Bijlage 2 financieel onderzoek BMC
Tekst van het document
31 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Voor wat betreft de financiële consequenties zijn er twee uitersten op een glijdende schaal: De volledig bestuurlijke fusie van de BUCH gemeenten enerzijds en een volledig ambtelijke ontvlechting (waarbij de vier gemeenten individueel zelfstandig verder gaan) anderzijds.
C on ce
pt
Volledig bestuurlijke fusie Bij een volledig bestuurlijke fusie wordt de BUCH organisatie omgezet in een nieuwe gemeente. In dat geval moet worden gedacht aan de volgende kosten: ● het aansturen en inrichten van een projectorganisatie voor de gemeentelijke herindeling; ● voorbereiding van verkiezingen; ● inrichten van de griffie ● de ontwikkeling van een visie op de nieuwe gemeente ● inrichten van de politiek-bestuurlijke ICT-systemen; ● inrichten van de topstructuur ● uniformering van beleid ● doorlopen van de ARHI-procedures ● eventuele verhuizingen ● herinrichten van de P&C-cyclus en de onderliggende administraties
Volledige ontvlechting Bij een volledige ontvlechting ontstaan er vier nieuwe gemeenten. De gemeenschappelijke regeling moet worden opgeheven. De organisatie moet worden ontbonden, contracten zullen moeten worden ontbonden en inboedel zal moeten worden verdeeld. De medewerkers moeten over nieuwe organisaties worden geplaatst, inclusief het opnieuw ontwerpen van een nieuwe organisatiestructuur. Een tweede forse opgave is de ontvlechting en de opbouw van ICT. Contracten zullen moeten worden gewijzigd en nieuwe aanbestedingsprocedures zullen moeten worden doorlopen. Ook de implementatie van nieuwe ICT leidt tot extra kosten. Daarnaast zal ook het personeel moeten worden geplaatst in de nieuwe gemeenten, wat mogelijk kan leiden tot desintegratie schade.
6.3.3 De verschillende toekomstscenario’s
Tabel 23: Uitgangspunten voor de berekening van de desintegratiekosten in de verschillende toekomstscenario’s Scenario
Uitgangspunten
Gevraagd door
Continuering in huidige BUCH verband
Geen desintegratieschade
Heiloo
Bestuurlijke fusie BUCH
● ●
Bestuurlijke fusie Uitgeest Castricum - Heiloo
● ● ●
Verdere integratie op gezamenlijk initiatief. Kosten worden verdeeld over de vier gemeenten gezamenlijk. Geen ontvlechting
Heiloo en Castricum
Ontvlechting op gezamenlijk initiatief. Uittredingskosten worden verdeeld over de vier gemeenten gezamenlijk. Integratiekosten komen voor rekening van de drie fusiepartners.
Uitgeest, Castricum en Heiloo
32 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Scenario
Uitgangspunten
Bestuurlijke fusie Bergen, Castricum - Heiloo
● ●
Bestuurlijke fusie Bergen - Heiloo
● ● ●
Bestuurlijke fusie Castricum - Heiloo
● ● ●
● ●
Heiloo
Ontvlechting op gezamenlijk initiatief. Uittredingskosten worden verdeeld over de vier gemeenten gezamenlijk. Integratiekosten komen voor rekening van de twee fusiepartners.
Heiloo
Ontvlechting op gezamenlijk initiatief. Uittredingskosten worden verdeeld over de vier gemeenten gezamenlijk. Integratiekosten komen voor rekening van de twee fusiepartners
Heiloo
Uittreden op initiatief van Heiloo Uittredingskosten komen voor rekening van Heiloo
Heiloo
C on ce
Zelfstandig Heiloo
Ontvlechting op gezamenlijk initiatief. Uittredingskosten worden verdeeld over de vier gemeenten gezamenlijk. Integratiekosten komen voor rekening van de drie fusiepartners.
pt
●
Gevraagd door
6.3.4 Financiële gevolgen voor de toekomstscenario’s
In de onderstaande tabel hebben wij op basis van deze normbedragen de veronderstelde frictiekosten afgezet tegen de verwachte vergoeding voor de onderscheiden toekomstscenario’s. Normbedrag bij een bestuurlijke fusie van de BUCH Indicatief gaan wij uit van een bedrag van € 40 per inwoner aan integratiekosten, wanneer sprake is van een volledig bestuurlijke fusie binnen BUCH verband. Normbedrag bij een volledig ambtelijke ontvlechting De volledige ambtelijke ontvlechting kent een ander kostenplaatje. Het traject is complexer en daardoor ook duurder dan het traject van een volledig bestuurlijke fusie. Indicatief gaan wij uit van een bedrag van € 130 per inwoner wanneer sprake is van een volledig ambtelijke ontvlechting. Normbedrag bij een tussenvariant In de tussenvarianten gaan wij uit van € 80 per inwoner voor gemeenten die gezamenlijk verder gaan en € 130 per inwoner voor de gemeenten die in die variant alleen overblijven en niet met anderen fuseren. Uitgangspunt bij een lichte herindeling In geval van een lichte herindeling zal de toetredende gemeente ingepast worden in de bestaande gemeente. Dat betekent dat er veel minder integratiekosten hoeven te worden gemaakt, omdat de systemen en structuren van de ontvangende gemeente leidend zullen zijn. In dat geval gaan wij uit van € 30 per inwoner: de veronderstelde integratiekosten bij een bestuurlijke fusie.
33 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Tabel 24: Gehanteerde normbedragen Integratie
Totaal
Individueel uittreden en individueel nieuwe opbouw
€ 80 per inwoner
€ 50 per inwoner
€ 130 per inwoner
Individueel uittreden en samengaan met een andere gemeente buiten BUCH
€ 80 per inwoner
€ 40 per inwoner
€ 120 per inwoner
Twee of drie gemeenten treden uit en gezamenlijk nieuwe opbouw
€ 40 per inwoner
€ 40 per inwoner
€ 80 per inwoner
Integratie van de vier gemeenten vanuit de bestaande situatie
nvt
€ 40 per inwoner
€ 40 per inwoner
Integratiekosten voor de ontvangende gemeente
nvt
€ 40 per inwoner
€ 40 per inwoner
nvt
€ 20 per inwoner
€ 20 per inwoner
pt
Ontvlechting
Integratiekosten bij lichte herindeling voor de ontvangende gemeente
tabel zijn de bovenstaande bedragen doorgerekend voor de verschillende
C on ce
In de onderstaande toekomstscenario’s.
Tabel 25 : Gevolgen voor de toekomstscenario’s Zelfstandig Heiloo
Zelfstandig binnen BUCH
Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo
UItgeest Castricum en Heiloo
Bergen Castricum en Heiloo
Bergen Heiloo
Castricum Heiloo
Inwoners Heiloo
24.300
24.300
24.300
24.300
24.300
24.300
24.300
Normbedrag Heiloo
€ 130
0
€ 40
€ 80
€ 80
€ 80
€ 80
Component Castricum
€ 3.200.000
0
€ 1.000.000
€ 2.000.000
€ 2.000.000
€ 2.000.000
€ 2.000.000
Inwoners andere gemeente(n)
nvt
nvt
79.700
49.800
66.300
29.900
36.400
Normbedrag andere gemeente(n)
nvt
nvt
€ 40
€ 80
€ 80
€ 80
€ 80
Component andere gemeente(n)
nvt
nvt
€ 3.200.000
€ 4.000.000
€ 5.300.000
€ 2.400.00
€ 2.900.000
Totaal frictiekosten incidenteel
€ 3.200.000
0
€ 4.200.000
€ 6.000.000
€ 7.300.000
€4.400.000
€ 4.900.000
34 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Frictiekosten vergoeding Ruimte binnen het budget
Zelfstandig Heiloo
Zelfstandig binnen BUCH
Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo
UItgeest Castricum en Heiloo
Bergen Castricum en Heiloo
Bergen Heiloo
Castricum Heiloo
0
0
€ 20.200..000
€12.000..000
€ 13.600.000
€ 6.500.000
€ 6.500.000
- € 3.200.000
0
€ 16.000.000
€ 6.000.000
€ 6.300.000
€ 2.100.000
€ 1.600.000
C on ce
pt
De frictiekosten zullen meer gedetailleerd moeten worden uitgewerkt, op een wijze die passend is bij de maat en schaal van het betreffende toekomstscenario. Het geeft in ieder geval een indicatie dat de budgetten toereikend zijn om deze kosten op te vangen.
35 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Hoofdstuk 7 | Gevolgen voor verbonden partijen
Deelvraag 1: Wat zijn de (financiële) voorwaarden en kosten voor uittreding van Uitgeest uit de verbonden partijen bij verschillende toekomstscenario’s?
