Notulen raad gem.Heerlen, d. d. 4+5 nov 2020.docx

De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Meneer Aarts, kunt u het met mij eens zijn, dat de 4,2 miljoen die in de algemene reserve staan, ook gebruikt wordt om financiële tegenvallers op te vangen? De heer Aarts, Ouderenpartij Heerlen Natuurlijk is de financiële ruimte bedoeld om tegenvallers op te vangen. Maar daarvoor is een extra 1,5 miljoen vrijgemaakt. Als u dit anders ziet, dan is dit einde discussie voor mij. De voorzitter Duidelijk. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dat zien we inderdaad anders. De voorzitter Meneer Horssels, vervolg uw betoog. De heer Horssels, Partij Hoensbroeks Belang Ik ben klaar. De voorzitter Zijn er geen verdere vragen meer? Dank u wel. Dan gaan we verder. Ik kijk naar het CDA. De heer Peters, aan u het woord.

Pagina 19/171

De heer Peters, CDA Voorzitter. Afgelopen zaterdag las ik in het Limburgs Dagblad een artikel over Boudewijn Wijnands, 28 jaar oud en geboren in Heerlen. Hij koos na zijn studie aan Oxford niet om kapitalen te verdienen als investeringsbankier, maar ontwikkelde vanuit de gedachte om de samenleving meer gemeenschapszin bij te brengen een platform waar vrijwilligers en vrijwilligerswerk elkaar ontmoeten. Het bleek een razend succes. Het artikel sloeg bij mij in als een bom. En waarom? Omdat het de vinger op de zere plek legt. Onze samenleving heeft meer gemeenschapszin nodig. Ook in Heerlen. Het CDA Heerlen gelooft in de kracht van de gemeenschap boven dat van het individu. In omzien naar elkaar. En ook dat iedereen zijn of haar bijdrage hieraan levert. Met name dat laatste gebeurt nog te weinig. Neem het centrum, voorzitter. De komende jaren investeert de gemeente samen met haar partners ruim 50 miljoen euro in een bijna complete facelift van ons centrum. Het CDA Heerlen is daar erg trots op. Maar, voorzitter, er zijn ook partijen die hiervan profiteren, maar niets bijdragen. Neem die pandeigenaren bijvoorbeeld die hun panden al jarenlang moedwillig leeg laten liggen. Of Q-Park die onder geen beding met de gemeente over verlaging van parkeertarieven wil praten, maar wel als eerste zijn hand ophoudt bij diezelfde gemeente tijdens de coronacrisis.

Of mensen die zonder onderbouwing elk plan in deze stad verguizen, maar wel een bijdrage uit het Gevelfonds incasseren. Voorzitter, ik kan zo nog wel even doorgaan, maar gemeenschapszin en het nemen van eigen verantwoordelijkheid is hierin ver te zoeken. Waarom accepteert u dit? Dat moet wat ons betreft echt anders. Hetzelfde geldt voor onze buurten en wijken. Onze stad kent genoeg plekken waar bewoners oog hebben voor elkaar en samen werk maken van het mooier, schoner, en leefbaarder maken van hun wijk. Tegelijkertijd zijn er ook veel plekken waar men woont achter gesloten rolluiken, met een verwaarloosde tuin, zonder zelfs hun buren te kennen, laat staan zich in te zetten voor hun wijk. Juist daar is inzet op burgerbetrokkenheid topprioriteit. Dit onderwerp is de rode draad in ons coalitieakkoord. Onze fractie vindt het onbegrijpelijk dat het college de afgelopen anderhalf jaar, zelfs 2,5 jaar, alleen maar papier heeft geproduceerd en de noodzakelijke programmamanager pas twee maanden geleden is begonnen. Wij staan dus op achterstand. Graag een reactie van het college. Het sleutelwoord in onze stad is ‘samen’, waarin alle betrokkenen verantwoording nemen en initiatief tonen. De tijd van ‘u vraagt, wij draaien’ is wat het CDA Heerlen betreft definitief voorbij. Voorzitter. Gemeenschapszin stimuleer je niet alleen door in te zetten op burgerbetrokkenheid.

Minstens even belangrijk is inzetten op sterke en leefbare buurten en wijken, en idem stadscentrum. Vooruitgang in onze directe omgeving is aanstekelijk en stimuleert mensen om mee te doen. Het CDA Heerlen heeft een 10-puntenplan opgesteld om hiermee komend jaar extra resultaten te boeken. Dat plan wil ik nu aan het college aanbieden. De heer Peters overhandigt een poster met daarop het 10-puntenplan aan het college. We hebben er in ieder geval voor gezorgd dat het groot genoeg is, zodat u het ook niet zo makkelijk kwijtraakt of ergens in een la kunt stoppen. U vecht zelf maar uit wie het uiteindelijk meeneemt. We gaan het er in het komend jaar nog vaak over hebben, dus verlies het niet. Ik zal het plan verder toelichten. De eerste drie punten hebben betrekking op ons stadscentrum, de overige zeven op onze buurten en wijken. 1. Het CDA Heerlen wil de huidige coronamaatregel voor parkeren, waarbij het eerste uur gratis is, verlengen tot volgend jaar juli. Onze fractie wil dat u de tussenliggende tijd goed gebruikt om het gesprek aan te gaan met de parkeerbazen in onze stad en te proberen te komen tot een structurele tariefverlaging in zowel het straat- als garageparkeren. 2. Wij willen meters maken als het gaat om wonen in en boven winkels in ons stadscentrum. Daarbij verwachten wij van u een actieve stimulerende aanpak en niet alleen faciliterend, zoals op dit moment.

Het CDA Heerlen wil graag dat u iemand in de arm neemt om met alle pandeigenaren en ondernemers het gesprek aan te gaan. In ieder geval met diegenen waarvan het winkelgedeelte en/of de bovenliggende

Pagina 20/171 bewoonbare verdiepingen onbezet zijn. Verder pleit onze fractie om het maximum aan woningen in Heerlen Centrum los te laten en dit op te nemen in het vast te stellen bestemmingsplan. 3. Onderwijs naar ons stadscentrum halen. De afgelopen twee jaar hebben we op dit punt nog geen resultaat gezien. Onze fractie pleit voor een actieplan en een actieve lobby als het gaat om het huisvesten van onderwijsinstellingen en faculteiten in onze binnenstad. 4. De belofte uit het veiligheidsbeleid ingezet vanaf 2017 waarmaken. Meer blauw op straat. Het CDA Heerlen vraagt het college om met concrete voorstellen te komen om de zichtbaarheid van politie en BOA’s te vergroten. Hiertoe dienen wij samen met de VVD en D66 een motie in. Onze fractie is voorstander van een fysieke politiepost in elk stadsdeel. 5. Verder inzetten op verkeersveiligheid. Naast de Martin-Luther-Kinglaan en de Verlengde Klinkertstraat ook de Ganzeweide te herinrichten. Twee jaar geleden heeft een unanieme raad u dit via een motie verzocht. Tot op heden is dit zonder resultaat. Hiertoe dient onze fractie samen met de SP een motie in. 6. Doorpakken met terugdringen van afvaldumpingen bij milieuperrons door inzet van mobiele camera’s. Partij Hoensbroeks Belang haalde het al aan.

Onderzoeken of extra BOA’s kunnen worden aangenomen die juist hiermee bezig zijn en zichzelf gemakkelijk kunnen terugverdienen, terwijl tegelijkertijd burgers die regels aan hun laars lappen worden aangepakt. Hiertoe dient onze fractie samen met Partij Hoensbroeks Belang een motie in. 7. Groenonderhoud en de kwaliteit van de openbare ruimte een extra boost geven door sponsoring van rotondes, parken, speelvoorzieningen, maar ook van bomen, bankjes, en stoeptegels te onderzoeken en mogelijk te maken. 8. Meters maken als het gaat om het realiseren van zorgbuurthuizen. Landelijk zowel standpunt van het CDA alsook de SP en opgenomen als belangrijk punt in ons coalitieakkoord willen we graag resultaten zien. 9. Uitbreiden van Hennepaanpak Parkstad naar particulier woningbezit. Veel van de plantages bevinden zich in particuliere woningen, en de uitbreiding van het project hiernaartoe heeft volgens onze fractie een afschrikkende werking, juist op die plekken waar de problematiek het grootst is. Hiertoe dient onze fractie een motie in. 10. Het ontwikkelen van een concrete visie als het gaat om de aanpak van sociale achterstanden en leefbaarheid in Heerlen-Noord. Den Haag stelt hiervoor een miljoenenbedrag beschikbaar, echter wij missen een concrete visie van het college. Hiertoe dient onze fractie samen met de SP een motie in. Deze is al ingediend door de heer Meyer.

