Document · PDF

Jaarstukken 2024 - DEF versie Raad

Raadsvergadering 25 juni 2025, gemeente HeerlenBij agendapunt: Jaarrekening 202431.954 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Jaarstukken 2024

Inhoudsopgave Raadsvoorstel

Raadsbesluit

Leeswijzer

Gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders

Kerncijfers

BELEID

1. Bestuurssamenvatting

2. Programma’s

2.1.0 Programma Bestuur en ondersteuning

Kernthema Bestuurskracht

Kernthema Dienstverlening

Kernthema Middelen en heffingen

2.1.1 Programma Veiligheid

Kernthema Crisisbeheer

Kernthema Veiligheid

2.1.2 Programma Verkeer en vervoer

Kernthema Mobiliteit

Kernthema Wegen, straten en pleinen

2.1.3 Programma Economie

Kernthema Economie

Kernthema Economische promotie

2.1.4 Programma Onderwijs

Kernthema Onderwijs

2.1.5 Programma Sport, cultuur en recreatie

Kernthema Sport

Kernthema Cultuur

Kernthema Cultureel erfgoed

Kernthema Groen

2.1.6 Programma Sociaal domein

Kernthema Sociale basisvoorzieningen

Kernthema Jeugdzorg

Kernthema Volwassenenzorg

Kernthema Arbeidsmarktbeleid

Kernthema Inkomensondersteuning

Kernthema Buurtgericht werken

Kernthema Integraal ouderenbeleid

2.1.7 Programma Volksgezondheid en milieu

101

Kernthema Volksgezondheid

103

Kernthema Duurzaamheid, afval, riool en milieubeheer

104

Kernthema Begraafplaatsen

106

2.1.8 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV) 107 Kernthema Ruimtelijke ordening

110

Kernthema Herstructurering

112

Kernthema Centrum

113

Kernthema Wonen

121

2.2 Algemene dekkingsmiddelen

123

2.2.1 Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is

124

2.2.2 Gemeentefonds

125

2.2.3 Dividenden

127

2.2.4 Saldo van de financieringsfunctie

128

2.3 Overzicht overhead

129

2.4 Bedrag heffing vennootschapsbelasting

130

2.5 Onvoorzien

131

3. Paragrafen

133

3.1 Lokale heffingen

133

3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

139

3.3 Onderhoud kapitaalgoederen

151

3.4 Financiering

153

3.5 Bedrijfsvoering

159

3.6 Verbonden partijen

167

3.7 Grondbeleid

209

3.8 Heerlen-Noord

215

JAARREKENING

217

4.1 Balans per 31 december 2024

219

4.2 Programmarekening over het jaar 2024

223

4.3 Toelichting op de balans

227

4.4 Toelichting op het overzicht van baten en lasten

258

4.5 Financiële status en weerbaarheid

267

4.6 Single Information en Single Audit

271

4.7 Bijlage taakvelden

301

4.8 Rechtmatigheidsverantwoording van het college van Burgemeester & Wethouders 303 5 Bijlage restant investeringsbudgetten van 2024 naar 2025

307

Raadsvoorstel gemeenteraad Heerlen, 20 mei 2025

Onderwerp Vaststellen van de jaarrekening 2024 en het nemen van de daarmee samenhangende besluiten. Inleiding/aanleiding Met het jaarverslag en de jaarrekening legt het college verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid en beheer van het afgelopen jaar. De informatie die deze verantwoording oplevert, heeft zijn weerslag op het lopende begrotingsjaar. Dit geldt ook voor toekomstige begrotingen. De inhoud van het document vormt daarom een belangrijk onderdeel bij de bespreking van de zomernota 2025 en de begroting 2026. Kader Gemeentewet / Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Kernthema Middelen en heffingen Bevoegdheid Raad Voorstel 1. De jaarstukken 2024 vast te stellen met een positief resultaat van € 5,2 miljoen. 2. Een bedrag van € 4,6 miljoen in de bestemmingsreserve nog uit te voeren werkzaamheden te storten: Reserve nog uit te voeren werkzaamheden A. Jaar van het erfgoed B. Aankoop en bijkomende kosten Beschermd Wonen (NN/Apart voostel) C. college Experiment coffeeshop (NN) D. RES (NN) E. Toekomstbestendig maken energiebeleid (DU) F. Natuur bij energieprojecten (DU) G. Versterking arbeidsmarktregio (DU)

€ € € € € € €

Bedrag 548.282 1.584.000 83.750 1.000.000 370.500 462.333 492.000

H. Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (DU) Heerlen TOTAAL Noord

€ €

50.000 4.590.865

c. De opbrengst van de verkoop van het perceel aan de Euregioweg voor een bedrag van € 222.587 toe te voegen aan de algemene reserve grondbedrijf. 4. Het restantbedrag (weerstandsvermogen) van € 1.295.652 te laten vrijvallen van de bestemmingsreserve risico’s grondexploitaties en dit toe te voegen aan de algemene reserve. 5. Het restantbedrag van € 752.724 te laten vrijvallen van de algemene reserve grondbedrijf en dit toe te voegen aan de algemene reserve. 6. De voorbereiding en implementatie rondom Wet Open Overheid schuiven deels door naar 2025 in verband met de latere inwerkingtreding van de Koninklijke Besluiten over de categorieën actieve openbaarmaking: hiertoe € 47.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve ICT. 7. Het vormen van een voorziening SGIV inzake bijdragen deelnemende gemeenten, Regionale Uitvoeringsdiensten en Veiligheidsregio’s als gevolg van een wettelijke taak te vormen. Het resultaat van de kostenplaats is per jaareinde ad € 125.040 gestort in deze voorziening. 8. Kredietoverschrijdingen voor projecten BMV Heerlerbaan en de Bovengrondse Vakschool Passartweg 150 te dekken uit krediet prijsstijging projecten (BWV-22001846). 9. Het uiteindelijke positieve resultaat van € 0,6 miljoen te storten in de algemene reserve. Argumenten 1. In de jaarrekening en het jaarverslag leggen wij verantwoording af aan de raad over de prestaties in 2024.

De in 2024 behaalde prestaties zijn in de programmaverantwoording opgenomen. Daarnaast wordt in de paragrafen een dwarsdoorsnede gegeven van een aantal onderwerpen die een regulier karakter hebben en betrekking hebben op meerdere programma's zoals bedrijfsvoering, financiering en onderhoud kapitaalgoederen. 2. Het bedrag € 4,6 miljoen wordt gereserveerd voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2025 en eventuele volgende jaren. Dit bedrag is aanzienlijk lager dan voorgaande jaren omdat het college heeft gestuurd om het aan banden leggen van over te hevelen middelen. Slechts middelen die regiomiddelen betreffen of van een programma zijn waar slechts incidentele middelen voor beschikbaar zijn worden overgeheveld. Onderstaand is per post de toelichting opgenomen. A. In 2024 hebben we incidenteel middelen beschikbaar gesteld voor het jaar van het erfgoed. De resterende middelen zijn nodig voor de uitvoering van het jaar van erfgoed in 2025. B. Door het incident op het terrein van Mondriaan geen middelen kunnen inzetten t.b.v. het realiseren van de 21 woonunits. Gezien het niet haalbaar is om deze activiteiten dit jaar nog op te pakken, zullen deze in 2025 worden uitgevoerd. C. In juni 2024 is de overgangsfase gestart, waarin legale en illegale hennep naast elkaar worden verkocht.

Vanwege tekorten bij de legale telers is de start van de experimenteerfase, waarin uitsluitend legale hennep verkocht wordt, verschoven naar het voorjaar van 2025, bij de jaarrekening zal worden gekeken naar eventuele overheveling van deze middelen. D. Er is een onder uitputting van middelen ten behoeve van Regionale Energie Strategie ZL, waarvoor Heerlen de regiefunctie heeft overgenomen van de gemeente Maastricht. Het gaat in deze om regiogelden. Bij de behandeling van de jaarrekening zal worden gekeken of deze middelen mee worden genomen naar 2025. E, F, G en H. Deze posten die wij hier noemen hebben betrekking op decentrale uitkeringen. Dit zijn middelen die we laat in 2024 (de september- en decembercirculaire) hebben ontvangen en uitvoeringstechnisch nog niet hebben kunnen realiseren. De middelen zijn wel nodig om in 2025 de projecten uit te kunnen voeren.