7.1 Risicoanalyse van de verbonden partijen
C on ce
pt
De voorgenomen herindeling heeft potentieel gevolgen voor de verbonden partijen waarin niet alle fusiegemeenten deelnemen. Met het oog op de mogelijke fusie scenario's, biedt dit rapport een gedetailleerd overzicht van de verbonden partijen van alle betrokken gemeenten (opgenomen in bijlage:?. De overzichten in deze paragraaf geven inzicht in de deelname van iedere gemeente per verbonden partij: ● Groen: De gemeente neemt deel in de verbonden partij ● Wit: De gemeente neemt niet deel in de verbonden partij Het risicoprofiel is een inschatting van de mogelijke gevolgen bij een uittreding uit een verbonden partij. Hierbij wordt gekeken naar de continuïteit van de taakuitvoering en de eventuele ontvlechtingskosten. Voor de risicoanalyse hanteren we de volgende uitgangspunten: ● Validatie: Alle resultaten en analyses zijn gevalideerd met de betrokken ambtelijke organisaties ● Categorisering van verbonden partijen: De verbonden partijen zijn onderverdeeld in drie categorieën: publiekrechtelijk, privaatrechtelijk en overig. De categorie ‘overig’ omvat samenwerkingsverbanden en publieke samenwerkingen zonder rechtspersoonlijkheid. ● Privaatrechtelijke verbonden partijen: Het risicoprofiel bij uittreding uit een privaatrechtelijke samenwerking is doorgaans beperkt. De relatie functioneert primair op basis van een opdrachtgever-opdrachtnemer model.
De aansprakelijkheid van de gemeente als aandeelhouder is veelal beperkt tot de ingelegde middelen, waardoor het verliesrisico beheersbaar blijft. ● Mogelijke uittreding: Indien twee gemeenten voor dezelfde taak onderdeel zijn van verschillende verbonden partijen, wordt als uitgangspunt gehanteerd dat de kleine gemeente zich bij de grotere voegt. ● Paragraaf verbonden partijen: De inventarisatie van de verbonden partijen is gebaseerd op de paragraaf verbonden partijen in de begroting 2025. ● Complexiteit ontvlechting BUCH: Het risicoprofiel van de ontvlechting van de Werkorganisatie BUCH is complex en niet altijd eenvoudig te bepalen. Dit is met name afhankelijk van de besluitvorming van de overige deelnemende gemeenten. De eventuele gevolgen hiervan zijn nader uitgewerkt in paragraaf 6.3. Deze analyse van de risico’s vormt de basis voor de volgende paragraaf, waarin de mogelijke uittredingskosten worden geïnventariseerd.
36 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
7.1.1 Bestuurlijke fusie met de vier BUCH gemeenten Een mogelijke fusie tussen de vier gemeenten vereenvoudigt de ontvlechting van werkorganisatie BUCH, omdat de werkorganisatie overgenomen wordt door de nieuwe gemeente. Ook in andere samenwerkingverbanden, zoals ZAffier, Cocensus en de Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI) participeren de vier gemeenten al gezamenlijk. Deze gedeelde participatie vereenvoudigt de fusie met betrekking tot de verbonden partijen.
pt
Ondanks de voordelen zijn er wel uitdagingen betreffende de indelingen van de Veiligheidsregio, Omgevingsdienst en de GGD. De gemeenten Bergen, Castricum en Heiloo zijn georiënteerd op samenwerkingen binnen de regio Noord-Holland Noord, terwijl de gemeente Uitgeest zich richt op de regio’s IJmond en Kennemerland. Binnen deze variant gaan we uit van de aanname dat de gemeente Uitgeest aansluit bij de samenwerkingen binnen Noord-Holland Noord. Tabel 26 : Overzicht verbonden partijen BUCH gemeenten Nr
Verbonden partij
Bergen
Publiekrechtelijke organisatie
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Risicoprofiel
Mogelijke Uittreding
N.V.T.
Ja
Werkorganisatie BUCH
2
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
Regulier
Ja
3
Omgevingsdienst IJmond
Regulier
Ja
4
ZAffier
N.V.T.
Nee
5
Recreatieschap Alkmaarder en Uitgeestermeer (RAUM)
Beperkt
Nee
6
Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI)
N.V.T.
Nee
7
Cocensus
N.V.T.
Nee
8
Veiligheidsregio NHN
Regulier
Nee
9
Omgevingsdienst NHN
Regulier
Nee
10
GGD NHN
Aanmerkelijk
Nee
11
Regionaal Historisch Centrum Alkmaar
Beperkt
Nee
C on ce
1
Privaatrechtelijke organisaties 12
Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA)
N.V.T.
Nee
13
Stedin Holding NV
Beperkt
N.T.B.
14
Limmer Strandwal CV
Beperkt
N.T.B.
37 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Nr
Verbonden partij
15
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Risicoprofiel
Mogelijke Uittreding
Zandzoom BV
Beperkt
N.T.B.
16
Alliander
Beperkt
N.T.B.
17
Ontwikeklingsbedrijf Noord Holland Noord NV
Beperkt
N.T.B.
18
Coöperatie Parkeerservice
Beperkt
N.T.B
Beperkt
N.T.B.
19
Metropoolregio Amsterdam*
20
ROM InWest*
pt
Overige
Beperkt
N.T.B.
7.1.2 Bestuurlijke fusie met Uitgeest en Castricum
C on ce
De fusievariant met Uitgeest en Heiloo kent dezelfde voordelen ten aanzien van ZAffier, Cocensus en de Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI). Wel dient de gemeente Bergen uit te treden bij de werkorganisatie BUCH, onder de aanname dat de overige delen van de organisatie voornamelijk worden overgenomen door de nieuw te vormen gemeente Uitgeest, Castricum en Heiloo. De uitdagingen met betrekking tot de veiligheidsdienst en de omgevingsdienst van gemeente Uitgeest blijven in deze variant hetzelfde. Tabel 27 : Overzicht verbonden partijen Uitgeest, Castricum en Heiloo
Nr
Verbonden partij
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Risicoprofiel
Uittreding
Publiekrechtelijke organisatie
1
Werkorganisatie BUCH
N.V.T.
Ja
2
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
Regulier
Ja
3
Omgevingsdienst IJmond
Regulier
Ja
4
ZAffier
N.V.T.
Nee
5
Recreatieschap Alkmaarder en Uitgeestermeer (RAUM)
N.V.T.
Nee
6
Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI)
N.V.T.
Nee
7
Cocensus
N.V.T.
Nee
8
Veiligheidsregio NHN
Regulier
Nee
9
Omgevingsdienst NHN
Regulier
Nee
10
GGD NHN
Aanmerkelijk
Nee
38 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Nr
Verbonden partij
Uitgeest
11
Regionaal Historisch Centrum Alkmaar
Castricum
Heiloo
Risicoprofiel
Uittreding
Beperkt
Nee
Privaatrechtelijke organisaties Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA)
N.V.T.
Nee
13
Stedin Holding NV
Beperkt
N.T.B.
14
Limmer Strandwal CV
Beperkt
N.T.B.
15
Zandzoom BV
Beperkt
N.T.B.
16
Alliander
17
Ontwikkelingsbedrijf Noord Holland Noord NV Overige Metropoolregio Amsterdam*
19
ROM InWest*
C on ce
18
pt
12
Beperkt
N.T.B.
Beperkt
N.T.B.
Beperkt
N.T.B.
Beperkt
N.T.B.
7.1.3 Overige scenario’s
De overige scenario’s hebben geen noemenswaardige consequenties.
7.2 Mogelijke uittredingskosten
Bij een paar verbonden partijen is uittreding noodzakelijk. Om de exacte kosten te bepalen, is nader onderzoek nodig. Aangezien de uittreed bepalingen en langlopende verplichtingen per regeling verschillen. Om toch een indicatie te geven van de mogelijke kosten, hebben wij de uittredingssommen berekend op basis van twee scenario's. Deze scenario’s zijn gebaseerd op de jaarlijkse exploitatiebijdrage en het opgebouwde eigen vermogen van de verbonden partij.
De jaarlijkse exploitatiebijdrage zal bij een uittreding geleidelijk worden afgebouwd. Om dit proces inzichtelijk te maken, zijn er twee scenario’s doorgerekend voor de afbouw en de bijdrage: een minimum- en een maximum scenario. Jaar
Minimum Scenario
Maximum Scenario
1e jaar
67%
75%
2e jaar
33%
50%
3e jaar
0%
25%
4e jaar
0%
0%
39 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Voor beide varianten geldt dat het opgebouwde eigen vermogen naar rato van het inwonersaantal van de deelnemende gemeenten wordt verdeeld. Deze berekening is bedoeld om een indicatie te geven van mogelijke uittredingskosten. Voor een definitieve raming is nader onderzoek nodig.
De resultaten van de twee scenario’s voor de verbonden partijen met een risico op uittreding zijn hieronder weergegeven. Tabel 28: Inschatting desintegratiekosten Nr
Verbonden partij
Minimum variant
Maximum variant
€ 1.265.000
€ 1.970.000
€ 189.000
€ 346.000
€ 1,5 miljoen
€ 2,3 miljoen
1
Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
2
Omgevingsdienst IJmond
C on ce
Totaal
pt
Publiekrechtelijke organisatie
40 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Hoofdstuk 8 | Risico-inschatting en onzekerheden Deelvraag 3: Zijn er andere financiële consequenties en risico’s te voorzien?
