CConstaterende datHeerlen
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2024 - DEF versie Raad

Raadsvergadering 25 juni 2025, gemeente HeerlenBij agendapunt: Jaarrekening 202431.954 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Het terugdringen van woonoverlast, drugscriminaliteit, maatschappelijke onrust, verward gedrag en illegale huisvesting van arbeidsmigranten kwamen hier nadrukkelijk aan bod. Tot slot is extra Regiodeal-financiering beschikbaar gesteld voor de inzet van 0,5 fte CPTED-adviseur. In 2024 is deze adviseur geworven, opgeleid en gestart met het maken van CPTED-analyses. Hierbij wordt met inrichting, ontwerp en beheer de sociale veiligheid in gerichte gebieden verbeterd. CITICESS Project In samenwerking met Europese partnersteden hebben we via het CITICESS-project in 2024 15 (streefwaarde betrof 10) gezinnen met complexe problematiek ondersteund met de doorbraakmethode en inzet van gezinscoaches. Er zijn in 2024 9 doorbraken bereikt, waarbij meer dan 0,5 miljoen euro aan maatschappelijke kosten zijn voorkomen. Bij 11 gezinnen is een gezinscoach ingezet voor intensieve begeleiding. De inzet heeft gezorgd voor concrete verbeteringen bij kwetsbare gezinnen en waardevolle inzichten voor beleid. Centrum Veiligheid, Leefbaarheid, Zorg & Recht Voor de vestiging van het centrum voor veiligheid, leefbaarheid, zorg en recht is in november een pand in het centrum van Hoensbroek aangekocht. Dit centrum gaat een gezamenlijke locatie worden voor zorg- en veiligheidspartners. En zorgt voor zichtbaarheid, laagdrempelig contact met bewoners en betere samenwerking.

Preventie met Gezag In 2024 hebben we het fundament van het programma Preventie met Gezag verstevigd. Met preventieve maatregelen pakken we problematisch gedrag en criminaliteit bij jongeren vroegtijdig aan. Ondermijning aanpakken Het Interventieteam Heerlen heeft uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma Aanpak Ondermijning Heerlen waarbij onder meer growshops zijn gesloten en branchegerichte onderzoeken zijn uitgevoerd. Ook is stevig ingezet op nieuw en aangescherpt (handhavings)beleid om toezichthouders, boa’s en politie zoveel mogelijk praktische instrumenten te geven om (ondermijnde) criminaliteit aan te pakken. Inmiddels zijn het interventieteam en informatieknooppunt zodanig gepositioneerd dat er sprake is van duidelijke processen. De samenwerking verloopt goed, maar er is blijvende aandacht voor onze doorontwikkeling. Het hernieuwde plan van aanpak ondermijning ligt hieraan ten grondslag.

33

Informatiegestuurd werken Door dataverzameling en -analyse is onze aanpak effectiever geworden. Trends en risico’s worden sneller gesignaleerd, wat ingrijpen vergemakkelijkt en doelgerichter maakt. Ook zijn hardware, software en datavisualisatie-tools aangeschaft om een beeldkamer te realiseren, die wordt ingezet om data beter in beeld te brengen en het werk op straat te ondersteunen. Investeren in Toezicht & Handhaving In 2024 is de samenvoeging van de teams Toezicht & Handhaving verder bestendigd. Met 2 extra BOA’s voor jeugd en 1 coördinerend jeugd-BOA hebben we de zichtbaarheid vergroot en kunnen we snel inspelen op signalen van overlast. Hoewel BOA’s geen politie kunnen vervangen, zijn zij een belangrijke aanvulling in het werken aan de leefbaarheid.

Wat heeft het programma gekost? Programma 1: Veiligheid

KT C risisbeheer

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 0 100 137 -7.642 -8.422 -8.642 -7.642 -8.322 -8.505

Resultaat 2024

-183

KT Veiligheid

26

3.325

3.682

-6.739

-9.761

-10.503

-6.713

-6.435

-6.821

-385

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Bestemming

26

3.425

3.819

-14.381

-18.183

-19.145

-14.355

-14.757

-15.326

-568

0

435

435

0

0

0

0

435

435

0

Gerealiseerde resultaat

26

3.860

4.254

-14.381

-18.183

-19.145

-14.355

-14.322

-14.891

-568

N

Bedragen x € 1.000

De lasten 2024 zijn als volgt verdeeld over de kernthema’s:

Risico’s •

• •

Capaciteit en middelen: De druk op politie en gemeentelijke handhavers blijft hoog. Ten aanzien van de politiecapaciteit moeten er doorlopend scherpe keuzes gemaakt worden waar deze schaarse capaciteit het hardst nodig is. Ondermijning: criminele activiteiten verschuiven zich naar andere gebieden of gemeenten (waterbedeffect). Financiering: De Regiodeal loopt tot en met 2025; structurele borging van projecten zoals Sociaal Veilig is afhankelijk van besluitvorming en toekomstige financiering.

34

Beleidsindicatoren

Veiligheid NL

Beleidsindicatoren

Heerlen

35

Kernthema Crisisbeheer Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we verder gewerkt aan het versterken van onze crisisorganisatie om Heerlen zo goed mogelijk voor te bereiden op rampen en crisissen. We hebben onze samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) en andere betrokken partners geïntensiveerd om adequaat te kunnen handelen bij zowel lokale als regionale incidenten. Incidenten en Bevolkingszorg We hebben in 2024 opnieuw opgetreden bij diverse incidenten in Heerlen, waaronder branden, gaslekken, het aantreffen van chemisch afval en overlastsituaties. Bij 56 incidenten in Heerlen hebben we in overleg met de hulpdiensten gezorgd voor de eerste noodzakelijke acties, zoals het afzetten van gevaarzettingen, opvang en ondersteuning van mens en dier en verwijdering van gevaarlijke verontreiniging. Hierbij hebben we bijzondere aandacht voor de gevolgen voor de omgeving (Bevolkingszorg) en de communicatie met inwoners (Crisiscommunicatie). Uitbreiding opvangcapaciteit Oekraïne Vanaf februari 2024 is de opvangcapaciteit in Heerlen uitgebreid met zestig extra plekken voor Oekraïense vrouwen en kinderen. Hiermee hebben we voldaan aan de acute vraag naar opvang in onze gemeente. Doorontwikkeling crisisbeheersing De eerste verbeterpunten uit de evaluaties van 2023 zijn in 2024 opgepakt.

Dit heeft geleid tot: • bewustwording van de fysieke, sociale en nieuwe aspecten van crisisbeheersing; • zicht in de status en verdere verbetering van onze gemeentelijke crisisorganisatie, waarmee we snel en adequaat moeten acteren bij onverwachte situaties. Regionale en landelijke samenwerking Wij hebben deelgenomen aan regionale en landelijke crisisoefeningen en operationele acties vanuit de VRZL. Deze inzet gaf ons niet alleen de mogelijkheid om ervaring op te doen, maar ook om te investeren in een bredere en robuustere samenwerking binnen de veiligheidsketen. Vanuit Heerlen hebben we in de regionale samenwerking een coördinerende rol en zijn we dan ook wederom betrokken geweest bij alle dossiers die voor zowel Heerlen, Parkstad als Zuid-Limburg van belang zijn. Risicoprofiel en Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 VRZL Het Meerjarenbeleidsplan heeft de beleidskaders en het risicoprofiel van Heerlen in kaart gebracht. Het plan richt zich op nieuwe, vaak grensoverschrijdende risico’s die vragen om een gezamenlijke en innovatieve aanpak. Dit jaar hebben we nadrukkelijk ingezet op het versterken van ons netwerk met niet-traditionele veiligheidspartners om voorbereid te zijn op onbekende en complexe crises. Crisiscommunicatie De communicatie tijdens incidenten is verbeterd door een duidelijke informatievoorziening naar inwoners.

