Notulen gem Heerlen raad 3 nov 2021.docx

De voorzitter Denkt u langzamerhand aan uw tijd? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ja, ik heb nog één kort puntje. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Mevrouw Géron heeft het over de waarde van bomen. Is zij het met mij eens dat het best zo zou kunnen zijn dat het kappen juist wordt aangemoedigd, omdat al dat hout in de biomassacentrales verdwijnt? Of zie ik dat verkeerd? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Meneer Leers, dat zou kunnen. Ik heb daar geen cijfers van, maar af en toe denk je dat het wel die kant op gaat. Nogmaals, voordat je dat echt zegt, moet je het ook kunnen bewijzen. Even nog over dierenwelzijn. Driekwart van de Nederlanders vindt het welzijn van dieren belangrijk, dieren zijn onderdeel van ons dagelijkse leven. Inwoners doen steeds vaker een beroep op gemeenten vanwege dierenwelzijnsproblemen. Professionals in het sociale domein hebben een belangrijke signalerende functie als het gaat om dierenmishandeling. Bij de inrichting van de openbare ruimte zou natuurinclusief bouwen

Pagina 19/120 moeten worden meegenomen. Er zou meer discussie moeten worden gevoerd over de wenselijkheid van evenementen met dieren in relatie tot dierenwelzijn. Het dierenwelzijnsbeleid en de ambities over dierenwelzijn moeten worden vastgelegd in een beleidsnota. Voor al deze taken is ambtelijke menskracht nodig die er nu er niet is. Daarom dienen wij een motie in om werkcapaciteit voor dierenwelzijn vrij te maken. Ik hoop dat de wethouder dit kan steunen. Het overige bewaar ik voor de tweede termijn. Dank u. De voorzitter Dank u wel, mevrouw Géron. Ik geef het woord aan de VVD. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Beste mensen van de raad. Meneer de voorzitter. We bespreken vandaag de laatste begroting van dit college en van deze raad. Veel zaken zijn zoals gepland in beweging. Kijk naar ons centrum met onder andere Schinkel-Zuid, het nieuwe stadskantoor en de Nieuwe Nor. Ook onzichtbare zaken kunnen we afvinken, zoals de afschaffing van de precariobelasting. Maar Heerlen zou Heerlen niet zijn als we niet tussentijds op nieuwe kansen zouden zijn ingesprongen. Zoals het Rijksprogramma Heerlen-Noord: een langjarig commitment van het Rijk bij onze grootste socaaleconomische opgave en de ambitie van het Hoger Onderwijs richting onze binnenstad.

Dit zijn allemaal kansen die we de komende jaren kunnen verzilveren voor onze stad, onze inwoners, maar ook voor onze regio. Meneer de voorzitter. Om onze stad nog verder vooruit te helpen, vraagt de VVD aandacht voor het volgende. In juni jongstleden hebben we aandacht gevraagd voor de 2% reservenorm als vet op onze financiële ribben. De VVD vindt dat het college hier te lichtzinnig over doet door in de begroting alleen aan te geven dat ze een stijgende lijn ziet. In juni hebben we tijdens het kadernotadebat afgesproken: “laten we 2% doen, tenzij..”. Kan het college aangeven welke inspanningen er zijn gedaan om de 2% te halen en waarom het uiteindelijk 1,5% is geworden? Meneer de voorzitter. Afhankelijk van de antwoorden overweegt de VVD in tweede termijn een amendement. Dat wonen ieders aandacht heeft, moge duidelijk zijn. Er is al het één en ander gebeurd in ons centrum, maar dit moet ook gelden voor de rest van de stad. Woningen voor starters en doorstromers bijvoorbeeld. Wat is hier de stand van zaken? Het Actieplan Woningmarkt geeft nog geen duidelijkheid over wat er precies gaat gebeuren. Hoeveel en welk type woningen staan in de planning? En hoe staat het met de actualisering van de bestemmingsplannen en de Omgevingsvisie? Leegstaande winkels en kantoren kunnen helpen bij het woningtekort.

Twee jaar geleden dienden we een motie in voor de aanstelling van transitiecoaches. Wat is daar nu de stand van zaken? Wanneer kunnen we kennisnemen van de eerste succesvolle transitie? Meneer de voorzitter, we moeten nu bijsturen. Als we niet actiever het gesprek opzoeken, ligt een laagwaardigere invulling of zelfs ondermijning op de loer. Graag ook aandacht voor Hoensbroek. Met ruim 25 leegstaande panden en met investeerders die klaarstaan om te transformeren, is het de hoogste tijd dat er op zeer kort termijn een integraal plan komt voor het centrum van Hoensbroek. Kan het college toezeggen dat er nog voor de zomer van 2022 een breed gedragen visie komt waar stakeholders, zoals bewoners, ondernemers, het MKB en de woningstichtingen, in participeren? Meneer de voorzitter, de schoen wringt ook bij de beoordeling van de plannen. Er komen gelukkig steeds meer vergunningsaanvragen, omdat er kansen gezien worden. Daardoor loopt de doorlooptijd van vergunningen op en raakt het ambtenarenapparaat overbelast. Dat is voor de VVD niet acceptabel. Wat gaat het college concreet doen om deze achterstanden in de vergunningsverstrekking in 2022 weg te werken? Twee jaar geleden is door VVD en D66 een motie ingediend - deze is aangenomen - ter verbetering van de vergunningdienstverlening. Onder meer om naar een systeem van Track en Trace te kijken.

Bij knelpunten en verbetervoorstellen zouden burgers en ondernemers betrokken worden in de vorm van een klankbordgroep. Kunt u aangeven hoe u dit hebt georganiseerd? Ik verzoek de griffie om de motie uit 2019 toe te voegen, zodat het college hiermee rekening kan houden in haar beantwoording.

Pagina 20/120 Meneer de voorzitter. Het is mooi om nieuwe bedrijven te verwelkomen in onze stad. Dat doen we de afgelopen jaren succesvol. Maar is er ook voldoende arbeidspotentieel? Hoeveel werkgelegenheid is er de afgelopen jaren gecreëerd op onze bedrijventerreinen en hoeveel zit er nog in de pijplijn? Hebben we nog voldoende ruimte en nog voldoende handjes? Daarom vraagt de VVD om nog eens kritisch te kijken naar de kansen voor een groot deel van de bijna 5.000 Heerlenaren met een uitkering uit de Participatiewet. Wij zijn ervan overtuigd dat een groot deel in staat is om te werken. De VVD dient een motie in met betrekking tot het verzilveren van onbenut arbeidspotentieel. Meneer de voorzitter. Onze stad investeert in een aantrekkelijk ondernemersklimaat. Het Ondernemersfonds is daar een voorbeeld van dat door de ondernemers wordt gewaardeerd. De VVD ziet graag het Ondernemersfonds doorgroeien van losse initiatieven naar integrale investeringen met een meerjarige impact. De VVD verzoekt het college dan ook bij voortzetting van het Ondernemersfonds per trekkingsgebied een meerjarige agenda te organiseren. Hiertoe dient de VVD een motie in. Meneer de voorzitter. Veiligheid en veiligheidsgevoel staan bij de VVD hoog op de agenda. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Nog niet zo lang geleden hadden we het bestuur van het Ondernemersfonds te gast.

Zij hielden een presentatie. Ik vroeg toen hoe zij tot besluiten komen en waarom zij bepaalde besluiten hebben genomen. Daar komt men niet op terug. Vindt u dat een goede of een slechte zaak? De heer Van den Berg, VVD Ik denk dat dit aan de bestuurders van het Ondernemersfonds zelf is. Ik denk dat zij heel goed kunnen uitleggen waarom zij keuzes maken voor de projecten. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Als de heer Van den Berg zegt dat hij denkt dat ze dat heel goed kunnen uitleggen, kan hij dan duiden wat hij ervan vindt dat zij dat in de praktijk niet doen? Als je hen om tekst en uitleg vraagt over waarom een bepaalde keuze is gemaakt, dan komt men daar niet op terug. Desondanks vindt u het goed om dat miljoen per jaar daaraan te blijven besteden. Ik vind dat apart, maar u stemt daar kennelijk mee in. De heer Van den Berg, VVD Ik weet het uit ervaring - tot voor kort was ik adviseur van het Ondernemersfonds - dat altijd weloverwogen de juiste beslissingen worden genomen en keuzes worden gemaakt. U vroeg of zij daar een toelichting op kunnen geven. Dat kunnen de desbetreffende bestuurders heel goed. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, als ik mag, voor de duidelijkheid. De voorzitter Meneer Leers, dit is uw laatste interruptie op dit punt.

