Jaarstukken 2024 - DEF versie Raad

Sportaccommodaties en openbare ruimte • In 2024 is het traject afgerond waarbij alle voetbalcomplexen voorzien zijn van ledverlichting. Hierin is ook een voetbalveld van Terworm waar nog geen verlichting was voorzien van ledverlichting. • Het eerste Heerlense Cruyff Court is gerealiseerd op het Alberdingk Thijmplein, in samenwerking met omwonenden. • We hebben een nieuwe sportzaal in gebruik genomen. Deze sportzaal maakt integraal onderdeel uit van de BMV Heerlerbaan. Sportevenementen • Evenementen zoals Limburgs Mooiste, de Obvion Run en de Eredivisie beachvolleybal zijn succesvol georganiseerd en hebben Heerlens positie als sportieve stad verder versterkt. Het mooie aan het beachvolleyvalevent is dat deze topsport vooraf wordt gegaan met een breedtesportweek waar ruim 700 kinderen hebben gesport op de beachvelden in het centrum van de stad. Beleid en toekomstplannen • De verplaatsing van atletiekvereniging AVON naar Varenbeuk is vertraagd omdat extra scenario’s worden uitgewerkt om tot een breed gedragen oplossing te komen. • Samen met de Heerlense Sportraad is gewerkt aan een nieuw reserveringssysteem voor gemeentelijke sportaccommodaties, wat in 2025 verder wordt uitgerold. Impact en betekenis Door een combinatie van stimulerende programma’s, verbeterde faciliteiten en evenementen hebben we sport in Heerlen toegankelijker en inclusiever gemaakt.

Dit heeft bijgedragen aan een gezondere leefstijl voor inwoners en een levendig sportklimaat in de stad. Vanuit het Sportakkoord is er een aanpak ontwikkeld op het stimuleren en verbeteren van sociale veiligheid binnen sportverengingen. Diverse sportclubs hebben hier in 2024 resultaten bereikt en beloond met een speciaal hiervoor ontwikkeld vignet. Uitdagingen en kansen Belangrijke uitdagingen blijven de stijgende kosten voor verduurzaming van sportaccommodaties en de beperkte capaciteit om snel in te spelen op nieuwe behoeften. Tegelijkertijd bieden projecten zoals het Cruyff Court en het skatepark kansen om jongeren sterker te betrekken bij sport en beweging.

64

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Sport wordt hieronder weergegeven: Programma 5:

Baten

Sport, Cultuur en Recreatie

KT Sport

Lasten

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 4.614 5.188 5.441 -10.867 -11.473

Saldo Rekening 2024

Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 -12.007 -6.253 -6.285

Rekening 2024 -6.566

Resultaat 2024

-281

N

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Sport

Specifieke uitkering voor sport aan zowel baten- als lastenkant niet begroot.

Baten

-264

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V/N

Hogere kosten voor inhuur door de gewijzigde langere openingstijden.

-199

I

N

Als gevolg van de hogere kosten voor onderhoud van de Brede Maatschappelijke Voorzieningen sport melden we een tekort.

-359

I

N

C entrale verantwoording rentelasten.

169

I

V

264

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten. Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Sport Bedragen x € 1.000

65

Lasten

I/S

75

I

V

-12

45

I

N/V

252

-533

-281

Kernthema Cultuur Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we cultuur verder verankerd als onmisbaar onderdeel van de Heerlense samenleving. We hebben een breed en toegankelijk cultureel aanbod gerealiseerd dat niet alleen bewoners inspireert, maar ook bezoekers aantrekt. Met een focus op talentontwikkeling, educatie en duurzame culturele infrastructuur hebben we bijgedragen aan een stad waar creativiteit bloeit. Cultuur dichtbij kinderen en jongeren • Het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) in het primair onderwijs is voortgezet. Dit omvatte een gevarieerd aanbod, gratis busvervoer naar musea en historische locaties, en het toegankelijk houden van onze culturele instellingen voor scholieren. De Kidscultuurweek leverde hier ook weer een bijdrage aan. • Samen met SCHUNCK hebben we onze schouders gezet onder diverse projecten. De sociale initiatieven ‘Dans en Dementie’ en het leerorkest hebben niet alleen bijgedragen aan inclusie, maar ook invulling gegeven aan ons beleid om cultuur dichter bij verschillende doelgroepen te brengen. Projecten als de ‘VoorleesExpress’ bereiken tientallen gezinnen. In 2024 is het comfortabonnement voor 65-plussers een vast onderdeel van de dienstverlening. • Verlengde schooldagen in Heerlen-Noord hebben ruimte geboden voor culturele programma’s in samenwerking met onze instellingen.

Amateurkunsten en gemeenschapszin • Het Platform voor de Amateurkunst krijgt steeds meer een gezicht. De Week van de Amateurkunst is met succes geherintroduceerd. De subsidieregeling voor amateurkunstenverenigingen is herzien, waardoor verenigingen beter ondersteund worden. Daarnaast hielpen de cultuurmakelaar en verenigingsondersteuner bij zichtbaarheid, ledenwerving en subsidieaanvragen voor meestal cultuureducatieve projecten. In Heerlen-Noord is er nu een cultuurcoach om de jeugd meer kansen te bieden voor kunst en cultuur in de vrijetijd. • Initiatieven zoals het Nieuw Talentorkest en Feel Trombone hebben de verbinding tussen amateurs en professionals versterkt. • Carnaval, een belangrijke traditie in Heerlen, is ondersteund met subsidies voor optochten en evenementen zoals Aod op Nuj. Wagenbouwers konden hun voorbereidingen voor de optochten treffen in twee loodsen, die financiële steun ontvingen van de gemeente Heerlen. Toonaangevende festivals en evenementen • Evenementen zoals Cultura Nova, The Notorious IBE, Schrit_tmacher en DMFF hebben een breed publiek aangetrokken en Heerlen ook in 2024 op de culturele kaart gezet. • Met de introductie van de laagdrempelige reuringregeling zijn kleinschalige initiatieven gestimuleerd om meer leven in de stad te brengen. Talentontwikkeling en creativiteit • Heerlen bruist van talent.

Dat willen we koesteren en ruimte bieden om te ontplooien. Daarom ondersteunden we culturele organisaties die hierop inzetten met name op het vlak van hiphop arts&culture, film en podiumkunsten, zoals Cultura Nova, Via Zuid en Cinesud. • Platforms zoals Kool Cult en OUTPOET hebben ruimte geboden aan jong talent om zich te ontwikkelen in hiphop, dans, rap, poëzie en spoken word. • We ondersteunen jonge en startende makers bij het zetten van de eerste stappen in hun artistieke carrière. Zo opende lokaal modetalent TEARS in 2024 De Nieuwe Galerij in de binnenstad, een plek waar regionale makers en instellingen hun werk of project kunnen presenteren. Ook de komst van Blender versterkt deze focus op jonge makers. Blender, een culturele supermarkt, biedt een expositie- en presentatieplek voor meer dan 80 lokale makers. • In 2024 werd een nieuwe stadsdichter (Louie Hamers) en een jonge stadsdichter (Yana Wings) benoemd, Ze zijn benoemd voor 2 jaar en worden begeleid door de stadsdichter-commissie. Duurzame culturele infrastructuur • We koesterden de reeds aanwezige culturele infrastructuur in de stad en bleven in gesprek met de organisaties om het kwaliteitsniveau op peil te houden.

66

•

• •

•

We bereidden de transformatie voor van de Royal tot een levendige centrum voor Beeld en Geluid voor de regio. We zijn in nauw overleg hierover met Filmhuis de Spiegel en de gebruikers van de Royal, om de organisatie door te ontwikkelen zodat deze stevige ambitie waargemaakt kan worden. De Nieuwe Nor heeft zich doorontwikkeld tot een spil in de popcultuur, ondersteund door de toevoeging van een grote zaal. SCHUNCK herbergt een gecertificeerd museum voor hedendaagse beeldende kunst, een muzieken dansschool, bibliotheek met vier vestigingen en een instituut voor architectuur. SCHUNCK opent in 2024 een nieuwe Wintertuin/Atrium en een kunstdepot, wat extra depotruimte en zichtbaarheid biedt aan de stadscollectie. Parkstad Limburg Theaters (PLT) vormt het artistieke kloppend hart van onze podiumkunsten. PLT biedt een gevarieerd programma voor de brede regio met zowel regionaal talent als internationale top acts. Naast Theater Heerlen en Theater Kerkrade programmeert PLT vanaf seizoen 2023/2024 ook het Toon Hermans Theater in Sittard-Geleen.

