Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Jaardocument 2025
Tekst van het document
Wet open overheid (Woo): Risico's 6. Wet open overheid (Woo)
€
Impact 200.000
Kans 75%
VRZL
Brandweerzorg
C&R
Bedrijfsvoering € 150.000
De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 (deels) in werking getreden. Het doel van de Woo is overheden en semioverheden transparanter te maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De wet wil bereiken dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Naast de Woo is er sprake van ‘aanpalende’ informatiewetgeving, reeds geldend of in behandeling, zoals de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) en de Archiefwet. De Woo (en andere iwetten) brengt voor de veiligheidsregio een aantal verplichtingen met zich mee die zowel een juridische en technische opgave zijn, maar ook nopen tot een cultuurverandering. Met de implementatie van deze wetgeving hangen een aantal andere discussies/opgaven samen zoals het invoeren van elektronische handtekeningen, anonimiseren in openbaar te maken documenten en digitaal toegankelijk maken van documenten. De Wet Openbare Overheid zal tot structurele meerkosten gaan leiden. Gemeenschappelijke regelingen krijgen hier niet zelf een extra bijdrage voor van het rijk, deze kosten zijn onderdeel van de vergoeding die gemeenten extra ontvangen vanuit het gemeentefonds.
Hoe meer Woo verzoeken worden gedaan aan VRZL, hoe meer personele en juridische inzet gevraagd wordt om deze Woo verzoeken conform de geldende termijnen te beantwoorden. Het Rijk heeft financiële middelen ter beschikking gesteld aan gemeenten volgens de meicirculaire gemeenten 2021 (zie paragraaf 2.2. punt 18). Met de beschikbaarstelling van deze financiële middelen ondersteunt het Rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de Woo. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen. De incidentele middelen (voor de periode 2022 tot en met 2026 € 24,98 miljoen per jaar) zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen (€ 21,03 miljoen in 2022, oplopend naar structureel € 42,06 miljoen vanaf 2026) zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. Ten opzichte van 2025 is de impact en de kans dat dit risico zich voordoet in 2026 gelijk gebleven.
Overmatige verlofsaldi: Risico's 7. Overmatige verlofsaldi
€
Impact 600.000
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
Kans 75%
€
VRZL Brandweerzorg 450.000
C&R
Bedrijfsvoering
pagina 36/89
Bij alle bovenwettelijke uren waarop een werknemer recht heeft conform de CAO Veiligheidsregio, is sprake van een niet gemiddeld gelijkblijvende omvang van de opbouw en afbouw (dit is feitelijk de omvang van het bovenwettelijke verlof per balansdatum). Hierdoor is de jaarlijkse omvang van deze arbeidskosten gerelateerde verplichting niet gelijk. Voor deze verlofuren moet dan ook een voorziening op de balans worden opgenomen. Veiligheidsregio Zuid-Limburg heeft een analyse uitgevoerd op de overmatige verlofsaldi en getoetst of er sprake is van een gemiddeld gelijkblijvende omvang van deze verlofsaldi. Bij de bovenwettelijke verlofuren binnen de Veiligheidsregio Zuid Limburg is sprake van een arbeid gerelateerde verplichting met een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook een onvoorspelbare afbouw. De bovenwettelijke verlofuren die binnen 5 jaren worden opgebouwd (en ook binnen vijf jaren moeten worden afgebouwd) kennen deels een overmatig verlofsaldo. De risicoanalyse die Veiligheidsregio Zuid Limburg heeft uitgevoerd van de bovenwettelijke uren betreft de uren zoals deze in de afgelopen 5 jaren zijn opgebouwd. Op basis van de risicoanalyse is het noodzakelijk om de huidige werkwijze voor de berekening van de voorziening overmatige verlofsaldi te herzien.
De verwachte uitstroom van medewerkers binnen nu en vijf jaren maakt dat medewerkers ook de bovenwettelijke uren uit recentere jaren (jaar 4 en 5) gaan gebruiken om eerder te stoppen met werken en dus niet alleen uit de oudste drie jaren waarvoor nu een voorziening is getroffen. De herziening heeft tot gevolg dat op basis van het totaal aan bovenwettelijke uren een voorziening wordt gevormd met een omvang van 80%. De bovenwettelijke uren maken we financieel met het gemiddeld uurtarief van een medewerker, e.e.a. volgens de voorgeschreven systematiek vanuit het BBV. In 2026 zullen wij op basis van ervaringscijfers wederom een risicoanalyse uitvoeren om vast te stellen of de voorziening op basis van 80% van het totaal aan bovenwettelijke uren nog toereikend is, of dat de voorziening uitgebreid dient te worden. De verlofsaldi zoals deze nog openstaan zijn als overmatig te classificeren omdat die onmogelijk nog binnen 1 of twee jaren opgenomen kunnen worden zonder dat de roosters en minimale bezetting in het gedrang komen. Daarnaast bestaat het risico dat deze bovenwettelijke uren omgezet worden naar het verlofsparen. De oudste jaren worden bij het opnemen van het verlof als eerste afgeboekt.
Dit heeft ertoe geleid dat we de omvang van dit risico in 2026 hebben verlaagd, aangezien dit alleen nog geld voor de overmatige verlofsaldi, en dan met name het restant van 20% dat nu niet financieel wordt gemaakt. Het betreft een omvang van 12.000 uren met een gemiddeld uurtarief van € 50.
Wet digitale toegankelijkheid: Risico's 8. Wet digitale toegankelijkheid
€
Impact 200.000
Kans 75%
€
VRZL Brandweerzorg 150.000
C&R
Bedrijfsvoering
Digitale toegankelijkheid is wettelijk verplicht voor Nederlandse overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector. Het is verplicht om te voldoen aan de eisen van WCAG 2.1, niveau A en AA. Overheidsinstanties horen toegankelijk te zijn. Je voldoet aan de verplichting door: Het toepassen van de toegankelijkheidseisen van WCAG 2.1 op niveau A en AA; Het publiceren van een toegankelijkheidsverklaring op de website. Het blijven verbeteren van de toegankelijkheid van websites, clouds, intranet en mobiele applicaties en het bijhouden van de voortgang in de toegankelijkheidsverklaringen. De verplichting geldt voor websites, apps, en intranetten en extranetten die live gaan of ingrijpend worden aangepast. Uiteindelijk moet elke website en app status A krijgen. Maar dat hoeft niet in één keer. Je kunt dus met een lagere status beginnen, zoals B, C of D. Met status B of C voldoe je al aan de wet, met status D nog niet. Maar let op: na een tijd moet de status wel beter worden, anders voldoe je niet meer aan de wet. C moet dus B of A worden en B moet A worden. Als wordt voldaan aan alle 50 eisen op niveau A en AA van de norm WCAG 2.1 wordt de status A verkregen. Dit vergt voor VRZL een behoorlijke investering en is een autonome ontwikkeling waarvoor binnen de begroting vooralsnog geen middelen zijn.
Ten opzichte van 2025 is de kans en impact gelijk gebleven voor 2026.
PFAS: Risico's 9. PFAS
€
Impact 750.000
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
Kans 50%
€
VRZL Brandweerzorg 375.000
C&R
Bedrijfsvoering
pagina 37/89
PFAS is een verzamelnaam en staat voor per- en polyfluoralkylstoffen. Deze groep chemische stoffen is door mensen gemaakt en komt van nature niet voor in het milieu. PFAS kunnen een negatief effect hebben op milieu en gezondheid. In de buurt van plekken waar met blusschuim is geoefend kunnen PFAS (Per- en polyfluoralkylstoffen) tot boven de Indicatieve Niveaus voor Ernstige Verontreiniging PFAS (INEV’s) in grond en grondwater worden aangetroffen. Uit een risicobeoordeling moet dan blijken of er onaanvaardbare risico’s zijn. Meestal leiden dit soort lokale verontreinigingen met PFAS niet tot gezondheidsrisico’s. Op een oefenplaats van de brandweer worden namelijk geen gewassen verbouwd. Als er op zo’n plek huizen worden gebouwd, kan het wel nodig zijn eerst de bodem te saneren. Op de lange termijn kan het zijn dat verontreinigingen met PFAS leiden tot aantasting van het drinkwater. In de risicobeoordeling moet daarom ook worden bekeken waar de verontreiniging zich naartoe zal verplaatsen en of zich kwetsbare objecten zoals drinkwaterwinningen in de omgeving bevinden. De provincies hebben opdracht om te onderzoeken op welke locaties een eventuele PFAS verontreiniging aan de orde kan zijn.