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik heb die vraag tijdens de presentatie gesteld, om voor een x aantal voorbeelden expliciet uit te leggen hoe men tot dat besluit is gekomen. Het blijft tot op de dag van vandaag oorverdovend stil. Dat tot daaraan toe. De voorzitter De heer Van den Berg, gaat u verder. De heer Van den Berg, VVD Dank u. Meneer de voorzitter. Veiligheid en veiligheidsgevoel staan bij de VVD hoog op de agenda.

Pagina 21/120 We juichen toe dat burgers nog actiever worden betrokken bij de veiligheid en leefbaarheid in hun buurt. Dat is een prima voornemen dat echter valt of staat bij de bereikbaarheid, opvolging en terugkoppeling van de meldingen. Een goed hulpmiddel is bijvoorbeeld de Heerlen-app. Hoe is het hiermee gesteld? Meneer de voorzitter. Bij ondermijning schuwen criminelen het niet om burgers en bedrijven te beïnvloeden of zelfs te onderdrukken. Het effect is dat de onder- en bovenwereld met elkaar verweven raken, met alle gevolgen van dien. Veiligheid en het voorkomen van criminaliteit is daarom een zaak die alle burgers en bedrijven aangaat. Naast herkenning is melding belangrijk. De VVD roept het college op om uiterlijk in het eerste kwartaal 2022 met een brede ondermijningscampagne te komen alsmede het inrichten van een digitaal loket waarbij bedrijven en burgers, desgewenst anoniem, verdachte situaties kunnen melden. Kan het college dat toezeggen en hier de raad over informeren in januari 2022? Een tip: verwerk de meldingsmogelijkheid bijvoorbeeld via de Heerlen-app. Meneer de voorzitter. Ik kom tot een afronding. Dat dit college onze stad vooruit heeft gebracht, is duidelijk. Ze hebben in de afgelopen jaren een negatieve begroting omgebogen naar een positief saldo.

Door scherp aan de wind te zeilen en goede keuzes te maken, zijn we klaar voor een volgende coalitieperiode. Niet door te droeftoeteren, maar door te kiezen, helpen we onze stad vooruit. Daar staat de VVD voor. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel, meneer Van den Berg. Dan geef ik het woord aan de Stadspartij. De heer Hazen. De heer Hazen, Stadspartij Meneer de voorzitter. Onze bijdrage heeft als titel gekregen: uiteindelijk gaat het mis. Meneer de voorzitter. Ik stel u de familie Fantast voor. Vader Piet Fantast, moeder Truus FantastGoedgelovig, en de kinderen Jan en Mieke. Vader en moeder werken beiden parttime en verdienen goed. Samen € 3000 per maand. Ze hebben een mooie halfvrijstaande woning met een flinke hypotheek. Ze gaan drie keer per jaar op vakantie, hebben een mooie middenklassenauto en een kleine boodschappenauto hoort er natuurlijk ook bij. Verder laten ze het zich ook goed gaan. Ze gaan enkele keren per maand uit eten. Ook een avondje schouwburg of stappen is heel normaal. De kinderen zitten op hockey en tennis en dus wordt ook een en ander verteerd in de kantines. Helaas kan dat niet allemaal worden betaald van de reguliere inkomsten van €3000. Daarom wordt er jaarlijks een bedrag van €12.000 bijgeleend. Daarmee kunnen ze de maandelijkse uitgaven met €1000 opkrikken en zich een prettig leven permitteren.

Een leven zoals in een sprookje, dat zou dan ook kunnen eindigen met “en ze leefden nog lang en gelukkig”. De werkelijkheid is echter geen sprookje. Je kunt wel enkele jaren achter elkaar lenen, maar eens moet je terugbetalen. Daarvoor staat echter in dit geval uitsluitend het inkomen van €3000 ter beschikking en daaraan hebben ze al tekort om het dagelijks leven te financieren. Dat betekent dat ze moeten bezuinigen op alle uitgaven. Weg mooi huis, weg mooie auto en vakanties en uitjes zijn ook niet meer mogelijk. Familie Fantast is zeker niet meer gelukkig en het draait uit op een echtscheiding en van de kinderen komt ook niets terecht. Vergelijk dit eens met de gemeente Heerlen. Bij ons komt jaarlijks €430 miljoen binnen. Wij leven echter op zeer grote voet. Onze ambities kunnen we niet betalen met de reguliere inkomsten en daarom lenen we geld, en niet een klein beetje. Onze schulden zijn de laatste jaren alleen maar opgelopen. Eind 2017 hadden we nog een schuld van 246 miljoen en eind 2022 verwacht u dat er een schuld staat van 422 miljoen, bijna 60% meer. De schuld was 1 januari 2018 nog 57% van onze totale baten en zal tot 1 januari 2023 oplopen naar 98% van onze inkomsten. Dit lijkt verdacht veel op de familie Fantast. Wij leven op veel te grote voet. De rekening van dit geheel komt bij onze kinderen terecht, maar daar maalt u natuurlijk niet om.

De Stadspartij vindt dit echter dramatisch en kan voor dit financiële wanbeleid de handen niet op elkaar krijgen. Straks zal de coalitie deze begroting natuurlijk weer zonder slag of stoot goedkeuren. Dat zijn we gewend. Kritisch benaderen of beoordelen op impact is deze coalitie volledig vreemd. Zoals ik al in het presidium

Pagina 22/120 stelde, hadden we deze vergadering ook gewoon schriftelijk kunnen doen. Het geleuter in deze vergadering leidt verder niet tot wezenlijke bijstelling van dit afgrijselijk financieel stuk. Overigens hebben we ook al in juni een vergadermarathon gehouden over de zogenaamde kadernota. In die vergadering heb ik mij beperkt tot een drietal aandachtspunten. Ten eerste heb ik aandacht gevraagd voor de dienstverlening van onze gemeente aan haar inwoners en bedrijven. Tijdens de meest recente commissievergaderingen is dit onderwerp daarna nog tig keer aan de orde geweest, omdat dit een zorgenpunt is en blijft. Ik vind niets terug in deze begroting. Tevens heb ik destijds aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid en aanpak van verkeersdebielen. Tijdens die bewuste vergadering werd toegezegd dat dit een speerpunt zou worden in 2022. In de begroting vind ik ook hiervan niets terug. Wat was die toezegging waard? Ik geef zelf maar het antwoord: niets. Als derde heb ik in die vergadering gevraagd om de processen in het sociaal domein eens nader te analyseren om te bezien of daar wellicht kosten bespaard zouden kunnen worden, omdat dit de grootste kostenpost van de gemeentelijke uitgaven is. Ook hierover is niets terug te vinden in de voorliggende begroting. Voorzitter Ik heb destijds voor de kat zijn viool staan praten.

Ook die vergadering hadden we gevoeglijk over kunnen slaan. U doet toch wat u wilt. Ga vooral zo door. Het moment van financiële instorting komt vanzelf. Maar zeg achteraf niet dat de Stadspartij u niet gewaarschuwd heeft. De voorzitter Dank u wel, meneer Hazen. Meneer Meyer, heeft u een interruptie? De heer Meyer, SP (interruptie) Jazeker. Na dit hoopvolle verhaal kan ik niet anders dan interrumperen. Ik ken namelijk de familie Hoopvol. Die familie Hoopvol stemde 3,5 jaar geleden op de Stadspartij. Die familie was namelijk hoopvol dat een leuke, lokale partij het verschil zou kunnen maken. Die familie Hoopvol kijkt af en toe naar deze bijeenkomsten en ziet dat de heer Hazen met zijn fractie al twee of drie keer is weggelopen. Hij heeft het over gemopper, vandaag letterlijk over geleuter. Het is allemaal niets, het is negatief. "De financiële instorting is nabij". Ik hoor het al een jaar of vijftien van de heer Hazen, maar het is nog steeds niet gebeurd. Wat zou de heer Hazen nu tegen zijn eigen stemmer willen zeggen? Wat heeft de stemmer op de Stadspartij nou aan dit gitzwarte beeld? Eigenlijk doet de Stadspartij er helemaal niet toe, want ze loopt keer op keer weg. Het enige wat ze voorspelt, is de financiële instorting, maar die komt maar niet.