Levendigheid in de stad • Een terugkerend onderdeel in onze binnenstad is het programma ‘Stad als Speeltuin’. Met de jaarlijkse ‘Stad als Speeltuindag’ kregen we opnieuw talrijke kinderen en volwassenen in beweging. Tijdens deze dag stond plezier maken in Heerlen-Centrum centraal. Impact en betekenis Deze inspanningen hebben cultuur dichter bij de inwoners gebracht, talenten ontwikkeld en bijgedragen aan de levendigheid en aantrekkingskracht van Heerlen. Met een sterke culturele infrastructuur en samenwerking hebben we de basis gelegd voor een veerkrachtige culturele sector. Uitdagingen en kansen De stijgende energiekosten blijven een uitdaging voor culturele instellingen. Tegelijkertijd bieden projecten zoals de Royal en Het Romeins Museum kansen om Heerlen te positioneren als culturele trekpleister in de regio en daarbuiten. Voor de evenementen-organisaties is er gezien de stijgende kosten en regelgeving op het gebied van veiligheid ook een uitdaging.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Cultuur wordt hieronder weergegeven: Programma 5: Sport, Cultuur en Recreatie

KT C ultuur

Baten

Lasten

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 878 1.408 1.523 -17.371 -16.607

Bedragen x € 1.000

67

Saldo Rekening 2024

Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 -16.276 -16.493 -15.199

Rekening 2024 -14.753

Resultaat 2024

445

V

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

C ultuur

Hogere bezoeksaantallen Musea.

Baten

Lasten

I/S

119

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

Hogere inventariskosten Historisch Goud.

-88

I

N

Hogere kosten uitbesteed werk Historisch Goud.

-30

I

N

Extra kosten i.v.m. verhuizing Museum.

-35

I

N

Regionaal Historisch Centrum Limburg De jaarlijkse vaststelling van een definitief lagere indexering leidt tot een voordeel. Daarnaast is er sprake van een incidentele en een structurele BTW correctie op de lumpsum bijdrage. De BTW correcties zijn het gevolg van gemaakte afspraken tussen HC L en de belastingdienst.

654

I

V

Stelpost t.b.v. begroting 2024 niet geheel kunnen invullen als gevolg andere aanwending van de beschikbare middelen t.b.v. de afdekking van deze stelpost.

-160

I

N

C entrale verantwoording rentelasten.

84

I

V

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten.

-3

I

N

-5

-92

I

N/N

114

331

Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Cultuur Bedragen x € 1.000

68

445

Kernthema Cultureel erfgoed Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we verdere stappen gezet om het rijke culturele erfgoed van Heerlen te behouden, te benutten en toegankelijk te maken voor inwoners en bezoekers. Het unieke verhaal van Heerlen, dat verschillende historische tijdperken omvat, blijft een belangrijke pijler voor de identiteit en aantrekkingskracht van onze stad. Onze inspanningen hebben zich gericht op het beheer van het archeologisch erfgoed (beleid en uitvoering), herbestemming van monumenten en publieksgerichte activiteiten. Erfgoed zichtbaar en beleefbaar maken • 2025 roepen we in Heerlen uit tot Het Jaar van het Erfgoed. 2024 stond volop in het teken van alle voorbereidingen en het samenbrengen van talrijke partners. • Het project Heel Heerlen Graaft heeft ook in 2024 aandacht gekregen. Dit grootste archeologische onderzoek met actieve inwonersbetrokkenheid trok nationale aandacht en versterkte de verbinding tussen erfgoed en de Heerlense gemeenschap. Een tweede editie van Heel Heerlen Graaft wordt momenteel voorbereid. • De voorbereidingen voor het nieuwe Romeins Museum zijn voortgezet. Het ontwerp van Kraaijvanger Architects wordt verder uitgewerkt, en we hebben onze lobby voor aanvullende financiering geïntensiveerd. De organisatieontwikkeling van het museum krijgt vorm, en Stichting Het Romeins Museum werd opgericht.

• Vanuit het Via Belgica-project is in 2024 een INTERREG-subsidieaanvraag ingediend en toegekend. Heerlen neemt als penvoerder van het project Via Belgica het initiatief om de toeristische projecten internationaal met elkaar te verbinden en in 4 talen toegankelijk te maken. Met 13 partners in België, Duitsland en Nederland streven we naar een belevingsvolle Romeinse route tussen 2025 en 2027, die kan uitgroeien tot een Europese route. • Aanvullend op de vaste museumpresentatie heeft Het Nederlands Mijnmuseum talrijke activiteiten georganiseerd, die de mijnverhalen levend houden. • Kasteel Hoensbroek blijft een belangrijke trekpleister. Ook in 2024 was er weer talrijke activiteiten georganiseerd. In het kader van het Nationaal Programma Heerlen Noord wordt het kasteel in december opnieuw twee dagen beschikbaar gesteld aan de bewoners van Heerlen, die naast een bezoek aan het kasteel ook kunnen genieten van een uitgebreid programma. • In 2024 en begin 2025 vond een groot archeologisch onderzoek plaats in het hart van Romeins Heerlen, Coriovallum. Dit onderzoek kon via een live-stream en middels een vierdelig graafjournaal gevolgd worden. Ook werden er open dagen georganiseerd. Dit project kon omwille van de bijzondere vondsten op internationale belangstelling rekenen. De resultaten van dit onderzoek worden meegenomen in het nieuwe ontwerp van het Raadhuisplein.

Monumentenzorg • In 2024 kwam de Subsidie gemeentelijke monumenten en klein gebouwd erfgoed online. Hiermee kan men aanspraak maken op subsidie voor het in stand houden van een gemeentelijk monument, het terugbrengen van een voorgevel in originele staat of restauratie- of instandhoudingswerkzaamheden klein gebouwd erfgoed. • Het programmatisch aanwijzen van gemeentelijke monumenten is voortgezet, de voorbereidingen werden getroffen om in 2025 opnieuw een groep panden aan te wijzen als gemeentelijk monument op basis van cultuurhistorische waardestellingen. • In 2024 is voor Heerlen Centrum (binnen de Cityring) een uitgebreid archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek heeft geleid tot een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel en een daaraan gekoppelde beleidsadvieskaart. • Daar waar archeologische waarden niet in de bodem behouden konden blijven ten gevolge van ruimtelijke ingrepen, zijn deze ex situ behouden zodat ze bewaard blijven voor toekomstige generaties. Impact en betekenis Deze projecten en initiatieven hebben niet alleen bijgedragen aan behoud en herwaardering van erfgoed, maar ook aan de sociale cohesie en het toeristische profiel van Heerlen. Door erfgoed tastbaar en beleefbaar te maken, verbinden we verleden, heden en toekomst.

69

Uitdagingen en kansen De belangrijkste uitdagingen liggen in de financiering van grote erfgoedprojecten zoals het Romeins Museum en de Royal, en in het balanceren van behoud en nieuwe functies voor historische panden. Tegelijkertijd bieden deze projecten kansen om Heerlen sterker te positioneren als een stad met een uniek cultureel en historisch profiel.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Cultureel erfgoed wordt hieronder weergegeven: Programma 5:

Baten

Sport, Cultuur en Recreatie

KT C ultureel erfgoed

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 1.515 1.460 1.746 -7.864 -9.166 -8.353 -6.349 -7.707

Rekening 2024

Resultaat 2024

-6.608

1.099

I/S

V

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Baten

C ultureel erfgoed

Energiekosten doorbelast aan gebruikers, niet begroot bij zowel baten als lasten.

