Conceptnotulen raadsvergadering gemeente Heerlen 2 en 3 nov 2022.docx

Pagina 19/198 De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik ben blij dat u mij dat vraagt. Ik ben inderdaad een opgeschoten jongere. Maar we moesten het binnen de tijd houden en dat is volgens mij nog niet gelukt. Desondanks hebben we ook echt benoemd dat we hartstikke blij zijn met de investeringen in onderwijs. Dat vinden we heel belangrijk voor jongeren. We zijn blij met een urban sportspark. We zijn blij met de investeringen in onze sportverenigingen. We vinden het belangrijk dat jongeren kunnen sporten, bewegen en gezond kunnen leven. Daar worden we heel erg enthousiast van. Daar hebben we dus ook helemaal geen klachten over. We herkennen dat ook in het coalitieakkoord en we zien het terug in de begroting. Dat prijzen we alleen maar aan. Dat hoeven we hier niet nog eens 10 minuten lang te benadrukken. Dus ere wie ere toekomt. Daar zijn wij blij mee. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Is er dan voor de jongeren in Heerlen echt niets waarvan zij zeggen: hier schort het nu aan, dit moet gebeuren en Jongerenpartij, jullie zijn door ons gekozen, gaat daarvoor. Hebben ze alles wat hun hartje begeert of heb ik het dan mis? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ik vind dat een lastige vraag om te antwoorden, want ik kan niet in de geest kijken van iedere jongere in Heerlen. Er zijn ongetwijfeld nog voldoende wensen voor allerlei jongeren.

Een voorbeeld waar wij wel blij mee zijn, is de komst van van het urban sports park, het skatepark in Heerlen. Daar hebben wij raadsbreed een motie voor ingediend. Deze is praktisch unaniem aangenomen. Daar worden wij natuurlijk hartstikke enthousiast van. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik hoor de Jongerenpartij stellen dat de rem maar een beetje op de Wmo moet. Kunt u iets concreter zijn? Gaan we de rollators verminderen? Gaan we de dagbesteding afschaffen? Omnibuzz? Wat stelt u concreet voor ten aanzien van de Wmo? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ik vind het goed dat u dat vraagt. Wij willen zeker niet beknibbelen op hetgeen de mensen echt daadwerkelijk nodig hebben. Maar we constateren wel dat de kosten van de Wmo structureel oplopen. We zien in de komende jaren ook dat die kostenstijging zal blijven doorzetten. Wij vragen dus eigenlijk aan het college om een plan te maken om de kwaliteit die we kunnen leveren binnen de Wmo te handhaven, maar gelet op de kosten, wel te zorgen dat die kosten in de komende jaren niet totaal uit de hand gaan lopen. We vragen dus niet om bezuinigingen. Dat hoort u mij niet zeggen. We vragen gewoon: “College, kijk nu gewoon. Volgend jaar wordt de hulp in de huishouding weer aanbesteed. Kijk nou hoe je dat gaat aanpakken.

Kijk gewoon of het mogelijk is om die kosten een beetje in de hand te houden.” De heer Reijnders, SP (interruptie) Volgens mij hebben wij nog niet zo lang geleden een raadsinformatiebrief ontvangen van de wethouder Sociaal Domein, met daarin een soort financieel doorzicht van hoe het met de gemeentelijke zorg gaat. Kent u die? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ja. De heer Reijnders, SP (interruptie) Heeft u daarin ook geconstateerd dat we alle zorg bij elkaar opgeteld kunnen leveren en dat we ook nog eens ruim binnen budget blijven? Ik vraag me dus even af voor welk probleem u een oplossing aan het zoeken bent.

Pagina 20/198 De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Het is goed dat u dat vraagt, maar dat is dan relatief korte termijn. We kijken ook verder vooruit. Als je vooruitkijkt, dan kampen we dadelijk toch met een significante vergrijzing. We willen dus ook zo snel mogelijk zorgen dat het straks niet uit de hand gaat lopen. Ik vind het prima als het nu allemaal binnen de begroting past, alleen zou het mooi zijn als wij een langetermijnvisie hebben. Dat spreek ik hier niet over deze bestuursperiode, maar dan kijken we wel echt wat verder vooruit. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) De heer Janssen had het over een motie waarin om een prioriteitenlijst wordt gevraagd. Vraagt hij daarin een top, een ranking? Te beginnen met het meest urgente programma en dan de lijst afdalend de steeds minder urgente? Of wil hij ook een budgetplafond? We hebben dit jaar al een aantal projecten van meer budget moeten voorzien. Vraagt hij een plafond, een maximumbudget per project? In het verleden - dat is al heel lang geleden - hebben we ooit de Ladder van Lodewijks afgesproken als financieel kader om dit soort beslissingen te maken. Ik ben ze even kwijt. Ik kijk naar de heer De Beer. Hij zal ongetwijfeld nog weten welke stappen in de Ladder van Lodewijks zitten.

Ik dacht dat de eerste was ‘efficiëntieverhoging’, de laatste ‘niet door laten gaan en de een-na-laatste was 'lastenverhoging'. Vraagt hij dat of is een prioriteitenlijst voldoende? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ik zie dat hetzelfde als ik dat thuis doe. Dat leer ik mijn kinderen ook. Wij proberen thuis met de middelen die we hebben een volgorde aan te houden waar we onze centen als eerste aan uitgeven. Dat begint bij onze hypotheek of huur, vervolgens de boodschappen, de energierekening en dan zo door tot aan als het even gaat de vakantie of andere leuke dingen. Ik vraag eigenlijk gewoon niet meer of minder van het college dan een tijdlijn neer te zetten, zo van: "Onder welke omstandigheden doen we wat? Wat vinden we als eerste belangrijk? Starten we bijvoorbeeld het met het Romeins Museum? Als dat goed gaat en we blijven binnen de begroting, dan starten we met de Royal" of doen we alles tegelijk op hoop van zegen, God zegene de greep. En volgend jaar staan onze burgers weer zwaar onder water of kunnen de energierekening niet betalen, terwijl wij op 20 plekken tegelijkertijd zijn aan het bouwen. Vervolgens kunnen we die burgers niet meer helpen. Dat is wat ons betreft niet de manier waarop je met de centen moet omgaan. Wij zouden graag een volgordelijkheid zien.