Wat zegt de heer Hazen tegen zijn eigen stemmer van 3,5 jaar geleden? Wat heeft deze stemmer aan de Stadspartij? De heer Hazen, Stadspartij De heer Meyer doet het eigenlijk weer, zou ik bijna zeggen. Hij begint eigenlijk over iets anders. Hij reageert niet op de situatie zoals deze is. De schuld is opgelopen van 246 miljoen naar 422 miljoen. Daar reageert hij niet op. Dat is natuurlijk een zaak die socialistische partijen eigen is. In de landen van de arbeidersparadijzen waren ook de schulden torenhoog. Uiteindelijk kwam er helemaal niets van terecht. Het was alleen nog maar een paradijs voor de elite van de partijen, maar niet voor de mensen. Hier loopt de schuld alleen maar op. Ik waarschuw daarvoor, want we moeten het uiteindelijk terugbetalen. De heer Meyer, SP (interruptie) Het enige paradijs dat ik ken, is Heerlen. Ik voel geen enkele andere verantwoordelijkheid voor enig ander paradijs, om maar de woorden van de heer Hazen te gebruiken. Wij kunnen een ideologisch of inhoudelijk meningsverschil hebben. Dat is geen enkel probleem. Mijn fractie vindt dat nu geïnvesteerd moet worden in deze stad. Wij kunnen niet wachten tot over een jaar of twintig of dertig die financiele kladderadatsch van u er komt. Mijn vraag aan u is geen afleiding.

Mijn vraag aan u is: wat zegt u tegen uw eigen achterban als het enige wat u doet, is het voortdurend schetsen van een gitzwart beeld? Wat doet u er dan precies aan? U kunt niet volstaan met "het bevalt me niet" en "ik heb u ervoor gewaarschuwd". Wat doet u er dan precies aan, behalve weglopen? Wat is uw oplossing?

Pagina 23/120

De voorzitter Meneer Hazen en daarna zijn er nog twee interrupties. De heer Hazen, Stadspartij Uiteraard roep ik deze hele raad op om ons hierin te steunen en ervoor te zorgen dat de gemeente Heerlen niet in de financiële problemen komt. Maar wij komen steeds verder in de financiële problemen en iedereen vindt dat blijkbaar maar goed. De heer Meyer, SP (interruptie) Laatste interruptie. Ik wil het begrijpen. Ik wil een serieus debat kunnen voeren met de heer Hazen over de retoriek heen. Over welke inhoud gaat het? Welk voorstel doet u precies? Waar kan ik met u over debatteren? Of is het gewoon voor de vaak? Dat kan ook, maar dan weten we dat. De heer Hazen, Stadspartij Wij hebben dit natuurlijk ook besproken met onze eigen achterban. Die is het helemaal met onze fractie eens. Kijk, Heerlen leeft op veel te grote voet. Wij kopen een Royal, terwijl er particuliere investeerders waren. Wij kopen een kantoor op de Putgraaf voor anderhalf keer de taxatiewaarde, terwijl we een pand hadden kunnen huren. We kopen een fietsenstallinggebouw dat veel te duur was ten opzichte van de taxatieprijs. Het staat nog steeds leeg, terwijl we een kelder in het Maankwartier hadden kunnen huren. Op die manier waren dit soort uitgaven niet nodig geweest. U begrijpt niet wat ik voorstel. Ik snap u niet, meneer Meyer. Ik leg het u uit en u beweegt nog met uw hoofd.

De voorzitter Ik voel nog geen toenadering komen, dus ik geef het woord aan de heer Leers voor een interruptie. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Heb ik het juist gehoord dat het volgende het betoog van de Stadspartij onderschrijft? Dat is de nettoschuld per inwoner. Heerlen heeft een schuld per inwoner van €4.835 - dat is de prognose van volgend jaar terwijl het landelijk gemiddelde €1.070 is. De heer Hazen, Stadspartij Ik heb de bedragen per inwoner niet berekend, maar als de heer Leers dat heeft berekend, dan geloof ik hem heel graag. Vorig jaar hebben we dat soort bedragen een keer berekend en deze zaten in die richting. Dus het klopt, ik geloof u. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) De heer Hazen wil ons waarschuwen. Dat waardeer ik. De heer Meyer zegt: ik ben bereid om te investeren in deze stad. Meneer Meyer, u zegt net ook tegen het college: "Er is niets gebeurd. We hadden moeten verduurzamen, we hadden zonnepanelen moeten aanleggen. Al die mensen zitten in energiearmoede". Wat heeft de SP in de afgelopen jaren gedaan om dit naar voren te schuiven? De voorzitter Dit is een vraag aan de heer Meyer. De heer Meyer, SP Voorzitter, dat is een heel rare gang van zaken. De heer Hazen staat daar en wordt geïnterrumpeerd. Ik vind het allemaal prima hoor, maar dit lijkt me wel een hele rare orde. Maar vooruit, als u het goedvindt, dan ga ik er graag op in.

Pagina 24/120 De heer Hazen, Stadspartij Meneer, Meyer, ik kan ook voor u antwoorden. Dat is geen probleem. De heer Meyer, SP (interruptie) Ik kan hier van harte een half uur op antwoorden. Dat is geen enkel probleem. De voorzitter Graag een kort antwoord. De heer Meyer, SP (interruptie) Mevrouw Géron, u zou de SP moeten steunen als Partij voor de Dieren. Wij zijn er voorstander van om nu uit te geven als onze mensen in energiearmoede zitten. Wij stellen dus voor om zonnepanelenmiljoenen wel uit te geven in plaats van op te potten. De heer Hazen wil dat er wordt bezuinigd in deze begroting. Dat durft hij niet te zeggen. Op mijn vraag "wat is uw voorstel" zou natuurlijk dat antwoord moeten komen. Als je al die dingen niet wil die er via een raadsmeerderheid zijn gekomen, dan moet je vandaag in deze begroting fors bezuinigen om te kunnen doen wat hij wil. Daar zijn wij geen voorstander van, want dan komt er namelijk nog drie of vier keer zoveel energiearmoede in de stad. Dus voordat u mij aanspreekt op wat de SP allemaal heeft gedaan en inderdaad heel veel heeft geïnvesteerd, zou ik goed nadenken over wat uw vriend in de oppositie precies voorstelt in dit geval. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Meneer Meyer, ik dacht dat we het hadden over investeringen in de energietransitie, in klimaatcrisis, in de biodiversiteitscrisis. U hebt een groen boompje.

Dat komt ten goede. De voorzitter Nu grijp ik wel in, want nu gaan we een ander debat voeren. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Ik heb één vraag. De heer Meyer doet het voorkomen alsof het zonnepanelenproject een gift is, een cadeau is. De voorzitter Nee, ik heb net gezegd dat ik dit debat niet ga voortzetten, want dan ga ik hier een debat voeren waar het niet over gaat. Dit debat was naar aanleiding van het betoog van de heer Hazen. Daar waren we op aan het interrumperen. Je mag elkaar best een vraag stellen in een Algemene Beschouwing, maar we gaan niet een debat over iets anders beginnen, terwijl het betoog van de heer Meyer volgens mij duidelijk is geweest. Dus ik geef nog één interruptie naar de heer Hazen toe van de heer Diederen. De heer Diederen, Fractie Diederen (interruptie) Mevrouw Géron begon haar eigen bijdrage net met de woorden: even allemaal rustig ademhalen. Ik zou mevrouw Géron willen meegeven: sluit u bij ons. Dank u wel. Ik wil een vraag stellen aan de heer Hazen. Hij heeft het over gigantische tekorten. De heer Hazen is niet de enige die kritisch kijkt naar begrotingen en jaarrekeningen van gemeenten. Dat doen ook de provincie, het Rijk en accountants. Al die dramatische begrotingen en jaarrekeningen die wij in de afgelopen jaren hebben gehad, tot en met die van 2021, hebben allemaal van al die instanties goedkeuring gekregen.