172

-172

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V/N

Gelden m.b.t. het jaar van het erfoed. Het positieve saldo van de baten en lasten behouden voor de uitvoer van het jaar van het erfgoed in 2025.

107

440

I

V/V

Overschot naar reserve monumenten.

135

S

V

Baten en lasten Historisch goud verlopen via diverse programma's.

74

I

V

Baten en lasten Historisch goud verlopen via diverse programma's.

73

I

V

C entrale verantwoording rentelasten.

207

I

V

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten.

105

I

V

7

-49

I

V/N

286

813

Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Cultureel erfgoed Bedragen x € 1.000

70

Lasten

1.099

Kernthema Groen Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we onze inspanningen voortgezet om Heerlen groener, leefbaarder en klimaatbestendiger te maken. Groen speelt een centrale rol in de leefkwaliteit van onze stad, niet alleen als esthetische en recreatieve waarde, maar ook als middel om hitte, wateroverlast en biodiversiteitsverlies aan te pakken. Door samen te werken met bewoners, woningcorporaties en andere partners hebben we bijgedragen aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Klimaatadaptatie en buurtvergroening • Op basis van de hitteanalyses uit 2023 zijn buurtvergroeningsplannen voor drie wijken opgesteld. In deze plannen zijn maatregelen opgenomen om de leefomgeving te vergroenen en te ontstenen. De uitvoering is in 2024 gestart, met betrokkenheid van bewoners en woningcorporaties. • Samen met woningcorporaties hebben we gewerkt aan projecten om privaat terrein te vergroenen, waaronder pilotprojecten om bewoners te stimuleren hun tuinen te vergroenen. Groenonderhoud en samenwerking • Het groenonderhoud is vanaf 2024 anders georganiseerd. Door het onderhoudspakket over meer partijen te verdelen en werkgebieden duidelijk af te bakenen, realiseren we stadsbreed een uniform en kwalitatief hoogwaardig onderhoudsbeeld. Deze aanpak is geëvalueerd en verbeterd in samenwerking met Werk voor Heerlen en Rd4.

Natuurbescherming en soortenmanagement • Om de verstoring van beschermde diersoorten bij verduurzamingsprojecten te voorkomen, is een gebiedsdekkend soortenmanagementplan ontwikkeld. Deze aanpak biedt een efficiënte en milieuvriendelijke oplossing en wordt in samenwerking met alle Parkstadgemeenten uitgerold. • Dit soortenmanagementplan maakt het mogelijk om verduurzamingsprojecten sneller en eenvoudiger uit te voeren zonder de natuur onnodig te belasten. Recreatie en vergroening van openbare ruimtes • Onze parken en groenstroken zijn verder ontwikkeld als ontmoetings- en recreatieplekken. Projecten zoals de vergroening van schoolpleinen en buurtpleinen dragen bij aan een betere leefbaarheid en klimaatbestendigheid in de stad. • Bewoners zijn actief betrokken bij groenprojecten, waaronder boomplantdagen en buurtinitiatieven gericht op vergroening. Impact en betekenis Onze focus op vergroening en klimaatadaptatie heeft een positieve impact gehad op de leefbaarheid van Heerlen. Het groen in de stad biedt niet alleen een prettige leefomgeving, maar versterkt ook sociale cohesie en stimuleert biodiversiteit. Door samenwerking met partners en bewoners realiseren we structurele verbeteringen die bijdragen aan een duurzame toekomst. Uitdagingen en kansen Het versnellen van vergroening op privaat terrein blijft een uitdaging, gezien de beperkte invloed van de gemeente.

Samenwerking met woningcorporaties en gerichte bewonerscampagnes bieden echter kansen om hier verdere stappen in te zetten. Het soortenmanagementplan biedt daarnaast een belangrijke impuls voor de verduurzaming van woningen zonder extra ecologische belemmeringen.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Groen wordt hieronder weergegeven: Programma 5: Sport, Cultuur en Recreatie

KT Groen

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 37 205 296 -9.258 -9.576 -9.698 -9.221 -9.370

Bedragen x € 1.000

71

Rekening 2024 -9.403

Resultaat 2024

-32

N

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Groen

De kosten voor groenonderhoud zijn hoger dan begroot doordat er na het besluit om het werkgebied van Werk voor Heerlen in te krimpen (omdat het te omvangrijk was) er geen tijd meer was voor aanbesteding van het werk en we terug moesten vallen op een relatief duur afroepcontract. Daarnaast zijn prijsstijgingen in het maaibestek oorzaak van de overschrijding.

Baten

Lasten

Totaal kernthema Groen Bedragen x € 1.000

72

V(oordeel)+ / N(adeel)V/N

-140

I

53

I

V

27

-35

I

V/N

90

-123

C entrale verantwoording rentelasten. Diverse afwijkingen.

I/S

63

-32

2.1.6 Programma Sociaal domein Portefeuillehouders: Arlette Vrusch, Martin de Beer, Roel Wever, Marco Peters

Wat hebben we bereikt? In 2024 hebben we onze inspanningen in het sociaal domein voortgezet met een focus op het bevorderen van zelfredzaamheid, inclusiviteit en sociale cohesie. We hebben onze (kwetsbare) inwoners ondersteund, preventieve maatregelen versterkt en partnerschappen verder uitgebouwd om een samenhangend netwerk van zorg en ondersteuning, zo dicht mogelijk bij woon- en leefomgeving van de inwoner, te bieden. Dit alles tegen de achtergrond van blijvende uitdagingen zoals inflatie, de druk op jeugdzorg en o.a. de opvang van ontheemden. Hulp bij het Huishouden Sinds de invoering van de Wmo in 2007 voeren MeanderGroep en Ambulante Thuiszorg de hulp bij het huishouden in onze gemeente uit. Deze aanbieders zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het bieden van huishoudelijke hulp aan meer dan 3700 huishoudens en de hulp wordt uitgevoerd door 664 medewerkers. Landelijk kampen aanbieders al een aantal jaar met fikse personeelstekorten, terwijl het aantal mensen dat aangewezen is op hulp bij het huishouden toeneemt. Dat geldt ook voor onze gemeente. De komende jaren verwachten wij een verdere stijging van het aantal inwoners dat een beroep moet doen op deze vorm van ondersteuning vanwege demografische ontwikkelingen en het langer thuis wonen van ouderen.

De huidige aanbieders, MeanderGroep en Ambulante Thuiszorg, hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in een samenwerking met elkaar om de ondersteuning aan onze inwoners te borgen. In het jaar 2023 is een subsidietendertraject doorlopen voor de uitvoering van Hulp bij het Huishouden (HbH) (Wmo). Op de sluitingsdatum van het tendertraject Hulp bij het Huishouden (HbH) werden geen aanvragen ingediend. Er waren verschillende redenen waarom destijds door aanbieders geen aanvragen zijn ingediend. Met de twee huidige aanbieders, MeanderGroep en Ambulante Thuiszorg, werd voor het jaar 2024 een overbruggingsovereenkomst gesloten om te kunnen voorzien in onze (wettelijke) taak. In november 2024 hebben wij besloten dat Meander en ATZ (Ambulante Thuiszorg) de zorgaanbieders blijven voor de uitvoering van de Hulp bij het Huishouden in Heerlen. Wij hebben succesvol gekoerst op het behoud van vaste thuiszorg medewerkers waarmee de continuïteit van de zorg maximaal gewaarborgd blijft vanaf 1 januari 2025. Gezamenlijk met de zorgaanbieders is een succesvol proces doorlopen, wat heeft geleid tot een akkoord. Met onze vaste partners kunnen wij daarmee de Hulp bij het Huishouden verder vormgeven en de opgezette samenwerkingsverbanden met andere zorgpartijen in de stad voortzetten. Met deze koers hebben wij het belang van de inwoners en medewerkers in de zorgsector vooropgezet.