8.1 Risicoprofiel en weerstandsvermogen 8.1.1 Gemeenten zijn relatief vrij in het opstellen
Tabel 29: Overzicht ratio weerstandsvermogen
pt
Gemeenten zijn relatief vrij in het opstellen van hun risicoprofiel en in de bepaling van het beschikbare weerstandsvermogen. In de paragraaf Weerstandsvermogen moeten de gemeenten aangeven in hoeverre zij in staat zijn de risico’s die ze voorzien op te vangen. Dit wordt uitgedrukt in de zogenoemde ratio voor het weerstandsvermogen.
Uitgeest
C on ce
Bergen
Castricum
Heiloo
Benodigde weerstandscapaciteit (x € 1 mln)
3.8
3.4
7.3
8.7
Beschikbare weerstandscapaciteit (x € 1 mln)
65.5
8.8
27.3
22.6
Ratio weerstandsvermogen
15.2
2.6
3.7
2.6
(Cijfers gebaseerd op de jaarrekening 2024)
8.1.2 Goed kijken naar de samenstelling van de weerstandscapaciteit
Omdat er geen strakke voorschriften zijn voor de inventarisatie van de risico’s, maar ook niet voor de samenstelling van de buffer waarmee de risico’s moeten worden opgevangen (de beschikbare weerstandscapaciteit), kunnen niet zonder meer alle waarden bij elkaar worden opgeteld. De samenstelling van de beschikbare weerstandscapaciteit kan nogal verschillen. Daarom is in de onderstaande tabel de opbouw van de weerstandscapaciteit van de onderscheiden gemeenten weergegeven. Deze tabel laat zien dat Castricum een component “stille reserves” meeneemt bij de opbouw van de weerstandscapaciteit en de andere gemeenten niet. Heiloo neemt een deel van de bestemmingsreserves mee. De andere gemeenten niet. De gemeenten nemen de zgn. “onbenutte belastingcapaciteit” mee in de opbouw van de weerstandscapaciteit. Dit is de ruimte die de gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen tot aan de norm die geldt voor het verkrijgen van de zgn. “artikel-12-steun”. (Zie ook hoofdstuk 12: eigen inkomsten).
41 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Tabel 30: Opbouw van de beschikbare weerstandscapaciteit
Algemene reserve
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
59.8
8.1
23.4
11.3
Bestemmingsreserves
2.8 Gedeeltelijk
Stille reserves
1.3
Onvoorzien
0.0
0.0
0.0
Saldo begroting / rekening
3.8 5.6
(Cijfers gebaseerd op de jaarrekening 2024)
8.1.3 Doorrekening naar de toekomstscenario’s
0.7
2.5
pt
Onbenutte belastingcap.
4.7
C on ce
In de onderstaande tabel hebben we de weerstandsratio’s doorgerekend voor de onderscheiden toekomstscenario’s. In de laatste regel van de tabel hebben we de weerstandsratio berekend exclusief de onbenutte belastingcapaciteit, omdat niet alle gemeenten dit onderdeel meenemen. Tabel 31: Doorrekening naar de toekomstscenario’s Heiloo zelfstandig of binnen BUCH
Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo
UItgeest, Castricum en Heiloo
Benodigde weerstandscapaciteit
8.7
32.2
Beschikbare weerstandscapaciteit
22.6
Ratio weerstandsvermogen Exclusief onbenutte belastingcapaciteit
Bergen Castricum Heiloo
Bergen Heiloo
Castricum Heiloo
19.4
19.8
12.5
16.0
124.2
58.7
115,4
88,1
49,9
2.6
3.9
3.0
5.8
7.0
3.1
2,1
3.4
2.6
5,2
6,2
2,7
8.1.4 Samenstelling van de risico’s
In deze paragraaf vergelijken we de gemeenten onderling op het risicoprofiel. Dat doen we door de samenstelling van de top 5 risico’s met elkaar te vergelijken. Daaruit valt het volgende beeld te destilleren. Bergen en Uitgeest: risico’s in de reguliere begrotingsuitvoering De risico’s in Bergen en Uitgeest hebben vooral betrekking op de reguliere begrotingsuitvoering (bijstand, Jeugd, subsidies, prijsstijgingen). De risico’s in Castricum en Heiloo hebben betrekking op grote infrastructurele projecten (aansluiting A9) en ruimtelijke opgaven. Dat verklaart mede ook het feit waarom de benodigde weerstandscapaciteit in Castricum en Heiloo hoger uitvalt dan in Bergen en Uitgeest.
42 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Tabel 32: Top 5 van de risico’s in Bergen Gemeente Bergen - Risico top 5
Percentage
Hogere programmakosten BUIG participatie en bijstand (uitvoering ZAffier)
12%
Jeugd: Geconstateerde budgetoverschrijding 2024 is structureel
7%
Jeugd; Cliënten met complexe en intensieve zorgbehoefte
4%
Niet realiseren taakstelling op subsidies
3%
Hogere prijzen als gevolg van schaarste grondstoffen
3%
Tabel 33: Top 5 van de risico’s in Uitgeest Gemeente Uitgeest - Risico top 5 Hogere programmakosten BUIG Lagere grondopbrengsten dan geraamd
C on ce
Minder middelen van het rijk voor uitvoering van de taken
pt
(Bron: Jaarrekening 2024)
Percentage 8% 5% 5%
Wachtgeld voor bestuurders die niet terugkeren of bij tussentijds aftreden
5%
Toetredingskosten regio Alkmaar
5%
(Bron: Jaarrekening 2024)
Tabel 34: Top 5 van de risico’s in Castricum Gemeente Castricum - Risico top 5
Percentage
Meerkosten aansluiting A9
15%
Overschrijding plankosten LZ
8%
Risico op juridische kosten en meerkosten project X
7%
Risico OZB niet-woningen
6%
Hogere programmakosten BUIG (ZAffier)
6%
(Bron: Jaarrekening 2024)
Tabel 35: Top 5 van de risico’s in Heiloo Gemeente Heiloo - Risico top 5
Percentage
Meerkosten aansluiting A9
29%
Hogere prijzen als gevolg van schaarste grondstoffen
13%
Hogere programmakosten BUIG (uitvoering ZAffier)
6%
43 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Gemeente Heiloo - Risico top 5
Percentage
Structurele budgetoverschrijding Jeugd
5%
Hogere kosten IKC Zandzoom
3%
(Bron: Jaarrekening 2024)
8.2 Grondexploitaties
pt
Bij de grondexploitaties brengen we in beeld welke gebiedsontwikkelingen er op dit moment spelen, wat het risicoprofiel is en op welke wijze dit is afgedekt. Grondbeleid is het samenhangende geheel van handelingen betreffende grondtransacties en gebiedsontwikkeling. Het geeft aan welke mogelijkheden er zijn om een gebied tot ontwikkeling te brengen en welke rol de gemeente hierin kan vervullen (actief/ faciliterend).
C on ce
Actief grondbeleid Actief grondbeleid omvat alle fasen van het exploiteren van grond: De aankoop van gronden, sloop of bouwrijp maken tot en met de uitgifte/verkoop van bouwgrond. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente gronden voor eigen rekening en risico. De gemeente legt bij actief grondbeleid de publieke voorzieningen aan en kan in beginsel alle productiekosten doorberekenen in de gronduitgifteprijzen, zolang de markt bereid is deze prijs te betalen. Bij een actief grondbeleid wordt een gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. Faciliterend grondbeleid Faciliterend grondbeleid houdt in dat de gemeente het particulieren mogelijk maakt grond te exploiteren. Gemeentelijke kosten verbonden aan de desbetreffende ontwikkelingen moet de gemeente verhalen op de particuliere exploitant met behulp van het vastgesteld exploitatieplan of plankostenscan De gemeente koopt daarbij zelf geen grond aan en beperkt zich tot de wettelijke publieke taak. Deze taak bestaat vooral uit het toetsen van de plannen aan vastgestelde beleidskaders, inspraakprocedures, het vaststellen van het bestemmingsplan en zo nodig het exploitatieplan. Bij faciliterend grondbeleid wordt geen gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. Deze analyse: vooral richten op het actief grondbeleid In deze analyse richten we ons vooral op het actief grondbeleid.
Deze analyse is namelijk bedoeld om op hoofdlijnen inzicht te krijgen in de winstpotenties en de mogelijke risico’s die voortvloeien uit de grondexploitaties van de betreffende gemeente. Dat aspect speelt met name bij actieve grondexploitaties en (veel) minder bij de faciliterende grondexploitatie.
