Notulen raad gem Heerlen 27-1-2021.docx
Tekst van het document
Pagina 20/63 oorspronkelijk was bedacht. Kortom, het is een uitstekend bestemmingsplan dat ertoe leidt dat onze stad alweer een stukje mooier wordt en waar alle Heerlenaren trots op mogen zijn. Complimenten dus. Complimenten aan degenen die hard hebben gewerkt om dit mogelijk te maken. Zoals gezegd, vanuit een gezonde basis van samenwerking, communicatie en begrip voor elkaars belangen en vooral vanuit het gezamenlijke belang voor onze stad. Voorzitter, maar hiermee zijn we er nog niet. De eerste steen moet immers nog worden gelegd. Datgeen wat op basis van dit bestemmingsplan gecreëerd gaat worden, moet uiteraard passen. Het moet passen binnen de bestaande omgeving, maar ook passen binnen de door deze raad geaccordeerde richtlijnen met betrekking tot de Heerlense School. Om deze uitgangspunten te borgen, hebben we naast een adequaat ontwerp, het meekijken door college en deze raad, ook nog de commissie Ruimtelijke Kwaliteit ter beschikking. In dit laatstgenoemde gremium heeft de OPH het volste vertrouwen. Dit vertrouwen is gestoeld op de wijze waarop deze commissie zich onder andere heeft gepresenteerd in de commissievergadering van afgelopen week, maar ook op basis van positieve feedback die we krijgen over het functioneren van deze professionals. Dus op naar een mooi Promenadepark. Maar er moet nog meer worden gebouwd in onze stad.
We gaan er dan ook vanuit dat de aanpak die heeft geleid tot dit bestemmingsplan een voorbode is van de samenwerking die moet leiden tot het volgende belangrijke plan, zijnde Schinkel-Noord. Immers, sinds kort hebben we ook hier te maken met dezelfde partijen. Dat zal toch niets anders kunnen betekenen dan dat naar beide bestemmingsplannen wordt gekeken vanuit een integrale visie en aanpak. Ook de verloederde panden aan de Honigmannstraat zijn nu in handen van dezelfde nieuwe eigenaar. Ik ga ervan uit dat eigenaar en college nu doorpakken om deze panden zo spoedig mogelijk te redden en hun oude grandeur terug te geven. Dat kan snel, want hiervoor hoeft de bestemming immers niet te worden aangepast. Zoals we reeds in de laatste commissievergadering hebben aangegeven, is de OPH dan ook zeer benieuwd naar de concrete stand van zaken met betrekking tot Schinkel-Noord en de genoemde panden aan de Honigmannstraat. De voorzitter Meneer De Groot, mag ik u even onderbreken? Er is een interruptie. Ook van de heer Peters? De heer Peters, CDA (interruptie) Ja, ook van mij. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Ik heb nog één zin: we zien de reactie van de wethouder dan ook graag tegemoet. De voorzitter Een interruptie door de heer Diederen. De heer Diederen, Fractie Diederen (interruptie) Voorzitter, nu u mij toch het woord geeft.
Ik had me al niet gemeld om het woord te krijgen, maar u noemde mij net. Ik dacht: als ik het woord krijg, dan kan ik zeggen dat dit niet de bedoeling was. Nu zou ik willen interrumperen, maar ik heb nergens een handje opgestoken. Laat ik het zo zeggen: voor mij had dit een hamerslag kunnen zijn. Een hele sjieke weliswaar, maar goed. Er zal iemand anders willen interrumperen, maar ik niet. De voorzitter Sorry, ik zag bij u en bij de heer Peters het handje staan. De heer Diederen, Fractie Diederen (interruptie)
Pagina 21/63 Even voor de duidelijkheid: volgens mij staat er bij mij geen handje. De voorzitter Nee, nu niet meer. De heer Diederen, Fractie Diederen (interruptie) Ik omzeil dit handje met de grootst mogelijke omzichtigheid. Maar goed, gaat u verder. De heer Peters, CDA (interruptie) Meneer de voorzitter, sorry, dat was een oude hand. De voorzitter Meneer Verreck, u had ook een interruptie. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ja, ik heb een interruptie op meneer De Groot. Ik heb een korte vraag. Meneer De Groot zegt dat de panden aan de Honigmannstraat momenteel eigendom zijn van VOC/VBC. Ik noem beide bedrijven, omdat het voor mij niet duidelijk is wie nu precies de eigenaar van Schinkel-Noord is. Ik heb altijd begrepen dat deze panden niet verkocht zijn aan een nieuwe eigenaar, maar dat deze panden nog in eigendom zijn van de heer Van de Mortel. Misschien kan meneer De Groot daar wat helderheid over scheppen. Misschien heeft hij meer informatie dan ik heb. Ik zou daar graag een toelichting op krijgen van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Het enige wat ik daarop kan zeggen, is dat voor zover mijn informatie strekt de panden inderdaad zijn overgegaan naar de nieuwe eigenaar. Wellicht kan de wethouder daar meer duidelijkheid over scheppen. De heer Verreck, PvdA Ik heb nog even een aanvulling. Dat laatste lijkt me heel verstandig.
De heer Van den Berg, VVD Dank u wel, meneer de voorzitter. De bijdrage komt vanuit het liberale blok, D66 en VVD. De volgende bladzijde kan eindelijk om in het boek van de binnenstad van Heerlen. Als het al niet eerder duidelijk was van de zijde van de liberalen, benadrukken we dat wij bijzonder verheugd zijn met het voorliggend raadsvoorstel vaststelling bestemmingsplan Schinkelkwadrant-Zuid. Op een plek die nu gekenmerkt wordt door een provisorisch ingericht veldje zal straks een thuis worden gegeven aan Heerlenaren die daarmee levendigheid brengen naar de stad. Hoewel de uitwerking nog zijn beslag moet krijgen, is het wel duidelijk dat er vele nieuwsgierigen zijn die, zoals het er nu naar uitziet, daar graag willen wonen. Wij constateren ook in het stuk dat de ontwikkelaar er 10 jaar over mag doen. Kan het college aangeven wat hier concreet over is afgesproken? Nu de kogel door de kerk is, wanneer kunnen we de bouwkranen zien? Meneer de voorzitter, het is niet alleen de geborgenheid, veiligheid en het comfort van een woning, maar zeker ook de kwalificatie van een omgeving. Laten we daar nu niet te Calimero-achtig in zijn. Alles wat je van een stad mag verwachten, ligt onder je voeten: het theater, een diversiteit aan horeca en een culturele agenda met daarbij behorende instellingen. Iets verderop in de agenda gaan we het hebben over de thermen.
Ook is er een uitstekende bereikbaarheid en infrastructuur op loopafstand van het station, onmiddellijk naast de autoweg en op loopafstand van het groen. Kortom, wie alleen de ruwe en grijze kant van Heerlen wil zien, kijkt in een half leeg glas. Ik durf te stellen dat optimisten en zeker realisten kijken naar een stad die meer en meer haar grijze sluier afdoet om dé stad in de regio te worden. Het is ook aan ons als raad, als volksvertegenwoordigers, om het college hier op het vertrouwen te geven
Pagina 22/63 De liberalen geef ik u het volgende mee. Zorg voor een stad die we als Heerlenaren in het centrum van Parkstad willen. Zorg in samenspraak met de ontwikkelaar en aannemer voor een bijzonder Schinkelkwadrant-Zuid en straks Noord, die Heerlenaren graag willen. Heb oog voor het verleden, neem hierbij de elementen van de Heerlense School mee, maar kijk vooral vooruit. Laten we wel wezen, als Peutz rekening had moeten houden met de Heerlense School, was er nooit een Glaspaleis gekomen. Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Van den Berg. Dan gaan we verder met de heer Verreck. De heer Verreck, PvdA Dank u wel, meneer de voorzitter. Lang heeft mijn fractie gedacht dat het nooit wat zou worden met het plan Schinkelkwadrant-Zuid. De start was erg vals en lastig, omdat we het gevoel hadden dat de gemeente de andere partijen niet serieus nam. Als we nu kijken naar het resultaat, dan kunnen we tevreden zijn met het resultaat. De gemeente en de partijen VOC/VBC hebben de handen serieus in elkaar geslagen en er ligt onzes inziens een goed plan, dat ook veel ruimte biedt aan groen en wonen. Het aantal woningen is in het plan teruggebracht met een kleine 60 woningen. Voor ons is alleen volstrekt onduidelijk wat met de bouwblokken in het Promenadepark gaat gebeuren.