Inrichting coördinatiepunten: Risico's 10. Inrichting coördinatiepunten
Impact € 1.300.000
Kans 60%
€
VRZL Brandweerzorg 780.000
C&R
Bedrijfsvoering
Coördinatiepunten in veiligheidsregio's zijn centrale locaties, De landelijke lijn is dat brandweerkazernes ingericht worden als coördinatiepunten, die lokale noodsteunpunten aansturen en informeren tijdens grootschalige crises. Ze fungeren als informatie- en ondersteuning hub voor inwoners van deelnemende gemeenten VRZL. Vanuit de centrale structuur vindt er coördinatie plaats en is er aansluiting met de bestaande regionale crisisorganisatie. Het Coördinatiepunt zorgt dat de noodsteunpunten binnen de gemeenten kunnen werken en dat de hulpdiensten (ambulance, brandweer, politie) noodmeldingen ontvangen en kunnen ‘’uitrijden’’. Ook kan het coördinatiepunt de coördinatie van distributie van (hulp)middelen naar lokale noodsteunpunten organiseren. Dit vergt een investering op het gebied van communicatie, ICT middelen, het in de lucht houden van de meldkamer et cetera. Op basis van opgevraagde offertes voor zowel hardware, software, digitale ondersteuning en anderszins bedragen de kosten gemiddeld € 50.000 per brandweerkazerne. VRZL telt 26 brandweerkazernes. Op dit moment ontvangen wij daarvoor (nog) geen middelen vanuit het Rijk en aangezien bestuurlijk is afgesproken hier zo snel mogelijk mee te starten neemt VRZL de vlucht naar voren. Dit leidt voor 2026 wel voor een nieuw risico waarbij kans dat dit zich voordoet gespreid wordt over 60% in 2026 en 40% in 2027.
VRZL als onderdeel van de vitale infrastructuur: Risico's 11. VRZL als onderdeel vitale infrastructuur
Impact PM
Kans
VRZL
Brandweerzorg
C&R
Bedrijfsvoering
VRZL heeft op 10 juli 2025 een brief ontvangen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid waarin VRZL aangemerkt als vitale aanbieder binnen de sector Openbare Orde en Veiligheid (OOV). Daarin staat beschreven dat wij primair verantwoordelijk zijn voor en/of een belangrijke bijdrage levert aan de vitale processen inzet brandweer, crisiscoördinatie en besluitvorming, en communicatie- en informatievoorziening. Daarmee bieden wij dienst aan waarvan de continuïteit van vitaal belang is voor de Nederlandse samenleving en daarom zijn wij aangemerkt als vitale aanbieder. Het zijn van een vitale aanbieder houdt ten eerste in dat wij onderdeel worden van de vitale infrastructuur in Nederland. Overheden, vitale aanbieders (publiek en privaat) en inlichtingen- en veiligheidsdiensten werken voortdurend samen aan het beschermen van onze vitale infrastructuur en aan het verhogen van de weerbaarheid. Ieder vanuit een eigen rol en verantwoordelijkheid. De NCTV heeft een coördinerende rol bij de bescherming van onze vitale infrastructuur. Vitale aanbieders zijn zelf primair verantwoordelijk voor de continuïteit en weerbaarheid van vitale processen en de toeleveranciersketen. Zij hebben inzicht in de weerbaarheid van hun processen en nemen passende maatregelen om zich zoveel als mogelijk te beschermen tegen dreigingen.
Binnen de context van de Nederlandse vitale infrastructuur kunnen vitale aanbieders rekenen op ondersteuning vanuit de rijksoverheid. De wijze waarop wordt nog uitgewerkt in samenspraak met de landelijke vertegenwoordigers van de veiligheidsregio's. Met de aanmerking als vitale aanbieder gaan er voor ons (nog) geen aanvullende wettelijke eisen gelden.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 38/89
Welke aanvullende taken dit met zich mee gaat brengen voor VRZL en hoe mogelijke financiering van die aanvullende taken plaats zal vinden maakt dat we dit risico nu niet financieel kunnen maken en als PM hebben aangemerkt. Zodra hier meer duidelijkheid over ontstaat zullen wij dit met ons Bestuur bespreken.
Roosterreglement incidentbestrijding: Risico's
Impact
Roosterregelment incidentbestrijding
Kans
190.000
50%
Veiligheidsregio Brandweerzorg Zuid-Limburg 95.000
C& R
Bedrijfsvoering
Binnen het onderdeel Incidentbestrijding, onderdeel Brandweerprogramma, spelen een aantal ontwikkelingen waardoor het van belang is te onderzoeken of de uitgangspunten van de roostervariant/basis sterkteberekening nog correct zijn. Er is sprake van een aantal ontwikkelingen die niet zijn meegenomen in de huidige berekening, waardoor knelpunten in het rooster ervaren worden. Hierbij valt de denken aan ouderschapsverlof (aanvullend geboorteverlof), toename zorgverlof, en verlofaanpassing na de nieuwe cao. Resultaat van dit onderzoek kan betekenen dat een aantal extra fte benodigd is om een voldoende sluitend rooster te kunnen de realiseren. Een voorverkenning laat zien dat er mogelijk 3 fte benodigd zijn om dit te realiseren. De kosten die hiermee gepaard gaan bedragen € 225.000, waarbij een correctie wordt toegepast vanwege de WAZO tegemoetkoming ten bedrage van € 35.000. Op dit moment schatten we de kans dat dit zich in 2026 gaat voordoen op 50%. In het jaar 2025 zijn de onderstaande risico’s gemitigeerd:
Omgevingswet: Risico's Omgevingswet
€
Impact 100.000
Kans 75%
VRZL
Brandweerzorg € 75.000
C&R
Bedrijfsvoering
Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen van kracht geworden. De betekenis en impact van deze wet is door risicobeheersing succesvol geïmplementeerd binnen de bestaande kaders.
Huisvesting bestuurlijke dialoog: Risico's Huisvestingbeleid Bestuurlijke dialoog
Impact PM
Kans
VRZL
Brandweerzorg
C&R
Bedrijfsvoering
Dit risico is gemitigeerd als gevolg van het bestuurlijk besluit met betrekking tot het dossier toekomstbestendige huisvesting VRZL
PTSS: Risico's PTSS
€
Impact 600.000
Kans 75%
VRZL
Brandweerzorg € 450.000
C&R
Bedrijfsvoering
Dit risico zag toe op de kosten voortvloeiend uit de aansprakelijkheid van VRZL ten gevolge van medewerkers die een claim konden indienen in overeenstemming met de landelijke modelregeling. In 2025 is daartoe een bestemmingsreserve PTSS gevormd voor deze kosten. Aangezien de regeling pas in februari 2026 in werking treedt, worden eventuele kosten naar verwachting vanaf 2026 zichtbaar. 2.4.1.4 Beleid weerstandscapaciteit en risico’s Weerstandsvermogen
Betekenis
> 2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 < 0,6
Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 39/89
2.4.1.5 Bepaling weerstandsvermogen Op 31 december 2025 is de weerstandcapaciteit als volgt (bedragen x € 1.000): Omschrijving
31 december 2025
Algemene reserve
2.550
Totaal weerstandscapaciteit
2.550
Omschrijving
31 december 2025
Weerstandsvermogen
0,66
Op grond van deze cijfers kan worden geconcludeerd dat het geraamde weerstandsvermogen voor de veiligheidsregio als onvoldoende is. 2.4.1.6 Kengetallen Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. 1A
Netto Schuldquote [1]
A
Vas te schulden
B
Netto vlottende schuld
C D E F G H
Overlopende passiva Financiële activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten Netto schuldquote (A+B+C-D-E-F-G)/H*100%
1B
Netto Schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen [2]
A B C D E F G H
Vas te schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Financiële activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten Netto schuldquote (A+B+C-D-E-F-G)/H*100%
2.