8.2.1 Gemeente Bergen
Actieve grondexploitaties De Gemeente Bergen heeft 6 actieve grondexploitaties - Woningbouwproject Park de Beeck - 5 projecten sociale woningbouw - T&O Locatie - Elkshove - Voormalige Rabobank - Oosterkrimschool - Petrusschool
44 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Tabel 36: Overzicht boekwaarde grondexploitaties gemeente Bergen
Complex
Boekwaarde per Reeds genomen 31-12-2024 winst / verlies*
Verwachte restant winst
Verwacht eindsaldo (EW)
Verwacht eindsaldo (NCW)
Einddatum
366
879
737
1.616
1.523
2027
Oosterkrim
-9
239
-238
1
1
2025
Rabobank
686
-316
-19
-335
-316
2026
Elkshove
93
-62
-4
-66
-62
2026
-357
154
192
346
326
2025
420
420
396
2026
1.088
1.982
1.868
T&O Petrusschool
61
Totaal
840
(Bron: NAG Bergen: 2025) *) Negatief bedrag is een getroffen verliesvoorziening
894
pt
Park de Beeck
C on ce
Risico’s en beschikbare reserves Een van de belangrijkste geïdentificeerde risico's voor de gemeente Bergen is gerelateerd aan planschades en plankosten in verband met bestemmingsplannen en gebiedsontwikkeling. De gemeente heeft een reserve grote projecten van € 1,3 miljoen per ultimo 2024
8.2.2 Gemeente Uitgeest
Actieve grondexploitaties De gemeente Uitgeest werkt de komende jaren aan woningbouw op de volgende locaties: ● Bibliotheeklocatie; ● De Molenhoeklocatie; ● De Meetlocatie; ● De Vrijburglocatie; ● Het Anna van Renesseplein. Op dit moment is er sprake van een negatieve boekwaarde op de grondexploitaties. Dat houdt in dat de opbrengsten tot nu toe hoger zijn geweest dan de kosten. Deze boekwaarde bedraagt momenteel: € 480.000 negatief.5
5
Bron: Jaarstukken gemeente Uitgeest, pagina 130.
45 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Tabel 37 Overzicht boekwaarde grondexploitaties gemeente Uitgeest (Bedragen x € 1.000 Boekwaarde per 31-12-2024
Verwacht eindsaldo (NCW)
Verwacht eindsaldo (EW)
Bibliotheeklocatie
Niet separaat gespecificeerd (deel van GREX totaal)
146
N.v.t. (Niet gespecificeerd)
78
N.v.t. (IMVA)
N.v.t. (IMVA)
Niet separaat gespecificeerd (deel van GREX totaal)
380
N.v.t. (Niet gespecificeerd)
De Vrijburglocatie
278
N.v.t. (IMVA)6
N.v.t. (IMVA)
Het Anna van Renesseplein
11
N.v.t. (IMVA)
N.v.t. (IMVA)
De Molenhoeklocatie De Meetlocatie
-480
Totaal (Bron: NAG 2024 Gemeente Uitgeest)
pt
Complex
C on ce
Risico’s en beschikbare reserves De reserve RO-ontwikkelingen Uitgeest bedraagt per ultimo 2024: € 509.000. Deze reserve is ingesteld ter dekking van lasten in het kader van ontwikkelingen op het gebied van ruimtelijke ordening in Uitgeest en dekking van de kosten van de projectleider Centrumplan.
8.2.3 Gemeente Castricum
Actieve grondexploitaties Per 2024 zijn er actieve grondexploitaties voor Limmen-Zandzoom, Dampegheest en Koekoeksbloem. Dampegheest is in 2023 geopend en Koekoeksbloem in 2024. Tabel 38 Overzicht boekwaarde grondexploitaties gemeente Castricum (Bedragen x € 1.000 Complex
Boekwaarde per 31-12-2024
Verwacht eindsaldo (NCW)
Verwacht eindsaldo (EW)
4.914
1.000
1.100
Dampegheest
231
0
0
Koekoeksbloem
215
157
167
5.360
1.157
1.267
Limmen-Zandzoom
Totaal
Nieuwe complexen De gemeente Castricum kan ook over vastgoedobjecten of onroerende zaken beschikken waarvan op voorhand wel vaststaat dat deze als bouwgrond zullen gaan fungeren, maar waarvoor nog geen operationele grondexploitatie is vastgesteld of bouwplan voor beschikbaar is. Momenteel is dat alleen het geval bij de Maranathakerk. Niet alle projecten met een gemeentelijke grondpositie zijn al zo concreet uitgewerkt dat hiervoor een grondexploitatie kan worden vastgesteld. Kosten die worden gemaakt in de periode vóórdat een grondexploitatie is vastgesteld, worden geactiveerd onder de immateriële vaste activa. 6
Immateriële vaste activa, voor deze gronden is nog geen exploitatie geopend.
46 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Voor de voorbereidingskosten geldt dat hiervoor bestuurlijke instemming nodig is en dat na 5 jaar de kosten hebben geleid tot een actieve grondexploitatie, dan wel zijn afgeboekt ten laste van het jaarresultaat. Momenteel heeft Castricum niks geadministreerd onder deze categorie. Risico’s en beschikbare reserves De gemeente heeft een algemene reserve grondbedrijf. De stand van de reserve bedraagt € 765.000 per ultimo 2024.
8.2.4 Gemeente Heiloo
pt
Actieve grondexploitaties De gemeente Heiloo kent nog twee projecten waarvoor een gemeentelijke grondexploitatie is opgesteld, te weten Zuiderloo en Boekelermeer fase A, B en C Tabel 39 Overzicht boekwaarde grondexploitaties gemeente Heiloo (Bedragen x € 1.000 Boekwaarde per 31-12-2024
Verwacht eindsaldo (NCW)
C on ce
Complex Zuiderloo - Heiloo
-1.669
368
Boekelermeer
5.072
534
Totaal
3.403
902
Verwacht eindsaldo (EW)
Risico’s en beschikbare reserves Heiloo heeft geen reserve grondexploitaties. Er is wel een reserve bovenwijkse voorzieningen. Deze reserve bedraagt € 2,6 miljoen per ultimo 2024.
47 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
8.2.5 Gevolgen voor de toekomstscenario’s Tabel 40: Samenvattend overzicht voor de toekomstscenario’s UItgeest Castricum en Heiloo
Bergen Castricum en Heiloo
Bergen Heiloo
Castricum Heiloo
Zelfstandig Heiloo
Boekwaarde van de grondexploitatie
€ 9,1 miljoen
€ 8,3 miljoen
€ 9,6 miljoen
€ 4,2 miljoen
€ 8,8 miljoen
€ 3,4 miljoen
Te verwachten winst op termijn
€ 3,2 miljoen
€ 2,1 miljoen
€ 3,3 miljoen
€ 2,0 miljoen
€ 2,2 miljoen
€ 0,9 miljoen
Reserve grondexploitatie
€ 2,6 miljoen
€ 1,3 miljoen
€ 2,1 miljoen
€ 1,3 miljoen
€ 0,8 miljoen
€ 0,0 miljoen
Nieuwe ontwikkelingen
Beperkt
Beperkt
Beperkt
Beperkt
Beperkt
Beperkt
C on ce
pt
Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo
8.3 Sociaal domein
Bij het sociaal domein vergelijken we de uitgaven van de gemeenten onderling op basis van de begroting 2025. We zetten dit af tegen een aantal indicatoren, zoals: ● het percentage huishoudens met een voorziening in het sociaal domein; ● het aantal personen met een bijstandsuitkering per 1.000 inwoners; ● het aantal jongeren met jeugdhulp (met verblijf en zonder verblijf) in een percentage van de doelgroep.
48 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
C on ce
pt
8.3.1 Structuur van de bevolking in de verschillende gemeenten
(Bron: CBS bevolkingsstatistieken)
In de grafiek hierboven geven we de bevolkingsopbouw grafisch weer van de verschillende gemeenten. Het aandeel jongeren tot en met 19 jaar is in Bergen lager dan in de andere drie gemeenten. In Bergen is het aandeel ouderen van 65 jaar en ouder fors hoger dan in de andere gemeenten. Uitgeest kent de laagste vergrijzing van de vier gemeenten.
49 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
C on ce
pt
Deze cijfers vertalen we in de zgn. “demografische druk”: het aandeel ouderen, respectievelijk jongeren, uitgedrukt in een percentage van de bevolkingsgroep tussen de 20 en 65 jaar. De demografische druk is in Bergen verreweg het hoogst.. Verhoudingsgewijs is daar de groep tussen de 20 en 65 jaar het laagst. In Uitgeest ligt de grijze druk (65 jaar en ouder) op het landelijk gemiddelde (35%). De andere gemeenten liggen daar boven, met Bergen als uitschieter. Dat wordt weergegeven in de bovenstaande figuur
50 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
pt C on ce (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl)
In de vier gemeenten zijn de huishoudens met een laag inkomen ondervertegenwoordigd. Bij de hoge inkomens zien we het omgekeerde: in de vier gemeenten Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo zijn de huishoudens met een hoog inkomen oververtegenwoordigd. Van de vier gemeenten komt Bergen nog het meest dicht in de buurt van het landelijk gemiddelde.
51 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
pt C on ce (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl)
Uitgeest kent verhoudingsgewijs de minste huishoudens met een voorziening in het sociaal domein, zoals de figuur hiernaast laat zien. In Uitgeest, Castricum en Heiloo ligt dat iets hoger. Bergen kent relatief veel huishoudens met een WMO-voorziening, hetgeen niet verwonderlijk is gelet op de vergrijzing. Uitgeest laat het omgekeerde beeld zien.
52 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
pt C on ce (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl)
Het aantal personen met een bijstandsuitkering ligt in Uitgeest hoger dan in de andere drie gemeenten.
