Conceptnotulen raadsvergadering gemeente Heerlen, 21 december 2022.docx

We zien met z'n allen dat een aantal high-impact-crimes, zoals dat zo mooi heet, wel degelijk daalt, maar we zien tegelijkertijd dat alles dat met cybercrime te maken heeft behoorlijk aan het stijgen is door het hele land en ook internationaal. Een deel van deze criminaliteit gebeurt gewoon vanuit het buitenland. Dit heeft onze volle aandacht. We besteden hier op allerlei manieren veel aandacht aan, met name aan de preventie van cybercrime gericht op doelgroepen als jongeren, ouderen en ondernemingen. 2) Wil het college onderzoeken of de middelen en mankracht ondanks de recente start van het platform, afdoende zijn? Een en ander in het licht van met name de actualiteit in onze stad? In onze samenwerking met zowel het platform als met het Expertisecentrum Cyberweerbaarheid, ECCW, hebben we nauwe contacten in de persoon van de heer Duijsens. Zowel met het platform als met ECCW nemen wij actief deel aan de taskforce Cyber Limburg. Samen met de gemeente Heerlen zijn we met zijn drieën kartrekker in de Limburgse preventieve aanpak van cybercrime. Dat getuigt onder andere in bijvoorbeeld de digitale website die wij onlangs in Sittard-Geleen hebben geopend met Vista, Gilde en het Platform Veilig Ondernemen. We richten ons inderdaad op ondernemers en op burgers. PVO betaalt hieraan mee.

Recent zijn daar ook nieuwe mensen voor aangenomen bij PVO, specifiek om de weerbaarheid van bedrijven tegen cybercrime te versterken. 3) En zo ja, kan het college er bij de verantwoordelijk minister voor pleiten dat nog meer middelen vrijkomen? Dat doen we al. We zijn in overleg met het ministerie van Justitie en Veiligheid en heel specifiek daarbinnen met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, het CCV, die dit uitvoert voor het ministerie. Daar hebben we heel nauw contact mee. Dat heeft ook geleid tot een citydeal cybercrime. Daar hebben we geld voor ontvangen. Daar komt vanaf komend jaar structureel € 50.000 voor vrij. Daarnaast ben ik in het kader van taakverdeling binnen het RIEC de cyberburgemeester voor Limburg en maken we binnen het RIEC ook personele capaciteit vrij om meer ondersteuning te geven om in heel Limburg aandacht voor de cybercriminaliteit te vragen. Meneer Pauwels, hebt u aanvulldende vragen? De heer Pauwels, CDA

Pagina 20/90 Ik heb een opmerking als dat mag. Het is goed om te horen dat er meer initiatieven zijn dan je tot nu toe aanneemt. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Nog iemand anders? Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Is het juist dat onze campus in Heerlen ook nogal wat werkzaamheden verricht om deze criminaliteit tegen te gaan of in te dammen? De voorzitter Of wij dat tegengaan? De heer Leers, Hart-Leers Of onze campus in Heerlen daar ook werk van maakt en daar prioriteit aan geeft? De voorzitter Dat doen we wel degelijk. U hebt gezien dat we ongeveer een maand geleden een fantastische activiteit hadden op de campus, the reboot. Daarbij waren leerlingen van mbo en hbo uit heel Limburg aanwezig op de campus om met name om te gaan met hacken en te voorkomen dat je aan de verkeerde kant van de lijn komt en aan de ethische kant blijft zitten. Er waren ook ouders bij betrokken. Het was een fantastisch mooi evenement, samen met de politie en de ondernemingen van de campus. We proberen daar dus heel veel in te doen. De voorzitter Volgens mij kan er nog net eentje, namelijk de vragen van de heer Bayraktar van de SP inzake de veiligheid van de Heerlense boa’s. Meneer Bayraktar. De heer Bayraktar, SP Dank u, voorzitter. U hebt als burgemeester van de minister van Justitie en Veiligheid een brief gekregen inzake de nieuwe beleidsregel veiligheid en boa's.

Die brief is een uitgestoken hand richting de burgemeesters. Althans, zo ziet SP Heerlen de brief. De SP wil weten of de Heerlense burgemeester deze ministeriële handreiking aanneemt. De gestelde vragen en de toelichting erop spreken wat mij betreft voor zich. De heer Bayraktar stelt de volgende vragen: - Deelt u ook de mening dat de brief van de minister een opening biedt om nieuwe aanvraag te doen voor het toekennen van beschermende middelen aan de Heerlense boa’s? - Zo ja, gaat u -en wanneer- opnieuw een aanvraag doen? - Zo nee, waarom niet? De voorzitter Dank u wel. Ook deze vragen zal ik zelf beantwoorden. - Deelt u ook de mening dat de brief van de minister een opening biedt om nieuwe aanvraag te doen voor het toekennen van beschermende middelen aan de Heerlense boa’s? Die mening deel ik volledig. Na de afwijzing heb ik daar veel contact over gehad met het ministerie. Ik had voorafgaand aan de brief al de uitnodiging gekregen om alsjeblieft een nieuwe aanvraag in te dienen. De lobby heeft daarbij wel geholpen. Maar het was ook duidelijk dat er veel vragen zijn gesteld vanuit de Kamer, mede op onze instigatie, om te kijken of dat anders kan. Het is duidelijk dat de lokale driehoek daar een belangrijke rol in krijgt, maar geen cruciale. Ze moeten er nu wel degelijk iets van vinden, maar

Pagina 21/90 er staat ook heel nadrukkelijk dat de driehoek een neutrale opstelling moet hebben als het gaat om de vraag of het toekennen van een korte wapenstok noodzakelijk is. Ze mogen wel iets zeggen over of er beschermingsmiddelen nodig zijn in de specifieke situatie in Heerlen, maar welke, daar moeten ze vanaf blijven. - Zo ja, gaat u -en wanneer- opnieuw een aanvraag doen? De nieuwe aanvraag is in voorbereiding. Daar zijn we mee bezig. Dat kost wel even tijd, omdat met de wetswijziging nieuwe voorwaarden zijn toegevoegd aan de aanvraag. Namelijk het maken van een handhavingsarrangement en een veiligheidsplan, waarvan ze zeggen: dat moet wel goed in elkaar zitten. We hebben ook te horen gekregen dat Maastricht daar al een goed voorbeeld van had. We zijn dus wel degelijk ook even bij de buren aan het kijken of dit inderdaad zo is en of we die kunnen gebruiken. We willen het nu ook wel heel goed doen, zodat we niet op vormfouten of plannetjes die te kort zijn een afwijzing zouden krijgen. We gaan ook opnieuw in overleg met de toezichthouders, dus met de politie en het OM in de driehoek, om inhoudelijk een zo goed mogelijk verhaal neer te leggen. Ik heb dat vorige week ook al aangekondigd in de driehoek: ik wil graag dat jullie nu wel een positief advies geven. Dat vinden ze allemaal heel eng, want ze weten nog niet precies wat hun instructies zijn.

Dit zijn natuurlijk landelijk gedomineerde instellingen, maar ik heb de indruk dat ze best snappen wat hier aan de hand is. We hebben ook met enkele gemeenten in Parkstad afgesproken om samen op te trekken, omdat meerdere gemeenten deze aanvraag willen doen. Het zijn wel afzonderlijke aanvragen, maar we gaan niet opnieuw het wiel uitvinden. We gaan de krachten bundelen. Als we die aanvragen tegelijkertijd indienen, dan hebben we misschien ook nog een wat krachtiger signaal richting Den Haag. Dan verwacht ik in het eerste kwartaal van 2023 deze bij de minister te hebben. Ik hoop dat ze dan ook snel zullen antwoorden. De voorzitter Meneer Bayraktar, hebt u een aanvullende vraag? De heer Bayraktar, SP Aanvullend, meer om te laten blijken dat mijn fractie achter u staat. Ik zie ook aan uw glimmende ogen richting mij dat dit traject deze keer wel tot een positieve uitkomst zal leiden. In ieder geval dank voor uw inzet tot nu toe. Ik blijf met u samen optrekken richting Den Haag, als u mij daarbij nodig hebt. De voorzitter Dank u wel. Ik hoop daar met uw raad ook samen in te staan. Ik vind echt dat we voor onze mensen moeten gaan. Dat past in de totale aanpak over politie, boa's en inzet van allerlei andere middelen om het hier zo rustig en goed mogelijk te houden. Heeft nog iemand anders een aanvullende vraag? Dan ben ik gelet op de tijd aan het eind van het vragenuur.