Graag een reactie van het college op deze tien punten. Afsluitend zeg ik u het volgende. Onze plannen voor de toekomst mogen ons de situatie van het hier en nu niet doen vergeten. De coronacrisis. De penibele onzekere situatie waarin vele Heerlenaren zich bevinden. Burgers, ondernemers, verenigingen. Het CDA Heerlen vraagt u om naar hen om te zien en te ondersteunen waar mogelijk. De afgelopen tijd bereiken het CDA Heerlen signalen dat dit niet altijd goed gaat. Verenigingen die hun rekeningen niet meer kunnen betalen, bijvoorbeeld. Zij zijn de wanhoop nabij, zeker nadat sommigen van hen onlangs van de gemeente de rekening van 6 maanden opgeschorte huur in hun brievenbus kregen, zonder enige uitleg. Dat moet niet kunnen, voorzitter. Graag een reactie van het college. Ik sluit af onder dankzegging aan de griffie, bodes en de ambtelijke organisatie voor hun ondersteuning, en wens onze burgemeester vanaf hier een spoedig herstel toe. Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Peters. Ik kijk naar de zaal. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer Peters had het namens het CDA over investeringen in de binnenstad. Er is veel geld naartoe gegaan via de gemeente. Hij vroeg zich af wat de anderen doen die daarvan meeprofiteren. Hij had het over het Gevelfonds en van alles en nog wat. Een concreet voorbeeld. Het alleroudste V&D-gebouw in de stad, naast

Pagina 21/171 het Pancratiusplein, is jaren geleden opgeknapt. Daar zijn vele miljoenen in gegaan. De buitenkant is opgeknapt voor ik dacht 4 of 5 ton. Daar stond 1 ton tegenover. Aan de binnenkant zijn miljoenen opgegaan. Daar staat geen subsidie tegenover. Daar is vanalles gerealiseerd. Daar is vooruitgang geboekt. Er zijn toen ook afspraken gemaakt. De erfpacht van de Worstenkraam loopt bijvoorbeeld in oktober 2019 af. Die wordt niet verlengd. We gaan de bomen snoeien en er gaan wat mobiele wagentjes weg. Ik geloof dat er vandaag een digitaal artikel in de krant stond. Morgen zal dat wel in de gedrukte krant staan. Denkt u niet dat als je afspraken maakt, je deze ook moet nakomen? Als je investeringen in de stad doet en vervolgens zaken niet waarmaakt, dan worden investeringen desinvesteringen. Hoe denkt u dat we daarmee moeten omgaan? Vindt u zo van wat de gemeente doet, is altijd goed, daar kunnen we mee doorgaan? Of moet er ook wat meer een luisterend oor zijn, zodat bijvoorbeeld de 30 miljoen die via het Bidbook Urban in de binnenstad wordt geïnvesteerd, daadwerkelijk het multipliereffect krijgt en dadelijk 300 miljoen gaat worden? Ik noem gewoon even een concreet voorbeeld. Hoe kijkt u daarnaar? De heer Peters, CDA Meneer Leers, ik ben het helemaal met u eens. Luisteren naar elkaar staat wat mij betreft helemaal bovenaan.

Helemaal als het gaat om projecten waarbij je ook afhankelijk bent van anderen en waar je door samenwerking en naar elkaar luisteren meer geld kunt binnenhalen. Dus volmondig: ja. De heer Meyer, SP (interruptie) De heer Peters laat zien dat je visie kunt neerzetten. U weet dat ik nogal eens rollebollend met het CDA in deze zaal - niet in deze zaal, maar in de echte gemeenteraadzaal - een robbertje heb uitgevochten. U kunt het ermee eens zijn of niet, maar dit is wel een visie neerzetten. In het begin dacht ik: hij heeft meegeluisterd bij de SP-fractie. Dat klinkt heel goed. De heer Peters, CDA Dat gebeurt niet te vaak hoor. De heer Meyer, SP (interruptie) Nee, ik zal u ook niet te veel complimenten geven. Het is een inleiding op weg naar iets dat minder complimenteus is. Namelijk, toen hoorde ik dat u het had over de politie. Ik ben het eens met uw inhoudelijke voorstel. Maar meneer Peters, de bezuinigingen op de politie komen notabene van onder andere CDA-kabinetten. Het is niet alsof de politie in Heerlen niet graag de buurten in gaat. Ik ben dus benieuwd of u een voorbeeld heeft. Heeft u het daarover gehad met de politie? Weet u wat het kost? Anders zijn we het met z'n allen eens dat we graag willen dat er in de buurten politieposten zijn en dan roepen we het nog 80 keer.

Ik wil dat hier niet alleen maar zeggen, zodat de mensen het thuis kunnen horen, maar ik wil er ook iets mee doen. Staat de politie in deze stad, in deze streek, daarvoor open? Kunnen ze dat? Hebben ze daar extra geld voor nodig? En wat kost het dan precies? De heer Peters, CDA Ik denk dat ik daar heel duidelijk in ben, ook in de motie die mede door ons, D66 en de VVD is ingediend. We redeneren natuurlijk altijd vanuit de kant van de gemeente. We vragen het college om met concrete voorstellen te komen om te voldoen aan de in 2017 gedane belofte en om die waar te maken. U heeft zeker een punt over het door mij genoemde voorbeeld van de politieposten. Dat kost geld. Tegelijkertijd staat wat ons betreft de discussie open om elke maatregel op dat punt die eraan bijdraagt dat we uiteindelijk komen tot meer blauw op straat, te onderzoeken en te bekijken. De heer Meyer, SP (interruptie) Dat is duidelijk. We zijn het inhoudelijk eens. Ik denk alleen dat noch de politie, noch de gemeente geld heeft voor dat wat we met z'n allen willen. Dit zou vanuit landelijk moeten komen. Laten we dus beiden en

Pagina 22/171 alle landelijke partijen die hier vertegenwoordigd zijn, in de richting van Den Haag zeggen dat er meer politie bij moet komen. Maar ik laat het er voor nu even bij zitten. Mijn volgende vraag gaat namelijk over de opmerking van de heer Peters over burgerbetrokkenheid. Ik zei daar zelf ook al iets over in het korte debatje met de heer Aarts. Ik hoorde de heer Peters zeggen: we staan dus op achterstand. Hij sprak ook nog een aantal andere teksten, die ik niet heb kunnen opschrijven. Mijn vraag aan de heer Aarts was: wat hebben we er dan precies mee gedaan? Ik ken u als zeer enthousiast en optimistisch. Uw toon klonk wat minder enthousiast en optimistisch dan de mijne. Dat is een beetje raar om te zeggen, dat geef ik meteen toe. Maar ik ben wel benieuwd wat u bedoelt. Bedoelt u dat we dus meer moeten doen of bedoelt u te zeggen dat we maar minder moeten uitgeven aan burgerbetrokkenheid? Wat bedoelt u precies? De heer Peters, CDA Dat is heel duidelijk. De rode draad in ons coalitieakkoord is burgerbetrokkenheid. Het is de derde keer op een rij dat het een prominente plek krijgt in onze begroting. U citeerde mijn vraag al. U hebt in de beantwoording op mijn schriftelijke vragen gezien dat er tot op heden alleen maar een visienota en een programmaplan zijn. Wij willen uitwerking en uitvoering zien. Die uitvoering is vorig jaar en het jaar daarvoor al aan ons beloofd.