53 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
pt C on ce (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl)
Uitgeest en Castricum kennen de minste jongeren met een jeugdhulpvoorziening zonder verblijf. In Heiloo en Bergen hebben beduidend meer jongeren een voorziening in het kader van de Jeugdhulp.
54 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
pt C on ce (Bron: www.waarstaatjegemeente.nl)
Het aandeel jongeren dat een voorziening heeft met verblijf, ligt weliswaar beduidend lager, maar dit zijn wel de dure voorzieningen voor de gemeentebegroting. Een verschil van enkele tienden procentpunten kan budgettair een behoorlijk verschil maken. In Uitgeest en Castricum liggen deze percentages het hoogst. Heiloo kent verhoudingsgewijs de minste jongeren met een jeugdhulpvoorziening met verblijf.
8.3.2 Sociaal Domein in cijfers
Over-all beeld In de onderstaande tabel zijn de uitgaven van de verschillende gemeenten vergeleken op basis van de rekening 2024. Het gaat hierbij om netto bedragen per inwoner.
55 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Tabel 41: Netto uitgaven sociaal domein in bedragen per inwoner
C on ce
pt
Rekeningcijfers 2024
(Bron: IV 3 Statline)
De rekeningcijfers op de basisvoorzieningen kunnen een vertekend beeld geven, vanwege de voordelige saldi die gemeenten hebben behaald op de opvang van Oekraïners. Voor een belangrijk deel weerspiegelen de beelden uit de grafieken de cijfers in deze tabel. Vanwege de vergrijzing kent Bergen verhoudingsgewijs de hoogste uitgaven op de WMO. De uitgaven voor de Jeugdzorg liggen in Uitgeest hoger dan in de andere gemeenten.
Participatie Voor het onderdeel participatie is een aparte uitsplitsing gemaakt. De bijstandsuitkeringen worden bekostigd uit de brede doeluitkering (BUIG). De uitvoeringskosten en het eigen armoedebeleid moeten worden bekostigd uit de algemene uitkering. De onderlinge verschillen kunnen niet volledig worden verklaard door een verschil in het aantal te verstrekken uitkeringen. Andere verklarende factoren hiervoor kunnen zijn: verschil in uitvoeringskosten, verschil in armoederegelingen, verschil in de score op de objectieve criteria op basis waarvan de brede doeluitkering BUIG wordt verstrekt. De verschillen in de begeleide participatie hebben betrekking op de oude WSW-doelgroep. Deze doelgroep wordt afgebouwd. De vergoeding hiervoor komt rechtstreeks uit de Algemene Uitkering.
56 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Tabel 42: Uitgaven voor Participatie
C on ce
pt
Rekeningcijfers 2024
(Bron: IV 3 Statline)
8.3.3 Over-all beeld
De risico’s met betrekking tot sociaal domein zijn beperkt en weinig onderscheidend voor de onderscheiden fusiescenario’s. Weliswaar zijn er verschillen tussen gemeenten, met name wat betreft de leeftijdsopbouw. In alle vier gemeenten is evenwel sprake van eenzelfde (sterke) sociale structuur. De belangrijkste onderlinge verschillen worden verevend via de maatstaven van de algemene uitkering en het beleid wordt in onderlinge samenhang binnen de BUCH organisatie vormgegeven en in regionaal verband uitgevoerd.
57 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Hoofdstuk 9 | De financiële positie bij de onderscheiden toekomstscenario's
Deelvraag 6: Wat is het financiële perspectief van de betrokken fusiepartners? Deelvraag 7: Wat is het financieel meerjarenperspectief en de financiële positie in elk van de toekomstscenario’s?
pt
Deelvraag 8: Wat is het financiële perspectief voor de nieuwe gemeente in elk van de toekomstscenario’s in 2029 aan de hand van de financiële kengetallen?
C on ce
Deelvraag 9: Wat is de afhankelijkheidsratio van de algemene uitkering van het gemeentefonds in elk van de toekomstscenario’s?
9.1 Overzicht van de meerjarige begrotingssaldi
In het onderstaande overzicht presenteren we de meest recente structurele begrotingssaldi van de onderscheiden gemeenten, uitmondend in het saldo voor de betreffende toekomstscenario's. Vertrekpunt daarbij is het perspectief uit de meerjarenbegroting 2026. Tabel 43: Overzicht van de structurele begrotingssaldi (Bedragen x € 1.000)
Gemeente
2026
2027
2028
2029
Bergen
6.695
5.501
3.413
3.062
Uitgeest
387
-66
-1.091
-907
Castricum
855
599
-896
-731
Heiloo
-271
-714
-1.938
-1.971
Bron: Meerjarenbegrotingen 2026-2029
Uit het bovenstaande overzicht blijkt dat alleen Bergen voor alle jaren een positief saldo kent. De andere gemeenten hebben in latere jaren een nadelig saldo, waardoor (op termijn) aanvullende bezuinigingen of belastingverhogingen noodzakelijk zijn om dit tekort op te vangen. Het gepresenteerde saldo voor Bergen is gecorrigeerd met € 2.097.000, omdat Bergen een jaarlijkse storting in de reserves voor dit bedrag als last voor het meerjarenbeeld heeft opgenomen.
58 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Dat leidt tot de volgende structurele begrotingssaldi voor de onderscheiden toekomstscenario’s
Tabel 44: Overzicht van de structurele begrotingssaldi voor de onderscheiden herindelingsvarianten (Bedragen x € 1.000) Uitgeest Castricum Heiloo
Bergen Castricum Heiloo
Bergen Heiloo
Castricum Heiloo
Heiloo
Structureel saldo 2029
-547.000
-3.609.000
360.000
1.091.000
-2.702.000
-1.971.000
Inwoners
104.000
74.100
90.600
54.200
60.700
24.300
-€ 5
-€ 49
€4
€ 20
-€ 45
-€ 81
Bedrag per inwoner
pt
Bergen Uitgeest Castricum Heiloo
9.2 Financiële ratio’s
C on ce
In de bijlage 6 zijn de geprognosticeerde balansen doorgerekend voor de solvabiliteitsratio en de netto gecorrigeerde schuldquote. Onderstaande tabel geeft de ratio’s weer voor de verschillende gemeenten: Tabel 45: Overzicht van de financiële ratio’s per 2029 Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Solvabiliteit
42%
16%
26%
28%
Schuldquote
63%
96%
48%
81%
De solvabiliteitsratio geeft de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen weer door eigen vermogen uit te drukken in een percentage van het balanstotaal. De toezichthouder kwalificeert percentage lager dan 20% als risicovol. Het landelijk gemiddelde bedraagt rond 40% De netto gecorrigeerde schuldquote drukt de schulden inclusief de overlopende passiva (onder aftrek van de vlottende activa en de verstrekte leningen) uit in een percentage van de jaarlijkse baten. De toezichthouder kwalificeert een percentage hoger dan 130% als risicovol. Het landelijk gemiddelde bedraagt rond 40%.
Dat levert het volgende beeld op voor de onderscheiden toekomstscenario’s: Tabel 46: Financiële ratio’s voor de onderscheiden toekomstscenario’s Bergen Uitgeest Castricum Heiloo
Uitgeest Castricum Heiloo
Bergen Castricum Heiloo
Bergen Heiloo
Castricum Heiloo
Heiloo
Solvabiliteit
31%
25%
34%
37%
27%
28%
Schuldquote
66%
68%
62%
70%
61%
81%
59 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Hoofdstuk 10 Investeringen en investeringsruimte Deelvraag 10: Wat is de omvang van de investeringsruimte in elk van de toekomstscenario’s?
10.1 Investeringsniveau
pt
Bijlage 5 geeft een beeld van de opgenomen investeringen in de onderscheiden begrotingen. Deze gegevens zijn opgeteld voor de onderscheiden toekomstscenario’s. De investeringsruimte wordt bepaald door de mate waarin de investeringsplannen zijn opgenomen in de begroting. De aanvullende financiële ontwikkelingen, zoals het effect op de algemene uitkering en de nog te realiseren bezuinigingsopgaven zijn niet verwerkt in de investeringsruimte. Het investeringsniveau in de eerste jaren is aanmerkelijk hoger dan in de latere jaren. Als ook in de latere jaren (vanaf 2028) nog aanvullende investeringen nodig zijn, dan zal hiervoor aanvullende ruimte binnen de begroting moeten worden gezocht.