Solvabiliteitsratio [3]
A B
Eigen vermogen Balans totaal Solvabiliteit (A/B)*100%
3.
Structurele exploitatieruimte [4]
A B C D E
Totale structurele lasten Totale structurele baten Totale structurele toevoegingen aan de reserves Totale structurele onttrekkingen aan de reserves Totale baten Structurele exploitatieruimte ((B-A) +(D-C))/E*100%
Rekening 2024 21.115
Begroting 2025 29.451
Rekening 2025 18.968
Begroting 2026 28.970
Begroting 2027 42.500
8.448
7.000
9.915
7.000
7.000
23.611 12.000 27.473 18.000 175 150 10.742 500 114.361 68.631 12,93% 43,42% Rekening Begroting 2024 2025 21.115 29.451 8.448 7.000 23.611 12.000 27.473 18.000 175 150 10.742 500 114.361 68.631 12,93% 43,42% Rekening Begroting 2024 2025 10.008 10.800 76.959 53.000 13,00% 20,38% Rekening Begroting 2024 2025 66.212 56.886 66.507 65.585 4.416 5.836 3.169 4.971 114.361 107.166 -0,83% 7,31%
14.772 12.000 12.000 23.295 18.000 18.000 178 150 150 5.575 500 500 142.850 72.838 74.754 10,23% 40,25% 57,32% Rekening Begroting Begroting 2025 2026 2027 18.968 28.970 42.500 9.915 7.000 7.000 14.772 12.000 12.000 23.295 18.000 18.000 178 150 150 5.575 500 500 142.850 72.838 74.754 10,23% 40,25% 57,32% Rekening Begroting Begroting 2025 2026 2027 13.547 8.252 7.712 74.635 50.299 66.269 18,15% 16,41% 11,64% Rekening Begroting Begroting 2025 2026 2027 68.432 74.129 75.294 69.413 72.838 74.754 5.836 6.010 6.191 4.481 6.701 6.731 147.903 72.838 74.754 -0,25% -0,82% 0,00%
De structurele exploitatieruimte bedraagt -0,25% hetgeen neerkomt op een negatief structureel begrotingssaldo van € 0,4 mln. Het structureel begrotingssaldo is verder toegelicht in de jaarrekening in paragraaf 3.4.10. 2.4.2 Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van VRZL concentreren zich binnen het programma Brandweerzorg. De kapitaalgoederen betreffen voertuigen, materieel en kazernes. Vervanging van kapitaalgoederen vindt plaats op basis van het meerjarige investeringsplan, op basis van wettelijke eisen of indien kwaliteitsverbetering daartoe aanleiding geeft. Een onderhoudsplan indiceert jaarlijks de kosten. Beleidskader, uitvoering en financiële consequenties In de financiële verordening is bepaald dat periodiek een actualisatie plaatsvindt van het meerjarig onderhoudsplan. Het onderhoudsplan voor de panden is in 2023 geactualiseerd. Op basis van dit onderhoudsplan is een voorziening groot onderhoud gevormd en worden de panden onderhouden. Er is een meerjarig investeringsplan opgesteld ten aanzien van de kapitaalgoederen.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 40/89
Op basis van het geactualiseerd onderhoudsplan zijn de panden onderhouden. De dotatie aan de voorziening groot onderhoud heeft plaatsgevonden op basis van het geactualiseerd onderhoudsplan. In 2025 heeft een dotatie plaatsgevonden aan de voorziening onderhoud panden van € 581.000 en kent een structureel karakter. De gerealiseerde onderhoudskosten van de panden zijn in 2025 onttrokken aan de voorziening. 2.4.3 Financiering Door de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) moet de Veiligheidsregio beschikken over een Treasurystatuut. Op 24 juni 2022 is het Treasurystatuut Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio ZuidLimburg vastgesteld. De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Kasgeldlimiet
1.
2.
3.
4.
1e kw. 2025 2e kw. 2025 3e kw. 2025 4e kw. 2025
2025
Omvang begroting (lasten) per 1 januari (grondslag)
69.095
69.095
69.095
69.095
69.095
Toegestane kasgeldlimiet - in procenten van de gronds lag - in bedrag
8,20% 5.666
8,20% 5.666
8,20% 5.666
8,20% 5.666
8,20% 5.666
565 -
565 -
565 -
531 -
531 -
Vlottende middelen (gemiddeld kwartaal) Contante gelden in kas Tegoeden in rekening courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar
10.844 -
6.597 -
15.922 -
12.057 -
12.057 -
Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld ( 2 - 3 ) Toegestane kasgeldlimiet ( 1 ) Ruimte ( + ) / Overschrijding ( - ) ( 1- 4 )
-10.280 5.666 15.946
-6.033 5.666 11.698
-15.357 5.666 21.023
-11.526 5.666 17.192
-11.526 5.666 17.192
Gemiddelde omvang vlottende korte schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld
De kasgeldlimiet stelt een grens aan de omvang van de kortlopende schulden van de veiligheidsregio. Hiermee wordt voorkomen dat een te groot deel van de financiering op korte termijn moet worden aangetrokken of geherfinancierd. Onder de kasgeldlimiet vallen onder andere kortlopende geldleningen en rekeningcourantposities met een looptijd korter dan één jaar. De kasgeldlimiet wordt bepaald door een ministerieel vastgesteld percentage (8,2%) van de totale omvang van de primitieve begroting (lasten). Hiermee wordt de maximale hoogte aangegeven van de kort aan te trekken middelen. VRZL kent geen overschrijding van de kasgeldlimiet. Hieronder wordt de renterisiconorm (modelstaat B) weergegeven. Een, bij de aanvang van het jaar op basis van de Wet Fido, gefixeerd percentage van het begrotingstotaal dat bij realisatie niet mag worden overschreden. De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. Hoe meer de aflossing van de schuld in de tijd wordt verspreid, hoe minder gevoelig de begroting wordt voor renteschokken bij herfinanciering. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Het begrotingstotaal komt daarbij in de plaats van de totale vaste schuld. De renterisiconorm heeft betrekking op uitsluitend het begrotingsjaar.
