Notulen gemeenteraadsvergadering gemeente Heerlen, 1 en 2 november 2023

Wat mij betreft zou een aantal gebieden buiten Heerlen-Noord eraan kunnen worden toegevoegd met dezelfde insteek, met dezelfde intenties, alleen met een ander type financiering, want die zou wel gewoon structureel moeten worden geregeld vanuit Den Haag en niet zoals nu steeds projectgewijs komt, maar er moet gewoon gedurende 25 jaar een structurele subsidie komen om verder te kunnen werken. Dat zou mijn en onze voorkeur zijn in vergelijking tot wat er nu ligt. De basis is dus goed, maar het zou kunnen worden uitgebreid naar een wat bredere basis. De voorzitter Dank u wel, meneer Verreck. Dan ga ik nu naar de laatste bijdrage in de eerste termijn. Ik geef het woord aan de heer Damen van de Fractie Damen. De heer Damen, Fractie Damen Dank u wel, voorzitter. Het was kort dag om een grondige bijdrage te kunnen leveren aan de beschouwingen rondom de begroting 2024. Wij willen u in ieder geval meegeven wat naar onze mening in de komende twee jaren nog zou moeten gebeuren alvorens we een positieve conclusie kunnen trekken over deze coalitieperiode. Onze fractie heeft het coalitieprogramma op hoofdlijnen doorlopen en gekeken wat er nog niet gerealiseerd is of in een beginstadium staat.

Verder hebben wij een aantal vragen geformuleerd – het zijn er nogal wat - met de indicatie: waar staan we nu en wat gaat er nog gebeuren of niet? Wij hebben getracht dit te doen vanuit de diverse onderdelen van het programma. Alvorens hiertoe over te gaan nog een enkele opmerking over de begroting. Wat opvalt, is natuurlijk de grote uitgave in het sociaal domein die als we naar de uitvoering kijken voor het grootste gedeelte noodzakelijk is. Verder zien we dat het buurtgericht werken er bekaaid van afkomt. We hadden gehoopt dat er ook een extra budget was vrij gemaakt dat als buurtbudget gebruikt kon worden en door de diverse buurten en wijken daar ingezet kon worden waar de prioritering in de buurt het hoogst is. Centrumontwikkeling. Kernbegrippen voor het centrum zijn: vergroenen, minder auto’s en meer fietsers/voetgangers. En hoe zit het dan met de laatste besluiten rondom het centrum om er echt een voetgangers domein van te maken? Wat is de stand van zaken betreffende de invulling van wonen boven winkels en tevens de afspraken met ondernemers en vastgoedeigenaren om leegstand en verloedering tegen te gaan?

Pagina 51 van 146

Wonen. Hoe staat het met de uitspraak dat we gaan experimenteren om het voorzieningenniveau in de buurten en wijken op peil te houden? Wat is daarvoor nodig?Hoeveel levensbestendige woningen zijn er gerealiseerd? Zijn alle mogelijkheden om woonoverlast tegen te gaan al ingevuld? Wat is de uitkomst van het onderzoek dat u hebt laten uitvoeren over de vraag aan welk soort woningen behoefte is? Is dit onderzoek afgerond? Is er een overzicht van bestaande bouw in de buurten dat omgevormd kan worden tot passende woningen? Op welke wijze stimuleert u de transitie van leegstaande panden naar woon-en andere alternatieve functies? Veiligheid. U schrijft dat u beter gaat communiceren naar mensen hoe meldingen gedaan kunnen worden. Hoe gaat u dit realiseren? Op welke wijze gaat u vrijwilligers inzetten bij de politie? Economie. We hebben kunnen lezen dat er een gezamenlijke agenda is van het Ondernemersfonds en Heerlen Mijnstad. Hoe ziet die agenda er uit en wat is tot nu gezamenlijk gerealiseerd? Is de inventarisatie gereed op welke wijze de regels, vergunningen en procedures kunnen worden versneld of vereenvoudigd? Participatie en Arbeidsmarkt.

Welke afspraken zijn er gemaakt met het bedrijfsleven en de mbo-sector om mensen snel uit de bijstand te krijgen? Op welke wijze wordt het imago van vrijwilligerswerk verbeterd en is het uitvoeringsplan al gereed? Op welke wijze heeft het college gewerkt om de obstakels voor grensarbeiders te verkleinen? Wanneer heeft u de voorziening voor een jongerenloket gereed? Burgerbetrokkenheid. Er gaat een pilot lopen om het burgerberaad verder uit te werken. Hoe ziet de planvorming eruit? U geeft aan dat u naar nieuwe mogelijkheden zoekt en daarbij ook denkt aan een Jongerenraad. Wanneer kunnen we hieromtrent een voorstel verwachten? Onderwijs. Hoe staat het met de vergroening van de schoolpleinen? Op welke wijze gaat u het experiment digitale vaardigheden voor ouderen over de hele stad uitrollen? Bestaat er een plan waarin u aangeeft op welke wijze er cursussen aangeboden worden in de diverse wijken? Is de ventilatie in alle klaslokalen nu wel op orde? Dat was ook een punt waar u naar zou kijken. Er wordt gezamenlijk met de scholen een pestprotocol opgesteld. Wat is hiervan de stand van zaken? Armoedebestrijding. Er wordt op velerlei manieren aandacht geschonken aan de bestrijding van armoede in onze stad. Kunt u een overzicht verstrekken op welke wijze dit gebeurt en wat de effecten zijn? Welzijn, volksgezondheid en Wmo.

Op welke wijze wilt u door STAND-BY! meer aandacht geven aan ouderen en dementieaanpak? Wanneer kunnen we spreken van dementievriendelijke buurten en welk beleid heeft u hiervoor ontwikkeld? Jeugd. Op welke wijze wilt u jongeren iets meegeven om vrijwilligerswerk te doen? Is er in elk stadsdeel een plek waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten en ook waar initiatieven kunnen worden gecreëerd? Ouderenbeleid. Op welke wijze gaat u ouderen stimuleren en ondersteunen om vrijwilligerswerk te doen? OP welke wijze gaat u ouderen stimuleren en ondersteunen om vrijwilligerswerk te doen? Op welke manieren bestrijdt u eenzaamheid onder ouderen? Op welke wijze geeft u ouderen waardering voor hun onmisbare bijdrage aan onze stad en de komende generaties? Cultuur. Waar is de plek in het centrum waar cultuurmakers een plek krijgen om te ontmoeten en plannen te maken? Is dat de toekomstige Blender? Op welke wijze heeft u data verzameld om er achter te komen waar de bewoners van onze stad behoefte aan hebben op cultureel gebied? Op welke wijze heeft u het subsidiebeleid voor verenigingen, stichtingen voor amateurkunst verbeterd? Wat heeft u specifiek voor de carnavalsverenigingen gedaan? Komt er nu wel of geen tent op het Pancratiusplein? In het jaar 2025 bestaat het Landsfort 100 jaar. Zijn hiervoor al voorbereidingen? Heerlen wil Cultureel hoofdstad worden.

Hoe ziet de planning er op dit moment uit en wat is de intentie overeenkomst? Ruimtelijke Ordening. Hoe staat het met de realisatie van het zwemmen in de Zuidplas en het zwembad in het Centrum? Wanneer kunnen we een voorstel verwachten van de wijze waarop het Willemskwartier wordt ingericht? Heeft iedere buurt een buurtpunt of gemeenschapshuis? Waar moet dit nog gerealiseerd worden? Beheer en Onderhoud. Wanneer kunnen we een voorstel verwachten met daarin opgenomen de wijze van invulling van wijkteams en buurtconciërges?

