Conceptnotulen raadsvergadering gemeente Heerlen, 21 december 2022.docx

conceptnotulen raadsvergadering

Presentielijst Vergadering:

Gemeenteraad Heerlen Vergaderdatum:

21 december 2022 Tijdstip vergadering:

17.00 uur

Aanwezig: Leden: K. Adema, S. Bayraktar, M.M.M. van den Berg, J.P. Bertholet, M.T. Bosch, S. Bottenberg-Brylka, M.T.A. Butink, F.W.S. Daamen, A. Damen, T. Dragstra, J.L.M. Ermers, E.A.N.M. Géron, T.G.M.M. de Groot, J.A. Heine-van Dartel, J.T.M. Hendriks, A.M.G. Hendriks-Berg, P.E.J. Hoogers, D.C. IJzerman, S. Jacobs, A.L.B. Janssen, B. Karabacak, P.C.C. Kastrop, R.H.F. Leers, T. Nefjodov, M. van Oosterhout, A. Oulad Lmaroudia, P.A. Pauwels, T. Reijnders, R.W.T.A. Rozestraten, A.A.W.G.M. Santegoeds, M.H. Schreurs, A.A.M. Stöcker-Bus, P.S.G.M. Vaessen-Stollman, I.J. Vermeulen-Klamerek, H.M.A.M. Verreck en A.E.H.T. Vrusch Wethouders: M.E.E. De Beer, P.M.A. van Zutphen

J.M.M.

Voorzitter: R. Wever Griffier: T.W. Zwemmer Verslaglegging: O.H.M.H. Toirkens-Geurts Afwezig: Leden: A.W.A. Keulen

Clemens,

C.

Gelderblom,

M.P.G.M.

Peters

en

Pagina 2/90 Agenda 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering

pag. 04

2. Vragenuur

pag. 05

3. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 23 november 2022

pag. 21

4. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening

pag. 21

5. Novembernota 2022

pag. 22

6. Belastingverordeningen 2023

pag. 28

7. Beschikbaar stellen van € 5.543.000 ter compensatie energiekosten voor burgers, bedrijven, verenigingen en (culturele) instellingen

pag. 28

8. Bestendigen voorkeursrecht

pag. 37

9. Bestemmingsplan Heerlen-West

pag. 50

10. Wijzigen gemeenschappelijke regeling Omnibuzz en zienswijze gewijzigde begroting Omnibuzz 2023

pag. 53

11. Zienswijze ten aanzien van het provinciaal inpassingsplan Veegplan Buitenring Parkstad Limburg 2022

pag. 53

12. Zienswijze inzake Voorziening Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL)

pag. 53

13. Delegatiebesluit wijzigen omgevingsplan op grond van artikel 2.8 Omgevingswet

pag. 54

14. Verordening Adviescommissie Omgevingskwaliteit Heerlen 2023

pag. 54

15. Benoeming leden Adviescommissie Omgevingskwaliteit Heerlen 2023

pag. 55

16. Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht gemeente Heerlen

pag. 55

17. Verplichte participatie voor initiatiefnemers onder de Omgevingswet

pag. 55

18. Adviesrecht raad bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Omgevingswet

pag. 56

19. Verordening nadeelcompensatie gemeente Heerlen 2022

pag. 56

20. Subsidieverordening gevelverbetering Heerlen Centrum 2022

pag. 57

21. Vaststellen subsidieverordening volkshuisvestingsfonds Vrieheide – de Stack 2023

pag. 61

22. Vaststellen van de Gebiedsvisie Willemskwartier

pag. 67

Pagina 3/90 23. Het college toestemming verlenen uit de Gemeenschappelijke Regeling Kredietbank Limburg (KBL) te treden

pag. 73

24. Benoeming plaatsvervangende commissieleden

pag. 87

25. Toekenning erepenning (geheim)

pag. 87

26. Motie 'vreemd aan de orde van de dag' CDA/SP/PvdA/VVD/D66/PHB/GL/PvdD inzake 'meer politiecapaciteit'

pag. 87

Pagina 4/90 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering De voorzitter Welkom, dames en heren. De vergadering is geopend. Aan het begin van deze vergadering kreeg ik een verschrikkelijk verleidelijk voorstel, namelijk of we alle stukken zouden willen hameren zodat we nu aan de borrel konden. U mag dat doen als raad. Nee, daar ga ik niet over. Er is bericht van verhindering van mevrouw Keulen. De heer Rozestraten, de heer Bertholet, de heer De Beer, mevrouw Vaessen, mevrouw Stöcker en de heer Adema komen later. Ik wil wel een oproep doen aan het begin van de vergadering voordat we de agenda langslopen. Probeert u het alstublieft met deze agenda kort te houden. We hebben de neiging om met elkaar goed te debatteren. Daar gebruiken we veel zinnen en woorden voor. Dat mag normaal gesproken van mij. Ik geef best wel wat ruimte. Ik wil vanavond toch proberen om die ruimte een beetje in te perken, want anders gaan we wel heel lang vergaderen. Volgens de gezondheidsdienst is dat erg ongezond. Dat moeten we dus niet doen. Houdt u dus aan maximaal twee interrupties. Houdt die kort en eindig met een vraag. Ga niet de commissie overdoen. Als we straks de agenda langslopen, hamer waar mogelijk. Er zitten heel veel stukken van de Omgevingswet bij. Ik snap dat u daar echt vanalles van kunt vinden, maar de echt inhoudelijke visiedocumenten komen volgend jaar. U krijgt dus nog alle kans.

Laten we het vragenuurtje ook kort houden. Stel niet te veel aanvullende vragen. Het scheelt allemaal wat. We doen onszelf denk ik een plezier als we er geen nachtwerk van maken. Het was bij een van de collega's vannacht 1.30 uur. Ik vind dat echt ongezond. Maar u gaat daarover. Laat ik daar heel eerlijk in zijn. Kunt u instemmen met de agenda? Ik zag dat de heer Leers een reactie wilde geven. De heer Leers, Hart-Leers Naar aanleiding van uw opmerking van daarnet kan ik alleen maar met u meegaan. Kort en krachtig, dat begrijp ik helemaal. Er moet dan in de commissie ook de mogelijkheid zijn om op de inhoud te kunnen ingaan. Ik stel voor om het daar in het eerste presidium over te hebben. Dan hoeven we daar nu niet te diep op in te gaan. De voorzitter Dan gaan we dat op 4 januari aan het begin van het nieuwe jaar meteen doen, meneer Leers. Wij zetten het daar op de agenda. Ik zag mevrouw Santegoeds ook over de agenda. Mevrouw Santegoeds, Ouderenpartij Heerlen Ik houd het heel kort. Ik wil een kleine mededeling doen. Het is nu een jaar geleden dat we de Stadskrant weer hebben mogen ontvangen. De OPH wil graag een compliment geven aan degene die het maakt. We hebben de Stadskrant weer allemaal mogen ontvangen. De OPH wil een kleine opmerking maken. We hebben onlangs een groepsfoto gemaakt van de raadsleden en u daarbij.

Kan er eventueel een foto van de raadsleden in de Stadskant worden gezet? De voorzitter Ik geef het door. Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ik zag in het vragenuur vragen binnenkomen namens de SP en de PvdA met betrekking tot zorg, JenS en Xonar. Misschien is het handig om deze vragen te bundelen. Dat bespaart ons weer een beetje tijd. De voorzitter Kunt u daarmee instemmen? Dit is echt een voorstel. Dat snap ik heel goed, want de vragen gaan over hetzelfde onderwerp. Dank u wel voor deze suggestie. Die nemen wij over. Dan loop ik eerst even met u de agenda door. We gaan naar agendapunt 3, het vaststellen van de notulen. Kunt u daarmee instemmen? Dan is dat gebeurd. Dan het vaststellen van de ingekomen stukken en de

Pagina 5/90 wijze van afdoening. Die dient besproken te worden. Dan komen we daarop terug. De novembernota. Bespreken. Prima. Belastingverordeningen. Dan zijn die bij deze vastgesteld. Het beschikbaar stellen van € 5.543.000 ter compensatie energiekosten voor burgers. Bespreken. Het bestendigen van het voorkeursrecht. Bespreken. Bestemmingsplan Heerlen-West. Bespreken. Wijzigen gemeenschappelijke regeling Omnibuzz. Vastgesteld. Zienswijze ten aanzien van het provinciaal inpassingsplan Veegplan Buitenring Parkstad Limburg 2022. Akkoord. Dank u wel. Zienswijze inzake Voorziening Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL). Akkoord. Dank u wel. Delegatiebesluit wijzigen omgevingsplan. Bespreken; ik zie meerdere handen. Verordening Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Vastgesteld. Nee, sorry, meneer Leers stak zijn hand op. Dan bespreken we dat. Dan de benoeming leden Adviescommissie. Ook bespreken. Verordening uitvoering en handhaving. Bespreken. Verplichte participatie voor initiatiefnemers onder de Omgevingswet. Bespreken. Adviesrecht raad bij buitenplanse ... Bespreken. Ik hoef mijn zin niet eens af te maken. Dat is twee pagina’s tekst. Even kijken. De Verordening nadeelcompensatie. Ook bespreken. Subsidieverordening gevelverbetering. Ik hoop dat die vannacht omlaaggaat, meneer Leers. Bespreken. De heer Leers, Hart-Leers Dat hoop ik ook.