De heer Reijnders, SP (interruptie) Als ik de begroting niet had doorgenomen, dan zou ik na dit verhaal echt denken dat wij voor tientallen miljoenen, honderden miljoenen, in de rode cijfers gaan. Maar volgens mij hebben wij echt een sluitende begroting en ook een sluitende meerjarenbegroting. Dat is ook iets wat ik mijn kinderen altijd leer. Je moet geen geld uitgeven dat je niet hebt. Volgens mij hebben we dat goed op orde. Kan de heer Janssen dat met mij eens zijn? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Laat ik het zo zeggen, ik heb grote twijfels of dat ook bewaarheid gaat worden. Ik heb grote twijfels of rekenen met 2,4% inflatie - het maximale bedrag dat ik in de begroting heb zien terugkomen, is 4,6% de werkelijkheid gaat zijn. Ik probeer alleen maar even aan te stippen: reken jezelf niet rijk. De septembercirculaire gaat het waarschijnlijk over veel hogere percentages spreken dan de meicirculaire op basis waarvan deze begroting is geformuleerd. Die gaan we over twee of drie weken bespreken. Waarschijnlijk kunnen we dan op basis van voortschrijdend inzicht al gaan strepen in de plannen die we hebben. Als we nu uit het raam kijken en u kijkt met enige regelmaat in de krant of u volgt het nieuws, dan ben ik bang dat het daar in de komende jaren niet bij zal blijven.

Voor dat perspectief wil ik een scenario zien van het college voor wat zij wel of niet gaan doen op het moment dat het een beetje tegenzit. Een noodscenario, zullen we maar zeggen.

Pagina 21/198 De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Aansluitend op wat de heer Leers eerder heeft gezegd over mogelijke voorzieningen die jongeren zouden kunnen aantrekken, is GroenLinks al eens te rade gegaan bij verschillende jongeren. Onze partij bestaat voor de meerderheid uit jongeren. Onze raadsfractie bestaat voltallig uit jongeren. Zijn er dus een aantal voorzieningen waar jongeren zich al over hebben uitgesproken? Dit zijn onder andere nacht-ov op uitgaansdagen, afschaffing dan wel verruiming van de horecasluitingstijden, kookworkshops gegeven door ouderen aan jongeren – dat was er ook een – voldoende verblijfsmogelijkheden voor een fatsoenlijke prijs en de oprichting van een stichting studentenhuisvesting in Heerlen of een dergelijk centraal laagdrempelig punt voor studenten die in hun huurprijs worden uitgeknepen. Deelt de Jongerenpartij deze visies die door jongeren zijn gegeven? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Alle input die wij van jongeren krijgen, ook als die wordt aangereikt door onze collega's van GroenLinks, willen wij graag naar luisteren. Wij willen even goed kijken naar wat men precies wil. Ik hoor u spreken over studenten. Het ligt voor de hand dat met de komst van meer studenten naar het centrum wij alle steun geven aan het faciliteren van die studenten, in welke vorm dan ook. Ook als dat om vrije tijd gaat.

Ook als dat om koken met ouderen gaat. We staan er zeker altijd voor open om daarin mee te denken. Wij ondersteunen dat van harte. Zeker. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik kom even terug op het vorige onderwerp met betrekking tot de donkere wolken boven de stad aangaande de financiën. Duidt de heer Janssen dan ook op een van de staatjes op pagina 186? Dan gaat het onder andere over de vaste schulden die in de jaarrekening van 2021 nog zo'n 300 miljoen waren en voor 2026 een prognose kennen van dik 400 miljoen. Dat is een verschil van bijna 100 miljoen. Doet hij daarop als hij zegt: jongens, dit gaat faliekant mis als we zo doorgaan? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ja, onder andere die staat. Vooral de staat waarin je ziet dat we qua schuldpositie boven de 400 miljoen uitkomen. Dat is een combinatie van: we gaan die richting uit en we zien die rentes gewoon waanzinnig oplopen. De burger heeft daar ook last van als hij een hypotheek wil afsluiten. Ook de gemeente gaat daar last van krijgen als zij moet herfinancieren. Zij berekenen op basis van de meicirculaire. De wereld zag er een halfjaar geleden heel anders uit. De hypotheekrentes zagen er een halfjaar geleden heel anders uit. Ik voorspel u dat komend jaar de wereld er ten negatieve ook heel anders uit ziet. Daar hebben we dan als gemeente ook maar mee te dealen.

Ik heb liever dat men daar vooraf rekening mee houdt, dan dat men achteraf in de problemen zit. De voorzitter Danku wel, meneer Janssen. Dan gaan we naar de Partij Hoensbroeks Belang. Meneer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Voorzitter. Voor ons ligt het Meerjarig Bestuurlijk Programma 2023-2026 en de begroting van 2023. Allereerst een compliment, dat ondanks de grote financiële onzekerheden, wij toch blijven investeren in onze gemeente. We hebben op dit moment te maken met allerlei crisissen. Deze raken onze inwoners direct in de beurs. Allemaal delen wij de zorg dat onze inwoners, ondernemers en verenigingen financieel niet meer rond kunnen komen. Er zijn al acties uitgezet om te helpen, maar we missen een opvallende actie: wat doen wij als gemeente om de lasten voor al onze inwoners niet te laten stijgen? Als we naar de gemiddelde lasten kijken, dan stijgen deze namelijk. De afvalstoffenheffing gaat van €333,40 naar €342,53. Rioolheffing gaat van €184,27 naar €189,78 en de onroerendzaakbelasting van €306,97 naar €311,85.