Daarom sloeg ik een iets andere toon aan. Ik zou graag willen dat het college vandaag nog werk maakt van die uitvoering. Één ding is natuurlijk wel zo: als u het komend jaar niet tot die uitvoering komt, dan hebben we een andere discussie met elkaar. Dan moeten we wel serieus overwegen of het geld daar goed is besteed of niet. De heer Meyer, SP (interruptie) Tot slot mijn laatste vraag. U stelt dus niet voor om het nu te schrappen. U bent het met mij eens dat wij wel van het college willen horen wat er in vredesnaam is gebeurd. Maar, om het helemaal scherp te stellen zegt u: als er volgend jaar - dat is niet onze veronderstelling, zeg ik maar even in de richting van wethouder Keulen - opnieuw onvoldoende is gebeurd, dan gaan we misschien wel kijken naar de hoeveelheid geld die hiervoor is begroot. Heb ik u zo kort samengevat? De heer Peters, CDA Meneer Meyer, u hebt mijn hoopvolle en enthousiaste antwoord gehoord. We gaan er gewoon voor dat dit college komend jaar aan de verwachtingen voldoet die het zichzelf stelt. Als dat niet zo is - waar ik overigens niet van uit ga - dan zouden we een andere discussie met elkaar hebben. De voorzitter Duidelijk. Ik dank u. Dan gaan we verder met de Partij van de Arbeid, de heer Verreck. Sorry, ik had niet verder gelezen als "Pv". Partij voor de Dieren, mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter.

Ik ben blij dat ik mijn beurt kan innemen. De voorzitter U was sowieso aan de beurt gekomen. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ja, maar ik stond er eigenlijk klaar voor om dat nu te doen. De heer Bertholet, D66 Ik heb een punt van orde. Misschien kunnen we dadelijk even een pauze inlassen, want op deze stoelen zit je niet echt comfortabel. Ik begin redelijk doorgezeten te raken. Het is een verzoek van mijn kant. Ook

Pagina 23/171 voor een sanitaire stop. (gelach) Volgens mij sta ik daar niet alleen in, want de mensen die nu lachen, hebben dat ook. Maar goed. Ik stel me kwetsbaar op! De voorzitter We zullen eerst even luisteren naar de Partij voor de Dieren. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Voorzitter, ik sluit me aan bij het idee van de heer Bertholet. Het komt waarschijnlijk ook de aandacht ten goede voor degenen die moeite hebben gedaan om een bijdrage te leveren aan de Algemene Beschouwingen. In 2020 worden we geteisterd door een levensgevaarlijk virus. Dat kon niemand vorig jaar rond deze tijd voorspellen. Alhoewel, vooraanstaande wetenschappers waarschuwen allang voor de gevaren van deze en volgende zoönosen. De oorzaak ligt in de desastreuze omgang van ons mensen met onze natuurlijke omgeving. En het IPCC attendeert al jarenlang voor de gevaren van klimaatverandering als een van de oorzaken van die vernietiging van de natuur. Dit wordt ook door Nederlands hoogste rechtsorgaan onderstreept. In het Urgenda-arrest nam de Hoge Raad een aantal vertrekpunten als basis voor zijn oordeel. Onder andere: de Nederlandse overheid is verplicht zijn burgers te beschermen voor bekende gevaren. Dat vereist meer én actief inzetten op klimaatverandering en de gevolgen daarvan. Mensenlevens staan immers op het spel. Nu naar Heerlen. Dit jaar is voor het eerst een klimaatbegroting toegevoegd.

Dat is positief en geeft hoop. Zeker omdat het de laatste jaren lastig was om de begroting voor belangrijke zaken te sluiten. Klimaat en duurzaamheid kregen niet de prioriteit die absoluut noodzakelijk is. Dat vinden wij niet alleen, maar ook duizenden wetenschappers. De klimaatbegroting. De Heerlense mitigatie- en adaptatiedoelen voor 2022 staan er. Maar de realisatie ervan? Laat ik er even een aantal benoemen. De installatie van zonnepanelen binnenstad? Realisatie 0. Windenergie? Realisatie 0. Algemene energiebesparing? U raadt het al: realisatie 0. Het lijkt er dus niet op dat de gevaren van klimaatverandering en de urgentie van te nemen maatregelen aangevoeld worden. Nog enkele punten. Het is van het grootste belang dat onze huizen worden geïsoleerd met het oog op ons welbevinden én op de noodzakelijke energiebesparing tijdens koude-, maar zeker ook tijdens zomerse hitteperiodes. Ook daar weer 0 gerealiseerd qua energiebesparing en verduurzaming voor woningen. Natuurlijk hebben we nu de Woonwijzerwinkel met een heleboel informatie over verduurzaming. Een uitstekend initiatief. Maar of dit voldoende is? Dat moeten we afwachten. De begroting is een publiek boekwerk. Om het voor iedereen begrijpelijk te maken, zijn tabellen toegevoegd in de klimaatbegroting. Dat is echter niet goed gelukt. Ons is niet duidelijk hoe de tabellen gelezen moeten worden.

Zo wordt bijvoorbeeld geen hoeveelheid genoemd in de CO₂-uitstoottabel. Ook staat nergens vermeld waar de cijfers vandaan komen. Bovendien is het onduidelijk hoe de blauwe staafkolommen berekend worden. Nu we het over kleuren hebben, meer groen in de gemeente is goed. Duizend bomen planten vanaf 2021 is al iets. Maar als we denken aan het provincieplan om binnen 8 jaar 1,1 miljoen bomen te planten, valt het Heerlense plan in het niet. Ook met het geld dat uitgetrokken wordt voor ‘meer groen’, bijna 1,8 miljoen, valt meer te doen dan duizend bomen planten. Wij willen het college daarom oproepen meer te doen en meer bomen te planten. Bijvoorbeeld door het planten van een geboorteboom voor iedere nieuwe Heerlenaar. Mijn collega van de Ouderenpartij noemde al een boom voor iedere 75-jarige. Prachtig. Iedereen in Heerlen verdient het om op te groeien en te leven in een groene omgeving. Het lijkt ons niet dat iemand hier tegen kan zijn. Daarom dienen wij hiervoor een motie in. Het gaat dus om een motie voor een geboorteboom. Draagvlak. Klimaatverandering en verlies van biodiversiteit zijn geen problemen die passen tussen Centrumbad en riolering. Deze zijn van een andere orde. Ze bedreigen ons leven en al het andere leven op de wereld. Dus laten we onze inwoners meenemen in de urgente noodzaak van de transitie waar we nu voor staan.

Immers, alleen samen krijgen we de klimaatcrisis onder controle.

Pagina 24/171 Als gemeente zijn wij wettelijk gehouden inwoners in te lichten over mogelijke maatregelen. Dat leidt tot meer draagvlak. Laten we het daar samen als Heerlenaren onder elkaar over hebben. Voorlichting op alle mogelijke manieren, op alle niveaus, bij voortdurende herhaling. Heerlen is qua communicatie goed bezig met de filmpjes over allerlei onderwerpen, maar klimaatzaken zijn tot nog toe onvoldoende aan de orde geweest. Daarom stellen wij voor een goed structureel communicatieplan op te stellen voor dit zo belangrijke onderwerp. Wij vragen de portefeuillehouder om een klankbordgroep klimaatcommunicatie in het leven te roepen. Daarbij kan ook worden gedacht aan een vorm van burgerparticipatie op korte termijn. Een burgerberaad heeft elders in Europa met succes draagvlak gecreëerd. Dan dieren. Voorzitter, wethouder Claessens heeft naast de portefeuille Duurzaamheid ook Dierenwelzijn onder zijn beheer. Toch komt het woord “dier” geen enkele keer voor in de Begroting 2021. Ja, de hond wordt genoemd; in de vorm van ‘hondenbelasting’. En deze belasting blijft hetzelfde in 2021. Terwijl deze bijna de hoogste van Nederland is en terwijl de draagkracht één van de laagste in Nederland is. Dit is niet fair tegenover hondenbezitters. Ook Heerlenaren met een klein budget moeten een hond kunnen hebben.

Ja, de gemeente heeft deze inkomsten nodig, vindt u, altijd weer dat gat in de begroting. Dus willen we iets doen aan hondenbelasting, dan moeten er ergens anders middelen worden opgehaald. Maar waar? In Heerlen rijden ongeveer 40 000 auto’s rond. Niet alleen slecht voor gezondheid, milieu en klimaat, maar ook nemen deze veel openbare ruimte in beslag. En dat onbelast! En dat terwijl we het straatbeeld willen vergroenen. Huizen nemen ook openbare ruimte in. Maar wonen is een grondrecht, en daar betalen we wel onroerendgoedbelasting voor. Om afschaffen van de hondenbelasting te compenseren, stellen we voor om buiten de reeds bestaande parkeertarieven in het centrum een rijdendezaakbelasting, voor elke in de openbare ruimte geparkeerde auto. Uiteraard met uitzonderingen naar draagkracht en mindervaliden. Dan nu over het sociaal domein. Nu we het hebben over draagkracht, wordt het niet tijd voor een experiment met regelarme bijstand in Heerlen? Heerlen kent een groot aantal inwoners die het financieel niet breed hebben. Door corona neemt dit alleen maar toe. Toch blijft het verminderen van uitkeringslasten een belangrijk uitgangspunt van het college. Terug aan werk helpen, gaat samen met veel verplichtingen. Juist dit zorgt voor veel stress. Hierdoor zijn de zorgkosten meetbaar hoger, leerprestaties minder en de mogelijkheden om vooruit te denken aanzienlijk verkleind.