Via sociale media en directe berichten hebben we inwoners snel en transparant geïnformeerd.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Crisisbeheer wordt hieronder weergegeven: Programma 1: Veiligheid

KT C risisbeheer

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 0 100 137 -7.642 -8.422 -8.642 -7.642 -8.322 -8.505

Bedragen x € 1.000

36

Resultaat 2024

-183

N

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

C risisbeheer

Veiligheidsregio In de tussenrapportages is aangegeven dat er een hogere bijdrage aan de VRZL noodzakelijk zou zijn. Deze verwachting was gebaseerd op autonome ontwikkelingen zoals de structurele impact van kostenstijgingen o.a. verhoogde loonkosten en indexering bijdrage aan VRZL. Met deze kostenstijging was deels al rekening gehouden in de begroting. Hiernaast hebben we € 50K ontvangen vanuit de voorziening MC C als gevolg van beëindiging van het gezamenlijk construct. Hierdoor komt de uiteindelijke financiële afwijking voor de VRZL 2024 uit op € 183K.

Baten

Totaal kernthema Crisisbeheer Bedragen x € 1.000

37

Lasten 37

-221

37

-221

I/S I

V(oordeel)+ / N(adeel)V/N

-183

Kernthema Veiligheid Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we ons veiligheidsbeleid verder versterkt met een focus op leefbaarheid, overlastbestrijding en ondermijning. De nieuwe Kadernota Leefbaarheid en Veiligheid 2024-2027 vormt de leidraad voor onze inspanningen. Hierin zijn vijf prioriteitsthema’s opgenomen, gebaseerd op de veiligheidsanalyse Heerlen 2019-2022. Samen met inwoners en partners hebben we dit beleid concreet gemaakt en vastgelegd. 1. Doorontwikkelen interventieteam Het interventieteam, dat in 2023 is opgericht, heeft zich in 2024 verder ontwikkeld en uitgebreid. Met een combinatie van analisten, juristen, adviseurs en (jeugd)boa’s hebben we een breed pakket aan taken uitgevoerd: • Controles op drugscriminaliteit, illegale prostitutie en ondermijning. • Optreden tegen woonoverlast en overlastgevende jeugd. • Handhaving in horeca, bedrijven en garageboxen. Het team is nagenoeg volledig bemenst en ondersteunt met een nieuw data-ondersteunend systeem, dat de effectiviteit van de inzet vergroot. Hierdoor kunnen signalen beter en sneller worden omgezet in acties. Het deels geïmplementeerde nieuwe registratiesysteem bevordert het data-ondersteund werken, waardoor de effectiviteit van de inzet wordt vergroot.

We hebben in 2024 vanuit ons Informatieknooppunt Leefbaarheid en Veiligheid analyses en informatieproducten geleverd en uitgebreid: a) op strategisch niveau, onder andere veiligheidsbeelden voor de lokale driehoek en analyses ten behoeve van beleidsontwikkeling; b) op tactisch / operationeel niveau, onder andere ter ondersteuning van de overlegstructuur binnen Sociaal Veilig en de controles van het Interventieteam. 2. Bestuursrechtelijke maatregelen In 2024 hebben we stevig opgetreden tegen ernstige overtredingen en openbare ordeverstoringen. Resultaten: • 26 panden gesloten op grond van de Opiumwet. • 69 lasten onder dwangsom opgelegd, tevens zijn er 8 dwangsommen ingevorderd. • Intensieve controles uitgevoerd op illegale prostitutie en overlast in de horeca. • 8 gebiedsverboden opgelegd bij ernstige verstoringen van de openbare orde. • 590 bedrijfspanden gecontroleerd en 645 garageboxen. • Ten aanzien van horecacontroles zijn er 64 horecacontroles (waarvan 3 integrale controles) geweest, 17 waarschuwingen gegeven, 5 lasten onder dwangsom, 3 dwangsommen geeffectueerd en 1 last onder bestuursdwang. Deze maatregelen dragen bij aan het herstel van veiligheid en leefbaarheid in buurten. 3.

Aanpak ondermijning We hebben onze aanpak van ondermijning in 2024 verder versterkt: • Growshops met een faciliterende rol in hennepteelt zijn aangepakt; drie shops zijn gesloten en na aflopen maatregel vindt hercontrole plaats. • De beleidsregels Wet Bibob worden breder toegepast, waardoor misbruik van vergunningen, aanbestedingen en vastgoedtransacties wordt tegengegaan. Dit beschermt bonafide ondernemers en vergroot de veiligheid. • Controles en voorlichting zijn uitgevoerd bij opkopers (belwinkels, fietsverkopers en tweedehandszaken) via het Digitaal Opkopers Register (DOR). • Controles (en voorlichting) nieuw toegevoegde voor ondermijning kwetsbare branches. 4. Aanpak jeugdcriminaliteit In 2024 hebben we ons gericht op het programma Preventie met Gezag (PMG), met Heerlen-Noord als focusgebied: • We hebben geïnvesteerd in jeugdboa’s en zinvolle vrijetijdsbesteding door middel van sport. • Scholen in Heerlen-Noord zijn actief betrokken bij de aanpak van veiligheid binnen het samenwerkingsverband ‘Veiligheid in- en Om Scholen Parkstad’.

38

• De Integrale Jeugd Aanpak Parkstad is verder ontwikkeld, inclusief onderzoek door de Open Universiteit.

• Jongerenwerk is bij JENS uitgebreid met 1,25 fte jongerenwerker digitale weerbaarheid die aan• •

sluiting zoekt met de online leefwereld. En met 4 fte jongerencoaches die vooral gaan inzetten op jongeren die al stappen hebben gezet in de criminaliteit. We zoeken ook aansluiting bij gebieds- en persoonsgerichte inzet op veiligheid met als voorbeelden de investering in een gezinscoach voor de doorbraakmethode en een bijdrage aan het Centrum voor Veiligheid, Leefbaarheid, Zorg en Recht in Hoensbroek. We betrekken actief jongeren, met als voorbeeld het project crimelabs waarbinnen studenten veiligheid van het VISTA zelf aan de slag gaan met veiligheidsvraagstukken rondom jeugd. Hiermee voorkomen we dat jongeren in de criminaliteit belanden of verder afglijden.

5. Mensenhandel • Bij de aanpak van mensenhandel zoals (seksuele) uitbuiting speelt de gemeente een belangrijke rol. In samenwerking met politie, OM, Belastingdienst, marechaussee en Leger des Heils hebben we barrières opgeworpen om uitbuiting voor criminelen moeilijker te maken, waarschuwen we mogelijke slachtoffers en bieden we slachtoffers nazorg. Hiermee hebben we uitvoering gegeven aan het Zuid-Limburgse beleid en het project 1863. • We hebben integrale controles uitgevoerd die gericht zijn op het signaleren, voorkomen en beëindigen van illegale prostitutie. • Ook hebben we illegale seksinrichtingen gecontroleerd. In 2024 zijn we gaan werken met het gewijzigde sanctiebeleid om een nog krachtiger signaal tegen mensenhandel af te geven. 6. Cybercrime en radicalisering • We hebben cyberbewustzijn vergroot via de HackShield-campagne voor kinderen en interactieve interventies voor jongeren en ouderen. • Regionale en lokale oefeningen zijn uitgevoerd om voorbereid te zijn op cybercrisissen. • De samenwerking rond radicalisering is geïntensiveerd, mede na de verhoging van het dreigingsniveau naar substantieel. 7. Overlastbestrijding en leefbaarheid In 2024 hebben we samen met partners gewerkt aan het tegengaan van overlast: • 66 controles uitgevoerd op adressen met overlast door arbeidsmigranten. • Aanpakken van drugsoverlast via bestuurlijke dwangsommen en politie-inzet.

• Er zijn 4 hoog risico en 3 midden risico evenementen met betrekking tot jeugdoverlast aangewezen, waarbij extra aandacht is voor het voorkomen van jeugdoverlast en vooraf maatregelen (zoals brieven of persoonlijke gesprekken) worden ingezet. • Fysieke aanpassingen, buurtinterventies en inzet van mobiel cameratoezicht in focusgebieden. 8. Verbinding zorg en veiligheid • Alle Zuid-Limburgse gemeenteraden hebben in 2024 de regiovisie Zuid-Limburg 2024-2031 “Samen sterk, iedereen veilig” vastgesteld. De Regiovisie Zuid-Limburg 2024-2031 “Samen sterk, iedereen veilig” is uitgewerkt in een uitvoeringsplan. Deze visie en uitvoeringsplan ziet ook toe op de aanpak van huiselijk geweld. • De Wet tijdelijk Huisverbod is uitgevoerd met een aanpak op maat voor zowel plegers als slachtoffers. Dit hebben we samengedaan met Veilig thuis, Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad, Alcander en Buurtteams Heerlen. • In 2024 heeft de burgemeester gebruik gemaakt van zijn bevoegdheid om bij huiselijk geweld of acute dreiging daarvan de agressor voor tenminste tien dagen een contact- en huisverbod op te leggen. In deze (afkoelings)periode waarin verdere escalatie van huiselijk geweld wordt voorkomen, stelt men alles in het werk om pleger en achterblijvers te begeleiden naar hulpverlening.