In de verschillende visies die we hebben gezien, waren ze op de ene plek wel aanwezig en op de andere plek niet aanwezig. Het is ook goed om te lezen dat VOC/VBC Schinkel-Noord heeft overgenomen, zodat er een eenduidige ontwikkeling in het centrum kan plaatsvinden. Concluderend zijn we als fractie tevreden over het resultaat en steunen wij het plan van harte. Laten we ook hopen dat er op korte termijn een snel resultaat is te zien op deze plek. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel, meneer Verreck. Dan geef ik het woord aan de heer Peters. De heer Peters, CDA Voorzitter, dank u wel. Het CDA Heerlen is trots dat we eindelijk deze stap kunnen zetten, die ontzettend belangrijk is voor ons centrum. Er zijn weinig steden in Nederland van het formaat van Heerlen die zo in ontwikkeling zijn als onze stad. Onze stad Heerlen is een stad in transitie. We hebben zeker de stijgende lijn te pakken. Maar, voorzitter, we zijn het niet eens met sommige andere partijen in deze raad die stellen dat het veel eerder had gekund. Blind sturen op snelheid betekent ook dat we wellicht meer hadden moeten toegeven aan VOC Jongen. Dat zou niet in het belang van onze stad zijn geweest. Voorzitter. We hebben in dit project zelf de teugels in handen gehouden. Wij bepalen de richting, en dat heeft succes. Onze fractie drukt het college het volgende op het hart: laat het in de toekomst nog veel vaker zien.
Nu doorpakken. Laat zien dat u de grote en moeilijke uitdagingen in ons centrum actief te lijf gaat. Wonen boven winkels bijvoorbeeld. Waar u nu alleen kiest voor een faciliterende houding en waar nog heel veel winst te behalen valt. Zorg ervoor dat u erbovenop zit, op een actieve manier. Zorg ervoor dat we pandeigenaren niet alleen aanspreken op hun verantwoordelijkheid om samen deze stad vooruit te bewegen, maar hen ook actief benaderen, met hen meedenken en samen bekijken wat de mogelijkheden zijn. Kortom, dat wij als gemeente en als stad dus veel meer zelf actief het heft in eigen handen nemen als het gaat om de uitdagingen in ons centrum. Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Peters. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Géron.
Pagina 23/63 Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u wel, voorzitter. Wij zijn verheugd dat na lange tijd de Schinkel op orde lijkt te komen en dat er uiteindelijk samenwerking tot stand is gekomen. Dit kan straks resulteren in een prachtig stukje stad. De heer De Groot zegt: het moeten passen. Hij noemt de Heerlense School. Meneer Van den Berg zegt: met de Heerlense School zou er geen Glaspaleis zijn geweest. Wij, de Partij voor de Dieren, kunnen achter historiserend bouwen staan voor het historisch besef van de stad. Dit kan richting geven aan de revitalisering van het centrum, met name bij de restauratie van gebouwen. Maar we leven niet alleen in onze gedachten in het verleden, maar dienen vooral ook praktisch bezig te zijn met de toekomst. Dat is rekening houden met de veranderingen van het klimaat. Aangezien in het Heerlense coalitieakkoord klimaat en duurzaamheid tot rode draad zijn benoemd, wil de Partij voor de Dieren erop aandringen om vooral klimaatmitigatie en -adaptatie het leidende thema te laten zijn in de ontwikkeling van deze plannen voor de binnenstad van Heerlen. Dank u. De voorzitter Dank u, mevrouw Géron. Dan is het woord nu aan de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Dank u wel, meneer de voorzitter. Er lag weer een brief van VOC Jongen. Deze is gisteren ontvangen.
Het is een goed gebruik in dit dossier dat er op het allerlaatste moment een brief komt. Tot nu toe altijd om flink op de rem te trappen, wat ook altijd gebeurde. Nu zie je in de brief iets wat de burger moed geeft, namelijk om vooral door te pakken en op deze weg door te gaan. Ik ben blij dat het college, de gemeente Heerlen en deze ontwikkelaar, of een investerende partij in onze stad, elkaar hebben gevonden en dat die partij niet alleen zover wil gaan om het gedeelte Zuid te ontwikkelen, maar in deze barre tijd ook de moed heeft getoond om Noord aan te kopen; in zijn totaliteit, naar ik heb begrepen, dus inclusief de beeldbepalende gezichten, en ook daar aan de gang te willen gaan. Dat geeft de burger moed. Ik ga ervan uit dat met de stok achter de deur vanuit de provincie plus de welgezindheid in het college, er snel meters worden gemaakt, niet alleen in Zuid, maar ook in Noord. Het is natuurlijk een megaplan in deze tijd wat hier te gebeuren staat. Als je de cijfers bekijkt - we pakken ook agendapunt 6 erbij - dan zie je dat er in dit project alleen al in Zuid vele miljoenen gemeenschapsgeld zitten: steun van de provincie, steun van de IBA en ga zo maar door. Het lijkt erop dat het project niet gerealiseerd had kunnen worden zonder dat de overheid hier met heel veel miljoenen steun aan verleent.
Ik denk wel dat we dit moeten benoemen, anders had het onmogelijk rond gerekend kunnen worden. Onlangs was de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit bij ons. Deze commissie vertelde dat hun vergaderingen openbaar zijn. Zij nodigen ons van harte uit om te komen kijken. Ik heb een blik geworpen op hun agenda en warempel, vandaag stond daar een agendapunt Schinkelkwadrant geagendeerd. Dat sterkt mijn idee dat hier snel stappen worden gezet. Ik ben erg benieuwd naar de plannen en welke kant we opgaan. Dat we hier iets moois, duurzaams en voor vele generaties moeten neerzetten, moge duidelijk zijn. Het is onze eer te na om deze kans te laten schieten. We moeten er als raad samen met het college en ontwikkelaar samen voor gaan zorgen dat hier iets moois van de grond komt. Het heeft lang geduurd. Er is nogal wat wrijving geweest, maar zonder wrijving geen glans. Ik ben blij dat partijen na jaren van minder goede ontwikkelingen nu toch de juiste lijn te pakken hebben. Wat ons betreft gaan we aan de slag Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Leers. Dan geef ik nu het woord aan de heer Hazen. De heer Hazen, Stadspartij
Pagina 24/63 Dank u, voorzitter. Ik ontkom niet aan een herhaling van zetten ten opzichte van de commissievergadering. Om ons standpunt duidelijk te maken, is dat niet anders mogelijk. Wij vinden het bestemmingsplan Schinkelkwadrant-Zuid eigenlijk een gemiste kans. We waren en zijn nog steeds voor de ontwikkeling van een mooi stadspark midden in onze stad. Een stadspark dat prachtig is aangelegd, waar ruimte is voor een horecapaviljoen, waar bomen zijn, waar mensen vertier kunnen zoeken op een lommerrijke dag. Door dit plan is dat straks niet meer mogelijk. Daarom zullen wij straks tegen het bestemmingsplan stemmen. Ik wil toch een opmerking plaatsen over het voorliggende bestemmingsplan. Het is namelijk ruimschoots het beste van hetgeen ons in de afgelopen twee jaar is voorgeschoteld. Het waren bestemmingsplannen die zogenaamd in beton waren gegoten, waarbij bijvoorbeeld VOC - mede-eigenaar van een gedeelte van het Schinkelkwadrant - al van tevoren zei: daar komen wij tegen in het geweer; dat wordt een juridische procedure. Er waren bestemmingsplannen waarvan de buren en de naaste bewoners zeiden: daar gaan wij tegen in verzet. Er waren daarbij 156 woningen gepland. Wij noemden het destijds Centrumpark, maar het werd volledig volgebouwd met alleen een boom in het midden.
