Samenwerkingsovereenkomst

Referentie: 1685901-0024.0.3.

4.2. Grotiuscollege Het Grotiuscollege is gehuisvest in een gebouw dat dateert uit 1951 en daarna in 1958, 1960, 1998 en 2011 is uitgebreid en/of gerenoveerd. De capaciteit van het gebouw bedraagt 6.515 m2 bvo (waarvan 435 m2 bvo bekostigd is uit eigen middelen van het schoolbestuur). De school valt onder schoolbestuur LVO en telt momenteel 585 leerlingen en biedt onderwijs aan vmbo-t, havo en vwo. Men heeft al enkele jaren te maken met een daling in leerlingenaantallen en dit zet door naar 489 leerlingen in 2034. Men heeft momenteel dan ook een normatieve overmaat aan ruimte van 2.040 m2 die oploopt naar 2.610 m2 in 2034. De school is recent gestart met een nieuw onderwijsconcept waarbij leerlingen een meer persoonlijke en gedifferentieerde leerroute kunnen volgen. Er is parallel aan het IHP een onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van het Grotiuscollege (bijlage 1). Deze toekomst is verbonden met die van Vrijeschool Parkstad die onder hetzelfde schoolbestuur valt. Vrijeschool Parkstad voorziet op dit moment in haar huisvesting middels een tijdelijke huursituatie; het toekomstperspectief bestaat uit een unilocatie voor het samenstel van beide scholen.

Na besluitvorming over opname van een vervangende nieuwbouw voor Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad in het IHP, dient een locatie-onderzoek te bepalen waar de nieuwbouw zal worden gerealiseerd (eventueel gebruik makend van bestaande gebouwen elders). Gezien het profiel van beide scholen geniet een goed middels OV bereikbare locatie in of nabij het centrum van Heerlen de sterke voorkeur.

Pagina 9 van 20

4.3. Vrijeschool Parkstad Zoals in bovenstaande paragraaf reeds benoemd is de Vrijeschool Parkstad momenteel gehuisvest in een gebouw dat door de gemeente gehuurd wordt (tot augustus 2022). Het pand dateert uit 1984 en het huurcontract omvat 2.000 m2. Men biedt vmbo-t, havo en vwo aan en telt 257 leerlingen. Het leerlingenaantal daalt volgens de prognose licht naar 241 leerlingen in 2034. De bijbehorende normatieve ruimtebehoefte telt respectievelijk 1.570 m2 bvo en 1.475 m2 bvo. Opgemerkt dient te worden dat de leerlingenprognose in het verleden niet altijd consistent was met de feitelijke ontwikkeling en dat de Vrijeschool in de afgelopen periode in leerlingenaantal is gegroeid. Gezien het toekomstperspectief van een gezamenlijke ontwikkeling van een vervangende nieuwbouw voor het Grotiuscollege en de Vrijeschool Parkstad en het gegeven dat de huurovereenkomst voor Vrijeschool Parkstad eindigt, zal de Vrijeschool Parkstad gedurende de ontwikkeling van genoemde vervangende nieuwbouw onderbracht worden in het huidige gebouw van het Grotiuscollege. De daar nu heersende overmaat maakt deze tijdelijke inhuizing mogelijk.

Referentie: 1685901-0024.0.3.

Pagina 10 van 20

5. Overige locaties Voortgezet Onderwijs. 5.1. Techniekcollege Het techniekcollege is een samenwerking tussen LVO, SVO|PL en het VISTA college (MBO). Alle vmbo basis en kader leerlingen die een techniekprofiel kiezen (bouwen, wonen en interieur - mobiliteit en transport - produceren, installeren en energie) volgen hun bovenbouwjaren op deze locatie. De eerste twee leerjaren volgen ze onderwijs op o.a. het Emmacollege en het Herlecollege. Op dit moment telt de locatie 214 leerlingen. Dit aantal daalt naar 184 leerlingen in 2034. De school is gehuisvest in een voormalig bouwdeel van het VISTA college. De gemeente huurt hier 5.064 m2 bvo. Het huurcontract loopt tot 1 september 2026. In het contract staat vastgelegd dat uiterlijk in schooljaar 22/23 een besluit genomen dient te worden omtrent renovatie van het huidige pand danwel nieuwbouw. De normatieve ruimtebehoefte bedraagt momenteel 4.110 m2 en daalt naar 3.650 m2 in 2034.

5.2. Praktijkonderwijs De Katholieke school voor Praktijkonderwijs en de Openbare School voor Praktijkonderwijs vallen beide onder het bevoegd gezag van SVO|PL. Ze zijn samen gehuisvest in één gebouw dat dateert uit 2005. De school telt momenteel 531 leerlingen. Dit aantal stijgt eerst licht en daalt vervolgens naar 484 leerlingen in 2034. Op dit moment kent de school normatief een ruimtetekort, maar door de

Referentie: 1685901-0024.0.3.

leerlingendaling ontstaat er een klein overschot aan ruimte. Op dit moment is de ruimtebehoefte normatief 7.730 m2 bvo en dit daalt naar 7.155 m2 bvo in 2034. Op dit moment zijn er geen aandachtspunten of maatregelen voorzien in voorliggend IHP voor deze locatie.

5.3. Bernardinuscollege Het Bernardinuscollege kent een rijke historie. Het gebouw valt onder het bevoegd gezag van schoolbestuur SVO|PL. Het oudste bouwdeel kent als bouwjaar 1913. Daarna hebben vele uitbreidingen en renovaties plaatsgevonden in 1922, 1930, 1953, 1961, 1962, 1971 en 2000. Op hoofdlijnen bestaat het Bernardinuscollege uit twee gebouwen: het klassieke schoolgebouw met daarin havo en atheneum en een gebouw uit 1961/1962 dat het gymnasium huisvest. Het havo-atheneum gebouw is volledig in eigendom van SVO|PL en telt in totaal 10.496 m2 bvo. Grote delen van dit gebouw zijn verhuurd. Het gymnasiumgebouw is in economisch eigendom van de gemeente en heeft een capaciteit van 5.398 m2 bvo. SVO|PL en de gemeente Heerlen hebben vastgelegd dat de ruimtebehoefte van havo, atheneum en gymnasium integraal wordt bezien en dat de gemeente – voor zover niet in het normatieve metrage wordt voorzien met het gymnasiumgebouw met een omvang van 5.398 m2 bvo – het dan resterende tekort op het normatieve niveau aanvullend huurt van SVO|PL. Hierdoor kent het Bernardinus nu en in de toekomst per definitie een capaciteit die exact aansluit bij de normatieve ruimtebehoefte. Er is daarmee voor de gemeente geen overmaat of tekort op deze locatie. De school telt momenteel 1105 leerlingen. Net zoals in de rest van de gemeente zal dit aantal dalen naar 891 leerlingen in 2034.

De normatieve ruimtebehoefte is respectievelijk 9.480 m2 bvo en 8.210 m2 bvo. De gebouwen zijn op relatief korte termijn toe aan renovatie en verduurzaming. Om duidelijkheid omtrent de technische

Pagina 11 van 20

ingrepen, de bijbehorende investeringskosten en de dekking van de investeringen te krijgen is op korte termijn nader onderzoek nodig. Dit ook in het kader van de wijziging van de huidige bepalingen in de wet ten aanzien van levensduurverlengende renovaties; relevant voor de locatie Bernardinus, gegeven het feit dat deze locatie naar verwachting nimmer voor vervangende nieuwbouw zal worden aangemerkt. De gemeente Heerlen en SVO|PL zijn voornemens om dit onderzoek in gezamenlijkheid uit te laten voeren. Het budget voor dit onderzoek maakt deel uit van voorliggend IHP.

5.4. Sintermeertencollege Het Sintermeertencollege biedt vmbo-t, havo en vwo aan. De school is in gebruik genomen in 1993 en heeft een capaciteit van 9.710 m2 bvo. Daarnaast zijn er een aantal jaar geleden noodlokalen naast de school geplaatst. Deze zijn echter niet meer in gebruik in verband met de slechte staat van de voorziening. De locatie valt onder het bevoegd gezag van SVO|PL en telt momenteel 1403 leerlingen en kent een normatieve ruimtebehoefte van 9.510 m2 bvo. De prognose laat op korte termijn een stijging in leerlingenaantal zien. Hierdoor ontstaat er naar verwachting een ruimtetekort. De school ervaart nu al dat de ruimte beperkingen kent. Indien aan de orde zal de school bij een verwacht groeiend leerlingenaantal middels een beschikkingsaanvraag (tijdelijke) uitbreiding van de capaciteit aanvragen bij de gemeente. Invulling daarvan kan mogelijk plaatsvinden door vervanging van de afgeschreven noodvoorziening op deze locatie. Op de lange termijn laat de beschikbare prognose voor het Sintermeertencollege een lichte daling in leerlingenaantal zien naar 1341 leerlingen in 2034 met een bijbehorende normatieve ruimtebehoefte van 9.120 m2 bvo.