U hebt het over het aflossen van die schulden, maar zo werkt dat toch niet. Ik geef een klein voorbeeld, als u mij dat toestaat. Het Zuyderlandziekenhuis kampte volgens mij met een schuld van 320 miljoen euro. Op een gegeven moment las ik dat zij hun financiële zaken op orde hadden en een schuld hadden van bijna 400 miljoen euro. Dat komt omdat, met de juiste financiële bril gekeken, de vraag of je binnen de jaren en meerjarig je lasten kunt opbrengen doorslaggevend is.

Pagina 25/120

De voorzitter Een korte reactie van de heer Hazen. De heer Hazen, Stadspartij Het is mooi dat de heer Diederen dat zegt. Dat klopt inderdaad. Kunnen wij onze lasten opbrengen met de baten die we hebben? Daar hebben we nu al heel veel problemen mee, zonder het terugbetalen van al die schulden die we hebben. Hier wordt wel heel trots verteld dat onze begroting sluitend is voor 2022, maar laten we eerlijk zijn, die is bijna niet sluitend. We hebben het geluk dat we een incidentele bijdrage hebben gekregen in de jeugdzorg van 10,2 miljoen. Die bijdrage krijgen we dus maar één keer in één jaar, namelijk 2022. Daar moeten we onze structurele baten sluitend mee maken. Ik weet niet hoe dit verdergaat in 2023 en 2024, maar die 10,2 miljoen krijgen we dus maar eenmalig. Daardoor komen we net uit op nul. Dus onze baten zijn waarschijnlijk ook al niet toereikend om de normale gemiddelde lasten te voldoen. Daar hebben we al problemen mee, zonder al die schulden die we dit jaar en volgend jaar gaan maken. We hoeven pas over een jaar te beginnen met deze af te lossen. Om dat dan ook nog te kunnen betalen, wordt een groot probleem. De heer Diederen, Fractie Diederen (interruptie) Ik wil mijn collega-dinosaurus in deze raad het volgende meegeven. Ik loop al heel lang mee, hij ook.

Als iets structureel is of afhankelijk is van de hoogtes en elk jaar varieert, is dat we ook elk jaar weer incidentele meevallers hebben. Sommigen roepen al jaren: als we dekking hebben uit incidentele meevallers, hoe moet dat dan volgend jaar? Ik weet niet wat volgend jaar de incidentele meevallers zijn, maar als ik nog zou drinken, dan zou ik er een goede fles wijn op durven te verwedden dat er volgend jaar weer incidentele meevallers zijn. De voorzitter Dit leidde niet tot een vraag. De heer Hazen, Stadspartij Ik hoop dat ik dezelfde glazen bol mag lenen van de heer Diederen, maar ik weet het niet. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Is de nadere toelichting van de heer Hazen gebaseerd op het staatje op pagina 143? Daar gaat het over de effecten van de septembercirculaire 2021. Voor 2022 staat een totaaleffect van bijna 11 miljoen. Voor 2023 een negatief effect van dik 2 miljoen, voor 2024 een negatief effect van zo'n 2,5 miljoen en voor 2025 een negatief effect van iets van 2,3 miljoen. Is dat waar de heer Hazen zich op baseert? De heer Hazen, Stadspartij Ik weet beslist niet van buiten op welke bladzijdes ik dat heb gelezen, maar ik heb dat gelezen in de begroting. Daar stond inderdaad een staatje in met bedragen. Een van die bedragen was dat er een incidenteel bedrag van 10,2 miljoen mag worden bijgeboekt voor de jeugdzorg.

Als dat in dat staatje staat, dan heb ik dat beslist daar gelezen. De voorzitter Laatste interruptie op dit punt. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voor de nadere duiding. Ik denk dat ik dan het goede voor heb en weet waar het vandaan komt. Pagina 143.

Pagina 26/120 De voorzitter Prima, dan zijn we daar ook weer van op de hoogte. Dank u wel, meneer Hazen. Er is nog een laatste interruptie van de heer Bertholet. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) De heer Hazen schetst een gitzwart financieel beeld, net zoals de Jehova's ook doen met betrekking tot het verdwijnen van de aarde. De heer Diederen zegt het ook al: de andere instanties gaan er wel mee akkoord. We hebben bepaalde regels met betrekking tot de financiële situatie afgesproken. Ondanks dat gitzwarte beeld van de heer Hazen slagen we er toch iedere keer weer in om goedkeuring te krijgen van de provincie en de begroting sluitend te krijgen. Ik vind dat hij een heel selectieve greep doet uit de criteria. Is de heer Hazen het met mij eens dat als je kijkt naar de stresstest op bladzijde 265, waar meer dan de schuldratio alleen wordt gebruikt als criterium om te bepalen hoe de financiële situatie voor de gemeente is, we er niet zo slecht uit komen? Is de heer Hazen het met mij eens als hij naar de solvabiliteit kijkt, dat startende ondernemers vaak in dezelfde situatie zitten als de gemeente Heerlen, maar niet anders kunnen? Als het maar om zinvolle investeringen gaat. De heer Hazen schetst inderdaad een gitzwart beeld, ook met betrekking tot de kinderen van ons die dat moeten gaan terugbetalen.

Als we niet investeren, dan vraag ik me af of we überhaupt straks nog een stad hebben en of er straks überhaupt nog investeerders voor de poort staan om hier te investeren. Is de heer Hazen dat ook met mij eens? De heer Hazen, Stadspartij De heer Hazen is het natuurlijk niet eens met de heer Bertholet. Dat mag geen verwondering wekken. Ik zei het net ook al tegen de heer Diederen. Je hebt een staatje van baten en lasten. Dat houden we kunstmatig net op nul. Dat is ook het criterium dat de provincie hanteert. Het moet nul zijn voor het komende jaar en het moet over vier jaar nul zijn. Daartussenin mag het ook nog eens een keer negatief zijn. Dat hebben we in de laatste jaren net met hangen en wurgen kunnen realiseren, dus we hebben niets over. Als je niets over hebt en je maakt steeds meer schulden, dan kun je de schulden niet terugbetalen. Zo simpel is dat. Zo simpel is dat bij de familie Fantast en zo simpel is dat ook voor de gemeente Heerlen. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Maar waaruit haalt de heer Hazen de wijsheid dat we de schulden niet kunnen terugbetalen? Dat zie ik nergens. De heer Hazen, Stadspartij Meneer Bertholet, Als mijn baten niet groter zijn dan mijn lasten, kan ik niets terugbetalen. Dat is zo simpel als het maar zijn kan. Dat is basiseconomie. Daar hoef je niet voor naar de hogeschool te gaan. Dat krijg je al op de middelbare school.

De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Kijk, we ... De voorzitter Meneer Bertholet, ik neem aan dat u een interruptie aan mij vraagt. Dat is de derde en laatste interruptie van de heer Bertholet. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Sorry. Als ik een les economie krijg, ben ik altijd heel benieuwd. De voorzitter Dank u wel, meneer Hazen. We gaan naar D66. De heer Oulad.

Pagina 27/120 De heer Oulad Lmaroudia, D66 Meneer de voorzitter. Alhoewel het bij een begroting natuurlijk gebruikelijk is om vooruit te kijken, is het soms ook goed om naar het verleden te kijken. Als we terugkijken, dan zien we welke stappen onze stad Heerlen al heeft gemaakt. Daar mogen we best trots op zijn. Over twintig jaar mogen we hopelijk met nog meer trots terugkijken. Op het gebied van kansengelijkheid, als we het hebben over Heerlen-Noord en als we bijvoorbeeld kijken naar het Maankwartier als verbinding tussen noord en zuid, en in het verlengde hiervan het onderwijs dat we willen terugbrengen naar onze getransformeerde binnenstad en met betrekking tot de rechtvaardige energietransitie vis-a-vis bedrijven, burgers en gemeente, hebben we nog veel dingen te doen. Als we bijvoorbeeld kijken naar de financiële begroting, dan willen we een kritische kanttekening plaatsen. Deze is ook door de VVD geplaatst, dus ik zal daardoor heel kort zijn. Wij willen natuurlijk die 2% halen. Daar voldoen we nog niet aan als we kijken naar de begroting. We zien dat we 0,93% hebben. Dit valt onder de waardering, maar er wordt een stijgende lijn verwacht naar 1,5. In dat opzicht willen wij ons aansluiten bij de VVD. Deze algemene reservepost is essentieel om tegenvallers te kunnen opvangen en er moeten zwaarwegende argumenten zijn om hiervan af te wijken.