De voorzitter Dan het vaststellen van de subsidieverordening volkshuisvestingsfonds. Ja, bespreken. Het vaststellen van de Gebiedsvisie Willemskwartier. Bespreken. Het college toestemming verlenen uit de Gemeenschappelijke Regeling Kredietbank Limburg (KBL) te treden. Bespreken. De benoeming van plaatsvervangende commissieleden. Vastgesteld. Toekenning erepenning. Dat doen we even besloten, dus dan zal de publieke tribune even leeg worden gemaakt. Tenslotte de motie vreemd aan de orde van de dag. Die wordt zeker besproken. 2. Vragenuur De voorzitter Het is 17.07 uur. We gaan door tot 18.07 uur. Het woord is aan de heer Van den Berg van de VVD. De heer Van den Berg, VVD Dank u wel, meneer de voorzitter. Onlangs haalde Heerlen, helaas, weer in negatieve zin het nieuws. Dit keer als koploper op de onderwereldkaart. Als Heerlen spannen we ons, binnen de geijkte paden, optimaal in. In ons coalitieakkoord is vastgelegd: “We vinden de hufteraanpak en de aanpak van criminelen die zichzelf onaantastbaar wanen belangrijk. Bij de aanpak van criminaliteit schuwen we de methoden als "naming en shaming" en ”very irritating police” niet.” Met dit voornemen wordt het ook tijd, voor zover mogelijk, om onorthodoxere maatregelen te nemen, zoals bijvoorbeeld het project in Rotterdam met o.a. de projecten “Alijda” (patseraanpak) of het ASO-project (Aanpak Scooter Overlast).

Meneer de voorzitter, 1. Bent u op de hoogte van de projecten Alijda (patseraanpak) en ASO? 2. Bent u van plan een dergelijke aanpak, in het verlengde van hetgeen in ons coalitieakkoord opgenomen is, ook -op korte termijn- in Heerlen toe te passen? Zo neen, waarom niet? 3. Wanneer en op welke wijze gaat u uitvoering geven aan de in het coalitieakkoord gedefinieerde begrippen “naming en shaming" en ”very irritating police” en wel op zodanige wijze dat iedereen in onze stad weet dat Heerlen geen plek is voor criminelen en notoire overlastplegers, groot en klein? Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Ik zal de vragen nogmaals herhalen en dan het antwoord geven. Overigens, blijft u alert. Het onderzoek van RTL gaat over de risicofactoren voor ondermijning. Het is niet zo dat wij de meeste

Pagina 6/90 ondermijners van Nederland hebben of de meeste onderwereldfiguren van Nederland hebben. Wij zijn alleen zeer gevoelig voor ondermijning. Dat heeft alles te maken met onder andere onze sociaaleconomische factoren. Ik heb geprobeerd om dat aan het nieuws te melden. Dat is natuurlijk nooit leuk. Dat willen ze ook niet horen, want je wil alleen maar horen hoe je omgaat met dit soort aanpakken. Maar weet wel dat dit erachter zat en dat zo'n aanpak als Heerlen-Noord cruciaal is om uiteindelijk op langere termijn succes te boeken in minder gevoeligheid voor ondermijning. Alleen als we jongeren een betere kans geven, ontstaat de kans dat ze minder in aanraking zullen komen met ondermijning. 1. Bent u op de hoogte van de projecten Alijda (patseraanpak) en ASO? Ja, ik ben op hoofdlijnen op de hoogte van deze projecten in Rotterdam. 2. Bent u van plan een dergelijke aanpak, in het verlengde van hetgeen in ons coalitieakkoord opgenomen is, ook -op korte termijn- in Heerlen toe te passen? Zo neen, waarom niet? Hoe interessant en aanlokkelijk deze projecten ook klinken om in Heerlen in te voeren, het gaat ons niet lukken. Ik zou wel willen op onderdelen, maar het zijn op strafrecht ingestoken projecten. Daar begint het al. Dan moet je al op een ander gremium gaan insteken.

Het grootste probleem is dat er veel capaciteit voor nodig is van de politie, maar ook van diensten als de douane, de FIOD en de fiscale financiële recherche. Die capaciteit hebben we in Heerlen en eigenlijk in heel Limburg onvoldoende of zelfs niet. Bij die acties kunnen boa's wel ondersteunend worden ingezet, maar niet ter vervanging van de politie of andere opsporingsinstanties. Wij doen dus wel degelijk dingen, maar die zijn allemaal op het bestuursrecht geënt. We zijn bijvoorbeeld recent gestart met het interventieteam, met middelen die u beschikbaar hebt gesteld. Dat interventieteam is een mooi voorbeeld van waar we proberen om het zo lastig mogelijk te maken voor de onderwereld. Ik weet niet of u het filmpje hebt gezien van L1 over de invallen bij de garageboxen. Een van de leukste uitspraken daar is denk ik treffend voor het feit dat wij ze in de weg zitten. De beheerder van het complex met garageboxen zei: "Ja, de eigenaren zullen het niet leuk vinden. Ik kan wel proberen om het tegen te houden, maar dan rammen ze het hek in." Dat is wel wat ik wil uitstralen. Dan rammen wij het hek in. Dan gaan we erdoorheen en dan gaan we het aanpakken. 3.

Wanneer en op welke wijze gaat u uitvoering geven aan de in het coalitieakkoord gedefinieerde begrippen “naming en shaming" en ”very irritating police” en wel op zodanige wijze dat iedereen in onze stad weet dat Heerlen geen plek is voor criminelen en notoire overlastplegers, groot en klein? In uw toelichting geeft u gelukkig aan: voor zover dit mogelijk is. Zoals ik al zei, zitten er wel wat kritische noten aan. Niet alleen omdat het ongebruikelijk is in Nederland. Dat interesseert me eigenlijk niet zo veel. Ik vind het eigenlijk ook wel interessant om daarnaar te zoeken. Maar we zitten wel met wetgeving rondom privacy en smaad. Dat maakt het vaak heel lastig om deze methodes toe te passen. Je bent in Nederland - daar ben ik blij om in een rechtsstaat - nog altijd onschuldig tot het onherroepelijke vonnis er ligt. Ook na een vonnis worden persoonlijke gegevens echt afgeschermd. In Engeland en Ierland is dat bijvoorbeeld anders. Daar is naming and shaming veel gebruikelijker, maar dan zie je ook dat mensen tot in lengte der dagen worden achtervolgd door die naming and shaming. Daardoor kunnen ze niet meer aan het werk komen en belanden ze mogelijk weer in de criminaliteit. Dat willen we niet. We zitten ook in een land waar we na een eventuele straf weer perspectief willen bieden en mensen de kans willen geven om een normaal leven op te bouwen.