Buurt Teams Heerlen Vanaf 2024 is Buurtteams Heerlen (BTH) verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo ondersteuning (dagbesteding, begeleiding, respijtzorg) en een groot deel van de welzijnstaken in Heerlen. Van 1 januari tot 1 mei was 2024 was BTH enkel financieel verantwoordelijk en werd de uitvoering nog gedaan door Heerlen Stand-BY (HSB) via een constructie van onderaannemerschap. Vanaf 1 mei 2024 is BTH volledig verantwoordelijk. In de eerste fase is er speciale aandacht geschonken aan de overgang van bestaande cliënten en is per client een overdrachtsdossier gemaakt waardoor er een zachte landing heeft kunnen plaatsvinden. Medewerkers HSB zijn allen uitgenodigd om de overstap te maken waarbij gezorgd is voor gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden. Uiteindelijk is 70% van de HSB medewerkers in dienst getreden van BTH en zijn zij direct meegenomen in de visie en opdracht. Bestaande buurtpunten en activiteiten zijn voortgezet om ook qua aanbod te zorgen voor een geruisloze overgang voor inwoners. In de tweede periode van 2024 heeft er een doorontwikkeling plaatsgevonden van bv wijkgericht en collectief en dit blijft een continu proces.

73

De focus heeft gelegen op een zachte landing van cliënten en medewerkers, een goede inrichting van organisatie en administratie, inbedding van BTH in de Heerlense netwerken en start van de samenwerking met belangrijke ketenpartners zoals JENS. Wij hebben hierin gemonitord en gestuurd. Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (Loket Opvang Beschermd Wonen) Het samenwerkingsverband Beschermd Thuis Parkstad werpt zijn vruchten af. Het aanbod beschermd wonen sluit steeds beter aan bij de hulpvragen van onze inwoners in Heerlen en Parkstad. Door kennis en kunde onderling te delen kan steeds beter maatwerk worden geboden en is het aantal PGB's tot een minimum afgenomen. Naast de onderlinge samenwerking wordt er ook steeds nauwer samen gewerkt tussen onze toegang het Loket Opvang en Beschermd Wonen en de keten partners. Denk aan de aanbieders maatschappelijke opvang. Door deze samenwerking is het aantal plaatsingen bij onze aanbieders in 2024 toegenomen waardoor de wachtlijst afneemt. Desalniettemin is een uitbreiding van beschermd wonen plekken nog nodig. Afgelopen periode hebben we gewerkt aan nieuw beleid voor de toegang tot maatschappelijke opvang. Doel van dit beleid is zorgen voor meer grip op de in- door- en uitstroom. We zien een toename van vraag naar opvang en willen daarom de door-en uitstroom versnellen.

“Eerste jaar zonder Krediet Bank Limburg, Schuld Hulp Verlening (bijna) volledig in eigen regie”. Per 1 januari 2024 is de gemeente Heerlen uit de Gemeenschappelijke Regeling Kredietbank Limburg (KBL) getreden, waarmee een belangrijke stap werd gezet richting de zelfstandige uitvoering van schuldhulpverlening binnen de gemeente. Een voornaam doel van deze stap was het vergroten van de doelmatigheid van onze dienstverlening. De overgangsperiode van 2024 heeft geen belemmering gevormd voor het leveren van volwaardige schuldhulpverlening aan Heerlense inwoners. En ook al gold 2024 als een overgangsjaar, mede doordat Heerlense klanten bij de KBL ook dit jaar nog periodiek uitstroomden, toch heeft Team Schuldhulpverlening (Team SHV) van meet af aan volwaardige schuldhulp weten te verlenen aan haar nieuwe klanten. Het overheidsactieplan Basisdienstverlening Schuldhulpverlening, dat per 2024 in werking trad, waarborgt dat iedere Nederlander met een financiële hulpvraag kan rekenen op de basiselementen van schuldhulpverlening vanuit zijn of haar gemeente. Team SHV heeft in 2024 bewezen deze basis op orde te hebben, waarbij alle benodigde basiselementen van schuldhulpverlening werden ingezet. Inwoners die met financiële problemen te maken hadden, ontvingen de noodzakelijke ondersteuning op basis van de NVVK-normen en principes.

Dit doen we sinds 1 januari 2024 als gecertificeerd lid van de Nederlandse Volksvereniging voor Volkskrediet (NVVK). Naast het bieden van basisdienstverlening was Team SHV ook in staat om in te spelen op landelijke beleidsontwikkelingen, zoals de verkorting van de schuldsaneringstermijn en de aanpak van problematische schuldsituaties zonder afloscapaciteit. In 2024 was Team SHV daarnaast in staat om flexibel en efficiënt in te spelen op de veranderende behoeften van onze inwoners. De focus lag hierbij op maatwerk, waarbij zorg en ondersteuning werden afgestemd op de specifieke situatie van iedere inwoner. Met vertrouwen kijken wij vooruit naar de verdere ontwikkeling en verbetering van onze schuldhulpverlening in de komende jaren. De voortgang die in 2024 is geboekt, biedt een solide basis voor een efficiënte, effectieve en toekomstgerichte dienstverlening aan onze inwoners. Wij kijken met vertrouwen vooruit naar de verdere optimalisatie van onze dienstverlening in de komende jaren. Armoede en ondersteuning • We hebben gerichte maatregelen genomen om gezinnen met kinderen te ontlasten en financiële druk te verlichten.

In Heerlen werken wij samen met organisaties zoals Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport- en Cultuur, waardoor gezinnen geholpen worden door geen dure kleding, clublidmaatschappen of schoolspullen aan te hoeven schaffen, maar ieder kind wel mee kan blijven doen. • Buurteams Heerlen heeft kwetsbare inwoners bereikt via buurtpunten en ouderencentra, gericht op zelfredzaamheid en sociale participatie.

74

Algemene voorzieningen jeugd • We hebben ons speeltuinbeleid voortgezet en daarmee veilige en attractieve speeltuinen geboden voor kinderen in de leeftijd tot en met twaalf jaar. In het merendeel van de speeltuinen hebben we aanpassingen gerealiseerd zodat deze ook toegankelijk zijn voor kinderen met een beperking. • We hebben de scoutingorganisaties ondersteund om hun leden een plezierig, uitdagend en leerzaam programma aan te bieden. • Jeugdparticipatie: de kinderen van het kindercollege zijn gestimuleerd om mee te denken over maatschappelijke thema’s uit hun eigen leefomgeving en zijn op een laagdrempelige manier in aanraking gekomen met de politiek. Jeugd en gezinnen • De actieprogramma’s Kansrijk van Start en Kansrijke Start Parkstad en Zuid-Limburg hebben bijgedragen aan gelijke kansen voor kinderen vanaf de geboorte. Samen met partners hebben we een sterk preventieaanbod geboden aan gezinnen. • JENS heeft Basishulp Jeugd; ambulante jeugdhulp en preventieve activiteiten, uitgevoerd en verstevigd. De focus lag op laagdrempelige, tijdige en passende hulp in de directe omgeving van kinderen en gezinnen. • We hebben ingezet op bewustwording en interventies rond geweld in afhankelijkheidsrelaties, onder andere via het Handle with Care-programma, trainingen voor professionals en een bewustwordingscampagne.

Jeugdzorg • Samen met de 16 Zuid-Limburgse gemeenten hebben we nieuwe afspraken gemaakt over de gezamenlijke inkoop van jeugdzorg voor de komende jaren. • In Zuid-Limburg zijn afspraken gemaakt over de inrichting van een nieuwe samenwerkingsstructuur. • Op Limburgs niveau zijn afspraken gemaakt over jeugdbescherming en -reclassering, onder andere 1 uniforme subsidieregeling en 1 samenwerkingsprotocol. • Er is gewerkt aan het advies van de Taskforce Robuust Zorglandschap, met als doel op Limburgse schaal te komen tot een toekomstig dekkend en duurzaam gezond jeugdzorglandschap. • De collegiale samenwerking binnen Parkstad op het brede beleidsterrein jeugd is verder geïntensiveerd. Inclusiviteit en eenzaamheid • Met ons integraal ouderenbeleid Ouder worden met Toekomst hebben we nieuwe initiatieven gerealiseerd die ouderen in buurten samenbrengen. • Onze aanpak tegen eenzaamheid heeft geleid tot nieuwe samenwerkingen tussen inwoners, lokale ondernemers en maatschappelijke partners. Wmo en beschermd wonen • Wmo dagbesteding, begeleiding, welzijn en ondersteuning: in 2023 is de subsidietender gepubliceerd voor de uitvoering van deze activiteiten vanaf 2024 t/m 2027. Buurtteams Heerlen (Stichting Incluzio Uitvoering) is onze nieuwe partner voor deze opdracht. • De capaciteit van onze maatschappelijke opvang is uitgebreid.