In het kader van risicobeheersing over de grote kostenpost van onze begroting stellen we dan ook de volgende vraag: ziet de gemeente nog steeds grote financiële risico’s in het Sociaal Domein? Meneer de voorzitter. Als we kijken naar onderwijs, dan hebben we opgaven. Een van de opgaven is om het onderwijs naar de binnenstad te krijgen. Daar zijn we al mee bezig. Wij zijn daar natuurlijk een groot voorstander van. Dit versterkt het centrum, zorgt voor meer leven in de binnenstad en dat is weer goed voor ondernemers, culturele instellingen en centrumvoorzieningen. Deze wens leeft natuurlijk al langer in onze stad en er zijn nu goede kansen dat dit ook verwezenlijkt gaat worden. In het verlengde hiervan ligt ook de driehoek die ik al meerdere malen heb genoemd in de afgelopen 3,5 jaar: Willemstraat, Kempkensweg en Spoorsingel. Waar blijven de concrete plannen? Met de nadruk op concreet. Laat ik het zacht uitdrukken dat D66 niet tevreden is met de mate van vooruitgang. In de hand-out die we net hebben gekregen - ik moest dus even snel schakelen - zien we dat bij project 22 staat: stadsontwikkeling en wonen. Er staat Looierstraat, maar ik denk dat dit de Spoorsingel moet zijn. Als dit het resultaat is van 3,5 jaar in de raad roepen en schreeuwen om actie met betrekking tot de noordkant van het Maankwartier, ben ik teleurgesteld.

In 2018, toen deze raad plaatsnam, waren we het allen eens dat deze driehoek aandacht verdient en dat er aandacht zou komen. Wat is er gedaan en wat gaat er nog gebeuren? Ik wil graag concrete plannen horen met - ik zeg het nogmaals - de nadruk op concreet. Ik zou graag vaart willen zien in de aanpak van deze driehoek. Betrek daarbij de ondernemers, inwoners, stichtingen en instellingen die aanwezig zijn. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De heer Oulad spreekt over het gedeelte van de stad waar we het al regelmatig over hebben. Even concreet: de panden aan de Spoorsingel die genomineerd zijn voor sloop. D66, c.q. de heer Oulad, staat u er open voor dat er ook een andere visie op die panden kan ontstaan? Dat betekent geen sloop, maar renovatie. Kunt u ook bevestigen dat er partijen zijn die daar op dit moment mee bezig zijn, maar dat het college daar kennelijk niet voor open staat? Ziet u die ontwikkeling als een kans of gaat u ook voor sloop? De heer Oulad Lmaroudia, D66 Dat is heel zwart-wit. Het is niet zo dat ik per se alleen maar voor sloop ben. Ik zie hier bij 22 staan dat lelijke, leegstaande gebouwen worden vervangen. Dat hoeft niet per se sloop te zijn. Ik laat me echter ook heel graag leiden door de antwoorden van de wethouder en door hoe hij dit ziet. De tweede vraag ben ik even vergeten.

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Het ging vooral over het openstaan voor alternatieven. Dat hoeft niet altijd sloop te zijn. Ik begreep al uit de beantwoording van de heer Oulad dat hij ook opties behalve sloop ziet zitten.

Pagina 28/120

De heer Oulad Lmaroudia, D66 Ja, dat klopt. De voorzitter Gaat u verder. De heer Oulad Lmaroudia, D66 Terugkomend op het centrum. D66 vraagt ook aandacht voor de parkeertarieven. We hebben natuurlijk al het verhaal van het CDA gehoord. We zien ook dat er een motie van de SP is. Eigenlijk roepen beide partijen op om het parkeertarief te verlagen naar €1. Ik zou nog een beetje - ik zeg niet extreem creatiever willen denken. We hebben een uur gratis parkeren ingevoerd vanwege corona. Gisteren of eergisteren - ik weet niet meer precies wanneer het was - kwam de regering met strengere maatregelen. Is het een idee om die €0 wellicht te hanteren? Ik ben benieuwd wat de wethouder daarvan vindt. Regeren is vooruitzien. Daarom lijkt het D66 verstandig en handig om een visie te ontwikkelen met betrekking tot het onderwijs in het centrum. Dan zijn we niet per se geïnteresseerd in wie komt waar en wanneer, maar we zijn meer geïnteresseerd in het volgende. Als deze onderwijsinstellingen, middelbare scholen in het centrum zitten, wat dan? Kijk naar het studentenleven en de activiteiten die wij voor hen kunnen organiseren. Bijvoorbeeld samenwerking met de bibliotheek, het faciliteren van samenwerking met Maastricht en Aken. Kortom, een onderwijsvisie voor het centrum in de breedste zin van het woord. Niet alleen maar facilitair.

Kan de wethouder ons dit toezeggen? Dan kijken we naar de energietransitie. Ook dit jaar is D66 weer blij om de Klimaatbegroting in de begroting terug te vinden op pagina 245 t/m 249. Dat geeft toch meer inzicht en roept meteen de belangrijkste kernvraag op: welke stappen willen wij in 2022 zetten om te komen tot vermindering van gebruik van energie uit fossiele brandstoffen? Het viel ons op dat de regionale energietransitie, de RES, slechts een paar keer in de begroting wordt genoemd. Hoe kan dat? Regionale samenwerking is toch onontbeerlijk? Toch hebben we in Heerlen nog geen Klimaatburgemeester - een voorbeeld en een inspirerend persoon op klimaatvlak - terwijl dat in veel andere gemeenten wel het geval is. Afgelopen juli werd een oproep gedaan om je kandidaat te stellen om Klimaatburgemeester van Heerlen te worden. De kandidaatstellingen zijn op 15 oktober gesloten en blijkbaar is er niemand gevonden. Kunnen wij als gemeente daar voor aankomend jaar een stimulerende rol in spelen? De voorzitter Denkt u ook aan uw tijd? De heer Oulad Lmaroudia, D66 Ja. Sportverenigingen. Verenigingen, maar zeker ook sportverenigingen, zijn de hoeksteen van onze maatschappij. We moeten de sportverenigingen steunen. Hulp voor verenigingen is nodig om hun maatschappelijke taak goed uit te kunnen voeren. Dit geldt niet alleen voor verenigingen in Heerlen-Noord, maar ook in Heerlen-Zuid.

Daarom zijn wij van plan om een motie in te dienen die oproept om de verenigingen specifiek hulp te vragen. Als laatste - daarmee wil ik afsluiten - de cybercriminaliteit die de afgelopen tijd is toegenomen. Dat kunnen we concluderen uit cijfers van het CBS. Echter worden overheden en semi-overheden ook steeds vaker getroffen door cybercriminaliteit met alle gevolgen van dien. Gevolgen voor de mensen van wie de gegevens in verkeerde handen vallen, maar ook gevolgen voor de instellingen die plat komen te liggen. Kortom, om die reden zijn we van plan om een motie in te dienen om een risicoanalyse voor de weerbaarheid van de gemeente tegen cybercriminaliteit te maken, de raad daarover te informeren en zo nodig om met een plan te komen. Graag horen wij jullie reactie op al onze moties en op onze inbreng. De voorzitter

Pagina 29/120 Dank u wel. De heer Meyer heeft een interruptie. De heer Meyer, SP (interruptie) Ik heb twee korte vragen. De heer Oulad wil een visie van het college op nadat het onderwijs terugkomt in het centrum. Ik ben heel benieuwd wat zijn visie is op het onderwijs. Op dit moment zou ik eerlijk gezegd vooral willen zeggen: alle ballen op het onderwijs naar het centrum halen. Ik zou niet zeggen dat we de visie daarna wel zien, maar ik ben gewoon heel geïnteresseerd in wat uw visie dan precies is voor als dat zou gebeuren. De tweede vraag is: deelt de heer Oulad van D66 met de SP-fractie dat waar het gaat om de panden aan de noordkant van het busstation, we daar al heel lang een discussie over hebben en dat telkens wanneer je vlak voor het punt staat dat je eventueel gaat slopen, de discussie ontstaat over of je ook iets anders zou moeten doen. Mijn vraag is: deelt de heer Oulad met mij en mijn fractie dat er ergens een deadline moet zijn? U zegt: er is te weinig gebeurd aan die kant van het spoor. Daar kun je nog met elkaar over discussiëren. Maar nog langer leegstaande panden laten verloederen, draagt helemaal niet bij aan het verbeteren van de omstandigheden.