Very irritating police is een begrip dat in Nederland nauwelijks wordt toegepast, omdat het te veel politiecapaciteit kost. Die capaciteit hebben we helaas niet. Ik zal daar straks aan het einde van de vergadering bij de motie ook op terugkomen. Hoezeer ik uw motie ook omarm, maar dat is wel echt een probleem. Het effect van die methode is ook kortdurend en geeft een waterbedeffect naar andere gemeenten. Dan moet je het weer met zijn allen doen. Daar zit je weer met het tekort aan capaciteit. Met de methode wordt de afstand tussen de politie, en daarmee de overheid en de doelgroepen, groter en neemt het wantrouwen jegens de overheid toe. Jongeren die op zichzelf wel aanspreekbaar zijn, gaan zich afzetten als ze voor de zoveelste keer door de politie om het minste of geringste staande worden gehouden. Dat maakt het vaak lastig. Het doel dat geen enkele crimineel en overlastpleger, klein of groot, zich welkom voelt in Heerlen, deel ik volkomen. Daarom zeg ik ook dat we ons echt keihard inzetten. Dat doen we onder

Pagina 7/90 andere met de uitbreiding van het aantal boa's en met de recente start van het interventieteam, zodat we na het project echt versterkt doorgaan. Daarbij controleren we niet alleen in bedrijfsgebouwen, maar ook in garageboxen. We gaan ook echt actief met bepaalde beroepsgroepen aan de slag. We hebben echt nog meer acties op touw staan voor de komende jaren. Naast die preventieve acties werken we in het college samen om in toenemende mate met andere overheidsinstanties en private partijen de voedingsbodems en risicofactoren van de ondermijnende criminaliteit weg te nemen. Het voorbeeld Heerlen-Noord is echt daarvoor bedoeld. We gaan actief criminele netwerken verstoren. We werpen bestuursrechtelijke barrières op. Alles wat ik kan op grond van het bestuursrecht, pakken we aan om ervoor te zorgen dat criminelen hun weg niet kunnen vinden. Dat geldt zelfs als we hier in het weekend lastige personen hebben die de politie bekogelen met grof vuurwerk. Het is dan lastig voor het strafrecht, want dat duurt heel lang. Dan zeg ik tegen de politie: "Stuur maar een rapportage. Ik geef ze dan een gebiedsverbod voor drie maanden. Dan zijn ze ook uit het centrum." We proberen wel aan alle kanten die criminelen, klein en groot, weg te houden.

Dat doen we ook met een vergunningplicht voor bepaalde branches, met de BIBOB-onderzoeken en het weigeren van beschikkingen op grond van slecht levensgedrag. Wij zijn dan als lokale overheid hinderlijk en irritant aanwezig voor criminelen. De voorzitter Meneer Van den Berg, hebt u een aanvullende vraag? De heer Van den Berg, VVD Dank u wel voor de uitgebreide antwoorden. U vertelt een heleboel zaken die wij doen, maar ik mis in zijn algemeenheid de reclame erover. Naming and shaming zou ook kunnen bestaan uit de omschrijving van hetgeen geconstateerd is en duidelijk maken wat de gevolgen kunnen zijn van het handelen dat je als crimineel hebt gedaan. Dus bij wijze van spreken: "We zien mensen met een erg dure auto rijden. Hij staat op de payroll als iemand die een uitkering heeft. Dit en dit is wat we hebben gedaan." Dat wil nog niet zeggen dat we daar naam en toenaam aan hebben gegeven, maar we moeten etaleren dat in Heerlen gewoon geen plek is voor notoire criminelen en overlastplegers. Mijn oproep zou zijn om de maatregelen die we hebben te etaleren. Laat het aan de Stadskant zien. Laat het bij de scholen zien. Mijn oproep aan u is om dat ook te doen. De voorzitter Daarin ga ik volledig met u mee. Ik ben best bereid om in een commissie nog eens verder door te praten over wat we allemaal doen en over wat we misschien nog meer zouden kunnen doen.

De heer Van den Berg, VVD En etaleren. De voorzitter Ja, en etaleren. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Ik neem aan dat al hetgeen u in eerste termijn als antwoord hebt gegeven enkele van de vele punten zijn die u meeneemt om ervoor te zorgen dat eindelijk onze politiecapaciteit weer op peil komt en ervoor wordt gezorgd dat dit manco in onze stad zo snel mogelijk achterwege is. Wat dat betreft neem ik aan dat we op korte termijn weer worden bijgepraat en niet alleen aan het einde van deze vergadering. De voorzitter

Pagina 8/90 Nee, zeker niet alleen aan het einde. U mag van mij aannemen dat ik dagelijks en wekelijks bezig ben om te kijken wat we kunnen lobbyen en ga zo maar door. Ik ben bezig om bij twee ministers van Justitie binnen te komen. We doen er dus alles aan, maar ik ben bang dat het toveren van politieagenten ook heel lastig is. Zo eerlijk moet ik ook zijn. Voldoende? Dan gaan we naar 2.2. en 2.8. Mevrouw Vrusch en daarna meneeer Verreck, om de vragen even toe te lichten. Mevrouw Vrusch. Mevrouw Vrusch, SP Meneer de voorzitter. Wij hebben op dit moment grote zorgen over de zorg. Xonar lijkt als donderslag bij heldere hemel voornemens om het medisch kleuterdagverblijf te sluiten. Dat leidt tot grote onrust bij personeel, ouders en kinderen op de Heerlerbaan. Ze zitten met de handen in het haar. Juist bij het MKD zit belangrijke specifieke jeugdzorg die kinderen nergens anders krijgen. Juist bij het MKD gaan de kinderen erop vooruit. Daar is voor hen de juiste zorg en wordt door het personeel met veel inzet en toewijding gewerkt. Opeens worden banen geschrapt en hulpprogramma's stopgezet en dat vanwege onbegrijpelijke financiële redenen. Xonar verwijst deze week naar JenS als verlieslatend. Het bevreemdt ons ten zeerste dat ze JenS volstrekt ten onrechte als zondebok aanwijzen, want tot afgelopen augustus was Xonar hartstochtelijk aanhanger van JenS.

Ze waren actief betrokken bij de inschrijving van het nieuwe contract voor 2023. Er komt niet alleen een hoger budget, maar de gemeente betaalt ook nog aanvullend als door onbeïnvloedbare factoren de kosten worden verhoogd. Dit is iets waar Xonar erg tevreden over was. Het uitgangspunt wordt aan de ene kant beter, maar toch is Xonar na augustus omgeslagen. Wellicht niet zonder toeval sinds de nieuwe directeur Verwey is aangesteld. Het lijkt alsof zijn eerdere handelswijzen zijn nu in onze regio worden herhaald. We hebben het dan over massaontslag, het stopzetten van hulpprogramma's en het verkopen van zorgvastgoed. Dit zijn telkens tijdelijke werkzaamheden, waarbij de zorg wordt gesloopt voor geld. Vorig jaar is in de Tweede Kamer een debat gevoerd over de verkoop van jeugdzorginstelling De Hoenderloo. Die is naar een privébelegging gegaan, onder leiding van dezelfde directeur Verwey. Hiervan waren tientallen jongeren de dupe. Wij als fractie vrezen een soortgelijke situatie in Heerlen. De voorgenomen sluiting van het medisch kleuterdagverblijf baart ons grote zorgen, zeker gezien de specialistische en schaarse zorg. Ik ga afronden, meneer de voorzitter. Een kind is voor ons geen product en jeugdzorg is voor ons geen verdienmodel. Het belang van het kind gaat verloren wanneer het belang van geld en winst maken voorop komen te staan.

Ik denk dat de ingediende vragen voor zich spreken. We kijken uit naar de antwoorden van de wethouder. Mevrouw Vrusch stelt de volgende vragen: 1. Het herstelplan heeft de titel ‘’zorg continuïteit verzekerd’’. Kan de wethouder bevestigen dat de zorg continuïteit voor de betreffende kinderen gegarandeerd is? 2. Volgens Xonar is er geen zicht op verbetering van de financiële situatie van Jens? Klopt dat? En zo ja, wat doet het college daaraan? 3. Xonar geeft aan dat het Medisch Kleuterdagverblijf wordt overgedragen aan collega aanbieders in kwartaal 4 van 2023. Welke collega aanbieders zouden dat kunnen zijn en als dat niet lukt, zet Xonar dan de dienstverlening zelf voort? En ook hier, hoe zit het met de continuïteit van de zorg van de desbetreffende voorziening op de Heerlerbaan? De voorzitter Dank u wel. De heer Verreck. De heer Verreck, PvdA Dank u wel, meneer de voorzitter. We zijn in de afgelopen periode erg geschrokken van de berichten rondom Xonar. Het feit dat Xonar aangeeft dat ze in augustus vorig jaar een contract hebben getekend dat

Pagina 9/90 eigenlijk voor het vierde jaar op een rij verliesgevend is. Ik vraag me dan af: waarom hebben ze getekend, wat is het aanbod van de gemeente geweest en wat hebben ze in de afgelopen jaren met elkaar gedaan om ervoor te zorgen dat het niet verliesgevend was? Dat is denk ik heel belangrijk. Xonar wordt door heel veel partijen gezien als een systeembank, als het een bank was. Ik weet niet of we dat woord kunnen gebruiken in de jeugdzorg. Maar het is wel een zeer belangrijke jeugdzorginstelling in onze regio. De instelling doet niet alleen de begeleiding van jongeren, maar heeft ook MKD's, gezinshuizen en leefhuizen. De instelling heeft een zeer breed pallet aan zaken. Ik heb geen idee, zoals collega Vrusch al aangaf, wat de rol van de huidige directeur daarin is. Dat vind ik ook niet interessant. Ik vind het wel van belang op welke wijze wij als gemeente en als omliggende gemeenten daarin onze verantwoordelijkheid nemen. Mijn vragen zijn vooral gericht op wat het effect is als Xonar uit JenS stapt en dat soort zaken. Daar ben ik dus heel benieuwd naar.