Referentie: 1685901-0024.0.3.

5.5. Nieuwe Thermen De Nieuwe Thermen is een dislocatie van het Sintermeertencollege en onderscheidt zich door het aanbieden van gepersonaliseerd onderwijs op de niveaus vmbo-t en havo. Gemeente en schoolbestuur SVO|PL hebben in 2015 geïnvesteerd in een gebouw uit 1957 om het geschikt te maken voor het onderwijs. Het is een relatief kleine school die 118 leerlingen telt en in de toekomst redelijk gelijk blijft qua leerlingenaantal. In 2035 wordt een leerlingenaantal van 113 verwacht. De beschikbare capaciteit van het gebouw is 1.964 m2 en de ruimtebehoefte is momenteel 1.290 m2 bvo en daalt licht naar 1250 m2 bvo. Gezien de recente investering in het gebouw en de ontwikkeling van het hier gehuisveste onderwijsconcept, kent deze locatie geen maatregelen in voorliggend IHP.

5.6. Citaverde college (Yuverta) Het Citaverde college verzorgt vmbo basis, kader en gemengd, maar ook mbo en volwassenonderwijs. Het is de enige groene vmbo-school in de regio. Het kantorengedeelte van het Citaverde college dateert uit eind jaren ’60. De overige bouwdelen zijn rond 2008 gerenoveerd en in 2010 is de loods en het dierenverblijf gerealiseerd. Tot slot heeft men in 2017/2018 leslokalen in de loods gemaakt en het auditorium gerealiseerd. De capaciteit van de gebouwen telt 6.575 m2 bvo.

Pagina 12 van 20

De school telt momenteel 625 leerlingen en kent een normatieve ruimtebehoefte van 5.130 m2 bvo. In 2034 telt de school naar verwachting nog 573 leerlingen en kent daardoor een normatieve ruimtebehoefte van 4.760 m2 bvo. Op dit moment zijn er geen aandachtspunten of maatregelen opgenomen in voorliggend IHP voor deze locatie.

5.7. Emmacollege Het Emmacollege ligt in Hoensbroek en valt onder het bevoegd gezag van stichting LVO. Het gebouw dateert uit 2003. In 2019 heeft LVO aanpassingen in het gebouw gedaan om het functioneel aan te laten sluiten bij het onderwijsconcept. De school biedt vmbo-t, basis en kader aan binnen de profielen Economie en Ondernemen, Zorg en Welzijn en Techniek. Het Emmacollege telt momenteel 549 leerlingen. Dit aantal zal dalen naar 512 in 2034. De bijbehorende normatieve ruimtebehoefte is respectievelijk 5.960 m2 bvo en 5.670 m2 bvo. Daar tegenover staat een capaciteit van 8.131 m2 bvo. Dit betekent dat er percentueel een aanzienlijke overmaat aan ruimte is. Gezien de goede staat van dit gebouw zijn er geen maatregelen opgenomen in voorliggend IHP voor deze locatie.

5.8. Broekland College

Het gebouw dateert uit 2008 en heeft een capaciteit van 4.137 m2 bvo. Door de ligging in het centrum ervaart men problemen met de bereikbaarheid en toegankelijkheid. De school telt momenteel 479 leerlingen. Dit aantal daalt volgens de prognoses aanzienlijk naar 403 in 2034. De bijbehorende normatieve ruimtebehoefte is respectievelijk 3.570 m2 bvo en 3.090 m2 bvo. Ondanks dit theoretische verschil tussen capaciteit en normatieve behoefte ervaart de school ruimtetekort. Op dit moment zijn er geen maatregelen opgenomen in voorliggend IHP voor deze locatie.

5.9. Sint-Janscollege Het Sint-Janscollege is ook gesitueerd in Hoensbroek en valt onder het bevoegd gezag van stichting LVO. In 2016 is besloten om op de bestaande locatie (ver)nieuwbouw te realiseren voor 1400 leerlingen. Daarbij is rekening gehouden met een aantrekkende werking van de nieuwbouw op de omgeving. Naast de nieuwbouw blijft circa 25% van het bestaande gebouw gehandhaafd. De totale nieuwe capaciteit wordt daarmee 9.278 m2 bvo.

Deze school wordt gekenmerkt door de ligging midden in het centrum. Het Broekland College is onderdeel van het Emmacollege en biedt vmbo-t en gemengd aan in de profielen Economie en Ondernemen, Zorg en Welzijn, Techniek en Dienstverlening en Producten.

Referentie: 1685901-0024.0.3.

Pagina 13 van 20

6. Overzicht IHP VO Heerlen

2.

Ruimte bieden aan het onderwijs om in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen en onderwijsvragen: De maatregelen die in dit IHP worden ingezet geven de ruimte aan de scholen met urgente huisvestingsvragen, waarmee zij in kunnen spelen op de toekomstige ontwikkeling van deze scholen. De overige opgaven betreffen een aantal onderzoeken, die meer duidelijkheid zullen geven over de mogelijkheden voor de periode ná 2025, voor die locaties met vragen op de middellange termijn.

3.

Inspelen op de zich ontwikkelende eisen op het gebied van duurzaamheid en binnenklimaat: Door het vaststellen van het beleidskader op het gebied van duurzaam bouwen (BENG) en binnenklimaat (Frisse Scholen B), wordt gestuurd op een verbetering van de schoolgebouwen die in aanmerking komen voor een maatregel.

4.

Het gelijktijdig oplossen van specifieke huisvestingsvraagstukken die spelen bij het Herlecollege, Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad: Het zwaartepunt van de maatregelen van dit IHP is gericht op de oplossing van de urgente huisvestingsvraagstukken, door de inzet op vervangende nieuwbouw in de eerstvolgende periode voor Herlecollege en de combinatie Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad.

5.

Waar mogelijk verminderen van (toekomstige) over- of ondermaat van de onderwijsgebouwen: De uitvoering van dit IHP leidt tot beperking van de gemeentelijke overmaat in onderwijshuisvesting in het VO. En wel als volgt: ▪ Capaciteit van de huidige scholen (gemeentelijk eigendom + gehuurd): 79.930. m2 bvo; ▪ Huidige overmaat: 14.190 m2 bvo ▪ Overmaat 2034 zonder uitvoering IHP: 19.110 m2 bvo ▪ Overmaat 2034 met uitvoering IHP: 11.010 m2 bvo

6.1. Maatregelen IHP VO Heerlen De volgende maatregelen zijn in dit IHP opgenomen: Locatie

Maatregel

Periode (*)

Urgente opgaven Herlecollege

Vervangende nieuwbouw

2021-2025

Vervangende nieuwbouw

2021-2025

Grotiuscollege en Vrijeschool Parktstad Overige opgaven Techniekcollege

Besluitvorming toekomst 2022-2023 locatie Techniekcollege Bernardinuscollege Onderzoek naar renovatie 2021-2022 en verduurzaming Sintermeertencollege Mogelijk tijdelijke 2021-2025 voorzieningen capaciteit (* prioritering Herle en Grotius/Vrijeschool conform rapportage onderzoek uit bijlage 1) De overige VO-locaties kennen geen maatregelen die opgenomen zijn in dit IHP; ten aanzien van het Sint-Janscollege is de nieuwbouw reeds in uitvoering.

6.2. Effecten op beleidskaders en ambities In hoofdstuk 3 zijn de ambities omschreven die schoolbesturen en de gemeente nastreven met dit IHP. Dit IHP vult deze als volgt in: 1.

Het waar mogelijk verbreden van het onderwijsaanbod in zowel het noordelijk als het zuidelijk deel van Heerlen: De vervangende nieuwbouw van enerzijds het Herlecollege en anderzijds het Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad, geeft de mogelijkheid tot verdere geografische verbreding van het onderwijsaanbod.

Referentie: 1685901-0024.0.3.

De maatregelen in het IHP verminderen de huidige leegstand en compenseren de mogelijk toename van de overmaat (meer dan) volledig. Overmaat zal er wel altijd blijven, in verband met fluctuatie leerlingaantallen en het gegeven dat de bestaande voorraad een zekere inefficiency heeft in opbouw en samenstelling.

Pagina 14 van 20

6.

