Notulen-concept raadsverg. gem.Heerlen 26 jan. 2022.docx

Pagina 38/93 Het koopgedrag is drastisch gewijzigd. We hebben in de tussenliggende periode, die ook toen al begon, natuurlijk een hele duistere periode gehad in het centrum. Overdag en zeker na sluitingstijd van de winkels werd het centrum beheerst door een groep die we absoluut niet in het centrum zouden willen hebben. Er was heel veel ellende zichtbaar. Dat hebben we teruggebracht tot beheersbare proporties. Ook in dat opzicht gaan we door, maar ook in de zin van dat wij meer kwaliteit moeten toevoegen. Dat is door de heer Meyer en door een aantal andere sprekers gezegd. Daar voelen wij ons als college zeer door ondersteund. De heer De Groot zegt: dit is de eerste stap. Er zullen heel veel stappen volgen. Bij al die volgende stappen willen en moeten we ook terugkomen bij de raad, omdat daar ook financiering bij hoort. Waarbij die financiering natuurlijk nooit iets alleen kan zijn van wat wij als gemeente zouden kunnen opbrengen. Dan zouden we al heel gauw aan het einde van ons Latijn zijn. Alleen al daarom onderschrijf ik ook graag uw oproep om samen te werken met andere partijen. U noemt bijvoorbeeld vastgoedeigenaren, ondernemers, andere overheden, fondsen enzovoorts die we kunnen aanspreken. Alleen dan zal het lukken om tot daadwerkelijke investeringen te komen voor de toekomst.

Volgens mij heb ik naar de VVD al geantwoord dat we graag in de loop van dit jaar terugkomen op hoeveel geld we nu echt nodig hebben om u daarover te rapporteren en om concreet te maken waar die planvorming dan om gaat. We kunnen niet aan de ene kant zeggen dat we hoge kwaliteit plannen willen die niet 13 in een dozijn zijn, maar anderzijds onze budgetten bij voorbaat al veel te laag vaststellen. Als we daar tussentijds op terugkomen, dan denk ik dat we het heel gauw eens kunnen worden. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik heb waarschijnlijk niet goed opgelet aangaande het een-tweetje tussen de heer Van den Berg en mij wat betreft zijn stelling over het geld en het mogelijk toevoegen van geld aan de Algemene Beschouwingen. Mij is dat waarschijnlijk ontgaan, maar wat was het antwoord van de wethouder op de vraag? De heer Van den Berg zei dat het college daar wel op terugkomt. Wethouder Van Zutphen Dat betekent dat het voorstel nu is om die 4,6 miljoen te activeren. Dat betekent dat we gebruikmaken van de investeringsruimte die de komende jaren in de begroting zit. Op het moment dat we die investeringsruimte niet gebruiken, zouden we minder activeren. Dan komt er in de naliggende jaren meer geld vrij in de begroting in de lopende jaren. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voor de duidelijkheid.

Ik meende dat de heer Van den Berg stelde - wellicht kan hij dat beter zelf zeggen - zo van: 2 miljoen naar dit plan en de rest naar de algemene reserve. Daar hadden we wat woorden over, laat ik het zo zeggen. Hoe duidt het college dat precies? Wethouder Van Zutphen Zoals het net is gezegd. Het is niet zo dat we 2 miljoen niet activeren, waarna we 2 miljoen toevoegen aan de algemene reserve. Nee, er komt extra ruimte in de begroting van de komende jaren, waarbij u hebt gezien dat we in die activeringsruimte in de komende jaren plaats overhouden. We maken in de komende jaren niet het hele beschikbare budget op. De voorzitter Gaat u verder. Wethouder Van Zutphen Dan het CDA. Ik kan mij goed uw ongenoegen en ongeduld voorstellen als het gaat over wonen boven winkels. Maar in de afgelopen maanden is daar behoorlijk tempo in gekomen via de opdracht die wij hebben gegeven aan Streetwise. We hebben ook aangegeven dat in week vier of vijf Streetwise - dat is een effectief

Pagina 39/93 opererende club - komt met een inventarisatie van de belemmeringen. Natuurlijk moeten we daarop acteren. Als er belemmeringen zijn aan onze kant of als er een gebrek aan behoorlijke stimulering is aan onze kant die dat wonen boven winkels tegen zou gaan, dan kunt u ons eraan houden dat we daarop acteren. Ik heb de motie die u kennelijk hebt ingediend niet gezien, dus daar kan ik nu nog niet op reageren. Wat we niet kunnen, is beloven - die indruk wekte u ook - dat in de komende jaren bovenverdiepingen worden gevuld. Uiteindelijk zijn het natuurlijk de pandeigenaren die dat goed moeten vinden, die dat moeten willen en die ook de investeringen zullen moeten doen. Maar als er belemmeringen zijn aan onze kant, dan moeten wij die uiteraard wegnemen. Dan pleit u voor het coöperatiemodel. Overigens staat in de vraagstelling vanuit de commissie een corporatiemodel. Dat is toch heel iets anders. Dit gaat over coöperatie. Coöperatie brengt bij voorbaat een beetje warme gevoelens bij mij teweeg. Laat ik het nou in dit geval ook eens zijn met de waarschuwing van de heer Leers dat wij niet als een kip zonder kop andermans ellende moeten opkopen. De heer Leers verwijst terecht naar de ervaringen met de Akerstraat-Noord. De bouwkundige ellende die we daar hebben opgekocht, is een heel moeizame geschiedenis geweest.

Ik zou ook kunnen verwijzen naar de hoek Willemstraat-Spoorsingel, waar we ook al 20 jaar investeringen in vastgoed die daar zijn gedaan achter ons aanslepen. Die zijn niet altijd succesvol geweest. We moeten dat dus wel met verstand doen. Wij willen het voorstel graag onderzoeken of wij op een verantwoorde manier investeringen kunnen doen om rotte plekken in onze stad weg te nemen en daarbij ook het coöperatiemodel te hanteren. De voorzitter Meneer Peters, wilt u interrumperen op dit punt? De heer Peters, CDA (interruptie) Ja, even heel kort. Eigenlijk heeft de wethouder het al gezegd. Naast slechte voorbeelden, zijn er ook goede voorbeelden te noemen. Ik ben in ieder geval blij dat de wethouder zegt dat hij het wil onderzoeken. Wethouder Van Zutphen Ja. Op het moment dat wij de openbare ruimte op de Bongerd, Promenade 1 en 2 kwalitatief hoogstaand gaan invullen, moeten wij natuurlijk rekening houden met de markt die daar zijn plek moet hebben. Als we er zelf al geen aandacht voor zouden hebben, dan zou uw linkerbuurvrouw ons daar ongetwijfeld op wijzen. De markt heeft altijd een warm plekje gehad in mijn hart. Dat zal zeker zo blijven. De markt is voor heel veel mensen een leuke plek om naartoe te gaan. Het is een plek waar je goedkoop spullen kunt krijgen. Het draagt dus bij aan de aantrekkelijkheid van ons centrum. Die moet een goede plek krijgen.