We zoeken voor beschermd wonen naar extra plekken voor jongvolwassenen binnen het samenwerkingsverband Beschermd Thuis Parkstad. We hebben 5 doorstroomhuizen gerealiseerd met specialistische begeleiding voor exgedetineerden. • Het Wmo-vervoer via Omnibuzz blijft uitdagend door landelijke chauffeurstekorten, maar door aanpassingen in de ritorganisatie hebben we oplossingen gevonden voor de vraag naar mobiliteit. • Hulpmiddelen en trapliften zijn doelmatig ingezet, wat een positief effect heeft gehad op het uitstaande bestand. De producten voldoen aan de vereiste kwaliteit en de uitvoering van de dienstverlening verloopt naar tevredenheid. Via onze contracten hebben wij de producten tegen goede tarieven kunnen huren c.q. kopen. Gezondheid en preventie (zie ook paragraaf 2.1.7) • Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) heeft lokale en regionale preventieve gezondheidsmaatregelen versterkt. Specifieke aandacht ging uit naar kwetsbare groepen, met activiteiten gericht op onder andere mentale en fysieke gezondheid.

75

•

Het vergroten van de bewustwording bij ouders, kinderen en scholen over het belang van een gezonde leefstijl loopt als een rode draad door projecten als JOGG, Keigezond en het mondzorgproject.

Onafhankelijke cliëntondersteuning Cliënten hebben naar verwachting gebruikgemaakt van de onafhankelijke adviserende cliëntondersteuning die MEE Zuid-Limburg, via een subsidie van ons, aanbiedt. In totaal heeft MEE Zuid-Limburg 223 unieke cliënten ondersteund met onafhankelijke adviserende hulp. Daarnaast waren er 116 incidentele anonieme contacten, waarbij geen persoonsgegevens worden geregistreerd. Dit is vergelijkbaar met 2023, toen 224 cliënten ondersteuning ontvingen en er 120 anonieme contacten waren. Impact en betekenis Onze inspanningen hebben bijgedragen aan een sociale basis waarin mensen zich gesteund voelen en toegang hebben tot passende zorg en ondersteuning. Door een brede focus op preventie, inclusie en samenwerking zijn we beter in staat om in te spelen op complexe maatschappelijke uitdagingen. Uitdagingen en kansen De druk op jeugdzorg en Wmo blijft een aandachtspunt, evenals de stijgende vraag naar zorg en ondersteuning en de betaalbaarheid daarvan. We hopen dat initiatieven zoals GALA en het gedachtegoed van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd kansen bieden om samen met partners duurzame oplossingen te realiseren en de veerkracht van onze gemeenschap te vergroten.

Wat heeft het programma gekost? Programma 6: Sociaal Domein

KT Sociale basisvoorzieningen KT Jeugdzorg KT Volwassenenzorg KT Arbeidsmarktbeleid KT Inkomensondersteuning KT Buurtgericht werken KT Integraal ouderenbeleid

Baten Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 830 7.214

Lasten Rekening 2024

Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 6.134 -12.446 -20.276

Saldo Rekening 2024

Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 -18.313 -11.616 -13.062

Rekening 2024

Resultaat 2024

-12.179

882

798

1.268

-56.957

-57.973

-64.883

-56.432

-57.175

-63.615

-6.440

2.387

2.797

2.825

-75.087

-79.110

-76.370

-72.700

-76.313

-73.545

2.768

1

13.235

4.260

-37.468

-57.733

-50.207

-37.467

-44.498

-45.947

-1.449

71.461

70.533

70.577

-88.299

-88.019

-84.133

-16.838

-17.486

-13.556

3.930

0

167

178

-908

-1.393

-1.193

-908

-1.226

-1.015

525

211

332

192

192

-727

-560

-511

-395

-368

-319

49

Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Bestemming

75.536

94.935

85.434

-271.891

-305.063

-295.610

-196.354

-210.128

-210.176

-48

1.853

2.807

2.802

-15

-15

-10

1.838

2.792

2.792

0

Gerealiseerde resultaat

77.389

97.742

88.235

-271.906

-305.078

-295.619

-194.517

-207.336

-207.384

-48

Bedragen x € 1.000

De lasten 2024 zijn als volgt verdeeld over de kernthema’s:

76

N

Beleidsindicatoren

Sociaal Domein NL

Beleidsindicatoren

Heerlen

77

78

Kernthema Sociale basisvoorzieningen Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we verder gebouwd aan een inclusieve, toegankelijke en duurzame sociale basis. Door samen te werken met partners en inwoners hebben we sociale voorzieningen versterkt en uitgebreid. Buurtgerichte initiatieven en ondersteuning van kwetsbare groepen en (jeugd)hulp zo veel mogelijk in de buurt stonden hierbij centraal. We hebben daarnaast ingezet op preventie en bewustwording om zelfredzaamheid en gemeenschapszin te bevorderen. Inclusieve en toegankelijke speeltuinen • We hebben de transitie naar inclusieve speeltuinen voortgezet. Nieuwe speeltoestellen zijn geplaatst en paden verbeterd, zodat kinderen met een beperking ook veilig en plezierig kunnen spelen. Scouting en jeugdwerk • Ons scoutingbeleid is gecontinueerd, met ondersteuning bij ledenwerving en de verbetering van veiligheids- en onderhoudsstandaarden. • JENS heeft het jeugd- en jongerenwerk wijkgericht uitgevoerd, in samenwerking met andere (wijk)partners en in samenspraak met de jongeren. Jeugdparticipatie • Het kindercollege is betrokken geweest bij verschillende maatschappelijke en representatieve activiteiten zoals de koningsspelen, het uitreiken van de jeugdlintjes en de viering van 4 en 5 mei. • Vanaf 2025 gaan we jeugd- en jongerenparticipatie op een andere manier vormgeven.

We hebben het laatste kindercollege (schooljaar 2023-2024) op een passende manier bedankt voor hun inzet en betrokkenheid bij onze stad. Gezonde jeugd (zie ook programma 2.1.7) • De JOGG-aanpak (Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst) heeft scholen en kinderopvanglocaties begeleid bij het behalen en het behouden van Gezonde School- of gezonde kinderopvangcertificaten. Daarnaast heeft JOGG verschillende activiteiten georganiseerd en gestimuleerd, waaronder het nationaal schoolontbijt, de peuter- en kleuter4daagse en het aanbieden van fruit op scholen. • Het programma Keigezond heeft gezinnen ondersteund bij een gezondere leefstijl. Daarnaast is er op Parkstadniveau een samenwerking opgezet tussen de jeugdgezondheidszorg en tandartspraktijken voor meer bewustwording bij ouders over het belang van goede mondzorg bij kinderen en een goede doorverwijzing naar de tandarts. Kansrijk van Start en Kansrijke Start (Parkstad en Zuid-Limburg) • Met de programma’s Kansrijk van Start en Kansrijke Start Parkstad en Zuid-Limburg hebben we geïnvesteerd in de eerste 1.000 dagen van kinderen, met als doel het bevorderen van gelijke kansen. Dit omvatte steun voor gezinnen via onder andere de Sjpruut Sjop, Sjpruutcafés, Ooievaarmoeders, knooppunten Kansrijke Start en initiatieven zoals Voorzorg, Stevig Ouderschap, Nu Niet Zwanger en Centering Zwangerschap.