Waar mogelijk aansluiten van dit IHP op de visie op ruimtelijke ordening van de gemeente Heerlen, zodat meerdere beleidsdoelen elkaar versterken. Uit het haalbaarheidsonderzoek naar de toekomst van het Herlecollege en de combinatie Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad, blijkt dat het realiseren van de vervangende nieuwbouwprojecten (of herbestemming van bestaande gebouw) plaats zou moeten vinden op nieuw aan te wijzen locaties. Bij de voorbereiding van beide scholenbouwprojecten kan bij de locatie-keuze de aansluiting worden gezocht bij de ruimtelijke visie van de gemeente Heerlen.

voor het IHP; dit bestaat uit het niveau BENG in combinatie met Frisse Scholen B. Een aanpassing voor een tijdelijke situatie wordt gericht op een minimale (functionele) ingreep. Interimvoorzieningen worden geraamd op 85% van de normatieve ruimtebehoefte, op basis van een referentiehuur en een verwachte looptijd (afgerond op kwartalen) met een opslag voor de plaatsingskosten. Voor de renovatie en/of nieuwbouw van gymzalen zijn totalen opgenomen per gymzaal; eventuele sloopkosten zijn begroot op basis van een referentiebedrag per m2 bvo. Ten aanzien van de aankoop van een terrein is een aanname gedaan, passend bij de omvang van het programma.

Overzicht metrages gemeentelijk eigendom en aangehuurd: Locatie

Capaciteit 2020 Normatief 2020 Capaciteit 2034 Normatief 2034 Capaciteit IHP

Sint Janscollege Broeklandcollege Emmacollege Herle College Citaverde College Praktijkonderwijs Techniek College Vrijeschool Parkstad Bernardinuscollege Grotius College Nieuwe Thermen Sintermeertencollege

9.278 4.317 8.131 9.472 6.575 7.425 5.064 2.000 9.477 6.515 1.964 9.710

8.087 3.572 5.960 4.827 5.130 7.728 4.113 1.573 9.477 4.478 1.286 9.507

9.278 4.317 8.131 9.472 6.575 7.425 5.064 2.000 8.211 6.515 1.964 9.710

6.746 3.093 5.669 4.508 4.759 7.155 3.656 1.475 8.211 3.904 1.253 9.120

9.278 4.317 8.131 4.508 6.575 7.425 5.064 1.475 8.211 3.904 1.964 9.710

Totaal Normatieve overmaat

79.928

65.738 14.190

78.662

59.549 19.113

70.562 11.013

Opgenomen impairement is gebaseerd op de heersende boekwaarden per ultimo 2020 aan zowel schoolbestuurlijke als gemeentelijke zijde. Wanneer het schoolbestuur in het model een locatie verlaat, dan dient de boekwaarde aan schoolbestuurlijke zijde versneld te worden afgeschreven; bij sloop van een locatie geldt dit ook voor de boekwaarde aan gemeentezijde. Overzicht investeringskosten: Locatie Urgente opgaven Herlecollege

6.3. Financieel kader periode 2022-2025 De in dit IHP opgenomen maatregelen, zijn voorzien van een financieel kader. Meest omvangrijke investeringen volgen uit de nieuwe locatie voor het Herlecollege en de nieuwe locatie voor de combinatie Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad. Bijlage 1 geeft de doorrekening van deze maatregelen – in de afweging ten opzichte van meerdere beschouwde scenario’s – weer.

Grotiuscollege en Vrijeschool Parktstad

Overige opgaven Techniekcollege

6.3.1 Stichtingskosten Ten aanzien van de opgenomen vervangende nieuwbouw / nieuwe locaties zijn de verwachte stichtingskosten, inclusief BTW per prijspeil 2020, bepaald. De bij elk van de nieuwbouwscholen gemiddeld verwachte stichtingskosten per m2 bvo zijn bepaald met behulp van de bouwkostenconfiguratoren van Hevo. Daarbij wordt in geval van een verwachte eindsituatie aangesloten bij het kwaliteitskader wat gedefinieerd wordt

Referentie: 1685901-0024.0.3.

Bernardinuscollege Sintermeertencollege

Maatregel

Investering (incl. BTW)

Vervangende nieuwbouw, inclusief terrein, gymvoorziening, sloop en impairement Vervangende nieuwbouw, inclusief terrein, gymvoorziening, sloop en impairement. Tevens opgenomen tijdelijke inhuizing VSP in Grotiuscollege

€ 19.800.000,=

Besluitvorming toekomst locatie Techniekcollege Onderzoek naar renovatie en verduurzaming Mogelijk tijdelijke voorzieningen capaciteit

€-

€ 23.800.000,=

€ 100.000,= € PM (*)

*) inzet tijdelijke voorzieningen Sintermeertencollege afhankelijk van ontwikkeling leerlingaantallen.

Pagina 15 van 20

6.3.2 SUVIS-regeling

6.3.3 Vervolgstappen na vaststellen IHP

Voor gebouwen die niet in aanmerking komen voor vervangende nieuwbouw, is het in een aantal gevallen mogelijk het binnenklimaat te verbeteren conform de voorwaarden zoals gesteld in de specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS), gepubliceerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Urgente opgaven: Na vaststellen van dit IHP kan ten aanzien van de realisatie van de nieuwe locaties, het op uitvoeringsgericht overleg worden opgestart, leidend tot locatiekeuze, programmering, kredietstelling en samenwerkingsovereenkomst tussen enerzijds gemeente en schoolbestuur SVO|PL (inzake Herlecollege) en anderzijds gemeente en schoolbestuur LVO (inzake Grotiuscollege en Vrijeschool).

Middels deze subsidie is het voor scholen mogelijk om een gedeelte van de bouw- en installatiekosten vergoed te krijgen voor het verbeteren van het binnenklimaat in bestaande schoolgebouwen. Deze vergoedingen zijn locatie-specifiek, gemaximeerd op 30% van de kosten van de verbeteringsmaatregelen en kennen daarnaast een maximum gebaseerd op de omvang van de school. Landelijk betreft het een majeure opgave, waarvoor in totaal door het Rijk een subsidie van 360 miljoen euro is gereserveerd. Schoolbesturen en de gemeente Heerlen volgen de landelijke ontwikkelingen op dit gebied. In de basis is de SUVIS gericht op een bijdrage aan een onderhouds- en verbeteringsmaatregel, waarvoor de gemeente in samenwerking met het schoolbestuur de subsidie kan aanvragen. Gegeven het feit dat het niet gaat om een voorziening in de huisvesting als bedoeld in de wet- en verordening, en het hier gaat om een mogelijke verbetering gericht op de korte termijn, vormt een dergelijke locatiespecifieke aanpassing aan de gebouwen geen deel van dit IHP. Het aanvragen van een bijdrage volgens de SUVIS vindt – indien gewenst – plaats op initiatief van het schoolbestuur. De gemeente verzorgt betreffende aanvragen, zoals bedoeld in de regeling.

Referentie: 1685901-0024.0.3.

Het IHP formuleert hiervoor de kaders, zowel op het gebied van de omvang, investeringsniveaus als mogelijke criteria bij de verdere planvorming en nader in te vullen locatiekeuze. Overige opgaven: Ten aanzien van het Techniekcollege zal in het schooljaar 22-23 het overleg worden opgestart tussen de gemeente en de drie betrokken schoolbesturen (VO en MBO); afhankelijk van de dan te nemen besluitvorming zullen de effecten daarvan zichtbaar worden in de eerstvolgende periode, na 2025. Dit effect kan beperkt zijn bij voortzetting van de huidige situatie; echter kunnen er ook andere keuzes worden gemaakt. Het onderzoek naar de renovatie en verduurzaming van het Bernardinuscollege kan op kort termijn starten; eventuele uitvoering is voorzien in de periode na 2025. Mogelijke capaciteitsvragen bij Sintermeertencollege zullen – indien deze optreden – worden ingevuld binnen de kaders van de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs.

Pagina 16 van 20

BIJLAGEN 1. Rapportage haalbaarheidsonderzoek gebouwen Herlecollege en Grotiuscollege. Betreffend rapport is separaat als bijlage 1 bijgevoegd

2. Juridische kaders: wet- en regelgeving Zorgplicht Gemeenten hebben op het gebied van onderwijshuisvesting de zogeheten zorgplicht. De onderwijswetgeving stelt dat een gemeente dient te voorzien in voldoende en adequate huisvesting voor het primair onderwijs (PO), (voortgezet) speciaal onderwijs ((V)SO) en voortgezet onderwijs (VO). De voorzieningen in de huisvesting waarvoor de gemeente verantwoordelijk is zijn vastgelegd in de wetgeving. Daarbij gaat het onder andere om (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding en herstel van constructiefouten. Het onderhoud (binnen- en buitenkant) en de exploitatie van schoolgebouwen is de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen. Renovatie is (vooralsnog) niet wettelijk geregeld.

