bij de begroting van 2022. Dit valt te verklaren door extra inzet van Recreatie Noord Holland en uitbreiding van activiteiten, onderhoud en meer uitgaven aan uitvoeringsprogramma (IJ-Z). De buffer om toekomstige projecten mee te financieren wordt steeds lager.