Pagina 22/198 Waarom zetten we niet in op een nullijn? Deze maatregel zou per direct en voor iedere inwoner een voordeel opleveren. Wij vinden dat we in deze moeilijke tijd onze inwoners niet zwaarder moeten belasten. Uiteraard betekent dit minder inkomsten en zullen wij verantwoorde keuzes moeten maken. Wij zijn een gemeente met ambities. En dat is prima, maar Partij Hoensbroeks Belang is van mening dat nu extra goed gekeken moet worden naar nog uit te voeren projecten c.q. investeringen. Kunnen wij deze niet in de tijd naar achteren schuiven? Het vrijgekomen geld kunnen we dan inzetten om de huidige financiële nood te verlichten. Ons voorstel met betrekking tot de nullijn zou voor onze burgers een belangrijk signaal zijn, dat wij als gemeenteraad alles eraan willen doen om in deze moeilijke tijd alle inwoners te helpen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Het is een zeer begrijpelijk signaal van Partij Hoensbroek Belang met betrekking tot het niet verhogen van de lasten voor onze inwoners. Het is ook begrijpelijk om dan in de uitgaven te snijden. Ik neem aan dat PHB inzichtelijk heeft gemaakt om welk bedrag het gaat en dat zij dan ook weet welke projecten daarmee voorlopig niet of wellicht helemaal niet door zullen gaan. Kunt u daar wat concreter in zijn? De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Zeker. Wij hebben als volgt gerekend.

De afvalstoffenheffing gaat met € 9,13 omhoog, de rioolheffing € 5,51 en de onroerendzaakbelasting € 4,88. In totaal is dit een stijging van € 19,52. Volgens de laatste gegevens waren er 45.614 huishoudens. Dat betekent dat de stijging ongeveer 8 of 9 ton zou zijn. Zoals aangegeven, roepen wij het college op - wij gaan die beslissing niet maken - om te kijken naar de investeringen en of daar iets naar achter kan worden geschoven. Dat is onze dekking. De voorzitter De heer Leers, tweede interruptie op dit punt. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Welk concreet voorstel doet u? U kunt zeggen: college kijk er eens naar. Ik kan me voorstellen dat de Partij Hoensbroeks Belang zegt: in Hoensbroek even niets, maar in het centrum van Heerlen even niet dat zwembad, dat nieuwe filmhuis niet en die fietsenstalling even niet. Wat heeft dan voor u de hoogste prioriteit om nu even niet te doen? De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Wij gaan niet op de stoel van het college zitten. Wij laten het even aan het college over om daar een beslissing over te nemen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Geeft u daarmee aan dat u zelf geen idee hebt van wat uw prioriteiten nou zijn of hebt u zelf geen beeld van wat u belangrijker vindt mocht het nodig zijn om ergens in te snijden? Daar ben ik wel heel even benieuwd naar.

De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Ik snap de vraag. Als ik in uw positie zou zitten, zou ik hetzelfde doen. Nogmaals, ik laat het aan het college over om een prioritering te geven zonder dat wij aan de voorkant onze prioriteit eraan geven. De voorzitter Gaat uw gang, meneer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang

Pagina 23/198 Heerlen-Noord. In het verleden is al vaker aangegeven dat er veel focus lag op Heerlen centrum en met name op het gebied van stenen in plaats van mensen. Nu zijn toch echt de stadsdelen buiten Heerlen centrum aan de beurt. De rapportage van het Burgeronderzoek Heerlen 2021 is heel helder: de problemen in veel wijken in Heerlen-Noord, nemen alleen maar toe: geweld, overlast, achterstallig groenonderhoud en heel veel klachten over de openbare ruimte. Zowel het rapport als de huidige ontwikkelingen tonen de kwetsbaarheid van deze wijken aan. Ze onderschrijven daarmee het belang en de noodzaak van het Programma HeerlenNoord. Het programma biedt perspectief om de problemen aan te pakken. Het is onze morele plicht om te blijven investeren en de negatieve spiraal te doorbreken. Helaas waren de Haagse potjes over de financiële bijdrage niet erg doorzichtig. Daarom is het noodzaak om snel en adequaat geld te verkrijgen. Het bedrijfsbureau dient hierbij als vliegwiel. De inzet en ondersteuning van dit bureau is voor het programma onmisbaar. Voortdurende investering hierin door onze gemeente is wat ons betreft een must. Gelukkig heeft de raad zich vorig jaar unaniem uitgesproken over de noodzaak van investeringen en ging het akkoord met een generatielange inzet voor dit gebied.

Wat ons betreft staat bij onderdelen van project Heerlen-Noord te vaak de zin: ”Realisatie is afhankelijk van het al dan niet beschikbaar komen van financiering”. Wij roepen op om als raad steviger ons eigen besluit te ondersteunen. De tekst zou wat ons betreft vervangen moeten worden door: “Wij zetten ons 100% in voor de meerjarige realisatie van de ambities van het programma Heerlen-Noord en zullen de financiering hiervoor vinden.” Onderhoud. Juist nu is het belangrijk voor de burgers om een schone, leefbare en veilige woonomgeving te hebben. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb toch even een vraag. Ik hoor het betoog van de heer Daamen met betrekking tot het belang van Heerlen-Noord. Dat onderschrijft onze partij natuurlijk ook. Maar toch zou ik ook in dit kader - die vraag werd net ook gesteld - willen vragen: kunt u het concreet aangeven? Ik hoor u zeggen: een investering in het bedrijfsbureau is noodzakelijk. Kunt u concreet aangeven waar u dan aan denkt? Wat zou die extra investering moeten zijn? De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang In het meerjarig bestuurlijk programma staat een bedrag vermeld dat wij bijdragen. Wij roepen wel op om voorzichtig te zijn. Geld genereert geld. Dat is iets wat je op school hebt geleerd.

Op het moment dat je zelf een vliegwiel aan zet om geld te investeren, kan andere partijen over de drempel trekken om zelf ook meer te investeren. Onze oproep is eigenlijk: zie het niet als een weggevertje. Nee, het is een investering. Het geld wordt gebruikt om ander geld los te peuteren. De voorzitter Gaat uw gang. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang In 2018 werden 1000 extra bomen toegezegd, het zogenaamde duizendbomenplan. Hiervan waren tot oktober 2021 daadwerkelijk zeven stuks de grond ingegaan. Het merendeel zou in 2022 aangeplant worden. Waar staat de teller nu op? Nog steeds is er veel onvrede over het groenonderhoud in de wijken. Het is voor de burgers onduidelijk wanneer dit onderhoud in hun wijk plaatsvindt. In 2019 is er een eenmalig groenonderhoudoverzicht aangeboden aan de burgers. We stellen voor om dit overzicht structureel ieder jaar aan onze burgers te verstrekken. Daarnaast stellen we voor om bij onderhoud van groen ook direct de rommel op te ruimen. Bij het snoeien wordt afval zichtbaar en dat vervolgens blijft liggen. Dit zorgt bij veel mensen voor grote frustratie. Een simpele oplossing zou zijn: Koppel een prikker aan het groenonderhoud team. Wij dienen hiervoor een motie in.