Verordening De uitvoering van de zorgplicht wordt geregeld via een juridisch instrument, de verordening. Op grond van de Gemeentewet (artikel 149), Wet op het primair onderwijs (artikel 102), Wet op de expertisecentra (artikel 100) en Wet op het voortgezet onderwijs (artikel 76) is de gemeenteraad verplicht bij verordening een regeling vast te stellen. De verordening bevat de basis van het onderwijshuisvestingsbeleid en regelt uitgangspunten voor onder andere de voorzieningen die schoolbesturen jaarlijks kunnen aanvragen bij een gemeente, criteria voor het toetsen van deze aanvragen en procedurele afspraken

Referentie: 1685901-0024.0.3.

Eigendom Schoolbesturen hebben het (juridisch) eigendom, dit houdt in dat een schoolbestuur als eigenaar van een schoolgebouw en ondergrond juridisch aansprakelijk is. Wanneer een schoolbestuur geen gebruik meer maakt van het gebouw valt het gebouw in (juridisch) eigendom terug aan de gemeente. De reden hiervoor is dat de gemeente gebouw en ondergrond heeft bekostigd. De gemeente heeft het economisch claimrecht. Schoolbesturen kunnen vanwege hun positie een gedeelte van het gebouw in medegebruik geven (voor andere culturele, maatschappelijke of recreatieve doeleinden) aan instellingen die uit de openbare kas worden bekostigd met een ideëel doel. Verhuren is mogelijk (bijvoorbeeld aan een commerciële partij) indien de gemeente daar toestemming voor geeft. Uitzonderingen hierop zijn onderwijsgebouwen waarbij het economische claimrecht middels doordecentralisatie niet meer aan de zijde van de gemeente ligt (dan volledig eigendom schoolbestuur) en gebouwen die vanuit hun historie volledig eigendom zijn van het schoolbestuur en niet initieel zijn gerealiseerd vanuit de gemeentelijke zorgplicht, dan wel zijn overgedragen aan de gemeente.

Doordecentralisatie Gemeenten kunnen met een of meerdere schoolbesturen overeenkomen dat het schoolbestuur zelf geheel verantwoordelijk is voor de onderwijshuisvesting, dus ook voor nieuwbouw en uitbreiding (artikel 111 Wet op het primair onderwijs en artikel 76 Wet op het voortgezet onderwijs). Met andere woorden: de taken en verantwoordelijkheden worden van de gemeente overgedragen aan het schoolbestuur. Daarvoor ontvangt een schoolbestuur jaarlijks een bedrag van de gemeente. Dit wordt doordecentralisatie genoemd. De gemeente behoudt hierbij wel de (uiteindelijke) zorgplicht; de eindverantwoordelijkheid voor de realisatie van voldoende en veilige onderwijshuisvesting. Primair wordt de verantwoordelijkheid bij doordecentralisatie volledig bij de schoolbesturen neergelegd. Gemeente en schoolbesturen maken bij overeenkomst afspraken over het monitoren van de overeenkomst en hoe verantwoording wordt afgelegd. Doordecentralisatie is op dit moment niet aan de orde in de gemeente Heerlen en ook geen principieel uitgangspunt voor de gemeente Heerlen noch voor de schoolbesturen.

Pagina 17 van 20

Huidig stelsel

Wetsvoorstel stelselwijziging

De huidige rolverdeling (waarbij gemeenten verantwoordelijk zijn voor nieuwbouw en schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor onderhoud, aanpassing en exploitatie) vertoont gebreken. Het stelsel biedt beide partijen theoretisch de mogelijkheid om de eigen uitgaven onverantwoord te beperken. Gemeenten kunnen eigen uitgaven beperken door relatief goedkope gebouwen neer te zetten, met als gevolg hoge onderhouds- en exploitatiekosten. Schoolbesturen kunnen de eigen uitgaven beperken door weinig te investeren in onderhoud en eerder nieuwbouw aan te vragen bij de gemeente.

Op 15 december 2016 hebben de PO-raad, de VO-raad en de VNG een gezamenlijk voorstel gedaan aan toenmalig staatssecretaris Sander Dekker om de tekortkomingen in het huidige stelsel voor onderwijshuisvesting op te lossen. Het uitgangspunt van dit voorstel is dat gemeenten en schoolbesturen een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben voor de (kwaliteit van de) huisvesting van scholen. Op 9 mei 2018 is het verder uitgewerkte voorstel gepubliceerd door PO-raad, VO-raad en VNG. Het voorstel is in 2018 formeel aan de minister OVW aangeboden. Deze heeft laten weten dat de besluitvorming c.q. wetswijziging staat gepland voor de tweede helft van 2022.

Daarbij komt dat een aantal zaken niet geregeld zijn, zoals bekostiging als gevolg van aangescherpte eisen in het Bouwbesluit en maatschappelijk wenselijke voorzieningen, waaronder op het gebied van duurzaamheid, en de voorziening renovatie. De middelen vanuit het rijk voor onderwijshuisvesting zijn beperkt tot nauwelijks ontoereikend.

Het voorstel pleit voor aanpassing van het stelsel om een aantal van de geconstateerde tekortkomingen op te heffen. Daarbij worden de nadelen van de scheiding van de financiële middelen zoveel mogelijk opgeheven. Gemeenten en schoolbesturen komen in een meer gelijkwaardige positie ten opzichte van elkaar. Belangrijke elementen uit het voorstel zijn: • De in de wet beschreven jaarcyclus voor aanvragen onderwijshuisvesting wordt vervangen door een langere periode, waarin gemeenten na overleg met betrokken schoolbesturen het huisvestingsbeleid en het investeringsprogramma voor een periode van 4 jaar vastleggen in een meerjarenprogramma (IHP), met een doorkijk tot ten minste het 16e jaar. • De mogelijkheid om renovatie als volwaardig alternatief voor vervangende nieuwbouw in te kunnen zetten. Renovatie moet worden opgenomen als voorziening in de wet. Renovatie dient daarbij te leiden tot een startsituatie (of startconditie) die in functioneel en kwalitatief opzicht gelijkwaardig is aan nieuwbouw en gericht is op levensduurverlenging van ten minste 25 jaar (bij voorkeur 40 jaar). • De concretisering van het huisvestingsvoorstel van de sectorraden en de VNG gaat uit van het handhaven van de huidige financieringsstromen.

Aanvullend kan de versoepeling van het investeringsverbod leiden tot een gezamenlijke financiering die de kwaliteit van onderwijshuisvesting kan verhogen dan wel het moment van investeren kan vervroegen. Met de ontwikkeling van dit IHP lopen de gemeente Heerlen en de VO-schoolbesturen binnen de kaders van de vigerende wetgeving vooruit op dit wetsvoorstel.

Referentie: 1685901-0024.0.3.

Pagina 18 van 20

3. Capaciteitsanalyse Als onderdeel van dit IHP is ook de capaciteit van de schoolgebouwen normatief geanalyseerd. De capaciteitsanalyse maakt een ruimtetekort of -overschot per gebouw inzichtelijk. De ruimtebehoefte van een school wordt bepaald door de leerlingentelling en de prognose te vertalen naar ruimtebehoefte (op basis van de criteria in de VVHO). Deze ruimtebehoefte wordt vergeleken met het aantal vierkante meters dat beschikbaar is: de brutovloeroppervlakte (bvo). Opmerking: dit is een genormeerde ruimtebehoefte berekening. In de praktijk zijn er efficiënte en minder efficiënte gebouwen. Wanneer een school bijvoorbeeld veel gangen heeft, of een grote aula, kan er een genormeerd ruimteoverschot zijn, terwijl dit niet zo wordt ervaren. Er is relatief immers minder effectieve onderwijsruimte. In het IHP is vanwege het beleidsrijke karakter ruimte voor nuance op de resultaten uit deze ruimtebehoefte berekeningen.

Locatie

Capaciteit 2020 Normatief 2020 Capaciteit 2034 Normatief 2034 Capaciteit IHP

Sint Janscollege Broeklandcollege Emmacollege Herle College Citaverde College Praktijkonderwijs Techniek College Vrijeschool Parkstad Bernardinuscollege Grotius College Nieuwe Thermen Sintermeertencollege

9.278 4.317 8.131 9.472 6.575 7.425 5.064 2.000 9.477 6.515 1.964 9.710

8.087 3.572 5.960 4.827 5.130 7.728 4.113 1.573 9.477 4.478 1.286 9.507

9.278 4.317 8.131 9.472 6.575 7.425 5.064 2.000 8.211 6.515 1.964 9.710

6.746 3.093 5.669 4.508 4.759 7.155 3.656 1.475 8.211 3.904 1.253 9.120

9.278 4.317 8.131 4.508 6.575 7.425 5.064 1.475 8.211 3.904 1.964 9.710

Totaal Normatieve overmaat

79.928

65.738 14.190

78.662

59.549 19.113

70.562 11.013

Referentie: 1685901-0024.0.3.