Pagina 52 van 146

Wat is er nu gerealiseerd van het plan om al het gemeentelijk eigendom en de sportaccommodaties te voorzien van LED verlichting? Waar gaan we nog eens 1.000 bomen planten en wanneer is hiervan de realisatie? Mobiliteit. Hoe staat het met het lang parkeren bij de CBS-weg? Wanneer wordt de discussie opgepakt met als onderwerp de eventuele verandering van de city ring? Wanneer komen er laadpalen voor fietsen in alle wijken? Wat is de stand van zaken over gratis vervoer voor ouderen? Locale inclusie. Hoe staat het met de planning in deze coalitieperiode van het organiseren van de Roze Zaterdag? En last but not least, komt er een plan voor meer openbare toiletten in onze stad? Tot zover, voorzitter. De voorzitter Dank u wel, meneer Damen. Niemand? U wordt bedankt, meneer Damen. Ik stel voor dat we gaan pauzeren tot 18.30 uur. We zijn wat uitgelopen, dus ik neem ietsje meer tijd. Beneden in de ontmoetingsruimte. Voor degenen die het niet weten, de Karin's van de griffie nemen ons mee, waar nodig. Ik schors de vergadering tot 18.30 uur. De vergadering is geschorst van 17.25 tot 18.30 uur. De voorzitter Dames en heren. Ik heropen de vergadering. Een punt van orde, meneer Reijnders? De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Ik weet niet of het een punt van orde is. Mijn fractiekameraad Lonny was ziek.

En die was zo ziek dat ze op een gegeven moment naar huis is gegaan, omdat ze er morgen heel graag bij is. Dat wilde ik even zeggen. De voorzitter Begrijpelijk. Dank u voor de informatie. Misschien goed om te weten, we hebben echt even tijd nodig gehad. Dat komt ook doordat er een batterij aan vraag is gesteld. Ik heb geen oordeel over de vragen, maar het zijn er gewoon veel. Dat betekent ook dat wij veel te antwoorden hebben vanuit het college. We hebben afgesproken dat we gaan proberen om dat met z'n zessen binnen twee uur te doen. Dat betekent dat we gemiddeld genomen, inclusief interrupties, zo'n 20 minuten per portefeuillehouder hebben. Ik snap dat we iets kunnen uitlopen, maar ik heb u aan het begin van de middag beloofd om dat geen uren te doen, want morgen zit u hier ook weer en moet u hier met een tweede termijn zitten. U heeft dus nog een tweede termijn. Beperk uw vragen tot de hoofdlijnen. Voor de details hadden we volgens mij technische begrotingsvergaderingen. Laten we dus proberen om het op die hoofdlijnen te houden, anders kan ik ook niet anders doen dan ingrijpen. Het wordt er niet leuker door. Dat weet ik ook. Maar ik probeer het wel te doen om het een beetje strak te houden. Ik geef als eerste het woord aan wethouder De Beer. Wethouder De Beer Ik probeer er vlot doorheen te lopen. De Ouderenpartij had vragen gesteld over de lobby voor overheidsdiensten.

De burgemeester komt daar straks nog op terug naar aanleiding van de motie. U had vragen gesteld over de financiële verantwoording van het programma Heerlen-Noord. U hebt daar ook een motie aangekondigd. Ik wil u er graag op wijzen dat we in een raadsinformatiebrief van 29 augustus verantwoording hebben verstrekt over de financiële bijdrage van de gemeente Heerlen op de programmalijnen van het Nationaal programma Heerlen-Noord. In de raadsinformatiebrief staat ook dat het programmabureau tweemaal per jaar verantwoording zal afleggen, in april en september, zowel inhoudelijk als financieel. De gemeente haakt aan op die rapportage door ook haar inbreng inzichtelijk te maken.

Pagina 53 van 146

Ondertussen heeft ook de Rekenkamer zijn werk gedaan. Die komt binnenkort met het rapport en de reactie van het college daarop. Ik stel voor dat we naar aanleiding van dat rapport nog een keer met elkaar het gesprek zullen hebben over of de verstrekte informatie voldoende is of dat u dat anders wenst. Dat kunnen we dan denk ik prima met elkaar bespreken. Maar de rapportages zijn er, ook op de onderdelen en de inbreng vanuit de gemeente. De update over de actuele stand van de centrumprojecten pak ik even onder de brede noemer van de investeringskredieten. Ook daarvan is de toezegging dat we die twee keer per jaar aan u toezenden. De laatste was van voor de zomer. De volgende zal ergens in januari plaatsvinden. Dan geven we dus de actuele stand ten aanzien van de ontwikkelingen op die verschillende projecten. Het overleg met de regiogemeenten en Aken voor het hoofdkantoor van de Einsteintelescoop naar Heerlen/Parkstad, waar u ook een motie hebt aangekondigd, vinden we zeker interessant. Ik denk dat dit een mooie kans is voor onze regio en voor de stad Heerlen mocht dat lukken. We willen wel graag de lobby verbreden, omdat de Einsteintelescoop bijvoorbeeld ook effecten schijnt te hebben volgens de provincie op onze duurzaamheidsambitie, het windmolenproject et cetera. Dus ook die component nemen we dan uitdrukkelijk mee in onze lobby.

Het CDA stelde dat sportieve voorzieningen er niet alleen voor jongeren, maar ook voor ouderen moeten zijn. Hoe ziet het college dat? Wij sluiten ons daar graag bij aan. Ik was gisteravond toevallig bij de accommodatie van Groene Ster. Het is heel erg mooi om te zien dat zo'n accommodatie en sport voor jong en oud is. Dat moet natuurlijk ook gelden voor de accommodaties gemeentebreed. De Jongerenpartij pleit in dat kader voor een beweegplek in de openbare ruimte en heeft daar een motie voor aangekondigd. Wij wijzen in dat kader ook op het feit dat buitensportaccomodaties, zeker de voetbalvelden, openbare locaties zijn. Die zijn dus in principe voor iedereen toegankelijk, mits ze zich netjes gedragen. We zijn bezig met het Cruijff Court op de Molenberg. We gaan aan de slag met een outdoorskatebaan. Met name richting het onderwijs, en wellicht ook breder, bekijken we wat de concepten zijn zoals de buitengymzaal voor scholen. Met andere woorden, we oriënteren ons breed in dat opzicht. We zijn ook al heel concreet aan de slag. Het college zou in ieder geval willen zeggen dat we die investeringen afwachten en dat we bekijken in hoeverre dit recht doet aan uw wens. Waar halen wij het geld voor al onze ambities vandaan die nog niet in de begroting zijn verwerkt? Uiteindelijk moeten ambities altijd in de begroting worden verwerkt.

Als er ongedekte besluiten zouden zijn, dan liggen die in principe een hypotheek op de volgende begroting. Wij zullen die dus moeten verwerken in de Begroting 2025 en verder. Zo zullen wij uiteindelijk alle financiële zaken integraal aan u moeten voorleggen, want alles komt samen in de begroting. De PVV stelde dat er geen terugkoppeling was geweest over Heerlen-Noord en vroeg zich af hoe het ermee staat. Er zijn regelmatig bijeenkomsten over Heerlen-Noord. De volgende is gepland op 27 november. Dan is er weer een themabijeenkomst. We hebben afgesproken tweemaal per jaar bijeenkomsten te organiseren. Dan wordt ook een verantwoording gegeven over de eerste helft van 2023. Bovendien hebben we dus toegezegd tweemaal per jaar met een rapportage te komen. De eerste is verstrekt op 29 augustus, maar ging vooral over de activiteiten van 2022. Bovendien komen we nog met elkaar in gesprek naar aanleiding van het Rekenkameronderzoek en hebben we recent ook een workshop gehad om te verkennen waar precies de informatiebehoefte ligt bij de raad en hoe u uw rol ziet in het kader van de netwerksamenwerking met alliantiepartners. Met andere woorden, Heerlen-Noord is voortdurend een breed onderwerp dat wij met elkaar bespreken. Als u daar vragen over hebt, trek vooral aan de bel en wij praten u heel graag bij. U vroeg zich het volgende af.