De vragen die niet zijn beantwoord, wil ik voor de kerst bij u hebben. Dat snapt u, want dat is de afspraak die we ook hadden gemaakt. Dat betekent dat ze deze week bij u worden aangeboden. 3. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 23 november 2022 Hamerstuk. 4. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening De voorzitter Ik zag dat de heer Leers hier het woord over wil voeren. Gaat uw gang, meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Ik heb een korte vraag. Een aanval raadsvergaderingen geleden, informeerde ik al naar de afdoening van met name brieven van individuele burgers. Ik zou daarin, en met mij de hele raad, gekend worden wat wij daar verder mee doen. Ook al stond het in de vorige notulen die wij net hebben vastgesteld, ik heb nog

Pagina 22/90 steeds op geen moment kunnen kennisnemen van hoe wij die brieven beantwoorden en in welk traject. Ik vind het jammer om die conclusie te moeten trekken. Dus hoe zit dat nu? Het komt nu weer in de notulen. Wanneer kan ik er eindelijk van kennisnemen? De voorzitter Ik ga deze toezegging maar doen. In januari heeft u dit te pakken, want dit kan niet. U moet gewoon een antwoord krijgen. Dus ik doe een dringend beroep op de mensen die erover gaan om u in januari van een antwoord te voorzien. Dat lijkt me niet meer dan normaal. 5. Novembernota 2022 De voorzitter Dan zouden we nu toe zijn aan de Novembernota. Wethouder De Beer, bent u er ook aan toe? U hebt een zware dag gehad. Serieus Martin, of wil je hem later hebben? De wethouder is eraan toe. Dan gaan we naar de Novembernota. Ik vraag het even bewust. Soms moet je ook even aandacht hebben voor of iets kan. Wie wil het woord voeren bij de Novembernota? Meneer Janssen. Eerste termijn De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Ik zal uw verzoek respecteren. Ik probeer het zo kort mogelijk te houden. We hebben het er in de commissie al kort over gehad. De Novembernota is wat ons betreft veel incidenteel geld voor structurele problemen waar we in Heerlen mee te kampen hebben. De vraag is eigenlijk of het college het ermee eens is dat deze manier van begroten voor ons op lange termijn niet gezond is.

Hoe kunnen we de risico's daarin beperken? De vragen over de enorm opgelopen kosten in de jeugdzorg parkeer ik graag tot de volgende commissie. Die dienen we daar in. Ik denk dat dit ons allemaal vanavond helpt. Als voorbeeld hebben wij een forse explosieve stijging gezien van de kosten van het scoutinggebouw van Pytheas. Wat ons betreft dwingt ons dat eigenlijk om op zoek te gaan naar multifunctionele inzet van dat gebouw. We hebben dus het verzoek aan de wethouder, als we instemmen met deze Novembernota onder die voorwaarde dat hij zich daar ook voor inzet om dat multifunctioneel in te zetten. Misschien is het volgende wel belangrijk. Als de kostenstijging van het pand van Pytheas exemplarisch is voor alle lopende projecten, dan voorspelt dit weinig goeds. De wethouder heeft destijds toegezegd dat we op korte termijn een overzicht krijgen van hoe de kosten van de lopende projecten ervoor staan. Ik ben dan misschien toch hoopvol dat het allemaal meevalt. Wilt u dan zo vriendelijk zijn om de mogelijke kosten van het herstel van de gevel van het raadhuis daar ook aan toe te voegen? We hebben gezien dat daar nogal wat werk aan de winkel is. Ik kan me zonder meer voorstellen dat dit ook een forse kostenpost gaat worden. Ik doe het vriendelijke verzoek om die mee te nemen. Dan houd ik het wat dat betreft voor ons wat korter. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers.

De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter, dank u wel. Ik wil me enorm beperken tot maar enkele punten. Het verzuim is te hoog, de inhuur is te hoog. Dat levert natuurlijk ook bijgaande onkosten op. Als je dan ziet dat we een miljoen of twee niet besteden, omdat we vacatures niet ingevuld krijgen en ik aan de andere kant zie wat we voor nog geen fulltime vacatures betalen, bijvoorbeeld in de directie van Heerlen-Noord, dan denk ik dat we op allerlei vlakken een enorme uitdaging hebben. Ik vraag mij af wat dit in de toekomst gaat betekenen. Ik voorzie dan niet veel goeds.

Pagina 23/90

De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik heb twee korte vragen. In hoeverre is in de Novembernota rekening gehouden met het verlies van JenS in 2022? Dat is vraag een. Vraag twee. Er is een residentiële jeugdhulp extra 3,4 miljoen en het gedwongen kader extra € 613.000. Ik krijg graag een korte toelichting op wat de oorzaak hiervan is. Als een van de oorzaken wordt aangekaart het woonplaatsbeginsel. Ik snap wat het woonplaatsbeginsel inhoudt, maar hoe kan dit een oorzaak zijn van de stijgende kosten van de zorg in Heerlen? Dat was het. De voorzitter Dank u wel. Meneer Bertholet. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Eerst de vraag waarom wij de septembercirculaire niet krijgen. Volgens mij hebben wij de meicirculaire ook niet gekregen. Ik vind dat een slechte ontwikkeling. Die wordt wel verdienstelijk samengevat, maar ik vind dat wij als raad recht hebben op die circulaires. Dat even terzijde. Nogmaals, ik stel deze vraag omdat ik in de commissie geen tijd kreeg om het woord te voeren. De spreektijd was al op. Dat is een bedenkelijke ontwikkeling, maar goed. Daar is het laatste woord nog niet over gezegd. Inhoudelijk het volgende. Het bedrag voor de scouting vind ik wel erg veel gestegen: 150%. Oké, we leven in een tijd van inflatie. Alles wordt 10% tot 20% duurder, maar 150% is meer dan een verdubbeling.

Daar wil ik toch wel een goed verhaal bij horen, want dat vind ik inderdaad buiten alle proporties. Hoe de onderuitputting van het ic-budget wordt aangevlogen en besteed, is prima. Net kwam er ook al een vraag over. In het voorstel op bladzijde 1 wordt gesproken over de 2,9 miljoen extra voor residentiële jeugdhulp. Is dat het bedrag dat JenS krijgt? Volgens mij niet. Dat is een extra bedrag dat wij moeten bijbetalen. Op bladzijde 2 gaat het om kapitaallasten die naar €407.000 per jaar gaan. Ik hoop niet dat dit zo is. Ik denk dat het om het investeringskrediet gaat dat naar €407.500 gaat en niet om de kapitaallasten. Dat zijn de afschrijvings- en de rentekosten. Ik vind dat een vervelende verschrijving. Tot slot is wat mij betreft al jaren een punt van zorg iets dat in de laatste paragraaf van de novembernota is weggeduwd. Dat is inderdaad het hele hoge ziekteverzuim in Heerlen. Dat constateren wij al jaren. Dit jaar is landelijk sprake van een stijging van het ziekteverzuim, maar in Heerlen is dit al jaren heel hoog. Het blijft ook hoog, ondanks het feit dat ook hier weer een aantal maatregelen wordt opgevoerd en verontschuldigende ontwikkelingen. Is er zoiets als het werknemerstevredenheidsonderzoek? Het zit hem met name in het langdurig verzuim. Het gaat dus niet om griepjes of corona, maar het gaat om andere zaken.