Kortom, deelt u met mij dat we echt - ik meen dat het college toezegde aan het einde van dit jaar - een einde moeten maken aan de verloedering en de leegstand van die panden, linksom of rechtsom, op enig moment met een deadline? De heer Oulad Lmaroudia, D66 Ja, dat deel ik. Het enige wat ik wilde meegeven aan de zeer gewaardeerde collega Leers is dat ik niet per se enkel en alleen het slopen voor me zie. Maar inderdaad, als dat het antwoord is op de verbetering van de situatie aan de noordkant van het Maankwartier, dan ben ik het met u eens. Er moet een deadline worden afgesproken. Ik ben al eigenlijk te lang aan het wachten, bijna vier jaar lang. Het gaat, zoals ik heb gezegd, veel te langzaam. Dus mij hebt u aan uw zijde. Met betrekking tot het eerste. Wat is de visie van D66? Nogmaals, ik zou me heel graag willen laten leiden door de wethouder, maar ik heb al een aantal dingen benoemd. Misschien was dat onduidelijk. Het gaat bijvoorbeeld om het creëren van een studentenleven in het centrum. Als wij bijvoorbeeld kijken naar de renovatie van het centrum met betrekking tot meubilair en dat soort zaken, kunnen we dat meenemen? Denk bijvoorbeeld ook aan activiteiten voor studenten en de samenwerking met de bibliotheken van Maastricht en Aken. Dat zijn in het kort een aantal speerpunten. Maar nogmaals, ik zou me heel graag willen laten leiden door de antwoorden van de wethouder.

Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Meneer Oulad, heeft u gehoord dat we deze week de eerste nationale klimaatweek hebben? Ze hebben gevraagd om een klimaatburgemeester voor die periode. Bent u daarvan op de hoogte? De heer Oulad Lmaroudia, D66 Nee. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Met betrekking tot de panden op de Spoorsingel. Weet de heer Oulad dat die panden al een jaar of twintig in eigendom van de gemeente zijn? Kan de heer Oulad bevestigen dat daar enige tijd geleden vleermuizen zijn geconstateerd, waardoor de sloop die voor het einde van dit jaar was aangekondigd op zijn vroegst volgend jaar kan plaatsvinden? Is hij het er onder dat gesternte mee eens dat je die tijd kan gebruiken voor het kijken naar alternatieven? Dat betekent niet dat je die alternatieven sowieso in praktijk moet brengen, maar je kan wel kijken of er alternatieven zijn die meer soelaas bieden dan wachten op een sloop. Weet de heer Oulad dat? Wat vindt hij daarvan? De heer Oulad Lmaroudia, D66 Ik wist wel dat er muizen waren. 20 jaar geleden was ik 13 jaar oud, dus ik heb me niet zo goed in het dossier kunnen verdiepen. Nogmaals, mij gaat het er niet om of we gaan slopen, de sloop uitstellen of er

Pagina 30/120 een andere invulling aan geven. Mij gaat het erom dat die noordkant aangepakt moet worden. Als dan de kortste route is zoals de heer Meyer die voorstelt, dan wil ik dat graag doen. Wat was de tweede vraag? De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Als de korte route van sloop niet gaat, omdat er vleermuizen zijn geconstateerd, staat de heer Oulad er dan voor open om die tijd extra in te zetten om te kijken naar alternatieven? Als een alternatief is verkoop aan een sociale woningcorporatie die daar kan renoveren en er iets moois kan realiseren, dat dit ook een optie zou moeten kunnen zijn. De heer Oulad Lmaroudia, D66 Daarbij wil ik toch het antwoord van de wethouder horen. Ik neem aan dat dit soort opties al zijn besproken of gezien door de wethouder. Nogmaals, de antwoorden van de wethouder zullen daarin leidend zijn. De voorzitter Dank u wel, meneer Oulad. Dan ga ik naar de PvdA. De heer Verreck. De heer Verreck, PvdA Geachte voorzitter, college en toeschouwers via de livestream. Bij de bespreking van de Kadernota hebben we aangegeven dat de Omgevingswet een van de grote transformaties is waar we als gemeente voor staan. Wij snappen dat dit niet zonder slag of stoot gaat. Enerzijds is er een opleidingstraject nodig en anderzijds moet de winkel openblijven. Dat legt een grote druk op medewerkers. U noemt het risico op het versoberen van de dienstverlening.

Wat bedoelt u hiermee? Wat kan de burger dan nog wel, of niet meer, van de gemeente verwachten? Tegelijkertijd wordt het opleidingsbudget opnieuw verlaagd. Wij hebben daar als fractie, bij de vorige begrotingsbehandeling onze zorgen over uitgesproken. Kunt u aangeven hoe het opleidingsplan eruitziet en of dat met dit overblijvend budget goed uitvoerbaar is? In de begroting komt het woord burgerbetrokkenheid negentien keer voor. Het is zelfs een rode draad door de hele begroting. We hebben in december 2019 de visienota aangenomen. Als fractie van de PvdA onderschrijven we het belang van de burgerbetrokkenheid, maar we hadden ook verwacht dat hier een substantieel bedrag voor begroot zou worden. Voor zover wij hebben kunnen ontdekken, is er een bedrag van €260.000 voor begroot. Onze vraag is nu: kunnen we daarvoor krijgen wat we willen? Het derde punt is energie-armoede. Hier is in de afgelopen maanden veel over gesproken, zeker toen bleek dat de gasprijzen fors zouden stijgen. Energie-armoede komt in Heerlen veel voor, zeker in slecht geïsoleerde woningen. Dat is een groot probleem, dat lastig is op te lossen. Je wil zowel een oplossing op de korte termijn, bijvoorbeeld zoals men in Leeuwarden doet door het inzetten van de resterende TONKgelden, maar ook op de lange termijn, zoals Arnhem doet met de inzet van energiecoaches.

Eigenlijk zou je alle woningen in Heerlen energieneutraal willen maken, maar dat is een kostbare aangelegenheid. De vraag van de PvdA is eigenlijk heel simpel: kan het college samen met de coöperaties kijken wat nodig is om de daken van coöperatiewoningen van zonnepanelen te voorzien? In onze optiek is het aanleggen van zonnepanelen, mits de daken geschikt zijn, een relatief makkelijke en betaalbare oplossing om iets te doen aan de energie armoede van de bewoners. Het contract met Heerlen STANDBY! loopt binnen een redelijke termijn af. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik hoor de heer Verreck zeggen dat met name de gemeente een bijdrage zou moeten leveren, maar hij noemde zojuist ook de woningverenigingen. Ik neem aan dat de heer Verreck het eens is met de OPH dat ook de woningverenigingen financieel een steentje zouden moeten bijdragen. Of denkt hij daar anders over? De heer Verreck, PvdA

Pagina 31/120 Volgens mij heb ik dat net in mijn tekst genoemd. Het is voor mij volstrekt helder dat niet alleen de gemeente het financiert, maar dat ook de eigenaar er een gedeelte aan bijdraagt. Ik heb gezegd dat het een relatief eenvoudige manier is om woningen energieneutraler te maken. Dat is volgens mij hetgeen wij met z'n allen willen. Ik vervolg. Het contract met Heerlen STANDBY! loopt binnen een redelijke termijn af. Klopt de aanname dat dit Europees aanbesteed moet worden? En klopt het dat er een bedrag van €200.000 voor gereserveerd wordt om de nieuwe aanbesteding te begeleiden? Er wordt een mondzorgcoach ingezet in 2022. Het lijkt ons als fractie een goede stap om kinderen, voordat ze bij de kindertandarts komen, eerst te leren om goede mondhygiëne toe te passen. Is de aanpak die op de basisschool Mijnspoor uitgevoerd gaat worden een pilot? Zo ja, hoe ziet het college het vervolg? We hebben in het afgelopen jaar geconstateerd dat het verzuim binnen de organisatie een steeds groter probleem is. Nu bereiken onze fractie ook de geruchten dat er leegloop in het middenkader zou zijn. Dat is wat ons betreft een slechte ontwikkeling. Graag horen we van het college hoe dit zit. Over het verzuim hebben we het in de afgelopen jaren vaker gehad. We kregen de indruk dat dit door de nieuwe aanpak, trainen van leidinggevenden etc, meer in controle was gekomen.