Wat vindt de wethouder van het regelarme bijstandsexperiment? Graag een reactie. Dan hebben we het over bewindvoering, maar dit is eigenlijk vanmiddag al eerder genoemd. Wij delen de zorgen om te bezuinigen op de kosten van bewindvoering. Maar ik heb nog een toevoeging. Eergisteren publiceerde het NIBUD nog: de hoogte van bijstand en minimumjeugdloon zijn niet meer van deze tijd. Deze moeten omhoog. Zij adviseren zelfs tot versnelde aanpassing en om gemeenten meer ruimte te geven om hun inwoners ruimhartig te ondersteunen. Wij vragen het college om deze bezuiniging op bewindvoering terug te draaien. Er is ook een bezuiniging aangekondigd voor onderwijs. Dat gaat over het versoberen van een bedrag van 100.000 euro op de huisvesting. Hiermee valt de ruimte voor incidentele en innovatieve initiatieven ten aanzien van huisvesting weg. Wij vragen het college welke andere consequenties er zijn als gevolg van dit voornemen. Zeker met de coronacrisis zijn innovatieve initiatieven voor onderwijshuisvesting, denk aan ventilatie, juist zeer gewenst. Wij vragen u deze bezuiniging terug te draaien. Bijna tot slot, een waarschuwing. We willen nog een waarschuwing geven voor het uitbesteden van de toegangsteams Jeugd aan JENS en de begeleiding van kandidaten naar werk aan WSP Parkstad.

Hiermee loopt de gemeente het risico om de controle kwijt te raken over inhoudelijke en financiële verantwoordelijkheid van de gemeente. Dit is lastig weer terug te draaien als een en ander niet loopt zoals verwacht. Dan willen we het nog even hebben over 1,5 miljoen van de reserve. We begrijpen dat het college snel wil kunnen handelen en daarom mandaat vraagt om te kunnen beschikken over de reservepost. Wij zijn echter van mening dat er nooit reden is om een bedrag groter dan 50.000 euro uit te moeten geven zonder raadsbesluit. Wij, de raad, staan aan het hoofd van het gemeentebestuur. Wij, de raad, zijn democratisch gelegitimeerd. Daarom gaan wij, de raad, over wat er met het budget gebeurt. 1,5 miljoen uitgeven zonder raadsbesluit is voor ons daarom ondenkbaar.

Pagina 25/171 Dan echt tot slot, de roze impuls. Na onze motie over Roze Zaterdag is er nogal wat heen en weer gecorrespondeerd. Het is tijd om in Zuid-Limburg weer een Roze-Zaterdag-stad te hebben in 2023. Waar kan dat beter dan in Heerlen evenementenstad? Dit evenement sluit prachtig aan nu Heerlen de Locale Inclusieagenda heeft bekrachtigd. We zetten als stad daarmee diversiteit duidelijk op de kaart. Dat is en blijft nodig. Door het verschuiven van de komende twee edities zal de toewijzingsprocedure in het voorjaar van 2021 worden opgestart. Er is nog tijd. Wij roepen het college nogmaals op om in gesprek te gaan met Stichting Roze Zaterdag, COC Limburg, Provincie Limburg. Voordat de wethouder nee zegt, vragen wij hem in contact te treden met de Provincie voor wat betreft de financiering. Graag een toezegging van de wethouder dat hij deze stappen zet. Tot zover de eerste termijn. Dank u. De voorzitter Dank u, mevrouw Géron. Ik kijk naar de raadszaal. Ik noteer even een paar namen. Het woord is aan de heer Horssels. De heer Horssels, Partij Hoensbroeks Belang (interruptie) Dank u wel, voorzitter. De OPH had het over de ouderenbomen. Mevrouw Géron heeft het over geboortebomen. Ik denk dat dit misschien nog weleens een bos zou kunnen worden.

Waar gaan we die bomen dan plaatsen? In andere landen - ik weet niet of dat hier ook het geval zal zijn - heb je met deze coronacrisis binnen 7 of 8 maanden, zoals ik nu terugtel, een geboortegolf. Ik hoop niet dat dit hier ook het geval is, want dan is het bos te klein. Dank u wel. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren We leven in een krimpgemeente. We hebben ruimte. Het is hier niet de Randstad. Ik denk dat er wel plaats kan worden gevonden voor bomen. Dat kan in allerlei vormen zijn. Dat kan ook een voedselbos zijn, wat ons ook voedsel levert. Ik denk dat we daar niet bang voor moeten zijn. Ook ben ik niet bang voor een geboortegolf. Dat is ook niet gezond voor de planeet! Overbevolking. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik hoorde mevrouw Géron spreken over JENS en dan vooral over datgene wat de kosten in de jeugdzorg via de JENS-aanpak met zich meebrengt. Als ik het goed heb begrepen, is mevrouw Géron daar kritisch over en stelt zij ter discussie of we niet anders zouden moeten omgaan met de gelden die daarvoor beschikbaar zijn. Als ik dit goed heb begrepen, dan heb ik daaraan gekoppeld een aanvullende vraag.

Heeft mevrouw Géron dan een alternatief voor ogen met betrekking tot de aanpak van de jeugdzorg in Heerlen? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik heb gezegd dat het uitbesteden van de toegangsteams van jeugd en JENS en de begeleiding van kandidaten naar werk uit handen wordt gegeven. Daar hebben we het over gehad in de afgelopen commissievergadering. Je loopt dan het risico dat je dit over geeft en de controle kwijtraakt. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dus ik begrijp dat u het wel eens bent over de aanpak van JENS in zijn algemeenheid en de financiering daarvan? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik heb het niet in het algemeen over JENS gehad. Ik heb het gehad over het kwijtraken van de controle over de inhoudelijke en financiële verantwoordelijkheid, over waar wij verantwoordelijk voor zijn. De heer Meyer, SP (interruptie)

Pagina 26/171 Allereerst wil ik mevrouw Géron feliciteren. Tenzij ik me vergis, is het de eerste keer dat zij hier zo staat bij de begrotingsdebatten. Dat is fijn. Dat mag ook weleens worden gezegd. Ik ben ook blij dat mevrouw Géron wel weet waar de 1,5 miljoen in de begroting staat, namelijk, meneer Daamen, finaniceel expert, op bladzijde 26. Mevrouw Géron heeft het gelukkig gezien. Maar ik heb de volgende vraag aan mevrouw Géron over die 1,5 miljoen. U zegt: het is een groot bedrag; daar zou de raad over moeten gaan. Kan mevrouw Géron het met mij eens zijn dat op een begroting van honderden miljoenen, de raad vandaag bovendien besluit dat het in deze onzekere tijd, nadat we net gelukkig al die potjes in de organisatie hebben omgekeerd, het niet zo heel gek is dat je dan nog enige speelruimte hebt om op onvoorziene omstandigheden in te gaan? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik begrijp wat de heer Meyer zegt, maar het is bij wet geregeld dat er boven de 50.000 euro een raadsbesluit aan ten grondslag moet liggen. Dat willen wij graag zo houden. De heer Meyer, SP (interruptie) Dat is niet de vraag die ik stelde. Ik mag hopen dat wij de wet niet overtreden. Na vijftien jaar raadslidmaatschap weet ik dat dit in dit geval niet het geval is. Wij besluiten vandaag. Wij besluiten ook later nog over onderliggende stukken.