Nu ligt er toch een bestemmingsplan voor dat veel meer ruimte biedt en waarin een Promenadepark wordt gesitueerd. Ook is overeenstemming bereikt met VOC Jongen, waardoor er vanuit die kant geen verzet wordt verwacht. Dat is alleen maar toe te juichen. Dus wat dat betreft vinden wij dit bestemmingsplan vele malen beter als hetgeen wij in de afgelopen twee jaar hebben gezien. Als laatste punt - ik heb dat ook al gezegd in de commissie - verwondert het ons dat niemand op het idee is gekomen om het door ons verfoeide, maar door de coalitie enorm toegejuichde centrumbad op deze toch wel ideale locatie voor zoiets te situeren. Ertegenover ligt onder het Van Grunsvenplein een grote parkeerplaats. Heel veel ruimte is al eigendom van de gemeente, maar niemand kwam op het idee. Wij vinden het prima, want van ons hoeft helemaal niemand op dat idee te komen. Maar het verwondert ons wel en wij willen het wel gezegd hebben. Meneer de voorzitter, dan mijn conclusie. Ik hoef dan in de tweede termijn niet meer aan het woord te komen. We zullen straks tegenstemmen vanwege het feit dat wij daar eigenlijk graag een park willen hebben, maar wij vinden dit bestemmingsplan tot nu toe wel het beste dat aan ons is gepresenteerd. De voorzitter Er is een interruptie van de heer Peters. De heer Peters, CDA (interruptie) Ik heb een vraag aan de heer Hazen.
U stelt voor om een park te realiseren op die plek. Bent u in die logica dan ook van mening dat die grond moet worden afgeschreven en dat wij die miljoenen maar zelf moeten ophoesten? Of vindt u hetgeen voorligt financieel gezien een meer plausibel plan? De heer Hazen, Stadspartij Afgeschreven? Als je er een centrumbad op wil bouwen - ik wil dat helemaal niet financieren - dan heb je ook een locatie en een bouwplek nodig. Als je midden in het centrum een bouwplek wil zoeken - wat nog altijd een plan is van de coalitie - dan gaat dat geld kosten. Een fietsenstalling heeft overigens ook enorm veel geld gekost, veel meer dan de Stadspartij zou toejuichen. Dat zal bij het Centrumbad niet anders zijn. Het verwondert mij dat een coalitie, die toch eigenlijk helemaal niet naar de centen kijkt en de schulden maar laat oplopen, dit zomaar voorbij heeft laten gaan. De heer Peters, CDA (interruptie) Ik wil daar toch even op reageren. Volgens mij is het juist de Stadspartij die voorstelt om niet op de centen te letten door een park aan te leggen en het geld van de gronden af te schrijven, in plaats van een goed, plausibel financieel plan aan te nemen, waarbij we uiteindelijk gaan zorgen voor een geweldige realisatie van die 98 woningen plus dito horeca enzovoorts. Volgens mij is het gewoon de Stadspartij zelf die kiest om ons verlies te nemen.
Pagina 25/63 De heer Hazen, Stadspartij In dit geval wil de Stadspartij inderdaad dat verlies nemen, omdat wij denken dat het maatschappelijk rendement dat daartegenover staat daar ruimschoots tegenop weegt. De voorzitter Dank u. Meneer Peters, wilt u het oude handje naar beneden doen? Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Meyer. De heer Meyer, SP Voorzitter, dank u wel. Kwaliteit, kwaliteit, kwaliteit, was getekend Bas Schoonderwoerd, natuurlijk bekend als de directeur van ons prachtige theater. Hij niet alleen, maar menig Heerlenaar pleit voor dat woord en een veelvoud daarvan. Ik zou daaraan willen toevoegen: groen, groen, groen, water, water, water, oftewel (geluid niet verstaanbaar). De heer Hesse, SP Het is ontzettend slecht te verstaan. De heer Meyer, SP Ik kan daar weinig aan doen. Ik heb het gehoord, maar ik zou niet weten wat ik er meer aan kan doen, dan heel duidelijk proberen te spreken. Ben ik te verstaan? De voorzitter Ja. De heer Meyer, SP Dus groen, groen, groen, water, water, water en kwaliteit, kwaliteit, kwaliteit. Dat waren mijn opmerkingen. Daar komt bij (niet verstaanbaar) Ik hoor de heer Van den Berg zeggen: met de Heerlense School was er geen Glaspaleis gekomen. Meneer Van den Berg, ik wil mij graag samen met u verder verdiepen in de geschiedenis van Peutz.
Als Peutz iets deed, dan was het wel naar de context van de geschiedenis en de mensen kijken. (niet verstaanbaar) De Heerlense School gaat uit van waarde boven winst. Elke nieuwbouw of verbouwing heeft als uitgangspunt dat de geschiedenis en de mensen in onze stad de inspiratiebron zijn. (niet verstaanbaar) De heer Aarts, Ouderenpartij Heerlen Voorzitter, ik wil toch even interrumperen. Het is niet verstaanbaar wat de heer Meyer vertelt. De heer Horssels, Partij Hoensbroeks Belang Voorzitter, ik ben al de hele tijd met het handje bezig, maar ik kom niet aan het woord. De voorzitter Meneer Horssels, ik zie uw handje nu komen. Heeft u dezelfde opmerking als de heer Aarts? De heer Aarts, Ouderenpartij Heerlen Ja, meneer Meyer is absoluut niet te volgen. Het heeft geen zin dat de heer Meyer aan het spreken is, want wij kunnen hem niet volgen. Hij heeft een ontzettende echo achter zich en spreekt stotterend. Tenminste, zo komt het bij mij over. De voorzitter Er staan meerdere microfoons open. We spreken af dat degenen die niet aan het woord zijn, hun microfoon uitzetten. Dan zijn we al een heel stuk verder.
Pagina 26/63
Wethouder Van Zutphen Ik denk dat de voorzitter en de heer Meyer niet tegelijkertijd hun microfoon aan moeten hebben staan. Volgens mij zitten ze vlak bij elkaar. De heer Meyer, SP Peter, heb jij hem uit staan? Volgens mij heeft het er echt helemaal niets mee te maken, maar we gaan het proberen. Wethouder Van Zutphen Dit werkt een stuk beter. De heer Meyer, SP Vast. Iemand mag mij uitleggen hoe die techniek werkt, maar niet nu. Ik was bezig met de Heerlense School. Ik zei daar het volgende over. Ik ga niet alles nog een keer herhalen. Dat is dan maar voor de overlevering, ooit een keer. De heer Van den Berg zei dat er met de Heerlense School geen Glaspaleis van Peutz was geweest. Dat is echt een historische fout van jewelste. Ik zou met de heer Van den Berg nog eens in de geschiedenis van het ontwerp van het Glaspaleis willen duiken. Ik heb dat weleens gedaan. De pilaren en grote ruimten hebben alles met onder andere de Romeinse geschiedenis van onze stad te maken. Ik durf te stellen dat als Peutz nog had geleefd, hij de Heerlense School zelf had bedacht. Oftewel: waarde boven winst, elke nieuwbouw of verbouwing laat zich inspireren door de omgeving, door de mensen en de geschiedenis van onze stad. En last but not least, historiserend bouwen maakt daar onderdeel van uit.
Wie dat overigens niet van Peutz weet, zou zich eens moeten verdiepen in onder andere het oude gemeentehuis van Tegelen. De heer Hesse zal straks een aantal plaatjes rondmailen. Dan kunt u ook meekijken met waar ik over spreek. Dat werk waarin hij historiserend bezig was en allerlei elementen gebruikte, is relatief onbekend van Peutz. Maar desalniettemin, zou het ook voor Schinkel-Zuid ook een ontzettend goede zaak zijn als de ontwikkelaar, de architect en uiteindelijk ook de gemeente ... want we hebben de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit horen zeggen dat zij de Heerlense School omarmt en daar ook op zal toetsen. Als inspiratiebronnen noem ik: Hollenkamp, de Witte Boerderij, het Sint Jozefziekenhuis, de oude luister in de Geerstraat, zoals die lang geleden was. U hoeft dat allemaal niet letterlijk te doen, maar het zou fantastisch zijn als u zich laat inspireren door de grandeur die we in onze stad hadden. Meneer de voorzitter, tot slot heb ik nog twee punten. Het voorlaatste punt dat ik wil maken, is dat samenwerking, zeker in een situatie waarbij grote financiële belangen spelen, zelden plaatsvindt zonder touwtrekwedstrijd of zonder strijd. Dus iedereen die suggereert dat als je maar wil samenwerken, het vanzelf gaat, moet wel heel naïef zijn over de vastgoedmarkt en over de manier waarop het in de samenleving nu is georganiseerd.