Een aantal mensen heeft gevraagd: waarom investeringen in deze wijk en niet in de andere wijk? We hebben in ieder geval zichtbaar gemaakt dat we overal in de stad grote investeringen doen. Als het gaat over Heerlerheide, dan kunt u zich vast nog herinneren en elke dag zien welke enorme investeringen we daar hebben gedaan in de periode tussen 2007 en 2010, met het nieuwe winkelcentrum, het Corneliushuis en alles wat daarbij hoort. Op dit moment worden enorme bedragen geïnvesteerd in Hoensbroek. Het Sint-Janscollege. U hebt dat vandaag in de krant kunnen lezen. Uit mijn hoofd gezegd gaat tussen de 15 miljoen en 20 miljoen naar het Sint-Janscollege. Dat is gemeentelijk geld. We gaan investeringen doen op de Heerlerbaan. Het centrum is het centrum van ons allemaal. De mensen die in de stad zijn bevraagd wat zij van het centrum vinden, hebben voor een deel gezegd: ik vind het nog helemaal niets. Het overgrote deel van deze mensen woont niet in het centrum. Dat zijn de bezoekers uit de rest van onze stad en van buiten onze stad. Het centrum is dus van ons allemaal. Dat is een investering voor ons allemaal. De heer Peters, CDA (interruptie)

Pagina 40/93 Toch nog even over de mogelijke disbalans die werd genoemd in de commissie. In dat tabelletje staat: centrum 38 miljoen, 17%. Die percentages kloppen niet, in ieder geval niet zoals ze in de tabel staan. Ik wil graag van het college horen hoe dat precies zit. Als 38 miljoen 17% is van 143 miljoen, dan gaat er volgens mij toch wel echt iets mis. Wethouder Van Zutphen U bent een scherp lezer. De bedragen zoals deze er staan kloppen wel, maar de percentages kloppen niet. Waarvoor onze excuses. Wij zullen u een correcte tabel met de correcte percentages doen toekomen. De heer Diederen houdt een hartstochtelijk pleidooi, waarbij hij bijvoorbeeld het beeldmateriaal aanhaalt. Hij zegt: zou dat niet de ondergrens moeten zijn? Als u dat in figuurlijke zin betoogt, dan ben ik het hartstochtelijk met u eens. Als u maar niet van ons verwacht, zo van hier op dat plaatje staat daar een boom en daar een plant. En als we dat dan over een paar jaar leveren, staat die boom net 3 meter verder en die plant is vervangen door water of wat dan ook. Maar de intentie wil ik van harte onderschrijven. Dat geldt ook voor het pleidooi van de heer Diederen om ervoor te zorgen dat er in die prachtige openbare ruimte geen verbodsbordjes komen. Daar ben ik het helemaal mee eens. U hebt zelf al aangegeven dat hetgeen u zei over de parkeerplaats buiten de orde was.

Daar hoef ik dan dus ook niet op te reageren. Dan heb ik goed nieuws voor de heer Oulad. Dezelfde club, Braining the future, die een belangrijk deel van het participatietraject over het centrum heeft georganiseerd, heeft in de afgelopen tijd in de wijk GMS, daar maakt het gebied waar u telkens naar verwijst deel van uit, ook een uitgebreid onderzoek gedaan onder met name bewoners, ondernemers enzovoorts wat zij van de wijk vinden. Toevallig hebben zij gisteren in het college een presentatie gegeven van hun resultaten. Wij gaan die binnenkort in het college vaststellen. Daarna gaan we ermee naar de raad onder de welluidende term "GMS on tour" met uitgebreide plannen, juist ook voor deze wijk waar investeringen ook heel hard nodig zijn. Tijdens de presentatie aan het college zat ik op de plek waar de heer Hesse nu zit. Ik had een van de volgende vragen. Wij krijgen vaak de vraag in hoeverre onze plannen voor het centrum een overloop hebben naar de noordkant van het station. In hoeverre geldt dat andersom ook? Dat werd uitgebreid bevestigd. U kunt ervan overtuigd zijn dat de plannen die we binnenkort gaan publiceren rond de wijk GMS wel degelijk aansluiten bij waar we in het centrum mee bezig. Het is niet zo van hier is het een en daar is het ander, maar het een moet op het ander aansluiten. Volgens mij heb ik daarmee alle vragen beantwoord.

De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) Heel kort. Ik ben blij met het antwoord. Ik ben afgekoeld. Ik zie graag de presentatie zelf toe komen. Mevrouw Santegoeds, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik wil daar even op inhaken. Onlangs hebben wij een uitnodiging gekregen om ons aan te melden voor de rondleiding door de wijk GMS. Die rondleiding is op 10 februari. De voorzitter Dat klopt. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang (interruptie) De heer Peters was mij net even voor met betrekking tot de cijfers en de percentages. De cijfers kloppen allemaal. U hebt al aangegeven dat de percentages niet helemaal juist zijn. We hadden dat zelf al doorgerekend, maar we krijgen dat ook terug van het college. Ik heb nog een aanvullende vraag. Dan hoef ik dat niet in de tweede termijn te doen. In de tabel van het overzicht ter beantwoording van de commissie staat ook 56,1miljoen stadsbreed geïnvesteerd. Daarnaast is specifiek 8,6 miljoen niet gebiedsgebonden. Ik heb concreet volgende vraag. Uit de 56,1 miljoen haal ik dat die wel verdeeld kan worden over wijken. Kan de spreiding over de stadsdelen worden meegenomen in het overzicht dat de heer Peters heeft gevraagd?

Pagina 41/93

Wethouder Van Zutphen Om het helemaal compleet te maken, stel ik voor om de betreffende tabellen uit de begroting als bijlage toe te voegen. Dan ziet u precies per onderdeel om welke investeringen het gaat. De voorzitter Dan gaan we dat doen. Is er behoefte aan een tweede termijn? De heer Sijstermans. Tweede termijn De heer Sijstermans, Fractie Sijstermans Dank u wel, voorzitter. Ik heb een korte opmerking. Bij de begrotingen hebben wij vastgesteld om zerobased te gaan begroten. Wat is er fout aan om die 4,6 miljoen in de algemene reserve te zetten in plaats van daar meteen een bestemming aan te geven richting centrum. Dat is eigenlijk mijn enige vraag en mijn enige opmerking. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Hazen. De heer Hazen, Stadspartij Voorzitter. Toch even kort memorerend. In de eerste termijn heb ik gezegd dat 4,6 miljoen investeren in alleen maar plannen maken wij op voorhand onverantwoord vinden. Wij zouden liever zien dat dit stapsgewijs zou gaan. Helaas wordt dat niet door de voltallige raad overgenomen. Maar het antwoord van het college waarin wij zeggen ja, plannen maken is goed. Investeren is goed voor het centrum. Investeren in overige stadsdelen ook. Wij juichen dat zelfs toe. We worden meteen aangevallen, zo van: jullie zijn overal tegen.

Nee, wij waren tegen het op voorhand 4,6 miljoen in plannen stoppen, zonder dat je ziet welke ambities je waar kunt maken. Ik had gehoopt dat het college zou zeggen "nee, we gaan nu inderdaad misschien 4,6 miljoen activeren, maar als een kwart van het geld is geïnvesteerd, komen we bij jullie terug. Dit is het resultaat een zo willen we verder gaan". Als we zo'n antwoord hadden gekregen, dan had u ons ook mee aan de hand gekregen. Maar het antwoord van de wethouder was dermate teleurstellend dat we bij onze mening blijven. Hier kunnen we niet in meegaan. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u wel. Het centrum zal nooit af zijn. Hier liggen prachtige plannen. Als je mensen vraagt om mee te dromen hoe zij onze stad zouden willen zien, dan dromen ze. Er is ook niet bij gezegd: denk erom, het kost geld. Het is puur dromen. Hoe hoog moeten wij de lat leggen in ons centrum? Voor sommigen kan het niet hoog genoeg zijn. Ik denk dat je er ook een middenmoot in moet hebben. Ik wil benadrukken dat het verduurzamen van huizen om mensen uit de energiearmoede te helpen echt de prioriteit krijgt. Aan het robuust genoeg maken van onze stad voor de klimaatcrisis helpen ook de toekomstige generaties mee. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers

Pagina 42/93 Meneer de voorzitter, dank u wel. Daar waar wethouder Van Zutphen en ondergetekende, zelfs mijn fractie, weleens de degens kruisen en het niet met elkaar eens zijn, waren mijn fractie en ik - we hebben tijdens de vergadering nog even de koppen bijeen gestoken - aangenaam verrast ... Ontdaan is wat ver, maar we vonden het in ieder geval zeer aangenaam hoe de wethouder reageerde en her en der zelfs met wat bijval kwam. Ondanks dat we in de raadscommissie waar over dit raadsvoorstel was gesproken niet aan het woord hebben kunnen komen en de wethouder aangaf dat hij dat in tweede termijn ook niet meer kon vanwege de beperkingen die aan ons zijn opgelegd, hebben wij de volgende mening. Er zijn wat mitsen en maren, maar de sympathieke toon en de toenadering vanuit het college doet ons ertoe overwegen om in plaats van tegen te stemmen zoals wij eerst van plan waren, in te gaan stemmen. Mits de wethouder nogmaals kan bevestigen dat we stap voor stap worden meegenomen, dat het niet dichtgespijkerd is en dat er voordat er besluiten worden genomen die enig iets, inhouden de raad daarover wordt bevraagd. Dus dat het een dynamisch document is en niet take it or leave it, we hebben nu de centen, we doen nu wat wij willen en hiermee hebben wij het college vrij spel gegeven.