We geven het college alleen de ruimte om bij onvoorziene omstandigheden enige ruimte te kunnen hebben. Dat betekent niet dat er geen raadsvoorstellen komen. Ik herhaal de vraag. Kan mevrouw Géron het dus met mij eens zijn dat in totaal onvoorziene omstandigheden het college wel enige ruimte moet kunnen hebben om met die onvoorziene omstandigheden om te kunnen gaan? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Wij zijn niet van zins om dat mandaat te geven aan het college. 50.000 euro is 50.000 euro. Als snel gehandeld moet worden, kan de raad bij elkaar worden geroepen en kan aldus worden besloten. De heer Meyer, SP (interruptie) Tot slot, stel ik de vraag anders. Allereerst wil ik meegeven aan mevrouw Géron dat de naam Werkgeversservicepunt, anders dan de naam doet vermoeden, mensen weleens op het verkeerde been zet. Dat is gewoon van ons, ook al heet het Werkgeversservicepunt. Het is dus een misvatting dat dit een uitbesteding zou zijn. Dat even terzijde. Kan mevrouw Géron het over het vorige punt met mij eens zijn, als zou blijken dat ik gelijk heb, dat dit geen overtreding van de wet is, als het dus mag, namelijk ruimte geven aan het college om in onvoorziene omstandigheden op een totale begroting van honderden miljoenen, dat dit niet onverstandig zou zijn en dat wij dit al vaker hebben gedaan in het verleden? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dat zou best kunnen, meneer Meyer.

Maar in deze houden wij voet bij stuk: 50.000 euro en basta. De heer Bertholet, D66 (interruptie) Ik sluit daarop aan. Als ik mevrouw Géron goed beluister, vraagt zij aan het college een aantal essentiële bezuinigingen, waaronder bijvoorbeeld op de ondersteuning, van 7 ton. Bezuiniging op bewindvoering is volgens mij ruim 7 ton. Zij vraagt om die terug te draaien. Volgens mij is het de bedoeling van de Partij voor de Dieren dat nu al middels die voorgestelde terugdraaing van de bezuinigingen een greep uit de 1,5 miljoen wordt gedaan. Of niet? Want ik hoor u geen dekking aandragen voor uw voorstellen. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik heb wel iets achter de hand. Als aanvulling noemde ik het NIBUD. Het NIBUD zegt dat de hoogte van de bijstand en het minimumloon niet meer van deze tijd is. Het roept de overheid op om daar iets aan te doen. Daar richt ik in de eerste plaats mijn hoop op.

Pagina 27/171 Ten tweede heb ik het gehad over de rijdendezaakbelasting. We hebben 40.000 voertuigen in Heerlen. Stel dat er 20.000 in de openbare ruimte staan geparkeerd. Als we daarvoor 10 euro per maand zouden rekenen, dan kan ik de hondenbelasting afschaffen, dan kan ik iets in het sociaal domein doen wat wij hoognodig vinden en dan komt er een medewerker voor klimaatzaken. Daar is altijd een personeelstekort om de plannen die er liggen uit te zoeken. De heer Bertholet, D66 (interruptie) Ik ben benieuwd naar een motie met die strekking. Ik hoop overigens meer te horen over het idee van de geboorteboom, want dat vind ik op zich een heel aardig idee. Dat even terzijde. De heer Peters, CDA (interruptie) Ik hoorde mevrouw Géron praten over een belasting op auto's. Dat vond ik wel interessant. Ik heb daar de volgende vraag bij: waarom is de Partij voor de Dieren voor het vrijwillig vergroten van de belastingdruk op onze burgers? Dus voor het op extra kosten jagen van onze burgers? Waarom? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren U noemt de belastingdruk verhogen. Wij willen dit deels gebruiken om de hondenbelasting af te voeren. De heer Peters, CDA (interruptie) Ja, voor een gedeelte. Het andere gedeelte niet. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Nee, niet helemaal.

Als je 20.000 auto's hebt à 120 euro per jaar per auto, dan kom je wel op een mooi bedrag uit waar je iets mee kan doen. Het is maar een idee. We moeten ergens geld vandaan halen als we dingen willen doen. De heer Peters, CDA (interruptie) Dat betekent dus eigenlijk dat als ik geen hond heb, ik daarmee wel voor de hond van de buren moet betalen, omdat u de hondenbelasting gaat afschaffen. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Nu moet ik de hondeneigenaar betalen om een gat in de begroting te dichten, al jarenlang. We kunnen dus weleens even switchen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Begrijp ik het goed dat mevrouw Géron zegt: op alle openbare ruimte in de gemeente Heerlen waar een auto gestald kan worden, wil ik een soort betaald parkeren invoeren en op termijn hoop ik daar 2,4 miljoen mee op te halen, die 2 ton in de maand? U bent de Partij voor of van de Dieren; ik zeg het altijd verkeerd, maar ik bedoel het goed. Op termijn komen er steeds meer e-cars, deelauto's en noem maar op. Ik neem aan dat u dit zal toejuichen en dat u dit een heel goede zaak vindt. Niet iedereen heeft een parkeerplek op eigen terrein, huurt een garage of wat dan ook. Als u dit nu wilt invoeren, wilt u dit dan in de toekomst ook handhaven met de deelauto's en de e-cars of ziet dit er in de toekomst heel anders uit en wilt u dat juist gaan belonen? Dat zou dan langetermijnbeleid zijn.

Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren We hebben in Heerlen een mobiliteitsvisie ontwikkeld. Het is de bedoeling dat er minder voertuig komen, dat er gedeeld autogebruik komt, dat er misschien wel e-busjes komen die van de wijken naar het centrum toe leiden. We hebben een prachtig plan ontwikkeld, als u zich dat kunt herinneren. Dat is de toekomst. Ik heb het nu over de korte termijn, waar de straatjes vol geparkeerd staan met auto's.

Pagina 28/171 De heer Tijdeman, Fractie Tijdeman (interruptie) Ik hoorde ook dat mevrouw Géron zei dat auto's onbelast rondrijden. Mijn vraag is: hoe dan? Misschien zal er iemand zijn die zijn wegenbelasting niet betaalt, maar ik doe dat keurig. Ik snap dat niet helemaal. Moet ik begrijpen dat er bovenop die belasting nog een belasting komt? Bij de wegenbelasting gaat het volgens mij om provinciale opcenten. Hoe ziet u het voor u om dan een gemeentelijke belasting voor de autobezitter in te voeren? Kan dat überhaupt? Dank u wel. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik heb niet gezegd dat auto's onbelast rondrijden. Dat is het eerste. Ten tweede zie ik dat we voor onze woningen onroerend zaak betalen voor de vierkante meters oppervlakte van het huis. Dat kan dus ook voor de auto's, omdat we de straten willen vergroenen. We hebben geld nodig. We willen de hondenbelasting afschaffen. Dat is het achterliggende idee. Meer niet. De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) Over die extra autobelasting. Is het misschien ook een idee om door te denken naar de gezinnen die heel erg afhankelijk zijn van de auto? Dan heb ik het voornamelijk over gezinnen die beneden aan de inkomensschaal zitten, waarbij de auto noodzaak is. Wellicht hebben ze drie kinderen en is het te duur om drie busabonnementen te nemen. Ze hebben een Opel Corsa uit 2000 of uit 1998. Ik schets even een beeld.

Ze hebben de auto nodig voor hun dagelijkse boodschappen en het is al duur. Gaan we die mensen ook nog eens een extra belasting opleggen? Zij moeten nu ook nog gaan betalen om die auto ergens te parkeren. Ik denk niet dat dit idee voor die mensen heel erg aantrekkelijk is, maar dat het ook niet is uitgedacht. Ik hoorde net het verhaal dat de mensen die ozb betalen, betalen voor de plek waar ze zijn. Maar als we het zo beredeneren, wordt die ozb ook gebruikt om de parkeerplek in te richten. Dan moeten die mensen dus én ozb betalen om de parkeerplek in te richten, én nog extra belasting betalen om die parkeerplek te gebruiken. Dan moeten ze ook nog bpm betalen om de auto aan te schaffen. Dan moeten ze nog de maandelijkse belasting betalen voor de auto plus de accijns op de benzine. Het wordt wel heel erg veel belastingdruk op enkel en alleen de auto. Dank u wel. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Laat ik het zo zeggen: de auto staat op de straat. Daar wordt geen belasting voor betaald. Je betaalt ozb voor je huis en de tuin. Goed, je betaalt voor het rondrijden. Voor het onderhoud van onze wegen betaal je wegenbelasting. De parkeerplaats in de straat in de buitenwijken wordt niet betaald. Ik heb het over het parkeren bovenop het centrumparkeren.