Pagina 19 van 20

Colofon Uitgave: Datum:

HEVO B.V. 20 april 2021

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Contact Statenlaan 8 5223 LA 's-Hertogenbosch

Postbus 70501 5201 CB 's-Hertogenbosch

T +31 (0)73 6 409 409 info@hevo.nl www.hevo.nl

www.rpmbyhevo.nl

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Niets uit deze uitgave mag zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van HEVO B.V. worden gekopieerd, noch aan derden ter inzage worden gegeven

Referentie: 1685901-0024.0.3.

Pagina 20 van 20

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Haalbaarheidsstudie naar alternatieve inzet voor het Voortgezet Onderwijs ●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Haalbaarheid Alternatieve inzet gebouwen Grotius College en Herle College Heerlen

Opdrachtgever Project Datum Referentie Auteur(s)

Gemeente Heerlen Begeleiding IHP Voortgezet Onderwijs Heerlen 20 april 2021 1685901-0023.1.0 de heer ir. G.P. Jacobs - HEVO B.V. mevrouw ir. J.H.J. Vroemen - HEVO B.V.

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●● ●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Niets uit deze uitgave mag zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van HEVO B.V. worden gekopieerd, noch aan derden ter inzage worden gegeven.

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

Statenlaan 8

Postbus 70501

T +31 (0)73 6 409 409

info@hevo.nl

KvK Brabant 16029774

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

5223 LA 's-Hertogenbosch

5201 CB 's-Hertogenbosch

F +31 (0)73 6 410 118

ISO 9001-gecertificeerd

BTW 0011.60.461.B01

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Inhoudsopgave 1. 1.1. 1.2. 1.3. 1.3.1. 1.3.2.

Inleiding Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs Heerlen Vraagstelling Aanpak en proces Plan van Aanpak Proces van scenario-vorming

4 4 4 4 4 5

2. 2.1. 2.1.1. 2.1.2. 2.1.3. 2.1.4. 2.2. 2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.2.4. 2.2.5.

Bestaande gebouwen Herlecollege (Beroepscollege Parkstad Herle) Algemene gegevens en capaciteit Ruimtebehoefte op basis van bestaand gebruik Samenvatting gebouwbeoordeling Beoordeling op basis van de Waardenwijzer-methodiek Grotiuscollege Algemene gegevens en capaciteit Ruimtebehoefte op basis van bestaand gebruik Samenvatting gebouwbeoordeling Beoordeling op basis van de Waardenwijzer-methodiek Ruimtebehoefte Vrijeschool Parkstad

6 6 6 6 7 8 9 9 9 10 11 12

3. 3.1. 3.1.1. 3.1.2. 3.1.3. 3.1.4. 3.1.5. 3.2. 3.2.1. 3.2.2. 3.2.3. 3.2.4. 3.2.5.

Scenario’s gebruik gebouwen Grotius en Herle Scenario’s Scenario 0 (geen switch) Scenario 1 (switch als eindbeeld) Scenario 2 (switch (tijdelijk) en nieuwbouw Grotius-Vrijeschool) Scenario 3 (nieuwbouw Grotius-Vrijeschool en Herle naar Akerstraat) Scenario 4 (nieuwbouw Herlecollege en nieuwbouw Grotius-Vrijeschool) Ruimtebehoefte en functionele inpassing Scenario 0 (geen switch) Scenario 1 (switch als eindbeeld) Scenario 2 (switch (tijdelijk) en nieuwbouw Grotius-Vrijeschool) Scenario 3 (nieuwbouw Grotius-Vrijeschool en Herle naar Akerstraat) Scenario 4 (nieuwbouw Herlecollege en nieuwbouw Grotius-Vrijeschool)

13 13 13 13 14 15 16 17 17 18 19 20 21

4. 4.1. 4.2. 4.3. 4.4.

Financiële beoordeling Uitgangspunten Financiële beoordeling scenario’s Doorlooptijden Kansen

22 22 22 24 25

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 2 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

4.4.1. 4.4.2. 4.5. 4.5.1. 4.5.2. 4.5.3. 4.5.4. 4.5.5.

Herlecollege Grotiuscollege en Vrijeschool Risico’s Scenario 0 (geen switch) Scenario 1 (switch als eindbeeld) Scenario 2 (switch (tijdelijk) en nieuwbouw Grotius-Vrijeschool) Scenario 3 (nieuwbouw Grotius-Vrijeschool en Herle naar Akerstraat) Scenario 4 (nieuwbouw Herlecollege en nieuwbouw Grotius-Vrijeschool)

25 25 26 26 26 26 26 26

5. 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5.

Advies en aanbeveling Gebouwbeoordeling Scenario’s gebruik gebouwen Grotius en Herle Integrale beoordeling scenario’s Advies: Scenario 4 Aanbeveling: opname in IHP en vervolgproces

27 27 27 28 29 30

6. 6.1.

Bijlagen Quickscan bestaande gebouwen

31 31

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 3 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

1.

Inleiding

1.1.

Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs Heerlen De gemeente Heerlen heeft het initiatief genomen om samen met de schoolbesturen van het Voortgezet Onderwijs (VO) een IHP (Integraal Huisvestingsplan) op te stellen. Met dit initiatief anticipeert de gemeente op de wettelijke verankering van het IHP als alternatief voor (of in aanvulling op) de thans in de wet en verordening gedefinieerde systematiek, waarbij het gemeentebestuur een jaarlijks huisvestingsprogramma vaststelt. Gemeente en schoolbesturen hebben behoefte aan een heldere lijn voor de eerstkomende periode ten aanzien van investeringen in onderwijshuisvesting. Een belangrijk onderdeel van de vorming van dit IHP, bestaat uit het beantwoorden van huisvestingsvragen van het Herlecollege en het Grotiuscollege in combinatie met de Vrijeschool Parkstad.

1.2.

Vraagstelling In het kader van het IHP hebben gemeente en de betrokken schoolbesturen LVO en SVO|PL behoefte aan een haalbaarheidsstudie naar mogelijke toekomstscenario’s voor de betreffende drie scholen. Dit betreft onder meer een beoordeling van de bestaande gebouwen aan de Heldevierlaan (Herlecollege) en de Akerstraat (Grotiuscollege), het bepalen van mogelijke scenario’s en het beoordelen van deze scenario’s ten aanzien van functionele mogelijkheden en benodigde middelen.

1.3.

Aanpak en proces

1.3.1.

Plan van Aanpak Onze aanpak in voorliggende haalbaarheidsstudie is als volgt: 1. 2.

3. 4. 5.

Inventarisatie en analyse van bestaande gegevens (leerlingenaantallen en -prognoses, bouwjaren en plattegronden); Locatieschouw ter beoordeling van de bouwkundige en functionele kwaliteit van de gebouwen, aangevuld met overleg met betrokken bestuur en/of rector van betrokken locaties; Definitie mogelijke scenario’s ter inzet van de gebouwen voor het Voorgezet Onderwijs; Scenario-analyse op grond van functionele mogelijkheden, financiële impact en doorlooptijden; Tot slot het daaruit voortvloeiende advies ten aanzien van de haalbaarheid van de scenario’s.

Het Plan van Aanpak voorziet daarbij in een projectgroep, waar de uitvoering van de haalbaarheidsstudie plaatsvindt, met daarin de ambtelijke afvaardiging van de beide betrokken schoolbesturen en de gemeente Heerlen, aangevuld met ondersteuning door bureau Hevo. Besluitvorming vindt plaats in het Bestuurlijk overleg, gevoerd door de Colleges van Bestuur van de beide schoolbesturen en de Wethouder van de gemeente Heerlen.

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 4 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

1.3.2.

Proces van scenario-vorming In het doorlopen van het proces heeft een uitbreiding en wijziging plaatsgevonden in de definitie van de te onderzoeken scenario’s. De projectgroep heeft gedurende de uitvoering van de haalbaarheidsstudie vastgesteld dat scenario’s gebaseerd op een hergebruik van het gebouw van het Herlecollege niet leiden tot haalbaarheid. Dit wordt tevens toegelicht in hoofdstuk 2 van deze rapportage. Op grond van die vaststelling zijn de scenario’s bijgesteld; ingrepen die gericht zijn op de mogelijkheid van duurzaam hergebruik (+40 jaar) van het gebouw van het Herle, zijn aangepast naar de inzet van vervangende nieuwbouw voor deze locatie. Uiteindelijk heeft deze bijstelling geleid tot de formulering van een 5-tal toekomstscenario’s ten aanzien van de huisvesting voor het Herlecollege, Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad. De definitie van deze scenario’s is te vinden in hoofdstuk 3 en heeft een verdere doorwerking in de analyses (hoofdstuk 4) en het eindadvies (hoofdstuk 5). Na vaststelling van de uitkomsten van deze haalbaarheidsstudie, gevat in voorliggende rapportage, zal deze een onderdeel vormen van het totale IHP voor het Voorgezet Onderwijs te Heerlen.