Als de wethouder die richting kan beamen, hopelijk net als in de tweede termijn, dan stappen wij af van ons 'nee' in de eerste termijn, na een 'ja' in tweede termijn. Ik ben dus benieuwd of we op deze weg voortkunnen. Ik hoop van wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Meyer. De heer Meyer, SP Voorzitter. Als de heer Leers in positieve zin ontdaan is, dan zou ik bijna willen oproepen tot een moment, in positieve zin, van stilte, want dit is echt historisch. Ik bedoel dat niet alleen maar als compliment in de richting van de fractie van Hart-Leers, maar ook echt wel dat dit een voorbeeld is van wat er in ons centrum gebeurt. Wat zojuist gebeurt - u moet zelf interpreteren of dat klein of groot is - vind ik serieus. Ik zeg dat dus niet alleen maar als grap. Ik vind dat een voorbeeld van hoe het optimisme in ons centrum is. Ik herinner me nog goed dat er nog niet zo heel lang geleden niet per se reden was tot heel veel optimisme. Er moet nog heel veel. Laat daar geen enkel misverstand over bestaan. Er moet nog ontzettend veel. Maar dat we deze discussie nu kunnen voeren op grond van wat er allemaal al gebeurt en nog moet, geeft de burger moed. Ik wil daarom benadrukken en onderstrepen dat ik de wijze en frisse woorden van de heer Diederen erg belangrijk vond. Ik wil niet zijn letterlijke woorden herhalen, maar zeker wel dat beelddocument vaststellen.

De heer Diederen heeft er nog niet op gereageerd. Zijn wijsheid kennende, betekent dit dat hij het acceptabel vindt wat het college zegt. Maar ik zou het nog wel willen aanscherpen of onderstrepen door te zeggen: u hoeft niet per se vast te houden aan de boom of aan het stroompje waar het loopt, maar potverdorie, er zal wel groen en water en water en groen en water en groen en groen komen. Wat ons betreft - ik hoorde de heer Diederen bij wijze van spreken al deze kant op stralen wat hem betreft ook, hij knikt - moet het wel van dit absolute niveau zijn dat we daar zien. Op plaatjes ziet het er altijd prachtig uit, maar in de uitvoering kan het nog weleens tegenvallen. Daarom ook dit van monumentale kwaliteit. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. We zijn blij om te kunnen constateren dat uit de gepresenteerde cijfers blijkt dat onze inspanningen in de afgelopen jaren om Hoensbroek op de kaart te zetten niet vruchteloos zijn geweest. Dat is een constatering waar wij natuurlijk heel erg blij mee zijn. Wij vinden het stuk over Heerlen Centrum een ambitieus document. Dat is prima. Vooral het doorlopen participatietraject is een heel goede stap geweest. Wij verheugen ons dadelijk ook op een dergelijke aanpak van Hoensbroek Centrum. We

Pagina 43/93 willen eigenlijk het nieuwe college dadelijk triggeren om een ambitiedocument te maken Samen maken wij de stadsdelen. Misschien is dat iets om mee te nemen naar de volgende periode. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Van Zutphen. Wethouder Van Zutphen Voorzitter. Laat ik op de eerste plaats ingaan op de motie van het CDA. Ik moet wel zeggen dat het ongemakkelijk is dat wij die tegenwoordig niet meer op papier krijgen, maar dat we daarvoor in iBabs moeten duiken. Dat heb ik gelukkig kunnen doen. Het dictum van de motie wil ik graag als college onderschrijven. De voorafgaande overwegingen zijn af en toe voor uw rekening, maar het dictum wil ik graag onderschrijven. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Misschien hebben wij iets gemist. Kunnen wij die motie ook al inzien? De voorzitter Hij staat voor iedereen in iBabs. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik dacht dat daar nog geen mededeling over was gedaan. Dank u. Wethouder Van Zutphen Voorzitter. De heer Sijstermans zegt: voeg die 4,6 miljoen maar toe aan de algemene reserve. Volgens mij heb ik net in de eerste termijn aangegeven dat het zo helemaal niet kan werken, omdat het hier gaat over het activeren van uitgaven. Ik ben in zoverre teleurgesteld in de Stadspartij.

U zegt: had de wethouder nou gezegd dat wij dit stapsgewijs gaan doen, dan hadden wij wellicht kunnen instemmen, maar dat zegt de wethouder niet. Volgens mij zegt de wethouder, en al helemaal dit stuk, dat wij dat juist wel doen. Wij hebben heel duidelijk aangegeven dat wij voor iedere concrete investering - dat zeg ik ook alvast naar de heer Leers - terug willen en moeten komen bij de raad. Dit gaat uitsluitend om het voorbereiden van en gaat niet over het nu al 'inpikken' van geld om daar naderhand vanalles mee te doen waar de raad geen weet van heeft. De heer Hazen, Stadspartij (interruptie) De wethouder is hier niet echt concreet in. Ik heb het over de 4,6 miljoen die wij willen activeren en lenen om plannen te maken. Als e straks die plannen wilt gaan realiseren, is het logisch dat het college dan terugkomt bij de raad. Dat lijkt me logisch. Maar ik heb het over het feit dat je een globaal plan maakt en zegt: is dit in de lijn die jullie willen? We hebben hier 1 miljoen voor uitgegeven, kunnen we verdergaan met het maken van plannen? Dat wilt u met die 4,6 miljoen. Daar had ik graag een fasering in, zodat je verdere deelplannen maakt. Dan kun je ook al starten met de realisatie.

Wethouder Van Zutphen Ik weet niet in hoeverre ik daarmee tegemoetkom aan uw wens, maar ik heb net aan de VVD-fractie toegezegd dat wij tussentijds terugkomen bij de raad en rapporteren over de tussenstand van de investeringen. Als de raad op dat moment zou zeggen "dat college moet maar eens flink op de rem trappen" dan kan de raad dat op dat moment zeggen. Het is dus zeker niet zo dat we nu de vrije hand hebben over die 4,6 miljoen en dat u er pas iets van hoort als het geld op is. Ik weet niet in hoeverre dat afdoende tegemoetkomt aan uw wens, maar dat is wel hetgeen ik kan toezeggen.

Pagina 44/93 De heer Hazen, Stadspartij (interruptie) Dat komt inderdaad heel ver in de richting van onze wens. Als de wethouder hier nu ook nog een beetje concreet in kan zijn, door te zeggen halverwege of om de twee of drie kwartalen rapporteren we, dan zijn wij heel erg tevreden. Dan kunnen wij zelfs meegaan in dit voorstel. Wethouder Van Zutphen Ik wil hier graag toezeggen dat wij ten minste één keer per half jaar rapporteren over de tussenstand. Wethouder Van Zutphen (interruptie) Dat is prima. Wethouder Van Zutphen Oké. De Partij voor de Dieren zegt: dromen. Dromen kost ook geld, maar onze stad heeft het nodig dat wij dromen en dat wij proberen om die dromen te realiseren. Dat hebben wij in de afgelopen vijf jaar gedaan. Als ik de binnenstad van nu vergelijk met vijf jaar geleden - daar heeft de burgemeester vorige maand nog een gloedvol betoog over gehouden - dan ziet u het verschil. Onze stad heeft het nodig dat wij over vijf jaar weer enorme stappen vooruit hebben gemaakt. Dan ga ik naar de heer Leers. Ik zou bijna zeggen: een kleine stap voor de heer Leers, maar een grote stap voor politiek Heerlen. Ik kan volledig bevestigen wat hij heeft gevraagd. Wij doen dit namelijk stap voor stap. Het is geen dichtgespijkerd verhaal. Het is een dynamisch document. Wij komen telkens terug bij de raad als het gaat over de concrete investeringen.