C on ce
Tabel 47: Opgenomen investeringsruimte voor de onderscheiden toekomstscenario’s Totaal
2025
2026
2027
2028
2029
Heiloo
16.910
13.611
16.609
2.365
5.564
Bergen Uitgeest Castricum Heiloo
53.814
65.776
53.850
20.962
15.248
Uitgeest Castricum Heiloo
23.176
19.297
17.647
13.822
5.295
Bergen Castricum Heiloo
43.806
60.033
51.127
18.860
15.248
Bergen Heiloo
30.638
46.479
36.203
7.140
9.953
Castricum Heiloo
30.078
27.165
31.533
14.085
10.859
In bedragen per inwoner
2025
2026
2027
2028
2029
Heiloo
696
560
683
97
229
Bergen Uitgeest Castricum Heiloo
517
632
518
202
147
Uitgeest Castricum Heiloo
313
260
238
187
71
Bergen Castricum Heiloo
484
663
564
208
168
Bergen Heiloo
565
858
668
132
184
Castricum Heiloo
496
448
519
232
179
10.2 Onderhoudsplannen kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen De staat van het onderhoud van de kapitaalgoederen (wegen, civiel-technische werken, groen, gebouwen) kan in potentie een belangrijke risicofactor zijn. Onze analyse is geen beoordeling van de kwaliteit van de staat van het onderhoud. Daarvoor is deze analyse te beperkt. In dit onderzoek is in beeld gebracht voor welke onderdelen er
60 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
onderhoudsplannen zijn gemaakt en wat de looptijd ervan is. Verwacht mag worden dat een recent vastgesteld onderhoudsplan minder risico herbergt dan een gedateerd onderhoudsplan. In zijn algemeenheid geldt dat naarmate de onderhoudsplannen ouder zijn, dat de onzekerheidsmarge groter wordt, zeker ten aanzien van de vraag of de effecten van de grote prijsstijgingen van de afgelopen jaren in voldoende mate zijn verwerkt.
Als eerste stap is voor de mogelijke fusiegemeenten geïnventariseerd van welke onderdelen er onderhoudsplannen zijn vastgesteld en in hoeverre deze onderhoudsplannen daadwerkelijk zijn vertaald in de begroting (en dus onderdeel uitmaken van het eerder gepresenteerde financieel meerjarenbeeld). De onderhoudsplannen zelf zijn niet inhoudelijk getoetst; dat zou te ver voeren in het kader van deze analyse.
Bergen Looptijd
Uitgeest
Verwerkt
Verwerkt
Heiloo
Looptijd
Verwerkt
Looptijd
Bebording/ bewegwijzering
Looptijd
Castricum
C on ce
Omschrijving
pt
Tabel 48: Overzicht van de onderhoudsplannen Openbare Ruimte
Verwerkt
Civiele kunstwerken
2025
ja
2033
ja
2033
ja
2024
Groen
2031
ja
2025
ja
2029
ja
2034
Ja
Openbare verlichting
2030
ja
2028
ja
2028
ja
2032
ja
2026
ja
2025
ja
2024
ja
Spelen
Wegen
2025
ja
2033
ja
2033
ja
2033
ja
Riolering
2026
ja
2026
ja
2026
ja
2026
ja
Water
2026
ja
2017
ja
2017
ja
2017
ja
Gebouwen en overig maatsch. vastg.
2025
ja
2030
ja
2 jaar
ja
2030
ja
2030
ja
Onderwijshuisvesting
Kwaliteitsniveau Voor de bebording is geen apart onderhoudsplan vastgesteld. De risico’s hieromtrent worden als beperkt ingeschat. Bijlage 6 laat zien dat de gemeenten tot en met 2028 investeringen hebben opgenomen voor de onderwijshuisvesting. In de jaren daarna is dat niet het geval. De verschillen in kwaliteitsniveau worden niet al onoverkomelijk groot ervaren, zo bleek uit de interviews. Dit is door ons verder niet nader getoetst.
61 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Hoofdstuk 11 | Bedrijfsvoering
Deelvraag 5: Welke lastenverminderingen zijn er op hoofdlijnen te voorzien bij fusie in elk van de toekomstscenario’s? Betrek hierbij ook het effect op de organisatiekosten (inclusief kosten voor raad, griffie, college en staf), overhead, bijdragen aan GR-en.
11.1 Kengetallen bedrijfsvoering
pt
Hieronder geven we de kengetallen van de onderscheiden gemeenten weer ten aanzien van de bedrijfsvoering. De gegevens zijn ontleend aan de jaarrekening 2024 van de betreffende gemeenten en die van de werkorganisatie BUCH. Op basis van deze cijfers is een vergelijking gemaakt tussen de vier gemeenten.
C on ce
Tabel 49: Bedrijfsvoeringskengetallen van de onderscheiden gemeenten Omschrijving
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Fte per 1.000 inwoners
8,1
8,1
8,1
8,1
Bezetting in fte per 1.000 inwoners
8,1
8,1
8,1
8,1
Netto lasten overhead per 1.000 inwoners
439
405
462
448
Externe inhuur in % van de totale loonsom
21,4%
21,4%
21,4%
21,4%
Overhead in % van de totale lasten
12,9%
13,8%
13,3%
13,3%
Grote gemeenten hebben meer en duurdere FTE’s
Naarmate gemeenten groter worden neemt de complexiteit en ook de coördinatielast toe. Grotere gemeenten hebben omgerekend per inwoner meer FTE’s en de gemiddelde schaalbedragen liggen bovendien hoger. Dat geeft onderstaand overzicht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken ook duidelijk weer. Tabel 50: Gemiddelde formatie Nederlandse gemeenten
Gemiddeld aantal FTE's per 1000 inwoners
Hoogste waarneming
Gemiddelde loonsom per FTE
Minder dan 5.000 inwoners
7,2
7,2
67.136
5.000 tot 10.000 inwoners
4,8
9,2
60.319
10.000 tot 20.000 inwoners
5,7
11,0
59.680
20.000 tot 50.000 inwoners
6,4
13,6
59.457
50.000 tot 100.000 inwoners
8,0
12,9
60.658
100.000 tot 150.000 inwoners
9,6
14,2
62.176
150.000 tot 250.000 inwoners
9,5
13,4
63.322
Omschrijving
62 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
11.2 Structurele effecten Wegvallende functies Bij een gemeentelijke herindeling zullen een aantal kosten wegvallen. Er zullen mutaties optreden voor de kosten van de gemeenteraad, college en griffie. In de onderstaande tabel hebben we op hoofdlijnen de effecten hiervan in beeld gebracht. Daarbij zijn volgende uitgangspunten gehanteerd: Tabel 51: Uitgangspunten voor het berekenen van functies die wegvallen Wethouders
Gemeente secretaris
Griffier
Assistent griffier
Raadsleden
Bergen Uitgeest Castricum Heiloo
-3
-6
-3
-3
-2
-41
Uitgeest Castricum Heiloo
-2
-4
-2
-2
-1
-22
Bergen Castricum Heiloo
-2
-4
-2
-2
-1
-28
Bergen Heiloo
-1
-2
-1
-1
-9
Heiloo Castricum
-1
-2
-1
-1
-11
155.000
170.000
130.000
195.000
C on ce
Normbedrag
pt
Burgemeester
Scenario
90.000
17.500
Deze uitgangspunten zijn vervolgens doorgerekend voor de verschillende scenario’s. Er is wel rekening gehouden met een inverdieneffect. Naarmate de gemeente groter wordt, wordt de gemiddelde loonsom ook hoger. De bezoldiging van raadsleden, burgemeester en wethouders is ook afhankelijk van de gemeentegrootte. Tabel 52: Budgettaire effecten voor de onderscheiden toekomstscenario’s Netto effect gemeente secretaris
Netto effect griffier
Netto effect Netto assistent effect griffier raadsleden
Scenario
Weglek effect
Netto Netto effect effect burgem. wethouders
Bergen Uitgeest Castricum Heiloo
10,0%
-526.500
-837.000
-459.000
-351.000
-162.000
-645.750
-2.981.250
Uitgeest Castricum Heiloo
8,0%
-358.800
-570.400
-312.800
-239.200
-82.800
-354.200
-1.918.200
Bergen Castricum Heiloo
8,0%
-358.800
-570.400
-312.800
-239.200
-82.800
-450.800
-2.014.800
Bergen Heiloo
8,0%
-179.400
-285.200
-156.400
-119.600
0
-144.900
-885.500
Heiloo Castricum
12,0%
-171.600
-272.800
-149.600
-114.400
0
-169.400
-877.800
Totaal effect
11.3 Aandachtspunten vanuit de accountantscontrole
In deze paragraaf geven wij een globaal beeld van de belangrijkste aandachtspunten vanuit de accountantscontrole.
11.3.1 Interne beheersing BUCH-organisatie De accountant constateert dat een mogelijke bedreiging voor de verdere realisatie van de verbetermaatregelen het ambitieniveau is van de vier gemeenten. Immers belangrijke opgaven, ambities maar ook de wensen van de
63 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
gemeenteraden, met name in de realisatie van de woningbouwprogramma’s en andere investeringsprojecten, leggen een hoge druk op de BUCH-organisatie.
pt
De BUCH-organisatie blijft op onderdelen kwetsbaar omdat kennis en vaardigheden bij zaakdossiers geconcentreerd is bij één of een beperkt aantal medewerkers. Dit risico wordt versterkt doordat (werk)processen beperkt zijn beschreven, of vanwege wijzigingen in de organisatie, niet altijd meer (geheel) actueel zijn. Ook het verloop van medewerkers en uitval wegens ziekte speelt hierbij nog steeds een rol van betekenis. De accountant constateert dat er in 2024 wijzigingen zijn op belangrijke posities in de organisatie. Zo zijn het afgelopen jaar drie van de vier gemeentecontrollers vertrokken. De BUCH is er wel in geslaagd de functies met nieuwe controllers (waarvan twee in dienstbetrekking) weer redelijk snel in te vullen. Ook de VIC-functie is in 2024, na vertrek van een VIC-medewerker in het voorjaar 2024, ingevuld met thans twee medewerkers. Het verloop is overigens ook merkbaar bij domein Beheer Openbare Ruimte en Ruimtelijke Ordening.