Is er zoiets als werkdrukbeleid? Is er een werknemerstevredenheidsonderzoek? Dat zou ik graag willen weten, want daar kun je heel veel uit halen. Dank u. De voorzitter Mevrouw Stöcker. Mevrouw Stöcker-Bus, SP Dank u wel, voorzitter. Sinds juni van dit jaar heb ik de eer om deel uit te maken van deze raad. Ik constateer dat bij bijna alle voorstellen met enige financiële impact die sindsdien zijn langsgekomen steevast kritische vragen zijn gesteld en zorgen zijn geuit. Die waren allemaal gebaseerd op gevoelens van

Pagina 24/90 ongenoegen over het financiële belang of onnodige uitgaven of vrees voor slechtere tijden. Ik proefde dat zelfs vanavond ook weer. Telkens kwam aan de orde: "Is het wel verantwoord? Moeten we niet voorzichtiger zijn? Moet de knip niet op de beurs, want wat als?" Ja, wat als? Want als we niet onze verantwoording zouden nemen en niet zouden opstaan om de burgers van Heerlen die het nodig hebben te helpen? Dan zijn wij geen knip voor de neus waard. Ik doel bijvoorbeeld op de terechte uitbreiding van de compensatieregeling voor de groep tussen 120% en 130% en voor studenten, voor de inzet van energiebespaarcoaches en een tegoed van € 250 voor energiebesparende maatregelen. Maar ook voor de verbetering van de veiligheid, bijvoorbeeld door de uitbreiding van de boa's et cetera. De Novembernota toont aan dat we eigenlijk niet overmoedig of verkwistend zijn geweest. Integendeel. De financiën zijn op orde en de prognose van het resultaat is 10,5 miljoen positief. Daarvoor maak ik graag een compliment aan ons allemaal. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan is het woord aan wethouder De Beer. Wethouder De Beer Ik doe vooral de financiële vragen. Volgens mij zijn al een paar vragen gesteld aan de heer Van Zutphen en aan de burgemeester als het over personeelsbeleid gaat.

De heer Janssen van de Jongerenpartij maakte de volgende opmerking: kunnen we ons deze manier van begroten, ook naar de toekomst toe, veroorloven of zijn we dan ongezond bezig? Dat was een beetje uw vraag. Misschien was het zelfs wel een stelling. Voor ons en voor de toezichthouder, de provincie, is het heel belangrijk dat structurele lasten worden gedekt door structurele inkomsten of opbrengsten. Daar sturen we altijd op. We hebben dus ook in het kader van het hele energiemaatregelenpakket gekeken hoe we de incidentele inkomsten die we extra krijgen van het Rijk kunnen inzetten voor eenmalige incidentele uitgaven. Daar waar we structurele uitgaven doen, bijvoorbeeld in termen van investeringen en kapitaallasten die daarmee gemoeid zijn, hoe kunnen we die dan dekken bijvoorbeeld door het vormen van een bestemmingsreserve van waaruit we die kapitaallasten gaan dekken. We zijn ons er dus heel erg van bewust - dat moeten we naar de toekomst toe ook blijven - dat we structurele lasten ook structureel blijven dekken. Volgens mij is dat de belangrijkste maatstaf of we gezond bezig zijn met onze begroting. Daar waar nodig moeten we op tijd bijsturen en desnoods op de rem trappen als het tij op enig moment lijkt te keren. Volgens mij was dat al zo'n beetje de financiële paragraaf. Ik zie de heer Bertholet happen. De voorzitter Smakelijk.

Wethouder De Beer Dat was tien jaar geleden in een andere rol die ik toen had altijd het moment dat ik kon doorschakelen naar een volgend agendapunt. Maar dat terzijde. De meicirculaire sturen we niet standaard toe. Dat hebben we ook nooit gedaan. We geven wel vaak duiding via een raadsinformatiebrief. Die duiding hebben we integraal opgenomen in deze Novembernota. Maar als u hem wil hebben, dan kunnen we hem natuurlijk gewoon toesturen. Sterker nog, volgens mij is hij ook gewoon te downloaden via de website van Binnenlandse Zaken. Ik zie de heer Van Zutphen knikken, want hij is altijd de eerste die het leest. Die kunnen we gewoon toesturen. Dat is bij deze toegezegd. Ik moet de heer Bertholet een compliment maken als het gaat over het bedrag van € 407.000. Dat is inderdaad het investeringskrediet. Dus de term "kapitaallasten" moet daar worden vervangen door "investeringskrediet".

Pagina 25/90 De voorzitter Dank. Wethouder Van Zutphen. Wethouder Van Zutphen Ook in de commissie zijn al een aantal vragen gesteld over huisvesting Pytheas. Ik heb al aangegeven dat de oude prognose al een aantal jaar oud is. Alleen al om die reden was die echt achterhaald. Daar komt bij de ontwikkeling van de bouwkosten die we allemaal kennen. Tot slot bleek de bouwkundige toestand van het beoogde gebouw dramatisch slecht. Zoals ik ook al in de commissie heb gezegd, is dat voor ons als college aanleiding om op een positieve manier in gesprek te gaan met Pytheas over een alternatieve huisvesting, bijvoorbeeld door het grondig aanpakken van de huidige huisvesting in plaats van de nieuwe huisvesting. In hoeverre de nieuwe of de vernieuwbouwde huisvesting dan ook multifunctioneel gebruikt kan worden, zullen wij daar nadrukkelijk bij betrekken. Ik denk dat zowel wij als Pytheas ervoor open staan dat ook anderen dat kunnen gebruiken. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Even kort ten aanzien van deze scoutinggroep. Op de website heb ik gezien dat er een aantal vacatures zijn in het bestuur. Misschien is dat de reden dat ingezet zou kunnen worden op een meer algemene invulling van het gebouw. Wethouder Van Zutphen Nou, nee. Ik denk dat als eerste aan de orde is om te zorgen dat ze zo snel mogelijk nieuwe behuizing hebben.

Ze hebben nu een behuizing midden in Vrieheide. Daar maken ze op een leuke manier gebruik van. Maar ga maar eens kijken, het is echt dramatisch zoals het er daaraan toegaat. Zodra er een nieuwe behuizing is, zal welk bestuur dan ook er ongetwijfeld voor open staan om van de nieuwe behuizing gebruik te maken zoals dat ook al bij andere scoutinggroepen gebeurt. Dan wordt gevraagd: zit "het verlies" van JenS in 2022 al in die Novembernota? Het staat nog helemaal niet vast dat er een verlies over 2022 is. Of er een verlies is en zo ja hoe groot, blijkt in de loop van volgend jaar. Dan zullen we ook in samenspraak met de raad, zoals ik al eerder heb aangegeven, kijken of als gemeente moeten bijlappen en wat daarbij de collegebevoegdheid en de raadsbevoegdheid is. Dan nemen we meteen ook andere tegenvallers mee die er ongetwijfeld aan komen rond het terrein jeugdzorg. Maar het beste is om alles in één keer te behandelen, of het nu gaat over kritisch hulpverlening voor kinderen of de gecertificeerde instellingen of een eventueel - zeg ik nadrukkelijk - tekort van JenS. Dat bespreken we volgend jaar allemaal in één keer. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Het antwoord was duidelijk. Ik snap niet hoe u kunt stellen: een eventueel tekort. We hebben in juli de prognose van 2022 gehad middels een raadsinformatiebrief van u. Er was een tekort van bijna 1,5 miljoen.

Vorige week hebben we de halfjaarcijfers van JenS gekregen. Daar was over de eerste zes maanden al een tekort van ruim 1,1 miljoen. Hoe kunt u dan stellen "als er een tekort is"? Dat tekort gaat er komen. Het is alleen de vraag hoe hoog dat tekort is. Wethouder Van Zutphen De vraag is: in hoeverre moeten wij als gemeente boven op de lumpsum bijlappen? Dat is de vraag waar het over gaat. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ja, maar dat hebben we nog elke keer gedaan. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. Gaat uw gang, meneer Jacobs.