Het verzuim in 2020 was 6,5%. Landelijk was dat 5,5%. Nu schrijft u dat er per 01 januari 2022 een nieuwe arbodienst gecontracteerd is. Kunt u een tip van de sluier oplichten op welke wijze deze arbodienst het verzuim positief kan beïnvloeden? Onze ervaring is dat de beïnvloeding door leidinggevenden gebeurt en zelden door de keuze van een arbodienst. Voorzitter. Ik kom tot een afronding. Op pagina 177 is beschreven hoe het er met de langlopende schulden van de gemeente voor staat. Er lijkt een rekenfout in te staan. We gaan in 2022 een bedrag van 60 miljoen lenen. De huidige schuld is 307 miljoen en we stijgen naar 351 miljoen. Als ik 307 optel bij 60 dan kom ik op 367 miljoen. Waar is dat resterende geld gebleven? Dat kan niet in een afrondingsfout zitten. Kan de wethouder dit toelichten? We hebben een rentestand van gemiddeld 1%. Kan de wethouder inzicht geven hoelang we op deze gemiddelde rentestand blijven staan? Wat gaat er gebeuren als de rente stijgt tot 5% of 10%? Want dan hebben we volgens mij als gemeente een forse uitdaging. Tot zover. De voorzitter Dank u wel, meneer Verreck. Tot slot in de eerste termijn de heer Diederen van de Fractie Diederen. De heer Diederen, Fractie Diederen Voorzitter, collega's. Ik wil op de eerste plaats een winstwaarschuwing afgeven. We hebben het over gitzwarte scenario's gehad. U krijgt van mij een zuurstokroze verhaal.

Dus bereidt u er maar op voor. Na het beluisteren van de bijdragen van de collega's, valt mij het volgende op. Kunnen we meer spreektijd hadden, sloot elke fractie principieel en traditioneel af met het bedanken van niet alleen de griffie, maar ook het ambtelijk apparaat. Er zijn maar een paar fracties die dit vandaag hebben gedaan. U ziet waar spreektijdbeperking toe leidt. Dus ik wil op deze plaats, mede namens degenen die het zijn vergeten, niet alleen de griffie, maar ook het ambtelijk apparaat hartelijk bedanken voor hun inzet, betrokkenheid en creativiteit. Ik kom daar later in het verhaal nog op terug. Maar nu het zuurstokroze. Onder de titel “het Wonder van Heerlen” konden wij ons vorige week in de Limburger verlustigen aan een lofzang op het centrum van Heerlen en op het gemeentebestuur. Geroemd wordt de keuze van de gemeenteraad voor cultuur, schoonheid en sfeer in het centrum, met - houdt u vast, meneer Leers - het Maankwartier als iconisch baken. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter! De voorzitter

Pagina 32/120 De heer Leres bij interruptie. De heer Leers, Hart-Leers Bedoelt u nu de ingezonden brief van het bestuurslid van het Filmhuis die boven het Corio Center woont? Dan weten we precies uit welke hoek deze wind waait. De voorzitter Was dat een vraag, meneer Leers? De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Jazeker. Dat was een vraag. Het eindigde met een vraagteken, dus dan is het een vraag. De voorzitter Goedzo. De heer Diederen, Fractie Diederen Ja, daar heb ik kennis van genomen. Kijk, meneer Leers, bij een stad horen positieve en negatieve elementen. Er zitten mensen. Mensen die zich gedragen, mensen die zich minder gedragen. Ik geef een klein voorbeeld. Ik woon in Hoogveld. Dat is aan de zuidkant van het spoor. Het zijn allemaal mensen met heel grote auto's en nog grotere huizen. Ik woon in een eenrichtingsstraat. U kunt mij op mijn blauwe ogen geloven dat mijn vrouw en ik de enigen zijn die zich daaraan houden. Maar daarmee is Hoogveld geen mindere plek om te wonen. Als er ergens rond het station wat malloten zijn die de boel verpesten, dan wil dat niet zeggen dat de totale leefbaarheid en aantrekkingskracht van de stad daarmee teniet is gedaan. Maar ik blijf rozig, dus we gaan verder. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik begrijp niet wat het een met het ander te maken heeft.

Ik weet wel dat de dynamiek van het project bij lange na niet is wat het zou moeten zijn. Is de heer Diederen het met mij eens dat letterlijk in deze stukken staat dat er meer leven in het Maankwartier moet komen en dat dit eigenlijk betekent dat het er vrij doods is? De heer Diederen, Fractie Diederen Dat eigenlijk zijn altijd heel moeilijke woorden. Nee, er staat dat er meer levendigheid moet komen in de stad. Maar meer levendigheid is ook iets wat wij met zijn allen altijd als grote wens hebben voor de stad als geheel. Daarbij zijn wij geen uitzondering van andere steden die ook allemaal roepen om meer levendigheid en die zoeken naar aantrekkingskracht. De voorzitter Derde en laatste interruptie. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Volgens mij is mijn opmerking niet goed overgekomen. In het stuk dat wij vandaag bespreken, staat letterlijk dat er meer levendigheid en reuring in het Maankwartier moet komen, niet in de stad. Dus het was zeer expliciet. Voor de duidelijkheid. De voorzitter Gaat u verder, meneer Diederen. De heer Diederen, Fractie Diederen

Pagina 33/120 Voorzitter. Ik heb eerst de vraag over het Maankwartier beantwoord. Maar ik ben er weer ingetrapt. Ik denk altijd dat ik meneer Leers op een wat rozige wolk kan zetten, maar voordat hij erop zit, tuimelt hij er al vanaf. Wat gebeurt er? Twee dagen later krijgt Heerlen in dezelfde krant complimenten van de hoogste ambtenaar van het Ministerie van Binnenlandse Zaken voor de manier waarop wij hier de grote opgaven van deze stad oppakken. Het moet niet gekker worden. Je zou door al deze loftuitingen bijna genoegzaam achterover gaan leunen. Laten we vooral niet in die valkuil trappen, maar eerder nog een tandje bijzetten. Nog meer lef, nog meer creativiteit en vooral nooit meer denken: dat gaat ons als Heerlen niet lukken. Dat vergt ook dat het ambtelijk apparaat, college en raad altijd als uitgangspunt hebben om te denken in oplossingen en niet in problemen, in kansen en niet in bedreigingen, in mogelijkheden en niet in beperkingen. Daar hoort ook bij dat wij geloven in, en ruimte geven aan, het scheppend vermogen van onze burgers, bedrijven en instellingen. Dat vergt ook dat het college zich niet gemakshalve of uit gebrek aan bestuurlijke daadkracht en visie verschuilt achter wet- en regelgeving of ambtelijke adviezen. Dit laatste gebeurt naar mijn smaak helaas nog te vaak.

Overigens onderschrijf ik de stelling van het college in de begroting dat wij al jaren laten zien dat wij op een financieel verantwoorde manier heel erg ambitieus kunnen zijn. Meneer de voorzitter, graag vraag ik nog aandacht voor het volgende. Voor het eerst sinds lange tijd is in de begroting een bedrag opgenomen voor “indexering subsidies” van € 368.000. Na hier jarenlang voor gepleit te hebben, zou men verwachten dat ik daar erg voldaan over ben. Dat is maar deels het geval. Ik vraag mij namelijk af of genoemd bedrag slechts een druppel op een gloeiende plaat is. Ik heb op dit punt twee vragen aan het college: kan het mijn zorgen op dit terrein wegnemen? Bovendien wil ik graag weten of het college de intentie heeft om deze indexering een structureel karakter te geven. De heer Daamen wees in zijn betoog op de schandelijke entree, vanuit Brunssum gezien, naar de gemeente. Hetzelfde speelt ook aan de andere kant van de gemeente. Als je vanuit Kerkrade komt over de Steenwegen en je ziet hoe die opgeknapt zijn en erbij liggen en je rijdt dan het gebied Heerlerbaan, Hambeukerboord tot aan de Bautscherweg binnen, dan springen de tranen in je ogen. Leegstaande bedrijfspanden, een rommelige stedelijke structuur en een verloederde openbare ruimte geven het geheel een troosteloze en beschamende uitstraling. Het klinkt misschien gek, maar dat is prima.