3. De gereedgekomen grondexploitaties dienen door de raad te worden afgesloten conform wet en regelgeving (BBV). De grondexploitatie De Kissel af te sluiten en € 148.044 te laten vrijvallen van de bestemmingsreserve risico’s grondexploitaties en dit toe te voegen aan de algemene reserve grondbedrijf. Bij Aldenhofpark de verminderde winstneming voor een bedrag van € 126.690 te onttrekken aan de algemene reserve grondbedrijf. De opbrengst van de verkoop van het perceel aan de Euregioweg voor een bedrag van € 222.587 toe te voegen aan de algemene reserve grondbedrijf. 4. De raad dient conform de wet en regelgeving (BBV) te beslissen over mutatie reserves. Gezien de bestemmingsreserve risico’s grondexploitaties de laatste jaren weinig muteert en wij deze reserve wel hanteren om de weerstandsvermogens te presenteren, maar de provincie Limburg conform de kengetallen deze reserve niet meeneemt, dit vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve waardoor dit alsnog onderdeel uitmaakt van de weerstandsvermogen berekening. 5. De raad dient conform de wet en regelgeving (BBV) te beslissen over mutatie reserves.

Gezien de algemene reserve grondbedrijf de laatste jaren weinig muteert en wij deze reserve wel hanteren om de weerstandsvermogens te presenteren, maar de provincie Limburg conform de kengetallen deze reserve niet meeneemt, dit vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve waardoor dit alsnog onderdeel uitmaakt van de weerstandsvermogen berekening. 6. De voorbereiding en implementatie schuiven deels door naar 2025 in verband met de latere inwerkingtreding van de Koninklijke Besluiten over de categorieën actieve openbaarmaking. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag van € 47.000 aan de bestemmingsreserve ICTdiensten toe te voegen voor de noodzakelijke werkzaamheden voor de implementatie Woo. 7. Vanaf 2024 zorgen wij voor de financiële afwikkeling van het Samenwerkingsverband Gemeenschappelijk Informatievoorziening Vergunningverlening, toezicht en handhaving. Aangezien de bijdragen van de deelnemende gemeenten, Regionale Uitvoeringsdiensten en Veiligheidsregio’s middelen van derden betreft, dient hier een voorziening voor gevormd te worden. De omvang per jaareinde als resultaat voor dit samenwerkingsverband is € 125.040 en is gestort in de voorziening. Het vormen van een voorziening is het budgetrecht (artikel 189 gemeentewet) van de raad en door middel van dit raadsvoorstel laten we deze voorziening vormen.

De voorziening is rechtswege verplicht (vanwege wettelijke verplichtingen BBV). 8. Daar er overschrijdingen zijn op kredieten die kunnen worden afgedekt uit de concern brede dekkingspost voor projecten (projectnr: 102689 besluit BWV-22001846 prijsstijging projecten) willen we de tekorten dekken voor projecten BMV Heerlerbaan en de Bovengrondse vakschool Passartweg 150. Door deze besluitvorming zijn de kredieten weliswaar overschreden maar tellen ze niet mee als onrechtmatigheid voor het oordeel van de accountant en de rechtmatigheidsparagraaf in onze jaarrekening. 9. Door het positieve rekeningresultaat ten bate van de algemene reserve te brengen verhogen we het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen geeft de mate aan, waarin de gemeente in staat is om de nadelige gevolgen van risico’s (financiële tegenvallers) op te vangen zonder dat het beleid moet worden gewijzigd. Het geeft tevens inzicht in de robuustheid van de financiële positie van de gemeente. Tegenargumenten en risico’s Bij het vaststellen van de jaarverantwoording an sich zijn de risico’s en tegen argumenten niet van toepassing, de inhoudelijk risico’s die de activiteiten betreft zijn beschreven in het boekwerk.

Kosten en dekking Voor de beslispunten 1 tot en met 6 zijn er geen kosten dekkingen te melden. Deze maken deel uit van de reguliere jaarlijkse verwerking. Ten aanzien van de kredietoverschrijdingen beslispunt 7 leggen wij u de volgende kosten en dekking voor. Krediet Prijsstijging projecten Beginstand

€ 5.271.605

geboekt tot voorstel Verplichtingen

€ €0

Saldo Voorstel

€ 5.271.605 € 4.611.255

Eindsaldo

€ 660.350

Communicatie Persconferentie (Stads)krant Evaluatie n.v.t. Planning, procedure en uitvoering Behandeling in de Werkgroep Financiële Audit van 3 juni 2025 Behandeling in de commissie Economie, Bestuur en Financiën van 10 juni 2025 Behandeling in de raadsvergadering van 25 juni 2025. Bijlagen Jaarstukken 2024

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Heerlen, de burgemeester,

secretaris a.i.,

drs. R. Wever

drs. R. van Wuijtswinkel

Raadsbesluit De raad der gemeente Heerlen; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. documentnummer Volgt nog; gezien het advies van de raadscommissie; besluit: 1. De jaarstukken 2024 vast te stellen met een positief resultaat van € 5,2 miljoen. 2. Een bedrag van € 4,6 miljoen in de bestemmingsreserve nog uit te voeren werkzaamheden te storten:

Reserve nog uit te voeren werkzaamheden I. Jaar van het erfgoed J. Aankoop en bijkomende kosten Beschermd Wonen (NN/Apart voostel) K. college Experiment coffeeshop (NN) L. RES (NN) M. Toekomstbestendig maken energiebeleid (DU) N. Natuur bij energieprojecten (DU) O. Versterking arbeidsmarktregio (DU)

€ € € € € € €

Bedrag 548.282 1.584.000 83.750 1.000.000 370.500 462.333 492.000

P. Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (DU) Heerlen TOTAAL Noord

€ €

50.000 4.590.865

3. De volgende mutaties binnen grondexploitaties door te voeren: a. De grondexploitatie De Kissel af te sluiten en € 148.044 te laten vrijvallen van de bestemmingsreserve risico’s grondexploitaties en dit toe te voegen aan de algemene reserve grondbedrijf. b. Bij Aldenhofpark de verminderde winstneming voor een bedrag van € 126.690 te onttrekken aan de algemene reserve grondbedrijf. c. De opbrengst van de verkoop van het perceel aan de Euregioweg voor een bedrag van € 222.587 toe te voegen aan de algemene reserve grondbedrijf. 4. Het restantbedrag (weerstandsvermogen) van € 1.295.652 te laten vrijvallen van de bestemmingsreserve risico’s grondexploitaties en dit toe te voegen aan de algemene reserve. 5. Het restantbedrag van € 752.724 te laten vrijvallen van de algemene reserve grondbedrijf en dit toe te voegen aan de algemene reserve. 6. De voorbereiding en implementatie rondom Wet Open Overheid schuiven deels door naar 2025 in verband met de latere inwerkingtreding van de Koninklijke Besluiten over de categorieën actieve openbaarmaking hiertoe € 47.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve ICT. 7. Het vormen van een voorziening SGIV inzake bijdragen deelnemende gemeenten, Regionale Uitvoeringsdiensten en Veiligheidsregio’s; het resultaat van de kostenplaats is per jaareinde ad € 125.040 gestort in deze voorziening. 8.

Kredietoverschrijdingen voor projecten BMV Heerlerbaan en de Bovengrondse Vakschool Passartweg 150 te dekken uit krediet prijsstijging projecten (BWV-22001846).

9. Het uiteindelijke positieve resultaat van € 0,6 miljoen te storten in de algemene reserve. Aldus besloten tijdens de vergadering van de raad van de gemeente Heerlen van

de voorzitter,

de griffier,

drs. R. wever

drs. T.W. Zwemmer

Leeswijzer Met deze jaarstukken leggen we verantwoording af over het gevoerde beleid en de daarmee samenhangende resultaten in het jaar 2024. Het verslag is in eerste instantie bedoeld voor de gemeenteraad. Daarnaast is het een middel om andere belangstellenden te informeren over het gevoerde gemeentelijke beleid van het afgelopen jaar. Achter deze leeswijzer hebben we een overzicht opgenomen van de gemeenteraad, het college van burgemeester & wethouders en daarna de kerncijfers. Het onderdeel ‘beleid’ bevat als eerste de bestuurssamenvatting. Vervolgens geven we in de ‘programmaverantwoording’ op hoofdlijnen een overzicht van de resultaten, zoals deze in 2024, binnen de programma’s van het Meerjarig Bestuurlijk Programma 2023-2026 zijn benoemd. In sommige gevallen ontbreken bij de beleidsindicatoren actuele cijfers, vanwege het feit dat deze (nog) niet beschikbaar zijn. De beschikbaarheid van actuele cijfers is afhankelijk van de meetfrequentie (en meetperiode) en de hieraan gerelateerde onderzoeken dan wel registraties (bijv. CBS). In dit hoofdstuk is tevens het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen opgenomen, de kosten van overhead, vennootschapsbelasting en de post onvoorzien. Deze verantwoording is, net als de begroting 2024, volgens een vast stramien opgebouwd rond de diverse kernthema’s binnen elk programma.