• Zo zijn er in 2024 30 RIHG’s (risicotaxatie instrument huiselijk geweld) afgenomen, die 22 keer tot een huisverbod hebben geleid. Dit wil zeggen dat er achtmaal geen huisverbod is opgelegd. 9. Toezicht en handhaving • De BOA’s hebben opnieuw zichtbare acties uitgevoerd op overlastlocaties. Het bike-team versterkte de verbinding met inwoners. • Digitale handhaving leverde ruim 15.300 bekeuringen op voor overtredingen in de stadscentra.

39

• In het kader van de Omgevingswet is geïnvesteerd in toezicht en handhaving bij bouwprojecten, energiebesparing en monumenten.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Veiligheid wordt hieronder weergegeven: Programma 1:

Baten

Veiligheid

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 26 3.325 3.682 -6.739 -9.761 -10.503 -6.713 -6.435 -6.821

KT Veiligheid

Resultaat 2024

-385

N

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Baten

Veiligheid

Sociaal Veilig De beschikbare middelen voor Sociaal Veilig worden in 2024 niet volledig benut, doordat wij incidenteel aanvullende financiering uit de SPUK Regiodeal hebben ontvangen. Dit heeft geleid tot een incidenteel surplus. Voor onze aanvraag voor de Regiodeal Sociaal Veilig 2025 is echter niet het volledige aangevraagde bedrag toegekend.

147

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad De overschijding € 100K wordt veroorzaakt door autonome ontwikkelingen en een bijstelling van de bedrijfsvoeringskosten. Hierdoor is de inwonersbijdrage verhoogd.

-99

I

N

-942

I

V/N

-72

I

N

2

I

V

Preventie met Gezag is een specifieke uitkering (SPUK) die wordt verstrekt door het ministerie van Justitie en Veiligheid. Aangezien de hiermee samenhangende kosten volledig uit deze SPUK-middelen worden gefinancierd, heeft dit geen impact op het uiteindelijke jaarrekeningresultaat van de gemeente.

438

Lasten

I/S

Een aanzienlijk deel van de besteding binnen dit programma betreft personele inzet. Om deze reden is een begrotingswijziging doorgevoerd ter hoogte van € 503.000, waarmee dit budget tijdelijk is toegevoegd aan het formatiebudget aan de personele kant. Door deze verschuiving ontstaat er een budgettaire overschrijding binnen programma Veiligheid en een overeenkomstige onderschrijding binnen programma Bestuur en Dienstverlening. Echter, omdat deze verschuiving budgetneutraal is en volledig wordt afgedekt binnen de SPUK-financiering, heeft dit per saldo geen effect op het financieel resultaat van de gemeente. Handhaving en Toezicht Als gevolg van de begeleiding van de aanbestedingen zijn incidentele kosten gemaakt voor communicatie, cameratoezicht en portofoons, evenals de aanschaf van nieuwe uniformen voor het team Handhaving en Toezicht. Deze uitgaven waren noodzakelijk om te voldoen aan de geldende wettelijke eisen. C entrale verantwoording rentelasten. C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten. Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Veiligheid Bedragen x € 1.000

40

188

I

V

-82

34

I

N/V

357

-742

-385

2.1.2 Programma Verkeer en vervoer Portefeuillehouder: Marco Peters

Wat hebben we bereikt? In 2024 hebben we voortgebouwd op onze mobiliteitsvisie Heerlen in Beweging, met nadruk op een groene, gezonde en veilige stad. We hebben belangrijke stappen gezet in het verbeteren van verkeersveiligheid, in lijn met ons doel om nul ernstige verkeersslachtoffers per jaar te realiseren. Regionale samenwerking was essentieel bij infrastructurele projecten, zoals de verbeteringen aan regionale fietsroutes en verkeersknooppunten. We hebben concrete resultaten behaald binnen het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2024. Daarbij hebben we verkeersveiligheid op prioritaire locaties aangepakt. Daarnaast is de integrale aanpak versterkt door tegelijk duurzaamheid, klimaatadaptatie en leefbaarheid te bevorderen.

Wat heeft het programma gekost? Programma 2: Verkeer en Vervoer

KT Mobiliteit

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 0 0 0 -487 -407 -395 -487 -407 -395

Resultaat 2024

12

KT Wegen, straten en pleinen

1.717

2.526

3.578

-15.827

-16.610

-16.095

-14.110

-14.083

-12.517

1.567

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Bestemming

1.717

2.526

3.578

-16.314

-17.017

-16.490

-14.597

-14.491

-12.912

1.578

0

0

0

0

0

-863

0

0

-863

-863

Gerealiseerde resultaat

1.717

2.526

3.578

-16.314

-17.017

-17.353

-14.597

-14.491

-13.775

715

Bedragen x € 1.000

De lasten 2024 zijn als volgt verdeeld over de kernthema’s:

41

V

Risico’s • • •

Krapte op de arbeidsmarkt kan leiden tot vertraging bij uitvoering van onderhoud en projecten. Financiering: De afhankelijkheid van subsidies en cofinanciering kan impact hebben op de voortgang van grote infrastructurele projecten. Klimaatverandering: Extreem weer, zoals hevige regenval, kan onvoorziene aanpassingen vragen in lopende projecten.

Beleidsindicatoren

Verkeer en Vervoer

Beleidsindicatoren

De grootste afwijkingen binnen het kernthema bestemming worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Baten

Bestemming

C onform raadsbesluit wordt vanwege de wijziging van systematiek het budget van de voorziening groot onderhoud verhardingen nu vastgelegd door een storting in een reserve.

-800

I

V(oordeel)+ / N(adeel)N

C onform raadsbesluit wordt vanwege de wijziging van systematiek het budget van de voorziening groot onderhoud civieltechnische kunstwerken nu vastgelegd door een storting in een reserve.

-64

I

N

Totaal kernthema Bestemming

Lasten

0

Bedragen x € 1.000

42

-863

I/S

-863

Kernthema Mobiliteit Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we belangrijke stappen gezet om Heerlen veiliger, duurzamer en beter bereikbaar te maken. Ons beleid richtte zich op verkeersveiligheid, leefbaarheid en het stimuleren van duurzame mobiliteit, zoals beschreven in de Mobiliteitsvisie Heerlen in Beweging. We hebben de volgende concrete resultaten behaald: Verkeersveiligheid • In uitvoering van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 zijn werkzaamheden gestart aan diverse knelpunten zoals de Gerard Holtlaan, Dudoklaan en Mgr. Feronlaan. Het project Ganzeweide heeft vanwege de integratie met Mijnwater-werkzaamheden enige vertraging opgelopen. • In samenwerking met scholen zijn verkeersveiligheidsmaatregelen rondom basisscholen afgerond, waaronder Eikenderveld en Mijnspoor. De rotonde bij de Heldevierlaan is ontworpen en wordt gecombineerd met onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. • Het rapport 30 km/h, tenzij... heeft geleid tot een actualisatie van de wegcategorisering in Heerlen, met als doel het verbeteren van verkeersveiligheid in woonwijken. Duurzame netwerken • De Henri Dunantstraat en Willem Barentzweg zijn voorbereid voor herinrichting, met nadruk op een betere fietsveiligheid. • Fietsacties zoals het project Doortrappen hebben senioren gestimuleerd om veilig te blijven fietsen.