Pagina 26/90

De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Sorry, voorzitter. Dank u, voorzitter. Dat hebben we elk jaar nog gedaan. Vanaf 2019 hebben we bijgelapt. Dat gaat ook in 2022 gebeuren. Ik snap even uw opmerking niet, zo van: als we dat gaan doen. Natuurlijk gaan we dat doen. Wethouder Van Zutphen Dat zou kunnen. Ik heb ook zeker niet ontkend dat het gebeurt. Overigens zou je ook dan onderscheid moeten maken tussen verliezen die coronagerelateerd zijn, waarvoor de reguliere coronacompensatiemaatregelen gelden, en verliezen die niet coronagerelateerd zijn. Dan de vragen over de overschrijding van het budget residentiële jeugdzorg. De residentiële jeugdzorg heeft niets te maken met JenS. Dat regelen wij via de centrumgemeente Maastricht. Als het gaat over de verdeling van de kosten enerzijds en als het gaat over de budgetten die wij als gemeente krijgen, geldt het zogenaamde woonplaatsbeginsel. Dat heeft te maken met welke gemeente voor welk kind de eventuele jeugdzorg moet betalen. Dat is het zogenaamde woonplaatsbeginsel. Daar is heel veel discussie over geweest. Daar is nu een knoop over doorgehakt. Dat heeft effect. Tot zover, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan zijn er nog een paar vragen over personeel. Staat u mij toe dat ik ze van hier af beantwoord en niet even een ruil maak met de heer Kastrop? Het zijn namelijk echt maar een paar vragen. Dank u.

Personeel en ruim overhouden op je budget, omdat je gewoon personeel niet aangesleept krijgt. Op onderdelen hebben we die problemen. Die problemen zijn niet uniek voor Heerlen, laten we daar ook heel duidelijk in zijn. Volgens mij hebben we in de afgelopen jaren allemaal gezien dat het in elke bedrijfstak moeilijk is om goed personeel te krijgen. Wij hebben dat ook op een aantal plekken. Dat betekent dan dat je geld overhoudt op je personele budget. Dat klinkt leuk en aardig, maar het is heel vervelend. Met name op een aantal terreinen waar je graag specialisten zou willen hebben, kun je ze niet vinden. Die heb je gewoon keihard nodig. Op een aantal terreinen lukt het overigens wel. We hebben echt op veel plekken in de organisatie geweldig, mooi, nieuw en ook jong personeel binnengehaald. Dus het lukt op onderdelen gewoon hartstikke goed. Maar op een aantal specifieke moeilijke onderdelen niet. Dat blijft gewoon lastig. Dat heeft twee gekke effecten. Eén is het effect op de inhuur. Daardoor ga je voor het eerst sinds jaren in de inhuur boven het percentage zitten. Dat is het eerste effect. Het tweede effect vind ik veel vervelender. De druk op de organisatie die hierdoor kan ontstaan. Dat heeft voor een deel effect op je ziekteverzuim. U hebt er helemaal gelijk in dat dit ziekteverzuim al langer hoog is. Wij zijn daar druk mee aan de slag.

U weet dat we ook een andere arboarts in dienst hebben genomen. We hebben twee extra verzuimcoaches aangenomen. We hebben strategisch overleg met de arboarts om te proberen het langdurig omlaag te krijgen. Daarnaast - dat is volgens mij het allerbelangrijkste voor onze organisatie - zijn we in de afgelopen drie jaar heel consequent onder leiding van de secretaris keihard bezig geweest met Heerlen van Morgen. Eerst was het opruimen, maar we zijn uiteindelijk met het plan Heerlen van Morgen aan de slag gegaan. Op een andere manier werken: curieus, creatief en collegiaal. Daar zie je in het laatste jaar echt fantastische resultaten van. Ik kan ook echt positief zijn over onze organisatie. Ik heb recent weer bij een Sinterklaasviering, maar ook afgelopen week als ik dan kijk hoe we het eind van het jaar afronden, gezien hoeveel enthousiasme er op dit moment in die organisatie zit, met hoeveel plezier men zijn werk doet en met hoeveel passie men bezig is. Ik zie dan absoluut vooruitgang. In de ruim twee jaar dat ik er nu zit, zie ik echt een andere organisatie staan dan ik twee jaar geleden zag. Toen wij dinsdag met het college van Landgraaf even bij het personeel stonden, kregen wij dat ook terug van mensen. We meten het ook. Afgelopen zomer is het laatste MTO geweest. De adviezen liggen voor bij de OR. Die pakken we dus weer op en we gaan ermee verder.

Iemand voor de tweede termijn? Meneer Janssen.

Pagina 27/90

Tweede termijn De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ik vind het goed dat u dat aangeeft. We hadden recentelijk met een aantal raadsleden een rondleiding in het nieuwe raadhuis. We zijn ook rondgeleid langs de werkplek van ambtenaren. Ik schat in dat de nieuwe werkplek een nieuw elan aan een hoop personeelsleden zal meegeven. Wellicht zal dit een positieve bijdrage leveren aan het terugdringen van het ziekteverzuim. Een goede werkplek draagt daar ook aan bij. Ik heb de volgende vraag. Ziet u ook dat met de totstandkoming van het nieuwe raadhuis en het nieuwe stadskantoor, wellicht geholpen door de gestegen energietarieven, de bezetting van de werkplekken weer oploopt en dat dit ook een positief effect heeft op de samenwerking en de werknemerstevredenheid? De voorzitter De heer Pauwels. De heer Pauwels, CDA Voorzitter. Ik heb nog een vraag over de nota. Op bladzijde 18, de forecast Gemeentefonds 2022, wordt gewag gemaakt van de nieuwe verdeelsleutel van de gelden die we krijgen van het Rijk. Daar kun je wat van vinden, maar dat is nu eenmaal zo. Er staat ook bij dat we rekening moeten houden met de berekeningen van het Rijk. Ik vraag mij af welke impact deze hebben op onze lasten of batenverdeling. Ik kan dit niet goed plaatsen. Het wordt expliciet als risico betiteld. Vandaar ook de vraag. De voorzitter Prima. Die geven we aan wethouder De Beer.

Ik zal eerst even antwoorden op de vraag van de heer Janssen. Ja, het stadskantoor alleen al heeft echt een heel positief effect op onze organisatie. Voor de mensen die er met enige regelmaat geweest zijn, het is echt een fantastische werkomgeving. Ik heb het geluk dat ik er ook mag zitten vanaf 1 januari, tussen de ambtenaren in. Je ziet hoe makkelijk het is om elkaar te vinden. Die ziet dus ook dat het makkelijker is om elkaar even op te zoeken. Dat is gewoon heel fijn. Het is ook nog eens transparant. Je bent altijd in contact met je eigen stad, dus met wat erbuiten speelt. Dat is positief. Daarnaast zeggen we ook: jongens en meiden, ga naar buiten. We willen van buiten naar binnen werken, dus het is niet alleen op het kantoor zijn. Maar het effect is positief. Het raadhuis wordt echt heel mooi. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Als het er zo fijn en geweldig werken is in een goede atmosfeer - dat kan ik onderschrijven - per wanneer krijgen wij dan als gemeenteraad een toegangskaartje om er zelfstandig naar binnen te kunnen? De voorzitter We gaan kijken hoe we dat moeten regelen. Toegang en eruit gaan in onze gesloten inrichting is nog wat ingewikkeld! Maar ik wil er best naar laten kijken. Wethouder De Beer. Wethouder De Beer Ik denk dat het CDA doelt op de herziening van het Gemeentefonds en de aanpassing van de maatstaven daaromtrent. Dat is een risico.

Uit dat kader is dit benoemd in de Novembernota. De voorzitter Akkoord. Wenst u stemming over de Novembernota? Dat is niet het geval. Dan is deze aanvaard. Dank u wel.

Pagina 28/90 6. Belastingverordeningen 2023 Hamerstuk. 7. Beschikbaar stellen van € 5.543.000 ter compensatie energiekosten voor burgers, bedrijven, verenigingen en (culturele) instellingen De voorzitter Wie mag ik het woord geven? De heer Reijnders. Eerste termijn De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Het voorstel van het college om verschillende doelgroepen in onze stad financieel te ondersteunen, is een goed en sociaal plan in de ogen van de SP-fractie. Op de eerste plaats natuurlijk voor onze inwoners. Eerder vroegen wij ook al aandacht voor het mkb en de Heerlense verenigingen. Ook die worden niet vergeten in dit plan. Het plan is goed en de financiële dekking is er. Voor de SP-fractie is het dus geen keus, maar een must dat we de 5,5 miljoen hiervoor beschikbaar stellen. In deze moeilijke tijden moeten we als gemeente alles doen wat we kunnen om inwoners, verenigingen en mkb te ondersteunen. Maar naast deze hele belangrijke compensatiemaatregelen tegen de stijgende kosten, moeten we ook aan de slag met structurele maatregelen. Daar hebben we in de commissie al over gesproken. We zijn ook blij met de start van het onderzoek naar het sociale, regionale en duurzame energiebedrijf. Een andere is de snelle verduurzaming van corporatiewoningen. Dat is enorm belangrijk in de ogen van de SP, omdat dit de energiekosten van mensen met een bescheiden inkomen kan doen dalen.