De kaders die gelden bij het realiseren van onze doelen zijn opgenomen in de ‘paragrafen’. In de paragrafen worden onderwerpen die versnipperd staan in de jaarstukken gebundeld in een kort overzicht zodat voldoende inzicht wordt verkregen. De verplichte paragrafen conform het BBV zijn lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en het grondbeleid. Daarnaast hebben we ervoor gekozen om het onderwerp Heerlen-Noord in een aparte paragraaf op te nemen. De financiële gegevens zijn opgenomen in het onderdeel ‘jaarrekening’. Op die plek geven we aan met welk gevoerd financieel beleid we de resultaten van het afgelopen jaar hebben bereikt. De jaarrekening bestaat vervolgens uit de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. Alle cijfers in dit onderdeel presenteren we in een veelvoud van € 1.000. Hierdoor kunnen kleine afrondingsverschillen ontstaan in de totaaltellingen en de saldi. In de tabellen is het per definitie zo dat de lasten worden gepresenteerd met een -/- en de baten met een +. Als er een -/- bij baten staat, betekent dit minder baten, dus een nadeel. Evenals voorgaande jaren zijn in deze jaarstukken de adviezen van de Werkgroep Financial Audit verwerkt.

Gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders Aan het hoofd van de gemeente staat de gemeenteraad. De leden van de Raad worden elke 4 jaar direct gekozen door de bevolking en treden namens hen op. Zij hebben een kaderstellende taak. Dat wil zeggen dat zij het beleid maken en de stad op hoofdlijnen besturen. De gemeenteraad heeft ook een controlerende taak: ze controleert of burgemeester en wethouders hun werk goed uitvoeren. Tenslotte hebben de gemeenteraadsleden een volksvertegenwoordigende taak: ze nemen alle belangen mee en wegen deze bij de besluitvorming. Het aantal raadsleden binnen een gemeente is afhankelijk van het aantal inwoners en kan variëren van minimaal 7 tot maximaal 45. Heerlen heeft er 37.

De zetels in de Raad van de gemeente Heerlen zijn als volgt verdeeld: • Socialistische Partij (SP): 8 zetels • Christen Democratisch Appèl (CDA): 6 zetels • Ouderenpartij Heerlen (OPH): 5 zetels • Jongerenpartij Heerlen: 3 zetels • Partij Hoensbroeks Belang (PHB): 2 zetels • Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD): 2 zetels • Partij Voor de Vrijheid (PVV): 2 zetels • Democraten 66 (D66): 2 zetels • Fractie Damen: 2 zetels • Partij voor de Dieren (PvdD): 1 zetel • Forum voor Democratie (FvD): 1 zetel • GroenLinks: 1 zetel • Hart-Leers: 1 zetel • Partij van de Arbeid (PvdA): 1 zetel De gemeenteraad heeft drie commissies ingesteld: • Economie, Bestuur en Financiën (EBF) • Ruimtelijke Ontwikkeling en Leefomgeving (ROLO) • Maatschappij en Welzijn (MW) In deze commissies wordt het vooroverleg gevoerd voorafgaand aan de raadsvergadering. Werkgroep Financial Audit (WFA) De verordening op de raadscommissies stelt dat de commissie Economie, Bestuur en Financiën eveneens de taak heeft om advies te geven over de verantwoording van het door het College gevoerde bestuur. Het College legt onder andere verantwoording af in de jaarrekening en het jaarverslag, zoals bedoeld in artikel 197 van de Gemeentewet. De Werkgroep Financial Audit is belast met de voorbereiding van dit advies.

College van burgemeester en wethouders Het College is het dagelijks bestuur van de gemeente Heerlen en bestaat uit burgemeester Roel Wever en vijf wethouders: Jordy Clemens, Marco Peters, Martin de Beer, Arlette Vrusch en Casper Gelderblom. De wethouders behandelen ieder een aantal zaken die zijn vastgelegd in de portefeuilleverdeling. Gemeentesecretaris Vanessa Gosselink-van Dijk staat het college van burgemeester en wethouders bij de uitoefening van hun taak terzijde en is daarnaast algemeen directeur van de ambtelijke organisatie. Die ambtelijke organisatie geeft uitvoering aan het beleid en de besluiten van het bestuur.

Roel Wever Burgemeester • Openbare orde en veiligheid • Integrale handhaving • (Eu)regionale samenwerking • Strategie en lobby • Personeel en Organisatie • Communicatie • Stadsmarketing • Lokale democratie • Buurtgericht werken Jordy Clemens (SP) Wethouder onderwijs, cultuur, erfgoed en centrumontwikkeling • Onderwijs • Cultuur & erfgoed • Evenementen • Centrumontwikkeling • Stadsdeelwethouder Hoensbroek • Locoburgemeester Marco Peters (CDA) Wethouder beheer en onderhoud, mobiliteit, ruimtelijke ordening en ouderenbeleid • Ruimtelijke ordening • Beheer en onderhoud • Mobiliteit • Herstructurering • Buurtvoorzieningen • Ouderenbeleid • Stadsdeelwethouder Heerlen-Zuid Martin de Beer (VVD/D66) Wethouder economie en arbeidsmarkt, financiën, sport, duurzaamheid, Heerlen-Noord • Economie • Arbeidsmarkt • Participatie • Sport • Financiën • Duurzaamheid • Coördinatie Heerlen-Noord • Stadsdeelwethouder Heerlen-Stad Arlette Vrusch (SP) Wethouder jeugd en armoedebestrijding, welzijn en zorg • Welzijn • Volksgezondheid • Wmo/zorg • Jeugd • Armoedebestrijding

Casper Gelderblom (PvdA/PvdD/GroenLinks) Wethouder wonen, milieu en circulariteit, dienstverlening en vastgoed • Wonen • Omgevingswet • Milieu • Afval en circulariteit • Biodiversiteit en dierenwelzijn • Dienstverlening (in- en extern) • Vastgoed • Stadsdeelwethouder Heerlerheide

Kerncijfers Kerngegevens per 31 december

omschrijving A. Sociale structuur Aantal inwoners: waarvan: 0 t/m 14 jaar 15 t/m 64 jaar 65 jaar en ouder Aantal uitkeringsdossiers Participatiewet

2020

2021

2022

2023

2024

87.086

86.936

86.845

87.122

87.461

11.048 55.866 20.172

11.080 55.402 20.454

11.128 55.031 20.686

11.290 54.817 21.015

11.325 54.859 21.277

3.907

3.800

3.639

3.574

3.548

Bron: Parkstad in Cijfers, gemeente Heerlen, bewerkt door bureau Onderzoek & BI

Kerngegevens per 31 december

omschrijving

2020

2021

2022

2023

2024

B. Fysieke structuur Aantal woningen

45.976

45.982

46.271

46.474

46.697

45.520

100

Oppervlakte van wegen x 1.000 m : waarvan: -wegen en straten in verkeersgebieden en verblijfsgebieden

5.358

5.401

5.421

5.333

5.345

3.247

3.282

3.338

3.878

3.887

Fietspaden Trottoirs

337 1.774

380 1.739

341 1.742

343 1.823

345 1.828

6.187

6.181

6.279

6.424

6.442

Oppervlakte gemeente x 1.000 m -binnenwater

Aantal x 1.000 m openbaar groen

Bron: Grootschalige basiskaart gemeente Heerlen

Kerngegevens per 31 december

omschrijving

2020

2021

2022

2023

2024

450.303

443.931

474.929

542.096

561.589

Opbrengsten belastingen totaal, waarvan -niet gebonden heffingen -gebonden heffingen -overige heffingen en leges