Op dit vlak zou ik het college het volgende willen meegeven. Als na alle grote woorden die zijn gevallen - ik zal ze niet herhalen - de heftige woorden die de wethouder op de mouw zijn gespeld, wat hij allemaal wel niet verschrikkelijk deed met die arme vastgoedeigenaren, als wat er nu overblijft in de raad vooral een punt is van het had wat sneller gekund, dan geloof ik dat dit misschien wel het grootste compliment is dat het college had kunnen ontvangen. Meneer de voorzitter, mijn allerlaatste punt. Als de raad zou willen dat het sneller gaat en dat we daar meer positie bij hebben, dan heeft de raad daar drie opties in. De eerste is: de gemeente heeft weinig bezit. Dan moet je hard onderhandelen en dan zul je als raad terughoudend moeten zijn gedurende zo'n onderhandelingsproces. Een tweede optie is: je breidt je bezit uit. De SP-fractie is daar niet tegen. Dan heb je zelf meer positie dan dat je alleen maar regelneef bent. Misschien zouden we in de toekomst ook nog wel een derde optie moeten overwegen. De SP-fractie komt er graag in de toekomst nog een keer op terug. Nog niet zo heel lang geleden hadden we partijen in de vastgoedsector, je zou kunnen zeggen dat de woningcorporaties daar nog een voorbeeld van zijn. Maar wat langer geleden had je ook partijen in de
Pagina 27/63 vastgoedmarkt die coöperaties waren. Die waren niet uit op winst, op extreme winst, maar op het algemeen belang en het belang van de stad. Dat gaat nu wat ver in dit agendapunt. Wij stemmen in met wat nu voorligt, maar wij houden graag de vinger aan de pols als het gaat om de kwaliteit en de grandeur waarmee wij onze stad gaan opbouwen. Dank u wel. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Naar aanleiding van de voorlaatste opmerking van de heer Meyer. Deelt de heer Meyer met mij het volgende punt dat het wel enigszins opzienbarend is dat enige tijd geleden werd gesteld dat er vijf of zes partijen in de race waren om iets te realiseren op Schinkel-Zuid, maar dat nu juist de partij waar wrijving mee is geweest naar voren komt als de partij waar men zaken mee wil gaan doen? Vindt u, net als onze fractie, dat dit enigszins opzienbarend is? De heer Meyer, SP Nee, ik vind dit niet opzienbarend, vanwege de consistente reden die ik net al noemde. De vastgoedmarkt in onze stad en in ons land is enorm commercieel. Gemeenten hebben geen grondbedrijven meer, zoals ze dat decennia geleden hadden. Ze hebben veel minder bezit. Dit leidt per definitie tot schuring en een touwtrekwedstrijd. Dat is precies de naïviteit die ik mensen verwijt die zeggen: als je maar wil samenwerken, dan kom je er wel meteen uit, zonder dat er discussie over plaatsvindt.
Nee, in het systeem zoals wij dat nu kennen zullen de commerciële belangen die bijvoorbeeld VOC Jongen heeft … Dat kun je hen ook niet kwalijk nemen. Hun belang is: continuïteit van het bedrijf en maximalisering van de winst. Dat is wat ieder bedrijf in ons systeem als belangrijk uitgangspunt heeft. In dat systeem botsen en schuren die belangen met de belangen van de gemeente. Zeker met de belangen van een gemeente met ons coalitieakkoord. Met andere woorden: ik neem dat niemand kwalijk, ik constateer dat en ik zou graag willen dat dit in de toekomst anders zou zijn, maar dan zullen we ook andere opties aan de vastgoedmarkt moeten toevoegen dan alleen de commerciële partijen zoals wij ze nu kennen. De voorzitter Dank u, meneer Meyer. Dan is nu het woord aan het college. Wethouder Van Zutphen Allereerst wil ik namens het college, maar zeker ook namens de ambtenaren die hier jarenlang keihard aan hebben getrokken en namens de vastgoedpartij alle complimenten over het bereikte resultaat graag in ontvangst nemen. Het geluid vanuit de raad is weleens anders geweest. Ik zal daar dadelijk even op terugkomen. Maar op één fractie na proef ik alom waardering voor in ieder geval het eindresultaat. Ik hoor van heel veel fracties vooral de vraag om spoed.
Het is natuurlijk zo dat na vaststelling van het bestemmingsplan de vastgoedpartij aan zet is als het gaat over het ontwikkelen en het in de markt zetten van de daar te bouwen woningen, maar ik heb er alle vertrouwen in dat ook de vastgoedpartij daar heel graag voortgang mee boekt. Sterker nog, er is mij vandaag nog bevestigd dat er ondertussen door heel veel mensen hard wordt gewerkt aan de verdere uitwerking van de plannen, zelfs vooruitlopend op het raadsbesluit van vanavond, in de zin van het vaststellen van een voorlopig ontwerp - zeg maar een verdere uitwerking van deze plannen - wat binnen zeer afzienbare tijd tot stand zou kunnen komen. De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit wil hier heel graag snel voortgang mee maken. De heer Leers weet zelfs te vertellen dat de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit daar vandaag over vergaderd zou hebben. Dan weet hij meer dan ik, maar dat zou best kunnen. De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit acht zich gebonden aan de Heerlense School en heeft dit in de laatste commissie uitdrukkelijk bevestigd. De heer Van den Berg maakte een beetje sceptische opmerkingen over de Heerlense School. Het is gewoon een raadsbesluit. Afgezien van de inhoudelijke argumenten om daartoe te komen, heeft de raad de
Pagina 28/63 Heerlense School meegegeven als kader aan het college en de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Wij zullen daaraan vasthouden. Ik ben ervan overtuigd dat de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit dat ook wil doen. Ik heb verschillende fracties in instemmende zin gehoord over het feit dat Schinkel-Noord nu ook een andere eigenaar heeft gekregen. Dat is dezelfde eigenaar als Schinkel-Zuid. Samen met de betreffende vastgoedpartij VOC willen we uiteraard nu ook daar heel snel voortgang bereiken. We zijn daarover druk in overleg met de vastgoedpartij om die voortgang te bereiken. Ik kan de heer Verreck verzekeren dat de betreffende panden aan de Honigmannstraat nu ook eigendom van VOC zijn. Nu dit in één hand is, is het voordeel dat je de plannen van Schinkel-Zuid en van Schinkel-Noord nog verder op elkaar kan afstemmen. Ik kan daar alleen maar bevestigend op antwoorden. Dan naar de VVD. U geeft zelf al aan dat er veel belangstelling is voor de woningen daar. Ik denk dat ik aan een liberaal zoals u niet hoef uit te leggen dat als er veel belangstelling voor iets is, het ook goed ligt in de markt en dat het tempo dan vanzelf komt. In de overeenkomst die we met VOC hebben gesloten, hebben we een maximale termijn van tien jaar genoemd waarvoor de samenwerkingsovereenkomst geldt. Maar ik ben ervan overtuigd dat het veel sneller kan gaan en ook veel sneller zal gaan.
Het is natuurlijk pas klaar als de laatste woning is gebouwd in het betreffende gebied. De Partij van de Arbeid vraagt hoe het met het kopgebouw op Promenade 2 staat. Ik heb in de commissie al aangegeven dat we in de maand februari naar de raad en de commissie terugkomen over wat daar de verdere plannen zijn. Dan naar het CDA. Meneer Peters geeft terecht aan dat gemeenten nu niet alleen blind sturen op snelheid. Dan vul ik dat zelf zo in dat je als gemeente inderdaad rekening moet houden met een aantal dingen en aan een aantal knoppen moet draaien. Het gaat over snelheid, maar uiteraard niet alleen over snelheid. Het gaat om kwaliteit en het gaat natuurlijk ook over geld. Die drie dingen moet je alle drie in evenwicht zien te houden en moet je alle drie in het oog houden. Er wordt in dit dossier vaak gedacht dat er toch weinig snelheid in heeft gezeten. Dat is misschien ogenschijnlijk het geval als het gaat over het tot stand komen van dit bestemmingsplan en het onderhandelingsresultaat met de buurvrouw, zoals die steeds door meneer Van den Berg werd genoemd. Maar ondertussen is heel veel wel doorgegaan. Toen wij in 2018 aan dit dossier begonnen, stonden die gribussen van die afschuwelijke al vijftien jaar leegstaande flats er nog. Die zijn allemaal gesloopt. Dus wat dat betreft heeft er natuurlijk wel degelijk voortgang in gezeten.