VRZL kent geen overschrijding van de risiconorm.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 41/89
De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Stap
5a (4>3) 5b (4<3)
Variabelen renterisiconorm 1 Renteherzieningen 2 Aflossingen 3 Renterisico (1+2)
2025 2.147 2.147
4 Renterisiconorm Ruimte onder renterisiconorm Overschrijding risiconorm
13.819 11.672 -
Berekening renterisiconorm 4a Primitieve begroting 4b Percentage regeling 4= 4a*4b Renterisiconorm
69.095 20% 13.819
De bedragen in de volgende tabel zijn x € 1.000. Renteschema
2025
a
De externe rentelasten over de korte en lange financiering
405
b
De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten
369 36
c1
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend
c2
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
c3
De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
d1 d2
Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
e
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
f
Renteresultaat op het taakveld Treasury
36 36
36
2.4.4 Bedrijfsvoering 2.4.4.1 Wie zijn we? Waar de programma’s brandweerzorg en C&R invulling geven aan de primaire processen, geeft bedrijfsvoering invulling aan de ondersteunende processen. Bedrijfsvoering is een belangrijke partner van de programma’s en draagt bij aan de professionaliteit van de organisatie. Bedrijfsvoering staat ten dienste van de primaire processen met betrekking tot brandweerzorg en C&R en levert gevraagd en ongevraagd advies om deze processen te bevorderen en te verbeteren. Daarnaast heeft bedrijfsvoering (eigen) expertise die van belang is bij het uitzetten van de koers voor de lange(re) termijn. Denk hierbij onder andere aan het vormen van beleid en het aanleveren van relevante en betrouwbare managementinformatie aan de hand waarvan de organisatie (bij)gestuurd kan worden. Binnen bedrijfsvoering kennen wij de onderstaande teams:
Bestuurs- en Directieondersteuning (BDO) Financiën & Inkoop (F & I) Personeel & Organisatieontwikkeling (P & O) ICT Facilities
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 42/89
Concern-control heeft een brede scope en is primair op directie en bestuur gericht. Concern-control is onder directe aansturing van de directeur van VRZL geplaatst. 2.4.4.2 Waar staan we voor? Bedrijfsvoering is vanuit vakmanschap en betrokkenheid de verbindende partner zijn in het voeren van het bedrijf. Wij leveren proactief de juiste producten en diensten gericht op permanente verbetering. We doen dat gestructureerd als één programma en op basis van drie pijlers:
Ontwikkeling: beleid, projecten en advies Regievoering: Planning & Control en besluitvormingsproces Dienstverlening: zowel aan leidinggevenden alsook aan gebruikers
We helpen/ ondersteunen/ adviseren de primaire programma’s om het geheel van personele, financiële en materiële middelen duurzaam efficiënt en effectief in te zetten om de rol en positie van maatschappelijk verbonden partner in het veiligheidsveld te kunnen blijven invullen. Daarnaast hebben we eigen taken en verantwoordelijkheden. 2.4.4.3 Wat hebben we daarvoor in 2025 gedaan? Bedrijfsvoering algemeen Er is verder uitvoering gegeven aan de vastgestelde bedrijfsvoering filosofie. Dit heeft geleid tot de volgende afspraken:
De totstandkoming van één bedrijfsvoerings-breed jaarwerkplan 2025. Standaardisatie van producten en processen leidend tot een eenduidige profilering naar buiten toe mede door de implementatie van het ERP Systeem AFAS, in 2025 ook voor HR. Krachtig leiderschap om als verschillende bedrijfsvoering teams eenduidig naar buiten te treden zonder versnippering. Doorontwikkeling van de systematiek van begroting, werkplannen en verantwoording in de P&C-cyclus Splitsen van ICT en Facilities in 2 separate teams en opbouwen van die teams Afronding huisvestingsdossier Opstart Risk Factory Binnen bedrijfsvoering wordt voor de afhandeling van klachten binnen VRZL onderscheid gemaakt tussen klachten ingediend door medewerkers (interne klachten) en klachten ingediend door externen (externe klachten). De afhandeling van interne klachten staat beschreven in de verordening interne klachtenbehandeling en het bijbehorende klachtenreglement. Voor de afhandeling van externe klachten is geen separaat klachtreglement opgesteld, maar wordt hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht (AWB) gevolgd.
Externe klachten: o Bij de afhandeling van externe klachten wordt altijd eerst gepoogd het gesprek aan te gaan met de klager, alvorens de formele klachtenprocedure te starten. In 2025 zijn in totaal 9 klachten ingediend, waarvan er 6 afgehandeld konden worden zonder formele klachtenprocedure. Er is nog 1 klacht in behandeling en 2 klachten zijn doorgezet naar een andere organisatie vanwege het feit dat deze 2 klachten niet gerelateerd zijn aan onze organisatie. Interne klachten: o In het afgelopen jaar zijn er geen officiële interne klachten binnengekomen. Medewerkers weten de weg naar de interne vertrouwenspersoon te vinden, door samen het goede gesprek aan te gaan worden klachten voorkomen. BDO Team BDO ondersteunt bestuur en directie in de breedste zin van het woord. Ook in 2025 vormde de (bestuurlijke) ondersteuning in de opvang-crisis nog een portie werk voor team BDO. Een belangrijk onderwerp dat in 2025 vanuit BDO is afgerond, is de bestuurlijke dialoog huisvesting. Na een zorgvuldig traject met een ambtelijke werkgroep bestaande uit een brede vertegenwoordiging aan ambtenaren vanuit de deelnemende gemeenten VRZL is een eindrapportage neergelegd. De colleges en de gemeenteraden zijn hierover actief geïnformeerd.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 43/89
Via een raadsklankbordgroep en verschillende regionale raadsbijeenkomsten, zijn raden en colleges geconsulteerd, alvorens het formele zienswijze traject in gang is gezet. Op die manier kon tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur van 4 juli 2025 een definitief besluit worden genomen waarmee de huisvesting van de brandweerkazernes toekomstbestendig is ingericht. Ook in 2025 is voor BDO de Wet open overheid (Woo), een belangrijk aandachtspunt gebleken. In 2025 is het implementatietraject Woo succesvol afgerond. Naast het voldoen aan wettelijke verplichtingen en het inspelen op maatschappelijke verwachtingen, had het project als belangrijke doelstelling het bewust maken van medewerkers van VRZL over het bestaan van de Woo, waardoor openbaarmaking, waar aan de orde, vergemakkelijkt wordt. Daarbij is een leidraad AVG & Woo vastgesteld, evenals een leidraad actieve openbaarmaking en een proces t.b.v. proces en beroep. Ook zijn een drietal Woo-contactpersonen opgeleid en is een inventarisatie m.b.t. openbaar te maken documenten, afgerond. Tenslotte heeft een functionele beschrijving van de informatiehuishouding plaatsgevonden. Daarmee staat VRZL klaar om invulling te gaan geven aan haar actieve openbaarmakingsplicht.
De focus voor 2026 zal liggen op de doorontwikkeling van de openbaarmaking en daaraan gekoppeld de informatiehuishouding, waarbij archivering, een document managementsysteem (DMS) en een visie om IM en ICT onmisbare bouwblokken zijn. De projectgroep die in 2024 was gestart met de verdere implementatie van de Woo binnen VRZL heeft haar opdracht succesvol voltooid. Er is een toolkit ontwikkeld waarmee de verschillende teams van VRZL gedifferentieerd konden worden ondersteund en een intranetpagina gerealiseerd met duidelijke infographics over belangrijke thema’s rondom de Woo. Ook is anonimiseringssoftware aangeschaft ter ondersteuning van de Woo-contactpersonen bij de afhandeling van Woo-verzoeken. Voor de formele verantwoording over de uitvoering van de Woo in 2025 wordt verwezen naar paragraaf 2.4.6. Onderdeel van BDO is het Team Communicatie, dat zich bezighoudt met de interne en externe corporate communicatie. In de eerste helft van 2025 is uitvoering gegeven aan het vernieuwde social mediabeleid. Dagelijks wordt ‘de newsroom’ bemand, waarbij onder andere een mediascan wordt gemaakt en intern gedeeld via een nieuwsbrief. Ook zijn op structurele basis vrijwel dagelijks berichten gepubliceerd op alle social mediakanalen en de interne communicatiekanalen. Daarnaast is er meer gebruik gemaakt van audiovisuele communicatiemiddelen, zoals video’s en podcasts.
Dit alles heeft geresulteerd in méér, betere en meer diverse communicatie op zowel de interne als externe kanalen. In haar adviserende rol heeft Team Communicatie onder andere intensief onderdeel uitgemaakt van diverse interne projectgroepen, bijvoorbeeld rondom de employer branding strategie. de afhandeling van WOOverzoeken, de inrichting van de beroepsbrandweeropleiding, de uitrol van technische vernieuwingen, het Brandweer Event en operationele continuïteit. In 2025 is de corporate website van VRZL geheel vernieuwd. De website heeft niet alleen een nieuwe ‘look en feel’ gekregen, maar is ook voorzien van een compleet nieuwe inhoud. De website voldoet daarmee aan de moderne eisen op het gebied van veiligheid en digitale toegankelijkheid. F&I In 2025 lag de focus binnen Financiën en Inkoop op de verdere ontwikkeling van het financieel systeem AFAS en de aansluiting tussen de processen van F&I en P&O. Deze integratie wordt stapsgewijs doorgevoerd en draagt bij aan meer consistente en efficiënte processen. De dashboards voor financiële en HR-informatie zijn dit jaar verder ontwikkeld en zullen in 2026 gefaseerd worden doorgevoerd, zodat de organisatie steeds beter wordt ondersteund met actuele stuurinformatie.