Daarnaast hebben we samen met Zuid-Limburg Bereikbaar mobiliteitshubs onderzocht, inclusief opties voor deelmobiliteit met Greenwheels. • Heerlen heeft zich verder aangesloten bij de City Deal Fietsen, wat nieuwe kennis en initiatieven voor fietsstimulering oplevert. Leefbaarheid en parkeren • De parkeerpilot Eikenderveld is uitgebreid met een proef in de Willemstraat, gericht op ondernemers. In het centrum zijn 41 nieuwe goedkope parkeerplaatsen gerealiseerd. • Het geactualiseerde fietsparkeernormenbeleid geeft ontwikkelaars meer flexibiliteit en introduceert innovatieve financieringsopties via een mobiliteitsfonds. Regionale samenwerking • We hebben ons ingespannen voor een rechtstreekse IC-verbinding tussen Randstad en Aken. Dit is van strategisch belang voor de regio. • De ontsluiting van bedrijventerrein Avantis-Trilandis is verder onderzocht in samenwerking met de provincie Limburg en Rijkswaterstaat. Uitdagingen en doorontwikkeling De aanpak Molenberg is grotendeels afgerond, met verbeterde wandel- en fietsinfrastructuur. In samenwerking met andere Zuid-Limburgse gemeenten werken we verder aan de uitvoering van de Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg en het Spoors Ontwikkelperspectief Zuid-Limburg.

Impact en betekenis De combinatie van verkeersveiligheidsmaatregelen, duurzame projecten en leefbaarheidsinitiatieven heeft geleid tot een zichtbare verbetering van mobiliteit in Heerlen. We blijven samenwerken met partners zoals Zuid-Limburg Bereikbaar en Provincie Limburg om verdere stappen te zetten.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Mobiliteit wordt hieronder weergegeven: Programma 2: Verkeer en Vervoer

KT Mobiliteit

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 0 0 0 -487 -407 -395 -487 -407 -395

Bedragen x € 1.000

43

Resultaat 2024

12

V

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Baten

Mobiliteit

C entrale verantwoording rentelasten.

15

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

Diverse afwijkingen.

-3

I

N

Totaal kernthema Mobiliteit

Lasten

0

Bedragen x € 1.000

44

I/S

12

12

Kernthema Wegen, straten en pleinen Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we ons beheer en onderhoud van wegen, straten en pleinen verder geprofessionaliseerd, waarbij duurzaamheid en toegankelijkheid centraal stonden. Dit gebeurde in lijn met de waarden uit de Visie Waardevolle Buitenruimte. We hebben deze waarden toegepast in de uitvoering van fysieke projecten en in ons dagelijks beheer van de openbare ruimte. Onderhoud en verduurzaming • De uitvoering van het Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken 2023-2027 en de Nota Wegverhardingen 2023-2027 verloopt volgens planning. Dit omvat onderhoudswerkzaamheden aan trottoirs, fietspaden, bruggen en viaducten. • Waar mogelijk hebben we onderhoudswerkzaamheden gecombineerd met andere opgaven, zoals het vergroenen van straten en het aanpakken van wateroverlast. Openbare verlichting • Met de voltooiing van het verduurzamingsprogramma voor openbare verlichting is 98% van de lichtmasten voorzien van ledverlichting. De resterende 2% wordt meegenomen bij lopende herstructureringsprojecten, zoals de herinrichting van het centrumgebied. Inclusieve openbare ruimte • Het concept Handboek Inclusie is verder uitgewerkt in samenwerking met de Gehandicaptenraad Heerlen. In 2024 zijn de landelijke standaarden voor toegankelijkheid vertaald naar concrete richtlijnen voor ontwerp en onderhoud.

Deze standaarden worden onderdeel van het geactualiseerde Handboek Openbare Ruimte. Innovaties en duurzaamheid • Bij groot wegenonderhoud hebben we lage temperatuur asfalt toegepast om de CO2-uitstoot te verminderen en energie te besparen. • Het vergroenen van straten, zoals in Eikenderveld en Lindeveld, draagt bij aan een betere leefbaarheid en klimaatadaptatie. Impact en betekenis Deze maatregelen hebben niet alleen bijgedragen aan een veiligere en beter onderhouden infrastructuur, maar ook aan een aantrekkelijke, toegankelijke en duurzame buitenruimte voor alle inwoners van Heerlen. Uitdagingen en vervolgstappen Hoewel veel werkzaamheden op schema liggen, vormen beperkte capaciteit in de bouwsector en stijgende kosten uitdagingen. We blijven onze planning aanpassen om deze risico’s te beperken en werken aan een prioritering van projecten in lijn met onze visie.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Wegen, straten en pleinen wordt hieronder weergegeven: Programma 2: Verkeer en Vervoer

KT Wegen, straten en pleinen

Baten

Lasten

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 1.717 2.526 3.578 -15.827 -16.610

Bedragen x € 1.000

45

Saldo Rekening 2024

Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 -16.095 -14.110 -14.083

Rekening 2024 -12.517

Resultaat 2024

1.567

V

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Wegen, straten en pleinen

C onform raadsbesluit wordt vanwege de wijziging van systematiek het budget van de voorziening groot onderhoud verhardingen nu vastgelegd door een storting in een reserve (zie bestemming).

Baten

Afwijking bij baten en lasten voor klein onderhoud verhardingen door niet begrote (meer)kosten en doorbelasting hiervan.

Lasten

163

Overschrijding op klein onderhoud verhardingen vanwege de grote prijsstijgingen.

800

I/S I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

-163

I

V/N

-100

I

N

C onform raadsbesluit wordt vanwege de wijziging van systematiek het budget van de voorziening groot onderhoud civieltechnische kunstwerken nu vastgelegd door een storting in een reserve (zie bestemming).

64

I

V

Voordeel op de energiekosten voor openbare verlichting.

144

I

V

-480

I

V/N

-125

I

N

Kosten van beheer en onderhoud van de parkeergarage.

-89

I

N

C entrale verantwoording rentelasten.

408

I

V

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten.

86

I

V

18

-30

I

V/N

1.051

515

Er zijn meer aanvragen glasvezel. De reële inkomsten overstijgen de begrote inkomsten. De kosten nemen hiemee in een bepaalde verhouding toe.

870

Door intensivering van de gladheidsbestrijding in het eerste kwartaal is dit budget licht overschreden.

Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Wegen, straten en pleinen Bedragen x € 1.000

46

1.567

2.1.3 Programma Economie Portefeuillehouders: Martin de Beer, Casper Gelderblom, Marco Peters

Wat hebben we bereikt? In 2024 hebben we ons economisch beleid voortgezet met aandacht voor structurele versterking van de lokale economie, verduurzaming en innovatie. Ondanks aanhoudende uitdagingen, zoals de stikstofcrisis, netcongestie en de impact van de energietransitie, heeft Heerlen opnieuw economische groei doorgemaakt. De focus lag op het ondersteunen van ondernemers, het versterken van winkelen bedrijventerreinen en het stimuleren van innovatie via strategische samenwerkingen. Steun aan ondernemers • Het pakket energiemaatregelen uit 2023 heeft ook in 2024 bijgedragen aan het ondersteunen van ondernemers bij stijgende kosten. Via het Ondernemershuis, Stichting Streetwise en het Starterscentrum hebben we nieuwe ondernemers begeleid en werkgelegenheid ondersteund. • De toename van bedrijvigheid heeft zich voortgezet, met een stijging van het aantal bedrijven en banen. Concrete cijfers bevestigen een positieve ontwikkeling op het gebied van werkgelegenheid en economische bedrijvigheid. Herontwikkeling winkelgebieden • De plannen voor winkelcentrum Giesen-Bautsch op Heerlerbaan zijn verder uitgewerkt. De westelijke vleugel is eind 2023 aangekocht en het bestemmingsplan is aangepast, waardoor de modernisering van het winkelcentrum en de toevoeging van 41 appartementen nu een cruciale stap verder zijn gekomen.