Het bedrag zou zoveel kunnen opbrengen dat minder valide mensen of mensen die niet draagkrachtig zijn, daar een kwijtschelding voor krijgen. Ik denk dat teveel aandacht gewijd wordt aan dit onderwerp. Er zijn belangrijkere zaken, zou ik willen zeggen. De heer Sijstermans, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb de volgende vraag aan mevrouw Géron. Wij hebben 860.000 euro aan inkomen uit hondenbelasting. Zij wil de hondenbelasting afschaffen. Ze wil daar een andere belasting voor inzetten. Ze wil daar een hele hoop dingen mee realiseren, terwijl we eigenlijk een verrekening krijgen van de hondenbelasting naar de rijtuigenbelasting. Wat schiet ze daarmee op? Waar wil ze de extra uitgaven mee gaan dekken? Ze noemt een hele hoop zaken op die een hoop geld gaan kosten en ze wil alleen de hondenbelasting omzetten naar rijtuigenbelasting. Daar schiet ik geen barst mee op, want dan kan ik de zaken nog niet realiseren die zij voorstelt. Dank u. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik denk dat eigenlijk genoeg is gezegd over dit onderwerp. Je kunt het misschien een beetje ludiek zeggen. Wij dachten het volgende. De hondenbelasting werkt voor een groot deel om het begrotingsgat te dichten.

Pagina 29/171 Hiervoor in de plaats willen we een onroerend zaakbelasting. Dat komt dan inderdaad bovenop alles. U zegt: ik wil dat en dat en dat realiseren. In het leven moet je altijd keuzes maken. De voorzitter Duidelijk. Mevrouw Géron vindt ook dat er genoeg over is gezegd. Ik weet niet of er nog iemand iets over wil zeggen. Meneer Tijdeman. De heer Tijdeman, Fractie Tijdeman (interruptie) Mijn vraag over de auto's laat ik even voor wat die was. Daar is misschien genoeg over gezegd. Misschien ook wel teveel. Maar ik heb nog twee andere vragen aan mevrouw Géron. Laat ik ze achtereenvolgens stellen, misschien kan zij ze dan beantwoorden. Het zou zonde zijn als vragen onbeantwoord blijven. Het betreft de opmerking van mevrouw Géron betreffende de toegangsteams en waakzaam zijn. Ze gaf iets van een waarschuwing om die niet uit handen te geven, uit angst om de controle kwijt te raken door de gemeente. Het lijkt mij zeer onwaarschijnlijk dat controle uit handen wordt gegeven. We geven juist controle terug aan mensen die daar uitermate veel verstand van hebben. Het gaat om partijen die juist dan weer gas en rem weten te vinden. Volgens mij is het volgende gebeurd. De toegangsteams hebben de sluizen maximaal opengezet ten tijden dat zij onder auspiciën van de gemeente functioneeerden. Zij hebben het niet makkelijk gemaakt voor het omliggende veld.

Dat gezegd hebbende, vraag ik mij af hoe mevrouw Géron zich heeft geïnformeerd bij partijen die daar enorm veel last van hebben gehad. Dus hierbij de vraag via de voorzitter aan mevrouw Géron. Dan nog even de vraag over roze zaterdag. Kan dit ook worden opgevat als een pleidooi of een aanmoediging voor de wethouder om een gooi te doen naar de start van de Giro D'Italia? Dank u wel. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Sorry, ik verstond het laatste woord niet. De heer Tijdeman, Fractie Tijdeman (interruptie) Giro D'Italia. De ronde van Italië. De wielerkoers met de roze trui. Maglia Rosa. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Je hebt een Giro D'Italia met een roze trui, maar je hebt ook de mogelijkheid om een roze zaterdag in te richten. Het zijn twee verschillende fenomenen. Wij hebben geopteerd voor het laatste, de roze zaterdag, naar Heerlen te halen. De heer Tijdeman, Fractie Tijdeman (interruptie) Dan nog de vraag over de toegangsteams. De voorzitter Mevrouw Géron, de eerste vraag van de heer Tijdeman. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Wij willen simpelweg zeggen: houd de vinger aan de pols als het gaat over het uitbesteden van de teams. Het is een verantwoordelijkheid van de gemeente. Ook is het onze financiële verantwoordelijkheid. Houd dus de vinger aan de pols. Dat is het enige. Het is bedoeld als een soort waarschuwing. De voorzitter Meneer Tijdeman, als laatste.

De heer Tijdeman, Fractie Tijdeman (interruptie)

Pagina 30/171 Hoe heeft dit dan goed gewerkt voor het omliggende veld? Hoe heeft dit dan goed gewerkt voor het veld dat daar last van heeft gehad? De mensen in het veld die ik heb gesproken, hebben gezegd: "Weet je, Tijdeman, het water staat ons tot aan de lippen. Kun je niet eens iets doen in gemeenteland, want de sluizen staan maximaal open. Was de vinger niet aan de pols?" U zegt dat wij de vinger aan de pols moeten hebben. Maar was dat niet al zo? Hadden wij niet de sleutel in handen? Waren wij niet de sluisbediende? Is dat niet het geval? Dank u wel. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Het kan zomaar zijn dat de heer Tijdeman veel meer informatie heeft over dit onderwerp. Ik laat me graag door hem bijpraten. Dan kunnen we altijd kijken naar wat er verder moet gebeuren. De voorzitter Ik dank u. Wij schorsen de vergadering voor vijf minuten, zodat u even uw benen kunt strekken. Dank u wel. De voorzitter schorst de vergadering gedurende enkele minuten. De voorzitter Wij vervolgen met de VVD. De heer Van den Berg, aan u het woord. De heer Van den Berg, VVD Dank u wel, meneer de voorzitter. Het thema van deze begroting is: schouders eronder. Wellicht ontbreekt hieraan nog de toevoeging “samen”. Want als iets ons duidelijk is geworden in de afgelopen negen maanden waarin we kennis maakten met corona, is dat we de dingen samen moeten aanpakken.

Samen met het college en samen met onze nieuwe burgemeester, die zich in zijn eerste weken in dit ambt op een zeer positieve wijze heeft gepresenteerd. Het feit dat hij even uit de running is, gaat hem en ons niet uit het veld slaan. Roel als je dit hoort: beterschap, en tot snel! De voorliggende begroting is tot stand gekomen in een verwarrende tijd. We weten nu nog niet welke gevolgen corona op termijn voor de economie – en dus ook voor de portemonnee van de gemeente Heerlen en onze Heerlenaren – zal hebben. En toch zien we een begroting waarin letterlijk een tandje is bijgezet. Een begroting die terug is gegaan naar de basis door een zero-based-begrotenprincipe en daarmee weer toekomstproof is gemaakt. Maar vooral ook een begroting met veel uitdagingen. Een begroting die weliswaar sluitend is, maar die geen - of in ieder geval “weinig” - ruimte meer laat voor tegenvallers. Dat dit college dagelijks voor burgers én ondernemers in de weer is, getuige ook de coronanieuwsbrieven. Bovenop de actualiteit. Zo ook het besluit om de horecaondernemers de ruimte te geven tot overkapping van hun terras, zonder daar een vergunning voor te hoeven aanvragen. Of gelijk weer schakelen als het om het parkeren gaat. Meneer de voorzitter. De VVD brengt ook een motie in om ondernemers meer ruimte te geven voorafgaand aan de kerstperiode. Maar we willen meer.

De gemeente werkt al een paar jaar samen met de Stichting 155, Red een Bedrijf om ondernemers in nood te helpen via professionele adviezen over bijvoorbeeld financiering. VVD Heerlen pleit ervoor om de dienstverlening van deze stichting meer bekendheid te geven. Want juist nu staat menig ondernemer het water tot aan de lippen. En ook hiervoor dienen wij een motie in. Meneer de voorzitter, al gaat het langzaam en al zal het nog een tijdje duren - het uiterlijk van de stad verandert ook. Het Maankwartier krijgt meer en meer smoel. De vooruitzichten zijn nog steeds goed, maar er zijn zorgen. We zien aan de noordzijde, voor het Maankwartier, geen goede ontwikkelingen. Er hangt volk, waardoor menigeen ervoor kiest om daar niet te gaan winkelen. Meneer de voorzitter, we hoeven elkaar niet voor de gek te houden. Als we hier niet een strakke hand in houden, verkwanselen we een

Pagina 31/171 moeizaam omgebogen naam en zijn we weer terug bij af. De VVD roept u op om alert te zijn en daar waar nodig, snel bij te sturen. Daarentegen zien we progressie in de binnenstad. Het is weliswaar nog pril, maar hetgeen dat op de rol staat, roept enthousiasme in de stad op. Zoals u weet, vindt de VVD dat wonen het beste recept is voor onze binnenstad, zo niet onze redding. Met een grotere groep bewoners in onze binnenstad, loopt er letterlijk ook weer meer geld de binnenstad in. Niet alleen bij de ondernemers, maar ook in onze eigen gemeentekas. Meneer de voorzitter, ik kom bij een paar specifieke thema’s. Veiligheid. Het afgelopen jaar heeft de VVD tijdens de algemene beschouwingen haar bezorgdheid uitgesproken over de veiligheid en de veiligheidsgevoelens in de diverse buurten. Wij vroegen u toen ook om alles in te zetten op het bemachtigen van meer geld voor veiligheid. En het stemt ons dan ook positief als we nu lezen dat een deel van de 40 miljoen euro uit de regiodeal, kan worden ingezet voor de uitvoering van het plan van aanpak. En ondanks middelen, blijven er plekken met een substantieel onveiligheidsgevoel. Wij maken ons dan ook zorgen als we zien dat er inmiddels een concentratie van mensen met deze eigenschappen in één buurt bij elkaar worden gezet.