Stel dat de rijksbijdragen in de toekomst tegenvallen bij bepaalde projecten, bijvoorbeeld Sociaal Veilig, komt de uitrol van zo'n project dan in gevaar? Wij denken dat de aanpak die wij voorstaan, bijvoorbeeld bij Sociaal Veilig, echt de moeite waard is in brede zin. We halen daar ook veel commitment op bij verschillende alliantiepartners. We kunnen Den Haag overtuigen dat investeren in Heerlen-Noord ook echt de moeite waard is en een echt belangrijk onderdeel in het geheel is. Dus vooral laten zien waar de opgave, de problematiek zit en een overtuigende aanpak presenteren. Wij denken dat

Pagina 54 van 146

we daarmee langjarig commitment kunnen creëren vanuit Den Haag en dus ook financiering. Maar dat is natuurlijk niet gegarandeerd. Laat ik dat ook maar erbij zeggen. Waarom krijgen we de jaarcijfers van bepaalde verbonden partijen niet? Hebben de ontbrekende cijfers nog gevolgen voor de begroting? Die hebben geen gevolgen voor de begroting. Als het partijen zijn waar we financieel belang bij hebben, dan krijgen we de jaarrekening uiteindelijk wel. Bij een aantal partijen is op dit moment vertraging of discussie over de precieze opzet van de jaarverslaglegging. Dat is de reden dat we die nog niet complet hebben. De VVD stelde de vraag: hoeveel bedrijven krijgen geen stroomaansluiting? Die inventarisatie hebben we niet. We zullen wel kijken naar de projecten waar we zicht op hebben om eens te kijken hoeveel dat er precies zijn. U vraagt wat de alternatieven zijn van bijvoorbeeld een stroomaansluiting. Dat is vooral het alternatief dat je met partijen in een buurt, straat of bedrijventerrein gaat kijken in hoeverre er mogelijkheden zijn voor lokale opwek, voor uitwisseling van stroom, voor opslag van stroom, batterijcapaciteit, et cetera. Dat zijn natuurlijk nog steeds innovatieve concepten die niet per definitie een garantie zijn voor succes. Partijen moeten dat echt willen en moeten willen samenwerken. Er moet iemand zijn die in dat soort technologie investeert.

Die moet betrouwbaar zijn. Met andere woorden, dat is gewoon veel ingewikkelder en complexer dan een simpele stroomaansluiting. Dat ligt weer heel erg complex bij de netbeheerders die te maken hebben met een overspannen stroomnet. Bent u met de ondernemers in gesprek inzake de duurzaamheid van bedrijventreinen? Ja, dat zijn we. Er loopt onder andere een pilot bij de Beitel, waarin we onder leiding van een externe partij de partijen aan tafel hebben proberen te krijgen om met elkaar het gesprek te voeren over hun elektriciteitsbehoefte naar de toekomst toe en een duurzaamheidsopgave, om te kijken of er onderling kan worden gekomen tot een zekere uitwisseling van stroom en eventueel warmte, om te bezien of we zo'n bedrijventerrein duurzamer gemaakt krijgen. U stelde nog een financiële vraag over het anticiperen op het ravijnjaar. Dat doen we vooral via de lobby via de VNG. Zeker om het aankomende kabinet ervan bewust te maken dat deze onduidelijkheid richting gemeenten niet acceptabel is en dat er op korte termijn echt duidelijkheid moet komen over hoe we omgaan met bijvoorbeeld zo'n opschalingskorting en hoe de langjarige financiering moet worden georganiseerd. Forum voor Democratie vroeg zich af hoe het kan dat de rijksinkomsten, maar bijvoorbeeld ook de uitgaven aan de bijstandsuitkeringen, in al die jaren blijven groeien.

Zijn bijvoorbeeld de re-integratie programma's mislukt? Nee. U moet zich realiseren dat de doelgroep van de Participatiewet is verruimd. Sinds 2015 stromen mensen die voorheen instroomden in de sociale werkvoorziening, in de Participatiewet. Jongeren die gedeltelijk arbeidsongeschikt zijn, stroomden vroeger in de Wajong. Ze vielen dus in de doelgroep van het UWV. Zij stromen nu ook allemaal in de Participatiewet. Dus de regeling van de Participatiewet is opengezet voor bredere doelgroepen, waardoor je een veel bredere instroom krijgt. Desalniettemin, ondanks het feit dat dit is verruimd, is de doelgroep toch iets afgenomen. Met andere woorden, we werken er hard aan om mensen vanuit de uitkering aan het werk te krijgen. Dat kan beter. D66 gaf aan dat de schuldenpositie van de gemeente Heerlen kwetsbaar is. Hoe kijkt het college daartegenaan? Ja, de schuldenpositie is niet zo positief. De heer Leers begint te lachen. Ik wil daar ook bij opmerken dat dit enigszins relatief is. Die discussie hebben we al vaker met elkaar gevoerd. Als je kijkt naar de schuldpositie van huishoudens, dan is de schuld vaak een veelvoud ten opzichte van hun jaarinkomen. Je kijkt dan bijvoorbeeld naar hypotheeklasten et cetera. Voor de gemeente is dat 88% van de begroting. Dus als onze jaarinkomsten dik 500 miljoen zijn, dan is 88% daarvan schuld.

Bij huishoudens is dat vaak het veelvoudige van het jaarinkomen. De gemeente heeft bovendien het voordeel dat we een oneindig leven hebben. Met andere woorden, wij kunnen herfinancieren, schulden doorrollen naar de toekomst. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat we zomaar op hele grote voet moeten gaan leven en schulden moeten blijven stapelen. Wij moeten dat verantwoord doen. Wij doen dat verantwoord op het moment dat we ook kunnen laten zien dat er ten opzichte van die schuldpositie voorzieningen, investeringen staan die uiteindelijk maatschappelijk renderen voor de stad en de inwoners. De heer Leers vroeg zich af of serieus is overwogen om een buitenskatebaan te onderzoeken op de Kaldeborn. Het antwoord is: nee. We zochten vooral een locatie die kon bijdragen aan de centrumdynamiek.

Pagina 55 van 146

Er zijn weleens gesprekken geweest met partijen die ideeën hadden voor bijvoorbeeld het Kaldebornterrein, maar niet in de zin van een skatebaan. Per wanneer krijgen we de lening terug voor Mijnwater? U weet dat de looptijd 30 jaar is. Dus na 30 jaar gaan we ervan uit dat de lening wordt terugbetaald. De heer Leers zei dat het Ondernemersfonds doorgroeit van 1 miljoen naar 1.050.000 euro. Hoe vindt de publieke terugkoppeling plaats? Elk jaar brengt de Stichting Ondernemersfonds een inhoudelijk en financieel jaarverslag uit over de activiteiten. Waarom is de Jaarrekening 2022 van de Stichting Werk voor Heerlen nog niet ontvangen? Omdat er nog een discussie loopt over de opzet van de jaarrekening. Dat heeft te maken met de samenhang tussen Werk voor Heerlen en de Bovengrondse Vakschool. Sinds 2022 zijn steeds meer activiteiten vanuit Werk voor Heerlen gedaan ten behoeve van de Bovengrondse Vakschool. Wij hebben de stichting erop aangesproken om dat zo gescheiden mogelijk op te stellen. Dat is de reden dat er aan de kant van Werk voor Heerlen nog een keer naar de jaarrekening is gekeken. Wanneer wordt de hondenbelasting afgeschaft? Conform het coalitieakkoord beginnen we in deze raadsperiode met de afschaffing. Dat wil overigens niet zeggen dat we ook in deze periode de hondenbelasting volledig afschaffen. We zijn inderdaad begonnen met de eerste hond. GroenLinks.

Wanneer is het skatepark klaar? We willen daar graag schriftelijk met een memo op terugkomen. Dan kunnen we de hele tijdlijn schetsen. We koersen erop dat hij eind 2025-begin 2026 klaar is. Ik kan me voorstellen dat u denkt: dat gaat nog wel een tijdje duren. In de memo kunnen we laten zien welke tussenstappen we kunnen zetten om tot realisering te komen. De Partij van de Arbeid vroeg zich af rondom het plan van aanpak acquisitiebeleid of dat over 250 of 350 medewerkers gaat. Dat gaat over 250 medewerkers. Dus als het verkeerd in die raadsinformatiebrief staat, dan moet die even worden gecorrigeerd. Hoe gaat het college erop sturen dat de rentelasten in de komende jaren niet verder oplopen. We kunnen natuurlijk niet sturen op het rentepercentage, maar wel op de samenstelling van onze leningenportefeuille. Met andere woorden, onze treasurer is voortdurend bezig met financial enginering om te kijken of je in de samenstelling van onze leningenportefeuille de rentelast enigszins kunt drukken. In het verleden betekende dit vaak dat leningen kortlopend werden aangegaan, omdat de kortlopende rente nu eenmaal het laagste was. Inmiddels is die rentecurve invers geworden, zoals men dat noemt. Met andere woorden, we zijn aan het kijken om langlopende leningen en daarmee wat stabiliteit in het geheel te krijgen.