Pagina 24/198 Vorig jaar hebben we ook aandacht gevraagd voor afvaldumping. Wij zien dat er verbetering optreedt, maar we zijn er nog lang niet. Wat gaan we doen om afvaldumpingen terug te brengen? Tijdens de laatste algemene beschouwingen hebben we gevraagd of er gesnoeid kon worden op plaatsen waar bomen zorgen voor een verminderde opbrengst van de zonnepanelen. Men besloot dit niet te doen. Gezien de huidige crisis vragen we de wethouder om dit te heroverwegen. De toenmalige wethouder opperde destijds dat verplaatsing van panelen ook een oplossing zou kunnen zijn. Kan de gemeente hierin een faciliterende c.q. financiële rol spelen? Project Heerlen Schoon. Dit is een goed initiatief en wij als Partij Hoensbroeks Belang doen hier al jaren aan mee. Wij roepen andere partijen van de raad op om ook bij dit project aan te sluiten. Wij hebben daarvoor aan alle raadsleden “symbolisch” een ministarterspakket met een containertje en een zak van Heerlen Schoon uitgedeeld. Wellicht kan de wethouder daar nog een grijper aan toevoegen? Naast politieke zichtbaarheid levert het prikken interessante gesprekken en ontmoetingen op, een leuke, gezonde activiteit in de buitenlucht en het levert een mooi resultaat op. Wij stellen voor om alle prikploegen van Heerlen Schoon eens bij elkaar te roepen om ervaringen uit te wisselen. Organiseer een leuke ontmoeting.

Zie het ook als een stukje PR voor het project. Bovendien toon je als gemeente ook je waardering voor de vrijwilligers. Buurtgericht werken. Een zinsnede uit de begroting van 2022 luidde: “We gaan meer aandacht hebben voor communicatie en burgerparticipatie.” Helaas zijn er meerdere voorbeelden geweest waarbij de gemeente wederom steken heeft laten vallen naar onze inwoners toe. Met name op het gebied van tijdige proactieve communicatie hebben we nog een lange weg te gaan. Er wordt in het MBP gesproken over netwerken verbinden met allerlei activiteiten in de buurt. Onze tip: verbindt organisaties met elkaar, niet alleen voor veiligheid en buurtbeheerplannen, maar kijk breder. Hoe gaat u dit verbinden concreet vormgeven? En nog belangrijker: wat merkt de inwoner van onze gemeente hiervan? Veiligheid. Wij willen allemaal meer blauw op straat zien. Feit is echter dat we hierin niet gesteund worden door de landelijke overheid. We moeten nog steeds capaciteit inleveren. Vorig jaar hebben wij een motie ingediend om het oude politiebureau van Hoensbroek invulling te geven om meer zichtbaarheid van blauw in dit gebied te realiseren. Wij zijn zeer verheugd over de ambitie om in dit gebouw, medio 2023, een sociaal veiligheidscentrum te realiseren met daarin onder andere: Zorg -en- veiligheidshuis Parkstad, politie, boa’s en straatcoaches.

Wederom staat bij dit project de zin: “Realisatie is afhankelijk van het beschikbaar komen van financiering”. Wat ons betreft moet het gewoon gerealiseerd worden. Centrum Hoensbroek. Eindelijk gaat er gesproken worden over het creëren van een visie voor het centrum van Hoensbroek met een bijbehorend uitvoeringsplan. Kan de wethouder ons voorzien van een tijdspad? Gemeenschapshuizen. In het MBP lezen we: we creëren in elke buurt een buurtpunt c.q. gemeenschapshuis. Aan de wethouder de vragen: - Is er al/ een analyse gemaakt waar dit wel/niet het geval is? - Wat is het plan van aanpak om dit in iedere wijk gerealiseerd te krijgen? Volwaardig gemeentelijk steunpunt. Partij Hoensbroeks Belang maakt zich al jaren sterk voor een volwaardig gemeentelijk steunpunt in Hoensbroek-Centrum. In het coalitieakkoord “uit liefde voor onze stad” is de passage opgenomen: De dienstverlening moet zo dicht mogelijk bij mensen in de stadsdelen plaatsvinden en dit zou onderzocht worden. Wat is hiervan de status? Basisvoorzieningen. Vorig jaar hebben wij een motie ingediend waarin wij het college opriepen om te onderzoeken welke basisvoorzieningen in een wijk minimaal aanwezig moeten zijn. Met name supermarkten in de buurt behouden, was een basisvereiste. Waar wij vorig jaar al bang voor waren, blijkt nu een feit: De Aldi uit De Dem gaat verhuizen naar de Markt in Hoensbroek.

Concreet de volgende vragen aan het college: - Hoever bent u met het onderzoek? - Hoe gaan we aanpakken dat de voorzieningen in de buurten blijven gehandhaafd?