Nu heb ik twee vragen voor de wethouder. Kan de wethouder een toelichting geven op de plannen van de corporaties en de gemaakte afspraken met de woningcorporaties rondom verduurzaming? Ik besef dat dit nogal een vraag is om dit nu even uit de losse pols in de volle breedte te beantwoorden. Maar wellicht kan dit schriftelijk of kunnen we iets afspreken om daar in de commissie uitgebreider op terug te komen. Ik zei net al dat we natuurlijk niet alleen behoefte hebben aan goede en duurzame woningen voor de mensen, maar ook vooral voldoende woningen. Gisteravond konden we weer op 1Limburg lezen dat Woonpunt wil overgaan tot de sloop van 219 woningen in Versiliënbosch. Wij schrokken daar erg van. Wij denken ook dat dit geen goed nieuws is. Ik ben heel benieuwd wat de wethouder daarvan bekend is en of hij hier een nadere toelichting op kan geven. Ik ben zo mogelijk nog benieuwder naar de technische rapporten die de basis zijn voor dit soort vrij rigoureuze besluiten. Is het mogelijk dat die technische rapporten richting de raad worden gestuurd, zodat wij kennis kunnen nemen van de staat van de huizen in Versiliënbosch? Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter.

D66 is blij dat we als gemeente Heerlen zo'n behoorlijk bedrag van 5,5 miljoen op korte termijn beschikbaar hebben kunnen stellen voor de compensatie van energiekosten voor de inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke instellingen van onze gemeente. Naast de incidentele maatregelen hebben we als D66 ook gepleit voor structurele energiebesparende maatregelen in deze. Deze komen duidelijk uit de matrix naar voren, onder andere door het instellen van energiecoaches om energie te besparen, de witgoedregeling, het versnellen van verduurzaming van gemeentelijk vastgoed en het versneld aanbrengen van de led-verlichting op buitensportaccommodaties.

Pagina 29/90 Met dit pakket maatregelen zetten we een belangrijke stap in de goede richting en ondersteunen wij inwoners, ondernemers en de grote diversiteit aan maatschappelijke organisaties in onze stad in deze moeilijke tijd, zowel incidenteel als structureel. In aanvulling op de vragen van de heer Reijnders over de verduurzaming van woningen van woningcorporaties. Is het ook mogelijk om hier een dashboard voor op te stellen? Tot zover. De voorzitter Dank u wel, meneer Dragstra. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u wel, voorzitter. Wij steunen natuurlijk alle maatregelen, maar we hebben nog een vraag over de € 500.000 die naar de culturele instellingen gaat. In de commissie is er al een vraag over gesteld. Elke morgen om 6.30 uur is de schouwburg vol verlicht. We vragen ons dus af hoe u toezicht gaat houden op de subsidie naar de culturele instellingen. Je kunt het natuurlijk niet aan de burgers verkopen die de verwarming niet aanzetten en in de kou zitten, dat daar zo veel geld naartoe gaat. Dat was het, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren In aansluiting op mevrouw Heine heb ik ook een paar puntjes. Natuurlijk is het fantastisch dat wij de mogelijkheid hebben om onze inwoners te ondersteunen. Maar de verwachting is dat de hoge energieprijs een blijvend effect heeft.

Daar zullen we mee moeten leren leven in de jaren die volgen. We doen onze uiterste best om de pijn van de energiecrisis te verlichten. Waar mogelijk wordt een begin gemaakt met verduurzaming. De gratis energiescans geven inzicht in de grootste energieslurpers. Ik wil er een paar stukken uit lichten voor de zakelijke markt. Bij een aantal winkels staan de winkeldeuren nog steeds open. Dat is moeilijk te verkopen. Hoe zit het met de terrassen met terrasverwarmingen? In de horeca zaten we vroeger warm binnen. Het was niet verkeerd. Toen kwam het rookverbod. Rokers werden uiteindelijk naar buiten gedreven, er werd terrasverwarming geïntroduceerd anders was het te koud voor de roker. Toen kwam corona en bood het verwarmde buitenterras op momenten een oplossing. Met de klimaat- en energiecrisis is aanpassen onvermijdelijk. Horecaondernemers verkeren in zwaar weer. Stellen wij ons wel de vraag: kunnen verwarmde terrassen nog wel? Kan het college bevestigen dat daar waar steun wordt verleend aan de ondernemer, een schriftelijke overeenkomst wordt opgesteld waarin ook de besparing wordt opgenomen? Dat was het. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Butink. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Wij zijn eigenlijk heel positief, zeker over de e-knip. We zijn heel enthousiast over de functionaliteit daarvan. We hebben wel nog een aantal korte vragen over deze app.

Aan de achterkant biedt het natuurlijk specifieke informatie. Wij zijn benieuwd of deze e-knip al wordt omarmd door onze inwoners. Het is natuurlijk fijn dat het exact kan worden ingezet waar dat nodig is. We zijn dan ook benieuwd of er al via de app aanvragen zijn gekomen. Zo ja, waarvoor dan? We zouden het graag positief willen afsluiten. Kunt u ons op de hoogte houden van het vervolg? Tot zover.

Pagina 30/90 De voorzitter Dank u wel. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Ook de OPH steunt natuurlijk dit voorstel. We hebben er uitgebreid over gesproken. We hebben ook al eerder aangegeven dat dit slechts een druppel is op de gloeiende plaat. In de toekomst zal dit probleem van energiearmoede jammergenoeg nog vaker op de agenda staan. We blijven dat natuurlijk ook van dichtbij volgen. We hebben wel nog even een aanvullende vraag met betrekking tot het feit dat nogal veel mensen in onze gemeente die recht hebben op al die maatregelen die hier worden genoemd daar onvoldoende gebruik van maken. Dat zit hem met name in de communicatie. Daar hebben we een aparte nota over gekregen. Daar staan een aantal goede zaken opgenoemd. Een aantal dingen die wij eerder in de commissie hebben aangedragen staan daar niet in. Ik zou willen vragen of deze alsnog kunnen worden meegenomen. Dat is een, het informeren van de energiecoaches met betrekking tot de diverse regelingen. Zodat als ze bij de mensen aan tafel zitten, ze niet alleen over de tochtstrip kunnen praten, maar ook over de diverse regelingen die mogelijk zijn. Datzelfde geldt ook voor het informeren van de gemeentelijke informatiepunten bij Schunck, Heerlerbaan en op Heerlerheide. Daarnaast natuurlijk ook het informeren over de regelingen van het personeel bij de WoonWijzerWinkel.

Ik vraag aandacht om dat ook mee te nemen. Misschien is het al gebeurd, maar ik zie het nergens meer terug in de stukken. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Bij het compenseren van culturele instellingen dacht ik meteen aan de Royal. De instelling wordt verhuurd door de gemeente Heerlen, pandeigenaar, voor € 800 in de maand, inclusief gas, water en licht. Nu weten we dat in de tijd voor de prijsstijging dat al een geweldig lage prijs was. Maar nu met deze enorme stijgingen in dat enorme pand dat volgens mij ook niet al te best is geïsoleerd, vraag ik mij af of dit niet buitensporig is. Je zit al aan een enorm lage prijs als pandeigenaar. Je geeft iets inclusief gas, water en licht. Er zal dus ook buitensporig veel compensatie naartoe moeten gaan. Nu heb ik het hier expliciet over een voorbeeld. Het zou natuurlijk raar zijn. Een instelling in een geïsoleerd pand met een marktconforme huur, steun je tot op bepaalde hoogte. Maar dit gaat totaal uit de pas lopen als je het over de Royal hebt. Aan de ene kant betaalt men vrij weinig en aan de andere kant heeft men een gigantisch volume in een heel oud pand. Hoe zit dat nu? Hoe kijken wij naar zo'n specifieke gevallen? Gaan wij daar iets rechttrekken? Hoe gaan wij dat in de praktijk oplossen? Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Ik ga naar het college.