• We hebben een ambitieschets opgesteld voor de openbare ruimte rondom de Brede Maatschappelijke Voorziening (BMV) en het vernieuwde winkelcentrum, die samen het gemoderniseerde hart van Heerlerbaan vormen. Bedrijventerreinen en verduurzaming • Op bedrijventerrein De Beitel is een pilot gestart om verduurzaming en elektrificatie van bedrijfsprocessen te verkennen. Deze aanpak vormt een onderdeel van de opgave om bedrijventerreinen te herontwikkelen, gezien de ontstane schaarste aan bedrijfskavels. Dit alles is aanleiding voor de nieuwe bedrijventerreinenvisie die in 2025 wordt opgeleverd. • Door samen te werken met partners zoals de Provincie Limburg, pakken we uitdagingen rond netcongestie en verduurzaming regionaal aan. • Samen met de provincie Limburg wordt gewerkt aan een verbeterde, toekomstbestendige ontsluiting van de bedrijventerreinen Avantis, Trilandis en De Beitel. Innovatie en technologie • De Brightlands Smart Services Campus blijft een belangrijke pijler voor innovatie in Heerlen. In samenwerking met de Universiteit van Maastricht zijn AI en data science verder geïntegreerd in regionale bedrijvigheid en onderwijs. • Strategische allianties met bedrijven en kennisinstellingen hebben bijgedragen aan technologische ontwikkeling en kennisdeling.

Leisure en detailhandel • Het centrum wordt steeds aantrekkelijker door de investeringen die op diverse plekken worden gedaan. Het gebied rond Van Grunsvenplein, Schinkelkwadrant-Zuid en Promenade 2 heeft een flinke upgrade gekregen. Uitdagingen en doorontwikkeling Hoewel de economische vooruitzichten positief zijn, blijven de stikstofcrisis en netcongestie knelpunten. We werken intensief samen met regionale en landelijke partners om oplossingen te vinden. Daarnaast blijven we inzetten op verduurzaming en innovatie om de economische structuur van Heerlen toekomstbestendig te maken.

47

De Nederlandse inflatie is hoger dan in de rest van de eurozone. Dit kan een bedreiging zijn voor onze economische groei. Een eventuele wereldwijde handelsoorlog door geopolitieke ontwikkelingen kan ook in Heerlen impact hebben.

Wat heeft het programma gekost? Programma 3: Economie

KT Economie

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 531 2.002 2.193 -6.348 -7.050 -6.918 -5.818 -5.048

Rekening 2024 -4.725

Resultaat 2024

323

KT Economische promotie

363

363

416

-1.183

-1.307

-1.310

-820

-944

-894

50

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Bestemming

893

2.365

2.609

-7.531

-8.357

-8.228

-6.637

-5.992

-5.619

373

Gerealiseerde resultaat Bedragen x € 1.000

200

700

770

-200

-459

-407

0

241

364

123

1.093

3.065

3.380

-7.731

-8.816

-8.635

-6.637

-5.750

-5.255

495

V

De lasten 2024 zijn als volgt verdeeld over de kernthema’s:

Beleidsindicatoren

Economie NL

Beleidsindicatoren

Heerlen

48

De grootste afwijkingen binnen het kernthema bestemming worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Bestemming

Stad Als Speeltuin Vrijval reserve nog uit te voeren werkzaamheden omdat kosten installaties o.a. Promenade II uitwerking van ontwerp en voorbereiding naar 2025 verschuiven.

Baten 93

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

Onderwijs naar de binnenstad Onttrekking reserve nog uit te voeren werkzaamheden t.b.v. afdekken beheer- en onderhoudskosten Rabobank locatie.

111

I

V

De jaarlijkse onttrekking aan de FES reserve is niet gerealiseerd.

-200

Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Bestemming Bedragen x € 1.000

49

Lasten

66

52

70

52

I/S

I

N

I

V/V 123

Kernthema Economie Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we ons gericht op het versterken van de economische structuur van Heerlen, met aandacht voor ondernemers, innovatie en samenwerking. Door het continueren van succesvolle samenwerkingsverbanden en gerichte financiële ondersteuning hebben we werkgelegenheid behouden, nieuwe banen gecreëerd en winkelgebieden aantrekkelijker gemaakt. Ondersteuning van ondernemers • Via het Ondernemersfonds Heerlen, Stichting Streetwise en Heerlen Mijn Stad hebben we nieuwe ondernemers geholpen bij hun start in de centra. De subsidieregeling Ruimte voor Ondernemerschap heeft geleid tot 18 nieuwe ondernemers in het centrum van Heerlen. • Modezaak Deems in de Saroleastraat kreeg ondersteuning via het Ondernemershuis en een gevelrenovatiesubsidie. Dit heeft de uitstraling van de winkel en de straat verbeterd. Versterking van winkelgebieden • De herontwikkeling van winkelcentrum Giesen-Bautsch in Heerlerbaan is verder vormgegeven. Met de aankoop van de westelijke vleugel, een aangepast bestemmingsplan en een samenwerkingsovereenkomst met een vastgoedpartij, zijn de plannen concreet gemaakt. Het nieuwe winkelhart krijgt ook 41 appartementen en een vernieuwde openbare ruimte, die de verbinding vormt met de Brede Maatschappelijke Voorziening (BMV) en buurthuis De Caumerbron.

• In Hoensbroek is een pilot met extra beveiliging gestart om de veiligheid in het centrum te verbeteren, ondersteund door de gemeente en ondernemersvereniging. Daarnaast is in 2024 gewerkt aan het opstellen van een integrale toekomstvisie voor Hoensbroek-centrum, waar inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief bij zijn betrokken. Innovatie en samenwerking • Het project CIV Retail in samenwerking met Gilde Opleidingen en Vista College heeft praktijkgericht leren en werken in de retailsector gestimuleerd. Dit versterkt zowel de ondernemers als de studenten. • Samen met Stadsregio Parkstad Limburg is het programma Medlands opgericht, gericht op medische technologie en innovatie. Daarnaast heeft een analyse van de regionale economie geleid tot een samenwerkingsagenda voor het MKB. Toerisme en stadspromotie • In samenwerking met Visit Zuid-Limburg is de grootschalige marketingcampagne Dit is Parkstad uitgevoerd, gericht op het aantrekken van bezoekers en het promoten van toeristische routes. De website VisitHeerlen.nl is geactualiseerd. • De eerste fase van het wandelknooppuntensysteem Knopen Lopen is afgerond, met ontwerpen voor regionale wandelroutes die bijdragen aan recreatie en gezondheid. Energietransitie en verduurzaming • Het MKB-verduurzamingsprogramma in samenwerking met de WoonWijzerWinkel Limburg biedt ondernemers ondersteuning bij hun energietransitie.

Hiermee combineren we economische versterking met duurzaamheid. Impact en betekenis Onze inspanningen hebben niet alleen geleid tot een betere economische basis, maar ook tot een aantrekkelijker ondernemersklimaat en een toekomstgerichte economie. Samenwerking met partners en een duidelijke focus op innovatie en verduurzaming blijven hierbij essentieel. Uitdagingen en kansen De uitdagingen in 2024 omvatten de impact van de energietransitie, netcongestie en het versterken van de grensoverschrijdende arbeidsmarkt. We blijven ons inzetten voor gerichte oplossingen en regionale samenwerking om de economische groei van Heerlen voort te zetten. De relatief hoge inflatie in Nederland is een uitdaging voor consumentenbestedingen en daarmee voor de centrumgebieden.

50

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Economie wordt hieronder weergegeven: Programma 3:

Baten

Economie

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 531 2.002 2.193 -6.348 -7.050 -6.918 -5.818 -5.048

KT Economie

Rekening 2024 -4.725

Resultaat 2024

323

V

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Economie

Hogere inkomsten en uitgaven ten lasten van de speciefieke uitkering Kansrijke wijken.

Baten

-175

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V/N

Baten en lasten van de P-kosten en inhuurkosten van het programma bureau HeerlenNoord verlopen via diverse programma's.

-192

I

N

Bij de jaarrekening 2023 hebben wij een bedrag ad € 370.000 laten reserveren voor de verduurzaming en acquisitie van de bedrijventerreinen. Wij hebben deze gelden in 2024 afgeroepen.

370

I

V

In het kader van de aankomende bezuinigingen gaan we slimmer en effectiever samenwerken tussen en met (economische) partners, zoals het Ondernemersfonds, Heerlen Mijn Stad, Brightlands, Stadsregio Parkstad, ESZL, etc.