C on ce
De accountant geeft aan dat sommige van de adviezen langer open blijven staan, met name de meer organisatiebrede adviezen zoals de verplichtingen, aanbestedingen. Maar ook de processen omgevingsvergunningen en huren en pachten vragen om aandacht. Daarnaast constateert de accountant dat de interne controle (IC) nog niet van een voldoende niveau is.
11.3.2 Beheer Openbare Ruimte
BUCH De accountant constateert dat bij Beheer Openbare Ruimte (BOR) en Ruimtelijke Ordening (RO) relatief veel medewerkers extern zijn. Het gaat in bepaalde gevallen ook om specialistische kennis en vaardigheden die op dit moment niet via een vast dienstverband kunnen worden ingevuld. Het nadeel van externe inhuur is dat medewerkers tijdelijk zijn, en soms ook weer heel snel vertrekken. Dat komt de kwaliteit van de processen en het werk niet ten goede. De accountant geeft aan dit bijvoorbeeld terug te zien in de kwaliteit van de aanlevering van de SiSa-verantwoordingsinformatie en ook bij de omgevingsvergunningen en huren en pachten
64 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Hoofdstuk 12 | Eigen inkomsten/woonlasten
Deelvraag 12: Wat zijn de gevolgen van bestuurlijke fusie voor de woonlasten van inwoners in Uitgeest in elk van de toekomstscenario’s?
12.1 Harmonisatie van belastingen
C on ce
pt
De Wet algemene regels herindeling (Wet arhi) schrijft voor dat gemeentelijke voorschriften, in de breedst mogelijke zin, van de voormalige gemeenten binnen twee jaar na de ingang van herindeling dienen te zijn bekrachtigd, dan wel aangepast. Zo niet, dan vervallen ze van rechtswege (art. 28-31). Het gaat hier om alle beleid, wet- en regelgeving van gemeenten zoals verordeningen, besluiten van de raad en van het college, beleidsregels en dergelijke. Als harmonisatie niet mogelijk is, bijvoorbeeld omdat er verschil van inzicht bestaat tussen de op te heffen gemeenten in de stuurgroep, heeft de nieuwe gemeente tot twee jaar na de herindeling om tot harmonisatie over te gaan. Als dit niet gebeurt, vervallen de voorschriften van de dan opgeheven gemeenten van rechtswege. Voor belastingverordeningen geldt in principe hetzelfde. Bij belastingen is de stand op 1 januari vaak bepalend voor het hele jaar. Dit is het geval bij tijdvakbelastingen zoals afvalstoffenheffing, rioolheffing en hondenbelasting. Hierdoor kunnen er in het eerste jaar verschillen in de nieuwe gemeente ontstaan. Dit kan worden voorkomen door het uniformeren van de belastingverordeningen vóór de datum van herindeling (de ingangsdatum van de heffing kan gesteld worden op 31 december, zodat de belastingverordening de dag voorafgaand aan de herindeling geldt). Voor de OZB geldt een uitzondering.
De nieuwe raad moet na de herindeling vóór 1 april een nieuwe verordening onroerendezaakbelastingen voor de nieuwe gemeente vaststellen. Verordeningen voor de baatbelasting blijven gelden.
65 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
12.2 Samenvattend overzicht van de woonlasten
C on ce
pt
Vertrekpunt: de woonlasten 2025
(Bron: COELO)
In de figuur hierboven zijn de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens in beeld gebracht. Hierbij zijn de gemeenten onderling met elkaar vergeleken. De woonlasten in Uitgeest en Bergen liggen hoger dan in de andere gemeenten. Dat wordt met name veroorzaakt door de onroerende zaakbelasting. In alle scenario’s gaan de woonlasten voor huishoudens in Uitgeest en Bergen omlaag De woonlasten zijn het hoogst in Uitgeest en Bergen. Niet alleen in vergelijking met het landelijk gemiddelde, maar ook in vergelijking met de gemeenten uit de toekomstscenario’s. Dat betekent dat in alle gevallen, na harmonisatie de woonlasten in Uitgeest en Bergen omlaag gaan. De gevolgen voor de woonlasten in de onderscheiden gemeenten zijn weergegeven in de onderstaande tabel. Voor de goede orde: het betreft hier de gevolgen voor een meerspersoonshuishouden in een gemiddelde koopwoning.
66 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
C on ce
pt
Vertrekpunt voor de niet-woningen 2025 In de onderstaande figuur zijn de tarieven voor niet-woningen omgerekend naar een waarde van € 1 miljoen. Bergen, Castricum en Heiloo kennen geen gebruikersheffing. In Uitgeest liggen de tarieven voor niet-woningen (eigenaren en gebruikers gezamenlijk) het hoogst. In Heiloo het laagst.
67 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
12.3 Uitgangspunten voor de berekening
12.4 OZB - uitgangspunt 2025
pt
In deze paragraaf geven we de uitgangspunten weer voor de berekening van de woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing). De volgende uitgangspunten hebben we gehanteerd: ● De gegevens zijn gebaseerd op de stand 2025 (WOZ-waardes per 1 januari 2024). ● De mate van kostendekking is voor de tariefberekening een gegeven. De afweging of een eventuele ruimte wordt ingevuld is uiteindelijk een bestuurlijke afweging en valt buiten het bestek van deze analyse. ● Er is een doorrekening gemaakt exclusief inflatie. ● Met areaaluitbreidingen is geen rekening gehouden.
Voor de bepaling van de WOZ-waardes en de tarieven gaan we uit van de meest recente gegevens. Dit leidt tot het volgende overzicht: Tabel 53: Overzicht WOZ-waardes 2025
C on ce
(Bedragen x € 1 miljoen) Categorie
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Niet woningen eigenaren
790
205
533
416
Niet woningen gebruikers
736
195
517
380
Woningen eigenaren
10.236
2.730
8.597
6.207
Totaal
11.762
3.130
9.647
7.003
In de onderstaande tabel is per gemeente aangegeven wat de gemiddelde waarde van een woning is en de gemiddelde waarde van een koopwoning. De gemiddelde waarde van een koopwoning ligt hoger dan de waarde van de gemiddelde woningen, omdat huurwoningen doorgaans een lagere waarde hebben. De gemiddelde waarde van de koopwoning wordt gebruikt bij de bepaling van de woonlastenplaatjes. Tabel 54: Overzicht gemiddelde woningwaarde Categorie woningwaarde
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Gem. waarde woning
579.000
441.000
484.000
516.000
Gem. waarde koopwoning
677.000
496.000
543.000
586.000
De onderstaande tabel geeft het overzicht van de tarieven voor de onderscheiden gemeente, die als vertrekpunt worden gehanteerd voor de berekeningen. Tabel 55: Overzicht Tarieven 2025 Categorie
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Niet woningen eigenaren
0,04777%
0,03437%
0,04723%
0,03701%
Niet woningen gebruikers
0,00000%
0,02420%
0,00000%
0,00000%
Woningen eigenaren
0,00904%
0,01192%
0,00720%
0,00909%
68 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
De opbrengst van de OZB wordt verkregen door het tarief te vermenigvuldigen met de waarde van het onroerend goed. Dat leidt tot de volgende opbrengsten: Tabel 56: Genormaliseerde OZB-opbrengst (Bedragen x € 1.000) Categorie
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
OZB-opbrengst nwe
3.774
705
2.517
1.540
OZB-opbrengst nwg
0
472
0
0
OZB-opbrengst we
9.253
3.254
6.190
5.642
Totaal OZB
13.027
4.431
8.707
7.182
Tabel 57: Reeds ingeboekte tariefstijgingen
pt
Om op de langere termijn een goede vergelijking te maken is het van belang dat ook rekening wordt gehouden met de reeds ingeboekte tariefsverhogingen in de meerjarenbegroting.