Handhavers zullen alle zeilen bij moeten zetten in Centrum-Oost, De Groene Boord, het Aambos, de Gasthuisstraat en de al langer overlastgevende Aambosveldflat. Meneer de voorzitter. Kan het college aangeven op welke wijze zij het veiligheidsgevoel in met name dit deel van de stad gaat beschermen? Meneer de voorzitter, het thema ondermijning en de herkenning daarvan krijgt meer- en-meer aandacht. Criminelen zijn extreem flexibel. Ze houden zich immers niet aan de wet. En daar waar tot voor kort pas actie ondernomen werd door de politie als er een concrete verdenking was, zien we dat met het programma HAP, Hennep Aanpak Parkstad, goede stappen genomen worden. Maar meneer de voorzitter, het wordt tijd voor acceleratie. We constateren dat iedereen het een goede zaak vindt, maar de bereidwilligheid om te melden soms een stap te ver is. Dat kan wat ons betreft anders. En de VVD roept dit college op om te onderzoeken hoe bijvoorbeeld de Heerlen-app ingezet kan worden. De VVD vraagt ook aandacht voor Heerlerheide. Dit stadsdeel heeft in toenemende mate last van overlastveroorzakers die een kat-en muisspel spelen met de politie en waar de bewoners de dupe van zijn. Voortdurend is er commotie, waardoor het veiligheidsgevoel in een rap tempo daalt. De VVD is ervan overtuigd dat als je zichtbaar bent, overlast zal minderen. Een motie van deze strekking is mede door het CDA aangedragen.

Woonstad. Meneer de voorzitter, in de veranderende wereld waarin we nu leven, verandert ook het koopgedrag van burgers. Ook consumenten die eerder nog sceptisch waren ten aanzien van bijvoorbeeld online winkelen, maken nu meer en meer de switch om niet meer naar de stad te gaan, maar van achter de PC inkopen te doen. Ook de trend dat de consument steeds prijsbewuster wordt, zet door. En dat alles blijft niet zonder gevolgen. Ook niet voor Heerlen. Hoewel er steeds wel nieuwe startups in ons straatbeeld verschijnen, is de leegstand in heel Heerlen nog altijd enorm groot. De filiaalbedrijven, vaak in grote winkelruimten, verlaten onze stad, omdat kooppubliek wegblijft. Er zijn veel meer oorzaken te benoemen, maar een van de manieren om die weerstand om te buigen, is de versnelling in de transitie van het vastgoed. Heerlen zal meer-en-meer als koopstad moeten ombuigen, naar een Heerlen als aantrekkelijke woonstad. Durf hiervoor te kiezen. Meneer de voorzitter. Dat Heerlen in trek is, getuige dat projectontwikkelaars markt zien in de realisatie van koop- en huurwoningen in onze binnenstad. Maar deze woningen zijn niet voor iedereen weggelegd en er zal een groep mensen zijn die het moet doen met een kleine woning of zelfs maar een kamer.

En hoe vaak hebben we het hier in dit huis niet gehad over huisjesmelkers en foute kamerpanden? Vooropgesteld: er zijn kamerverhuurpanden waar eigenaren zich aan de regels houden en er een normaal ondernemersrendement uit halen. Maar er zijn ook panden, in een bouwkundig matige tot slechte staat, met vraagtekens ten aanzien van allerlei veiligheidsvoorschriften. Panden veelal bewoond door mensen die in een sociaal-emotioneel-zwakkere levensfase verkeren. En dat moet anders, meneer de voorzitter. Het wordt tijd dat we in Heerlen zichtbaar maken wat goede en foute panden zijn. Het wordt tijd voor een

Pagina 32/171 keurmerk. Met een veilig pand en tegen een fatsoenlijke huurprijs. En om dat kracht bij te zetten, brengen wij een motie in om tot inventarisatie en publicatie te komen van alle kamerverhuurpanden in Heerlen. Meneer de voorzitter. Soms moet ook gewoon fysiek worden ingegrepen. Die kans doet zich nu, na 25 jaar, eindelijk voor op de Heerlerbaan. Het college is aan de slag gegaan naar aanleiding van een unanieme motie in de raad. Laat zich professioneel bijstaan door een deskundig bureau. Heeft de vele stakeholders intensief betrokken bij verschillende alternatieve richtingen. Iedereen is het erover eens: er moet eindelijk iets gebeuren op de Heerlerbaan. De komende weken worden cruciaal of het college en vervolgens de raad een richting durven aangeven. Dat zal de basis zijn om langdurig in de Heerlerbaan te gaan investeren. Vanuit de gemeente, de regio, de Provincie, woningbouwcorporatie, vastgoedpartijen en ondernemers. Wij laten die kans voor de Heerlerbaan toch niet opnieuw voorbij gaan? Economie en werk. Ook als we hopelijk snel de coronacrisis achter ons kunnen laten, zullen de sporen diep zijn voor onze ondernemers en economie. Het zal nog jaren duren voordat de schulden zijn weggewerkt en ondernemers weer wat vet op de ribben krijgen. Dat geldt vooral voor de horecabedrijven.

Daarom zijn wij ongelofelijk tevreden dat vanaf volgend jaar de precariobelasting wordt afgeschaft. Een opsteker voor menig horecabedrijf, maar ook voor winkeliers. Economisch gaat het Heerlen de afgelopen jaren al veel beter voor de wind. Met de medische logistiek hebben we een cluster dat bijna net zo groot is als de werkgelegenheid bij VDL Nedcar. Welke regionale mogelijkheden ziet het college eigenlijk om VDL Nedcar mee te ondersteunen? En in hoeverre zou de medische logistiek over een aantal jaren alternatieve werkgelegenheid kunnen bieden? Meneer de voorzitter. In deze tijd past ook de veelbelovende ontwikkelingen rondom de E- en Waterstofmobiliteit. Eind 2019 heeft RWTH zich met een faculteit gevestigd op Avantis, waar inmiddels meer dan 240 mensen werken. En het einde is nog niet in zicht. Als we over grensoverschrijdende samenwerking praten, dan is dit een uitstekende kans op profilering voor onze stad en onze internationale regio. Laten we daar nu eens meer werk van maken! Meneer de voorzitter. Dat de arbeidsmarkt op korte termijn klappen krijgt, staat buiten kijf. Meer mensen zullen hun baan verliezen, zodra de landelijke ondersteuning op enig moment wordt afgebouwd. Sommigen daarvan zullen doorvallen van WW naar de bijstand.

Hoe staat het met de instroomcijfers in de bijstand en welke maatregelen onderneemt u om de uitstroom uit de bijstand op gang te houden? Welke mogelijkheden ziet u om de nieuwe instroom te beperken? Want voorkomen is beter dan genezen. In hoeverre wordt er al geschakeld met bedrijven die op termijn personeel zullen moeten laten gaan? We denken dan vooral aan begeleiding van werk naar werk, bijscholing, omscholing. Dat vraagt om een brede aanpak van verschillende instanties inclusief opleidingsinstituten. In hoeverre staat het ontsluiten van een flexibel opleidingsaanbod boven aan uw agenda? Het opvangen van de tijdelijke en conjuncturele klappen is één. Maar uiteindelijk willen we ook de sociaaleconomische structuur verbeteren. U gaat de komende jaren aan de slag met het Rijk in het programma Heerlen-Noord. In het verleden heeft de VVD meermaals gepleit voor een vakschool. In hoeverre ziet u een vakgericht en flexibel scholingsaanbod als oplossing voor de sociale en economische achterstanden in Heerlen-Noord? Ook is het goed om het bedrijfsleven zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de aanpak. Daar zitten immers de kansen op werk, op stages en ontwikkelmogelijkheden. Het programma Heerlen-Noord moet ons inziens echt een basis leggen voor de volgende generaties. En daar hoort een intensieve betrokkenheid van het bedrijfsleven absoluut bij. Meneer de voorzitter.