Daarnaast wordt gewerkt aan het verder benutten van AFAS, waaronder de mogelijkheid om offertes direct vanuit het systeem op te stellen, om zo dossiervorming en uniformiteit in het inkoopproces te versterken. Binnen inkoop is in 2025 verder gewerkt aan het verbeteren van inzicht in contracten en het actualiseren van het contractenregister, waarmee een basis is gelegd voor verdere professionalisering van contractbeheer in de komende jaren. De interne controlewerkzaamheden zijn in 2025 uitgevoerd op basis van het interne controleplan. De bevindingen hieruit zijn structureel gerapporteerd en waar verbeterpunten zijn gesignaleerd, worden deze meegenomen in de verdere ontwikkeling van de interne beheersing richting 2026.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 44/89
De uitgevoerde werkzaamheden stellen het Dagelijks Bestuur rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening 2025.
wederom
in
staat
een
P&O Implementatie AFAS In januari 2025 zijn wij live gegaan met AFAS als geïntegreerd ERP-systeem. De implementatie en werking van AFAS kende de nodige uitdagingen, zeker gezien het type organisatie. Het heeft met veel inspanning geleid tot de succesvolle inrichting en digitalisering van onze HR- en administratieve processen. Het jaar 2026 zal in het teken staan van de verdere uitrol, doorontwikkeling en optimalisatie van het systeem, met als doel een verdere verbetering van efficiëntie en datakwaliteit. Employer Branding In 2025 is verder gewerkt aan het versterken van onze positie als aantrekkelijke, inclusieve en toekomstgerichte werkgever. Vanuit het employer branding-manifest is het creatieve concept “ik.sta.klaar!” verder uitgerold en zichtbaar gemaakt in al onze wervings- en onboardingactiviteiten. De lancering van de Welder-app ondersteunt dit door nieuwe collega’s al vóór hun start te betrekken bij onze organisatie. Daarnaast zijn onboardingdagen georganiseerd voor zowel beroepsmedewerkers als vrijwilligers, gericht op verbinding en kennismaking met onze organisatiecultuur. Ook hebben we actief bijgedragen aan landelijke initiatieven rond inclusiviteit en diversiteit, en zijn we betrokken bij de projectgroep Moderne Arbeidsvoorwaarden en de projectgroep Toekomstbestendige Piketten, gericht op duurzame inzetbaarheid en eigentijds werkgeverschap.
2e Loopbaan Naast het begeleiden van individuele trajecten is ingezet op het versterken van de samenwerking met opleidingspartners en het vergroten van de oriëntatiemogelijkheden voor medewerkers. Zo zijn er twee themaweken georganiseerd waarin externe bedrijven hun organisatie kwamen toelichten, wat waardevolle inzichten gaf in mogelijke vervolgstappen buiten de repressieve dienst. Daarnaast zijn er twee nieuwe erkenningen als werkleerbedrijf bijgekomen, waardoor het voor medewerkers eenvoudiger wordt om een MBO4-opleiding te volgen binnen hun repressieve functie. Mentale Veerkracht In 2025 heeft de uitrol plaatsgevonden van het project Mentale Veerkracht. Hier hebben alle beroepsmedewerkers van VRZL een training gehad. Het doel van de training was bewustwording te creëren. Wat er vanuit de organisatie terugkomt is dit doel behaald. De interne trainers zijn nu bezig om de vrijwillige posten een training te geven, dit loopt nog door in 2026. In 2026 zal een vervolg zijn van het project, waar gebruik zal worden gemaakt van dezelfde top-down methode en dezelfde groepen. Hier zullen de interne trainers een grotere rol krijgen. Gesprekscyclus: De nieuwe gesprekscyclus is geïmplementeerd en na de zomer live gegaan. PTSS: Landelijk is een regeling tot stand gekomen betreffende PTSS.
Vooruitlopend op de ingang van deze regeling (februari 2026) zijn de benodigde voorbereidingen en maatregelen getroffen. De medewerkers die het betreft geven aan door de organisatie een goede begeleiding op dit toch gevoelige vraagstuk te hebben ervaren. Doorontwikkeling organisatie: In 2025 is een denktank ingericht die de directie gevraagd en ongevraagd advies geeft over organisatie ontwikkelingsvraagtukken. Vooralsnog ligt om redenen de prioriteit bij het programma Brandweer. Nadat voor dit programma een richting is ingezet zullen de andere programma’s volgen. ICT Het team ICT is per 1 januari 2025 ontstaan doordat Facilities afgesplitst is en een eigen team is gaan vormen. Het team had in 2025 meteen een aantal grote uitdagingen op haar bord. Afgelopen jaar heeft de focus gelegen op de implementatie van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) en ISO27001: twee raamwerken die ons helpen de gegevens en informatie beter te beschermen tegen diefstal. De visie op informatiehuishouding, waar afgelopen jaar aan gewerkt is, speelt hierin een belangrijke rol.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 45/89
In het verlengde hiervan hebben we in 2025 alle gebruikers binnen VRZL overgezet op de nieuwe, digitale werkplek VRZL Online. Dit is een werkplek die niet alleen modern is, maar vooral heel veilig. Gebruikers kunnen hierdoor op een veilige manier beter samenwerken, zowel intern als extern. Om haar gebruikers goed te kunnen bedienen heeft team ICT in 2025 de nieuwe dienstverlening verder vormgegeven. De eigen vrzl.nl omgeving wordt nu volledig in eigen regie beheerd, Onze eigen servicedesk heeft het voordeel te begrijpen wat een repressie organisatie als VRZL nodig heeft, kent het systeemlandschap en begrijpt de bedrijfsprocessen. Onze IT-dienstverlener Solido heeft hierdoor een andere rol gekregen. Zij worden gebruikt als 3e lijns ondersteuning (voor complexe zaken en netwerk gerelateerde issues) en als hardware leverancier. Op het gebied van informatiemanagement zijn we in 2025 doorgegaan met het ontwikkelen van een visie op informatiemanagement. Het team Kwaliteit heeft nu de taak om de bedrijfsprocessen vast te gaan leggen in een Kwaliteits Management Systeem (KMS). Team ICT zal ook in 2026 blijven bijdragen aan het verder professionaliseren van de visie op informatiemanagement (één van de strategische concern brede prioriteiten).
Het doel is om meer grip te krijgen op bedrijfsinformatie om nog beter te kunnen voldoen aan de archiefwetgeving, Wet Openbare Overheid (Woo) en gebruikersgemak. Een doorontwikkeling van het applicatielandschap is hierin cruciaal en diverse stappen zijn hier al in genomen. Hierbij is “Cloud first” nog steeds de basis. Alle bedrijf kritische applicaties zijn gemigreerd naar de Cloud. Facilities Team Facilities is sinds begin 2025 een zelfstandig opererend team. Het team is verantwoordelijk voor alle facilitaire en huisvesting gerelateerde werkzaamheden. Daarnaast beheert het de verzekeringen en verzorgt het de interne dienstverlening binnen de organisatie. In het AB van 4 juli 2025 heeft het AB een positief besluit genomen over de toekomstbestendige huisvesting brandweerkazernes. Sinds het besluit van 4 juli is het team gestart om uitvoering te geven aan de opdracht. Verdere toelichting over deze opdracht leest u in paragraaf 2.8. Naast de uitvoering van deze opdracht, heeft het team zich ingezet voor besluitvorming rondom nieuwbouw en renovatie van onze kazernes. Dit heeft geleid tot een locatiekeuze besluit voor Heerlen en Kerkrade waar hard gewerkt wordt aan de plannen om te voorzien in toekomstbestendige kazernes. Daarnaast is het afgelopen jaar veel aandacht besteed aan de werkplek van de toekomst.