Ik denk dat de vertraging per saldo maar heel erg gering is geweest. Ik wil me ook graag aansluiten bij de woorden die de heer Peters uit als het gaat over het heft in eigen handen nemen als gemeente. Een van de dingen die daarover binnenkort in het college en de raad zullen komen, is bijvoorbeeld het cityplan, het bestemmingsplan voor de rest van het centrum buiten SchinkelZuid om. Ik was ook erg blij met de lovende woorden van de heer Leers over wat we daar samen tot stand hebben kunnen brengen. U noemde de uitdrukking dat wrijving uiteindelijk toch tot resultaat leidt. Ja, dat is ook zo. Dat is hier ook gebeurd. De Stadspartij heeft toch een afwijkend geluid en zegt: maak er maar een groengebied van. Er zijn een aantal redenen waarom dat echt een heel erg slecht idee zou zijn. Allereerst natuurlijk omdat het college gehouden is om raadsbesluiten uit te voeren. De raad heeft bij heel veel besluiten gezegd dat daar wonen in het groen moet komen. Het laatste daarvan was het ruimtelijk kader dat door de raad is vastgesteld in mei 2019. Als wij dus nu zouden zeggen dat we dit toch maar niet doen, dan zouden we een raadsbesluit aan onze laars lappen. Daarnaast zou het vanuit de gemeente ook een onmogelijke positie zijn naar de andere vastgoedeigenaar in het betreffende gebied. Dat is VOC.
Als je zegt "uw bezit wordt daar groengebied", dan zou dat ongetwijfeld, terecht, leiden tot een enorme schadeclaim. Daarnaast zouden wij ook nog ons eigen grondbezit moeten afschrijven en we zouden subsidies moeten afschrijven. Kortom, dit zou het duurste park van heel Nederland worden als de heer Hazen zijn zin kreeg. Er is behoefte aan hetgeen wij daar willen, namelijk wonen. Er is behoefte aan meer levendigheid en loop in de stad. Ook dat bereik je door daar wonen in het groen mogelijk te maken. Dat idee van hem lijkt me dus uitermate onverstandig.
Pagina 29/63 De heer Meyer heeft het toch nog even over de geschiedenis en over de verwijten die daar zijn gemaakt. Het lijkt me niet verstandig dat ik op de details daarvan reageer. Er is fikse wrijving geweest, maar er ligt nu een mooi, gezamenlijk gedragen resultaat. Ik ben het wel met de heer Meyer eens dat de gemeente niet een gemakkelijke onderhandelingspartner moet zijn in dit soort processen ter wille van het adagium "samenwerken" en dan maar alle gemeentelijke posities moet prijsgeven. De gemeente heeft een gerechtvaardigd financieel belang. Het is toch geld van de belastingbetaler dat aan de orde is. We hebben ook een gerechtvaardigd publiek belang dat wij bij uitstek moeten bewaren. Als het bijvoorbeeld gaat over de kwaliteit, de volkshuisvesting, de inrichting van de openbare ruimte en de leefbaarheid van het centrum, dan is dat allemaal publiek belang. Dat moeten wij niet te makkelijk prijsgeven ter wille van het adagium "samenwerken". Ik ben er ook van overtuigd dat vastgoedpartijen, die vechten voor hun gerechtvaardigd belang, uiteindelijk respecteren dat ook een gemeente nadrukkelijk voor haar belang vecht. Dat kan tot spanningen en wrijving leiden, maar blijkbaar leidt het ook tot een beter resultaat. Ik ga ervan uit dat de raad vanavond met grote meerderheid het bestemmingsplan en de grondexploitatie vaststelt.
Dan hebben we daar een heel mooi resultaat, waar vervolgens veel belangstelling voor zal zijn en waar we met snelheid zullen voortbouwen, net zoals in de rest van de stad. Tot zover, voorzitter. De voorzitter Ik dank u voor uw inbreng. Ik weet niet of er na deze lovende woorden en het goede resultaat behoefte is aan een tweede termijn. Ja. Meneer Diederen. Tweede termijn De heer Diederen, Fractie Diederen Voorzitter. Heel veel sprekers hebben het gehad over de Heerlense School, kwaliteit en grandeur. Daarbij werd ook gezegd dat het hele plan, althans de woningen, goed in de markt ligt en dat er veel vraag is. Dat is wel een valkuil waar wij bedacht op moeten zijn, want waar is dan de trigger om er echt iets moois van te maken? Echt iets moois betekent in mijn visie dat we ook over 50 of 60 jaar nog moeten zeggen: "Wow, wat hebben die daar toen iets sjiek's laten neerzetten". Ik weet niet hoe je dat kunt waarborgen, maar met de huidige markt zou je kunnen streven naar minimale kosten en een super maximale opbrengst. Ik heb het antwoord niet, maar ik wil de wethouder toch meegeven: blijf bovenop de kwaliteit zitten. Dat was het. Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Diederen. Dan geef ik nu het woord aan de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Ik anticipeer even op de reactie van de heer Diederen. Ik kan me zijn zorg voorstellen.
Van de andere kant hebben wij natuurlijk ook een Commissie Ruimtelijke Kwaliteit die als geen ander kan toezien op de kwaliteit van hetgeen daar moet komen, ook in zijn grandeur, hoe het uitstaat en hoe het past. Het mag natuurlijk nooit zo zijn dat het feit dat het zo goed in de markt ligt dan maar zo goedkoop mogelijk iets snel moet worden neergezet, zonder naar de kwaliteit te kijken. Dat gevaar kun je natuurlijk nooit helemaal elimineren, maar ik heb er alle vertrouwen in dat wat dat betreft die zorg niet gerechtvaardigd is. Dan nog even ten aanzien van de woorden van de heer Van Zutphen. In mijn eerste termijn heb ik in het verlengde van dit plan gevraagd naar de stand van zaken in Schinkel-Noord en de woningen aan de Honigmannstraat. Kan de locoburgemeester wat concreter aangeven welke stappen er zijn gezet en welke stappen nog gezet worden, zodat hij ons daarin kan meenemen? Dat is de vraag aan de locoburgemeester. De heer Diederen, Fractie Diederen (interruptie)
Pagina 30/63 Ik wil aan de heer De Groot meegeven dat het feit dat hij zich geen zorgen maakt, de grootste valkuil is. We hebben vorige week in de commissie RO de presentatie van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit gehad. Daar was iedereen lovend, maar we moeten ons ook realiseren dat de mogelijkheden van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit beperkt zijn tot een bepaald abstractieniveau. Als het om kwaliteit gaat die extra geld kost, dan geeft in de praktijk het geld vaak de doorslag. Daar kunnen we nu niet van zeggen dat we dat niet willen, maar we moeten er in de uitvoering van de plannen met z'n alllen, voor zover we er nog over gaan, wel goed bovenop zitten. Het feit dat we ons zorgen maken, is de beste garantie dat er ook de beste kwaliteit uit komt. Dat was hem. De voorzitter Dank u. Dan gaan we verder met de heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, dank. Op de eerste plaats ben ik blij dat er een breed gedragen besluit aan zit te komen. Het gaat om het investeren in onze binnenstad. Dat is goed. Ik vond het heel leuk om te horen dat mijn laatste zin uit mijn betoog over Peutz en de Heerlense School goed werd opgepakt. Eigenlijk was die wat sarcastisch bedoeld. Als Peutz destijds veel regels had meegekregen over de wijze waarop hij had moeten bouwen, dan denk ik dat er ondanks zijn creativiteit en expressie wellicht niet was gekomen wat er nu is.