Ik zie wethouder De Beer als eerste. Er zullen meerdere wethouders zijn die hier antwoorden geven. Gaat uw gang. Wethouder De Beer Voorzitter. Ik kan het kort houden. Het college is natuurlijk ook heel verheugd dat we op zeer korte termijn dit hele pakket hebben kunnen ontwikkelen en daar met uw raad uitgebreid over hebben kunnen spreken in nota bene twee commissievergaderingen en dat dit stuk voorligt voor een bedrag van 5,5 miljoen. Daarbij zijn we ondertussen parallel ook aan de slag gegaan met de uitwerking van heel veel regelingen. Dan kom ik meteen op de vraag van de Partij van de Dieren. De uitwerking van de regeling voor de ondernemers is gisteren aan de orde geweest in het college. Er is positief besloten onder voorwaarde dat

Pagina 31/90 de raad akkoord gaat met het totale maatregelenpakket. Daarbij is in ieder geval ook afgesproken dat ondernemers duidelijk moeten maken wat zij zelf doen aan energiebesparing, voordat zij in aanmerking kunnen komen voor een tegemoetkoming. Ze moeten dus ook concreet laten zien dat ze zelf energiebesparende maatregelen nemen. De suggesties zoals mevrouw Géron die doet, nemen we daarin zeker mee. De Jongerenpartij vroeg nog: kunt u ons in brede zin op de hoogte houden van de uitwerking van de maatregelen en de uitvoering daarvan? We hebben in de commissievergadering toegezegd om aan de hand van die matrix per regeling aan u terug te koppelen wat de uitvoeringsinformatie is, het bereik, het gebruik et cetera. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Gelderblom of wethouder Clemens? Wethouder Clemens. Wethouder Clemens Voorzitter. We hebben net afgesproken op dit punt het beste voor het laatste te bewaren. De voorzitter Kijk. Wethouder Clemens Ik heb twee korte vragen gekregen over de regeling voor culturele instellingen. Die regeling is er nog niet. We verwachten die in januari vast te stellen. Dat betekent dat we de tussentijd kunnen gebruiken voor gesprekken met de diverse instellingen.

Uit de gesprekken tot nu toe blijkt ook dat nergens sprake is van acute financiële nood, maar wel dat die ergens in de loop van komend jaar wordt verwacht door de afrekening van de energie. Dat is precies waarom die regeling er ook voor de culturele instellingen gaat komen. Volgens mij is het volledig terecht dat mevrouw Heine aangeeft dat als je zo'n regeling gaat vaststellen, je ook iets mag verlangen van die instellingen. Gelukkig leveren de gesprekken nu op dat heel veel instellingen ook al graag meer willen doen. De gesprekken gaan dus ook in hoge mate over hoe we op zijn minst een deel van die hulp kunnen gebruiken om te verduurzamen. Denk aan zonnepanelen op de daken van een aantal van onze culturele gebouwen. Maar het gaat ook over afspraken over hoe je bijvoorbeeld zuinig omgaat met elektriciteitsgebruik. Dat komt straks allemaal terug in de regeling die we in januari verwachten vast te stellen. De heer Leers verwees nog specifiek naar de Royal. De Royal is als zodanig natuurlijk geen culturele instelling. Er zijn wel een aantal instellingen die in de Royal opereren. De vraag die we aan al die instellingen gaan stellen op het moment dat ze straks in aanmerking zouden kunnen komen voor een tegemoetkoming, is natuurlijk allereerst: heb je een energierekening? Vanzelfsprekend zullen dan een aantal instellingen die ook in de Royal zitten daarbij gaan afvallen.

U geeft al een zekere kwalificatie aan hoe het nu precies zit met de kosten bij de Royal. Ik heb even niet paraat wat de precieze kosten daar zijn, maar ik ben zeer bereid om dat uit te zoeken en de resultaten daarvan met de raad te delen. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Als eerste de vragen van de SP. Het was inderdaad een heel grote vraag: welke afspraken zijn er met de corporaties gemaakt over verduurzaming? Ik zou een Fidel Castro-achtige speech kunnen geven over ... De voorzitter

Pagina 32/90 Nee, dat kan niet. Wethouder Gelderblom Die suggestie wordt meteen neergeschoten, dus dat gaan we niet doen. Er zijn allerlei manieren waarop we met de corporaties spreken over de verduurzaming. Ik denk dat de aller kernachtigste samenvatting van wat we wat dat betreft aan het doen zijn, terugkomende prestatieafspraken zijn. Die worden ook zeer binnenkort gepubliceerd. Ik kan wel al een tipje van de sluier lichten. Laat ik daarvoor beginnen met de trias energetica, dus hoe werk je toe naar verduurzaming op energiegebied. De allerbelangrijkste stap is altijd het verminderen van energiegebruik. Dus dat gaat dan eerst en vooral over isolatie. Ten tweede: het duurzaam opwekken. Ten derde: energie-efficientie, dus het besparen van energie door gewoon slimme technologie. Volgens mij moet je het vraagstuk van verduurzaming ook in die volgorde aanvliegen. Als we het hebben over het wegwerken van die EFG-woningen - daar zit de allergrootste pijn - dan is het tijdspad het meest relevant. De corporaties hebben in principe tot en met 1 januari 2029 de tijd om al hun EFG-woningen weg te werken. Dat verankeren we ook in de prestatieafspraken. Dat is niet makkelijk, want dat gaat pijn doen bij corporaties. Dat is wat we afspreken. Daar hoort ook een tijdpad bij van hoeveel per jaar. Dan heb je eigenlijk ook al een dashboard, zeg ik in de richting van D66.

Dan zie je dus wat de voortgang is op dat gebied. Binnen de prestatieafspraken voor dit jaar is het een enkele jaarschijf, maar komend jaar wordt gewerkt aan meerjarige prestatieafspraken voor vier jaar. Daarin wordt ook een isolatieplan opgenomen. Het eerste gedeelte van de trias energetica heb je daarmee afgedekt. Het wordt een grootschalige slag die we volgend jaar gaan uitwerken. Met betrekking tot het tweede niveau van de trias energetica, dus de duurzame opwek, is het belangrijk om te melden dat in Palet, het Parkstedelijk kader voor energietransitie, is opgenomen dat we in 2040 30% van de woningen graag willen voorzien van zonnepanelen. We gaan toewerken naar 30% in 2030. Ik durf dat wel alvast te verklappen, want ik geloof dat sommige corporaties per abuis de prestatieafspraken hebben gedeeld en vervolgens weer hebben teruggetrokken. Dat is dus ook een belangrijke afspraak waar we naartoe werken. Als het gaat over energie-efficiëntie, de laatste stap in de trias energetica, doen we nu al proeven met kunstmatige intelligentie om er met intelligente thermometers voor te zorgen dat pieken in het energieverbruik in het hele huishouden op elkaar worden afgestemd, zodat die naar beneden gaan.