Daarbij is niet alleen gekeken naar de wensen en eisen van de gebruikers, maar ook naar de vraag hoe deze werkplek daadwerkelijk vormgegeven moet worden. Omdat onze kantoorfuncties momenteel over drie locaties zijn verspreid, is onderzocht hoe de beschikbare vierkante meters efficiënter benut kunnen worden. Dit leidt ertoe dat we teruggaan naar twee kantoorlocaties. Voor een aantal teams betekent dit dat zij volgend jaar zullen verhuizen. Deze verandering vraagt veel van de organisatie; daarom wordt er actief geluisterd naar medewerkers en worden zij zorgvuldig begeleid in dit proces. De daadwerkelijke verbouwingen en aanpassingen vinden plaats in de loop van 2026. Het jaar 2025 is benut voor een grondige en zorgvuldige voorbereiding. Algemene kengetallen op concernniveau Verzuimpercentage: Het gemiddelde verzuimpercentage over 2025 laat een behoorlijke daling zien ten opzichte van 2024. Het gemiddelde verzuimpercentage over 2024 was 5,57% en in 2025 zien wij een daling naar 5,37%. We hebben bij VRZL een streefnorm bepaald van 5% en zullen gerichte acties ondernemen om aan deze norm te voldoen. Verzuimpercentages (gemiddeld)
Kort
Crisisbeheersing & Rampenbestrijding
0,37% 0,35% 0,24% 0,33%
Brandweerzorg Bedrijfsvoering Totaal
Middellang
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
0,26% 0,81% 0,09% 0,64%
Lang
2,89% 2,69% 1,87% 2,59%
Extra lang
Gemiddeld totaal verzuim
0,64% 1,98% 1,86% 1,81%
4,16% 5,83% 4,06% 5,37%
pagina 46/89
Personele opbouw en samenstelling De personele opbouw en samenstelling van VRZL is als volgt: Personele opbouw en samenstelling
Formatie Bezetting per 31 december 2025
Vacatures
Gemiddelde leeftijd
Directie
2,00
2,00
0,00
60,00
Crisisbeheersing & Rampenbestrijding
49,86
48,12
1,74
42,00
Brandweerzorg
301,80
317,99
-16,19
43,00
Bedrijfsvoering
69,38
67,19
2,19
44,00
Vrijwilligers (aantal)
535,00
498,00
37,00
42,00
Totaal
958,04
933,30
24,74
46,20
2.4.4.4 Wat heeft het gekost? Voor wat betreft overhead wordt de definitie gevolgd zoals die door de wetgever wordt gegeven; daarbij sluiten we aan bij de landelijke handreiking voor veiligheidsregio’s. Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Algemene dekkingsmiddelen
Rekening 2024 Begroting 2025 Begroting 2025 Rekening 2025 voor wijziging na wijziging
Baten Bijdrage gemeenten
52.733
54.233
55.193
55.193
Bijdrage gemeenten (FLO)
2.127
2.209
2.242
2.242
Bijdrage Rijk (BDuR)
7.234
7.000
7.750
7.754
Bijdrage Rijk (BDuR) extra gelden
1.687
2.139
2.271
2.273
Totaal
63.781
65.581
67.456
67.462
Voor de toelichting op de cijfers verwijzen wij naar deel C - Jaarrekening. Bedragen in onderstaande tabel zijn x € 1.000. Bedrijfsvoering (overhead)
Baten Lasten
Rekening 2024 Begroting 2025 Begroting 2025 voor wijziging na wijziging 6.045 13.548
700 13.950
Rekening 2025
5.303 14.535
5.593 15.312
Onvoorzien Totaal
-
10 10
-
-
Mutatie voorzieningen
240
100
100
627
Dotatie reserves Onttrekking reserves Mutatie reserves
286 -286
-
189 189
189 189
-7.457
-13.360
-9.521
-10.535
Resultaat
Voor de toelichting op de cijfers verwijzen wij naar deel C - Jaarrekening.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 47/89
2.4.4.5 Financiële rechtmatigheidsverantwoording Algemeen Met ingang van de jaarrekening 2023 is het dagelijks bestuur verantwoordelijk voor het opnemen van een financiële rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. De externe accountant verstrekt vanaf dat jaar uitsluitend een controleverklaring omtrent de getrouwheid van de jaarrekening. De financiële rechtmatigheidsverantwoording vormt een integraal onderdeel van de jaarrekening 2025 van Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Met deze verantwoording legt het dagelijks bestuur verantwoording af over de mate waarin de financiële beheers handelingen tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving. De rechtmatigheidsverantwoording wordt door de externe accountant betrokken bij de jaarrekeningcontrole. Interne controle Om te komen tot deze financiële rechtmatigheidsverantwoording zijn interne controlewerkzaamheden uitgevoerd op basis van het vastgestelde interne controleplan 2025. De interne controle richt zich op het verkrijgen van inzicht in de opzet, bestaan en werking van de beheersmaatregelen binnen de financiële processen. De uitkomsten van deze werkzaamheden zijn periodiek gerapporteerd via de managementrapportages en betrokken bij de totstandkoming van de jaarrekening. In 2025 is verdere invulling gegeven aan de doorontwikkeling van de verbijzonderde interne controle.
Daarbij is ingezet op een meer sturend karakter van de controles, onder andere binnen het proces inkooprechtmatigheid. De verdere uitwerking hiervan, waaronder het opstellen van conclusiememoranda en het structureel terugkoppelen van bevindingen, maakt onderdeel uit van het verbetertraject. Reikwijdte interne controle De interne controle in het kader van de financiële rechtmatigheid is gericht op:
het begrotingscriterium; het voorwaardencriterium; het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O).
Begrotingscriterium Het begrotingscriterium ziet toe op het respecteren van het budgetrecht van het Algemeen Bestuur. Dit houdt in dat financiële beheers handelingen die ten grondslag liggen aan baten, lasten en balansmutaties dienen te passen binnen de door het Algemeen Bestuur vastgestelde begroting, inclusief de daarbij behorende programma’s en investeringskaders. In de loop van het begrotingsjaar zijn technische begrotingswijzigingen doorgevoerd om bestuursbesluiten tijdig te verwerken in de begroting. Op basis van de uitgevoerde interne controlewerkzaamheden is vastgesteld dat de bestedingen en investeringen in 2025 in lijn zijn met de geautoriseerde begroting en het vastgestelde Meerjareninvesteringsplan. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de naleving van relevante wet- en regelgeving bij de uitvoering van financiële beheers handelingen. Dit betreft onder andere bevoegdheden, mandaten, verordeningen en wettelijke voorschriften, waaronder het BBV. Op basis van de interne controlewerkzaamheden is vastgesteld dat de financiële beheers handelingen in 2025 zijn uitgevoerd in overeenstemming met het geldende normenkader zoals opgenomen in het door het Algemeen Bestuur vastgestelde controleprotocol.
Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) In 2025 is aandacht besteed aan het verder versterken van het beleid rondom misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). In dit kader is, mede naar aanleiding van aanbevelingen van de externe accountant, onderkend dat het uitvoeren van een frauderisicoanalyse een belangrijk aandachtspunt vormt. De organisatie heeft in 2025 voorbereidingen getroffen om deze analyse gestructureerd op te pakken en te borgen binnen het interne beheersingskader. De uitvoering van de frauderisicoanalyse zal in een volgend boekjaar plaatsvinden. Daarnaast wordt de integriteit binnen de organisatie geborgd door onder meer de aflegging van de Ethische Code door medewerkers. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden zijn in 2025 geen financiële onrechtmatigheden geconstateerd die samenhangen met misbruik en oneigenlijk gebruik.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 48/89
Kaders en toleranties De interne controle is uitgevoerd met inachtneming van de geldende kaders zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV en het door het Algemeen Bestuur vastgestelde controleprotocol. Vanaf 2025 gelden aangepaste goedkeuringstoleranties en verantwoordingsgrenzen. Hierbij is aangesloten bij de geldende BBV- en Bado-regelgeving, waarbij de tolerantie wordt bepaald op basis van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves. De definitieve tolerantiebedragen zijn vastgesteld op basis van de gerealiseerde lasten over 2025. Conclusie Op basis van de uitgevoerde interne controlewerkzaamheden over het jaar 2025 concludeert het dagelijks bestuur dat de financiële beheershandelingen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Er zijn geen financiële onrechtmatigheden geconstateerd die de vastgestelde verantwoordingsgrens overschrijden. 2.4.4.6 Digitale toegankelijkheid Digitale toegankelijkheid is wettelijk verplicht voor Nederlandse overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector. Het is verplicht om te voldoen aan de eisen van Web Content Accessibility Guide Lines (WCAG) 2.1, niveau A en AA.