In de commissie is ook weleens iets voorbij gekomen over modernisme en traditioneel. We moeten in deze raad niet elkaar de loef afsteken over wie meer of minder kennis heeft over hetgeen Peutz voor deze stad heeft betekend. Hij heeft heel veel betekend voor onze stad. Het is heel goed dat we zo iemand in onze stad hebben. Het belangrijkste is dat er iets wordt toegevoegd aan onze binnenstad, waarvan ik denk dat dit absoluut van meerwaarde is. Ik ben het eigenlijk ook wel eens met wat de heer Diederen zegt: laten we vooral goed kijken naar de kwaliteit. Laten we het vooral zo organiseren dat we over 50 jaar zeggen: "Dat was een topbesluit. Moet je eens kijken wat een fantastische plek en welke fantastische gebouwen hier zijn gerealiseerd". Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Van den Berg. Dan ga ik nu naar meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers We hebben hier gelukkig niet te maken met een investeerder uit Verweggistan, maar met een investeerder die roots heeft in onze stad. Deze investeerder heeft ook nogal wat posities in deze stad en zou zichzelf tekort doen door hier iets neer te zetten wat niet is gebouwd met een grote meerwaarde voor ons centrum. Dus alleen al wat dat punt betreft, heb ik daar vertrouwen in. Zeker als je kijkt naar het plan Bijsmans en omgeving, waar oud en nieuw aan elkaar worden verbonden.
Als je het dan hebt over de Heerlense School, onze stad, ons verleden en onze toekomst, dan denk ik dat het een en ander daar zeker in praktijk zal worden gebracht. Een ander punt is dat we het hier uitgebreid over hebben gehad in de commissie en op allerlei momenten. Ik ga ervan uit dat zodra duidelijk is welke kant men op wil met het ontwerp, wij daar op enige manier kennis van kunnen nemen. Misschien kunnen we dan samen nog iets fijn slijpen. Als overheid hebben we hier natuurlijk een hoop tijd en moeite in zitten, maar ook een hele hoop geld. Alleen al wat dat betreft zijn wij verplicht om hier het maximale uit te halen. Met de gemaakte opmerkingen in de commissie en in de eerste en tweede termijn, kan ik u alvast melden dat onze fractie voor deze twee agendapunten zal stemmen. Dank u wel.
Pagina 31/63 De voorzitter Dank u, meneer Leers. Meneer Van den Berg, had u nog een interruptie? De heer Van den Berg, VVD Excuseer, het is een oud handje. De voorzitter Dan geef ik nu het woord aan de heer Meyer. De heer Meyer, SP Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag aansluiten bij de duidelijke woorden van de heer Diederen. Inderdaad, wat we nu bouwen of verbouwen moet over 50 of 60 jaar van monumentale waarde zijn. Daar moet je dan voor willen strijden. Dat moet dan tot het publieke belang horen, meer dan ooit. Dus ik sluit me daar zeer bij aan. Dat betekent dat je daar als gemeente en als gemeenschap vol bovenop moet zitten, want dat ontstaat niet vanzelf. Ik heb in de eerste termijn al iets gezegd over de strijd tussen commerciële belangen en het algemeen belang. Dat schuurt. Daar zijn we het volgens mij raadsbreed over eens. Ik ben heel optimistisch over de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Ik denk dat deze commissie scherp kan toetsen. Ze heeft ook vanuit de raad bijna unaniem de Heerlense School als richtlijn meegekregen. De richtlijnen zijn duidelijk, alleen zou ik daar een opdracht aan het college aan willen toevoegen. De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit in formele zin toetst en adviseert.
Ik heb daar alle vertrouwen in, maar dat ontslaat het college er natuurlijk niet van om die toetsing en dat advies, gehoord hebbende wat hier in de raad wordt besproken, de enorme drang voor grandeur, kwaliteit en voor de Heerlense School ... Het college mag zich ook niet verschuilen achter de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Het moet daar ook vooral namens de raad extra op toetsen. Ik ben het dus ook eens - dat is niet altijd het geval - met wat de heer Leers in de laatste zinnen van zijn betoog zei. Als het goed is, komt dat ontwerp er nog aan. Ik vond de brief die wij van VOC Jongen hebben ontvangen uitermate hoopgevend en hoopvol. We worden uitgenodigd voor 9 februari. Dan krijgen we meer te horen. Ik hoop dat er al snel een ontwerp is, maar ik hoop tegelijkertijd niet dat alles wat hier vanavond wordt gezegd bij wijze van spreken bij het vaststellen van een bestemmingsplan niet meer zou meetellen. Deze raad doet wel nadrukkelijk, van links tot rechts, een behoorlijk beroep op de architect en op het ontwerp als het gaat om kwaliteit en grandeur. Ik ben het eens met de heer Leers. Als het gaat om het ontwerp, dan gaan wij daar formeel niet over. Maar met deze uitgangspunten zou het wel fantastisch zijn als de raad daar ook nog op zijn minst informeel extra opvatting en richting aan zou kunnen meegeven. Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Meyer.
Dan is nu het woord aan het college. Wethouder Van Zutphen Voorzitter. De vragen en opmerkingen gaan alleen over kwaliteit, kwaliteit, kwaliteit. Ik hoor dat iedereen zeggen. Ik ben het daar ook erg mee eens. Wij nemen ons dat ook heel erg ter harte. We hebben niet voor niets een Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Dat is niet een club die zomaar wat dingen doet. Zij baseren zich op de eerder gestelde kaders. Ze hebben laatst bij hun presentatie aangegeven dat ze daar gemotiveerd achter staan. Het is niet zo van: we moeten ook nog wat van de gemeenteraad. Nee, zij staan daar kennelijk gemotiveerd achter en willen dat ook gebruiken als toetsingsinstrument. We willen ons als college nadrukkelijk niet verstoppen achter de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Wij blijven natuurlijk eindverantwoordelijk voor het resultaat. Ooit, in een heel grijs verleden, is het weleens voorgekomen dat we zijn afgeweken van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Overigens was dat in mijn herinnering juist als de commissie zei dat het kwalitatief niet goed genoeg was, dat het college dan zei: wij
Pagina 32/63 vinden het wel afdoende. Hoe dan ook, wij blijven altijd eindverantwoordelijk. Die verantwoordelijkheid voelen wij ook. Wij zijn zelfs helemaal verantwoordelijk als het gaat over de openbare ruimte die deel uitmaakt van het hele gebied. Dat doen we overigens niet in ons eentje. We hebben natuurlijk ook de supervisor, Jo Coenen, die nadrukkelijk bij de plannen voor de openbare ruimte betrokken is geweest en nog steeds is. Hij kijkt heel erg mee. Toevallig hebben we daar vandaag nog overleg over gehad. Hij is daar nauw bij betrokken. Er wordt dus door heel veel mensen met de nodige kennis van zaken meegekeken naar een heel goed inhoudelijk resultaat. Ik ga ervan uit dat de vastgoedpartij er belang bij heeft dat naargelang de kwaliteit ook de opbrengst beter kan zijn. Maar we vertrouwen daar niet blind op. Vandaar ook alles wat ik net heb gezegd. Het is in het vervolg hiervan nadrukkelijk zo dat het college aan zet is. De toetsing van het voorlopig ontwerp door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit is geen raadsverantwoordelijkheid, maar we willen natuurlijk wel de raad heel graag informeren over de bereikte resultaten. De Ouderenpartij vraagt wat concreter naar de stand van zaken Schinkel-Noord (geluid valt weg) ... Nu in overleg met VOC, met als belangrijkste doel versnelling, versnelling, versnelling.