100

I

V

Kosten voor beveiliging, handhaving tijdens kermissen /evenementen.

-60

I

N

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten.

97

I

V

15

-7

I

V/N

190

133

Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Economie Bedragen x € 1.000

51

Lasten

175

I/S

323

Kernthema Economische promotie Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we onze inspanningen voortgezet om Heerlen te positioneren als aantrekkelijke vestigingslocatie voor ondernemers en talenten. Door samenwerking met regionale en lokale partners hebben we economische groei gestimuleerd, het ondernemersklimaat verbeterd en innovatie bevorderd. Medlands Parkstad • Het samenwerkingsverband Medlands Parkstad, gericht op medische technologie en innovatie, heeft verdere stappen gezet om talent in de regio te behouden en nieuwe bedrijven aan te trekken. Een kwartiermaker stimuleert deze ontwikkeling. • Het initiatief heeft geleid tot concrete plannen voor samenwerking met kennisinstellingen en bedrijven, waarmee het sociaaleconomische profiel van de regio is versterkt. • Dankzij Medlands is voor de NFIA (Netherlands Foreign Investment Agency) zichtbaar geworden dat onze regio bij uitstek geschikt is voor medische, pharma- en ‘life sciences’-bedrijven, wat leidt tot meer nieuwe kansen. Uitbreiding bedrijventerreinen • Door het tekort aan bedrijfskavels in Heerlen en de regio zijn plannen uitgewerkt om nieuwe kavels beschikbaar te maken. In samenwerking met de ontwikkelingsmaatschappij Trilandis, de provincie Limburg en gemeente Brunssum worden de mogelijkheden voor de ontwikkeling van de Groeve Mourik als grootschalig bedrijventerrein verkend.

Verbetering bedrijventerreinen • Samen met ondernemersverenigingen zoals ON12, IKB en Trilandis hebben we infrastructuur, veiligheid en bereikbaarheid op bedrijventerreinen verbeterd. Via schouwen en ontbijtsessies met ondernemers is input verzameld voor verdere aanpassingen. • Onze actieve deelname aan netwerken en partnerschappen heeft bijgedragen aan een betere samenwerking en coördinatie tussen ondernemers, overheden en vastgoedeigenaren. Internationale positionering • Heerlen heeft zichzelf gepromoot op internationale beurzen zoals de Provada en Expo Real, om investeerders en bedrijven te interesseren in de regio. • Onze samenwerking met de Parkstad Limburg Economie Award heeft extra aandacht gevestigd op de kracht van het lokale MKB en de rol van innovatie in de regio. Fonds Economische Structuurversterking • In 2024 is een FES-bijdrage verleend aan TecAlliance. Dit bedrijf met 84 medewerkers heeft zich gevestigd op de Brightlands Smart Services Campus. Impact en betekenis Deze inspanningen hebben niet alleen bijgedragen aan een aantrekkelijker ondernemersklimaat, maar ook aan een verbeterde economische structuur en grotere zichtbaarheid van Heerlen als economisch centrum in de regio. Uitdagingen en kansen Het tekort aan beschikbare bedrijfskavels blijft een knelpunt. We blijven intensief samenwerken met regionale partners om oplossingen te realiseren.

Daarnaast richten we ons op verdere groei van Medlands en de ontwikkeling van duurzame bedrijventerreinen om economische kansen te blijven benutten. De administratieve regeldruk voor ondernemers is in Nederland erg hoog; dit kan leiden tot verhuisbeslissingen richting buitenland. Er is krapte in de arbeidsmarkt, wat een remmende factor kan zijn voor de groei van bedrijvigheid.

52

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Economische promotie wordt hieronder weergegeven: Programma 3: Economie

KT Economische promotie

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 363 363 416 -1.183 -1.307 -1.310 -820 -944 -894

Resultaat 2024

50

V

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Economische promotie

Ten aanzien van de toeristenbelasting zijn er meer overnachtingen geweest dan in de begroting voorzien. Dit is in lijn met de landelijke trend waar een stijging van het binnenlandse toerisme te zien is.

Baten

Lasten

Hogere lasten facilitering. C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten. Totaal kernthema Economische promotie

54

Bedragen x € 1.000

53

I/S

V(oordeel)+ / N(adeel)V

-38

I/S

N

34

I

V

54

-4

I/S

50

54

2.1.4 Programma Onderwijs Portefeuillehouder: Jordy Clemens

Wat hebben we bereikt? In 2024 stond het bevorderen van gelijke kansen voor kinderen en jongeren centraal. We hebben onze inspanningen gericht op brede talentontwikkeling, taalondersteuning en het realiseren van gezonde, toekomstbestendige onderwijsgebouwen voor zowel het primair als voortgezet onderwijs. Daarnaast hebben we ondersteuning geboden aan kinderen, jongeren en gezinnen die extra hulp nodig hadden, om zo hun kansen op een goede toekomst te vergroten. Brede talentontwikkeling en taalondersteuning • Kinderen in voorschoolse voorzieningen en het primair onderwijs hebben deelgenomen aan programma’s die taalachterstanden helpen voorkomen en inhalen. Ouders zijn actief betrokken bij deze trajecten om de ontwikkeling van hun kinderen te ondersteunen. • Er is door voorschool (peuteropvang) en basisschool samengewerkt aan de doorgaande lijn op het gebied van taal en VVE (voor- en vroegschoolse educatie).

Ondersteuning en zorg •

Voor kinderen en jongeren die extra zorg nodig hadden, is jeugdhulp van JENS (voorschoolse voorzieningen, po en vo) of zorg van Buurtteams Heerlen (mbo) ingezet via het concept vindplaats is werkplaats, waarbij ondersteuning dicht bij de (voor)school wordt georganiseerd.

Onderwijs en arbeidsmarkt • Voor jongeren die niet naar school gingen of dreigden uit te vallen zonder startkwalificatie, zijn (preventieve) maatregelen genomen. • Door de samenwerking met het VISTA College hebben we onderwijsmogelijkheden geboden aan (laaggeletterde) volwassenen en nieuwkomers. Dit draagt bij aan hun kansen op de arbeidsmarkt. • We hebben deelgenomen aan regionale initiatieven om kwetsbare jongeren naar werk te begeleiden via een sluitende aanpak. Familiescholen en ondersteuning voor gezinnen • De vijf Heerlense familiescholen hebben zich verder ontwikkeld. Onderwijs, cultuur, sport en maatschappelijke partners op het gebied van zorg en ondersteuning werken samen om gezinnen op een laagdrempelige en toegankelijke manier te ondersteunen. Alle vijf scholen hebben een breed en divers Rijke Schooldag aanbod ontwikkeld waarmee alle leerlingen bereikt worden. Leerlingenvervoer • We hebben ouders en scholen actief betrokken bij het vinden van oplossingen voor passend vervoer. • Door meer aandacht te besteden aan zelfstandigheid en oefentrajecten met openbaar vervoer, hebben we het aantal leerlingen dat volledig afhankelijk is van aangepast vervoer verminderd. Het vervoer per fiets is sinds de komst van de nieuwe fietssubsidieregeling zelfs toegenomen.

• Door een efficiënte aanpak met de Zuid-Limburgse gemeenten en onze vervoerder, hebben we het aangepast vervoer voor de meest kwetsbare leerlingen kunnen waarborgen. Schoolpleinen en vergroening • De vergroening van dertien schoolpleinen is gerealiseerd als onderdeel van onze ambitie om alle schoolpleinen klimaatbestendig en aantrekkelijk te maken. Deze groene pleinen dragen bij aan een gezonde leeromgeving en meer ruimte voor spel en natuurbeleving. Toekomstbestendige huisvesting • De uitwerking van het “Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (IHP/PO) 2024-2040” is afgerond en de voorbereiding van de hierin opgenomen projecten (nieuwbouw/renovatie) is opgestart. Hierbij is het uitgangspunt dat een goede onderwijskwaliteit samenhangt met passende

55

huisvesting, waaronder passend bij de onderwijsvisie van de school, het gebied en de architectonische schoonheid. Uitdagingen en kansen We blijven werken aan de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, het versterken van de samenwerking tussen scholen en maatschappelijke instellingen, de vernieuwing en de verduurzaming van schoolgebouwen. Daarnaast blijven we ons inzetten voor het verminderen van taalachterstanden en het ondersteunen van kwetsbare gezinnen.