Pagina 25/198 - Welke acties zijn ondernomen om de Aldi op andere gedachten te brengen? - Welke acties gaat u ondernemen om een supermarktvoorziening voor De Dem te verkrijgen, zodat deze wijk, waar veel ouderen wonen, zijn voorzieningen behoudt? Huisjesmelkers. Partij Hoensbroeks Belang heeft al vaker aangegeven zich ernstig zorgen te maken over de overlast in onder andere de Hoofdstraat en de Harmoniestraat. Helaas komen er nu ook al meldingen binnen van de Hommerterweg. Veel woningen in Hoensbroek zijn gekocht door huisjesmelkers. Deze worden volgestopt met arbeidsmigranten. De woonomstandigheden zijn vaak dubieus en de overlast is erg groot. Kunt u een update geven met betrekking tot de controles? En in welke mate wordt er voldaan aan de veiligheidsvoorschriften met betrekking tot bewoning? Vorig jaar hebben wij een motie ingediend over de zelfbewoningsplicht en gevraagd naar een onderzoek om samen met andere gemeentes op te trekken. Wat is hier tot nu toe mee gebeurd? Jeugd. Wij willen nogmaals aandacht vragen voor onze jeugd in de leeftijdsgroep van 13 tot 18 jaar. Voor hen is in onze wijken weinig te beleven. Verveling slaat toe en kan leiden tot overlast. Wij hebben in het verleden gevraagd om onderzoek te doen naar wat mogelijk zou zijn voor deze doelgroep en uiteraard te komen met een plan van aanpak. Tot op heden is er nog niet veel gebeurd.

Wij vragen de wethouder nogmaals om hiermee aan de slag te gaan en te komen met een plan van aanpak voor deze doelgroep. Economie. Op pagina 61 staat dat Netbeheerder Tennet aangeeft dat het elektriciteitsnetwerk vol zit. Grootverbruikers zouden niet meer aangesloten kunnen worden. Dit was toch opgelost? Wat zijn hiervan de consequenties voor potentiële ondernemers en wat doet dat met het werkgelegenheidsperspectief? Voorzitter, ik ga afronden. In onze bijdrage spreken wij bewust over “de gemeente” als het de totale gemeente betreft. We spreken over “de stad” als het “het centrum” betreft. Dit doen wij niet voor niets. Onze inwoners in de wijken/herkennen zich niet in onze stukken als er over de stad gesproken wordt. Het roept een beeld op dat wij alleen bezig zijn met het centrum. Dit beeld wordt verstevigd door de grote projecten aldaar. Als wij meer betrokkenheid wensen van al onze inwoners, dan moet er meer gelet worden op het taalgebruik, dat moet bij hen aansluiten. Ook de brieven van onze gemeente zijn nog altijd moeilijk te begrijpen voor vele inwoners. We roepen op om actief aan de slag te gaan met communicatie die is afgestemd op onze burgers. Het doel moet zijn: de gevoelde afstand te verkleinen. Afsluitend enkele woorden met betrekking tot onze griffie. Deze willen wij wederom bedanken voor hun inzet. Wij hebben een kleine griffie die veel werk verzet.

Wij vragen veel en wij vragen steeds meer. Wij adviseren daarom om vanuit onze rol als werkgever op korte termijn, kritisch te bekijken of de bezetting nog wel voldoende is. Tot zover onze eerste termijn. De voorzitter Dank u wel, meneer Daamen. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb nog een vraag aan de heer Daamen. Ik kan me heel goed voorstellen dat hij vanuit de rol van Partij Hoensbroeks Belang een lans breekt voor het belang van het Hoensbroekse. Dat lijkt me evident. Ik vraag me wel het volgende af. Als hij constateert dat met name de grote projecten in het centrum van Heerlen worden opgetuigd en in de planning zitten, hij ook bedoelt dat er voldoende aandacht voor projecten en kwaliteitsverbeteringen in het centrum van Hoensbroek nodig zijn. Ik zie hem ja knikken. Dat had ik ook wel verwacht. Mijn concrete vraag aan de heer Daamen is dan ook: heeft de heer Daamen ook enig zicht op over welke bedragen het dan zou moeten gaan en hoe dit dan past in de begroting van komend jaar en de jaren erna? De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang In mijn betoog heb ik heel duidelijk aangegeven dat ze aan de slag gaan met een visie voor Hoensbroek. Zolang die visie er niet is, is het natuurlijk heel moeilijk in te vullen over welke bedragen wordt gepraat.

Pagina 26/198 De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Dank u wel, meneer Daamen, voor uw bijdrage. Ik begrijp dat heel goed. U staat hier natuurlijk als fractievoorzitter van Hoensbroeks Belang. Maar als ik dan vervolgens naar deze begroting kijk voor dat hele plan van aanpak voor het centrum van Hoensbroek, dan kan ik daar niets over terugvinden. Ik zie daar geen middelen voor beschikbaar. Ik kom dan even terug op mijn eerdere vraag: wat zijn dan uw prioriteiten binnen deze begroting? Even een gewetensvraag: als u de keuze zou moeten maken tussen of wij worden in 2030 culturele hoofdstad van Europa of we gaan nu het centrum van Hoensbroek aanpakken, wat vindt u dan belangrijker en wat is het u waard? De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Ik meen dat ik eenzelfde soort vraag daarstraks al heb beantwoord. Ik geef eerst het college de mogelijkheid om daarop te antwoorden en om plannen te maken. In het mbp staat ook: het is nu heel moeilijk aan te geven wat wij voor de lange termijn aan investeringen gaan doen en welke ruimte er is. Ik wil hun dus wel die ruimte geven. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb nog even een kleine vraag aan de heer Daamen.

Als het over het ontwikkelen van het centrum in Hoensbroek gaat, welke rol ziet u daar weggelegd voor de burger? Of zouden het alleen de ondernemers moeten zijn die daar een rol in spelen? De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dat is een heel terechte vraag. Ik denk dat de vraag aan het college moet zijn: welke projecten ze daar gaan uitzetten. Ik wil het vooral bij het college laten liggen. Dat burgers daar een rol in moeten spelen, lijkt me heel helder met onze doelstellingen. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Bosch van de PVV. De heer Bosch, PVV Voorzitter. Uit liefde voor onze stad met hetzelfde lef en dezelfde daadkracht die ons jaren ver hebben gebracht. Dat lezen wij in het meerjarig bestuurlijk programma 2023-2026. Met hetzelfde lef en daadkracht van de afgelopen jaren dat ons ver heeft gebracht, daar is naar de mening van de PVV vaak geen sprake van geweest. Om te beginnen hebben wij in de afgelopen jaren een fors herstelplan van de Provincie opgelegd gekregen. Daarnaast voelen onze burgers zich niet meer vertegenwoordigd in de raad. Daar is onder andere de historisch lage opkomst slechts een voorbeeld van. Wat de PVV betreft, beperken wij ons in deze begrotingsbespreking tot het jaar 2023.