49.742

51.473

56.264

54.674

57.662

27.201 19.095 3.446

27.868 20.215 3.390

30.189 21.421 4.654

29.816 21.602 3.256

31.303 22.741 3.618

Gemeentefonds

276.419

283.224

312.658

317.667

337.734

Vaste schuld

256.125

307.458

288.792

328.625

309.958

Aantal inwoners

87.086

86.936

86.845

87.122

87.461

Gewone uitgaven Opbrengsten belastingen totaal, waarvan -niet gebonden heffingen -gebonden heffingen -overige heffingen en leges

5,17 0,57

5,11 0,59

5,47 0,65

6,22 0,63

6,42 0,66

0,31 0,22 0,04

0,32 0,23 0,04

0,35 0,25 0,05

0,34 0,25 0,04

0,36 0,26 0,04

Gemeentefonds

3,17

3,26

3,60

3,65

3,86

Vaste schuld

2,94

3,54

3,33

3,77

3,54

C. Financiële structuur (x € 1.000) Gewone uitgaven

Per inwoner:

BELEID

1. Bestuurssamenvatting ‘….Bouwe, knokke, wirke, dreume, Heële dat zint vier .....’ (bouwen, knokken, werken, dromen, Heerlen dat zijn wij) Het was ruim twintig jaar geleden een initiatief van de toenmalige waarnemend burgemeester Lurvink, waardoor onze stad een volkslied rijk werd. Met muziek en tekst van Heerlenaren Paul Münstermann, Ben Erkens, Frits Pelt en Leo Keularts gaat het lied over het verleden, het heden en de toekomst van Heerlen. Om het volkslied meer onder de aandacht te brengen van onze inwoners werd de tekst van het lied in 2023 afgebeeld op de gevels van het nieuwe stadskantoor. De krachtige tekst refereert aan de bijzondere maar ook grillige geschiedenis van Heerlen die, zeker de afgelopen tientallen jaren, in het teken stond van diepe transformaties en massieve tegenslagen. Interessant is dat deze tekst nog steeds actueel is en in grote lijnen onveranderd het Heerlens DNA typeert, ook wanneer we terugkijken naar het tweede begrotingsjaar van de lopende raadsperiode. Bouwen In 2024 hebben we fundamentele besluiten genomen over ruimtelijke bewegingen in ons centrum. In juni kwam definitief vast te staan dat we een nieuw Romeins Museum gaan bouwen. Dat betekent dat dit unieke, oeroude badhuis voor de toekomst behouden blijft. Ook zal de Royal in ere hersteld worden inclusief een uitbreiding met twee zalen en een horeca voorziening.

U stelde voor het museum en de Royal een extra investeringskrediet vast en wijzigde de locatie van het Stadsbad van de Putgraaf naar de Laanderstraat. Met deze besluiten staan we pontificaal voor het behoud van ons eigen waardevolle erfgoed. Door te investeren in deze erfgoedprojecten investeren we zowel in ons voorzieningenniveau als in onze hoog stedelijke aantrekkelijkheid. Knokken Wij zijn gewend aan tegenslagen en we hebben onvermoeibaar laten zien dat het loont om niet bij de pakken neer te zitten en de handen uit de mouwen te steken. Veerkracht kenmerkt ons en we zien altijd wel een uitweg. Maar soms resteert alleen het gevecht. Soms kunnen we alleen nog maar knokken. Dat overkwam ons in 2024. Op 23 april gaf de zgn. Regietafel, die door Zuyderland in leven was geroepen, het advies dat Heerlen een locatie wordt voor laagcomplexe ziekenhuiszorg en dat in Sittard-Geleen de hoogcomplexe zorg wordt ondergebracht. Hiermee verliest Heerlen vanaf 2030 de spoedeisende hulp, de intensive care, operatie-voorzieningen en het geboortecentrum. Dat was een enorme schok voor ons en leidde tot verontwaardiging en actie. In de loop van het jaar waren er diverse bezoeken vanuit Den Haag (Minister, Tweede Kamercommissie) en er was zelfs een debat in de Tweede Kamer specifiek over het Zuyderland.

Tegelijkertijd maakte de ziekenhuisalliantie constant inhoudelijk en in de vorm van protesten, duidelijk dat onze regio een volwaardig ziekenhuis verdient. Onze knokpartij duurt voort ook in 2025. Werken We beschikken over een succesvolle en innovatieve aanpak om mensen weer terug te brengen naar de arbeidsmarkt. Vanaf het eerste contact met mensen op weg naar werk (in de zgn. Duale Poort) voeren wij het gesprek over wat mensen drijft en wat ze graag willen doen. Als dit niet meteen tot een concreet werkaanbod leidt via WSP Parkstad of Werkcentrum Zuid-Limburg, gaan we aan de slag met het ontwikkelen van de competenties en vaardigheden binnen de Bovengrondse Vakschool of WerkvoorHeerlen. Met name de Bovengrondse Vakschool mogen we met trots beschouwen als een innovatief instrument dat volledig past in het DNA van onze regio. Dromen In 2024 hebben we uitgesproken dat ‘droom’ voor ons synoniem mag zijn aan ‘ambitie’. Bij het formuleren van onze ambities moeten we vervolgens vooral niet kinderachtig zijn. Wat ons betreft gelden daarbij drie leidende begrippen die ons in ons dagelijkse werk helpen om ambities waar te maken: kwaliteit, identiteit en experiment. Kwaliteit omdat onze stad het allerbeste verdient. Geen middelmatigheid. Het mag niet alleen goed zijn, het moet adembenemend zijn.

Identiteit, omdat Heerlen een eigen karakter heeft, door haar geschiedenis maar ook door de manier waarop de stad zichzelf

momenteel opnieuw uitvindt, als pionier in stadsontwikkeling in de 21e eeuw. Het Heerlen van 2024 kijkt om zich heen en zegt: als het voor anderen tè gek is, is het net wat voor ons! En tot slot experiment, omdat we geloven dat dingen uitproberen, innoveren en af en toe fouten maken leidt tot het best mogelijke eindresultaat. Omdat we geloven dat schuring tot glans leidt. Thans ligt de jaarrekening 2024 voor. Het laatste en afsluitende Planning en Control document van het begrotingsjaar 2024. In de novembernota 2024, de laatste financiële tussenrapportage over het begrotingsjaar 2024 konden wij u een positief resultaat voorleggen van 5,4 miljoen euro totaal. Dat was het resultaat vóór bestemming. Nadat we besloten een bedrag ter hoogte van 3,2 miljoen euro te reserveren resteerde een positief saldo van 2,1 miljoen euro na bestemming. Thans kunnen wij u een resultaat voorleggen ter hoogte van 5,2 miljoen euro. Dat is het jaarrekeningresultaat voor bestemming. De bestemming bedraagt vervolgens 4,6 miljoen euro waardoor een saldo in deze jaarrekening resteert ter hoogte van 0,6 miljoen euro. Ten opzichte van de novembernota zijn een aantal ontwikkelingen waar te nemen. Zo waren er drie tegenvallers van formaat.

Op de eerste plaats een noodzakelijke afboeking op een verkocht pand aan het Maanplein ter hoogte van 4,5 miljoen euro daarnaast was er een constructiefout in de fundering van het stadskantoor ter hoogte van 1,5 miljoen euro en tot slot een tegenvaller op ons jeugdbeleid van 2 miljoen euro. Meevaller waren er ook. In de Decembercirculaire konden we een plus van 1,7 miljoen euro noteren, op de post onvoorzien hielden we 1 miljoen euro over en de onderuitputting op onze programma’s telde op tot een totaal van 4,5 miljoen euro. In deze bestuurssamenvatting kijken we terug naar belangrijke, relevante en kleurrijke gebeurtenissen in het afgelopen jaar. Onze jacht op externe gelden zoals subsidies heeft wederom tot succes geleid in 2024. Het lukte ons om 4 miljoen euro van het Rijk te ontvangen in het kader van de landelijke Woningbouwimpuls. Met deze subsidie kunnen we 514 woningen (ver)bouwen in en rond de oude Mijnkoloniën en 161 woningen die voorzien zijn in het voormalige DSM-kantoor. Dit past naadloos in onze ambities om onze woningvoorraad duurzaam te vernieuwen en uit te breiden. Daarnaast hebben we wederom een flinke subsidie binnengehaald uit het Volkshuisvestingsfonds. Het gaat ook hierbij om de aanpak van de woningvoorraad.