De VVD gaat afronden met een open vraag voor ons allemaal, namelijk: wie wil er niet in een prettige woonstad wonen? Een stad met schwung, reuring, beleving of op z’n Engels "a place to love". Een stad met, om in de woorden van Roemer te spreken, fans. Een stad met ambassadeurs die uitdragen waarom juist wél Heerlen. En zij die tegen spreken geef ik mee: Waarom niet Heerlen? De voorzitter Dank u, meneer Van den Berg. Ik kijk naar de raadszaal. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie)

Pagina 33/171 Meneer Van den Berg had het over wonen in de stad en kamerverhuur. Is de heer Van den Berg het ermee eens dat er behoefte is aan kleinschalige woonunits, niet al te duur, om dat soort problemen op te vangen? De heer Van den Berg, VVD Mevrouw Géron, het volgende. We kennen wonen in vele disciplines, van klein tot groot. Voor velen is er een markt. Wat wel duidelijk is, is dat mensen die in een kamer moeten wonen, vaak geen keuze hebben en daar noodgedwongen wonen. Ja, er is zeker markt voor singlebewoning, maar dat is toch een ander vraagstuk dan als het om kamerbewoning gaat. Wij pleiten ervoor dat goed wordt gekeken naar de veiligheidsmaatregelen rondom kamerpanden in de hele stad, in alle stadsdelen. In mijn dagelijkse praktijk kom ik panden tegen waar mensen onder erbarmelijke omstandigheden moeten wonen. Ik denk dat dit anders moet. Ja, ik ben het er ook mee eens dat we in de binnenstad een gezonde mix moeten hebben van grote appartementen, kleine appartementen, grote stadswoningen, kleine stadswoningen, noem het maar op. Het moet een doorsnee van ons als Heerlen zijn. Mevrouw Santegoeds, Ouderenpartij Heerlen Meneer Van den Berg, u noemt net twintig jaar Heerlerbaan en eindelijk gaan we knopen doorhakken. Het belang van de ondernemers. U vergeet echter om het belang van de bewoners te benoemen.

Mijn vraag is: dat telt toch in feite ook? De heer Van den Berg, VVD Mevrouw Santegoeds, absoluut. Ondernemers zijn een pion in het speelveld van de Heerlerbaan. Ja, het gaat ook om bewoners. Ik ben ervan overtuigd dat ook juist de bewoners willen dat er duidelijkheid komt in Heerlerbaan. Al meer dan 25 jaar wordt er van links naar rechts geschoven. Ja, er is een deel dat aan één kant van het winkelcentrum zit. Kijk bijvoorbeeld naar de flatgebouwen aan de Peter Schunckstraat. Dat is een ander deel daarin. De concentratie zal in het hart van Heerlerbaan plaatsvinden. Ik denk dat we in de komende periodes hier in de raad voor een aantal uitdagingen staan, om daar de juiste keuzes en afwegingen te maken. Daar hoort bij het spectrum bewoners en het spectrum ondernemers daarin. Die mix moeten we ons altijd voor ogen houden. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer Van den Berg had het ook over de economische situatie, het virus en de economische gevolgen daarvan. We hadden het net over de Heerlerbaan. Het is bekend dat een projectontwikkelaar probeert om daar Weller Shopping en de omgeving in de markt te zetten. We horen allemaal verhalen dat het heel moeilijk is om nog allerlei zaken te realiseren. Daarnaast zien we dat het hart van Heerlerbaan GiesenBautsch op dit moment nog forser klopt dan normaal.

Je ziet dat burgers handtekeningen komen zetten, dat ondernemers zich verenigen en noem maar op. Ik neem aan dat de VVD het ermee eens kan zijn dat je als het over de discussie in Heerlerbaan gaat, je oor niet bij één partij te luister legt, maar je je oor zowel bij Giesen-Bautsch als bij Weller Shopping te luister legt. Als het zo is dat hiervoor meer tijd nodig is, dat u daar ook open voor staat en niet stringent vasthoudt dat begin december de knoop moet worden doorgehakt. Graag reactie daarop. De heer Van den Berg, VVD Toen ik hier binnenkwam, had ik het erover met de heer Verreck. We zouden ook een bijeenkomst met elkaar kunnen hebben, zo van: we heffen het glas, we doen een plas en alles blijft zoals het was. Dat geldt ook voor de Heerlerbaan. Als we daar niet iets doen waar we de afgelopen 25 jaar al met elkaar over in gesprek zijn, als het gaat over de bewoners, de ondernemers en de verrommeling aan de Heerlerbaan, als we het niet durven om knopen door te hakken en als we niet duidelijk durven te zijn, dan blijft het zoals het was. Is dat wat we graag voor ogen willen hebben? Wij spreken over brede maatschappelijke voorzieningen, wij spreken over winkelcentra, wij spreken over wonen. Ik denk niet dat we hier tijdens de Algemene Beschouwingen de knopen een, twee, drie moeten doorhakken, maar dat we daar in de komende

Pagina 34/171 periode wel goed de afwegingen in moeten maken. Daarbij moeten we natuurlijk de belangen van alle spelers, bewoners en ondernemers, tegen elkaar afwegen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De heer Van den Berg zegt: we dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was. Is hij er ook mee bekend dat eigenaren van het winkelcentrum Giesen-Bautsch in de afgelopen vele jaren meermaals met plannen bij de gemeente aan de poort hebben gestaan, omdat ze graag aan de slag wilden? Mij is zelfs de informatie bekend dat een wethouder - dat collegelid is nu niet meer lid van het college, maar toen wel - tegen een investeerder, eigenaar van het winkelcentrum, zei: we gaan zo lang in uw voorstel zoeken tot we iets vinden waardoor het niet kan doorgaan. Dan kan het toch niet zo zijn, van: de mensen kijken, maar er gebeurt niets? Dan ligt er toch ook een schuld aan de kant van ons? Ik zou dan graag willen zien waar het aan ligt. Wat is er precies misgegaan? Waarom zijn deze plannen nooit tot wasdom mogen komen? Kunt u het daarmee eens zijn? De heer Van den Berg, VVD Ik kan het noch bevestigen, noch ontkennen, want ik ken die plannen helemaal niet. Ik zou daar graag kennis van nemen, om dat daarin mee te wegen.

Feit is natuurlijk wel dat de firma Tenstone, die aanvankelijk eigenaar was van het geheel, ook al jaren aan het worstelen was met leegstand en parkeerproblematiek. Dus is het allemaal rozengeur en maneschijn? Ik denk het niet. We zullen gewoon een afweging moeten maken. Er is niet voor niets een heel traject doorlopen met allerlei gesprekken met stakeholders en noem maar op. We hebben in een aantal van die sessies gezeten. Er zijn bijeenkomsten geweest. Ik kan het alleen maar zeggen zoals ik ertegenaan kijk, namelijk dat dit college niet over een nacht ijs gaat en absoluut wikt en weegt wat de juiste keuze is. Hoe vaak hebben we in dit huis niet gesproken over wat de juiste keuze is, van welk besluit dan ook? Er zijn altijd mensen die zeggen dat ze het anders zouden hebben gedaan, maar er zijn ook mensen die zeggen: ik ben allang blij dat we deze keuze hebben gemaakt. De heer Meyer, SP (interruptie) De heer Van den Berg heeft het over veiligheid, acceleratie, een schep erbovenop, aanpakken. Zo kennen we de VVD. Dat zijn bekende teksten. Ik citeer hem: "Er hangt volk". Dat is een nieuwe tekst, maar vooruit. De politie klaagt al jaren steen en been over landelijke bezuinigingen, over te weinig mensen. U weet wat ik daarvan vind. U weet dat ik ook de VVD daar op zijn zachtst gezegd medeverantwoordelijk voor vind. Dat ga ik allemaal niet herhalen.