De PVV is van mening dat de huidige economische financiële situatie nog niet geland is bij de coalitie: de oorlog in Oekraïne, de stijgende energieprijzen, de gigantische inflatie en de dreigende recessie met renteverhogingen. Het is bij de coalitie nog niet doorgedrongen welke grote financiële impact dit heeft op onze stad en zijn inwoners. Om te beginnen, voorzitter, geeft deze begroting aan slechts een doorkijk te zijn naar 2026. Het is voor de coalitie al een brug te ver om een meerjarig bestuurlijk programma op te stellen en moet ze een mid-term evaluatie toepassen. Het is gelukkig niet allemaal kommer en kwel. De PVV is verheugd dat de begroting sluitend is tot en met een overschot van 2,9 miljoen wat aan de reserves wordt toegevoegd. De PVV vindt het spijtig dat desondanks het streven van het weerstandsvermogen matig is en uitkomt op een magere 0,84%. De begroting is met een indexering van 2,4% verhoogd. De PVV is van mening dat dit voor 2023 absoluut te weinig is. Er wordt een hogere indexering verwacht van tussen de 4% en 5% en dit is aanmerkelijk meer dan het uitgangspunt dat de coalitie in deze begroting heeft aangegeven.

Pagina 27/198 Wij baren ons grote zorgen over de algemene financiële situatie van onze stad. Graag hebben wij meer informatie over het herstelplan van de provincie en hoelang wij de begroting nog van tevoren dienen aan te leveren. Daarnaast vraagt de PVV wat hier met de Provincie over is afgesproken en op welke wijze wij deze begroting ook ter controle dienen aan te bieden bij de Provincie. De PVV valt op dat wij een schuldpositie op vreemd vermogen hebben. De VNG geeft aan dat een factor van 80% of hoger gezien wordt als een hoge mate van financiering met vreemd vermogen. Onze stad heeft een resultaat van bijna 115%, voorzitter, dit betekent kwetsbaar. Sterker nog, dit is niet meer kwetsbaar maar bijna niet meer op te lossen zonder duidelijke bezuinigingen uit te voeren. De PVV vraagt zich dan ook af: hoe wilt u dit resultaat binnen een of een paar jaar terugbrengen? Ook bij de netto schuldquote, dat wil zeggen de netto schuld en exploitatiebaten voor bestemming, hebben wij een overschrijding waarbij de VNG aangeeft dat bij een resultaat van meer dan 90% voorzichtigheid dient te worden geboden. Onze stad heeft naar verhouding een resultaat van 96%, bijna 97%, en scoort daarmee ‘attentie’. De PVV wil graag weten hoe de voorzichtigheid hierin geborgen wordt. De PVV is verbaasd over de netto schuld per inwoner. Het landelijke gemiddelde is 1.790 euro per inwoner.

In onze stad is de gemiddelde netto schuld 5.000 euro per inwoner. De PVV verbaast zich dat het beleid desondanks met hetzelfde lef en daadkracht wordt doorgezet. Bovengenoemde schuldenpositie en schulden per inwoner kunnen niet verminderen als de gemeente armoede in wijken wil bestrijden zonder externe financiering. Dit geldt als er véél achterstandswijken en sociale problemen zijn. De ambitie van de gemeente, om de sociale agenda tegen de stroom in vol te houden, roept de vraag op: met wiens geld? Van de minderheid van de beter gesitueerden? Dan wordt het dus gaten dichten door nieuwe gaten te graven. Graag hoort de PVV wat het actieplan is om deze schuld per inwoner te laten verminderen. De PVV is van mening dat conform de regels uit onze financiële verordening de raad bevoegd is om alle mutaties van baten en lasten goed te keuren. Voorzitter. In dit programma wordt aangegeven dat dit lastig uitvoerbaar is en onze controlebevoegdheid indirect beperkt wordt. De PVV wil graag weten over welke omvang van bedragen het hier gaat. Voorzitter.Desondanks zijn wij verheugd te vernemen dat er geïnvesteerd gaat worden in de aanpak van de criminaliteit in onze wijken. De begroting is echter onvolledig over de uitbreiding van onze boa’s. De PVV wil alleen graag antwoord op hoeveel extra boa’s worden aangenomen en hoeveel van die boa’s worden opgeleid voor ondermijning.

De PVV benadrukt het belang dat zo veel mogelijk Heerlenaren dienen mee te doen in onze samenleving. Daar zijn onze Heerlenaren, maar ook onze ondernemers, mee geholpen. De PVV acht het noodzakelijk om met de huidige financiële vooruitzichten juist in ons arbeidsmarktbeleid te investeren en niet in de meerjarige raming te gaan bezuinigen. Voorzitter. Eén ding moet de PVV nog van het hart. In de huidige economische crisis en met in het vooruitzicht nóg slechtere economische tijden waar staan wij als gemeente voor de burger? Laten wij onze ouderen, kinderen en werkenden in de rij staan bij de voedselbank? Of gaan wij het geld van de burgers van Heerlen verbrassen aan straatkunst? De coalitie is daar duidelijk over: in deze begroting investeert zij bijna 1,4 miljoen extra in elitaire hobbyprojecten, terwijl onze inwoners de verwarming niet durven aan te zetten en ieder maand financieel de eindjes aan elkaar moeten knopen. Wij brengen hier in tweede termijn een amendement voor in. De PVV hoopt niet dat hetzelfde lef en daadkracht doorgezet wordt voor Heerlen -Noord. Wij helpen u eraan herinneren dat Heerlen-Noord mede onder leiding van de SP in de afgelopen 10 jaar van 2 naar 14 achterstandswijken is gegaan.