Het betreft dit keer 16,8 miljoen euro waarmee we in staat zijn zo’n 600 extra verouderde woningen te renoveren, te verduurzamen en aldus toekomstbestendig te maken. Een verbeterslag die een fikse investering betekent in de leefbaarheid van kwetsbare buurten. Het ministerie van Economische Zaken kende Heerlen een financiële bijdrage van ruim 1,5 miljoen euro toe vanuit de Impulsaanpak Winkelgebieden. We kunnen deze subsidie inzetten om het winkelgebied verder te verbeteren waarbij we ditmaal speciale aandacht zullen hebben voor het eerste deel van de Promenade en de Dautzenbergstraat. Medio 2024 hebben we de belanghebbende nota ‘uitgangspunten voor Hoensbroek Centrum’ vastgesteld. Met deze nota hebben we een basis voor de verdere uitwerking van de visie en ontwikkelstrategie voor het centrum van Hoensbroek. Het is het resultaat van een samenwerking tussen bewoners, ondernemers, bezoekers en vastgoedeigenaren. Het is onze ambitie om van het centrum weer de Huiskamer van Hoensbroek te maken: een plek waar de inwoners prettig wonen en elkaar in een mooie omgeving kunnen ontmoeten en hun inkopen kunnen doen. Wij weten het. Heerlen heeft een bijzonder verhaal. Veranderen en aanpassen behoren tot onze kernkwaliteiten. Of het nu gaat over explosieve groei of snelle neergang: Heerlen is vastberaden, veerkrachtig en creatief.

We vinden het belangrijk om ons verhaal en onze trots nog verder uit te dragen. Daar hoort een nieuwe stadsmarketingaanpak bij. In 2024 is een onafhankelijke kwartiermaker van start gegaan om een nieuwe publiek-private marketingorganisatie op te richten, die het unieke verhaal en de bijzondere kwaliteiten van de stad en haar inwoners, instellingen en ondernemers op een professionele manier in de spotlight gaat zetten. Voor kinderen van 12 tot 18 jaar, die pas in Nederland zijn of nog onvoldoende Nederlands spreken, is er de voorziening Internationale Schakelklas (ISK). In onze regio wordt ISK-onderwijs gegeven vanuit een aantal lokalen in het gebouw van het voormalig Romboutscollege te Brunssum. Het aantal

ISK-leerlingen is de laatste jaren echter zo gegroeid, dat hier geen plaats meer is voor nieuwe leerlingen. ISK-onderwijs valt onder de zorgplicht van de gemeente Heerlen. We hebben voor deze leerlingen een voorlopige oplossing gevonden aan de Putgraaf 188. Gezien het acute onderwijshuisvestingsprobleem biedt de Putgraaf het meeste perspectief voor de tijdelijke oplossing van zo’n 450 tot 550 leerlingen. Tijdelijk, omdat de staat van het gebouw geen permanente schoollocatie toestaat. Kinderen die recht hebben op leerlingenvervoer kunnen vanaf 2024 een eenmalige vergoeding ter hoogte van 500 euro krijgen voor een nieuwe fiets. Met deze nieuwe regeling willen we als gemeente de zelfstandigheid van deze groep kinderen zoveel mogelijk stimuleren. Daarnaast is fietsen gezond, goed voor de ontwikkeling van kinderen en beter voor het milieu. In januari 2024 is Buurtteams Heerlen (BTH) gestart als uitvoerder van de Wmo ondersteuning en Welzijn. Hierbij stond de continuïteit van de ondersteuning en een soepele overgang voor inwoners voorop. Naast het operationaliseren van de algemene en specifieke opgaven van heeft BTH in 2024 een laagdrempelige toegang en ontmoeting gerealiseerd in alle buurten, de sociale basis verder versterkt en is in samenwerking met JenS een integrale aanpak op de leeftijdscategorie 16 t/m 23 jarigen vorm gegeven.

Ook is een start gemaakt met de transformatie van de dagbesteding. De Meandergroep en Ambulante Thuiszorg voeren al sinds 1 januari 2017 hulp bij het huishouden voor de gemeente Heerlen uit. Na het doorlopen van de procedure ‘vrijwillige transparantie’ in 2024 (onderhands gunnen van de opdracht) zijn er met ingang van 1 januari 2025 meerjarige contracten gesloten met beide aanbieders. Er is gekozen voor de inkoopprocedure ‘vrijwillige transparantie’ om de zorgcontinuïteit aan meer dan 3500 huishoudens en de baanzekerheid voor 664 medewerkers te kunnen waarborgen. Daarbij behouden de inwoners van Heerlen hun vertrouwde thuishulp. We gaan vanaf 2024 met een zgn. ‘Nieuw Woonfundament’ vol inzetten op de gezonde groei van de woningvoorraad. Onder andere door toevoeging van nu nog ondervertegenwoordigde woonproducten, als middenhuurappartementen en ruime grondgebonden woningen. Deze ambitie wordt ondersteund door een nieuw uitgebreid woonbehoefteonderzoek. Dit onderzoek bevestigt niet alleen dat de nieuwe Heerlense woonkoers haalbaar is, maar ook dat het de stad een positief maatschappelijk saldo oplevert dat behoorlijk zou kunnen oplopen. We verleenden in 2024 een vergunning voor de bouw van 147 nieuwe woningen in de wijk Slakhorst, Hoensbroek.

Dit project, ontwikkeld door woningcorporatie Woonpunt, voorziet in een mix van gezinsen levensloopbestendige woningen en zorgt voor een sterke verbetering van de wijk. Naast vergroening van het straatbeeld komen de erfgoedelementen in de stijl van architect Jan Stuyt terug in het ontwerp. Alle woningen krijgen het energielabel A+++ en moderne installaties, volledig passend binnen het toekomstgerichte beleid van ons. In november 2024 startte een archeologisch onderzoek op ons Raadhuisplein. Er werd gezocht naar sporen uit de Romeinse tijd. Het onderzoek duurde enkele weken en werd uitgevoerd door ADC ArcheoProjecten. Het leverde een aantal unieke objecten, structuren en vondsten op. De belangrijkste vondst was het graf van de Romeinse soldaat Flaccus, die de geschiedenis in zal gaan als de oudste Heerlenaar. Ook werd er voor het eerst in Heerlen een Romeinse bronsoven opgegraven en waren er meerdere unieke vondsten zoals de fundamenten van een houten én stenen gebouw en een Romeins toilet. Deze vondsten verbreden de kennis over de Romeinse stad die Heerlen ooit was. Op initiatief van uw raad werd op dinsdagavond 4 juni een ideeënmarkt gehouden. Iedereen met een idee om de stad te verbeteren was van harte welkom om mee te doen op die dinsdagavond.

Deze ideeënmarkt was bedoeld om inwoners van Heerlen meer bij de politiek te betrekken en om hun kennis en invloed beter in te zetten. De markt was niet bedoeld voor ideeën met een commercieel belang maar met name gericht op ideeën die direct ten goede komen aan de Heerlense samenleving. Begin 2024 ging het eerste digitale wijkspreek-uur van politie en gemeente van start. Aansluitend was er een digitaal wijkspreekuur in het Arabisch, voor de Arabischtalige gemeenschap in Heerlen. Het spreekuur is een online bijeenkomst voor iedereen die zorgen of vragen heeft over veiligheid en leefbaarheid in Heerlen. Telkens staat een ander onderwerp centraal, bijvoorbeeld diefstal, inbraak, vernieling, huiselijk geweld of overlast in de wijk.

In 2024 ontving de stichting ‘Samen Heerlen’ de City Boost van het VSBfonds. Een donatie waarmee het project ‘Frisse Wind’ kon ontstaan en doorgroeien tot een plek waar veel Heerlense initiatieven terecht konden. Het steunen, stimuleren en verbinden van initiatieven staat centraal bij Frisse Wind en dat is waardevol voor de hele stad. Om nóg meer voor onze stad te kunnen betekenen slaan Stichting Samen Heerlen, het VSB-fonds, Nationaal Programma Heerlen-Noord en de gemeente Heerlen de handen ineen voor de voortzetting van Frisse Wind. Hierdoor kan Frisse Wind ook de komende drie jaar de ideeën en initiatieven van Heerlenaren en Heerlense verenigingen blijven steunen. Begin 2024 werd het bouwbord officieel onthuld voor de start van fase 2 van het ‘Green Transformable Building Lab’ (GTB Lab) op de Woonboulevard in Heerlen. We waren blij dat we een nieuwe fase van dit boegbeeld voor circulair bouwen en innovatie mochten verwelkomen. Het GTB Lab fungeert als een laboratorium voor circulair bouwen. Het gebouw maakt in de loop der jaren steeds een nieuwe fase van verbouwing door, waardoor het continu evolueert en nieuwe ontwikkelingen in circulaire bouwtechnieken presenteert. Deze unieke aanpak maakt het GTB Lab een dynamisch platform voor innovatie in de bouwsector.