De heer Verreck stelt de volgende vragen: 1) Wat is het effect als Xonar uit JenS stapt? 2) Wat is het effect op JenS als Xonar failliet gaat? 3) Kan de wethouder een toelichting geven op het contract dat de gemeente met JenS heeft waarvan Xonar (voor 42% eigenaar) aangeeft dat het bij voorbaat een verlieslijdend contract is? Als fractie zijn we vooral benieuwd naar de gehanteerde uitgangspunten en gemaakte financiële afspraken en het eventuele ventiel. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Van Zutphen. Wethouder Van Zutphen Laat ik allereerst meer in algemene zin ingaan op de inleidingen die de vragenstellers hebben gesteld. Tot en met augustus stond Xonar inderdaad inhoudelijk en financieel volledig achter JenS. Inhoudelijk vooral de transformatie, de manier waarop we de jeugdzorg in Heerlen organiseren. Dit werd volop door Xonar gedragen. Ook het financiële verhaal. In de afgelopen vier jaar heeft JenS het financieel moeilijk gehad, maar iedere keer zijn de drie deelnemende gemeenten, Heerlen, Landgraaf en Voerendaal, er met JenS op een goede manier uit gekomen. Vervolgens treedt geen nieuwe directeur, maar een nieuwe bestuurder aan. Die nieuwe bestuurder verrast alles en iedereen.

Op de eerste plaats met een inhoudelijke stellingname en vervolgens met een verhaal dat ook in het publieke openbare deel van het herstelplan staat, alsof JenS de hoofdoorzaak zou zijn van financiële problemen die er zouden zijn bij Xonar. Daar werd gisteren op een schandalige wijze in de krant nog eens een schep bovenop gegooid met de mededeling: Xonar gaat failliet als ze uit JenS moeten stappen en Xonar gaat failliet als ze erin blijven. Dat is volstrekt onjuist. Ook stond de volstrekt onjuiste bewering in de krant dat de gemeenten zouden willen dat het medisch kleuterdagverblijf een soort peuteropvang zou worden. Dat is voor de drie gemeenten die de zorg inkopen bij de mkd's bij JenS absoluut niet aan de orde. Laat ik dan de vragen beantwoorden zoals deze zijn gesteld. Vraag 1 van mevrouw Vrusch. Het herstelplan heeft de titel ‘’zorgcontinuïteit verzekerd’’. Kan de wethouder bevestigen dat de zorgcontinuïteit voor de betreffende kinderen gegarandeerd is? Ja. Het goede dat Xonar in haar herstelplan heeft gedaan, is dat nota bene het herstelplan de titel heeft: zorgcontinuïteit verzekerd. Je zou dan dus zeggen dat niemand zich zorgen hoeft te maken.

Ook alle ouders van de kinderen, inclusief de ouders van de kinderen die bij het MKD op de Heerlerbaan zitten, hebben allemaal een brief gehad van Xonar waarin wordt gezegd: "De continuïteit van de zorg voor uw kinderen is verzekerd." Hoe dan ook, natuurlijk zijn wij als gemeente, en in dit verband de drie gemeenten Heerlen, Landgraaf, Voerendaal, ook aansprakelijk voor de zorg van JenS. Ook wij zeggen: de zorgcontinuïteit is verzekerd. Datzelfde geldt wat mij betreft voor de zestien Zuid-Limburgse gemeenten die samen zorg bij Xonar inkopen. Zij zeggen zonder twijfel: de zorgcontinuïteit is verzekerd. Dat geldt in ieder geval voor de gemeente Heerlen.

Pagina 10/90 2. Volgens Xonar is er geen zicht op verbetering van de financiële situatie van JenS. Klopt dat? En zo ja, wat doet het college daaraan? Het antwoord: de gemeente heeft een contract met JenS voor de uitvoering van de basishulp jeugd. JenS ontvangt voor haar dienstverlening jaarlijks een budget lumpsum. Wanneer dat budget niet toereikend blijkt, kunnen JenS en de gemeente met elkaar in gesprek treden. De gemeente kan vervolgens besluiten tot een wijziging van het budget. Bij noodzakelijke aanvullende dienstverlening door JenS heeft de gemeente hiervoor in het verleden aanvullend budget beschikbaar gesteld. Dat budget kan worden gewijzigd wanneer onvoorziene risico's optreden. Bij de beoordeling van de wijzigingsmogelijkheid wordt door de gemeente rekening gehouden met de getroffen beheersmaatregelen door JenS, de mate van voorspelbaarheid en de mate van beïnvloedbaarheid door JenS op de opgetreden onvoorziene risico's. De financiële situatie van JenS is permanent onderwerp van bespreking in het partnerschap tussen JenS en de drie gemeenten. Elke kwartaal monitoren en bespreken we de financiële situatie met elkaar aan de hand van managementrapportages. Indien blijkt dat sprake is van een dienstverlening die verliesgevend is, zullen de gemeenten met JenS de situatie beoordelen en met elkaar in gesprek gaan.

Het budget voor basishulp Jeugd, dat zei mevrouw Vrusch volstrekt terecht, is op basis van de ervaringen uit het verleden voor 2003 al met 4,5 miljoen euro verhoogd. Omdat we weten dat ze het afgelopen jaar moeilijk hebben gehad, krijgen ze al 4,5 miljoen extra, plus de mogelijkheid als daar reden voor is - dat staat in het contract genoemd - de lumpsum aan te passen. Ook daarom is de bewering die gisteren in de krant is gedaan door de bestuurder volstrekt onjuist. 3. Xonar geeft aan dat het medisch kleuterdagverblijf wordt overgedragen aan collega-aanbieders in kwartaal 4 van 2023. Welke collega-aanbieders zouden dat kunnen zijn en als dat niet lukt, zet Xonar dan de dienstverlening zelf voort? En ook hier, hoe zit het met de continuïteit van de zorg van de desbetreffende voorziening op de Heerlerbaan? Het antwoord: aan welke collega-aanieders Xonar het medisch kleuterdagverblijf zal overdragen is op dit moment nog niet bekend. We moeten eigenlijk wel het contract onderscheiden tussen Xonar en de dertien Zuid-Limburgse gemeenten over de medische kinderdagverblijven. Dat is niet het contract dat wij als JenS hebben. Maar op Zuid-Limburgs niveau zijn andere aanbieders gecontracteerd om per 1 januari 2023 mkdhulp in de regio te bieden. JenS is verantwoordelijk voor het bieden van alle vormen van ambulante hulp die nodig is, dus ook voor de mkd-hulp.

Dat is nu zo en dat blijft zo in de toekomst. De hulp kan door JenS mogelijk in de toekomst bij een andere partij worden ingekocht. Voorop staat dat ieder kind de hulp krijgt die nodig is. Of de dienstverlening op de locatie Heerlerbaan in de huidige vorm wordt overgedragen aan een andere aanbieder, dan wel dat het op een andere manier wordt ingevuld, is nu nog niet bekend. Er zal in ieder geval worden gezorgd voor een zorgvuldige overgang voor de kinderen die op dit moment gebruikmaken van het mkd van Xonar op de verschillende locaties. In mijn schriftelijke tekst staat ook nog iets over het krantenartikel. Daar ben ik al op ingegaan. Xonar heeft ook de ouders van het mkd per brief laten weten dat de zorg wordt gecontinueerd. Hoe wij dat moeten rijmen met de uitlatingen in de krant is voor mij net zo'n raadsel als dat voor heel veel krantenlezers zal zijn. Dan de vragen van de heer Verreck. 1) Wat is het effect als Xonar uit JenS stapt? Antwoord: Xonar heeft aangegeven uit JenS te willen stappen, maar dit niet te kunnen vanwege een contractueel vastgelegde boete. Vooralsnog gaan we uit van de situatie dat Xonar lid blijft van de coöperatie JenS. Voorop staat en blijft staan dat continuïteit van zorg wordt geboden. Dat is overigens ook het uitgangspunt van Xonar.