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Tariefsverhoging 2026
4,2%
9,0%
20,9%
4,2%
Boveninflatoire bijstelling 2027
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
Boveninflatoire bijstelling 2028
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
Boven inflatoire bijstelling 2029
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
C on ce
Bergen
12.5 Gevolgen voor de woonlasten
In het onderstaande overzicht presenteren we de conclusies voor de gevolgen voor de woonlasten. Onder de woonlasten verstaan we het totaal van de onroerende zaakbelasting, afvalstoffenheffing en een rioolheffing voor een meerpersoonshuishouden in een gemiddelde koopwoning. Tabel 58: Mutatie woonlasten in de verschillende toekomstscenario’s
Uitgangspunt: Meerpersoonshuishoudens in een gemiddelde koopwoning Bergen Uitgeest Uitgeest Castricum Castricum Bergen Castricum Heiloo Heiloo Heiloo
Heiloo Castricum
Bergen Heiloo
Bergen
Woonlasten
€ 1.236
nvt
€ 1.236
nvt
€ 1.236
Mutatie
-€ 3
-€ 28
-€ 3
Totaal
€ 1.233
€ 1.208
€ 1.233
Uitgeest Woonlasten
€ 1.204
€ 1.204
Mutatie
-€ 165
-€ 161
Totaal
€ 1.039
€ 1.043
€ 966
€ 966
nvt
nvt
nvt
€ 966
€ 966
nvt
Castricum Woonlasten
69 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Bergen Uitgeest Castricum Heiloo
Uitgeest Castricum Heiloo
Bergen Castricum Heiloo
Heiloo Castricum
Bergen Heiloo
Mutatie
€ 57
€ 53
€ 38
€ 23
Totaal
€ 1.023
€ 1.019
€ 1.004
€ 989
€ 1.143
€ 1.143
€ 1.143
€ 1.143
€ 1.143
Mutatie
€2
€5
-€ 19
-€ 34
€3
Totaal
€ 1.145
€ 1.148
€ 1.124
€ 1.109
€ 1.146
Woonlasten
pt
Heiloo
12.6 Gevolgen voor de niet-woningen
C on ce
Op dezelfde wijze zijn ook de gevolgen voor de niet-woningen in beeld gebracht. Dit geeft het volgende beeld. Tabel 59: Gevolgen voor OZB-niet woningen Effecten per waarde-eenheid van € 1 miljoen Bergen Uitgeest Castricum Heiloo
Uitgeest Castricum Heiloo
Bergen Castricum Heiloo
Heiloo Castricum
Bergen Heiloo
Bergen
Niet woningen - eigenaren
-€ 169
nvt
-€ 44
nvt
-€ 387
Niet woningen - gebruikers
€ 281
€0
€0
Totaal
€ 112
-€ 44
-€ 387
Uitgeest
Niet woningen - eigenaren
€ 1.062
€ 946
nvt
nvt
nvt
Niet woningen - gebruikers
-€ 2.356
-€ 2.167
Totaal
-€ 1.294
-€ 1.221
Niet woningen - eigenaren
-€ 900
-€ 1.016
-€ 775
-€ 812
nvt
Niet woningen - gebruikers
€ 281
€ 471
€0
€0
Totaal
-€ 619
-€ 545
-€ 775
-€ 812
Niet woningen - eigenaren
€ 952
€ 836
€ 1.077
€ 1.040
€ 734
Niet woningen - gebruikers
€ 281
€ 471
€0
€0
€0
€ 1.233
€ 1.307
€ 1.077
€ 1.040
€ 734
Castricum
Heiloo
Totaal
70 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
12.6 Afvalstoffenheffing en rioolheffing 12.6.1 Geraamde inkomsten Voor de dekking van de kosten van de afvalinzameling en -verwerking en de kosten van het onderhoud en vervanging van het riool, heffen de gemeenten respectievelijk de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Afvalstoffenheffing en rioolheffing mogen maximaal kostendekkend zijn. Ook hier geldt dat de tarieven moeten worden geharmoniseerd naar de nieuwe situatie. In deze methodiek zijn de tarieven geharmoniseerd naar rato van de verdeling van het aantal eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens.7 Daarbij is impliciet de veronderstelling gehanteerd dat effecten van leegstand zich in de gemeenten in gelijke mate voordoen.
pt
In bijlage 4 zijn de tarieven voor 2025 weergegeven. Op basis van de tariefsopgave is een herrekening gemaakt. De afvalstoffenheffing geldt voor alle huishoudens. De rioolheffing kan zowel van de eigenaar als van de gebruiker worden geheven.
12.6.2 Kostendekkendheid
C on ce
Alle gemeenten hanteren een kostendekkende exploitatie voor de exploitatie van afval en riool Een eventuele onderdekking of overdekking wordt verrekend met een onderliggende voorziening. Dit hebben we weergegeven in de onderstaande tabellen. Tabel 60: kostendekkendheid afval
(x 1.000)
Directe kosten
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
3.404
1.135
2.643
2.220
Extracomptabele kosten: BTW
435
164
430
333
Overhead Overige kosten zoals veegkosten
1.138 50
556 19
1.642 0
707 35
Totale kosten
5.027
1.874
4.715
3.295
Totale opbrengsten
4.838
1.866
4.683
3.396
Kostendekkendheid excl mutatie voorz.
96%
100%
99%
103%
Mutatie voorziening
189
9
32
- 101
100%
100%
100%
100%
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Kostendekkendheid incl mutatie voorz.
Tabel 61: kostendekkendheid riool (x 1.000) 7
Bron: CBS StatLine
71 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Directe kosten
3.469
830
3.181
1.815
BTW
462
135
537
226
Overhead Overige kosten
427 0
206 154
432 40
268 164
Totale kosten
4.358
1.325
4.189
2.473
Totale opbrengsten
4.358
1.324
4.020
2.619
Kostendekkendheid excl mutatie voorziening
100%
100%
96%
106%
Mutatie voorziening Kostendekkendheid incl mutatie voorziening
pt
Extracomptabele kosten:
0
-1
169
- 146
100%
100%
100%
100%
C on ce
Voor de leges, de lijkbezorging en de marktgelden zijn de tarieven niet kostendekkend. Bovendien varieert ook het kostenniveau in de onderscheiden gemeenten. Dit hebben we weergegeven in de onderstaande tabellen. Tabel 62: kostendekkendheid leges (titels I t/m III) Kostendekkendheid leges (Titels I t/m III)
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Totale kosten
2.913
959
2.580
1.647
Totale opbrengsten
2.513
874
2.449
1.499
Totale Kostendekkendheid leges
86%
91%
95%
91%
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
Totale kosten
680
221
656
361
Totale opbrengsten
478
16
303
151
Kostendekkendheid
70%
7%
46%
42%
Bergen
Uitgeest
Castricum
Heiloo
69
25
78
42
Tabel 63: kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten (x 1.000)
Tabel 64: kostendekkendheid marktgelden (x 1.000) Totale kosten
72 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Totale opbrengsten
13
2
30
34
Kostendekkendheid
19%
7%
38%
81%
12.7 Overige belastingen
Tabel 65: Overzicht overige belastingen Bergen
pt
Naast de harmonisatie van de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing, is er nog een aantal andere belastingen die in de onderscheiden toekomstscenario’s moeten worden geharmoniseerd. In de onderstaande tabel is weergegeven welke belastingen in de verschillende gemeenten worden geheven, met geraamde jaarlijkse opbrengst voor 2025.
Uitgeest
Castricum
Heiloo
114.000
1.657.000
55.000
3.704.000
Forensenbelasting
1.788.000
38.000
116.000
0
Hondenbelasting
0
0
0
0
C on ce
Toeristenbelasting
Precario
Parkeerbelasting Marktgelden
Reclamebelasting
158.000
18.000
67.000
0
6.108.000
0
0
0
12.800
2.000
19.000
34.000
0
0
65.000
0
Toeristenbelasting De toeristenbelasting wordt in alle gemeenten geheven. Wel is een harmonisatie nodig van tarieven, afhankelijk van het te kiezen toekomstscenario. Forensenbelasting De gemeente kan forensenbelasting heffen van natuurlijke personen die meer dan 90 dagen een gemeubileerde woning aanhouden voor zichzelf of hun gezin in de gemeente zonder daar hun hoofdverblijf te hebben. De forensenbelasting dient ertoe om mensen die relatief veel in een gemeente verblijven, maar geen ingezetene zijn van deze gemeente, mee te laten betalen aan voorzieningen in die gemeente. Het doel is niet om kosten voor deze voorzieningen één op één te verhalen, maar juist om een bijdrage te vragen aan het algemene voorzieningenniveau van de gemeente. Bergen, Uitgeest en Castricum heffen de forensenbelasting, Heiloo niet. Hiervoor is harmonisatie noodzakelijk. Precariobelasting Precario is de belasting die een gemeente mag heffen voor het gebruik van gemeentegrond.Met uitzondering van Heiloo heffen de overige gemeenten een precariobelasting. Hier zal vooral een harmonisatie van tarieven aan de orde zijn.
73 BMC, Financiële analyse toekomstscenario’s Heiloo
Parkeerbelasting Alleen Bergen heft een parkeerbelasting. De parkeerbelasting kan gebiedsgericht worden ingezet. Harmonisatie tussen de verschillende gemeenten is daarmee niet noodzakelijk. Haven en marktgelden Haven en marktgelden zullen in de onderscheiden toekomstscenario’s moeten worden geharmoniseerd.
pt
BIZ (ondernemersfonds) Met de opbrengst van bijvoorbeeld de OZB of de reclamebelasting kan ook een ondernemersfonds worden gevoed. De betreffende ondernemersvereniging financiert daarmee verbeteringen in bijvoorbeeld een winkelgebied of op een bedrijventerrein. Door vanuit de heffing van de reclamebelasting dit fonds te financieren, wordt free riders gedrag voorkomen. Alleen Heiloo kent een BIZ. Dit kan gebiedsgericht worden ingezet, zodat harmonisatie niet persé verplicht is.