De PVV geeft prioriteit aan deze achterstandswijken, maar in deze begroting van 2023 hebben wij nog niets kunnen lezen wanneer eindelijk de beloofde financiering vanuit het Rijk komt en hoe groot deze bijdrage zal zijn. Wij vinden het niet bestaanbaar dat deze rijksbijdrage na bijna een jaar functioneren van de Alliantie, nog niet geregeld is. Ook hier dienen wij in tweede termijn een motie in voor Heerlen-Noord politiek. De PVV uit haar zorgen. Wat als de financiële middelen die de gemeente heeft voorgefinancierd uitgeput zijn? Waar heeft Heerlen dan in deze begroting de middelen gereserveerd om verdere financiering voort te

Pagina 28/198 zetten of gaat het college een inhaalrace starten op het moment dat het te laat is, zoals eerder gebeurd is met het verloederen van onze wijken? Voorzitter, tot slot. De PVV kan over één ding duidelijk zijn. De asielcrisis waar de coalitie over spreekt, is geen Heerlens probleem. Wij, de PVV maar ook de inwoners van Heerlen, zien allemaal de beelden van jonge mannen uit veilige landen die zich melden in Ter Apel en daar ligt ook het probleem van de migratie. Laat Heerlen niet de oplossing worden voor een probleem dat een Nederlands probleem is. Daar dient namelijk de oplossing gevonden te worden voor wat die dan ook moge zijn. De PVV is van mening dat het allemaal begint in Den Haag om landelijk de enorme instroom te beperken. Voorzitter, tot zover in eerste termijn. De voorzitter Dank u wel. De heer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik heb eigenlijk twee dingen. Laat ik met het eerste beginnen. Ik had heel erg het gevoel dat ik naar het verslag van de accountantscontrole op mijn werk zat te luisteren. Ik zou eigenlijk ook even willen weten wat de ideeën van de PVV zijn voor onze stad. Die heb ik er niet echt uit gehaald. De heer Bosch, PVV De ideeën van de PVV voor onze stad, zijn om een goede stad te creëren waarvoor haalbaarheid, betaalbaarheid en draagvlak is.

In de plannen die ik hier zie, zitten ook goede dingen bij, maar er zijn ook minder goede dingen bij. De PVV doelt op de financiële gezondheid. Als we zeggen dat we € 5000 per inwoner schuld hebben, dan is dat gigantisch. Ik vraag me dan ook af of we er dadelijk in Heerlen mee wegkomen, zonder dat de provincie ingrijpt. Dat is voor mij eigenlijk het grootste probleem. De voorzitter De heer Reijnders, tweede interruptie. De heer Reijnders, SP (interruptie) U zegt: we hebben zeker plannen, namelijk de haalbaarheid, de draagkracht en nog iets voor onze stad. Ik hoop dat heel veel Heerlenaren nu meeluisteren, want dit is een belangrijk debat. Wat bedoelt u nu concreet? Ik snap het niet. Welke concrete plannen hebt u voor onze stad om het veel beter te doen dan die verschrikkelijke SP die zogezegd 14 buurten heeft doen verloederen. Daar wil ik het dadelijk nog wel even over hebben. De heer Bosch, PVV Wij vinden het inderdaad dat de achterstandswijken zoals ze nu zijn, moeten worden aangepakt en dat er een beter klimaat moet komen. Dat Heerlen progressief vooruit zou moeten kunnen in bouwen, nieuwbouw en revitaliseren van wijken. De ambities die we hier in de stad hebben, kunnen we wat dat betreft onderschrijven. We zeggen alleen dat het financieel niet goed gaat, zoals we het nu zien. Daar zouden wij graag de nadruk op gelegd hebben in dit betoog.

Het heeft geen zin om hoogdravende dingen te vertellen, terwijl we het dadelijk niet kunnen betalen. Dan kunnen we alle plannen die we hebben, wegduwen. De voorzitter Nog een derde en laatste interruptie van de heer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik hoor de PVV, overigens niet voor de eerste keer, zeggen dat de SP er verantwoordelijk voor is dat de wijken waar het slecht gaat, van twee naar veertien wijken zijn gegaan. Dat hebben we al een keer eerder gehoord. Ik sta daar nogal van te kijken.

Pagina 29/198

De heer Bosch, PVV Het is een feit. Meneer Reijnders, u kunt niet ontkennen dat we 14 of 15 achterstandswijken hebben. De heer Reijnders, SP (interruptie) Nee, maar het gaat mij vooral om de koppeling dat dit de schuld zou zijn van de SP. Ik maak even mijn vraag af en dan kunt u reageren. U woont ook al lang in Heerlen. In mijn betoog vertel ik dat ik in Schandelen ben opgegroeid in de jaren 80 en 90. Ik kwam ook erg veel in Meezenbroek, want dat ligt er per slot van rekening vlak naast. Kunt u het met mij eens zijn dat deze twee wijken, ondanks dat daar ongetwijfeld nog veel problemen zijn, enorm zijn opgeknapt in vergelijking met de jaren 80 en 90? De heer Bosch, PVV Ja, daar kan ik het mee eens zijn. Gelukkig is er iets gebeurd. Dat is ook goed. Maar u kunt niet ontkennen dat u in de jaren die ik zojuist heb genoemd, als SP in de coalitie hebt gezeten en duidelijk een lijn had kunnen geven, waardoor het niet zover zou zijn gekomen zoals het nu is. Dus wat dat betreft denk ik dat de SP daar niet zonder meer vanaf komt. De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) Bedankt, meneer de voorzitter. Ik hoorde de collega praten over asielzoekers uit veilige landen. Kunt u een aantal voorbeelden noemen van landen die veilig zijn? De heer Bosch, PVV De PVV staat ervoor dat de asielzoekers en de mensen die asiel aanvragen eigenlijk zouden moeten worden opgevangen in de buurt.