Digitale toegankelijkheid of web accessibility betekent dat al onze onlinecommunicatie, zoals onze website, pdf’s, formulieren en video’s, bruikbaar is voor iedereen, dus ook voor mensen met een functie-beperking. Dat betekent bijvoorbeeld dat blinde gebruikers onze content kunnen beluisteren via hun eigen spraaksoftware of dat slechthorenden onze video’s kunnen volgen door ondertiteling. Door content op de juiste manier aan te bieden, weet je zeker dat deze voor iedereen bruikbaar is. Zo voldoe je aan de internationale WCAG 2.1 richtlijnen, ook wel web richtlijnen genoemd. Deze richtlijnen zijn gebaseerd op 4 principes:
Het belangrijkste voordeel van accessibility is natuurlijk dat we onze doelgroep veel beter bedienen. Vooral voor overheden is het belangrijk dat alle informatie en communicatie voor iedereen bruikbaar is. Er zijn in Nederland namelijk veel mensen met een functie-beperking. Als we die ook bereiken en bedienen, kan dit veel opleveren. Het is ook verplicht om een toegankelijkheidsverklaring te plaatsen. Voor de onderbouwing van een toegankelijkheidsverklaring zijn onderzoeksresultaten nodig, een onderzoeksrapport is daarvoor een goed hulpmiddel. Als wij een toegankelijkheids-verklaring voor onze website of app opstellen, moeten wij daarin de nalevingsstatus aangeven. De volgende statussen worden onderscheiden:
Status A: er is maximaal drie jaar geleden een onderzoek uitgevoerd. Er zijn geen problemen gevonden en de site voldoet geheel. Status B: er is een onderzoek uitgevoerd, problemen en de gevolgen voor gebruikers zijn benoemd en (herstel)maatregelen zijn gepland. Status C: er is een eerste stap gezet, bijvoorbeeld een eerste onderzoek ingepland. De mate van toegankelijkheid is nog grotendeels onbekend. Status D: er zijn nog geen concrete stappen gezet. Wel is een verklaring beschikbaar. Status E: er is geen enkele informatie over de toegankelijkheid van de site beschikbaar. Deze websites staan nog niet in het register.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 49/89
Op basis van onze oude website, hebben wij een status D gescoord: onvoldoende. Met de livegang van onze vernieuwde website in 2025 wordt voldaan aan de moderne eisen op het gebied van digitale toegankelijkheid. Daarmee is het moment aangebroken om deze opnieuw te laten ‘keuren’ ten behoeve van een officiële Digitale Toegankelijkheidsstatus. Deze status moet wettelijk tenminste elke 3 jaar worden vernieuwd en jaarlijks moet via een verklaring worden aangetoond dat er wordt gewerkt aan eventuele verbeterpunten. Op het moment van schrijven is de uitvoering van de wettelijk verplichte audit gegund aan door Stichting Accessibility en wordt een Digitale Toegankelijkheidsverklaring opgesteld voor de volgende platforms: website www.vrzl.nl website www.zuidlimburgveilig.nl website www.emric.info de nog op te richten website www.open.vrzl.nl t.b.v. de Wet open overheid (Woo). Het betreft enerzijds een technische check van het onderliggende contentmanagementsysteem en anderzijds een contentcheck van de afzonderlijke websites. 2.4.5 Verbonden partijen 2.4.5.1 Definitie Een verbonden partij is een rechtspersoon waarin de gemeenschappelijke regeling zowel bestuurlijk als financieel een belang heeft. VRZL is een samenwerkingsverband op grond van de Wet veiligheidsregio’s, waaraan de 16 Zuid-Limburgse gemeenten deelnemen.
Vastgelegd is dat de deelnemende gemeenten er zorg voor dragen dat de Veiligheidsregio over voldoende middelen beschikt om aan haar verplichtingen te kunnen voldoen waarmee de exploitatie en het afdekken van financiële risico’s gewaarborgd zijn. 2.4.5.2 Lijst van verbonden partijen De Veiligheidsregio Zuid-Limburg participeert in de gemeenschappelijke regeling ICT Solido-IT als verbonden partij. Verbonden partij Belang GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Gemeenschappelijke · Bestuurlijk verbonden regeling ICT Solido-IT (v/h via het algemeen bestuur Parkstad-IT) van de Gemeenschappelijke Regeling. · Financieel verbonden via de bijdrage in de gemeenschappelijke kosten voor circa € 1,0 miljoen op jaarbasis.
Doel
Ontwikkelingen
Het leveren van ICTbasisvoorziening d.m.v. technisch beheer.
VRZL neemt vanaf 2015 deel aan deze regeling en draagt naar rato van de afname van ICT-diensten bij aan de kosten van de gemeenschappelijke regeling ICT ter ondersteuning van de bedrijfsvoering.
Deze kosten betreffen: Kosten van accounts en werkplekken Kosten van opslag Overige diensten worden afgerekend op basis van overeenkomst.
Vanuit financieel perspectief zijn de volgende cijfers relevant:
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 50/89
Verbonden partij GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Gemeenschappelijke regeling ICT Solido-IT (v/h Parkstad-IT) Eigen vermogen Vreemd vermogen Verwacht resultaat Risico’s
31 december 2025
31 december 2024
Solido functioneert zonder winstoogmerk. De kos ten worden naar rato van afname van de dienstverlening verdeeld over de deelnemers. De bijdrage van de deelnemers op rekeningbasis is gelijk aan de geraamde bijdrage tenzij het resultaat in de jaarrekening van Solido met meer dan€ 250.000 afwijkt. In dat geval vindt verrekening met de deelnemers naar rato plaats. Resultaten binnen de bandbreedte van € 250.000, positief of negatief, lopen via de balans over naar een volgend exploitatiejaar. De bijdrage aan PIT wordt jaarlijks in de begroting van de VRZL geraamd.
2.4.5.3 Overige aspecten samenwerking Naast de verbonden partijen, zijn de volgende zaken van belang.
Met de Politie is een convenant afgesloten waarin afspraken over de bijdrage van de politie aan de gezamenlijke risicobeheersing, Crisisbeheersing en Rampenbestrijding staan benoemd; In 2013 is met de colleges van de deelnemende gemeenten een overeenkomst gesloten waarin de taakoverdracht is geregeld rondom bevolkingszorg (voorbereiding en coördinatie). Daar is ook in 2025 volgens afspraak uitvoering aan gegeven. Verder is er een overeenkomst tot levering van diensten met Chemelot/Sitech. Dit betreft een samenwerking op het gebied van ongevalsbestrijding met gevaarlijke stoffen (gaspakkeninzet en schuimblussing). Door deze overeenkomst (per 1-1-2014) wordt voldaan aan de Wet veiligheidsregio’s. In de afgelopen periode is binnen die samenwerking onder meer een gezamenlijk Drone-team ingericht en onderzoeken wij verdere mogelijkheden ten aanzien van digitale verkenning. Deze overeenkomst is in 2025 geactualiseerd en opnieuw bestuurlijk bekrachtigd. In 2022 is het startsein gegeven voor de meerjarige campagne Samen Veilig Rondom Chemelot. Onder deze benaming laten Chemelot, VRZL, gemeente Beek, gemeente Sittard-Geleen, gemeente Stein, provincie Limburg, brandweer, GGD Zuid Limburg en politie de komende jaren zien wat de risico’s zijn van wonen in de omgeving van een chemisch industrieterrein. En wat Chemelot, overheden en hulpdiensten doen om die risico’s te beperken.