• In samenwerking met meerdere partijen in Parkstad is een plan Taalrijke Start opgesteld met als doel dat álle kinderen op het juiste taalniveau zijn als ze beginnen aan de basisschool. • Door samen te werken met partners uit zowel medisch als sociaal domein hebben we de preventieve zorg voor (aanstaande) ouders versterkt en verder ontwikkeld. We borgen deze samenwerking. @ease en jongerenondersteuning • @ease heeft de hoofdlocatie in 2024 verhuisd van Carbon6 naar het centrum. Daarnaast is er een pop-up locatie in jongerencentrum The Break, waar jongeren in een laagdrempelige omgeving ondersteuning kunnen vinden. • In 2024 zijn de voorbereidingen getroffen voor het jongereninformatiepunt ‘Enne’; een laagdrempelige plek waar jongeren met al hun vragen terecht kunnen.

79

Bewustwording en geweldspreventie • Alle Zuid-Limburgse gemeenten hebben de regiovisie Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) vastgesteld, verwerkt in een uitvoeringsplan en de betrokken partners hebben zich hieraan gecommitteerd. Het plan omvat lokale, subregionale en regionale samenwerking, en richt zich op het vergroten van bewustwording, deskundigheidsbevordering en samenwerking. Trainingen voor professionals en een bewustwordingscampagne hebben bijgedragen aan een bredere aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. • Handle with Care is in heel Zuid-Limburg uitgerold. Via Handle with Care en gastlessen op basisscholen hebben we de bewustwording over huiselijk geweld vergroot. Eenzaamheidspreventie • Onze aanpak tegen eenzaamheid is uitgebreid met nieuwe buurtgerichte initiatieven, zoals Buurtschakels en het jongerenprogramma Join Us. Samen met ondernemers en vrijwilligers hebben we activiteiten georganiseerd die sociale verbinding stimuleren. Buurtteams Heerlen Voor een geruisloze overgang voor de inwoners zijn de bestaande buurtpunten voortgezet. Waar nodig en mogelijk later aangevuld met nieuwe locaties. De multidisciplinaire buurtteams zijn ingericht met borging van de noodzakelijke expertise, passend bij de behoeften van de wijk. Het wijkgericht werken is vanuit de bestaande situatie verder ontwikkeld en het collectief werken is uitgebreid.

Verdere doorontwikkeling blijft een continu proces. Met de dagbestedingsorganisaties zijn nieuwe afspraken gemaakt die een goede basis vormen voor de specifieke transformatie opgave. Speciale aandacht is ook uitgegaan naar de GGZ-problematiek. Senior actief, de ‘beweeg’activiteiten voor ouderen, is al in 2024 overgenomen; een jaar eerder dan gepland stond. Voor diverse activiteiten is gebruik gemaakt van vrijwilligers. Het merendeel hiervan was ook actief via de vorige aanbieder HSB. De dienstverlenende vrijwilligers (maatjes) zijn slechts zeer beperkt verdergegaan onder deze opdracht. Geconstateerd is dat er een veelvoud aan vrijwilligersinitiatieven in Heerlen is waardoor diverse organisaties in dezelfde vijver vissen. Een analyse en plan van aanpak volgen derhalve. 2024 is het jaar van opstart en implementatie van de nieuwe opdracht/subsidietender ‘maatschappelijke ondersteuning in de gemeente Heerlen’ waarbij de focus van BTH gelegen heeft op een goede inrichting van organisatie en administratie, inbedding van BTH in de Heerlense netwerken en start van de samenwerking met belangrijke ketenpartners zoals JENS. Dit uiteraard ten behoeve van een goede maatschappelijke ondersteuning van kwetsbare inwoners.

Als gemeente hebben wij gemonitord en gestuurd op de uitvoering van de subsidietender zodat de Wmo doelstelling dat iedereen optimaal mee kan doen, zoveel mogelijk op eigen kracht, met ondersteuning van het sociaal netwerk en waar nodig via een passende ondersteuning wordt gerealiseerd. Vluchtelingen • In 2024 was de druk op de asielopvang in Nederland nog steeds heel hoog. Heerlen blijft hierin verantwoordelijkheid nemen en heeft halverwege het jaar besloten om de bestuursovereenkomst met het COA met dertig jaar te verlengen. Door deze langjarige overeenkomst krijgt het COA de ruimte om flink te investeren in de AZC-locatie. Er worden in het AZC 380 vluchtelingen opgevangen en in de POA worden 51 amv’s opgevangen. Hiermee voldoen we ruimschoots aan wat de Spreidingswet van ons vraagt. De instroom van Oekraïense vluchtelingen is afgenomen, maar er is nog steeds veel behoefte aan nieuwe opvangplekken. Daarom hebben we het aantal opvangplekken voor Oekraïense vrouwen en kinderen met 60 plekken uitgebreid. • Alle gemeenten in Nederland moeten statushouders huisvesten. De statushouders worden op basis van inwonertal verdeeld over alle gemeenten, die hiermee een taakstelling krijgen. We hebben 2023 afgesloten met een achterstand op de taakstelling huisvesting statushouders. Het is helaas niet gelukt om deze achterstand in te lopen in 2024.

De instroom van asielzoekers is weliswaar nog steeds hoog, maar door achterstanden bij de IND duurt het enkele jaren voordat het gezin kan nareizen. We kregen daarom slechts mondjesmaat nieuwe koppelingen van gezinnen. Daardoor konden we niet doorpakken in de taakstelling. We hebben onze knelpunten herhaaldelijk gedeeld met de provincie, die toezichthouder is voor de taakstelling. • De gemeente heeft een regisserende rol in de inburgering voor de Heerlense inburgeraars. De gemeente kijkt welke leerroute het meest geschikt is voor de inburgeraar en begeleidt de

80

inburgeraar tijdens het traject. We werken in het inburgeringsaanbod nauw samen met de andere Zuid-Limburgse gemeenten. Ook in 2024 zijn er weer veel nieuwe inburgeraars in Heerlen gestart met hun traject. Zij volgen lessen bij onze partners en doen mee aan onze eigen workshops. We zijn tegen het eind van het jaar in Heerlen gestart met een kleine pilot waarin we inburgeraars die meer moeite hebben met het leren van de taal, participatievaardigheden meegeven. Ons doel is dat iedereen naar vermogen mee leert doen. Inclusie en diversiteit De gemeente als werkgever heeft aan het begin van 2024 het Charter Diversiteit ondertekend (dit is een initiatief van de SER). In het daarna opgestelde plan geven we aan hoe we als werkgever binnen onze eigen organisatie zorgen dat iedereen op een prettige en passende manier kan werken en hoe we de komende vier jaar gaan werken aan de verhoging van diversiteit en inclusie binnen de ambtelijke organisatie. We willen hiermee niet alleen werken aan een mooiere organisatie voor iedereen, maar ook een goed voorbeeld zijn voor andere organisaties. Samen met onze partners hebben we de Lokale Inclusie- en diversiteitsagenda 2024-2027 opgesteld. Daarmee hebben we nieuwe stappen gezet naar een inclusieve stad met ruimte voor diversiteit.

Door een gezamenlijke inspanning is het gelukt om een pand te vinden in het centrum van Heerlen voor de LHBTIQ+ gemeenschap voor ontmoeting en activiteiten: Central P@rcQ. In Central P@rcQ zijn ook anderen welkom. Jongerenorganisatie @Ease is vaste gebruiker van het pand. Door middel van een tentoonstelling en conferenties ‘Pretu’ is er aandacht besteed aan het slavernijverleden en de gevolgen daarvan in het Nederland anno nu. We blijven werken aan een inclusieve en toegankelijk stad. De HogeNoodApp levert hieraan een belangrijke en praktische bijdrage. Steeds meer toiletten zijn openbaar toegankelijk. Impact en betekenis Door een sterke focus op preventie, inclusiviteit en samenwerking hebben we bijgedragen aan de ontwikkeling van een stevig fundament voor een sociaal betrokken en veerkrachtige gemeenschap. Onze inspanningen hebben gezorgd voor betere toegankelijkheid van voorzieningen, verbeterde ondersteuning voor kwetsbare inwoners en een versterking van de sociale cohesie. Uitdagingen en kansen De toenemende druk op het sociaal domein, zoals jeugdzorg en ondersteuning voor volwassenen, vraagt om innovatieve oplossingen en nauwere samenwerking met partners. Tegelijkertijd bieden transformatie en innovatie kansen om de ondersteuning en hulp in Heerlen toegankelijk en betaalbaar te houden.