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Even voor de duidelijkheid. Meneer Diederen bedoelt toch niet de reeks panden van Weller aan de Heerlerbaan? Die is ook vrij treurig. De heer Diederen, Fractie Diederen Ik bedoel het hele stuk vanaf tankstation Brouwers tot aan de Bautscherweg, zowel aan de linker- als aan de rechterkant, plus het stuk van de Hambeukerboord waar de Hiero ligt. De heer Leers, Hart-Leers Oké, dus toch de eigendommen van Weller. De heer Diederen, Fractie Diederen Nee, dit staat los van wie het eigendom is. Het gaat erom dat de Heerlerbaan historisch gezien een straat is met heel veel nijverheid. Ik heb het nog even nagekeken, maar volgens mij kwam de stadsautoweg er pas in 1961. Nee, nog later, 1967. Ik was als twaalfjarig jongetje verkeersbrigadier op de Heerlerbaan. Ik kan u op het hart drukken dat je op dit moment geen stad in heel Limburg vindt met een straat die zo druk is als die toen. Die drukte trok heel veel bedrijven. Er ligt daar nog heel veel wat niet meer bij de tijd is en wat leegstaat, los van wie eigenaar is. Dat is prima, want het is niet alleen troosteloos maar je betaalt er ook niet de hoofdprijs voor stukken grond of anderszins. Daarom wil ik graag aan het college vragen om een toekomstvisie op te stellen voor dat hele gebied, zodat we met z'n allen over een tijdje kunnen zeggen dat het ook daar goed de gemeente Heerlen binnenkomen is.

Pagina 34/120 Tot slot, ik had het nooit gedacht. Ik had me na het DSM-debacle voorgenomen om alleen nog maar over 043 te praten. Maar goed, zo kinderachtig zijn we niet, dus ik zal toch de naam Maastricht maar in mijn mond nemen. Daar komt zelfs iets goeds vandaan. We hebben in deze gemeente al jaren de vraag gekregen naar meer openbare toiletten in het centrum. We vergrijzen. Ik merk het zelf ook. Ik zal de cijfers niet geven, maar ik moet in plaats van om de zoveel 100 meter om wat minder 100 meter toch een potje opzoeken. Maar wat gaan ze nu in Maastricht doen? Ze kijken daar samen met de lokale horeca onder welke voorwaarden die bereid is om ruimhartiger niet-klanten toe te laten tot de in hun zaak aanwezige toiletten. De voorzitter U bent bijna door uw tijd heen. De heer Diederen, Fractie Diederen Dan wil ik nog even inhaken op de discussie over de parkeertarieven. Het is misschien heel orthodox, maar ga eens met een aantal partijen in de stad, waaronder de grote werkgevers in het centrum, kijken of het misschien niet mogelijk is om die parkeergarages te kopen. Dat klinkt gek, want tot nu toe is het beleid om de auto's uit het centrum te weren. Dat is echter uit milieuoverwegingen. Maar als over tien jaar iedereen elektrisch rijdt, moet ik nog zien dat we ze nog in de bus krijgen. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel, meneer Diederen.

Dan komen we aan het einde van onze eerste termijn. Dan komen we meteen bij die mogelijkheid van een stop waar de heer Diederen het net over had. Ik stel voor dat we pauzeren tot 16.20 uur. In verband met een praktische vraag wil ik aan de fractievoorzitters vragen om even een paar minuten met mij in de kamer van de griffie te komen. Dan kunt u daarna gewoon uw normale dingen doen. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter Ik heropen de vergadering. Voor de beantwoording door het college geef ik als eerste het woord aan wethouder De Beer. Wethouder De Beer Voorzitter, dank u wel. Ik begin met het onderdeel financiën. Ik moet daar meteen bij opmerken dat op het moment dat ik een collega vervang op financiën er in de afgelopen jaren altijd wat foutjes of wat grotere fouten naar boven kwamen in de begroting. De verwachting bij de raad is dus misschien dat er nu ook wel weer dingen in zitten. Ze hebben dus scherp gekeken. Waarvoor zeer veel dank. Maar de vermeende fouten zoals deze zijn benoemd door Partij Hoensbroeks Belang en de Partij van de Arbeid zijn in onze ogen geen fouten. Ik zal uitleggen waarom. Partij Hoensbroeks Belang verwijst naar de tabel op pagina 160. Dat gaat over de totale gemiddelde woonlasten voor meerpersoonshuishoudens in 2021. Dat is een vergelijking tussen verschillende gemeenten op basis van een genormeerd aantal afvalstortingen.

Om gemeenten te kunnen vergelijken, is gerekend met een x-aantal aanbiedingen van de afvalbakken. Het daadwerkelijk aantal aanbiedingen of stortingen in Heerlen is anders dan het genormeerde bedrag. Dat ziet u dan staan op pagina 161, bij de grafiek in de kolom over 2021. Daar staat het afgeronde bedrag van €790. Dat is het werkelijke bedrag dat in Heerlen wordt geheven. Het bedrag op de andere pagina is dus het genormeerde bedrag op basis van een norm in termen van het aantal stortingen.

Pagina 35/120 De heer Verreck maakte net de berekening als het gaat over de ontwikkeling van de schuld. Hij vergat daarbij een variabele, namelijk de variabele van de aflossing. Er wordt in 2022 namelijk ook afgelost. Dus ja, we gaan nieuwe leningen aan, maar we gaan ook aflossen. Het saldo daarvan maakt dat de totale schuldenstand dus niet de oude stand plus de nieuwe leningen is. Maar de oude stand plus de nieuwe leningen min de aflossingen is de nieuwe schuldenstand. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang (interruptie) Misschien begrijp ik het dan niet helemaal goed. Op pagina 160 staat toch echt bij gemeente Heerlen een bedrag van €838. Aan de rechterkant staat inderdaad bij de woonlastenperiode uit de periode 2018-2022 een bedrag van €798,75. Ik denk dat de wethouder het net iets verkeerd heeft benoemd. Is dat aan de rechterkant op pagina 161 het bedrag dat het gemiddelde van de gemeenten was? Wethouder De Beer Nee, het wordt wel een beetje technisch. Om een vergelijking te kunnen maken tussen de verschillende gemeenten moet je het aantal stortingen, het aantal aanbiedingen van de afvalbak, vergelijkbaar maken. Dus niet dat in Brunssum bijvoorbeeld 50 keer wordt aangeboden en in Heerlen 60 keer en in Kerkrade 40 keer. Er wordt uitgegaan van eenzelfde aantal stortingen. Dat is dus eigenlijk wat ik net noemde een genormeerd aantal.

Dat is nog niet het werkelijke aantal, maar het genormeerd aantal om die gemeenten onderling goed te kunnen vergelijken. Daarom staat Heerlen ook in die tabel met een genormeerd aantal aanbiedingen van de afvalbakken. Dat is dus de tabel op pagina 160. Op pagina 161 wordt gerekend met de te verwachten stortingen in de gemeente Heerlen zelf. Dus niet op basis van het genormeerde aantal waar de COELO mee rekent, maar waar wij zelf in Heerlen mee te maken hebben. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) De heer Daamen heeft wel een punt, in die zin dat het bedrag dat bij 2021 staat, namelijk €789,79, moet €785,52 zijn. Maar goed, dat even ter zijde. Dat maakt voor de rest niet veel uit. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik heb een heel korte vraag. In het stuk waar ik net aan refereerde, staat op pagina 177 de aflossing van die pakweg 17 miljoen euro niet opgenomen. Daar kwam mijn vraag vandaan hoe het nu precies zit. Als er een tekst in had gestaan dat we ook 17 miljoen aflossen, dan was dat logisch geweest, maar dat is nu wat onduidelijk gebleven. Vandaar mijn vraag. Wethouder De Beer Op pagina 179 staan de aflossingen bijvoorbeeld wel genoemd. Een deel van de schuldontwikkeling staat op de ene bladzijde, maar om het totaal te kunnen zien moet je rekening houden met de component van de aflossing.