Dat geldt natuurlijk helemaal voor de panden aan de Honigmannstraat, waarvan wij in ieder geval vanuit onze kant vinden dat die voor de afronding van het IBA-verhaal, dus voor de zomervakantie 2022, opgeknapt moeten zijn. Ik ga ervan uit dat ook de VOC-kant dat vindt. We zijn daar nog over in gesprek en zodra dit tot concreet resultaat heeft geleid, zullen we u daar nader over berichten. De voorzitter Interruptie van de heer Leers. (geen geluid) De heer Horssels, Partij Hoensbroeks Belang De heer Leers is niet te verstaan. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) (geluid is niet verstaanbaar) De heer Horssels, Partij Hoensbroeks Belang Voorzitter. Hij is niet te horen. De voorzitter We zijn even bezig met de technici. De heer Verreck, PvdA Voorzitter, even een vraag van orde. Zullen we gewoon even vijf minuten schorsen? De voorzitter Oké, we schorsen even vijf minuten. De voorzitter schorst de vergadering gedurende enkele minuten. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) (geluid niet verstaanbaar) Het feit wil dat ik regelmatig kijk naar de bekendmakingen op Heerlen.nl. Enige tijd geleden heb ik daar een vergunningaanvraag, of zelfs een vergunningverlening gezien, om een aantal van die panden her te bestemmen tot appartementen. Daarmee heb ik het idee dat er in ieder geval daar
Pagina 33/63 al enige tijd flinke voortgang in zit. Ik weet niet of de wethouder dit kan bevestigen, want dat zou de goede flow in deze vergadering alleen maar kracht bijzetten. Dank u wel. Wethouder Van Zutphen Voorzitter, ik kreeg aan het begin van de interruptie van de heer Leers niet helemaal mee over welke panden zijn opmerking ging. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De huisnummers moet u van mij tegoed houden, maar het gaat over een aantal panden. Volgens mij gaat het om de twee panden met de erkers op de Honigmannstraat, waar inmiddels al enige tijd een aanvraag voor ligt. Volgens mij is die inmiddels ook al verstrekt. Tenminste, ik heb zoiets in de gemeentelijke bekendmakingen gezien. Dat zou dus betekenen dat in de oude beeldbepalende panden nu al vooruitgang valt te bespeuren of wellicht op heel korte termijn al is. Voor de goede flow van deze vergadering wil ik dit meegeven. Wellicht kan de wethouder bevestigen dat we daar al een paar stappen verder zijn dan in de ideeënfase. Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Leers. Wethouder, vervolg uw betoog. Wethouder Van Zutphen We hebben in ieder geval intensief overleg over Schinkel-Noord, inclusief de betreffende panden. Zodra daar concreet iets van te melden is, zullen we daar heel graag op terugkomen naar de raad. Verder ben ik ook blij met de woorden die de heer Leers sprak.
VOC is inderdaad geen investeerder uit Verweggistan, zoals u dat noemde. Het is een Heerlens bedrijf. Het zal heel goed kunnen dat dit mede tot dit mooie resultaat heeft geleid. Volgens mij heb ik daarmee alle vragen uit de eerste termijn beantwoord. De voorzitter Dank u wel, wethouder. Dan kunnen wij overgaan tot het vaststellen of het stemmen. Omdat we toch wel een beetje in tijdnood zitten, wil ik daarvoor het woord geven aan de griffier, hoe we dat zo snel mogelijk zouden kunnen oplossen. Griffier, aan u het woord. De griffier Voorzitter, dank. Als ik het goed heb begrepen, is alleen de Stadspartij tegen. De vraag is even of er echt stemming is gewenst door de Stadspartij of dat zij het ook voldoende vinden als we de aantekening in de notulen en in de besluitenlijst maken dat zij geacht willen worden tegen te hebben gestemd. De heer Hazen, Stadspartij Als op die manier wordt vastgelegd dat wij tegen het voorstel zijn, is dat wat ons betreft akkoord. Zoals gezegd in mijn betoog in de eerste termijn, was dit heel duidelijk. De griffier Dank u wel. Voor alle zekerheid en voor alle volledigheid: geldt dit voor de agendapunten 5 en 6? De leden Butink en Hazen worden geacht tegen te hebben gestemd bij dit punt. Het is verder zonder stemming aangenomen. De heer Hazen, Stadspartij
Pagina 34/63 Akkoord. De voorzitter Dank u, meneer Hazen. Dank u, griffier. Dan heb ik verder het verzoek om agendapunt 10 naar voren te halen, gelet op het technische mankement. Dat moet ik dan nog voorzitten. Dan hoeven we niet meer van plaats te wisselen en met microfoontjes aan en uit te werken. Met uw goedvinden, wil ik agendapunt 10, Visiedocument Romeins museum de Thermen nu aan de orde stellen. Kunt u daarmee akkoord gaan? Goed. 10. Visiedocument Romeins museum de Thermen De voorzitter Ik ga even inventariseren. Meneer De Groot. Eerste termijn De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Vele jaren geleden heb ik als schooljongen het Thermenmuseum bezocht. Eerlijk gezegd vond ik er niet zo veel aan. Wat oude stenen, saai, gelegen in een soort verbouwde sporthal. Eind vorig jaar ben ik er weer geweest op uitnodiging, samen met enkele collega-raadsleden. Ik was echt verrast over hetgeen ik daar zag c.q. beleefde. Ik heb letterlijk gewandeld door de resten van het Romeinse badhuis, waarbij ook werd geëxperimenteerd met virtual reality. Wij zijn niet alleen blij met de stappen die nu al zijn gezet om het museum aantrekkelijker te maken. Nee, wij zijn ook verheugd over het enthousiasme en de kennis van zaken van de mensen van het museum zelf. Nu hebben we het visiedocument voor ons waar de ambitie vanaf spat.
Wat de OPH betreft, wordt de juiste keuze gemaakt om de verschillende waardes met elkaar in verband te brengen: educatie, collectie, verbinding, beleving en economische waarde. Ze zijn allemaal belangrijk om de ambitie waar te maken. Onze enige punt van zorg is het volgende. De mensen van het Thermenmuseum zijn van huis uit sterk in zaken als collectie en educatieve waarde. Dat is ook logisch, gezien hun achtergrond. Ook maak ik me geen zorgen omtrent hun netwerk in de museumwereld om te komen tot interregionale samenwerking. Maar om dit proces tot een succes te maken, zijn ook zaken als beleving en in het verlengde daarvan de economische waarde, van groot belang. Wij hopen dan ook dat tijdig wordt geïnvesteerd in professionals die in staat zijn om de beleving in het museum optimaal te laten zijn en daarmee ook bijdragen aan de economische waarde van het toekomstige Romeins museum. Niet om uit te komen op een Disneylandattractie, maar een passende beleving, die de toekomstige collectie en de omlijsting daarvan recht doet. Kortom, voorzitter, de OPH heeft fiducie in de visie omtrent het toekomstig Romeins museum, mits voldoende aandacht voor het zojuist genoemde zorgpunt.
Hopelijk kunnen we dan over enkele jaren de conclusie trekken dat we onze stad hebben opgewaardeerd met een internationaal gewaardeerde museadriehoek, bestaande uit het Mijnmuseum, De Vondst en last but not least, het Romeins museum. Hiermee doen we ook op deze plek recht aan de historie en het erfgoed van onze stad, waar alle Heerlenaren trots op mogen zijn. Tot zover, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Ik ga verder naar de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Met de mijnen en de Romeinen, heeft Heerlen iets. Dat kan niemand ontkennen. Als je dan ziet dat onlangs een knoop is doorgehakt voor het Mijnmuseum, en we nu eindelijk stappen zetten voor de Romeinen, dan zie je dat de roots van onze stad, van Coriovallum, van Heerlen, daarmee veel beter tot uiting zullen komen
Pagina 35/63 en de geschiedenis van onze stad er op een heel andere manier mee voor het voetlicht zal komen. Weet waar je vandaan komt, want dan heb je missschien meer zicht op waar je naartoe wil. Het is natuurlijk mooi dat wij dit nu gaan doen. Het is prima dat het gebeurt. Maar net zoals wij in de commissie aan de orde hebben gebracht, wil ik ook vanavond zeggen: Nederland blijkt geen Romeins museum te hebben. Dat staat ook in de stukken. Waarom zouden wij er als Heerlen niet naar streven dat Heerlen met het vernieuwde Thermenmuseum hét Romeins museum van ons land zal worden? Dé plek waar je terecht kan als het over de Romeinse geschiedenis gaat van de Lage Landen, met een rijksmonument als het Thermenmuseum. Daarmee kunnen wij ons sterk maken in Den Haag en wellicht ook in Brussel. We kunnen samen optrekken om het unieke wat wij in onze stad hebben nog beter te belichten. Wellicht heeft het hier niets mee te maken, maar ik zeg het toch. Ik wil zo stoutmoedig zijn om het volgende te zeggen. Het stadsarchief is momenteel nog opgeslagen boven het Thermenmuseum en zal verhuizen naar het rijksmonument in Vrieheide. Ik wil nogmaals de gedachtegang meegeven of het niet beter is om zoiets in het centrum te behouden, zodat we de dingen die een stad aantrekkelijk maken en mensen meer naar onze stad trekken, kunnen bundelen en wellicht daar wat voordelen uit kunnen halen.