Er staan een aantal veranderingen binnen de asielketen op de rol en dat zal ook gevolgen hebben voor de gemeente. Wat wordt er straks van de gemeente en van de vluchteling verwacht? De onzekerheden omtrent nieuwe landelijke plannen, maakt het niet eenvoudig om ruim op tijd voorbereid te zijn op de gevolgen van nieuw rijksbeleid.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Sociale basisvoorzieningen wordt hieronder weergegeven: Programma 6: Sociaal Domein

KT Sociale basisvoorzieningen

Baten Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 830 7.214

Lasten Rekening 2024

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 6.134 -12.446 -20.276 -18.313 -11.616 -13.062

Bedragen x € 1.000

81

Rekening 2024 -12.179

Resultaat 2024

882

V

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Sociale basisvoorzieningen

Vreemdelingen Door een efficiënte inzet van de middelen binnen het vreemdelingenbeleid en een lagere instroom van statushouders dan verwacht, blijven er in 2024 financiële middelen over. Door de inzet van Spuk middelen zijn er verschillen aan de baten en lasten kant. Het voordelig resultaat is gemeld in de novembernota.

Baten -858

960

I

V(oordeel)+ / N(adeel)N/V

Opvang ontheemden Oekraïners De kosten die de gemeente maakt voor de opvang van Oekraïners worden gedekt door middelen via een Specifieke Uitkering (Bekostigingsregeling). Huiselijk geweld Zoals in de novembernota gemeld dient dit bedrag ter compensatie van de eerder doorgevoerde bezuiniging van 150K op de Decentralisatie uitkering Vrouwenopvang (DUVO) op te vangen/ te niet te doen. De DUVO-middelen zijn bestemd voor de keten brede aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. C onform bestuurlijke afspraken worden de resterende middelen elk jaar ingezet om de bijdrage van Veilig Thuis van alle Parkstadgemeenten, inclusief Heerlen te verlagen. Door overheveling van deze regio middelen die overblijven (Heerlens eigen bijdrage voor Veilig Thuis) wordt deze bezuiniging weer ongedaan gemaakt, zodat deze regionale middelen ten goede komen aan de regio.

-303

662

I

N/V

148

I

V

C entrale verantwoording rentelasten.

50

I

V

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten.

95

I

V

81

47

I

V/V

-1.080

1.962

Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Sociale basisvoorzieningen Bedragen x € 1.000

82

Lasten

I/S

882

Kernthema Jeugdzorg Wat hebben we gedaan, opgeleverd? In 2024 hebben we de jeugdzorg verder getransformeerd om efficiëntere en meer toegankelijke hulp te bieden aan jeugdigen en hun gezinnen. Door versterking van preventieve voorzieningen, samenwerking met partners in onderwijs en zorg, en de uitvoering van regionale en nationale beleidsinitiatieven hebben we stappen gezet richting een toekomstbestendige jeugdzorg. Basishulp Jeugd • JENS heeft verder ingezet op het bieden van ondersteuning en hulp in de directe leefomgeving van jeugdigen, in de wijk. Hierbij wordt gestreefd naar zo veel mogelijk zelfredzaamheid van jeugdigen en hun gezinnen, ouders worden als gelijkwaardige partners benaderd. • Er zijn interventies gedaan om groepsgerichte hulp te versterken en efficiëntere toeleiding naar hulp (in de wijken) te realiseren. • In samenwerking met het onderwijs is in een aantal scholen laagdrempelige hulp vormgegeven, onder andere via doelgroeparrangementen • Daarnaast is gecontinueerd dat er vaste contactpersonen gekoppeld zijn aan huisartsenpraktijken. • We hebben een volgende stap gezet in het implementeren van beheersmaatregelen om beter te kunnen sturen en monitoren. Residentiële jeugdhulp • In de jeugdzorgregio Zuid-Limburg hebben we samengewerkt om het beleidskader uit te voeren en het Service Level Agreement te actualiseren.

Hiermee zorgen we voor betere afstemming en efficiëntere inzet van middelen en zorg. • Er zijn afspraken gemaakt over de gezamenlijke inkoop van de jeugdzorg vanaf 2024. • De voortgang van het herstelplan XONAR is intensief gemonitord, samen met de direct betrokken partijen. • Er zijn gesprekken gevoerd met de gecertificeerde instellingen over het uniformeren van samenwerkingsafspraken voor heel Limburg. • Er is overleg gevoerd met Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en de gecertificeerde instellingen over het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. • We hebben geparticipeerd in de Taskforce Robuust Zorglandschap Limburg. Deze heeft als doel om te komen tot een toekomstig dekkend en duurzaam gezond jeugdzorglandschap in Limburg. Impact en betekenis De jeugdzorg in Heerlen is verder ontwikkeld om laagdrempelige, toegankelijke en kwalitatieve ondersteuning en hulp te bieden. Door een sterke focus op preventie, hulp en ondersteuning in de wijk en samenwerking met direct betrokken partners hebben we bijgedragen aan het welzijn en de zelfredzaamheid van jeugdigen en gezinnen. Uitdagingen en kansen De druk op jeugdzorg blijft groot, met name door de vraag naar ondersteuning en hulp en door de complexe hulpvragen.

De versterking van het voorliggend veld, het efficiënter organiseren van de (toeleiding naar) hulp en de verdere implementatie van beheersmaatregelen en sturing en monitoring bieden echter kansen om deze uitdagingen aan te gaan, gericht op een toekomstbestendige jeugdzorg.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Jeugdzorg wordt hieronder weergegeven: Programma 6: Sociaal Domein

KT Jeugdzorg

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 525 798 1.268 -56.957 -57.973 -64.883 -56.432 -57.175

Bedragen x € 1.000

83

Rekening 2024 -63.615

Resultaat 2024

-6.440

N

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Jeugdzorg

Jeugdzorg Deze overschrijding heeft meerdere oorzaken. De hogere kosten Maatwerk worden veroorzaakt doordat ondanks beschikbare capaciteit bij gecontracteerde aanbieders het steeds vaker niet mogelijk of passend is om een jeugdige te plaatsen waardoor er voor een maatwerkoplossing gekozen moet worden. Afgelopen jaren zien we landelijk de trend van stijgende kosten jeugdzorg hetgeen ook in Heerlen zichtbaar is. Ondanks een stagnatie van de aantallen nemen de kosten aanzienlijk toe. Deze toename wordt veroorzaakt door hogere tarieven t.g.v. indexering en door toename zorgzwaarte. Met name de kosten van één op één trajecten begeleiding zijn in 2024 fors toegenomen. We blijven kritisch kijken naar de te nemen beheersmaatregelen.

Baten 103

Lasten -4.183

S

V(oordeel)+ / N(adeel)V/N

JENS In 2024 blijkt het lumpsumbudget voor JENS opnieuw onvoldoende om de gemaakte kosten te dekken. De zorgkosten boven basis lumpsum bedragen in 2024 € 4.169K. Ondanks gezamenlijke inspanningen op kostenbeheersing worden de eerste effecten pas op langere termijn zichtbaar. De stijgende jeugdkosten sluiten aan bij de landelijke trend waarin de uitgaven voor jeugdzorg blijven toenemen. Ook in 2025 worden diverse beheersmaatregelen ingezet om de kosten beheersbaar te houden en verdere overschrijdingen te beperken. De verwachting is echter dat de effecten hiervan niet direct en volledig in 2025 zichtbaar zullen zijn. Daarnaast wordt een onderzoek uitgevoerd naar een passend lumpsumbudget, zodat de toekomstige financiering beter aansluit op de daadwerkelijke zorgvraag en uitgaven.

283

-4.053

S

V/N

214

S

V

Uitvoeringskosten jeugd Op basis van de huidig beschikbare cijfers zijn de uitvoeringskosten Jeugd in 2024 lager dan begroot. Dit positief resultaat komt tot stand door nabetaling afwikkeling Transformatieplan Gemeente Maastricht.