De Fractie Damen vroeg zich af of er een gezamenlijke agenda is van het Ondernemersfonds en Heerlen Mijn Stad. Er is geen gezamenlijke agenda als zodanig, maar er wordt wel regelmatig tussen beide organisaties afgestemd. Ze komen elkaar ook geregeld tegen, waarbij de rol van beide organisaties ook echt een andere is. Het Ondernemersfonds financiert de ondernemersinitiatieven en Heerlen Mijn Stad doet de promotie, bijvoorbeeld ook van de initiatieven. Dus dat zijn twee verschillende taken die elkaar in dat opzicht zeker kunnen versterken. Welke afspraken zijn gemaakt met het bedrijfsleven en de mbo-sector om mensen snel uit de bijstand te krijgen? Het mbo voert uiteraard voortdurend overleg met het bedrijfsleven, zowel voor leerlingen die in hun reguliere onderwijs meelopen, maar ook bijvoorbeeld voor de doelgroep van zij instroom. De gemeente is daar soms bij betrokken, bijvoorbeeld via het gezamenlijk overleg vanuit de arbeidsmarktregio ZuidLimburg. Daar zit het mbo aan tafel vanuit Vista. Daar zitten ook de werkgeversverenigingen en de vakbonden aan tafel. Uitvoeringsorganisaties schuiven geregeld aan, zoals het Werkgeversservicepunt. Daar rollen ook concrete projecten uit, waaronder het project Beyond.

Dat is een heel duidelijk opleidingsprogramma voor bijvoorbeeld uitkeringsgerechtigden en statushouders om ze via Vista aan de slag te krijgen bij de medisch logistieke bedrijven. De heer Damen heeft ook nog gevraagd op welke wijze het college heeft gewerkt om de obstakels van grensarbeiders te verkleinen. In ons coalitieakkoord staat dat dienstverlening wordt ontwikkeld ten aanzien van grensarbeid. Dat is onder andere het grensinformatiepunt in Kerkrade en Maastricht. Daar zit ook bij het Servicepunt grensoverschrijdende arbeidsbemiddeling plus het Expat Centre in Maastricht. We hebben

Pagina 56 van 146

dat vorig jaar als gezamenlijk pakket conform coalitieakkoord voor een jaar gefinancierd. We zijn nu bezig om met elkaar meerjarige afspraken te maken. Wanneer heeft u de voorziening van een jongerenloket gereed? Wanneer gaan dit functioneren? We zijn er op dit moment mee aan de slag om te inventariseren welke functionaliteiten erin terug moeten komen. We hebben dus goede hoop dat we in 2024 de dienstverlening van het jongerenloket weer up and running hebben. Ik kijk even naar de moties. Ik ben even abuis. Hier staat nog iets over leges. Is er een opmerking gemaakt over leges? Waarschijnlijk wel. Of was dit een motie? Ik weet het weer. Ik begin even met de motie van de OPH als het gaat over de boekhouding van het nationaal programma Heerlen-Noord. Die boekhouding hebben we, dus ik zou eigenlijk willen voorstellen om daar nog een keer goed naar te kijken en om sowieso op 27 november met elkaar het gesprek te voeren, maar ook naar aanleiding van het Rekenkamerrapport van de Rekenkamer in hoeverre dat voldoet of moet worden bijgesteld. De OPH als het gaat over het Einsteinhoofdkwartier. Als college kunnen we die omarmen, met dien verstande dat we daar ook de aanpalende discussies over windmolenparken en dergelijke bij zullen betrekken. De Jongerenpartijen. De aanpak van de netcongestie willen we in deze vorm ontraden. U vraagt om een aanpak voor het oplossen van de netcongestie.

De gemeente kan de netcongestie niet oplossen. Wat we wel kunnen doen, waar we ook al mee bezig zijn, is kijken of we met initiatiefnemers maatwerkoplossingen kunnen bedenken. Die kunnen wij als gemeente niet bedenken, want, heel eerlijk, we hebben daar maar beperkt verstand van. Maar het gaat eigenlijk over innovatieve oplossingen rondom batterijtechnologie en andere zaken. Het uitwisselen van. Daar komen soms kleine succesjes uit. De insteek is om die kleine succesjes met elkaar te gaan delen en te kijken of we die naar een grotere level kunnen opschalen. Als we kunnen afspreken dat de gemeente zich inspant om die onderlinge gesprekken te voeren en te kijken of we de succesvoorbeelden breed kunnen uitdragen en hopelijk kunnen opschalen, dan zeg ik dat we dat doen. Dat willen we ook nog meer gaan doen. Partijen die nu tegen netcongestie aanlopen vooral ook op dat pad zetten, zonder resultaatverplichting. De oplossing zelf moet van andere partijen komen. Wij kunnen dus vooral partijen bij elkaar brengen. De motie Mijnplek voor jongeren willen we in deze fase ontraden. We willen eerst de initiatieven afronden en evalueren die we nu beginnen en die we ook al voor een deel hebben.

Dan kijken we of er aanvullend nog bepaalde initiatieven in bepaalde wijken nodig zijn om jongeren bijvoorbeeld sportmogelijkheden in de wijk te bieden, naast de mogelijkheden van de reguliere sportaccommodaties, een Cruijff Court et cetera. Dan hadden we dus de motie over de leges. Als het gaat over de trigger om te verduurzamen, dan doen we dat via de korting op de leges. Die kortingsmogelijkheid is een tijd geleden al ingebouwd. Als we Heerlen vergelijken met vergelijkbare gemeenten, dan zijn die leges vergelijkbaar, ook qua hoogte. In Parkstad zijn we weliswaar wat duurder, maar in vergelijking met steden met de omvang van Heerlen, zijn de leges niet veel hoger. Het college wil de motie dan ook ontraden en zeker niet die kosten gaan verwerken in de ozb. Tot slot kom ik bij de motie van GroenLinks als het gaat over het sociaal lokaal energiebedrijf. Die wil het college ook ontraden. Ik zal ook aangeven waarom. In de pilot waar ik het net over had op De Beitel proberen we met een externe partij bedrijven in een gesprekmodus met elkaar te krijgen om te onderzoeken waar naar de toekomst toe precies de energiebehoefte zit. Waar zitten eventueel energieopwerkmogelijkheden? Waar zitten mogelijkheden voor opslag, batterijuitwisseling et cetera. Wij willen dat gesprek eerst afwachten.

We vinden deze motie nu eigenlijk te vroeg om te zeggen dat de gemeente in de gesprekscyclus nu de kaart moet trekken van het lokaal sociaal energiebedrijf. Eigenlijk willen we voorstellen om eerst de pilot en de gesprekken op De Beitel te evalueren om daarna terug te komen richting uw raad. Gaandeweg bezien we - dat kan op momenten ook parallel - in hoeverre een koppeling kan worden gemaakt vanuit het concept van het sociaal lokaal energiebedrijf. De voorzitter

Pagina 57 van 146

Dank u wel, wethouder De Beer. Dik 25 minuten. Daar kunt u niets aan doen. U ziet, het zijn gewoon heel veel vragen om te beantwoorden. Wie heeft een dringende vraag? De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De wethouder had het over inzage in de bestedingen en de uitgaven van het Ondernemersfonds. Zijn die voor degenen die eraan bijdragen, en eventueel ook voor ons, via hun website inzichtelijk? Staat er een lijstje, zo van: dit jaar hebben we 1 miljoen gekregen en dat miljoen is hier of daaraan besteed. Als dat lijstje er niet is, zou u er dan voor kunnen zorgen dat die inzichtelijkheid er komt? Degenen die het geld aanvragen bij het Ondernemersfonds lijken mij ook recht te hebben om te zien waar het geld per jaar aan wordt besteed. Hoe zit dat? Wethouder De Beer Ik zeg toe dat we dat signaal onder de aandacht zullen brengen bij het Ondernemersfonds. Ik ben even snel naar hun website aan het kijken, maar ik heb een of ander technisch probleem. Mocht het er niet op staan, dan zal het verzoek vanuit de gemeente zijn om dat alsnog inzichtelijk te maken. De heer Reijnders, SP (interruptie) D66 typeerde de schuldenpositie als precair, want daar zorgen over en wilde daar antwoord op krijgen. U hebt daar goede uitleg bij gegeven. Hoe zou u die schuldenpositie duiden? U hebt wel uitleg gegeven.