In de richting van de SP en de fractie Diederen kan ik nogmaals bevestigen - alles wat ik hier zeg maakt deel uit van de notulen en de besluitvorming - dat wij die beeldvorming natuurlijk als minimum beschouwen van wat wij in de stad moeten realiseren. De Partij Hoensbroeks Belang stelde eigenlijk een vraag aan het nieuwe college en de nieuwe raad. Het zou onbetamelijk zijn als het oude college daar iets van zegt. Maar goed, daar kan het nieuwe college en de nieuwe raad straks mee aan de gang gaan. Tot zover, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan vraag ik of er behoefte is aan stemming over dit onderwerp. Dat is niet het geval. Dan is het onderwerp vastgesteld en hebben we het ambitiedocument unaniem aanvaard. Wilt u de motie in stemming brengen, meneer Peters, naar aanleiding van het antwoord van de wethouder? U wilt hem in stemming brengen. Ik denk dat er behoefte is aan een schorsing om de motie even te kunnen lezen. We schorsen voor 5 minuten om de motie even te lezen. Schorsing De voorzitter Ik heropen de vergadering. Meneer Peters, wilt u nog een toelichting geven? Niet? Is er nog behoefte aan een reactie van anderen? Mener De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. De Ouderenpartij Heerlen zal de motie niet steunen en wel om de volgende redenen. Ten eerste voor wat betreft het wonen boven winkels.

Dat traject is nu eindelijk - daar heeft de heer Peters gelijk in - goed op stoom gekomen. Wij willen die voortgang niet verder frustreren met dit soort onnodige verzoeken. Ten aanzien van het coöperatiemodel vinden wij dat de gemeente zich niet op het vastgoedspel moet richten, maar gewoon als faciliteerder moet blijven fungeren. De gemeente heeft daar natuurlijk wel een

Pagina 45/93 controlerende taak in, maar absoluut niet als een partij die op dat gebied ook nog de concurrentie moet aangaan met marktpartijen. De heer Meyer, SP Voorzitter. Laat dit dan een van de grote verschillen zijn tussen de Ouderenpartij en de SP. Wij zullen de motie wel steunen, al is het maar omdat deze gemeente geregeld zichzelf, terecht, heeft opgesteld als vastgoedpartij: de Royal, het Maankwartier en ik kan nog wel een hele tijd doorgaan. Los daarvan, we hebben net al een maanlanding gezien als we het college moeten geloven, toen de heer Leers met zijn fractie thuiskwam. De heer Peters zei dat hij 20 jaar heeft moeten wachten. Misschien kunnen we nog wel een nieuwe maanlanding veroorzaken. Ik weet niet of dat met deze motie kan, maar wellicht kunnen we de heer Peters een beetje helpen. U kent onze gezamenlijke ambitie om dat coöperatiemodel mogelijk te maken. Hij moet dat dan nog wel even goed opschrijven in de motie. Als we daarmee in deze raad een meerderheid krijgen, dan is dat een klein nieuw maanlandinkje. De voorzitter Meneer Peters, want er wordt ook aan u gevraagd om iets aan die motie te doen. De heer Peters, CDA Waar ik corportatie heb geschreven, moet het uiteraard coöperatie zijn. Dat spreekt verder voor zich. De voorzitter Het is goed dat u dit zegt. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter.

Wij kunnen de strekking van deze motie onderschrijven. Te meer daar wij het belang van wonen boven winkels en het invullen van ook die in het oog springende leegstand zeer belangrijk vinden. Alles wat mogelijk is om dat tegen te gaan en het proces te bespoedigen, graag ondersteunen. Wij zullen de strekking ervan zeker onderschrijven. De voorzitter Dank u wel. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter. De VVD gaat deze motie niet steunen. Te meer omdat er op dit moment een onderzoek loopt naar de mogelijkheden om wonen boven winkels in fysieke zin voor elkaar te krijgen. Overigens vinden er op dit moment veel zaken plaats om dat wonen boven winkels daadwerkelijk gerealiseerd te krijgen, maar het is geen eenvoudige kwestie. Daarnaast het coöperatiemodel. Al ik vind dat de gemeente bij zijn eigen leest moet blijven. Wel faciliteren, maar niet participeren, laat staan risico dragen. Wij gaan deze motie dus niet steunen. De voorzitter Dank u wel. De heer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Partij Hoensbroeks Belang gaat deze motie wel steunen. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we de motie in stemming brengen. Actieplan wonen boven winkels, inclusief de coöperatie.

Pagina 46/93 Wie is voor de motie? Dat is de fractie van de SP, het CDA, Lijst Diederen, Hart-Leers, Partij Hoensbroeks Belang, Partij voor de Dieren en Partij van de Arbeid. Wie is tegen de motie? Dat zijn de fracties van de OPH, D66, VVD, de Stadspartij en de Fractie Sijstermans. Dan is de motie met 24 stemmen voor en 12 stemmen tegen aanvaard. Dank u wel. 8. Visie op de boodschappenstructuur Heerlen Dit agendapunt is afgevoerd bij het vaststellen van de agenda. 9. Transitievisie Warmte 1.0 Heerlen De voorzitter Wie mag ik daarover het woord geven? Meneer Sijstermans. Eerste termijn De heer Sijstermans, Fractie Sijstermans Dank u wel, voorzitter. Ik ga ervan uit dat hier subsidiestromen zijn, zowel Europees als landelijk. Ik had graag geweten wat dit betekent voor de particuliere woningbezitter. Dat was mijn enige vraag in deze. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter. Dit gaat over warme voeten en minder broeikasgas. Dit is de eerste aanzet in dit dossier. De Partij voor de Dieren is ingenomen met dit plan, omdat: 1. We stadsbreed beginnen met woningisolatie, dat wil zeggen: minder stookkosten, want we stoken toch niet voor de mussen. In deze tijd van hoge energielasten klinkt dat als muziek. Met een goed geïsoleerd huis ervaren we meer woongenot en we geven minder geld uit.

Ook produceren we minder broeikasgas, want ook dat is een opgave voor iedereen. 2. De gezinnen of wijken waar energiearmoede nijpend is, krijgen voorrang, zo staat het vermeld. Ik hoop dat dit ook echt in uitvoering komt. Vervolgens missen we in deze visie het coöperatief oppakken van warmteprojecten en de eis van minimaal 50% lokaal eigendom. De portefeuillehouder heeft in de commissie toegezegd hier in het vervolgstuk aan te werken, want dan pas kun je stellen dat je mogelijkheden schept voor optimaal meedoen, burgerparticipatie en mede eigenaarschap. De voorzitter Dank u wel. De heer De Kleijn. De heer De Kleijn, Hart-Leers Ik heb eigenlijk een vraag. Er wordt gerept over mijnwater. Mijnwater is in principe een energiebron die redelijk goedkoop te winnen is. Ik heb wel de volgende vraag. De prijs wordt gekoppeld aan aardgas. Ik hoor nu dat de prijzen van mijnwater ook met 40% gaan stijgen voor de bewoners. Als we dit dus dadelijk verder uitbreiden in de gemeente Heerlen, dan ben ik bang dat toch nog veel bewoners problemen krijgen met hun betalingen. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Claessens, aan u het woord. Wethouder Claessens

Pagina 47/93 Voorzitter. Dank u wel. Ik begin met de heer Sijstermans. Hij heeft an sich nogal een technische vraag. Ik zeg u toe dat ik deze vraag schriftelijk beantwoord. Die zal prima in fase 2 passen. Mocht u nog vragen hebben, dan houden we daar graag via de commissie contact over. Mevrouw Géron, dank voor uw steun. Ik voel uw bijdrage in ieder geval in die hoedanigheid dat het een stevige steun in de rug is. De opmerking over het coöperatief oppakken. Vorige week zijn hier twee insprekers geweest op twee agendapunten. Toen heb ik de toezegging gedaan zoals u deze hebt aangegeven. Die zal ik hier in de raad nog een keer doen. Die toezegging staat. Het was overigens ook al de bedoeling om dat in fase 2 ruimbaan te geven. Dat gaan we dus gewoon netjes met elkaar oppakken. De heer De Kleijn maakte een opmerking over de koppeling met het mijnwater. Laat ik het zo zeggen. Ik vind dat we die opmerking als waarschuwing moeten meenemen in fase 2. We moeten daar scherp op zijn en we moeten kijken wat dit voor Heerlen betekent met dat mijnwater. Ik denk dat het ook interessant genoeg is om jullie inhoudelijk tijdens die fase 2 mee te nemen. Ik heb dat vorige week ook toegezegd in de commissie. We pakken dat onderwerp een keer bij de kop. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Is er behoefte aan stemming? Dat is ook niet het geval.