Wij hebben samen met woningcorporaties en huurdersorganisaties, na de Meerjarige Prestatieafspraken, nu ook afspraken voor het jaar 2024 gemaakt. Met deze jaarlijkse afspraken werken wij samen om het wonen in Heerlen te verbeteren op de kortere termijn. Betaalbaarheid, verduurzaming, wonen en zorg en leefbaarheid staan hierbij hoog op de agenda. Deze nieuwe afspraken reflecteren onze gedeelde toewijding aan het creëren van een betaalbare, duurzame, en leefbare woonomgeving in Heerlen. We zetten concrete stappen om de bouwproductie te versnellen, de woonlasten te bewaken, duurzaamheid te bevorderen en de verbinding tussen wonen en zorg te versterken. Voor de doorontwikkeling van de groeiende kennisindustrie in Zuid-Limburg is voldoende en goede studentenhuisvesting van groot belang. Wij zochten samen met Maastricht en Sittard-Geleen de samenwerking op. Hiervoor ondertekenden wij samen met de vakwethouders uit Sittard-Geleen en Maastricht het ‘pact studentenhuisvesting’. Doel van het pact is om voor nu en de komende jaren te blijven zorgen voor een goed evenwicht in de vraag naar en het aanbod van studentenhuisvesting. Lilianne Ploumen en Patrick van der Broeck werden in 2024 de kwartiermakers van het Instituut voor Milieu, Mens en Mijnbouw Limburg (I3ML).

Het is inmiddels 50 jaar geleden dat de mijnen zijn gesloten en nog steeds hebben veel huishoudens in de regio last van verzakkingen en schade. De kwartiermakers gaan zich vanaf nu bezighouden met de praktische uitvoering van de regeling. Ze maken zich sterk voor de best mogelijke regeling: welke type schade kunnen mensen melden, waar kunnen ze dat doen (fysiek loket) en wat is er nodig voor een goede afhandeling. Laten we ook in 2026 weer samen ‘….Bouwe, knokke, wirke, dreume,….’ zoals we dat zingen in ons Volkslied. Want dit zijn de woorden die laten zien uit welk hout wij gesneden zijn. Met dit lied drukken wij de liefde en trots van de Heerlenaren op hun stad uit. Het is onze manier om het erfgoed, de cultuur en de identiteit van onszelf te eren. En….het geeft een exact inkijkje in de eigenwijze manier waarop wij de dingen voor elkaar krijgen.

2. Programma’s 2.1.0 Programma Bestuur en ondersteuning Portefeuillehouders: Roel Wever, Casper Gelderblom, Martin de Beer

Wat hebben we bereikt? Vanuit het kernthema bestuurskracht werken we als stad aan het versterken van samenwerkings-, uitvoerings- en organisatiekracht. We zetten in op het versterken van onze positie als centrumgemeente ten gunste van de regio, zoals verwacht door partners als de provincie, het Ministerie van BZK en onze Duitse buurgemeenten. Dit draagt bij aan een snellere realisatie van breed gedragen beleid en uitvoering. Samen met de stad zoeken we voortdurend naar partners met gezamenlijke doelen om optimaal gebruik te maken van de beschikbare middelen.

Wat heeft het programma gekost? Programma 0:

Baten

Lasten

Saldo

Bestuur en Ondersteuning

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 KT Bestuurskracht (C ommunicatie en regionale 0 0 208 -5.063 -5.087 -5.875 -5.063 -5.087 -5.667 Samenwerking) KT Dienstverlening

Resultaat 2024

-580

1.943

2.030

2.501

-3.775

-4.251

-4.364

-1.832

-2.220

-1.863

357

KT Middelen en heffingen

374.781

383.931

396.240

-76.842

-74.975

-85.603

297.938

308.956

310.637

1.681

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Bestemming

376.723

385.962

398.949

-85.680

-84.313

-95.843

291.043

301.649

303.106

1.457

5.930

6.642

7.663

-4.356

-4.664

-4.815

1.574

1.978

2.848

870

Gerealiseerde resultaat

382.653

392.604

406.612

-90.036

-88.977 -100.657

292.617

303.628

305.954

2.327

Bedragen x € 1.000

De lasten 2024 zijn als volgt verdeeld over de kernthema’s:

Risico’s Onze ambities en opgaven zijn groot. De afgelopen jaren hebben we een sterk imago opgebouwd bij diverse partners en onze netwerken aanzienlijk uitgebreid. De resultaten hiervan zijn duidelijk zichtbaar in de stad, zoals bij programma’s als Heerlen-Noord en de ontwikkeling van het Centrum. Dit heeft geleid tot nog meer en ambitieuzere afspraken. Ons toekomstige succes in het verwerven van externe middelen en het aantrekken van samenwerkingspartners hangt af van ons vermogen om lopende afspraken na te komen. Als we hierin tekortschieten, neemt het vertrouwen in ons af en verkleinen onze kansen om te blijven werken aan de grote ambities voor onze stad en regio.

Beleidsindicatoren

Bestuur en Ondersteuning

Beleidsindicatoren

De grootste afwijkingen binnen het kernthema bestemming worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Bestemming

Lagere onttrekking uit reserve sloopfonds omdat kosten voor Wonen onder hoogspanning later worden gerealiseerd dan was ingeschat.

Baten -62

V(oordeel)+ / N(adeel)N

Vrijval reserve nog uit te voeren werkzaamheden Dit betreffen posten uit de reserve nog uit te voeren werkzaamheden gevormd bij de jaarrekening 2023 en komen vrij te vallen.

505

Nadeel door verkoop Maanplein 88 is deels afgedekt uit de reserve sloopfonds.

330

Dotatie bestemmingsreserve ICT-Diensten Verschillende IT projecten lopen over de jaargrens. C onform raadsbesluit worden projectkosten per einde jaar toegevoegd en onttrokken aan de Bestemmingsreserve IC T diensten.

248

-151

1.020

-151

Totaal kernthema Bestemming Bedragen x € 1.000

Lasten

I/S

V/N

870

Kernthema Bestuurskracht Wat hebben we gedaan, opgeleverd? We onderhielden structureel en onafgebroken bestuurlijke en ambtelijke netwerken, en monitorden externe geldstromen. We droegen voortdurend het verhaal van Heerlen uit en zorgden voor verbindingen tussen interne en externe ontwikkelingen. Het was (en blijft) onze uitdaging om met beperkte middelen de juiste dingen te doen, in relatie tot de met de stad en partners gemaakte afspraken. We onderhielden en versterkten onze lobbykracht richting Den Haag, Düsseldorf en Brussel, samen met onze regionale partners. Dat resulteerde o.a. in verhoudingsgewijs veel bezoeken van bewindslieden en enkele succesvolle eigen lobbycampagnes zoals bijvoorbeeld tijdens Cultura Nova. Maar ook andere belangrijke bewegingen zoals bijvoorbeeld de ontwikkelingen rondom de UM die concrete interesse toonde in onze regio. Daarbij bleven we consequent in het verhaal dat we vertelden: koersvast, vastberaden en doen wat we zeggen. Als het gaat om samenwerking hebben we steeds geprobeerd om vanuit ons eigen verhaal en onze eigen ambities en opgaven, het juiste schaalniveau te vinden waarbinnen de samenwerking het meest effectief en efficiënt is. Impact en rendement was hierbij steeds de ‘trigger’. Fundamenteel daarbij is onze focus, die vooral ook gericht is op de langere termijn.