U hebt niet bevestigd dat die precair is, maar hoe zou u hem dan wel duiden? Wethouder De Beer Als aanvaardbaar.In die zin dat het past bij het ambitieniveau en opgaven die wij als stad hebben. Het is dus natuurlijk voor een deel ook een politieke keuze. Je kunt er wel een norm aan hangen. Je kunt het vergelijken met andere gemeenten, maar andere gemeenten hebben waarschijnlijk een minder grote opgave. Ik denk dat het ook altijd goed is om na te denken over wat dit naar de toekomst toe betekent, ook naar een volgende generatie. Draag je de stad met de huidige problemen over naar de volgende generatie of probeer je de stad over te dragen met minder problemen, maar dan staat daartegenover dat die volgende generatie ook mee mag betalen in de oplossing van de problemen waar we nu mee bezig zijn. Dus het is ook een soort intergenerationele overdracht. Niet van problemen, maar van de financiële draaglast. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Ik heb het misschien niet goed meegekregen. Heeft u net iets gezegd over het bevriezen van de legeskosten van bedrijven die geconfronteerd worden met de netcongestie? U liep net een beetje het lijstje langs met financiële zaken, zo van die omarmen we en die omarmen we niet. Wethouder De Beer Terecht.

Als we de motie mogen lezen in de zin van partijen die bijvoorbeeld een vergunning aanvragen, maar geconfronteerd worden met het feit dat ze niet kunnen realiseren omdat er geen stroomaansluiting is. Als we dan zouden besluiten om die leges toch te gaan innen, dan is een initiatiefnemer dubbel in het pak genaaid. Hij krijgt namelijk wel een rekening, maar hij kan niet realiseren. Wij staan dus sympathiek tegenover die motie. Die kunnen wij in die zin omarmen. Wel willen we daar dan graag een tijdelijkheid aan hangen, zodat we op een gegeven moment wel aangeven hoe lang we die bevriezing gaan doen. Volgens mij laat u die mogelijkheid in de motie. De heer Dragstra, D66 (interruptie) Wij willen een aanvullende vraag stellen ten aanzien van de schuldratio. De wethouder maakte de vergelijking met huishoudens. Dat snap ik op zich wel. Dat is natuurlijk iets anders dan bij een gemeente.

Pagina 58 van 146

De wethouder geeft aan dat de aard van de investeringen natuurlijk ook relevant is. Waar investeer je precies in? Toch neemt de VNG het schuldrato van 80% of hoger als kwetsbaar. Dat zal niet voor niets zijn. De voorzitter Wat is uw vraag, meneer Dragstra? De heer Dragstra, D66 (interruptie) Mijn vraag is: kan de wethouder aangeven wat onze situatie puur financieel gezien anders maakt dan andere gemeenten? Wethouder De Beer Ik heb het geprobeerd om dat uit te leggen. Als wij investeringen doen, dan kunnen dat voor een deel investeringen zijn die een direct terugverdieneffect hebben. Met andere woorden, dan is het sowieso een goede investering. Sommige investeringen hebben alleen een maatschappelijk renderend effect. Die norm van 80% is soms een beetje arbitrair. In Europa hanteren we ook de norm van 80% van het bbp als max van de staatsschuld. Er zijn landen die op 200% zitten. Die kunnen zich ook nog prima financieren. Dus ja, het is een belangrijke signaalwaarde om kritisch op te zijn. Aan de andere kant, als we goed kunnen uitleggen dat we de investeringen doen die goed zijn voor de volgende generatie, dan is dat volgens mij een prima uitgangspunt. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik heb een korte vraag over die 350 medewerkers. De integrale aanpak arbeidsmigranten is een week voordat de raadsinformatiebrief uitkwam vastgesteld.

Kunt u verklaren hoe die fout van 100 mensen meer in die raadsinformatiebrief komt? Ik vind het wel wat curieus. Wanneer krijgen we dan eventueel de nieuwe raadsinformatiebrief? Wethouder De Beer Het uitgangspunt dat door uw raad is vastgesteld, is volgens mij 250. Als het verkeerd in de raadsinformatiebrief staat, dan moeten we dat aanpassen. Waarom? Omdat het een fout is. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Ik heb meerdere vragen ten aanzien van de motie sociaal lokaal bedrijfsterreinen. De eerste vraag. U refereert naar de motie sociaal lokaal bedrijf, maar volgens mij was dat een verspreking. Ik weet het niet zeker. Het ging om de motie sociaal lokaal bedrijfsterreinen. Ik ben om meerdere redenen verrast dat u deze afwijst. Het onderzoek sluit het andere onderzoek toch niet uit? Het botst niet tegen elkaar, ook niet als er geen deadline aan verweven is die zo hard is als ik een beetje uit uw antwoord proef. Dat is helemaal niet aanwezig. Als we dan een manier kunnen vinden waarop we dat energieoverschot op een sociale manier kunnen besteden, dan zie ik niet wat er fout kan gaan. Is dit een beetje het links-rechtsdebat dat ik hieruit proef? Ik zie de rationaliteit er niet van in. Wethouder De Beer Nee, maar het gaat om het volgende. Bedrijven zijn natuurlijk autonoom.

Als het gaat om het energievraagstuk moeten we die op de een of andere manier in een gespreksetting met elkaar zien te brengen, zodat ze over hun eigen bedrijfskavel heen kijken en denken: ik heb een bepaalde energiehuishouding, mijn buurman heeft een energiehuishouding, die aan de overkant heeft een energiehuishouding. Hoe kunnen we die nu op de een of andere manier op elkaar gaan afstemmen? Dat is best ingewikkeld, want bedrijven hebben ook bepaalde targets en weet ik veel wat waar ze aan moeten voldoen. Het met elkaar creëren van die gespreksetting is al best ingewikkeld. Dat proberen we nu gaandeweg te faciliteren, want we kunnen er als gemeente niet dwingend op sturen.

Pagina 59 van 146

Ik vind het lastig om in dat precaire proces nu al te zeggen: als er een overschot is, dan moet dat energieoverschot naar het sociaal energiebedrijf. Tussen de eerste en tweede termijn wil ik best kijken of we zodanig iets aan de tekst kunnen doen, dat we de vrees die ik nu uitspreek kunnen wegnemen. Maar het gaat er met name om dat we de tijd krijgen, geven en het vertrouwen uitstralen om eerst met elkaar dat gesprek te hebben. Wij faciliteren dat. Gaandeweg moet je een beetje aftasten wat het goede moment is om te zeggen dat mocht er een bepaald surplus zijn aan energie, zouden jullie bereid zijn om dat mee te verweven in dat sociaal energiebedrijf? Het is een proces van verleiden, laat ik het zo zeggen. De voorzitter Bij uitzondering, meneer Nefjodov. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Dank u wel. In het verlengde daarvan. Als het goed is, dwingt de motie u daar niet toe. U hoeft het niet per se allemaal gelijktijdig te behandelen. Het kan gerust na elkaar. Volgens mij vinden we elkaar daarin.

Dan kan het toch doorgang vinden? Wethouder De Beer Als u zegt dat u de wethouder de ruimte geeft om dat proces van verleiden richting bedrijventerreinen goed te spelen en daar waar de kans zich voordoet en de opportuniteit omdat gaandeweg te verbinden aan de ambities die we ook met elkaar hebben in het kader van het sociaal energiebedrijf, dan vinden we elkaar daar volgens mij wel in. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Ik hoorde de wethouder net zeggen in verband met de schuldratio: investeringen die goed zijn voor volgende generaties. Wie bepaalt dat? Hoe bepalen we dat? Wat zijn de normen en waarden? Wethouder De Beer Dat is aan de politiek. De ene partij vindt de ene investering waardevoller dan andere, in maatschappelijke zin. In economische zin kunnen we het soms uitdrukken in geld, maar andere waarden kun je niet altijd uitdrukken in geld. Ik kan me voorstellen dat de ene partij de nadruk legt op biodiversiteit en de ander op andere waarden. Dat is het spel dat u hier met elkaar speelt. De voorzitter Volgens mij als laatste in deze ronde, mevrouw Keulen. Ik zie ook nog de heer Jansen. Mevrouw Keulen, gaat uw gang. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb een vraag met betrekking tot het nieuw op te starten jongerenpakket. Er werd ook door een andere partij een vraag gesteld.