Dan is dit aanvaard. 10. Afronding en resultaat fase 2 marktconsultatie project Windenergie Parkstad-Zuid De voorzitter Mevrouw Géron. Eerste termijn Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Voorzitter. Voordat ik even kort van wal steek, wil ik melden dat ik lid ben van een van de coöperaties die mee gaan doen in dit project. Ik heb daar geen financieel belang in. Ik ben lid geworden, omdat ik geloof in het coöperatief ondernemen om de opbrengsten van windenergie, in dit geval, in de regio te houden. Energie van wind en zon in de huidige vorm is een tussenstap die we moeten nemen. Deze is onmisbaar in de overstap van fossiele energie naar duurzame energie. Windenergie is schoon en komt uit een bron die nooit opraakt. De Partij voor de Dieren is voor windenergie, indien mens, dier en natuur daar geen of zo weinig mogelijk hinder van ondervinden. Echter, voor het gebruik van elektriciteit geldt: energie die je niet gebruikt, hoeft niet te worden opgewekt. Energie besparen is de grote uitdaging. Daarbij is een eenvoudigere manier van leven vele malen beter voor de aarde. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Meneer de voorzitter. Dat we als samenleving volop in de verduurzamingsrevolutie zitten, is meer dan duidelijk. Elke dag zijn er weer nieuwe ontwikkelingen.

De vraag die aan de orde is, is: wat zijn de beste stappen om de klimaatdoelen te halen? Wat je ziet is dat hart en doelen niet altijd samengaan. Zo vindt de één een windmolen of turbine een goede stap, terwijl omwonenden en belangenorganisaties daar soms echt anders over denken. Dan speelt in deze nog de kwestie Einsteintelescoop. Ook dat is een niet onbelangrijke ontwikkeling voor onze regio. Het is duidelijk dat nietsdoen geen optie is. Kortom, meneer de voorzitter, het raadsvoorstel vraagt om kennis te nemen van en in te stemmen met een verdere uitwerking van een gemeenschappelijk project door Statkraft en de coöperaties om tot een uiteindelijke aanvraag omgevingsvergunning te komen. Over eindfase 3 zal de besluitvorming in B&W en de raad plaatsvinden.

Pagina 48/93 Onder dat gesternte en met de wetenschap dat er ook processen te stoppen zijn, en met de uitdrukkelijke toezegging dat het college de raad nadrukkelijk op het pad meeneemt, kan de VVD instemmen met het stuk. De voorzitter Dank u wel. De heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. De OPH is voor het optimaal benutten van zon en wind als alternatieve energieleveranciers. Ik wil toch even ingaan op het belang van de Einsteintelescoop. De heer Hesse heeft daar recent een aantal vragen over gesteld. We hebben nog recenter de antwoorden gekregen van de wethouder. Het valt mij op dat de wethouder daar een beetje zuinigjes in is. Ik begrijp dat natuurlijk ook, gezien al de investeringen die tot nu toe in het project windmolens zijn gedaan. Ik zou toch graag een lans willen breken voor het belang van die Einsteintelescoop in onze regio. Het is een groot economisch belang. De plaatsing van zo'n wetenschappelijk instrument kun je eigenlijk vergelijken met de CERN-installatie in Zwitserland. Dat gaat natuurlijk gepaard met grote economische bedrijvigheid, maar ook met aanzien ten aanzien van de regio waar zo'n ding komt te staan.

Dat ook nog eens een keer in verband brengend met een vraag die ik heb gesteld in de vorige commissievergadering, namelijk of de wethouder kan aangeven hoeveel procent van de energie van de huishoudens in Parkstad wordt opgeleverd door de geplande windmolens. Het antwoord was: 2%. Verder ga ik daar niet op in. Iedereen kan daar zijn eigen conclusies uit trekken, maar maak in godsnaam de juiste afweging als puntje bij paaltje komt, in goed overleg met de provincie. Als dingen kunnen samengaan, laat ze dan absoluut samengaan, maar het mag duidelijk zijn waar de prioriteiten van de OPH ligt. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Wat betreft de Einsteintelescoop hebben voorgaande sprekers al het nodige gezegd. Enkel vanwege het lezen van de correspondentie aangaande de mogelijke plaatsing van die telescoop in onze regio of in de nabije regio, denken wij dat dit een groter belang is dan op dit moment in te stemmen met het voorliggend voorstel. Daarom zullen wij tegen het voorstel stemmen. De voorzitter Dank u wel. Meneer Hesse. De heer Hesse, SP Ik kan eigenlijk één op één aansluiten bij het pleidooi dat de heer De Groot zojuist heeft gehouden. We hebben ook in de commissie gezegd dat het binnenhalen van de Einsteintelescoop van essentieel belang is. Dat mag op geen enkele wijze worden doorkruist door welk plan met welk windmolenpark dan ook.

Vanuit de optiek van het onderzoek, hoogwaardige wetenschappelijke kennis. Het belang daarvan is dus absoluut niet te onderschatten. Ook met betrekking tot het antwoord op mijn artikel 33-vragen ben ik het eens met de heer De Groot. Het mag wat duidelijker en wat steviger in deze. Eerst onderzoek doen voordat er onomkeerbare stappen worden gezet. Het denken in de plannen over de windmolens gaat al vrij ver. We hebben het vorige week van de insprekers gehoord. In de beantwoording van de artikel 33-vragen zegt de wethouder: uiteraard dient onderzoek voor plaatsing te gebeuren. Ik denk dan: dank je de koekoek, dat lijkt mij volstrekt helder. De vraag is dan vervolgens: hoe houdt de wethouder ons op de hoogte van het overleg tussen initiatiefnemers, Parkstadgemeenten, de provincie en het Nikhef hierover?

Pagina 49/93 Vervolgens is de vraag: benutten wij wel volop de mogelijkheden van zonnepanelen op daken? Ook daar hebben we het eerder over gehad. Niet in de afgelopen commissie, maar in de commissie daarvoor. We hebben een voorbeeld van een afschuwelijke zonneweide langs de N281. Het is niet om aan te zien. Daar stonden eerst overigens drie windmolens. Het is nu helemaal volgeplemd met zonnepanelen. Wij denken dat dit absoluut anders moet kunnen. Ik heb nog een vraag over het raadsvoorstel, over de argumenten 4.4., bladzijde 3. Ik interpreteer dat daar het volgende staat, maar ik laat me verrassen door de wethouder. Als een betrokken gemeenteraad niet akkoord gaat, gaat het toch gewoon door. Ik denk dan: wat zitten we hier dan te doen? Bij de tegenargumenten staat ook een interessante uitspraak: "De gemeenteraad is niet verplicht om aan te sluiten bij windturbinenormen uit het activiteitenbesluit en de activiteitenregeling. Zij kan in een bestemmingsplan eigen normen voor milieubeoordeling stellen". Ik krijg hier graag de reactie van de wethouder op. Wat betekent dit dan voor ons? Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Meneer Hazen. De heer Hazen, Stadspartij Voorzitter. De Stadspartij is absoluut geen voorstander van grote windmolens in bebouwd gebied. We vinden dat ons mooie Heuvelland verschoond moeten blijven van die kolossale bouwsels.