2) Wat is het effect op JenS als Xonar failliet gaat? Antwoord: Er bestaat op dit moment geen acute situatie met een dreigend faillissement van Xonar. Dat neemt niet weg dat de situatie wel zorgelijk is. U bent vorige week via een rib geïnformeerd over het herstelplan van Xonar. Dit plan zal kritisch worden beoordeeld door de 16 gemeenten in Zuid-Limburg. Dit gebeurt altijd vanuit het belang van onze kinderen die kwalitatief goede zorg verdienen. In het

Pagina 11/90 hypothetische geval dat een jeugdinstelling, welke dan ook, failliet gaat, zijn kwaliteit en continuïteit van de zorg mede de verantwoordelijkheid van de zestien gemeenten in Zuid-Limburg. Daarvoor zullen wij staan, zeker vanuit Heerlen. 3) Kan de wethouder een toelichting geven op het contract dat de gemeente met JenS heeft waarvan Xonar (voor 42% eigenaar) aangeeft dat het bij voorbaat een verlieslijdend contract is? Als fractie zijn we vooral benieuwd naar de gehanteerde uitgangspunten en gemaakte financiële afspraken en het eventuele ventiel. Daar heb ik eigenlijk al in grote lijnen antwoord op gegeven bij de vragen van mevrouw Vrusch. Het nieuwe contract voor 2023 is met 4,5 miljoen verhoogd plus mogelijkheden voor een soort ventiel als het moeilijk gaat om dan bij te kunnen plussen. Xonar heeft als lid van het samenwerkingsverband de coöperatie JenS in de zomer van 2022 ingeschreven op de opdracht basishulp 2023 en volgende jaren zonder enig voorbehoud. Xonar heeft de inhoudelijke opdracht achter de basishulp jeugd onderschreven en ook in het verleden altijd ondersteund. Na de zomer geeft onder leiding van de interim bestuurder Xonar ineens blijk van een andere koers. Wat betreft de tarieven die JenS betaalt aan de dienstverleners die onder JenS vallen en de tarieven voor Xonar.

JenS geeft aan dat dit dezelfde tarieven zijn die ook aan de andere leden van de coöperatie, onderaannemers en leveranciers worden betaald. Bij die partner hebben die niet tot grote bezwaren over kostendekkendheid geleid. Of tarieven kostendekkend zijn, heeft ook te maken met de kostenstructuur binnen een bedrijf en niet alleen met de aangeboden tarieven. Het transformeren van een organisatie is daarbij vaak voortdurend noodzakelijk. Om hetgeen ik net heb gezegd nog even te illustreren aan de hand van cijfers. De verliezen van Xonar en JenS door deelname aan de coöperatie JenS en door de dienstverlening ten behoeve van JenS zijn in de jaren 2019 tot en met 2021 voor Xonar minder dan de helft geweest van de verliezen die Xonar heeft geleden op de dienstverlening buiten het JenS-contract in dezelfde periode. Dan heb je het over 1,5 miljoen binnen JenS en 3,5 miljoen daarbuiten. We weten allemaal dat een zwaartepunt van de dienstverlening van Xonar binnen JenS-gebied ligt. Dus de beweringen dat JenS de hoofdoorzaak zou zijn van de problemen bij Xonar zijn ook aantoonbaar volstrekt onjuist. Tot zover, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Ik kijk eerst naar mevrouw Vrusch en de heer Verreck. Ik bied even mijn excuses aan voor het gerommel aan deze kant, maar dat heeft met zorg en piket te maken. Dan weten sommigen wat dat is. Gaat uw gang, mevrouw Vrusch.

Mevrouw Vrusch, SP Ten eerste dank voor het uitgebreide antwoord. De wethouder heeft wel deels gerust kunnen stellen, zeker met betrekking tot de financiën en de bevestiging van het verhaal. Ik kan inderdaad ook niet rijmen waarom de ouders de brief krijgen, zo van het komt goed en er in de krant een totaal ander verhaal staat. Ik wil de wethouder wel oproepen om te kijken wat hij allemaal kan doen om de sluiting van de mkd's te voorkomen. De voorzitter Dank u wel. De heer Verreck. De heer Verreck, PvdA Ik dank de wethouder voor het uitgebreide antwoord. Zijn antwoord roept 23 nieuwe vragen op. Die ga ik hier niet stellen, omdat we het hebben beperkt tot een vraag. Die ga ik ook niet stellen. Ik ga de vraag voorleggen of we het kunnen doorgeleiden naar het presidium om het in de komende commissievergadering van januari terug te laten komen in de commissie, zodat we daar alle rust hebben om inhoudelijk met elkaar het gesprek aan te kunnen gaan over de mitsen en de maren hieromtrent.

Pagina 12/90

De voorzitter Dank u wel. Ik zie toch nog een aantal aanvullende vragen. Ik neem ze maar allemaal in één keer. Wethouder, dan kunt u ze allemaal in één keer nemen. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Uiteraard is het een goed voorstel van de heer Verreck. Dat onderschrijven wij natuurlijk. Maar deze vraag triggert mij toch even in relatie tot de antwoorden van de wethouder, even los van de inhoudelijke antwoorden. De wethouder geeft aan dat er onjuiste beweringen in de krant zijn gekomen. Het kan er natuurlijk mee te maken hebben dat de journalist het niet goed heeft begrepen. Daar ga ik even niet van uit. Als dat zo is, als hier heel duidelijk partijen met een andere visie met betrekking tot de schuldenpositie recht tegenover elkaar staan, dan is mijn vraag: is de wethouder dan ook bereid om in overleg met de verantwoordelijken van Xonar, met de verantwoordelijken van JenS gewoon eens even aan tafel te gaan zitten om eens even met elkaar te praten over waar de verschillende visies vandaan komen en of we daar met het belang van de kwaliteit van dienstverlening op langere termijn. Ik hoor net dat ze op korte termijn zijn gegarandeerd, maar je wil natuurlijk ook op langere termijn nog met elkaar zaken blijven doen in het kader van adequate jeugdzorg. Mijn vraag is dus of de wethouder daartoe bereid is. De voorzitter Dat is helder.

Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel. Ook dank voor alle antwoorden, maar die roepen ook een aantal extra vragen op. Allereerst denk ik dat het belangrijk is dat dit verhaal niet alleen in de commissie wordt besproken. Ik nodig de wethouder uit om direct ook een afspraak te maken met de nieuwe bestuurder van Xonar en mogelijk ook van JenS om middels een raadsinformatieavond of binnen de commissie één en ander toe te lichten. Ik denk dat dit een dermate groot onderwerp is dat dit wat meer toelichting verdient. Te meer ook omdat het geen eenvoudige materie is. Verder denk ik dat er nog een aantal andere opvallende dingen zijn gezegd door de wethouder. Er wordt ieder kwartaal gerapporteerd. Dat geeft mij de indruk dat de wethouder op de hoogte zou moeten zijn van de financiële situatie van JenS en de partners. Als binnen twee maanden de situatie anders blijkt, dan bevreemdt mij dat zeer. Dan vraag ik mij oprecht af of de managementrapportages dan wel de werkelijkheid hebben weergegeven en of dit geen nader onderzoek verdient. Dat is één. Twee. De wethouder geeft ook aan dat de tarieven zijn vastgesteld voor JenS en dat dit binnen de onderaannemers tot geen commentaar heeft geleid. Ik vind het heel vervelend om te zeggen, maar ik heb gisteren lang met een contactpersoon aan de lijn gezeten. Die gaf mij een totaal ander signaal.