De wethouder gaf aan dat we nog kijken naar welke functionaliteit daar in moet. Wat bedoelt u hier precies mee? Dat is op zich wel een heel cryptische omschrijving. Ik heb ook de volgende vraag. We hebben het een tijd geleden afgeschaft. De vraag is dus ook welk beleid en welke visie er nu achter zit om weer opnieuw het Jongerenloket op te starten. Wethouder De Beer We zijn er nu mee bezig om die inventarisatie te doen. Ik stel voor dat we daar binnenkort richting de raad op terugkomen. Dus welke functionaliteiten willen we in het concept van het jongerenloket? Misschien gaat het niet eens jongerenloket heten. Welke functionaliteiten willen we daar nu in laden? Dat kan heel breed, van life coach tot begeleider naar werk, tot weet ik veel wat. Dat zullen we dus bekijken. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen (interruptie)

Pagina 60 van 146

Mijn vraag is nog niet beantwoord. Ik vroeg nog even waarom we er eerst mee zijn gestopt en er nu zo snel daarna weer mee starten. Dat was met name ook de vraag. Welk beleid en welke visie zitten daar achter? Wethouder De Beer Volgens mij was het vooral de visie van dat het op kon gaan in de reguliere dienstverlening rondom arbeidsmarkt. We zijn dus gestopt met het specifiek bedienen van bepaalde doelgroepen. Zeker met de oplopende jongeren in het kader van vsv, waar sowieso ook een aparte aanpak voor is, is toch weer het besef gekomen dat we daar wellicht ook additionele dienstverlening voor moeten ontwikkelen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Het kan zijn dat deze wethouder die verantwoordelijk is voor sport onze motie ten aanzien van Mijnplek anders heeft gelezen dan wij hem expliciet hebben bedoeld. Ik zou aan hem willen vragen om eventueel met zijn collega wethouders te kijken naar de resultaten van de enquête op de Omgevingsvisie en dan nog even goed te kijken naar de inhoud van onze motie Mijnplek. Wellicht die ook nog even voorlezen, zodat de luisteraars thuis ook weten wat onze intentie achter de hele motie was. Het gaat ons met name om een plek integraal in de openbare ruimte. We hebben nu al een aantal keer bij losse projecten moeten vragen om ook aan de openbare ruimte voor kinderen en jongeren te denken, zodat ze een plek hebben om te bewegen.

Dat mag best schaalbaar zijn naar aanleiding van hoe groot het project is. Ik zou u graag willen verzoeken om in dat licht nog eens goed naar onze motie te kijken en in ieder geval die Mijnplek te omarmen. Het is ook echt een expliciete vraag van de burger in Heerlen om meer voorzieningen voor jongeren en jeugd te hebben waar ze kunnen sporten en bewegen. Dat zijn geen voetbalclubs of Cruijff courts. En dan nog even terug te komen op hoe u net op onze motie reageerde. Wethouder De Beer Ik ga het niet voorlezen, maar ik neem uw advies ter harte. We kijken er nog even naar. De voorzitter Prima. Ik geef het woord aan wethouder Clemens. Wethouder Clemens Dank u wel, voorzitter. Er is een aantal vragen gesteld. Ik zal ze langslopen per onderwerp, te beginnen met Onderwijs. Ik begin even met de vragen van de heer Damen. Hij had het over de stand van zaken van de groene schoolpleinen. De stand van zaken daarvan is dat we vol op stoom zijn. Waar de doelstelling was om binnen een jaar met 10 schoolpleinen aan de slag te zijn, zijn we inmiddels met 11 schoolpleinen aan de slag. We zitten in verschillende fasen van uitvoering, maar op al die plekken wordt toegewerkt naar moestuinen, tiny forests, groene speeltuinen, noem maar op. We zien al dat de kinderen daar heel veel plezier aan beleven. Met betrekking tot ventilatie zijn scholen verplicht om aan bepaalde normen te voldoen.

Die normen worden door de hele stad getoetst. Daar waar tekortkomingen worden geconstateerd, wordt ook opgetreden in die zin dat ventilatie wordt aangebracht. Dat kan op heel veel plekken vrij eenvoudig, bijvoorbeeld door aircoinstallaties aan te brengen. Dus dat gebeurt ook op steeds meer plekken. U vroeg ook nog naar de aanwezigheid van pestprotocollen. Vanzelfsprekend is op alle scholen beleid om pesten tegen te gaan. Pestprotocollen kunnen daar deel van uitmaken. Dat hoeft niet per se, maar de manier waarop dat gebeurt stemmen wij als gemeente af met scholen. Dan had de Jongerenpartij nog een vraag over de sporthal, ik meen de sporthal op de Molenberg. Ik heb nog even in de begroting gezocht, maar ik kon die exacte passage niet terugvinden. Als ik aangeef wat ik vermoed dat er aan de hand is, dan denk ik dat u refereert aan de overbezetting van de A Gene Bek in Bekkerveld. Dat komt mede door de behoefte die Grotius vrije school en Kompas hebben aan sportgelegenheid. Daarvan zeggen wij in de begroting dat we op zoek gaan naar nieuwe sportgelegenheid.

Pagina 61 van 146

Dat zal wellicht in de vorm van nieuwbouw zijn in of nabij Heerlen Centrum, om daarmee de andere sporthallen te ontlasten. De voorzitter Net zoals net, ga ik interrupties weer alleen aan het einde toestaan, want anders blijven we interrumperen. Dan gaat het nog langer duren dan het al duurt. Gaat uw gang. Wethouder Clemens Dan moeten we daar nog even over in spanning blijven. De voorzitter Heerlijk. Wethouder Clemens D66 vroeg specifiek naar laaggeletterdheid, met name hoe we laaggeletterdheid in de buurten te lijf kunnen gaan. Ik denk dat u daar terecht naar vraagt. In het coalitieakkoord hebben we afgesproken dat dit een van de speerpunten zal zijn. Ik heb uw oproep ook beschouwd als een aanmoediging om daarmee snelheid te maken. Ik hoop dat u ermee kunt leven als ik u bij deze toezeg dat wij u dit jaar nog gaan informeren over hoe wij volgend jaar met aanvullende maatregelen ervoor gaan zorgen dat via het ROC, dus via Vista, meer cursussen beschikbaar komen. Wij gaan ook nadrukkelijk die laaggeletterden opsporen in de buurten, aan de loketten en bij werkgevers. Voorzitter. Dan over cultuur. GroenLinks noemde terecht in haar bijdrage dat cultuur een van de pijlers is van de samenleving in deze stad.

De breedte van de vragen onderstreept dat volgens mij ook, want het gaat zowel over individuele tentoonstellingen tot en met hoe we carnaval en het verenigingsleven in onze stad ondersteunen. Een hele specifieke vraag daarover van het CDA ging over cultuurparticipatie en cultuureducatie voor ouderen. Daar hebben we in de afgelopen tijd flink in geïnvesteerd. Dat doen we natuurlijk ook gezamenlijk vanuit de culturele instellingen en vanuit ons ouderenbeleid. Een aantal heel goede voorbeelden daarvan zijn bijvoorbeeld de ouderendag geweest. Het feit dat ouderen ook een gratis bibliotheekabonnement kunnen krijgen. U mag erop vertrouwen dat wij in de komende tijd in diezelfde lijn op nog veel meer manieren ouderen actief gaan betrekken bij het culturele leven van onze stad. We staan daar zeer open voor ideeën die uit de ouderen zelf voortkomen. De Jongerenpartij vroeg onder andere, die vraag kwam volgens mij ook nog van een andere partij, naar de stand van zaken rondom de culturele hoofdstad. Daarbij is het van belang dat wij op dit moment in een vroege voorbereidingsfase zijn. Dat betekent dat we met heel veel stakeholders spreken, culturele instellingen, buurten, bedrijven, ervaringsdeskundigen op andere plekken in het land en in Europa ons oor te luister leggen om te kijken hoe we tot een goede voorbereiding en een goede Heerlens bid komen.