Wat heeft het programma gekost? Programma 4: Onderwijs

KT Onderwijs

Baten

Lasten

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 6.710 14.913 15.439 -22.291 -29.611 14.913

15.439

-22.291

-29.611

Saldo Rekening 2024

Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 -30.446 -15.581 -14.698

-15.007

-309 -309

1.036

1.180

1.142

-2.118

-2.118

-2.071

-1.081

-937

-929

9

Gerealiseerde resultaat

7.746

16.093

16.582

-24.408

-31.729

-32.517

-16.662

-15.635

-15.935

-300

56

-14.698

-15.007

6.710

De lasten 2024 zijn als volgt verdeeld over de kernthema’s:

-15.581

Resultaat 2024

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Bestemming Bedragen x € 1.000

-30.446

Rekening 2024

N

Beleidsindicatoren

Onderwijs NL

Beleidsindicatoren

Heerlen

De grootste afwijkingen binnen het kernthema bestemming worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Bestemming

Diverse afwijkingen.

Baten

Totaal kernthema Bestemming Bedragen x € 1.000

57

Lasten

-38

47

-38

47

I/S I

V(oordeel)+ / N(adeel)N/V 9

Kernthema Onderwijs Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we ons gericht op het bevorderen van kansengelijkheid voor kinderen en jongeren, het bieden van benodigde ondersteuning op het gebied van brede talent- en taalontwikkeling en het verbeteren van onderwijshuisvesting van zowel het primair- als voortgezet onderwijs. We hebben de samenwerking tussen onderwijs, zorg en maatschappelijke partners versterkt om integrale ondersteuning te bieden aan kinderen, jongeren en volwassenen. Taalstimulering en vroege ontwikkeling • Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) is verder uitgebouwd om taalachterstanden bij jonge kinderen (2-6 jaar) te voorkomen en in te halen. Op verschillende (voor) scholen is gewerkt met kleinere groepsgroottes of een extra PM’er (pedagogisch medewerker). Op een aantal locaties is voor de peuters en kleuters een extra Jonge Kind Specialist ingezet. • Ouders van peuters met een vve-indicatie zijn actief betrokken via het VVE-Thuis programma, waar thema’s als gezonde voeding, cultuur en sport centraal staan naast taalontwikkeling. Ouderbetrokkenheid is in de peuteropvang bevorderd door deelname aan (taal) activiteiten. • Op alle voorscholen en in de kinderopvang is preventieve logopedie en screening gecontinueerd.

Er is samengewerkt met de jeugdgezondheidszorg en de peuteropvang om ouders van peuters eerder te wijzen op de peuteropvang en het bereik van de instroom te vergroten. Inclusief onderwijs • De knooppunten onderwijsondersteuning-zorg, schoolarrangementen, doelgroeparrangementen en zorg-onderwijsarrangementen zijn verder ontwikkeld. In de knooppunten werken scholen, ketenpartners en gemeenten samen om kinderen met extra ondersteuningsbehoeften te helpen. • De vijf Heerlense familiescholen hebben zich verder ontwikkeld. Onderwijs, cultuur, sport en maatschappelijke partners op het gebied van zorg en ondersteuning werken samen om gezinnen op een laagdrempelige en toegankelijke manier te ondersteunen. Alle vijf scholen hebben een breed en divers Rijke Schooldag aanbod ontwikkeld waarmee alle leerlingen bereikt worden. Talentontwikkeling • Op steeds meer basisscholen is een vorm van de Rijke Schooldag. Er is extra tijd voor basisvakken, talentontwikkeling op het gebied van sport, cultuur en gezondheid. • Programma’s zoals IMC Basis en JINC hebben kinderen op basisscholen kennis laten maken met beroepen en digitale vaardigheden om hun toekomstperspectief te verbreden. Leerlingenvervoer • We hebben ouders en scholen actief betrokken bij het vinden van oplossingen voor passend vervoer.

• Door meer aandacht te besteden aan zelfstandigheid en oefentrajecten met openbaar vervoer, hebben we het aantal leerlingen dat volledig afhankelijk is van aangepast vervoer verminderd. Het vervoer per fiets is sinds de komst van de nieuwe fietssubsidieregeling zelfs toegenomen. • Door een efficiënte aanpak met de Zuid-Limburgse gemeenten en onze vervoerder, hebben we het aangepast vervoer voor de meest kwetsbare leerlingen kunnen waarborgen. Preventie van schooluitval • Om verzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten te voorkomen, heeft bureau VSV Parkstad (preventief) samengewerkt met scholen en (zorg)partners. Jongeren zijn indien mogelijk teruggeleid naar school of doorgeleid naar werk of dagbesteding. • Als contactgemeente hebben wij samen met de contactschool en partners het regionaal programma VSV Zuid-Limburg 2020-2024 uitgevoerd. Schoolpleinen en vergroening • De vergroening van de schoolpleinen van De Martinusschool, De Paulusschool, De Catharinaschool, De Tovercirkel, De Frans Postmaschool, De Gerardus Majella school, De Broederschool, De Mheyster, St. Jan, De basisschool Mijnspoor en de Droomboom zijn in 2024 gerealiseerd.

58

Onderwijshuisvesting • De nieuwbouw van zowel het St. Janscollege en de BMV Heerlerbaan zijn afgerond. • De projecten zoals opgenomen in het “Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2024-2040” ten aanzien van nieuwbouw en renovatie zijn opgestart. • De projecten zoals opgenomen in het “Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs 2021/2036” zoals de vervangende huisvesting van het Herlecollege alsmede het Grotiuscollege/Vrijeschool Parkstad zitten in de fase van voorbereiding. • Besloten is om het Techniekcollege (TcPL) aan de Schandelermolenweg toe te voegen aan de vervangende nieuwbouw van het Herlecollege. De voorbereiding van deze plannen lopen samen op. • Onderzoek is gestart of bij de vervangende huisvesting van het Herlecollege een sporthal zal worden gerealiseerd om zodoende integraal beleid onderwijs/sport en knelpunten in het faciliteren van het bewegingsonderwijs, op te kunnen lossen. • De realisatie van tijdelijke onderwijsruimte voor de anderstalige leerlingen in het voortgezet onderwijs, in het pand van het voormalig Stadskantoor aan de Putgraaf, is nagenoeg gereed. • De voorbereidende werkzaamheden van de uitbreiding van het hoofdgebouw van het Sintermeertencollege aan de Valkenburgerweg, vanwege het buitengebruik stellen van de in zeer slechte staat verkerende noodlokalen, zijn nagenoeg afgerond.

Impact en betekenis Met deze inspanningen hebben we niet alleen kansengelijkheid vergroot, maar ook een solide basis gelegd voor duurzame onderwijshuisvesting en betere aansluiting tussen onderwijs, zorg en arbeidsmarkt. Uitdagingen en kansen De krapte op de arbeidsmarkt blijft een uitdaging voor kinderopvang en onderwijs. We blijven investeren in opleidingsmogelijkheden en samenwerkingsverbanden om dit op te vangen. Tegelijkertijd richten we ons op het verduurzamen van onderwijshuisvesting en het uitbreiden van onderwijsvoorzieningen om aan de groeiende vraag te voldoen. Echter door de onzekerheden in de huidige marktcondities ontstaan uitdagingen/risico’s om de projecten binnen de beschikbare budgetten te realiseren.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Onderwijs wordt hieronder weergegeven: Programma 4: Onderwijs

KT Onderwijs

Baten

Lasten

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 6.710 14.913 15.439 -22.291 -29.611

Bedragen x € 1.000

59

Saldo Rekening 2024

Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 -30.446 -15.581 -14.698

Rekening 2024 -15.007

Resultaat 2024

-309

N

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Onderwijs

Ondanks dat er zoveel als mogelijk wordt gestuurd op eigen redzaamheid van de ouders en leerlingen is inzet van aangepast vervoer toch nog vaak nodig vanwege de gezinssituatie. Voornamelijk de toename van maatwerkritten met haar hogere tarieven drukt behoorlijk op de lasten. Daarnaast is de indexering van de tarieven hoger dan waar in de begroting rekening mee gehouden was. Door een stijging van de lasten zijn er meer kosten doorbelast aan de gemeenten.