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 5 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

2.

Bestaande gebouwen

2.1.

Herlecollege (Beroepscollege Parkstad Herle) Het Beroepscollege Parkstad locatie Herle, ook wel Herlecollege, valt onder het bevoegd gezag van Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg (SVO|PL). Het Herlecollege biedt vmbo aan, met gemengde, kaderberoepsgerichte en de basisberoepsgerichte leerweg. De locatie kent de profielen E&O (Economie & Ondernemen), HBR (Horeca, Bakkerij & Recreatie) en Z&W (Zorg & Welzijn) voor onder- en bovenbouw; tevens wordt aan de onderbouw het techniek-profiel aangeboden.

2.1.1.

Algemene gegevens en capaciteit School: Bestuur: Adres: Postcode en plaats: Onderwijssoort: BRIN-nummer: Kavelgrootte: M² bvo: Boekwaarde SVO|PL Boekwaarde gemeente

Beroepscollege Parkstad locatie Herle Stichting Voortgezet Onderwijs Parkstad Limburg Heldevierlaan 5 6415 SB Heerlen Voortgezet onderwijs: VMBO GL, BL en KL 16VM00 14.260 m² 9.472 m² bvo (exclusief aparte opstallen VIS en stafgebouw) € 1.897.897 per 31 december 2020 € 2.704.346 per 31 december 2020

Het gebouw omvat volgens eigen meting 9.472 m2 bruto vloeroppervlak (bvo). Binnen de school bevindt zich geen gymzaal voor bewegingsonderwijs. 950 m2 bvo wordt momenteel verhuurd aan Stichting Gehandicaptenzorg Limburg (SGL). De 8.522 m2 bvo die momenteel in gebruik is door het onderwijs bevat 14 theorielokalen, geen binas praktijklokalen, 2 onderbouw techniek lokalen en circa 1.000 m2 aan praktijklokalen bovenbouw.

2.1.2.

Ruimtebehoefte op basis van bestaand gebruik Door de gemeente Heerlen is de leerlingenprognose beschikbaar gesteld. Hierin wordt een daling in leerlingenaantal voor het Herlecollege geprognosticeerd, met een verwachte stabilisatie rond 430 leerlingen vanaf 2030.

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 6 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Jaar

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2030

2034

Aantal leerlingen onderbouw

286

278

275

272

270

268

265

248

243

Economie*

146

142

141

139

138

137

135

127

124

Zorg en Welzijn

75

73

72

71

71

70

70

65

64

Totaal aantal leerlingen

507

492

488

482

478

475

470

440

430

Normatieve ruimtebehoefte

5.006

4.898

4.869

4.825

4.797

4.775

4.739

4.522

4.450

Bvo (brutovloeroppervlak)**

9.472

9.472

9.472

9.472

9.472

9.472

9.472

9.472

9.472

Overschot / Tekort

4.466

4.574

4.603

4.647

4.675

4.697

4.733

4.950

5.022

Aantal leerlingen bovenbouw

*Hieronder vallen zowel het profiel Economie en ondernemen als het profiel Horeca, bakkerij en recreatie. **Exclusief Ruimtebehoefte LO, inclusief 950 m2 bvo die momenteel verhuurd worden aan SGL.

Bij het huidig aantal leerlingen heeft het Herlecollege op basis van een gemiddelde school in Nederland met een regulier rooster voor het desbetreffende type onderwijs een aantal roosterplekken nodig om het onderwijs te kunnen geven. Dit leidt tot een behoefte van circa 14 roosterbare instructielokalen, 2 tot 3 kleinere praktijklokalen en circa 700 m2 grotere praktijkruimtes. Het huidige gebouw biedt deze ruimte in voldoende mate, naast de benodigde algemene en stafruimtes.

2.1.3.

Samenvatting gebouwbeoordeling Het gebouw van het Herlecollege is gebouwd in 1969 als een een-laags gebouw. In de loop der tijd zijn diverse bouwdelen aangebouwd, hebben er aanpassingen aan oudere bouwdelen plaatsgevonden. Het gebouw ligt op een terrein van 14.260 m2, waarvan parkeerplaatsen onderdeel uitmaken. Functioneel gezien is het gebouw opgezet als een school die gericht is op praktijklokalen. Deze staan letterlijk centraal in de school. De begane grond bestaat grotendeels uit praktijklokalen voor horeca, techniek, zorg & welzijn en economie & ondernemen. Daarnaast kent het gebouw een gangenstructuur met aan een of twee zijden lokalen. De opzet is niet flexibel en er zijn relatief veel ruimtes zonder of met beperkt direct daglicht. Het huidige gebouw is matig tot slecht in staat tot het faciliteren van modern vmbo-onderwijs, waarbij maatwerk richting leerlingen centraal staat. Ook vraagt het onderwijs om meer diversiteit in type ruimtes en werkplekken. Om op beide ontwikkelingen in te spelen is momenteel een ruimte, die voorheen fietsenkelder was, verbouwd tot leerplein. Dit is geen ideale situatie. Het gebouw Herlecollege stamt uit 1969 en is daarmee 51 jaar oud. Op basis van de bouwkundige beoordeling kan gesteld worden dat levensduur-verlengende ingrepen dringend nodig zijn, indien het gebouw nog voor langere periode wordt ingezet.

Het gebouw is bouwkundig relatief eenvoudig en gedateerd. Het schoolbestuur heeft het als goed huisvader onderhouden. Zo zijn circa 15 jaar geleden voor een bouwdeel nieuwe kozijnen geplaatst en is de dakbedekking vernieuwd evenals de CV-ketels. Het inbouwpakket is sterk verouderd. Het

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 7 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

gebouw is zeer beperkt geklimatiseerd en (deels) voorzien van te openen ramen. Het gebouw voldoet niet aan huidige eisen van duurzaamheid of binnenklimaat. De school heeft in 2019 € 67.302 inclusief btw voor gas en € 51.014 inclusief btw voor elektra betaald. In totaal zijn dat kosten van € 118.316. Uitgaande van het oppervlak van het onderwijsgedeelte (9.472 m² bvo), bedragen de energiekosten van de school € 12,50 per m² bvo. Landelijk gemiddeld kan uitgegaan worden van energiekosten van € 8,50 per m² bvo. Daarmee zijn de exploitatiekosten van het Herlecollege hoger dan gemiddeld.

2.1.4.

Beoordeling op basis van de Waardenwijzer-methodiek Op basis van de systematiek van de Quickscan-scoring (waardenwijzer-methodiek, quick-scan rapportage als bijlage beschikbaar), wordt het gebouw als volgt beoordeeld: Scoringstabel waardenwijzer Omschrijving Uitstraling Bouwkundige staat Veiligheid Binnenmilieu Exploitatie Onderwijskundige staat

Weging

Slecht/

Matig

Voldoende

Redelijk

Goed

onvoldoende

1 3 1 2 2 3

5 4 6 5 4,5 6

De totaalscore bij de beoordeling van het gebouw Herlecollege sluit daarbij op 60.0. Genormeerd advies: Bij < 57 punten:

binnen 5 jaar renovatie of nieuwbouw

Bij 57 - 63 punten:

binnen 5 - 10 jaar renovatie of nieuwbouw

Bij 63 - 69 punten:

binnen 10 - 20 jaar renovatie of nieuwbouw

Bij > 69 punten:

na 20 jaar of langer renovatie of nieuwbouw

Restgebruik Nieuwbouw of levensduurverlenging < 5 jaar

Restgebruik Nieuwbouw of levensduurverlening 5 - 10 jaar X

Restgebruik Nieuwbouw of levensduurverlenging 10 - 20 jaar

Restgebruik Nieuwbouw of levensduurverlenging > 20 jaar

Op grond van de schouw en de gebouwbeoordeling, wordt geconcludeerd dat het huidige gebouw van het Herlecollege aan het einde van haar levensduur is – zowel technisch als functioneel. Renovatie en duurzaam hergebruik (+40 jaar) van het bestaande casco is gezien de opbouw en slechte bruto-netto-verhoudingen technisch complex en economisch niet meer zinvol. Een grootschalige ingreep door vervangende nieuwbouw is nodig, waarbij betreffende ingreep uiterlijk binnen de periode van 5 tot 10 jaar dient te worden afgerond.

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 8 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

2.2.

Grotiuscollege Het Grotiuscollege, valt onder het bevoegd gezag van Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO). De andere betrokken locatie van LVO is de Vrijeschool Parkstad, die momenteel op een separate locatie aan de Drieschstraat te Heerlen is gehuisvest. Het Grotiuscollege biedt theoretisch onderwijs, zijnde vmbo-t, havo en vwo, aan. De school richt zich op gepersonaliseerd leren waarbij leerlingen hun eigen persoonlijke leertraject volgen. Hierbij is er naast kennisoverdracht veel aandacht voor het leren van vaardigheden. Leerlingen werken daardoor zowel in klaslokalen, maar ook daarbuiten in meer gedifferentieerde leeromgevingen.