We zagen dat in Zuid-Limburg gemeenten, bedrijven en instellingen elkaar steeds beter weten te vinden maar alleen dan wanneer we erin slaagden om de meerwaarde van deze samenwerking te duiden. Dit bleek overigens cruciaal te zijn om structuurversterkende ontwikkelingen op de agenda te krijgen. Denk daarbij aan de campussen, de (internationale) treinverbindingen, de verduurzaming van Chemelot en de Einstein telescoop. Het bleef voor ons van fundamentele betekenis dat we profiteren van de grensligging samen met buurstad Aken waarbij we onverminderd inzetten op het stimuleren van concrete projecten op het gebied van mobiliteit, cultuur en digitalisering. Wat betreft mobiliteit blijft het doortrekken van de Intercity vanuit de Randstad via Eindhoven naar Aken onveranderd de hoogste prioriteit. Dit vraagt permanente lobbykracht van ons. Na een voor ons ondoorzichtig participatieproces van Zuyderland via de zogenaamde Regietafel, kwamen eind april uiteindelijk twee scenario’s op tafel: een volwaardig ziekenhuis (dat betekent inclusief SEH, IC’s, OK’s en geboortecentrum) is alleen mogelijk in of Heerlen of Sittard-Geleen. De keuze viel vervolgens op Sittard-Geleen omdat dit scenario 231 miljoen euro goedkoper zou zijn.

Na dit besluit volgde in het najaar een dynamiek van bezoeken van de minister en de Tweede Kamercommissie, hetgeen uitmondde in een debat in de Tweede Kamer waar de minister herhaalde niets aan dit besluit van het Zuyderland te kunnen doen. Bij al deze gebeurtenissen liet de ziekenhuisalliantie steeds weer, onvermoeibaar het standpunt horen dat de Regio Parkstad een volwaardig ziekenhuis verdient. Ook na de bewegingen uit Den Haag bleef de alliantie haar standpunt verkondigen. Ook in 2024 waren we in netwerken als VNG en G40 actief en participeerden ook hierin. Regelmatig waren we in Den Haag waar we effectief in gesprek gingen over onze kansen en uitdagingen. Doordat de burgemeester in het bestuur van de VNG zitting heeft, is de relatie daarmee bijzonder sterk. Middels onze lobby werkten we samen met onze partners aan het vormgeven van een regionale kansen- of investeringsagenda waarbij naast de inhoud ook de organisatie van de uitvoering centraal stond. We zijn samen met het Rijk op zoek gegaan naar een langjarig partnerschap, inclusief financiële betrokkenheid voor een generatielange inhaalrace wat betreft kwetsbare focusgebieden in onze stad. Door de blijvende intensieve focus op lobby en het smeden van allianties, gaven recente belangrijke en substantiële subsidieaanvragen (o.a.

Regiodeal, Volkshuisvestingsfonds) ons de mogelijkheid om de komende jaren extra investeringen te doen, en daarmee onze ambities in eerste aanleg al vorm te geven. Feit is dat dit nog lang niet genoeg is. Onze ambities en opgaven zijn immers veel groter.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Bestuurskracht wordt hieronder weergegeven: Programma 0:

Baten

Bestuur en Ondersteuning

KT Bestuurskracht

Lasten

Saldo

Resultaat 2024

-580

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Bestuurskracht

College van B&W Als gevolg van een verlaging van de rekenrente moet de pensioenvoorziening voor wethouders verhoogd worden.

Baten

-443

V(oordeel)+ / N(adeel)V/N

Raad & raadsfracties Hogere kosten door stijging van rechtswege van de vergoedingen voor raads- en commissieleden.

-189

Accountantskosten Hogere accountantskosten door meerwerk in verband met het aantal toegenomen SiSa regelingen.

-74

-88

Stadsregio Parkstad Limburg Teruggave van het positieve jaarresultaat 2024 van de Stadsregio Parkstad Limburg.

Lasten 66

142

C entrale verantwoording rentelasten. C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten. Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Bestuurskracht

208

Bedragen x € 1.000

I/S

-789

-580

Kernthema Dienstverlening Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we verdere stappen gezet in de digitalisering en optimalisatie van onze dienstverlening. De implementatie van de nieuwe BRP-applicatie (Basisregistratie Personen) is in 2024 succesvol gestart. Dit systeem speelt een centrale rol in het vastleggen en beheren van essentiële documenten en gebeurtenissen binnen burgerzaken. Dankzij de modernisering is er een efficiëntere administratie gerealiseerd, wat heeft bijgedragen aan: • Kortere doorlooptijden voor inwoners bij het aanvragen van documenten. Op het moment worden negen ‘groene processen’ ingezet waarbij inwoners online een aanvraag kunnen indienen en waarbij hun aanvraag meteen kan worden verwerkt, zonder tussenkomst van een medewerker burgerzaken. De aanvraag wordt volledig digitaal afgehandeld. • Betere data-analyse van bevolkingsstromen, wat in de toekomst beleidsmatig waardevolle inzichten oplevert. Door de recente start is het moment nog niet bereikt om de gewenste inzichtvolle analyses op te stellen. • Verbeterde beveiligingsmaatregelen die de integriteit en bescherming van persoonlijke gegevens waarborgen. Naast de getroffen voorbereidingen voor de verplichte functiescheiding bij het aanvragen van reisdocumenten, voldoen we met de nieuwe BRP-applicatie ook aan de huidige vastgestelde veiligheidseisen.

Daarnaast hebben we binnen het Klantcontactcentrum (KCC) onze bereikbaarheid verder verbeterd. Inwoners kunnen nu nog eenvoudiger vragen stellen via chat, WhatsApp en andere digitale kanalen. De tevredenheid over onze service is toegenomen dankzij kortere wachttijden en duidelijkere informatievoorziening. Servicenormen en werkafspraken In 2024 is er extra aandacht besteed aan het verbeteren van onze servicenormen. De ingebruikname van de nieuwe BRP-applicatie heeft werkzaamheden vereenvoudigd, wat onder andere heeft geleid tot de eerdergenoemde groene processen waarbij aanvragen digitaal verlopen en resulteren in een efficiëntere afhandeling van klantcontacten. Daarnaast zijn interne werkafspraken aangescherpt om de kwaliteit en snelheid van de dienstverlening verder te verhogen. Verkiezingen In 2024 hebben we de organisatie van de Europese Parlementsverkiezingen zorgvuldig en transparant uitgevoerd. Naast de reguliere voorbereidingen hebben we extra ingezet op het verbeteren van de toegankelijkheid van de stemlocaties. De meerderheid hiervan voldoet aan de gestelde eisen van toegankelijkheid. Ook is de stemmal ingezet voor blinde en slechtziende kiezers. Omgevingswet – Aanpak en verbeteringen De Omgevingswet is in 2024 volledig ingevoerd. We hebben ons gericht op het soepel laten verlopen van deze grote verandering, zowel voor inwoners als voor bedrijven.

Daarnaast hebben we ingezet op anders werken volgens de Omgevingswet. Hierbij hebben we specifiek gewerkt aan meer aandacht voor het Omgevingsloket Heerlen, het verbeteren van de intaketafel en verdere verfijning van de beleidsregels mobiliteit en hemelwater om beter maatwerk mogelijk te maken. De langgekoesterde wens voor een track-and-trace is ingevuld. Via je leefomgeving.nl kunnen aanvragers van een omgevingsvergunning het proces nu beter volgen.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Dienstverlening wordt hieronder weergegeven: Programma 0: Bestuur en Ondersteuning

KT Dienstverlening

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 1.943 2.030 2.501 -3.775 -4.251 -4.364 -1.832 -2.220 -1.863

Bedragen x € 1.000

Resultaat 2024

357

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Dienstverlening

Secretarieleges Gedurende het jaar zijn meer aanvragen voor reisdocumenten gedaan, mogelijk vanwege de aankomende paspoortpiek en hogere leges in 2025. Daarnaast zijn er diverse andere vergoedingen ontvangen, hier tegenover staan ook extra personele kosten.

Baten

Lasten

472

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten. Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Dienstverlening Bedragen x € 1.000

I/S

-189

V(oordeel)+ / N(adeel)V/N

109

-2

-33

N/N

470

-113

357

Kernthema Middelen en heffingen Wat hebben we gedaan, opgeleverd? Binnen dit kernthema gaat het over het beschikbaar krijgen van voldoende middelen om de doelen en de daarbij horende maatschappelijke effecten, die in de diverse programma’s zijn verwoord, te realiseren en deze middelen vervolgens doelmatig te besteden. Belangrijkste taken binnen dit kernthema zijn: • Het uitvoering geven aan de treasury-functie (onder andere financieringsinstrumenten en risicobeheersing); • Het scheppen van kaders voor de belastingheffing en -inning van lokale belastingen (zie paragraaf ‘Lokale heffingen’); • Het beheer en de advisering rondom verworven aandelenkapitaal van de gemeente Heerlen en het jaarlijks te genereren dividend; • Verhogen van inkomende, externe subsidies; • Het beheer van en de advisering rondom het gemeentefonds (zie paragraaf ‘Algemene dekkingsmiddelen’). Het kernthema middelen en heffingen gaat over diverse onderwerpen. Deze onderwerpen worden verder uitgewerkt in de paragrafen. Wij kiezen ervoor, in het kader van duidelijkheid en transparantie, om de onderwerpen in een keer geheel uit te werken in plaats van deze opgesplitst te beschrijven onder de programma’s en een gedeelte onder de paragrafen. In onderstaand overzicht staan de onderwerpen met verwijzing naar de betreffende paragraaf.