Baten 900

Lasten -1.006

I/S S

V(oordeel)+ / N(adeel)V/N

Extra inkomsten van de Regio Parkstad t.b.v. de extra uitgaven voor de gezonde basisschool van de toekomst.

20

-20

I

V/N

Voor 2024 zijn minder rijksgelden afgeroepen omdat er minder kosten zijn gemaakt. Wij hebben sommige projecten op een andere manier kunnen bekostigen.

-174

174

I

N/V

Extra gelden in programma 0 ontvangen t.b.v. personele kosten m.b.t. de aanpak van jeugdcriminaliteit en een zwangerschapsuitkering ontvangen. Hierdoor is er een lagere onttrekking uit de voorziening nodig.

-220

I

N

Geen verdere ontwikkelingen m.b.t. het schoolzwemmen in het middelbaar onderwijs.

52

I

V

Er zijn ombuigingen opgevoerd bij de begroting 2024. Deze zijn niet geheel gerealiseerd omdat de kostenbesparingen moeilijker te realiseren zijn door aanhoudende prijsstijgingen.

-300

I

N

Hogere OZB kosten voor de onderwijshuisvestings gebouwen.

-101

I

N

Hogere verzekeringskosten voor de onderwijshuisvestings gebouwen.

-32

I

N

Hogere huurkosten voor de onderwijshuisvestings gebouwen.

-199

I

N

Extra advies kosten inzake onderwijs naar de binnenstad.

-40

I

N

Minder herstel werkzaamheden m.b.t. vandalisme aan schoolgebouwen.

67

I

V

Hogere afschrijvingen als gevolg van lagere rente en aanpassingen van de annuïteiten.

-245

I

N

C entrale verantwoording rentelasten.

850

I

V

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten.

41

I

V

Diverse afwijkingen.

-76

I

N

Totaal kernthema Onderwijs

526

Bedragen x € 1.000

60

-835

-309

2.1.5 Programma Sport, cultuur en recreatie Portefeuillehouders: Martin de Beer, Jordy Clemens, Marco Peters

Wat hebben we bereikt? In 2024 hebben we sport, cultuur en recreatie verder versterkt als kernpijlers van een levendige en betrokken samenleving. Heerlen is een stad waar kunst, erfgoed en beweging bijdragen aan de gemeenschapszin, talentontwikkeling en aantrekkingskracht. Samen met onze partners hebben we een breed aanbod gecreëerd dat zowel inwoners als bezoekers inspireert en activeert. Cultuur en erfgoed • Festivals zoals Cultura Nova, The Notorious IBE en Schrit_tmacher trokken grote aantallen bezoekers en versterkten Heerlen als culturele hotspot. • Via het programma Cultuureducatie met Kwaliteit is cultuur stevig verankerd in het primair onderwijs, met activiteiten en programma’s die kinderen betrekken bij kunst en erfgoed. • Heerlens Erfgoedjaar 2025 werd voorbereid, met het publieke evenement ‘50 Jaar Mijnsluiting’ als aftrap, in samenwerking met het Nederlands Mijnmuseum. • Projecten zoals Het Romeins Museum en Landsfort Herle kwamen verder in ontwikkeling. • Erfgoed en archeologie werden geïntegreerd in het planologische proces, daardoor de zichtbaarheid van ons rijke verleden werd vergroot. • De ambitie Beeld en Geluid rondom Cinema Royal krijgt steeds meer vorm door het verder uitwerken van de ontwerp en de realisatie van een broedplaats aan de parallelweg.

Sport en beweging • Het programma Heel Heerlen Beweegt en het Sportakkoord II hebben sport en beweging bevorderd als onderdeel van een gezonde leefstijl. Urban sports kregen een impuls met het platform Kool Cult en de ontwikkeling van het skatepark in het Oranje Nassaupark. Recreatie en gemeenschapsvorming • Recreatieve initiatieven zoals De Stad als Speeltuin hebben bijgedragen aan een levendig stadscentrum, terwijl investeringen in openbare ruimtes ruimte hebben geboden voor sport, spel en ontspanning. • Atelierruimtes en creatieve werkplekken worden verder ontwikkeld, wat nieuwe kansen biedt voor creatieve makers en gemeenschapsprojecten. Impact en betekenis Met een breed scala aan activiteiten, investeringen in duurzame faciliteiten en het ondersteunen van creativiteit hebben we Heerlen verder ontwikkeld als een stad waar sport, cultuur en recreatie voor iedereen toegankelijk zijn. Dit draagt niet alleen bij aan de levendigheid van de stad, maar versterkt ook de sociale cohesie en het welzijn van onze inwoners. Uitdagingen en kansen De stijgende kosten voor energie en onderhoud blijven een uitdaging voor culturele en sportieve infrastructuur. Tegelijkertijd bieden nieuwe projecten, zoals het Romeins Museum en de atelierruimtes voor creatieve makers, kansen om Heerlen sterker te positioneren als stad van creativiteit en beweging.

61

Wat heeft het programma gekost? Programma 5: Sport, Cultuur en Recreatie

KT Sport

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 4.614 5.188 5.441 -10.867 -11.473 -12.007 -6.253 -6.285

KT C ultuur

Rekening 2024 -6.566

Resultaat 2024

-281

878

1.408

1.523

-17.371

-16.607

-16.276

-16.493

-15.199

-14.753

445

1.515

1.460

1.746

-7.864

-9.166

-8.353

-6.349

-7.707

-6.608

1.099

37

205

296

-9.258

-9.576

-9.698

-9.221

-9.370

-9.403

-32

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Bestemming

7.044

8.262

9.005

-45.360

-46.822

-46.335

-38.316

-38.560

-37.330

1.230

45

120

55

-14

-64

-195

31

56

-139

-195

Gerealiseerde resultaat

7.090

8.382

9.060

-45.375

-46.887

-46.529

-38.285

-38.504

-37.469

1.035

KT C ultureel erfgoed KT Groen

V

Bedragen x € 1.000

De lasten 2024 zijn als volgt verdeeld over de kernthema’s:

Beleidsindicatoren

Sport, Cultuur en Recreatie NL

Beleidsindicatoren

Heerlen

62

De grootste afwijkingen binnen het kernthema bestemming worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Bestemming

Speeltuinen.

Baten

Lasten

I/S

-64

Resultaat kostenplaats monumenten naar reserve. Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Bestemming Bedragen x € 1.000

63

I

V(oordeel)+ / N(adeel)N

-135

I

N

-1

5

I

N/V

-65

-130

-195

Kernthema Sport Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we verder gebouwd op het belang van sport en beweging als essentieel onderdeel van een gezonde samenleving. Door een breed aanbod aan programma’s, verbeterde accommodaties en sportevenementen hebben we sporten toegankelijker gemaakt voor iedereen. Hierbij hebben we samengewerkt met verenigingen, maatschappelijke partners en bewoners om een actieve leefstijl te bevorderen. Sportstimulering en ondersteuning • Programma’s zoals Heel Heerlen Beweegt, Iedereen Kan Sporten Parkstad en het Zwemproject Heerlen zijn succesvol voortgezet. Deze initiatieven hebben kwetsbare groepen gestimuleerd om te sporten en bewegen. • Het Sportakkoord II is verder uitgewerkt in samenspraak met het sociale domein en geïntegreerd in het Gezond en Actief Leven Akkoord. • Het platform Kool Cult, gelanceerd in 2023, blijft een belangrijk middel om urban sports en hiphopcultuur in de stad te ondersteunen. Samen met skateboardcollectief Loose Ankles is voortgang geboekt in de ontwikkeling van de skateboardsport in Heerlen. • De pilot met 3 voetbalclubs in het kader van de Waardenvolle Club is afgerond en heeft ertoe geleid dat we meer clubs gaan ondersteunen via deze visie op het vergroten van de maatschappelijke betekenis van sportclubs voor de omgeving.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerlen&id=6ce1c60b-ed8d-4920-bb9a-caffb261a180