De voorzitter Meneer Janssen, het gaat hier om een enkele aanvullende vraag en niet om een verhaal. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dat is helder, maar dit is wel echt een enorm groot onderwerp. De voorzitter U mag een vraag stellen en geen betoog houden. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen

Pagina 13/90 Ik ga er even van uit dat de wethouder het wellicht niet helemaal bij het rechte eind heeft. Ik ben ook benieuwd of de wethouder ervoor kan zorgen dat de onderaannemers ook kunnen onderschrijven dat zij de tarieven hebben geaccepteerd voor het einde van het jaar. Ik twijfel daar gewoon aan. De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, merci. De wethouder had het er in zijn eerste termijn over dat het op schandalige wijze in de krant kwam of stond. Ik trek daaruit de conclusie dat de verhoudingen op dit moment op scherp staan. Is het dan fout om daaruit vervolgens te concluderen dat als je maar hard op de trom slaat en heel veel reuring maakt, vervolgens de miljoenen die je denkt te kort te komen vanzelf wel boven tafel komen en richting Xonar zullen gaan? Dat is dan weer een heel ander discussiepunt. De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik heb één korte vraag. We hebben de nieuwe aanbesteding van JenS gehad. De problemen van Xonar komen natuurlijk niet uit de lucht vallen. Dat speelde volgens mij al in 2021. In maart 2021 is een rapport verschenen: JenS helpt beter voor minder. Daar wordt al gesproken over de financiële problemen van Xonar.

Mijn concrete vraag aan de wethouder is: welk risico loop je als van de grootste partij in dat coöperatieverband op het moment dat in maart 2021 al bekend is welke grote verliezen er zijn, om de aanbesteding van JenS gewoon voort te zetten? Er wordt hier nu gedaan alsof die problemen van Xonar iets is wat nu uit de lucht komt vallen, maar die spelen al jaren. De voorzitter Helder. Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Meneer de voorzitter. De antwoorden van de wethouder waren erg duidelijk. Alleen zou ik er echt behoefte aan hebben dat hetgeen hij zojuist heeft verteld, in een memo naar de raadsleden komt, zodat ik het ook nog even goed kan nalezen. Dat zou heel fijn zijn. De voorzitter Het woord is aan wethouder Van Zutphen. Wethouder Van Zutphen Voorzitter. Ik heb de volgende antwoorden. Wat kunnen we doen om de sluiting van het mkd te voorkomen? Onze partner rond de mkd's is JenS. Ik heb alle vertrouwen in JenS en dat zij ervoor zorgen dat de voorziening, het medisch kleuterdagverblijf, overeind blijft in de kwaliteit die nodig is. Het is vervolgens aan JenS om haar leden c.q. haar onderaannemers en/of dienstverleners datgene te laten doen wat nodig is voor de goede zorg van de kinderen. Maar onze partner op dat gebied is JenS. Er zit geen millimeter lucht tussen JenS en de gemeente.

De PvdA en een aantal anderen vragen om het in de commissie te bespreken en een memo aan de raad te sturen. Dat lijkt mij zonder meer erg goed. Dan kunnen we het er veel uitgebreider over hebben. Het is uiteraard de bevoegdheid van het presidium en/of de raad en de commissievoorzitters over de manier waarop de commissievergadering wordt vormgegeven. Het is op zich heel begrijpelijk dat een aantal raadsleden vragen: ga als de wiedeweerga met de heer Verwey, met de bestuurder, in gesprek. Dat heb ik in de afgelopen tijd al een aantal keer gedaan. Ik denk

Pagina 14/90 dat ik al een keer of drie of vier met hem heb gesproken. Maar we moeten wel twee dingen uit elkaar halen. Wat betreft JenS is Xonar niet onze gesprekspartner. Xonar is een onderdeel van JenS. Alles wat wij voor JenS doen, bespreken wij met JenS en niet met Xonar. Xonar is wel de gesprekspartner van de gemeente als het gaat over de Zuid-Limburgse dienstverlening waar wij aan deelnemen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de residentiële jeugdzorg. Die kopen wij via de gemeente Maastricht ook bij Xonar in. Daar is Xonar dus de rechtstreekse gesprekspartner van de zestien Zuid-Limburgse gemeenten. De drie grote Zuid-Limburgse gemeenten, Maastricht, Sittard-Geleen en Heerlen nemen daarbij het voortouw, ook in de gesprekken met Xonar en met de bestuurder. Dan vraagt de Jongerenpartij: je overlegt zo vaak met JenS, hoe kan het zijn dat de situatie ineens anders is? Nee, de situatie is niet ineens anders. De heer Verwey doet ineens uitlatingen alsof het financieel dramatisch zou zijn met JenS. Dat ontkennen wij. Dat blijven wij ontkennen. Voor zover het zich toch zou voordoen, heb ik net aangegeven dat we kunnen bijlappen. Maar er is geen reden om ons zorgen te maken over de financiële situatie van JenS.

Als het gaat over de vraag of de tarieven voor de onderaannemers wel of niet kostendekkend zijn en hoe de onderaannemer en de dienstverlener daarop hebben gereageerd, baseer ik mij op hetgeen JenS ons zelf heeft medegedeeld. Dan de opmerking van de heer Leers. Is het zo dat je door lawaai te maken extra geld krijgt? Ik kan me iets voorstellen bij die vraag. Ik weet niet wat de motieven zijn van de bestuurder van Xonar om op die manier in de krant tekeer te gaan. Wij beoordelen in ieder geval alles wat rond Xonar speelt rond het belang van de kinderen. Is de continuïteit van de zorg gegarandeerd? Alles wat daarvoor nodig is, doen wij. Of er nou lawaai wordt gemaakt of niet. Waar de focus op JenS uit voortkomt, daar kunnen we alleen maar over speculeren. Het vermoeden is ook dat de aanpak, de transformatie die wij doen, waarbij wij de professionals de ruimte geven in plaats van uurtje factuurtje afrekenen niet de traditionele denkwijze is die deze bestuurder tussen de oren heeft. Dan vraagt Forum welk risico we hebben gelopen door deze aanbesteding. We hebben geen risico gelopen door de aanbesteding, omdat wij geen contract hebben gesloten op basis van de aanbesteding met Xonar, maar met JenS. JenS geeft ons voortdurend aan: wij komen het contract na. Daar hebben wij ook alle vertrouwen in. Tot zover, voorzitter. De voorzitter Dank u wel.

Dan ga ik naar de vragen van de heer Jacobs van Forum voor Democratie inzake de uitspraak van de rechtbank met betrekking tot het ozb-gebruikersdeel tijdens de lockdown. Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik denk dat de vragen voor zich spreken. In de recente uitspraak van de Rechtbank Limburg, ik meen Roermond, werd gezegd dat het ozb-deel gebruiker onterecht was geheven, omdat een bioscoop verplicht door de lockdown dicht moest. De rechtbank heeft gezegd: op het moment dat ik op 1 januari dicht moet, dan ben ik het gebruikersdeel van de ozb ook niet verschuldigd. In Heerlen zijn uiteraard ook genoeg ondernemers die tijdens de lockdown dicht moesten gaan. Mijn vraag is: wat gaat het college doen met deze ondernemers en die achteraf blijkbaar ten onrechte - tenminste ik ga ervan uit dat het gerechtshof deze uitspraak bevestigt - geheven onroerendezaakbelasting? De heer Jacobs stelt de volgende vragen: 1. Bent u bekend met de recente uitspraak van de Rechtbank Limburg waar een aanslag OZBgebruikersbelasting werd vernietigd voor een object dat op last van de overheid op 1 januari 2021 vanwege corona was gesloten (zie bijlage)? 2. Bent u – indien het gerechtshof in hoger beroep deze uitspraak bevestigt – bereid de ondernemers die het betreft een (ambtshalve) teruggave te verlenen voor wat betreft de jaren 2021 + 2022?

Pagina 15/90 De voorzitter Dank u wel. Wethouder De Beer is nog niet aanwezig. Wethouder Van Zutphen zal dit even overnemen. Gaat uw gang. Wethouder Van Zutphen 1. Bent u bekend met de recente uitspraak van de Rechtbank Limburg waar een aanslag OZBgebruikersbelasting werd vernietigd voor een object dat op last van de overheid op 1 januari 2021 vanwege corona was gesloten, zie bijlage? Het antwoord is: ja, wij zijn bekend met deze uitspraak. 2. Bent u – indien het gerechtshof in hoger beroep deze uitspraak bevestigt – bereid de ondernemers die het betreft een (ambtshalve) teruggave te verlenen voor wat betreft de jaren 2021 en 2022? Het antwoord daarop is: een uitspraak van een rechtbank of gerechtshof geeft conform hogere wetgeving geen aanleiding voor het verminderen van belasting voor andere belanghebbenden of andere jaren. Dit is het standpunt van de Hoge Raad in eerdere uitspraken over belastingwetgeving. Het college conformeert zich aan dit standpunt van de Hoge Raad. De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs, hebt u nog behoefte aan een aanvullende vraag? De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik heb geen aanvullende vraag. Het is gewoon teleurstellend. Het is een beetje het spaartaksverhaal. De voorzitter Dank u wel. Meneer Verreck. De heer Verreck, PvdA Dank u wel, meneer de voorzitter.