Ik wil die hele discussie niet herhalen. Die gedachtegang is bekend bij het college. Wellicht valt er nog behalve de Romeinen en de mijnen ook het recente archief en onze recente verleden te bundelen in een stadshart dat deze oppepper goed kan gebruiken. Dus, op naar Den Haag en op naar Brussel om te kijken of men ons daar wil ondersteunen om in Heerlen hét Romeins museum van Nederland te openen, want dat is er nog niet, en vervolgens de krachten bundelen en niet verdelen. Wij zullen instemmen met dit voorstel. We zijn hartstikke benieuwd naar het vervolg waarvan nu het startschot wordt gegeven. Dank u wel. De voorzitter Ik geef het woord aan de heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Toen Van Grunsven in zijn werkkamer zat te werken en een medewerker zijn kamer op kwam stormen met de mededeling dat hij Romeinse schatten was tegengekomen, had hij nooit kunnen bedenken dat dit weleens belangrijk voor Heerlen zou kunnen worden. Althans, dat stel ik mij zo voor. Van Grunsven was van de vooruitgang, net als vele burgemeesters en colleges die volgden. Zoals we allemaal weten, heeft de één er wat van gemaakt en de ander niet. Maar laten we niet te zwart-wit kijken. Er is zoiets als voortschrijdend inzicht. Wie van ons is er niet met zijn school naar het Thermenmuseum geweest om te kijken naar wat ze daar hebben opgegraven.
Het was vaak kijken, kijken, een beetje leren en daarna weer pleite. Daarna kwam je er nooit meer, want het was maar een saaie bedoening. Vandaag de dag kijken we er hopelijk anders tegenaan. Niet op de laatste plaats geholpen door allerlei nieuwe visualisatietechnieken of zelfs de populariteit van films uit de Romeinse tijd op Netflix. Meneer de voorzitter, natuurlijk staat bovenaan de optimale conservering van het erfgoed, maar meer en meer staat beleving en educatie centraal voor vele nieuwe en bestaande groepen met in hun kielzog de economische waarde. Met name die laatste krijgt een steeds belangrijkere plaats in de branding van het merk Heerlen. Dat we de stad aan het transformeren zijn, behoeft in zijn algemeenheid geen verder betoog. De VVD vindt het wel belangrijk dat in de verdere uitwerking van de plannen ook een economisch hoofdstuk wordt toegevoegd. Kan het college de economische waarde van het Romeins museum de Thermen verderop in de visie inzichtelijker maken? Welke andere verbindingen zijn er te maken? Niet alleen in fysieke zin, Romeins kwartier versus binnenstad, maar ook de vraag hoe we Heerlense ondernemers actief kunnen meenemen in de realisatie van een dergelijk belangrijk project voor Heerlen.
Pagina 36/63 Meneer de voorzitter, laten we het in deze fase niet spannender maken dan het is. Het agendapunt is het vaststellen van het visiedocument Romeins museum De Thermen. Het is een agendapunt waar we in de komende jaren nog vaker over zullen spreken. Wat betreft de VVD krijgt u daar groen licht in. Tot zover in eerste termijn. De voorzitter Dank u, meneer Van den Berg. Ik ga nu naar de heer Pauwels. De heer Pauwels, CDA Dank u, voorzitter. In het kader van historisch besef, maar ook vanwege het belang voor onze stad, vonden wij het nodig om dit stuk niet te laten passeren als een gewoon ordinair hamerstuk. Voorzitter. Voor ons ligt het visiedocument dat toeziet op de verwezenlijking van een vernieuwd Romeins museum in onze stad. Welnu, een visie die als start dient om te komen tot iets dat Heerlens verleden beter dan ooit in beeld zal brengen, zal in de regel op weinig verzet stuiten; met in gedachte het positieve verloop in de commissie vorige week. In die zin herhaal ik namens onze fractie nogmaals ons standpunt dat wij het voorstel, oftewel de visie, van harte steunen. Maar, voorzitter, er liggen in dit dossier nog genoeg uitdagingen, om het maar positief uit te drukken. Heerlen is immers niet uniek als het gaat om aantoonbaar Romeins verleden. Om eens heen liggen steden als Tongeren, Santen, Nijmegen en Keulen, allemaal met rijke collecties.
Wij hopen dan ook dat het college in staat zal zijn om het museum te positioneren op een schaal die zich op zijn minst kan meten met de musea om ons heen, zo niet toonaangevend zal kunnen zijn. Dat vormt immers de sleutel tot het beoogde succes. Daarbij geldt vooral de nieuwe wijze van beleving. Sommige collega's noemden al de virtuele beleving, maar ook het museum naar de mensen toe brengen. Zodra je in de stad aankomt, moet je weten dat Heerlen een Romeins verleden heeft. Dat zou de sleutel tot het succes kunnen zijn. Al direct na aankomst weten dat je in een stad komt die trots is op haar verleden. Maar ook een jaarlijks Romeins evenement voor de stad waaraan burgers kunnen meedoen en het Romeins verleden kunnen beleven, zal hieraan zeker bijdragen. Je moet het zo zien: voor de aanleg van een weg gingen de oude Romeinen geen hobbel uit de weg. Die wegen zie je weliswaar niet, maar na 2.000 jaar zijn ze er nog steeds. Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Pauwels. Dan is nu het woord aan de heer Meyer. De heer Meyer, SP Dank u wel, voorzitter. Wat waren ze jaloers op allerlei plekken in het land, toen bleek hoe belangrijk en waardevol het Romeinse badhuis en de vondsten hier in Heerlen waren. Dan kunnen we zeggen dat we dit allang wisten, maar het was wel bijzonder om te vernemen hoe oud het is. Het ging zelfs een tijdje over het oudste stenen gebouw van Nederland.
Maar wat waren ze jaloers in Maastricht en Nijmegen toen bleek hoe waardevol de vondst en het erfgoed hier in Heerlen is en hoe uniek dat is. Als Heerlen in de afgelopen jaren iets op de kaart heeft gezet als het gaat om erfgoed, dan is het wel dat Romeinse verleden. Ik ben het zeer eens met eerdere sprekers die aangaven dat we daar in het verleden in de afgelopen 50 jaar toch wat beperkt in onze stad mee om zijn gegaan. In de commissie heb ik het gebouw dat we daaromheen hebben gezet vergeleken met een oude boterhammentrommel. Het is niet zo dat je van buiten goed kunt zien dat daar een Romeins museum in zit. Sterker nog, het zit er eigenlijk in verstopt. Dat is doodzonde. Daarom is dit niet alleen historisch op het vlak van het Romeinse, en ik durf zelfs te zeggen het pre-Romeinse erfgoed, maar ook een kans om een historische fout te herstellen, of een tekortkoming of inzichten die de gemeenschap of de beleidsbepalers destijds nog niet hadden, namelijk de architectuur daar ook op loslaten. Ook hier geldt de Heerlense School; ik wil dat niet in elke zin herhalen. Laten we in
Pagina 37/63 vredesnaam van die oude boterhammentrommel iets maken dat niet door de oogharen een beetje, als je moeilijk en abstract kijkt, maar voor iedereen uit de stad ... Ik zou zelfs durven zeggen dat je vanuit Maastricht en Nijmegen moet kunnen zien dat hier een Romeins museum te vinden is. Ik ben het opnieuw eens met de heer Leers; je zou bijna zeggen dat het niet vaak genoeg kan gebeuren. Namelijk: hét Romeins badhuis of museum van Nederland. Het is interessant wat de heer Pauwels daarover zegt, maar wat mij betreft ook uniek in Europa. Dat gaat over architectuur en over de naam die het museum mag hebben. Wees vooral niet te bescheiden, zou ik tegen ons allen en tegen het college willen zeggen. Je moet ook in de naam al kunnen zien hoe uniek dit museum is. Dat was altijd ingewikkeld aan het Thermenmuseum, want heel veel mensen weten niet eens waar dat precies voor staat. Tot slot, meneer de voorzitter. Dat museum hoeft niet pas in 2025 te worden geopend. Dat kan best de finale opening zijn van terugkeer naar het daadwerkelijke badhuis en het erfgoed. Ik wil ons allen oproepen dat het gebouw weliswaar op enig moment dicht gaat, maar onze stad heeft op zo veel plekken, op zo veel hoeken en onder zo veel stoeptegels het Romeins Kwartier. Het is fantastisch erfgoed. Het kan best zijn dat dit gebouw even dichtgaat.