Die dingen horen niet in bebouwd gebied thuis. Ze zijn inefficiënt, ze veroorzaken geluidsoverlast, ze zorgen voor irritante slagschaduw en ze zijn ook nog uitermate lelijk in het landschap. Als je ze al ergens gaat plaatsen, plaats die dingen dan in godsnaam op zee. We zullen dan ook geen enkel initiatief in die richting steunen. We vinden het al verschrikkelijk dat Duitsland heel veel van die dingen aan onze grens heeft geplaatst. We juichen het wel toe als alle dakruimte in bebouwd gebied wordt gebruikt voor zonnepanelen. Ook geen zonneweides in het landschap plaatsen. Ga maar eerst alle daken gebruiken, dan hebben we al heel wat gedaan. Tot nu toe worden heel veel daken niet gebruikt. Dus windenergie voor ons niet en zeker niet hier in Parkstad in dicht bebouwd gebied. De voorzitter Dank u wel. De heer Sijstermans. De heer Sijstermans, Fractie Sijstermans Dank u wel, voorzitter. Ik haak toch even in op die Einsteintelescoop. In hoeverre is dat onderzoek al afgesloten? Wanneer is er onderzoek? Er wordt nu gevraagd om bestemmingsplannen te veranderen, terwijl we nog niet precies weten of dit invloed heeft op de Einsteintelescoop. Dat onderzoek is nog gaande. Voordat we een bestemmingsplan zouden moeten aanpassen, wil ik eerst afwachten of dit schadelijk is voor de plaatsing van zo'n Einsteintelescoop. Vooral omdat dit qua economische belangen enorm zwaar weegt.

Ik heb nog een andere vraag: zijn er alternatieven bekeken, zoals een kernfusiecentrale, waarbij er geen kernafval meer is? Daar hadden wij graag antwoord op gehad voordat wij hiermee gaan instemmen. Als wij hier iets gaan bestemmen, dan kan ik me voorstellen dat er bij het plaatsen van windmolens bezwaren komen van andere Parkstadgemeenten die net aan de grens liggen. Is er dan toch nog bezwaar mogelijk, ook gezien de horizonvervuiling en dergelijke? We hebben toch de grote prijs van het wereldtoerisme gewonnen? Dan zouden wij dat gaan verontreinigen met het plaatsen van windmolens. Bezint eer ge begint. Dat was mijn opmerking. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan meneer Horssels.

Pagina 50/93

De heer Horssels, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Ik hoef niet de voor- en nadelen van windenergie nog eens te herhalen. Het probleem met de windmolens is het volgende. We hebben het in de Teamsbespreking ook over de cyclone turbines gehad. Mijn vraag aan de wethouder daarover is: hoever is hij daarmee gegaan? Is hij of zijn anderen daar nog verder op ingegaan? Dat was eigenlijk mijn vraag. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Claessens. Wethouder Claessens Voorzitter, dank u wel. Mevrouw Géron, dank u wel voor de stemverklaring - zo vat ik uw bijdrage op - en de steun voor het voorstel. Meneer Van den Berg, u bent de eerste die over de Einsteintelescoop begint. Al de anderen die dat ook hebben benoemd, neem ik nu gelijk in dat ene antwoord mee. Ook de zuinigeid die meneer De Groot en meneer Hesse noemen in de beantwoording op de vragen van de heer Hesse. Die is erin gelegen dat ik de antwoorden vorige week al in concept klaar had. Volgens mij heb ik in de commissie al wat minder zuinig geantwoord. Volgens mij heb ik vorige week ook gezegd dat het belang van de Einsteintelescoop gigantisch groot is. Ik deel de woorden van de heer De Groot rondom CERN in Zwitserland. In de commissie is dit ook benoemd. Het is heel duidelijk dat dit gigantisch belangrijk is.

We zijn ons er ook zeer van bewust dat als de Einsteintelescoop last gaat krijgen van de windmolens, we met elkaar een keuze moeten maken. U hebt net de hoeveelheid werk gelegenheid die gepaard gaat met de Einsteintelescoop genoemd. Dat is heel veel. Het is een gigantisch groot project voor Zuid-Limburg. Wat dat betreft zijn wij daar ook gewoon voorstander van. Ik heb dat ook zo besproken met de collega's van Kerkrade en Simpelveld. Ware het niet dat we wel met elkaar een proces in zijn gegaan waarmee we als gemeenten al twee jaar heel concreet aan de gang zijn. Het is heel erg vreemd dat de provincie vlak voor Kerstmis die brief stuurt. Men wist daar ook dat wij ermee bezig zijn. Men wist ook dat de windmolens die wij eventueel hier kunnen plaatsen een belangrijk onderdeel zijn van ons restbod. Ik heb dat vorige week hier ook uitgelegd. Dat neemt niet weg dat het belang van de Einsteintelescoop gigantisch groot is. Vorige week kon ik jullie nog niet vertellen wanneer de afspraak met de provincie stond om daar de eerste afspraken te maken over hoe we dit proces met elkaar gaan inrichten en de bal met elkaar oppakken. Dat gaat morgen gebeuren.

Ik zit morgen met Wiel Schleijpen uit Simpelveld, Huub Wiermans, gemeente Kerkrade en ambtelijke ondersteuning op het provinciehuis om samen met de provincie en Nikhef te kijken hoe we het gevraagde onderzoek parallel kunnen laten lopen aan fase 2. We gaan door met onze voorbereidingen. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Ik denk dat de wethouder bedoelt dat het parallel laten lopen met fase 3 is. Daar zitten we nu in. Wethouder Claessens Excuus. Ik zit nog met de transitievisie warmte. Dat is fase 2. Dat was het vorige agendapunt. Het is fase 3. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Hoe denkt de wethouder over de rest van de opgave waar we aan hebben te voldoen over hernieuwbare energie die we moeten leveren? Wethouder Claessens Dat is natuurlijk een belangrijk punt van discussie dat we met de provincie zullen moeten hebben. Mocht uit het onderzoek blijken dat dit effect er is en dat dit de kans op de Einsteintelescoop negatief gaat

Pagina 51/93 beïnvloeden, dan moeten we het daarover hebben. Als regio hebben we natuurlijk een belangrijk deel van de opgave in de windmolens ingediend. Dan is het de vraag hoe we daar met elkaar mee omgaan. Hoe kunnen we daar met elkaar de weg in vinden dat onze regio het dan niet over zich heen geschud krijgt en dat we te horen krijgen: jullie leveren niet wat we hebben afgesproken. Dat zijn onderdelen van de zaken waar we het met de provincie over moeten hebben. Maar we zullen het er dan met provincie ook over moeten hebben, du moment dat wij in fase 3 richting zo'n bestemmingsplan tot de conclusie komen dat we een x-aantal moelens kunnen neerzetten, die leveren jaarlijks ook x op. Op het moment dat dit wegvalt, hebben we ons daar met de provincie en Nikhef over te verhouden hoe we daarmee kunnen omgaan. We hebben dat werk hier ook niet voor niets met elkaar gedaan. Ik denk dat we daar uit gaan komen. De provincie zit heel positief en constructief in de wedstrijd. Ik heb begrepen dat dit bij Nikhef niet anders is. Bij de initiatiefnemers die nu aan de slag gaan, is dat hetzelfde. We zijn dus gewoon in goed overleg. De vraag die werd gesteld is: hoe gaat de wethouder ons in de komende tijd meenemen? Ik heb vorige week al in de commissie aangegeven dat wij uw raad, en dus ook de raad van Kerkrade en Simpelveld, daar gewoon heel proactief in mee zullen nemen.

In die zin dat het niet alleen die drie raden zijn, maar ook nog eens een keer Provinciale Staten. We zijn het er met de provincie ook over eens dat ook die volksvertegenwoordigers in datzelfde verhaal moeten worden meegenomen. Die gaan uiteindelijk over die Einsteintelescoop. Wij hebben hier dit traject. Dat moeten we gewoon heel nauw en heel transparant doen, wel rekeninghoudend, zeg ik dan ook heel eerlijk, met de belangen die wij vanuit Parkstad Zuid windenergie met elkaar hebben. Daar moeten we gewoon uitkomen. Dat gaan we gewoon heel transparant doen. Ik heb dat vorige week toegezegd. In dat kader verwacht ik daar morgen de eerste stap in te zetten. We zullen dan ook afspreken hoe we de raden en PS daarover zullen informeren. Naast de vraag over de Einsteintelescoop vraagt de heer Sijstermans wederom of onderzoek is gedaan naar een kernfusiecentrale. Ik heb vorige week aangegeven dat ik die kernfusiediscussie niet wil voeren. We hebben het nu over wind. De kernfusiediscussie, kernenergie en noem alle alternatieve maar op die we kunnen bedenken, wil ik graag in commissieverband verder met u bespreken. Wat nu voorligt, is het windverhaal. Ja, we kunnen met z'n allen 1001 alternatieven bedenken. Ik ben het met de heer Hazen eens dat we zo veel mogelijk daken moeten gebruiken.