2.2.1.

Algemene gegevens en capaciteit School: Bestuur: Adres: Postcode en plaats: Onderwijssoort: BRIN-nummer: Kavelgrootte: M² bvo: Boekwaarde LVO Boekwaarde gemeente

Grotiuscollege Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs Akerstraat 117 6417 BM Heerlen Voortgezet onderwijs: VMBO TL, HAVO en VWO 02DF00 Ca. 8.000m² 6.515 m² bvo € 2.600.000 per 31 december 2020 € 1.074.490 per 31 december 2020

Binnen de school bevinden zich twee gymzalen voor bewegingsonderwijs. Het gebouw omvat volgens eigen meting 6.515 m2 bruto vloeroppervlak voor het onderwijs (bvo). 435 m2 bvo is gerealiseerd door en in eigendom van de Stichting LVO. Er vindt geen permanente verhuur van ruimtes aan derden plaats. Gezien het type onderwijs dat in het Grotiuscollege gegeven wordt, bestaat het grootste deel van het gebouwoppervlak uit theorielokalen, her en der afgewisseld met werkplekken voor zelfstandig of groepswerk in de vorm van leerpleinen. Dit betreft circa 25 theorielokalen, 3 kunst/beeldend/muzieklokalen, 6 binas praktijklokalen en een collegezaal. Daarnaast zijn er op dit moment 3 leerpleinen gerealiseerd in verband met de nieuwe onderwijsvisie.

2.2.2.

Ruimtebehoefte op basis van bestaand gebruik Door de gemeente Heerlen is de leerlingenprognose beschikbaar gesteld. De prognose van de school sluit hierbij aan. Er wordt een daling in leerlingenaantal voor het Grotiuscollege geprognosticeerd, met een stabilisatie rond 610 leerlingen.

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 9 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Jaar

2019

Aantal leerlingen onderbouw

264

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2030

2034 238

Havo/vwo

275

248

Vmbo TL

127

114

Totaal aantal leerlingen

678

611

Normatieve ruimtebehoefte

5.034

4.634

Bvo (brutovloeroppervlak)**

6.515

6.515

Overschot / Tekort

1.481

1.881

Aantal leerlingen bovenbouw

Bij het huidig aantal leerlingen heeft het Grotiuscollege op basis van een gemiddelde school in Nederland met een regulier rooster voor het desbetreffende type onderwijs een aantal roosterplekken nodig om het onderwijs te kunnen geven. Dit betreft circa 24 instructielokalen (inclusief binas) en een 3-tal praktijkgerichte lokalen. Op dit moment biedt het gebouw (naast de gymlokalen) 38 roosterplaatsen, hetgeen ook in aantallen roosterbare ruimte een overschot toont.

2.2.3.

Samenvatting gebouwbeoordeling Het gebouw van het Grotiuscollege is gebouwd in 1953 als een twee-laags gebouw. In de loop der tijd zijn diverse bouwdelen aangebouwd, hebben er aanpassingen aan oudere bouwdelen plaatsgevonden. Het gebouw ligt op een terrein bestaande uit twee of drie kavels, van in totaal 7.402 - 8.850 m2, waarvan parkeerplaatsen onderdeel uitmaken. Functioneel is het gebouw oorspronkelijk opgezet als een gangenstructuur met aan een of twee zijden klaslokalen. In de loop der tijd zijn bouwdelen aangebouwd, tussenruimtes/patio’s overkapt en zijn klaslokalen deels aangepast in de vorm van open leeromgevingen. Hierdoor is een compact gebouw ontstaan, met als nadeel het ontbreken van direct daglicht in een aantal ruimtes. Het betreft een typisch havo//vwo gebouw dat gericht is op het geven theoretisch onderwijs middels instructie. Het gebouw bestaat uit minimaal 5 bouwdelen van diverse bouwjaren waardoor een gevarieerd beeld is ontstaan. Het gebouw is deels verouderd maar gelijktijdig kwalitatief nog goed in te zetten. Het gebouw is door het schoolbestuur goed onderhouden. Het oudste bouwdeel is 67 jaar oud en zou op basis daarvan op relatief korte termijn in aanmerking komen voor een levensduur-verlengende ingreep. De andere bouwdelen zijn echter recenter; en is er in 2010 nog geïnvesteerd in gebouwverbetering.

Het gebouw van het Grotiuscollege is beperkt (lokaal) geklimatiseerd en is voorzien van te openen ramen. Het gebouw kent een aantal aandachtspunten op het gebied van de gevel, het dak en de installaties (verwarming en ventilatie). Het inbouwpakket is daarentegen nog van goede kwaliteit.

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 10 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

De school heeft in 2019 € 44.037 inclusief btw voor gas en € 29.274 inclusief btw voor elektra betaald. In totaal zijn dat kosten van € 73.311. Uitgaande van het oppervlak van het onderwijsgedeelte (6.515 m² bvo), bedragen de energiekosten van de school € 11,25 per m² bvo. Landelijk gemiddeld kan uitgegaan worden van energiekosten van € 8,50 per m² bvo. Daarmee zijn de exploitatiekosten van het Grotiuscollege hoger dan gemiddeld. (genoemde energielasten zijn mogelijk inclusief energieverbruik gymlokalen; in dat geval dalen de energiekosten naar circa € 10,= per m²)

2.2.4.

Beoordeling op basis van de Waardenwijzer-methodiek Op basis van de systematiek van de Quickscan-scoring (waardenwijzer-methodiek, quick-scan rapportage als bijlage beschikbaar), wordt het gebouw als volgt beoordeeld: Scoringstabel waardenwijzer Omschrijving Uitstraling Bouwkundige staat Veiligheid Binnenmilieu Exploitatie Onderwijskundige staat

Weging

Slecht/

Matig

Voldoende

Redelijk

Goed

onvoldoende

1 3 1 2 2 3

6 5,5 6 5,5 4,5 5,5

De totaalscore bij de beoordeling van het gebouw Grotiuscollege sluit daarbij op 65. Genormeerd advies: Bij < 57 punten:

binnen 5 jaar renovatie of nieuwbouw

Bij 57 - 63 punten:

binnen 5 - 10 jaar renovatie of nieuwbouw

Bij 63 - 69 punten:

binnen 10 - 20 jaar renovatie of nieuwbouw

Bij > 69 punten:

na 20 jaar of langer renovatie of nieuwbouw

Restgebruik Nieuwbouw of levensduurverlenging < 5 jaar

Restgebruik Nieuwbouw of levensduurverlening 5 - 10 jaar

Restgebruik Nieuwbouw of levensduurverlenging 10 - 20 jaar X

Restgebruik Nieuwbouw of levensduurverlenging > 20 jaar

Op grond van de scoring wordt geadviseerd om op een termijn van 10 tot 15 jaar het gebouw integraal aan te pakken door middel van ofwel vervangende nieuwbouw, dan wel levensduurverlengende renovatie.

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 11 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

2.2.5.

Ruimtebehoefte Vrijeschool Parkstad Door de gemeente Heerlen is de leerlingenprognose beschikbaar gesteld. Hierin wordt een daling in leerlingenaantal voor de Vrijeschool parkstad voorspeld. Men verwacht een stabilisatie rond 180 leerlingen. Jaar

2019

Aantal leerlingen onderbouw

111

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2030

2034 83

80

60

Aantal leerlingen bovenbouw Havo/vwo Vmbo TL

51

38

Totaal aantal leerlingen

242

181

1.481

1.114

Normatieve ruimtebehoefte

Ten behoeve van de uitwerking van de verschillende scenario’s en het gegeven dat de Vrijeschool op relatief korte termijn een huisvestingsvraagstuk heeft, wordt in deze haalbaarheidsstudie uitgegaan van de normatieve ruimtebehoefte op dit moment. Deze bedraagt 1.481 m2 bvo. Samen met de normatieve ruimtebehoefte van het Grotius (5.034 m2 bvo) bedraagt het samenstel van de ruimtebehoefte 6.515 m2 bvo.

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 12 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

3.

Scenario’s gebruik gebouwen Grotius en Herle Onderdeel en bouwsteen van het te vormen IHP, is de besluitvorming rondom de toekomstige inzet en maatregelen op de gebouwen van het Grotiuscollege en Herlecollege. Daarbij speelt tevens de huisvestingsvraag van Vrijeschool Parkstad (LVO) een rol, die zich waarschijnlijk op relatief korte termijn gesteld ziet staan voor een mogelijke verhuizing uit haar huidige locatie, in verband met een beëindiging van de beschikbaarheid van dat pand voor de school.

3.1.