I/S

Innovatiebudget Jeugd Het innovatiebudget jeugd wordt gebruikt om initiatieven gedurende het jaar te bekostigen. Positief resultaat wordt behaald doordat er lasten konden worden gedekt uit incidentele andere middelen.

24

76

I

V/V

Preventief Jeugdbeleid Afwijking komt tot stand doordat er kosten gedekt zijn vanuit SPUK GALA middelen.

49

69

I

V/V

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten. Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Jeugdzorg Bedragen x € 1.000

84

195

I

V

12

772

I

V/V

470

-6.910

-6.440

Kernthema Volwassenenzorg Wat hebben we gedaan, opgeleverd? Zorg dichtbij, passend en toegankelijk In 2024 hebben we opnieuw gewerkt aan het versterken van een toekomstbestendig zorgsysteem voor volwassenen in Heerlen. We hebben ingezet op het verbeteren van de toegankelijkheid van zorg en ondersteuning, het stimuleren van zelfredzaamheid en inrichten van voorzieningen en ondersteuning dicht bij de woon- en leefomgeving van onze inwoners. Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Door de nieuwe werkwijze Beschermd Wonen die we sinds 2023 hebben, konden wij de behoefte van de doelgroep afgelopen jaar beter in beeld brengen. Hierdoor weten we dat er meer plekken nodig zijn voor de doelgroep jongvolwassenen. We zijn samen met de partners gestart met het zoeken naar passende plekken voor deze doelgroep. De maatschappelijke opvanglocatie Heugderlicht is verbouwd, zodat ook hier kwalitatieve opvang die aansluit bij de hedendaagse eisen, geboden kan worden. De capaciteit voor opvang is uitgebreid doordat de locatie Heugderlicht na de verbouwing volledig ingezet wordt voor opvang. De totale capaciteit van onze opvang is daardoor uitgebreid met 12 plekken. In 2024 is de analyse naar onze maatschappelijke opvang volledig afgerond. Uit de analyse blijkt dat we goede kwalitatieve opvang bieden, maar er nog ruimte is voor verbetering.

We zijn bezig met het opstellen van een plan om de opvang te verbeteren op basis van de analyse. Preventie en samenwerking Samen met de regiogemeenten en onze uitvoerende partners blijven we inzetten op het voorkomen van dakloosheid en beschermd wonen bij onze inwoners in Parkstad. Een voorbeeld is Housing Justitieel, dit betreft doorstroomwoningen waar ex-gedetineerden naar uitstromen en specialistische begeleiding ontvangen. In 2024 zijn 5 doorstroomwoningen gerealiseerd. We hebben extra geïnvesteerd in preventie, door het aanbieden van cursussen die hierop gericht zijn (voorbeelden: Mental Health First Aid en ‘In de put, uit de put’). Daarnaast zijn we gestart met het voorbereiden van de eerste kenniscarrousel. Deze vindt begin 2025 plaats. In 9 korte workshops wordt kennis verspreid onder bijna 100 professionals uit de regio over preventieve projecten gericht op het voorkomen van dakloosheid en beschermd wonen. Hulp bij het huishouden en woningaanpassingen Het aantal cliënten dat gebruikmaakt van hulp bij het huishouden is in 2024 gestegen tot 3.900, een groei van 5%. Omdat het huidige contract afliep, is een nieuw contract afgesloten met de zorgaanbieders MeanderGroep en Ambulante Thuiszorg. Dit contract heeft een looptijd van vier jaar (20252029) en kan driemaal met twee jaar worden verlengd.

Tegelijkertijd is een onderzoek gestart naar nieuwe, innovatieve vormen van huishoudelijke hulp om in 2025 efficiënter te kunnen werken. Voor woningaanpassingen hebben we in 2024 meer dan 400 aanvragen verwerkt. Deze aanvragen omvatten onder andere aanpassingen zoals drempelverwijdering en het verbreden van deuropeningen. Deze maatregelen bevorderen de toegankelijkheid van woningen en dragen bij aan het langer zelfstandig thuis wonen van onze inwoners. Doelgroepenvervoer/ Omnibuzz Doelgroepenvervoer De kwaliteit van het doelgroepenvervoer is in 2024 ondanks de stijgende vervoersvraag op peil gebleven vanwege een herziening van de ritplanning en extra focus op piekspreiding. Hierdoor konden meer ritten worden uitgevoerd zonder concessies te doen aan de service. Hulpmiddelen In 2024 is het inkooptraject voor Wmo-hulpmiddelen afgerond, waarbij Medipoint de leverancier blijft. Het nieuwe contract, dat ingaat op 1 januari 2025, heeft een looptijd van vier jaar met mogelijke verlenging tot zeven jaar. Hulpmiddelen en trapliften zijn doelmatig ingezet en goed beheerd, zodat cliënten snel en efficiënt de benodigde ondersteuning ontvangen.

85

Via onze contracten hebben wij afgelopen jaar de hulpmiddelen tegen goede tarieven kunnen huren c.q. kopen. In 2024 zijn er 730 nieuwe hulpmiddelen uitgeleend en 686 hulpmiddelen weer ingenomen door Medipoint. In totaal zijn 2086 hulpmiddelen op het einde van 2024 uitgeleend. Daarnaast zijn er 92 nieuwe trapliften geplaatst door Otolift, waardoor het totaal aantal trapliften binnen de gemeente Heerlen is gestegen naar 429. Persoons Gebonden Budgetten De aanvragen van inwoners voor een PGB zijn nadrukkelijk beoordeeld op PGB-vaardigheid van de aanvrager of zijn/ haar netwerk, zodat voldoende geborgd is dat zij de daarbij behorende verantwoordelijkheden aan kunnen. Het uitgangspunt blijft dat onvoldoende PGB-vaardige cliënten via een zorg in natura aanbieder worden ondersteund. Innovatie en samenwerking Wonen en zorg Samen met een woningcorporatie en zorgaanbieder werken we aan realisatie van een Zorgbuurthuis, voor inwoners uit de directe woonomgeving. Bij succes kan dit kleinschalige woonzorgproject de basis vormen voor een bredere uitrol in andere wijken. Gemeenschappelijke visie en samenwerking De samenwerking binnen Beschermd Thuis Parkstad is verder versterkt. In 2024 hebben we gezamenlijk een regionale beleidsagenda opgesteld om zorg en opvang nog beter op elkaar af te stemmen.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Volwassenenzorg wordt hieronder weergegeven: Programma 6: Sociaal Domein

KT Volwassenenzorg

Baten Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 2.387 2.797

Lasten

Saldo

Rekening 2024

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2.825 -75.087 -79.110 -76.370 -72.700 -76.313

Rekening 2024

Resultaat 2024

-73.545

2.768

I/S

V

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Volwassenenzorg

Woningaanpassingen Het aantal woningaanpassingen blijft toenemen, mede door gebrek aan alternatieve huisvesting en vergrijzing. Daarbij waren er dit jaar weer een aantal grote woningaanpassingen noodzakelijk. Verder zijn de prijzen in de bouwsector gestegen. Dit samen leidt tot een overschrijding van dit budget.

Baten

-161

S

V(oordeel)+ / N(adeel)N

Hulpmiddelen Het aantal te verstrekken hulpmiddelen neemt licht toe. Door de contractuele indexeringsafspraken zien we ook een stijging in de prijs van hulpmiddelen.

-316

I

N

Vervoersvoorziening De begroting 2024-1 is nu weer als vanouds gebaseerd op het vervoersvolume van een jaar ervoor (2023), met een opslag van 5%. Hiermee is de begroting weer in lijn gebracht met het daadwerkelijke vervoersvolume. In de begroting 2024 was het vervoersvolume nog gebaseerd op 2019 (jaar voor C orona). Het lage vervoersvolume is sinds C orona gaandeweg gestegen. Door de begroting nu te koppelen aan het daadwerkelijk vervoersvolume kan dit voordeel gemeld worden. Daarnaast hebben wij een voordelig resultaat van de jaarrekening.