Wij dat Heerlens bid noem ik niet voor niets ook de buurten in onze stad. Dat wordt een bid dat niet uitgaat van hoe leggen we dit van bovenaf op aan de stad, maar hoe laten we het geboren worden in de buurten van onze stad. Hoe bieden we een platform aan dat rijke culturele leven van onze stad? Niet onbelangrijk, natuurlijk werken we in deze fase ook toe naar hoe we ervoor zorgen dat we dat ook tegen die tijd zowel in organisatie als in financiën met elkaar op een goede manier kunnen dragen. Dat leidt ertoe dat we uiteindelijk toegaan naar een fase waarin we het programma gaan bouwen, nieuwe samenwerkingen gaan leggen en gaan laten zien hoe het eruit gaat zien. We gaan makers naar onze stad toe halen om uiteindelijk in 2033 te gaan oogsten en al dat rijks te gaan doorgeven. Een heel belangrijke tussenstap daarin is natuurlijk dat we in 2025 - daar werd vandaag ook al aan gerefereerd - bij het 800-jarig jubileum van ons Landsfort ook het jaar van het Heerlens erfgoed gaan vieren. Dat is wat het college betreft een heel belangrijke stapsteen richting 2033. De Jongerenpartij vroeg ook hoe vraag en aanbod binnen cultuur zich verhouden. Hoe verhoudt dat zich dan weer tot sport en bewegen? Over dat laatste heeft de heer De Beer net ook al het een en ander gezegd. Natuurlijk denken wij niet alleen aan de voorkant en ook samen met onze instellingen goed na over welk

Pagina 62 van 146

aanbod passend is. We laten dat ook regelmatig onderzoeken. Voorbeelden daarvan zijn bijvoorbeeld de cultuurmonitor, waarover u ook als raad wordt geïnformeerd, en ook een recent onderzoek dat daarnaar is verricht. De Jongerenpartij onderstreepte ook dat cultuuraanbod toegankelijk moet zijn. Dat is ons als college uit het hart gegrepen. Voorbeelden van hoe we dat doen, zijn onder meer hoe we kinderen via de kids cultuurweek, via de gratis toegang tot de musea, via gratis bibliotheekabonnement, weer veel meer nog van dat soort initiatieven al op heel jonge leeftijd kennis laten maken met het culturele leven van onze stad. Maar denk bijvoorbeeld ook aan een gratis festival, zoals Booch? Gisteravond was ik nog bij Heerlen Jazzt. Dat is ook zoiets waar je weer heel andere groepen mensen tegenkomt. De stad als speeltuin. De cultuurbus en de manier waarop we onze verenigingen ondersteunen. De heer Damen vroeg daar ook naar. Die manier is volledig gericht op het opzoeken van de breedte. U zult ook zien - daar hebben we eerder ook verslag van gedaan - dat we de subsidievoorwaarden voor verenigingen in de afgelopen tijd hebben versoepeld. Zij kunnen dus makkelijker gemeentelijke steun krijgen.

Daarnaast hebben we nog extra subsidies en andere vormen van ondersteuning toegekend aan verenigingen die met professionele makers de samenwerking aangaan of die met bijvoorbeeld het onderwijs samenwerkingen aangaan. Dat is allemaal gericht op het ervoor zorgen dat het culturele aanbod van Heerlen, dat ontzettend rijk en kwalitatief is, voor zo veel mogelijk Heerlenaren ter beschikking staat. De Partij Hoensbroeks Belang wees ons ook op de rijkdom van dat erfgoed in onze stad, namelijk vanzelfsprekend het kasteel, maar ook dat andere erfgoed in Hoensbroek. U noemde zelf de Romeinse villa. U noemde de Emma. U noemde de oude Sint Jan. Dat zijn natuurlijk allemaal voorbeelden van plekken waar we ook als stad ontzettend trots op zijn. Niet voor niets zetten wij kasteel Hoensbroek opnieuw nog wat meer in de etalage, te beginnen in december als we opnieuw kerst in kasteel Hoensbroek vieren, maar ook komend jaar als we in het kader van geschiedenis op straat ook gaan kijken hoe we dat mijnverleden, Romeinse verleden en architectuurverleden van Hoensbroek nog eens extra in het zonnetje kunnen zetten. Die oproep is dus niet aan dovemansoren gericht. De heer Leers vroeg hoe de plannen die wij hebben, bijvoorbeeld voor de Royal, zich nu eigenlijk verhouden tot de bezoekersaantallen van het Filmhuis.

Hij stelde eigenlijk een soortgelijke vraag waar het ging over de grote tentoonstellingen bij Schunck, zoals bijvoorbeeld die van Keith Haring. Hoe verhouden die zich nou tot de gemeentelijke ondersteuning daarvan. U refereerde specifiek aan de garantstelling die wij daar natuurlijk geven bij die aankomende tentoonstelling. Ik begin met dat laatste. Die garantstelling is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat er een zekerheid is waardoor Schunck met het volle vertrouwen een aantal heel bijzondere topstukken naar onze stad toe kan halen. De ervaring van de afgelopen twee keer dat we dat hebben gedaan, is dat die garantstelling uiteindelijk niet wordt gebruikt. We vertrouwen er ook dit keer op. Als je ziet dat die grote tentoonstellingen bij Schunck rond de 25.000 bezoekers trekken, dan zijn dat volgens mij aantallen waar wij als stad ontzettend trots op mogen zijn. Nog los van de betekenis die dat heeft vanwege puur het feit dat deze kwaliteit in onze stad is te zien. Wat betreft het filmhuis heb ik ook goed nieuws voor u. Als je kijkt van 2022 naar 2023, dan zijn de bezoekersaantallen nu al verdubbeld. Dat betekent dat de nieuwe wind die daar waait en ook het perspectief van het Royal complex heel goede invloed hebben gehad op dat Filmhuis. In dat Royalcomplex gaat natuurlijk veel meer gebeuren dan alleen maar een uit de kluiten gewassen filmhuis.

Het wordt een plek waar film, media en presentatie een rol gaan krijgen, waar jonge makers met media een plek gaan vinden en waar aansluiting gezocht gaat worden op wat er zich nu al in het gebied rondom het Maankwartier afspeelt. Er is ook al eerder gerefereerd aan bijvoorbeeld het feit dat Blender zich daar heeft gevestigd. Dat is het bruggetje naar de vraag van de heer Damen waar wij zien dat cultuurmakers elkaar treffen. Het meest voor de hand liggende antwoord is dat wij niet bepalen waar zij elkaar treffen. Je ziet wel dat bepaalde omstandigheden, dus dat verschillende cultuurdisciplines elkaar treffen, iets is dat deze groep erg aanspreekt. Je ziet dat nu ook gebeuren aan de voet van het Maankwartier. Je ziet dat bij de partijen die zich nu bij de ROyal aansluiten. Je ziet dat bijvoorbeeld ook bij de Kunstboetiek in het Betahuis. Je ziet dat in de belangstelling die er is voor de ruimte boven de fietsenstalling. Je ziet dat ook in het feit dat onze

Pagina 63 van 146

eerste verkenningen om de stadsgalerij opnieuw te openen ook enorme veel enthousiasme in het veld opleveren. Voor zover je dat kunt sturen, zie je dat dynamiek nieuwe dynamiek aantrekt. Door de heer Damen werd gevraagd naar carnaval. Carnaval wordt op allerlei manieren ondersteund. Soms is dat doordat we ons raadhuis ter beschikking stellen. Soms stellen we onze burgemeester ter beschikking voor allerhande plichtplegingen. Maar we stellen ook op twee plekken in de stad plaatsen beschikbaar waar wagens kunnen worden gebouwd en gestald. Samen met de Winkbülle denken we op dit moment na over hoe we de toekomst van carnaval in Heerlen Centrum inrichten. Het antwoord op uw concrete vraag of er nog een gesloten tent gaat komen, is: nee, die gaat er niet meer komen. Het goede nieuws is dat wij daardoor met de Winkbülle in gesprek zijn over het komen tot een opener carnaval waar zowel voor bezoeker, horecaondernemer in onze stad, artiest en de bezoeker van die artiest een heel bijzondere en hartverwarmende carnavalservaring kan plaatsvinden in Heerlen. Dan over Heerlen Centrum. Op een gegeven moment werden twee vragen gesteld met een iets andere insteek. De heer Damen vroeg hoe wij leegstand of verloedering in onze stad te lijf gaan. De Jongerenpartij vroeg hoe wij eigenlijk met optimisme de toekomst tegemoet gaan.