Scenario’s De volgende scenario’s zijn in het kader van deze haalbaarheidsstudie gedefinieerd:

3.1.1.

Scenario 0 (geen switch) Definitie: Huisvesting van het Grotiuscollege en de Vrijeschool Parkstad in het bestaande gebouw aan de Akerstraat van het Grotius en het Herlecollege voorzien van een vervangende nieuwbouw aan de Heldevierlaan als eindsituatie voor de komende 40 jaar. Ingrepen in de gebouwen: Gezien de leeftijd van beide gebouwen en de uitkomsten van de QuickScan is vervangende nieuwbouw binnen 5-10 jaar nodig voor het Herlecollege en een renovatie en verduurzaming binnen 10-15 jaar bij het Grotiuscollege. Dit betreft aanzienlijke bouwkundige, installatietechnische en functionele aanpassingen. De ingrepen zullen gericht zijn op vervanging en/of verbetering van de gebouwen, zodat deze functioneel en technisch voldoen aan de huidige (bouwbesluit-) eisen. Activiteiten: a. Inhuizing Vrijeschool in gebouw Grotiuscollege b. Realisatie en inhuizing Herlecollege in een interimvoorziening c. Sloop van het gebouw van het Herlecollege (Heldevierlaan) d. Nieuwbouw Herlecollege e. Realisatie en inhuizing Grotiuscollege in een interimvoorziening f. Renovatie en verduurzaming gebouw Grotiuscollege

3.1.2.

Scenario 1 (switch als eindbeeld) Definitie: Huisvesting van het Grotiuscollege en de Vrijeschool Parkstad in een vervangende nieuwbouw aan de Heldevierlaan (huidige Herle) en het Herlecollege huisvesten in het dan gerenoveerde en aangepaste gebouw aan de Akerstraat (huidige Grotius). Beide verhuizingen als eindbeeld voor de komende 40 jaar. Ingrepen in de gebouwen: Beide gebouwen zullen – wanneer zij geschikt gemaakt worden voor de komende 40 jaar – aanzienlijk verbeterd moeten worden, zodat zij weer voldoen aan de huidige technische eisen. Daarbij is vastgesteld dat het huidige gebouw van het Herlecollege niet geschikt is voor

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 13 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

duurzaam hergebruik. Daarboven zou hergebruik van het gebouw van het Herlecollege een zeer grote functionele aanpassing vragen; zo is het aantal roosterbare ruimtes in het huidige gebouw van het Herlecollege onvoldoende; anderzijds biedt het gebouw van het huidige Grotius geen praktijkruimtes voor het onderwijs van het Herle. Omdat er sprake is van een uitruil van locaties, dienen beide projecten gelijktijdig te worden uitgevoerd. Gegeven de beperkingen van het huidige gebouw van het Herle, gaat dit scenario uit van een vervangende nieuwbouw voor het Grotius en de Vrijeschool op de locatie van het huidige Herle, in combinatie met een grootschalige aanpassing en verbetering van het gebouw Grotius ten behoeve van het Herlecollege. Activiteiten: a. Inhuizing Vrijeschool in gebouw Grotiuscollege / in de interimvoorziening b. Realisatie en inhuizing Herlecollege in een interimvoorziening c. Realisatie en inhuizing Grotiuscollege in een interimvoorziening d. Sloop van het gebouw van het Herlecollege (Heldevierlaan) e. Vervangende nieuwbouw Grotius/Vrijeschool op de locatie Herle f. Renovatie en verduurzaming bestaand gebouw Grotius g. Sloop bouwdeel Grotius en nieuwbouw praktijkvleugel aan gebouw Grotius

3.1.3.

Scenario 2 (switch (tijdelijk) en nieuwbouw Grotius-Vrijeschool) Definitie: Huisvesting van het Grotiuscollege en de Vrijeschool Parkstad in het bestaande gebouw aan de Heldevierlaan (huidige Herle) als tijdelijke huisvesting, maar met als eindsituatie een gezamenlijke nieuwbouw voor deze beide scholen (Grotius en Vrijeschool) op een nieuwe locatie. Onder nieuwbouw kan ook verstaan worden het hergebruiken van leegstand vastgoed in de stad op een passende locatie. Het Herlecollege wordt ook in dit scenario gehuisvest in het bestaande, eerst volledig te renoveren en aan te passen gebouw aan de Akerstraat (huidige Grotius). Ingrepen in de gebouwen: De aanpassingen in het gebouw aan de Heldevierlaan (huidige Herle) dienen in dit scenario zo beperkt mogelijk uitgevoerd te worden, aangezien het een interimvoorziening betreft. Dit betreft dus enkel functionele aanpassingen en geen verdere renovatiewerkzaamheden. Bij het gebouw aan de Akerstraat (huidige Grotius) dienen forse ingrepen plaats te vinden, zowel bouwkundig als installatietechnisch om het gebouw functioneel in te kunnen zetten voor het vmbo onderwijs van het Herlecollege gedurende de komende 40 jaar. Daarna wordt een nieuwbouw voorzien voor de scholen Grotius en Vrijeschool in dit scenario. Omdat er sprake is van een uitruil van gebouwen, dienen beide gebouwen gelijktijdig te worden aangepast / te worden gerenoveerd.

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 14 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

Activiteiten: a. Inhuizing Vrijeschool in gebouw Grotiuscollege / in de interimvoorziening b. Realisatie en inhuizing Herlecollege in een interimvoorziening c. Realisatie en inhuizing Grotiuscollege in een interimvoorziening d. Functionele aanpassing gebouw Herle e. Renovatie en verduurzaming bestaand gebouw Grotius f. Sloop bouwdeel Grotius en nieuwbouw praktijkvleugel aan gebouw Grotius g. Nieuwbouw Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad h. Sloop van het gebouw van het Herlecollege (Heldevierlaan)

3.1.4.

Scenario 3 (nieuwbouw Grotius-Vrijeschool en Herle naar Akerstraat) Definitie: Huisvesting van het Grotiuscollege en de Vrijeschool Parkstad in een gezamenlijke nieuwbouw op een nader te bepalen locatie (onder nieuwbouw kan ook verstaan worden het hergebruiken van leegstand vastgoed in de stad op een passende locatie) en vervolgens het huisvesten van het Herlecollege op de locatie van het bestaande gebouw aan de Akerstraat (huidige Grotius) als eindbeeld voor de komende 40 jaar, waarbij het gebouw aan de Akerstraat gerenoveerd en aangepast dient te worden. Ingrepen in de gebouwen: De maatregelen in dit scenario bestaan – zoals bij alle scenario’s – ten eerste uit tijdelijke aanpassingen in het gebouw aan de Akerstraat (huidige Grotius) ten behoeve van inhuizing van de Vrijeschool. Vervolgens dient in dit scenario, na de gezamenlijke nieuwbouw van het Grotiuscollege en de Vrijeschool op een nader te bepalen locatie, een grootschalige renovatie plaats te vinden van het huidige Grotius. Dit betreft bouwkundige en installatietechnische ingrepen met functionele aanpassingen voor gebruik door het Herlecollege, waaronder de sloop van een bouwdeel ten behoeve van een nieuw te realiseren praktijkvleugel. Activiteiten: a. Inhuizing Vrijeschool in gebouw Grotiuscollege b. Nieuwbouw Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad c. Renovatie en verduurzaming bestaand gebouw Grotius d.

Sloop bouwdeel Grotius en nieuwbouw praktijkvleugel aan gebouw Grotius e. Sloop van het gebouw van het Herlecollege (Heldevierlaan)

1685901-0023.1.0, d.d. 20 april 2021

Pagina 15 van 31

●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●

www.hevo.nl

3.1.5.

Scenario 4 (nieuwbouw Herlecollege en nieuwbouw Grotius-Vrijeschool) Definitie: De gelijktijdige voorbereiding en uitvoering van een nieuwbouw voor het Herlecollege én een nieuwbouw voor Grotius-Vrijeschool. Voor beide nieuwbouwtrajecten wordt een nieuwe locatie gezocht. Ingrepen in de gebouwen: Voor beide locaties (Herle enerzijds en Grotius-Vrijeschool anderszijds) wordt een vervangende nieuwbouw gerealiseerd. Na gereedkomen van beide nieuwbouwscholen, worden de oude locaties gesloopt (of alternatief ingezet). Vooruitlopend op de beschikbaarheid van de nieuwbouw, wordt de Vrijeschool tijdelijk gehuisvest – samen met het Grotiuscollege – in het huidige gebouw van het Grotiuscollege. Activiteiten: a. Inhuizing Vrijeschool in gebouw Grotiuscollege b. Nieuwbouw Herlecollege c. Nieuwbouw Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad d. Sloop van het gebouw van het Herlecollege (Heldevierlaan) e. Sloop van het gebouw van het Grotiuscollege (Akerstraat)