Maar als we niet ook een keer durven te zeggen dat we een project gaan realiseren, dan blijft alles op papier. Dan hebben we hier Palet 1 tot en met 10 unaniem met elkaar vastgesteld. Dat zijn allemaal prachtige plannen, maar de plannen komen niet van papier. We moeten eindelijk ook durven doorpakken. Onze regio zegt een regio van lef te zijn. Als zich dan kansen voordoen, dan moeten we die ook nemen. Meneer Hesse vroeg: lees ik hier nu echt dat als een van de raden nee zegt, het toch doorgaat? Het zou kunnen. U hebt dat goed gelezen. Laten we theoretisch zeggen dat een van de andere twee gemeenten nee zegt. Ik kan de vraag aan u voorleggen. Mijn collega een van de andere gemeenten kan de vraag aan hun raad voorleggen, zo van: "Wat willen jullie? Wel of niet? Gaan we met zijn drieën pertinent door of geeft u ons de opdracht om het toch te doen, want we hebben het al uitgezocht?" Dan komt er wederom een afweging voor de raad. Ook daarin ben ik volgens mij heel transparant in het hele traject geweest. Ik heb uw raad meegenomen. Als zich dat voor zou doen, wat ik niet hoop, dan hebben we het daar weer over. Dan kan de situatie totaal anders zijn. Dan kan de uitkomst anders zijn. Uw tweede vraag ging over het activiteitenbesluit. Vindt u het goed als deze schriftelijk wordt beantwoord? Dat weet ik namelijk zo niet. Dat moet ik echt aan de ambtelijke ondersteuning vragen.

Dat laat ik u schriftelijk toekomen. Als u het antwoord vandaag niet weet, dan is dat volgens mij geen beletsel om nee tegen het voorstel te zeggen. Dat gaan we dadelijk zien. De vraag van de heer Horssels over het soort molen heb ik vorige week al beantwoord in de commissie. U noemt de cyclone. We hebben zaken als de molens zonder wieken, de cyclonen, in het voortraject benoemd, maar - dat heb ik vorige week ook beantwoord - het is uiteindelijk aan de initiatiefnemers om nu in fase 3 de boel uit te werken. Als zij er daarbij voor kiezen om deze molens daar neer te zetten, mits dat allemaal kan en mogelijk is, dan zijn zij aan zet. We hebben wel al dat soort ideeën in het voortraject besproken en meegegeven. Zij zijn er allemaal van op de hoogte. De initiatiefnemers weten eerlijk gezegd nog veel en

Pagina 52/93 veel meer van welke molens allemaal beschikbaar zijn op de markt en waar de beste capaciteit uit kan worden gehaald. Dat moeten we in de komende maanden in de verdere uitwerking gaan zien. De voorzitter Dank u wel. Wie heeft behoefte aan een tweede termijn? De heer Sijstermans. Tweede termijn De heer Sijstermans, Fractie Sijstermans Dank u wel, voorzitter. Het nog even iets anders. Ik kom op hetzelfde verhaal uit als de heer Hesse. Als wij een bestemmingsplan zouden veranderen voor de plaatsing van de windmolens, is na goedkeuring, dat is in mijn eerste termijn gesteld, nog bezwaar mogelijk? Welke uitwerking zou dat kunnen hebben? Ik kan me best voorstellen dat bijvoorbeeld de helft van de bevolking van Simpelveld zegt: we willen geen windmolens. Ik denk dat daar in het bestuur en in de raad links en rechts bezwaren zullen opkomen. Dan wil ik toch weleens weten in hoeverre dat bezwaar nog aanspreekbaar is. Als wij afgaan op de opmerking van de heer Hesse over wat in het programma staat - daar zat ik ook mee te worstelen - in hoeverre is er dan nog bezwaar mogelijk? Dus dat wij het kunnen tegenhouden? We zitten nog met een onwetendheid. Het onderzoek over de Einsteintelescoop is nog niet afgerond. Ook gaat u nog met de provincie praten over die belangen. Ik vind dat allemaal onzeker. We moeten ergens over stemmen waar ik dus eigenlijk niet zo gelukkig mee ben.

De voorzitter Dank u wel. Meneer Tijdeman. De heer Tijdeman, Hart-Leers Dank u wel, voorzitter. Nog even om het scherp te krijgen. Hoe ligt de prioritering van de wethouder in deze? Volgens mij heeft onze regio te kampen met een ouder vraagstuk dan hernieuwbare energie, namelijk: hoe krijgen we hier nieuwe uitdagingen na de desastreuze mijnsluitingen van begin jaren 70? Er komt mogelijk een kans op ons pad. Ik zou volgorderlijk willen weten waar de prioritering ligt van de wethouder in deze. Wat fractie Hart-Leers - ik heb dat goed geoefend - in deze vindt, is dat we alles wat daarin een barrière opwerpt in deze fase moeten voorkomen. Hoe kijkt de wethouder daartegenaan? Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. wethouder Claessens. Wethouder Claessens Volgens mij ben ik daar vorige week al duidelijk in geweest. Ik heb net ook het belang van die Einsteintelescoop aangegeven met de hele rammel aan directe, maar ook indirecte werkgelegenheid. Daar hoeven we niet lang met elkaar over te discussiëren. Maar ik denk dat het beide kan. We gaan er nu al van uit dat het onderzoek gaat uitwijzen dat het een negatief effect zal hebben. Ik hoor ook van mensen die kennis van bodembewegingen hebben dat zij zeggen: het zal wel meevallen. Ik ben die specialist niet. Daarom gaan die onderzoeken ook gebeuren.

Richting meneer Sijstermans: ja, die onzekerheid is er nog, maar dat neemt niet weg dat wij die twee sporen parallel kunnen laten lopen. We hebben al met elkaar uitgesproken dat we daar geen tijd in hoeven te verliezen. Ik ga er ook echt van uit dat de kans heel erg groot is dat wij molens kunnen plaatsen en dat die Einsteintelescoop er gaat komen. De heer Tijdeman, Hart-Leers (interruptie)

Pagina 53/93 Hoor ik de wethouder zeggen dat er geen beslissingen worden genomen inzake plaatsing van windmolens of wat voor barrières dan ook voordat er duidelijkheid is omtrent wat de Einsteintelescoop in de weg zou kunnen staan? Wethouder Claessens Laat ik het zo zeggen, we moeten toch met elkaar willen dat we wat we gaan doen, zorgvuldig doen. Qua tijdsinsteek kan dat ook gewoon prima naast elkaar lopen. Er is Nikhef alles aan gelegen om dat snel helder te hebben. Er is de provincie alles aan gelegen om dat snel helder te hebben en er is ons als Simpelveld, Heerlen en Kerkrade ook alles aan gelegen. Uiteindelijk zijn die molens, maar ook dat instituut er voor ons allemaal. Ik ben het dus met u eens. De heer Sijstermans vroeg of er nog bezwaar kan worden gemaakt. We moeten dat hele traject nog ingaan. U geeft aan dat misschien half Simpelveld in opstand zal komen. Ja, dat zou kunnen. Dan heeft dat effect op het besluit in de gemeenteraad in Simpelveld. Dan kan zich zomaar voordoen wat meneer Hesse net ook zei, dan moeten we hier misschien weer met elkaar terugkomen. Dat geeft ook aan dat het een verrekt lastig en moeilijk traject is. Het is een proces waar ik wel van durf te zeggen dat ik met mijn collega's uit Simpelveld en Kerkrade dat iedere keer heel open met jullie heb gedeeld. Ik kan niet meer doen dan dat blijven doen.