Hoe gaan we kansen verzilveren? Hoe gaan we de dynamiek in Heerlen Centrum aanmoedigen? Hoewel beide vragen ongeveer op hetzelfde neerkomen, verkiest het college de laatste insteek. Dat blijkt ook uit de verschillende manieren waarop we in deze stad aan het investeren zijn. Daarmee ook, dat wil ik echt onderstrepen, heel veel investeringen van buiten aantrekken. Niet voor niets mogen we met trots zeggen dat in de afgelopen 10-15 jaar meer dan een half miljard in dit centrum is geïnvesteerd, waarvan een heel groot deel door allerhande partijen van buiten de stad. Dat is ten eerste een teken van vertrouwen in deze stad, maar ten tweede is het ook een beloning van het lef dat deze gemeente en gemeenteraad heeft getoond om te kiezen voor kwaliteit, een Heerlense insteek en zo hier en daar de randjes op durven te zoeken. Dat blijkt ook uit een aantal projecten. De heer De Beer heeft net al iets gezegd over hoe dat in de begroting is verwerkt. De OPH vroeg ook specifiek naar de voortgang van een aantal projecten. U vroeg onder meer naar het Romeins museum. Op dit moment verkeren wij in het project in de laatste fase. Dat betekent dat we eigenlijk aan de vooravond van uitvoering staan. Maar het is ook geen geheim dat we daar nog op zoek zijn naar enerzijds externe middelen om ervoor te zorgen dat de investering van de gemeente ook door anderen mee wordt gedragen.

En natuurlijk zijn we daar ook volop bezig met het voorbereiden van de organisatie op de toekomst. Ik ben ontzettend trots dat we dat in toenemende mate in nauwe samenwerking doen met het Rijksmuseum van Oudheden die ook op inhoudelijke grond ontzettend geïnteresseerd zijn in ons museum, ons erfgoed en in onze collectie. De Royal. Doordat die nieuwe wind door het gebouw waait en doordat er allerhande nieuwe activiteiten plaatsvinden, zijn we getriggerd om toch nog eens even goed te kijken naar het inhoudelijke programma. Dat proberen we in de komende tijd helemaal rond te krijgen, zodat we straks ons erfgoed in het Royal complex zelf, maar ook de toekomst in de prachtige aanbouw waarvan ik de ontwerpen heb gezien, samen kunnen brengen. Wij verwachten dat wij u in 2024 daarin een definitief ontwerp kunnen voorschotelen. Landsfort is eigenlijk een groter project dat de vraag beantwoordt hoe we het oude middeleeuwse hart van Heerlen gezellig maken. Hoe maken we de identiteit van middeleeuws Heerlen daar zichtbaar en voelbaar en hoe gaan we op korte termijn kwaliteit toevoegen? Dat op korte termijn gaat zeker lukken, want binnen nu en een jaar starten een aantal kleinere projecten al in dat plangebied, waaronder vergroening van de Plaarstraat, het opknappen van het Schelmenhofje, het vergroenen van het Betaplein en het vergroenen van de Bongerd.

Dat zijn alleen nog maar de fysieke ingrepen, want daarnaast hebt u recent al kunnen zien dat er een middeleeuws festival heeft plaatsgevonden. U mag verwachten dat er nog veel meer van dat soort activiteiten gaan plaatsenvinden. Voorzitter. Dan ga ik naar de gewone Heerlenaar. De gewone Heerlenaar zit volgens mij al te lang te wachten op een zwembad in het centrum van deze stad. Ik denk dat de gewone Heerlenaar daarom ook heel erg blij is dat wij in het coalitieakkoord en in het MBP hebben afgesproken dat het zwembad er gaat komen. U kent dit college niet anders dan dat wij met creativiteit, inspiratie en energie dit soort projecten aanvliegen. Dat is precies waarom we niet hebben gekozen voor een vierkant zwembad in een gebouw met vier muren en een gat, zoals je dat in het eerstvolgende dorp ook vindt, maar voor een zwembad dat

Pagina 64 van 146

aansprekend is, niet alleen voor onze eigen inwoners, maar ook voor bezoekers van onze stad. Laat ik dan meteen een misvatting uit de wereld helpen, namelijk de misvatting dat zoiets automatisch duurder is dan wanneer je een saai vierkant zwembad zou bouwen. Wij verwachten nog steeds dat we binnen de budgetten die er nu voor staan dit zwembad kunnen realiseren. We gaan u dit jaar nog nader informeren over wat dit in technische zin betekent en hoe dit er grofweg uit gaat zien. Dat zwembad gaat er dus komen. Het gaat een zeer aansprekend zwembad worden, waar wij als Heerlenaren trots op kunnen zijn. Voorzitter. Als wij op al die manieren investeren in onze stad, dan kunnen we daarbij nog de verdubbelaar inzetten. Wij kunnen daarbij nog iets doen dat al die andere investeringen en al dat doorzetten en kiezen voor kwaliteit, en al dat randjes opzoeken van ons nog eens extra doet uitbetalen. Ons college denkt dat dit is wanneer het je lukt om de onderwijsinstellingen in onze binnenstad gevestigd te krijgen. Daarmee krijg je duizenden hoogopgeleide medewerkers, duizenden bezoekers en duizenden studenten in onze binnenstad. Wij zijn dus ontzettend trots en blij dat de RWTH bijvoorbeeld al voor Heerlen heeft gekozen.

Wij zijn dus ontzettend trots en blij dat de OU zeer recent nog, afgelopen week, heeft bevestigd dat het er alles aan doet om in het Maankwartier terecht te komen, omdat ze onderdeel willen uitmaken van deze binnenstad. Wij zijn ook heel trots en blij dat Zuyd Hogeschool heeft aangegeven dat zij naar Heerlen Centrum en de Promenade toe willen. Dat blijkt ook uit het feit dat we in gezamenlijkheid dat proces aan het vormgeven zijn. Er zijn werkgroepen gevormd, bestaande uit mensen uit onze organisatie en uit Zuyd. Er wordt in de komende tijd een gezamenlijke marktconsultatie opgezet. Er ligt een intentieovereenkomst die recent is verlengd. Bovendien hebben we naar elkaar toe aangegeven dat we binnenkort naar de buitenwacht toe gezamenlijk willen bevestigen dat wij Zuyd Hogeschool voor ons zien - met wij bedoel ik Zuyd Hogeschool en de gemeente - in onze binnenstad op de Promenade. Dus mocht daar enige twijfel over bestaan, dan wil ik die echt met kracht hier naar het rijk der fabelen verwijzen. Dan vroeg de heer Leers nog naar de plannen voor het Raadhuisplein. U hebt gezien dat we daar geëxperimenteerd hebben op de manier zoals we dat graag doen. Dat experiment leidt er ook toe dat we zien dat een aantal dingen gewoon ontzettend goed werken. U hebt het ongetwijfeld gezien.

Wij worden heel erg blij van de manier waarop dankzij dat groen Heerlenaren ook weer bezit van dit plein beginnen te nemen. Wij gaan die lessen verwerken in het definitieve ontwerp dat we volgend jaar verwachten rond te krijgen. De realisatie van het Raadhuisplein gaat conform planning in de tweede helft van 2024 plaatsvinden. Vanzelfsprekend gaan wij u ruim van tevoren laten zien hoe dat eruit gaat zien. De heer Leers vroeg ook nog naar de staatssteunzaak rondom het Maankwartier. Daarover hebben wij u eerder bericht, namelijk bij de raadsinformatiebrief die op 3 november 2020 is verstuurd over de afsluiting van de grondexploitatie Maankwartier. Ik zou naar die brief willen verwijzen over hoe die afsluiting eruitziet. Concreet betekent dit dat op dat punt alle rekeningen over en weer zijn afgesloten. De staatssteunzaak is voor ons budgetneutraal afgesloten. Voorzitter. Dan nog één vraag. De heer Leers refereerde nog aan de stad als speeltuin. U vraagt: kunnen we daar nog wat meer Heerlense schwung aan geven? Dat vind ik een fantastisch idee. Zoals gezegd, gaan wij uit van kwaliteit, experiment en identiteit. Een stad als speeltuin gemengd met Knipa klinkt mij als Heerlense carnaval in de oren. Dat vind ik dus een uitstekend idee. De voorzitter Dan word ik zeker weer ter beschikking gesteld. Dan gaan we schunkelen. Dringende vragen. Ik begin bij de heer Damen.