De heer Reijnders, SP (interruptie) Begrijp ik het goed dat de plannen voor de eerste stap, namelijk minder verbruik oftewel isoleren, nog moeten worden gemaakt? Ik zou zelf hopen dat deze al gemaakt zijn en dat er hoogstens vertraging is in de uitvoering omdat er zo veel moet gebeuren. Wethouder Gelderblom Nee. Het tijdpad dat hoort bij het wegwerken van EFG-labels staat in ieder geval qua doelstelling vast. Voor 2023 hebben de meeste corporaties netjes cijfers aangeleverd waar je aan kunt zien hoeveel er per jaar uit de voorraad gaan. Er is wat dat betreft ook een grote hoeveelheid plannen per gebied van woningen die er daadwerkelijk ook uitgaan. Om te versnellen en omdat het efficiënter is qua kosten en uitvoering, wil je daar ook met elkaar in optrekken. Als ik het heb over een isolatieslag en meerjarige prestatieafspraken op isolatie, proberen we dat te verwerken in de meerjarige prestatieafspraken. De cijfers voor de komende zes jaar worden gewoon opgenomen in de prestatieafspraken. We gaan dus eenvoudigweg via een soort dashboard per jaar opnemen wat dit betekent op jaarniveau. Nogmaals, er zijn nog heel veel andere dingen die we kunnen bespreken, want er gebeurt echt wel veel, maar ik denk dat dit een vrij kernachtige samenvatting is van wat er zoal gebeurt. De heer Reijnders, SP (interruptie)

Pagina 33/90 Dat snap ik. Ik snap ook dat ik nogal een brede vraag stel. Wij worden er ook schriftelijk nog nader over geïnformeerd als vooral de meerjarige afspraken helder zijn. Dat zou ik in ieder geval wel graag willen. Wethouder Gelderblom Sowieso over de prestatieafspraken. De meerjarige prestatieafspraken van 2024 tot de vier jaar die daarop volgen gaan we volgend jaar opstellen. Dat betekent dat we daarmee vanaf Q1 gaan beginnen. In Q4 of Q3 worden die opgeleverd. Dan hebben we echt een meerjarig perspectief. Het is nu eenmaal zo dat we op dit moment in een tussenjaar zitten. Dat is gewoon de bestaande agenda. Dat is niet de keuze die dit college heeft gemaakt. Zo loopt dat al geruime tijd. De tweede vraag is veel specifieker aan gaat over Versiliënbosch. Dat is inderdaad een gedeelte van onze stad waar de energiearmoede behoorlijk toeslaat. Daar ligt ook een enorme opgave als het gaat over wat je met die woningen doet waar we het eigenlijk over hebben, die slecht geïsoleerd zijn, nog geen duurzame opwek hebben et cetera. U noemt een artikel van gisteren waarin het cijfer staat van 219 woningen die op de slooplijst komen te staan. Dat cijfer was mij niet bekend. Dat als heel direct antwoord op de vraag. Het was mij en ons wel duidelijk dat onderzoeken werden gedaan naar de technische staat van de woningen.

Ik heb ook al aan de corporatie gevraagd of we die onderzoeksrapporten kunnen delen. Ik weet niet of daar gevoelige informatie in staat, maar we komen er schriftelijk op terug of die gedeeld kunnen worden. Wat mij betreft wel, maar dat is ook een beetje aan de corporatie. Hierbij dus een toezegging om daarop terug te komen zodra ik daar antwoord op heb. U koppelde dat aan de woningbouwopgave aan de woonbehoefte. In het artikel waar u aan refereerde, staat ook dat het gaat over de koppeling tussen sloop en nieuwbouw. Het is dus niet gezegd dat als het gesloopt wordt, dat daar geen nieuwbouw voor terugkomt. Ter verduidelijking, er staat ook duidelijk in dat een reden voor nieuwbouw enerzijds is dat sommige woningen in zo'n slechte staat zijn dat ze niet meer kunnen worden gered op een manier die enigszins te redden is. Maar ook omdat de nieuwbouw natuurlijk altijd energiezuinig is, waarmee je ook energiearmoede bestrijdt. Ik zie dat u wilt interrumperen, maar tot slot nog een verduidelijking. Erfgoed is erg belangrijk. Dat is vaak uitgesproken. Dat zien we ook. Ik verwijs even naar collega Peters in de kwestie Slakhorst. We streven er van beide kanten uit om de erfgoedwaarde van de mijnwerkerskolonie ook te bewaken. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik probeer op ingenieuze wijze de heer Gelderblom te verleiden tot een Castro-achtig betoog.

Dat heeft u toch in de gaten? De voorzitter Als u nog even doorgaat, dan lukt dat wel. De heer Reijnders, SP (interruptie) Nee, even ernstig. Ik lees natuurlijk ook dat het sloop en nieuwbouw is. Is technisch niet mogelijk, kan ook betekenen: dat vinden we eigenlijk heel duur en daar willen we de beurs niet voor trekken. Ik wil wel nog het erfgoedkarakter van deze wijk benadrukken. Het is echt een prachtige wijk. We zijn er twee weken geleden nog geweest om met de mensen te spreken over wat zij willen: renovatie of sloop. Dit gaat dus over 219 gezinnen. Die moeten die wijk uit. Er zitten mensen bij die er al decennia wonen. Het is niet alleen maar een technisch besluit. Als het niet anders kan, dan kan het niet. Maar daarom willen we graag nogmaals ondersterepen dat we die technische rapporten heel graag willen inzien. Ik weet niet hoe de rest van de raad ernaar kijkt. Ik denk dat het ook voor Woonpunt goed zou zijn als ze daar heel transparant over waren als ze tot deze conclusie komen. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Ik wil het toch wel even richting de heer Reijnders zeggen. Soms is een woning ook op. Dat moeten we ons ook realiseren. Als iets 100 jaar oud is en het is niet monumentaal, dan is de wijk misschien wel heel

Pagina 34/90 erg leuk en mooi, maar soms is een woning ook op. Ik denk dat het heel belangrijk is om dit proces goed te volgen. Woonpunt zegt: we gaan dat goed begeleiden en we gaan mogelijk naar nieuwbouw. Weer renoveren voor heel veel geld, het is maar de vraag of dat zo goed is. De voorzitter Meneer Reijnders, een korte reactie en dan gaan we naar de wethouder. De heer Reijnders, SP (interruptie) Net zoals ik hier nu niet voorbarig zal zeggen: hier mag sowieso niet worden gesloopt, want dit zijn sowieso goede huizen, zou ik ook niet voorbarig willen stellen dat het veel beter is om deze huizen te slopen. Nogmaals, ik zou heel graag die technische rapporten willen zien. De voorzitter De heer Janssen ook nog even in dit debatje. Gaat uw gang. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Heel kort. We hebben met Slakhorst gezien hoe het wel kan. Dat was een heel positieve bijeenkomst. De houding van de SP bevreemdt me ook een beetje. Het lijkt net alsof een film wordt teruggedraaid. Bij Slakhorst hebben we het ook al een keer op de erfgoedkaart gegooid. Dat heeft tot jarenlange vertraging geleid. Daar zijn al die bewoners ook niet mee gediend. Die zitten nu in een koud huis. Ik zou de wethouder echt willen verzoeken om vooral niet te veel de oren te laten hangen naar die sentimenten, maar vooral gas te geven waar dat nodig is.

Dat is met name goede energiezuinige woningen voor onze bewoners organiseren. De voorzitter En dan met het gas. We gaan het zien! Wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Ik durf de stelling aan dat energiezuinigheid en erfgoedwaarde met elkaar samen kunnen gaan, dus daar gaan we natuurlijk op koersen. Woonpunt heeft aangegeven dat ze hier graag transparant in handelen in samenwerking met de gemeente. Dat waarderen we natuurlijk. Dat willen we ook graag. Ik denk inderdaad dat Slakhorst wat dat betreft een productief voorbeeld is. Dat wordt dan ook een coproductie met collega Peters. We streven er in ieder geval naar - dat staat volgens mij ook in het krantenartikel, maar laat ik dat bij deze ook zeggen - om in het voorjaar de raad te informeren over wat dit nou betekent, ook in de context van de bredere opgave. Dat lijkt me een goed idee. Op kortere termijn hoort daarbij dat ik even naga of die rapporten gedeeld kunnen worden. Dan komen we daarop terug. Voorzitter. Ik had heel veel meer vragen, dus ik ga snel door. D66 vraagt naar het dashboard van voortgang. Ik denk eerlijk gezegd dat dit dashboard de facto terugkomt in de prestatieafspraken. Als we het hebben over de verduurzaming van de woning voor het in den brede ... Corporatiebezit is erg groot, maar we hebben ook een heel kwetsbare particuliere voorraad waar ongelooflijk veel werk te verrichten is.