Daar is de hobbel Einsteintelescoop tussendoor gekomen. Morgen gaan wij met elkaar een goede procesafspraak maken om dat in de komende maanden goed te doorlopen. Ik neem u daar één op één in mee. De heer Sijstermans, Fractie Sijstermans (interruptie) Ik heb even een korte interruptie. Wat hier voorligt, is dus wel een verandering van een bestemmingsplan. Al is het maar een ambitieus plan, dat speelt toch wel mee. Wethouder Claessens Dat ben ik helemaal met u eens. Ook dat heb ik vorige week aangegeven in de commissie. Juist omdat het een bestemmingsplanwijziging is, bent u als raad uiteindelijk degene die er wel of geen klap op gaat geven. U bent als raad uiteindelijk degene die zegt: oké, een goed plan, goed voorbereid, of: jongens, er is nou toch wat tussengekomen, laten we het toch maar niet doen. Dat kan ook nog altijd een uitkomst zijn. Maar ik ben positief van geest. Ik ben optimistisch. Ik hoop wat dat betreft dat onze regio ook optimistisch is en hier ja tegen durft te zeggen. De voorzitter Dank u wel, wethouder Claessens. De heer Hesse. De heer Hesse, SP Ik vraag om een schorsing van vijf minuten, als dat kan. De voorzitter Een schorsing van vijf minuten, is dat akkoord voor de raad? Wethouder Claessens Voorzitter, mag ik de heer Hesse dan nog het antwoord over het activiteitenbesluit geven? Gemeenten mogen zelf de milieunormeringen opstellen.

Dat heeft te maken met een besluit van de Raad van State. De voorzitter Ik schors de vergadering voor vijf minuten. Schorsing

Pagina 54/93 De voorzitter Dames en heren, ik heropen de vergadering. Is er nog behoefte aan een stemverklaring of iets dergelijks, want ik neem aan dat dat de bedoeling van de schorsing was. Meneer Hesse, mag ik u het woord geven? De heer Hesse, SP Dank voor de schorsing. Misschien was het iets te kort, een halve minuut ofzo. De voorzitter Ik ben vanavond scherp op de tijd. De heer Hesse, SP Zeker. Het voorstel is om op dit moment geen besluit te nemen over het voorliggende voorstel, om dat een maand naar achter te schuiven en te agenderen op de volgende raadsvergadering, zodat wij beter zicht hebben op wat er loopt en op wat er speelt. Vandaag nemen wij een besluit, maar morgen is er een gesprek. Er zullen nog meerdere gesprekken volgen. Het voorstel is dus om het niet in stemming te brengen en het te agenderen voor de volgende raadsvergadering. De voorzitter Ik zie hier wat reacties. De heer Verreck, PvdA Ik heb een vraag aan de heer Hesse. We doen wij als er in februari gesprekken zijn geweest en we in de komende raadsvergadering nog geen uitsluitsel hebben met betrekking tot een aantal onderzoeken, omdat die pas in augustus 2023 komen? Blijven we het dan vooruitschuiven of gaan we wel op enig moment een besluit nemen? Dat is dan de grote vraag. De heer Hesse, SP Ik vind het ingewikkeld om antwoord te geven op wat-alsvragen.

Ik ga ervan uit dat als wij over een maand hier weer bij elkaar zitten, een en ander veel duidelijker is dan het nu is. Er is namelijk ook nieuwe informatie op tafel gekomen. Als het op de agenda staat, gaan we wel zien wat we dan doen. De voorzitter De heer Peters. De heer Peters, CDA Ik zie geen heil in het voorstel van de heer Hesse. Waarom niet? De wethouder heeft aangegeven dat het gewoon parallel naast elkaar kan lopen. Als er morgen iets uitkomt wat ons anders doet besluiten, of komende maand, of over anderhalve maand, of over drie maanden, dan kunnen we aan de gang blijven. Ik denk dat we hier zitten om zaken te besluiten. Dat moeten we vandaag doen. De voorzitter De heer Verreck. De heer Verreck, PvdA Ik ben het volstrekt met de heer Hesse eens dat we het gewoon een maand kunnen verdagen, maar dan moeten we in februari wel een besluit nemen. Met betrekking tot de informatie die we binnenhalen uit het overleg van morgen, zou ik de wethouder willen meegeven om ook even te denken aan de acht windmolens die 3 km verderop staan op Duits grondgebied, want die hebben ook invloed op die Einsteintelescoop. Let dus ook daarop. Kom ergens half februari met een aanvullende raadsinformatiebrief met betrekking tot dit

Pagina 55/93 agendapunt en laten we er in februari een klap op geven. Ik ben het met de heer Hesse eens dat dit het meest logische voorstel lijkt. De voorzitter De heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Natuurlijk ben ik het met de heer Verreck eens dat we het niet moeten blijven uitstellen. Maar het kan zo zijn - we weten het allemaal niet; we hebben geen glazen bol - dat we toch op redelijk korte termijn veel meer inzichten krijgen op grond waarvan we een gedragen, kwalitatief goed besluit nemen. Meneer Peters, ik vind dat veel belangrijker dan dat we een beslissing moeten nemen. We moeten een beslissing nemen die is gebaseerd op de kwalitatieve informatie die voorligt. Laten we daar vooral de ogen niet voor sluiten. Op deze manier stemmen wij in met het voorstel van de heer Hesse. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Is het niet zo dat wij ook kosten maken? Ook in fase 3 staan we weer voor nieuwe kosten. Als het niet mocht doorgaan, wat gebeurt er dan met alle kosten die tot nu toe in dit hele windenergieproject zijn gestoken? Valt daar iets over te zeggen? De voorzitter Laten we alsjeblieft proberen om een standpunt in te nemen over het voorstel om al dan niet vanavond een besluit te nemen. Wat nu gaan we een nieuwe discussie starten, terwijl ik gewoon een korte stemverklaring wil over of we vanavond gaan besluiten of niet. Meneer Diederen.

De heer Diederen, Fractie Diederen Morgen is een eerste gesprek. Ik zal het niet meer meemaken voordat er een uitkomst ligt. Ik wil wel akkoord gaan met het voorstel van de heer Hesse, maar dan onder de toezegging van de wethouder dat hij op zijn minst kan aangeven wat de looptijd is waarbinnen een definitief uitsluitsel is te verwachten. De voorzitter De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Ik sluit me aan bij de heer Hesse. Het was ook wat vernieuwde informatie dat morgen dat gesprek is. Wat mij betreft betekent dit dat er niets wegvloeit als we het volgende maand zouden vaststellen. Ik zou dus ook pleiten voor uitstel. De voorzitter De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Laten we het voorstel dan gewoon aanhouden. De voorzitter De wethouder. Wethouder Claessens Voorzitter. Deze wethouder kan tellen, laat ik daar heel duidelijk in zijn. Ik zeg wel dat ik hier zwaar teleurgesteld over ben. Waarom? Ik ben er echt van overtuigd dat beide zaken parallel aan elkaar kunnen lopen. Ik heb ook aangegeven dat mocht er in de komende maanden naar aanleiding van het onderzoek

Pagina 56/93 blijken dat we een ander spoor moeten lopen, dan kom ik bij u terug. We zijn dan direct met elkaar aan tafel. Ik vind het in dat kader dus heel erg jammer om het voor ons uit te schuiven. Ik vind het eigenlijk ook niet netjes naar de initiatiefnemers die we nu hebben geselecteerd. Die zetten we hiermee ook minimaal een maand op de rem. Ik vind dat niet netjes. Klaar. Maar nogmaals, ik kan tellen. Er is mij ook alles aan gelegen om een zo breed mogelijke raad achter dit voorstel te krijgen. Het is gewoon een goed voorstel. Laat ik het daarbij houden. Ik zorg dat in ieder geval de gevraagde raadsinformatiebrief met nieuwe informatie - dat is dan niet meer dan procesinformatie - zo snel mogelijk uw kant op komt. Ik verwacht niet dat Nikhef volgende maand in de raadsvergadering het onderzoek klaar heeft. Laten we daar ook heel reëel in zijn. Ik hoop wel dat we vandaag de afspraak kunnen maken ... Volgens mij hoorde ik de heer Verreck dat noemen. Laten we vandaag een principebesluit nemen, of een voorwaardelijk besluit. Iemand zei dat net. Nee? Dan heb ik dat misschien willen horen. Dat was nog een goede poging. Heel simpel. Ik ben hier zeer zwaar teleurgesteld over, laat ik dat gewoon niet onder stoelen of banken steken. Ik vind dat we als raad weleens meer lef hebben getoond. Maar nogmaals, ik kan tellen.