Ook is er uitgebreide aandacht voor wat omwonenden zelf kunnen doen bij incidenten. De veiligheidsbeleving van omwonenden verschilt van die van de bovengenoemde partijen. Daarom wordt de communicatie op inhoud in lijn gebracht met de communicatiebehoeften van specifiek omwonenden. Deze campagne is in 2025 afgerond en samen met de Stuurgroep wordt nagedacht over het vervolg.
2.4.6 Wet open overheid (WOO) De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 (deels) in werking getreden. Het doel van de Woo is overheden en semioverheden transparanter te maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De wet beoogt dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. Naast de Woo is sprake van aanpalende informatiewetgeving, zoals de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) en de Archiefwet. De Woo en overige informatiewetgeving brengen voor de veiligheidsregio zowel juridische als technische verplichtingen met zich mee en vragen tevens om verdere professionalisering van processen en bewustwording binnen de organisatie.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 51/89
In 2025 is het implementatietraject Woo afgerond. Er is een leidraad AVG & Woo vastgesteld, evenals een leidraad actieve openbaarmaking en een proces voor bezwaar en beroep. Tevens zijn drie Woocontactpersonen aangewezen en opgeleid. De informatiehuishouding is functioneel beschreven en er is anonimiseringssoftware aangeschaft ter ondersteuning van de afhandeling van Woo-verzoeken. Voorbereidingen zijn getroffen voor de actieve openbaarmaking van de in de Woo genoemde informatiecategorieën. In 2025 heeft VRZL vier Woo-verzoeken ontvangen. Eén verzoek is, na een verzoek tot precisering waarop geen reactie is ontvangen, buiten behandeling gesteld. De overige drie verzoeken zijn volledig afgehandeld binnen de wettelijke termijnen. Daarnaast is vijfmaal een zienswijze verstrekt naar aanleiding van een Wooverzoek bij een ander bestuursorgaan. De Woo-contactpersoon heeft daarnaast meerdere malen geadviseerd bij reguliere informatieverzoeken (niet zijnde Woo-verzoeken). In 2025 zijn geen dwangsommen opgelegd en zijn geen bezwaar- of beroepsprocedures ingesteld naar aanleiding van Woo-verzoeken. Er hebben zich geen materiële financiële gevolgen voorgedaan in het kader van de uitvoering van de Woo.
2.5 FUNCTIONEEL LEEFTIJDSONTSLAG (FLO) Het Algemeen Bestuur heeft in de bestuursvergadering van 6 december 2019 de nota reserves en voorzieningen vastgesteld. In deze nota is o.a. aangegeven dat de FLO-kosten (tot en met 2044) een grillig verloop hebben en dat deze moeten worden geëgaliseerd om de gemeentelijke bijdrage stabiel te houden. De herijking FLO die in 2021 heeft plaatsgevonden heeft ertoe geleid dat er een forse extra structurele dotatie gedaan moest worden aan deze voorziening om te voorkomen dat deze voorziening negatief zou worden, iets dat niet mag bij een voorziening. De FLO-overgangsregeling is sinds 2019 aangepast naar een gegarandeerd nettoloon van 75%. Dit loon bestaat uit de uitkering levensloop aangevuld met bijdrage van de werkgever tot aan de pensioendatum. In 2022 is de regeling “netto FLO-spaartegoed” gestart. Medewerkers kunnen door deze wetswijziging zelf kiezen wanneer zij de FLO laten ingaan. Dat kan een verschuiving van kosten tot gevolg hebben waardoor bestuurlijk is afgesproken de FLO periodiek te herijken en te monitoren op inhoud en effecten. Dat heeft er onder meer geleid tot een eenmalige extra dotatie in 2023 € 900.000, waarbij het AB heeft ingestemd met de inzet van incidentele middelen die VRZL in 2023 heeft ontvangen, zodat van deelnemende gemeenten VRZL geen extra bijdrage gevraagd hoefde te worden.
Ook in 2024 is een extra storting in de FLO voorziening gedaan met een omvang van € 1.500.000 en ook daar heeft het AB ingestemd met de inzet van incidentele middelen die VRZL in 2024 heeft ontvangen, zodat van deelnemende gemeenten VRZL geen extra bijdrage gevraagd hoefde te worden. In het jaar 2025 heeft een herijking plaats gevonden in de maand januari. In 2026 heeft een herijking over 2025 plaatsgevonden. Deze herijking laat zien dat de bijdrage door deelnemende gemeenten VRZL structureel verlaagd kan worden. Het bedrag dat hiermee is gemoeid bedraagt € 750.000 en zal meerjarig verwerkt worden in de begroting VRZL vanaf 2026. De problematiek en de risico’s rondom de FLO zijn uitvoerig besproken in het AB, DB en de ambtelijke werkgroep FLO. Voor de dekking van de FLO-kosten is een voorziening gevormd in de jaarrekening van VRZL. Bij de bepaling van de omvang van deze voorziening is rekening gehouden met de afgesproken financieringssystematiek, waaronder de gemeentelijke bijdragen. Indien de voorziening in de toekomst ontoereikend blijkt en aanvullende dekking niet binnen de reguliere exploitatie kan worden gerealiseerd, zal dit conform de geldende afspraken met de gemeenten worden bezien.
2.6 OEKRAÏNE / CRISIS NOODOPVANG ASIELZOEKERS Oekraïne: Op 24 februari 2022 is door het oorlogsgeweld in Oekraïne een grote stroom van ontheemden ontstaan. Vanwege de mogelijke komst van vele ontheemden uit Oekraïne naar Nederland, is de noodzaak ontstaan om op korte termijn voldoende opvangplekken te creëren. De toestroom van ontheemden uit Oekraïne is dermate hoog dat Nederland niet in staat is om binnen de bestaande structuren opvang te bieden. In de brief aan de Tweede Kamer van 8 maart 2022 heeft het kabinet toegezegd dat de kosten die worden gemaakt vanwege de realisatie en exploitatie van deze opvang van rijkswege worden vergoed.
Veiligheidsregio Zuid-Limburg – concept jaardocument VRZL 2025
pagina 52/89
Dit besluit van de Staatsecretaris van Justitie en Veiligheid voorziet in de vergoeding van de kosten die worden gemaakt door de veiligheidsregio’s, gemeenten en de GGD-en/GHOR en die toezien op de coördinerende werkzaamheden en de eerste opvang in hun regio. Het besluit trad in werking na de datum van uitgifte van de Staatcourant waarin dit wordt geplaatst. Per 1 januari 2024 hebben veiligheidsregio's de verantwoordelijkheid voor de operationele coördinatie en eerste opvang overgedragen aan door gemeenten gevormde samenwerkingsverbanden, waarbij gemeenten er ook voor konden kiezen dat de VRZL deze taak voortzet. Het bestuur van VRZL heeft ervoor gekozen dat net als in 2024 ook in 2025 VRZL deze taak voortzet. VRZL heeft dit vervolgens gecommuniceerd aan het ministerie van Asiel en Migratie om zo tijdige en rechtmatige financiering van het samenwerkingsverband in 2025 goed te kunnen regelen. Het besluit voorziet in een incidentele bijdrage aan veiligheidsregio’s voor de daadwerkelijk gemaakte kosten (meerkosten) die aanvullend worden gemaakt ten behoeve van de coördinatie en eerste opvang van ontheemden uit Oekraïne en dit besluit wordt voortgezet voor de periode vanaf 1 januari 2025 tot en met 31 december 2025. VRZL heeft voor 2025 een voorschot aangevraagd voor de kosten die hiermee gepaard gaan.