Ik vind het goed om regelmatig terug te komen op hoe dat loopt. Dat doen we trouwens ook. Dan komen we inderdaad in een veel breder vaarwater terecht. Ik kan niet toezeggen dat we die cijfers op een betrouwbare manier regelmatig kunnen delen. Gewoon omdat de particuliere sector veel complexer is het veel moeilijker is om daar informatie op te halen. Ik denk inderdaad dat er via de stukken die ik net noemde regelmatig een update komt. De Jongerenpartij vroeg volgens mij, in aanvulling op de antwoorden van collega De Beer, ook specifiek naar de e-knip en hoe dat ging. Ik was blij met het feit dat de collega's eerst gingen, want ik heb nog snel opgezocht wat nu het gebruik is. Tot nu toe heeft 50% van de aangeschreven doelgroep de app gedownload. Dus dat is volgens mij hartstikke goed. Zeker ook als je kijkt naar het gemiddelde verbruik in onze stad. Je ziet dan dat het gemiddelde gasverbruik op 1.300 kuub ligt. Het energieprijsplafond zit op

Pagina 35/90 1.200 kuub. Dan is 50% wat dat betreft een aardige score, want dat geeft ook ongeveer weer hoe groot de groep is waar de pijn zit. Desondanks kan het denk ik nog beter. Overigens in aanvulling op het cijfer van 50% van het downloaden van de app kan ik ook melden dat inmiddels meer dan 3.000 huishoudens ook daadwerkelijk zijn bezocht door de energiebespaarcoaches. Dus de koppeling tussen de e-knip en de bespaarcoaches lijkt ook te werken. We zijn ook pas twee maanden bezig, dus die cijfers kunnen nog omhoog. Zoals ik al zei, hebben we tot nu toe het geluk gehad van een milde winter. U hoort het aan mijn stem: de winter begint nu echt toe te slaan. We zien het gebruik van de app en de coaches nu ook echt toenemen. Er komt sowieso een evaluatiemoment voor alles wat we nu hebben ingevoerd. De datum weet ik even niet meer, maar die komt in ieder geval in het voorjaar. Als het stof van deze moeilijke winter is neergedaald, kunnen we hopelijk rustig kijken hoe effectief dit was en, ook heel belangrijk, wat het vervolg hierop is. We hebben steeds gezegd dat we nu het laaghangende fruit hebben geplukt, maar we moeten toe naar die structurele verduurzaming. Dus dat gaan we aan elkaar koppelen. Tot slot de vraag van de Ouderenpartij. Inderdaad, volgens mij stonden de drie voorbeelden die door de heer De Groot werden genoemd niet in het bericht dat u heeft bereikt.

Maar ik ben blij om te kunnen melden dat al die drie dingen wel degelijk zijn gedaan. De gemeentelijke informatiepunten, waaronder Schunck, zijn hierin meegenomen. De flyer met landelijke maatregelen ligt bij de WoonWijzerWinkel. Ik kan niet uitsluiten dat ze nog wat aanpassingen willen doen, omdat het taalniveau niet B1 bleek te zijn. Het was een vrij technisch overzicht van wat er allemaal kan. Die ligt in ieder geval daar. De laatste had ik niet helemaal begrepen: informeren van het personeel van de WoonWijzerWinkel. Mijn vraag aan de heer De Groot is wat daar precies de gedachte achter is. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ook daar komen mensen met vragen over isolatie en verduurzaming. In diezelfde gesprekken kunnen mensen ook worden geattendeerd op de diverse regeling, zoals ze bekend zijn. Wethouder Gelderblom Absoluut. Die flyer ligt daar al. Tot slot van rekening zijn die energiebespaarcoaches geworven, getraind en ingezet door de WoonWijzerWinkel. Dus dat ligt allemaal in een hecht netwerk bij elkaar. Voorzitter. Volgens mij waren dat alle vragen. De voorzitter Dank u wel. Volgens mij was dat een uitgebreide beantwoording. Is er behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Santegoeds. Tweede termijn Mevrouw Santegoeds, Ouderenpartij Heerlen Ik heb een heel kleine vraag. We hebben het inderdaad over het ondersteunen van mkb’ers met energiearmoede.

Ik ben dat even aan het opzoeken. Op 1 januari 2023 is vanuit het Bouwbesluit dat een kantoor groter dan 100 m² minimaal energielabel C moet hebben. Als het pand daar niet aan voldoet, dan mag het niet meer als kantoor worden gebruikt. Gaat de wethouder daar streng op controleren? Hoe gaat men daarmee om? In feite wil je mkb’ers toch ondersteunen? We zijn aan het kijken hoe je dat met energie gaat aanpakken. We hebben laatst deze vraag gekregen van een ondernemer die zeer bezorgd was. Hij had maar een paar weken de tijd om het pand naar energielabel C te maken. Dat is mijn vraag. De voorzitter Dank u wel. De heer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang

Pagina 36/90 Dank u wel, voorzitter. De heer De Groot wees al naar hoe de mensen de communicatie kunnen vinden. Ik heb even een aanvullend ding. De matrix is duidelijk. Er is echter op dit moment wat onduidelijkheid met betrekking tot het energieplafond: wordt dit jaarlijks of maandelijks verrekend? Hoe gaat het college zijn burgers helpen om hier duidelijkheid in te krijgen? Kan dit worden meegenomen in de communicatie? Dat is mijn concrete vraag. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik was een punt vergeten. Bij G, memo bijlage 1, staat: “Het bestaande zonnepanelenproject wordt vervangen door een gemeentelijk duurzaamheidsfonds met meerdere vergoedingsmogelijkheden et cetera." Dat is de letterlijke tekst. Wat is de stand van zaken? Dat gaat naar mijn idee natuurlijk helpen om de particuliere woningbouw te verduurzamen. De voorzitter Dank u wel. Wethouder De Beer en daarna wethouder Gelderblom. Wethouder De Beer We waren nog even aan het onderhandelen. De vraag over de kantoren is eigenlijk een heel specifieke vraag. Die staat natuurlijk los van deze regeling, maar ik snap wel dat dit een relatie of impact heeft. Daar komen we op terug. Die wetgeving komt er weliswaar aan, maar we zijn ons ook aan het organiseren hoe we omgaan met de hele uitvoering en handhaving op dat punt. Dus daar komen we begin volgend jaar op terug.

De voorzitter Dank u wel. Wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom In aanvulling op het antwoord van collega De Beer. Die wetgeving is natuurlijk ook van betrekking op ons eigen gemeentelijke vastgoed. Daarin lopen we wel gewoon in de pas. Dus dat is in ieder geval gunstig. Er is één pand waarvoor dat niet geldt. Dat is De Putgraaf, maar die gaat er ook heel snel uit. Voor de rest kunnen we het beste schriftelijk erop terugkomen. Het is vrij snel gegaan, dus we moeten ons nog wel oriënteren op hoe we dit allemaal gaan regelen. De vraag van de Partij voor de Dieren ging over het zonnepanelenproject en de vervanging door een duurzaamheidsfonds. Daar zijn we inderdaad mee bezig. Het is een complexe kwestie, deels omdat je ziet dat je wordt ingehaald door de werkelijkheid. De belangrijkste doelgroep van zo'n duurzaamheidfonds en de logica achter het zonnepanelenproject is geweest om de groep die niet kapitaalkrachtig genoeg is om zelf die verduurzamingslag te maken, te ondersteunen. Laat daar nou heel recent dat Nationaal Warmtefonds voor zijn ingericht voor ingrepen tot € 5.000 voor inkomens onder € 45.000. Dan heb je dus al een hele grote hap uit de meest centrale doelgroep. Dat is eigenlijk door de landelijke overheid overgenomen.

Dat maakt dat onze opgave als lokale overheid net iets anders wordt, namelijk: hoe leg je een slimme verbinding tussen alle mogelijkheden die er landelijk zijn - dat ligt eigenlijk in het verlengde van de vragen van de heer De Groot - en wat onze lokale opgave is en ons netwerk, onze lokale partners in de energietransitie. We zijn nu aan het bekijken of dit betekent dat je een Duurzaamheidsfonds vooral moet richten op de groepen die tussen de landelijke maatregelen in zitten - dat sluit elkaar niet per se uit - of moet je vooral toewerken naar een soort ondersteunende infrastructuur? Dat is parkstadverduurzaamt.nl. Daar heb ik eerder aan gerefereerd. Een burger kan daarnaartoe gaan en aangeven: "Ik val in deze categorie. Ik ben een huiseigenaar of een huurder, et cetera." Daarin wordt nog steeds verduidelijkt, met lokale, provinciale of landelijke maatregelen of andersinds waar men een beroep