Onderwerp Financiën (inclusief Planning & Control) Coördinatie deelnemingen Bedrijfsvoering Burgerzaken, belastingen en heffingen Gemeentefonds, dividenden Onderhoud kapitaalgoederen Risicomanagement Vastgoed, gronden en beheer Grondexploitatie

Paragraaf Financiering Verbonden partijen Bedrijfsvoering Lokale heffingen Algemene dekkingsmiddelen Onderhoud kapitaalgoederen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Grondbeleid Grondbeleid

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Middelen en heffingen wordt hieronder weergegeven: Programma 0:

Baten

Bestuur en Ondersteuning

KT Middelen en heffingen

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 374.781 383.931 396.240 -76.842 -74.975 -85.603 297.938 308.956 310.637

Resultaat 2024

1.681

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Middelen en heffingen

Dividend BNG Voor de dividenduitkering van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is conform het advies van de provincie Limburg in de begroting 2024 rekening gehouden met een dividend van € 1.062.068 (€ 2,50 per aandeel). De dividenduitkering bedraagt € 917.626 (€ 2,16 per aandeel), een nadeel ten opzichte van de begroting.

Baten

Publiek Belang Electriciteitsproductie (PBE) PBE is ontstaan bij de verkoop van de aandelen Essent. Deze entiteit is in 2024 geliquideerd. Als gevolg van deze ontwikkeling in de jaarrekening afboeking van het aandelenkapitaal.

Lasten

-144

-81

I/S I

V(oordeel)+ / N(adeel)N

Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Middelen en heffingen

Rentelasten Door ontvangsten van rijksbijdragen was minder vreemd vermogen benodigd. Hierdoor is er een voordeel op zowel rente kort vreemd vermogen als rente lang vreemd vermogen.

Baten

Lasten 3.090

I/S I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

-33

V/N

Rentebaten Door lagere aflossing en hogere rentepercentages in 2024 dan begroot, zijn de renteontvangsten op de verstrekte lening Avantis hoger dan begroot (voordeel baten). Per saldo geen effect, omdat deze rente wordt toegevoegd aan de voorziening (nadeel lasten).

OZB-inkomsten Bij het opstellen van de begroting wordt gerekend met concept herwaarderingscijfers van de BsGW. Het herwaarderingsproces (waardebepaling) van woningen en nietwoningen is dan nog niet volledig afgerond. De definitieve herwaardering is hoger uitgevallen, waardoor er een voordeel op de OZB-inkomsten is.

775

9.463

317

Gemeentefonds De uitkering van het gemeentefonds wordt aangepast op basis van ontwikkelingen binnen de rijksbegroting, actualisatie van (verdeel)maatstaven, taakmutaties en bijstellingen van integratie- en decentralisatie-uitkeringen. Voor een uitgebreide toelichting zie de paragraaf Gemeentefonds. Gemeentefonds In de decembercirculaire 2024 is de vangnetregeling Energietoelage voor een bedrag van € 317.000 verwerkt. Tegenover het voordeel in Programma 0 staat een nadeel in Programma 6, waar de betreffende lasten zijn opgenomen. Wet Open Overheid (Woo) De voorbereiding en implementatie schuiven deels door naar 2025 in verband met de latere inwerkingtreding van de Koninklijke Besluiten over de categorieën actieve openbaarmaking. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag van € 47.000 aan de bestemmingsreserve IC T-diensten toe te voegen voor de noodzakelijke werkzaamheden voor de implementatie Woo.

ICT Licentiekosten Enerzijds wordt deze overschrijding veroorzaakt door een te laag toegepaste kostenindexering, anderzijds doordat IC T-kosten noodzakelijk blijken die niet begroot zijn.

-229

Drukwerk Hogere uitbestedingskosten aan externe repro's en de daling van het drukwerkvolume door digitalisering wordt niet gerealiseerd.

-96

Ambtenarenhuisvesting Het meubilair van het C ollege wordt vervangen. Hiermee is geen rekening gehouden in de begroting.

-142

Parkstad-IT Voor 2024 is besloten een indexering van de bijdrage met 4,75% toe te passen. Daarnaast is de systematiek van de allocatie van overheadkosten aan Parkstad-IT herijkt. Als gevolg hiervan worden minder kosten doorbelast.

-492

Afrekening erfpacht diverse locaties.

414

Afwaardering boekwaarde Maanplein 88 wegens verkoop, conform Raadsbesluit.

639

Afhandeling rechtszaak bouw stadskantoor. Servicekosten stadskantoor Het budget 2024 is zwaar belast met een bedrag met een afrekening van kosten voor 2023. Hogere parkeeropbrengsten.

-4.704

V/N

-1.500

-272

193

Onvoorzien hoge kosten voor vandalisme en schade, opgebouwd uit veel relatief kleine posten.

-90

Door stijgende kosten van nieuwe auto's nemen ook de leasekosten toe.

Invulling taakstelling begroting 2024, gerealiseerd op programma 8.

-500

-50

Onderuitputting kapitaallasten Er is sprake van een aantal projecten die op een later moment starten met het genereren van kapitaallasten, dit heeft in eerste instantie niet direct wat te maken met de projectrealisatie/ uitvoering.

1.679

1.246

-1.005

V/N

-88

N/V

Onvoorzien Een toelichting op de besteding van de post onvoorzien is te vinden in paragraaf Onvoorzien. Parkstad-IT De kosten van Parkstad-IT zijn hoger dan begroot, maar hier tegenover staat ook een hogere doorberekening aan de deelnemers.

1.014

Hogere afschrijvingen als gevolg van lagere rente en aanpassingen van de annuïteiten. Centrale verantwoording rentelasten Deze post heeft betrekking op rentelasten (omslagrente) en wordt centraal toegelicht in de paragraaf Financiering

-3.347

698

Centrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten Deze post heeft betrekking op personeelsgerelateerde lasten en wordt centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

1.788

-6.694

Diverse afwijkingen.

-15

-234

Totaal kernthema Middelen en heffingen

12.309

-10.628

Bedragen x € 1.000

V/N

N/N 1.681

2.1.1 Programma Veiligheid Portefeuillehouder: Roel Wever

Wat hebben we bereikt? We hebben in 2024 verder ingezet op het vergroten van de veiligheid en leefbaarheid in Heerlen. Door een integrale aanpak en nauwe samenwerking met onze partners zijn concrete resultaten geboekt. Interventieteam Heerlen Het Interventieteam Heerlen is op het gebied van kennis en expertise verder versterkt en doorontwikkeld. Met bestuursrechtelijke maatregelen zoals het sluiten van drugspanden en dwangsommen voor straatdealers hebben we effectief kunnen optreden tegen overlast en criminaliteit, inclusief illegale vuurwerkopslag en gevaarlijke situaties in woningen. Maar nog meer met preventieve controles van bedrijfspanden. Ook is de toepassing van de Wet Aanpak Woonoverlast steeds belangrijker bij aanhoudende overlast in wijken. Uitrol Sociaal Veilig De gebieds- en persoonsgerichte aanpak "Sociaal Veilig" heeft zich verder uitgerold naar HeerlenNoord. Na succesvolle structurele inzet in Hoensbroek, GMS en Vrieheide, hebben we in 2024 ook het stadsdeel Heerlerheide en de wijken MSP, Zeswegen-Nieuwhusken en Eikenderveld toegevoegd. De Regiodeal-financiering heeft de uitrol mogelijk gemaakt. Er zijn in 2024 in Heerlen-Noord meer dan 250 casussen integraal opgepakt via de casuïstiekoverleggen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerlen&id=6ce1c60b-ed8d-4920-bb9a-caffb261a180