Betekent dit dat als al die ondernemers die vanuit de coronamaatregel op 1 januari dicht moesten allemaal de gang naar de rechter zouden moeten doen om aan de hand van deze uitspraak hun recht te halen? Kan ik de toelichting van de wethouder zo lezen? De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Ik volg de gedachtegang van de heer Verreck en ik ben benieuwd naar het antwoord van het college. Wethouder Van Zutphen Voorzitter. Het gaat hier om een uitspraak over belastingheffing in het verleden. Mensen hebben vorig jaar een aanslag gekregen. De termijn om bezwaar te maken tegen die aanslag is lang en breed verlopen. Vanuit mijn achtergrond als wethouder Sociale Dienst zeg ik dat dit ook ooit zo is gegaan met mensen die bezwaar hebben gemaakt tegen een bepaalde manoeuvre door de Sociale Dienst in het verdere verleden. Die mensen zijn in het gelijk gesteld, maar de mensen die geen bezwaar hebben gemaakt zijn niet in het gelijk gesteld. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we naar de vragen van mevrouw Hendriks van de SP inzake renovatie en energiearmoede in de wijk Meezenbroek. Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks-Berg, SP

Pagina 16/90 Dank u wel, voorzitter. Ik heb daar natuurlijk al vaker vragen over gesteld, maar het is nog steeds in- en intriest in de wijk Meezenbroek van woningcorporatie Vincio. Vorige week is een bijeenkomst geweest van Stichting Wijkbeheer MSP. Daar heeft Vincio Wonen uitleg gegeven over de renovatie van de woningen. Ze geven aan dat ze in januari starten met een modelwoning. Maar aan de bewoners was aangegeven dat deze aan het eind van dit jaar klaar zou zijn. Dus hier lopen ze ook alweer achter op het tijdstip. Er is ook aangegeven dat er meer woningen worden gesloopt dan in eerste instantie is gezegd en dat de renovatie echt zeven jaar gaat duren. Dit veroorzaakt best wel weer onrust bij de bewoners, want dit is iets anders dan tegen hen is gezegd. Het is echt wel tijd dat er duidelijkheid komt over wanneer er wat precies gaat gebeuren. Vincio had ook aangegeven extra maatregelen te treffen om woningen extra te isoleren om deze tijd te kunnen overbruggen. Maar ook hier lopen ze achter. Na een aantal keer vragen, gaan ze hier half januari langzaamaan mee starten. Tegen de tijd dat het klaar is, is helaas de winter ver voorbij. Niet alleen in Meezenbroek, maar ook in andere woningen zitten de mensen in de kou. Vandaag is ons pas ter ore gekomen dat vooral in de woningen aan de Leenhofstraat afgelopen week het ijs echt heel dik op de ramen stond.

Helaas kregen ze te horen dat deze woningen een monumentale status hebben en dat ze daarom niets aan isolatie kunnen doen. Verder denk ik dat de vragen aan de wethouder duidelijk zijn. Mevrouw Hendruks-Berg stelt de volgende vragen: - Is de wethouder op de hoogte van deze ontwikkelingen, dat de renovatie toch 7 jaar gaat duren en er meer woningen afgebroken gaan worden? Zo ja, wat heeft de wethouder hiertegen gedaan? Zo nee, gaat de wethouder dan weer met Vincio Wonen in gesprek, dat 7 jaar echt te lang is; waarom er nu al wordt aangegeven dat er meer woningen afgebroken gaan worden? - Wanneer krijgen de bewoners nu eindelijk duidelijkheid hetgeen er gaat gebeuren met deze wijk? Gaat de wethouder ook aangeven dat de extra isolatie maatregelingen heel snel uitgevoerd moeten gaan worden? Druk blijven uit oefenen totdat de laatste woning gerenoveerd is. - Het water staat de bewoners echt tot aan hun lippen, mag wel zeggen tot ver boven hun lippen; wat kan het college doen om deze mensen extra te helpen? De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Dank u wel, voorzitter. Het is inderdaad niet de eerste keer dat we het hier hebben over de trieste situatie in Meezenbroek. Het is terecht dat mevrouw Hendriks-Berg de situatie zo aanduidt.

Naar aanleiding van de ontwikkeling die zij in haar vragen stelt, luiden de vragen: - Is de wethouder op de hoogte van deze ontwikkelingen, dat de renovatie toch 7 jaar gaat duren en er meer woningen afgebroken gaan worden? Zo ja, wat heeft de wethouder hiertegen gedaan? Zo nee, gaat de wethouder dan weer met Vincio Wonen in gesprek, dat 7 jaar echt te lang is; waarom er nu al wordt aangegeven dat er meer woningen afgebroken gaan worden? Het was niet bekend bij de wethouder dat dit het geval was. Sterker nog, ik heb vandaag hierover contact opgenomen met de corporatiebestuurder, want het verbaasde mij hogelijk. Het laatste wat ik hierover had gehoord, was wat ik hier eerder al heb aangegeven, namelijk dat het ook vanuit de corporatie de bedoeling was om de renovatie versneld te laten plaatsvinden en dat dit ook de insteek was. Het zou afhankelijk zijn van die modelwoningen. Ik heb met de corporatiebestuurder besproken dat ik aanneem dat er verwarring is ontstaan naar aanleiding van de voortgang op het gebied van die 24 woningen. Ik heb expliciet gevraagd of de doelstelling nog steeds overeind staat om dat te versnellen, meer dan zeven jaar. Hij gaf dat aan. Dat is ook logisch, want we hebben in de context van de prestatieafspraken gezegd - dat hebben we hier ook vaker gezegd - dat alle EFG-woningen voor 1 januari 2029 eruit moeten zijn.

Simpelweg 7 jaar optellend bij het huidige jaar. Dat betekent dat dit ook moet. Daar lijkt me dus geen sprake van, met

Pagina 17/90 uitzondering van onvoorziene omstandigheden, dat de doelstelling zou zijn dat ze pas over zeven jaar echt gerenoveerd zijn. Dat is wat ik terug heb gekregen vanuit de corporatie. U merkt dat het mij ook aan het hart gaat. Ik heb daarom ook meteen contact opgenomen. Ik heb ook richting de corporatiebestuurder aangegeven dat er gezien het feit dat er nu weer vragen komen toch onduidelijkheid is. Misschien is het goed als hij ook hier een keer een verhaal komt houden om u mee te nemen vanuit uw positie in wat er in Meezenbroek te gebeuren staat, wat de overweging zal zijn en waar het misschien wel spaak loopt. Op die uitnodiging gaat hij graag in. Dat gaan we dus regelen via de griffie. Het is overigens onze bedoeling dat mocht het via de gemeente spaak lopen waar het gaat over die 24 modelwoningen - daaruit willen we opmaken wat er nodig is voor het versneld renoveren van de andere woningen in het gebied - dan proberen wij daar natuurlijk ook in te versnellen. Maar als het elders spaak loopt, dan is het zaak dat we er met z'n allen voor zorgen - daar ligt dan vooral een verantwoordelijkheid voor Vincio - dat die versnelling er wel degelijk komt, want de urgentie is heel duidelijk.

- Wanneer krijgen de bewoners nu eindelijk duidelijkheid hetgeen er gaat gebeuren met deze wijk? Gaat de wethouder ook aangeven dat de extra isolatie maatregelingen heel snel uitgevoerd moeten gaan worden? Druk blijven uit oefenen totdat de laatste woning gerenoveerd is. Volgens mij hebben wij het er in september al over gehad dat het de bedoeling is om in gezamenlijkheid met de corporaties tot het verbond voor energierechtvaardigheid te komen. Dat hebben we ook gedaan. Daarin hebben we allemaal uitgesproken dat het heel belangrijk is dat de isolatiemaatregelen genomen gaan worden. Dat hebben we gedeeltelijk geregeld via de e-knip die voor iedereen beschikbaar is, dus ook voor deze mensen. In oktober was dit alleen het geval voor Weller, maar Vincio gaat nu ook over tot die stap voor deze woningen. Ik vind het heel positief dat zij het niet laten afhangen van de e-knip, maar dat zij hetzelfde aanbod, namelijk dat laaghangende fruit, zelf gaan aanbieden. Dat is echt een beweging die ze maken. Daar ben ik op zich positief over. Maar als je kijkt naar de staat van de woningen, dan is dat laaghangende fruit niet voldoende. Ik heb ook de afbeeldingen gezien van wat daar aan de hand is. Wat dat betreft ben ik blij om te kunnen melden dat voortkwam uit de gesprekken met de bestuurder dat ze ook gaan kijken wat de impact is van het laaghangende fruit en hoeveel verschil dit maakt.

Als dit niet voldoende verschil maakt, dan moeten we echt verder gaan. Het kan niet zo zijn dat je het daar dan bij laat. Gemiddeld kun je in woningen 7% van de energiekosten besparen door alle tocht te dichten. Maar ik heb ook foto's van woningen gezien, waarbij je weet dat dit het verschil niet gaat maken. Dus wat kunnen we dan wel doen? Een categorie heviger, bijvoorbeeld zolderruimtes die nu niet geïsoleerd zijn, isoleren, voorzetramen. Dat zijn dingen waar ze op basis van de voortgang, nadat laaghangende fruit gaat Vincio kijken wat ze daarin kunnen doen. Dan wordt er een budget voor vrijgemaakt. Ik haak even specifiek in op iets wat u net zei, maar wat niet terugkwam in de vragen, maar wat ik toch wil beantwoorden. Ik heb begrepen dat vorige week de opdracht is verstrekt tot deze dingen die ik net heb genoemd. Dat zou moeten betekenen dat in januari nog kan worden overgegaan tot actie. Dan is de winter natuurlijk nog niet voorbij. Ik denk dat voor heel veel mensen geldt dat de winter in volle hevigheid is losgebarsten, maar die zal in januari nog niet voorbij zijn. Ik hoop dat het dan al verschil gaat maken. U kunt ervan uitgaan dat ik zal blijven zorgen voor druk op de ketel.

- Het water staat de bewoners echt tot aan hun lippen, mag wel zeggen tot ver boven hun lippen; wat kan het college doen om deze mensen extra te helpen? Uiteindelijk ga ik er niet over, maar het moge duidelijk zijn dat dit bestuurlijk wel prioriteit heeft. We hebben natuurlijk al dat hele pakket aan maatregelen uitgerold via het aanbod van de bespaarcoach en dat noodbudget. Daarbovenop komt nu nog eens hopelijk, als de raad daarmee instemt, de matrix met additionele middelen. In de combinatie van die inzetten denk ik dat we echt het maximale doen op dit moment om deze mensen vooruit te helpen. Maar ik vrees dat zelfs dan het probleem van de energietransitie nog vele jaren met ons blijft. We hopen gewoon - laten we dat met zijn allen doen - dat die renovatie en energietransitie ook in dit specifieke gebied zo snel mogelijk volbracht worden. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Hendriks, heeft u nog behoefte aan aanvullende vragen?

Pagina 18/90

Mevrouw Hendriks-Berg, SP Dank u wel. Het is goed om te horen dat u er vol op zit en er alles aan doet. Op zich is het fijn om te horen dat iemand van Vincio Wonen hier uitleg komt geven. Maar wij zitten niet in de kou en niet in de onrust over wat met ons huis gaat gebeuren. Ik denk dat het allerbelangrijkste is dat er goede en duidelijke uitleg naar de bewoners komt over wat er gaat gebeuren, wanneer het gaat gebeuren en hoe het eruit ziet. Ik krijg dagelijks telefoontjes van mensen die zeggen: we horen dit en we horen dat. Maar specifiek horen ze niets. Ik denk dat dit veel belangrijker is dan dat wij hier uitleg krijgen. Natuurlijk is dat mooi, maar het gaat om de bewoners daar. Wethouder Gelderblom Dat staat buiten kijf, maar ik begreep uit de vraagstelling dat er wel degelijk specifieke informatie was verstrekt tijdens informatieavonden en dat die niet strookt met wat de bestuurder heeft gezegd. Het lijkt me goed dat daar dan commentaar op wordt geleverd. Tot slot wil ik het volgende niet vergeten. U noemde de monumentale panden. Het is goed om dat toch even in herinnering te roepen. U gaf aan dat het voortkwam uit een bericht dat u heel recent hebt ontvangen. Ik kan daar niet zo specifiek op ingaan, want dat heb ik nog niet ontvangen. Monumentale panden zijn gelukkig een klein aandeel van het corporatiebezit.

Dat is wel een categorie apart, omdat deze niet op dezelfde manier als het overige bezit zijn meegenomen in de prestatieafspraken. Het is echt een apart gevecht dat moet worden geleverd om dat mee te nemen in de vaart der volkeren. Maar goed, ook dat gevecht wordt geleverd. Mevrouw Hendriks-Berg, SP Ik weet dat het niet mag, maar mag ik één heel klein dingetje nog noemen? Het is heel fijn dat u ook wil kijken naar de zorg over de monumentale panden. Ik zal dadelijk deze foto's erbij geven, zodat u daar nog verder naar kunt kijken. Dank u wel. De voorzitter Is er nog behoefte aan een aanvullende vraag? Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Ik begrijp van de wethouder dat op korte termijn nadere informatie volgt. Dat is natuurlijk goed. Wordt daarbij ook duidelijk hoe de Heerlense corporatiewoningen zich verhouden tot corporatiewoningen in de omliggende Parksteden? Doen wij het beter of slechter? Wat kunnen we van elkaar leren? Welke voordelen zijn er te behalen? Kan op korte termijn een goed voorbeeld van iets wat in Heerlen kan worden gevolgd voor het voetlicht worden gebracht? Wethouder Gelderblom Voor het aandeel energie armoede van huishoudens in Nederland geldt dat 75% van de pijn bij de corporaties zit. Gemiddeld leeft in heel Nederland 6,88% van de huishoudens in energiearmoede.

U kunt ervan uitgaan dat een groot gedeelte daarvan, gemiddeld genomen 75%, bij de corporaties. In Heerlen is dat 12,35%. Dat is bijna het tweevoudige. De Parkstadgemeenten die direct onder ons zitten, zijn Kerkrade met rond de 10% en dan bouwt dit af naar de landelijke gemeenten Voerendaal, Simpelveld, naar ongeveer 3%. Er zit dus nogal wat verschil tussen de Parkstadgemeenten. We kunnen niet zomaar lering trekken uit wat de andere Parkstadgemeenten doen, omdat wij een veel groter probleem hebben. Wij zijn ook initiatiefnemer van het Verbond voor energierechtvaardigheid. Daarin pakken we ook een leidende rol. Ik neem aan dat u doelt op best practices waar we lering uit kunnen trekken. Op dit moment zijn wij de initiatiefnemer om die te ontwikkelen.

Pagina 19/90 De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar de vragen van de heer Pauwels van het CDA inzake het Platform veilig ondernemen Limburg. De heer Pauwels, CDA Dank u wel, voorzitter. Ik zal het kort houden. Dan halen we het nog net. Je begint met een goed initiatief ter bestrijding van diverse vormen van criminaliteit. Je wil gaan draaien en dan word je eigenlijk ingehaald door de werkelijkheid, namelijk dat de situatie toch ernstiger lijkt dan hij is. Feiten liegen er niet om. Zou je dan niet als opdrachtgever bij jezelf de vraag stellen: moeten we niet gaan opschalen en de middelen die ervoor beschikbaar zijn gesteld gaan herijken? Er zijn nog meer initiatieven hieromtrent te noemen, maar in dit geval gaat het zuiver om dat PVOL. De heer Pauwels stelt de volgende vragen: 1) Deelt het college onze mening dat we niet genoeg kunnen doen om cybercrime te bestrijden? 2) Wil het college onderzoeken of de middelen en mankracht ondanks de recente start van het platform, afdoende zijn? Een en ander in het licht van met náme de actualiteit in onze stad! 3) En zo ja, kan het college er bij de verantwoordelijk minister voor pleiten dat nog meer middelen vrijkomen? De voorzitter Dank u wel. Ik zal deze vragen beantwoorden. 1) Deelt het college onze mening dat we niet genoeg kunnen doen om cybercrime te bestrijden? Deze mening delen wij volledig.