Dat weet u. Dat is een algemeen landelijk standpunt. Natuurlijk zijn overal veilige landen. Dat is niet alleen Nederland. De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) Dat vroeg ik niet. Ik vroeg of u een lijst kan geven van een aantal landen die veilig zijn volgens u. U had het over: asielzoekers die uit veilige landen komen, willen wij hier liever niet hebben. Kunt u een aantal voorbeelden van die landen noemen? De heer Bosch, PVV In Afrika, Zambia en weet ik allemaal die landen die daar liggen, zijn niet extreem gevaarlijk. Natuurlijk zullen er altijd uitschieters zijn die wij niet kennen, maar ik denk niet dat ze er apart voor zouden hoeven te vluchten. De vluchtelingen op zich komen trouwens via Duitsland, Frankrijk enzovoorts hier binnen. Het is niet zo dat ze niet onderweg zijn. De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) De laatste keer, meneer de voorzitter, anders gaat het te lang duren. De asielzoekers die wij voornamelijk in Nederland hebben en die bij Ter Apel komen, zijn Syriërs en mensen uit Afghanistan en Somalië. Laat dat nou de lijst met onveilige landen zijn. Ik hoor u duidelijk zeggen dat we de jonge mannen die zich melden bij Ter Apel liever niet willen hebben. Maar dat zijn juist de mensen uit de onveilige landen. Dat punt wilde ik even maken. De voorzitter Dat was geen vraag, maar een opmerking.

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De heer Bosch namens de PVV sluit zijn betoog af met het feit dat hij een aantal zaken zegt met betrekking tot de asielcrisis in Nederland en specifiek de situatie in Heerlen. Onderstreept hij daarmee ook dat met de

Pagina 30/198 opvang van 800 asielzoekers in Imstenrade en tot 150 oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne, Heerlen meer dan bijdraagt aan het oplossen van het probleem en daarmee eigenlijk feitelijk al meer dan genoeg doet? De heer Bosch, PVV Ik denk inderdaad dat wij in Heerlen een ruimhartig beleid voeren. Dat kunnen we hier niet ontkennen. Nogmaals, ik denk dat het zo goed is, maar we moeten hier niet het probleem van Den Haag gaan oplossen. Dat moet Den Haag aangeven. Dat is waar wij op doelen. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) De PVV had net zijn pijlen vooral gericht op specifiek de SP. Zij zouden de oorzaak zijn van de achterstanden et cetera. Deelt de PVV de mening niet dat het echte probleem komt van het landelijke bezuinigingsbeleid van de afgelopen 15 jaar? De heer Bosch, PVV Dat kan ik zo niet beamen. De afgelopen 50 jaar zegt u? 15? Ik heb dat niet echt gevoeld. De enorme bezuinigingen van Den Haag. Wij hebben in Heerlen ook een verplichting. Het ligt er maar aan waar je je prioriteiten legt. Waar investeer je in? Wat wil je? De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Ik snap dat u het misschien niet hebt gevoeld, maar het gaat over de achterstandsbuurten die het wel hebben gevoeld. Dat is wat ik zojuist ook al zei.

Waarin investeer je? Wat is het beleid geweest in de afgelopen 15 jaar? Wat hebben we gedaan? Wat hebben we voorrang gegeven? Als we toen al hadden aangepakt waar we nu die 14 achterstandswijken hebben, dan hadden we er minder gehad. Dat wil niet zeggen dat we er geen hadden gehad. Dat lijkt mij bijna niet haalbaar. Dat is in ieder geval onze mening. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik ben ook verbaasd over wat de heer Nefjodov zegt. De oorzaak van de achteruitgang van de wijken, of meer wijken, waar problemen leven, ligt niet in Heerlen. Dat is voornamelijk overheidsbeleid. Het verschil tussen arm en rijk is alleen maar gegroeid. Het overheidsbeleid is daar medeoorzaak van. De voorzitter Dat is een statement. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Sorry, ik vraag of hij daar toch nog even over wil nadenken. Kan hij daar toch mee instemmen? De heer Bosch, PVV Ik neem het mee. De voorzitter U neemt het mee en u gaat nadenken. Dank u wel. Nee, ik doe geen pauze, want we gaan het gewoon niet redden in het schema. Degenen die vrij kunnen lopen, weten wel wat ze even moeten doen. Maar we gaan door met de heer Van den Berg van de VVD. We zitten alweer lastig in de tijd richting de echte pauze. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, wethouders, collega-raadsleden, balanceren tussen ambitie en realisme.

Wie herkent zich niet in de volgende situatie: je gaat naar de bioscoop, de zaal is niet al te vol en je kunt gaan zitten waar je wilt. En in de pauze ga je nog wat popcorn halen. Vervolgens ga je weer zitten waar je zat. Maar waarom gaan we niet ergens anders zitten? Voorzitter, dat doen we niet omdat we het plekje als de onze beschouwen. Het is vertrouwd en veilig.

Pagina 31/198 Alleen de wereld verandert drastisch. Wat een vertrouwde gewoonte was, is morgen niet meer vanzelfsprekend. Corona, Oekraïne, inflatie, energiecrisis, kortom de mondiale ontwikkelingen veroorzaken grote gevolgen en onzekerheid voor onze Heerlense inwoners, ondernemers, instellingen en onze gemeentelijke organisatie. Moeten we daarom bij de pakken neerzitten? Nee, voorzitter. Waar nodig en mogelijk zullen we onze burgers, bedrijven, instellingen en verenigingen bijstaan. Sterker nog: we blijven in onze stad investeren. Het coalitieakkoord is wat de liberale alliantie VVD/D66 betreft de routekaart voor de komende jaren. Maar is die bestuurlijke en politieke snelweg een strakke highway? Dat is die zeker niet. Onze democratie is voortdurend een kwestie van afwegen, bijsturen, draagvlak vinden, besluiten en uitvoeren. Kortom: balanceren. Balanceren tussen een ambitieus investeringsniveau en een realistisch financieel beheer. Balanceren tussen het grijpen van kansen en het wegwerken van achterstanden. Balanceren tussen nieuwe investeringen en de basis op orde brengen. 1. Balanceren tussen een ambitieus investeringsniveau en een realistisch financieel beleid. Voorzitter. Hoe de wereld er komend jaar uit zal zien, is moeilijk te voorspellen. Aannemelijk is dat de koopkrachtdaling van grote invloed zal zijn op de economische situatie, ook die van de gemeente Heerlen.

De inflatie is historisch hoog. En in onze begroting wordt gerekend met een inflatie van slechts 2,4%. Vraag 1: Hoe realistisch is dat? Maakt dat de begroting niet bijzonder kwetsbaar? Bedenk daarbij dat de rente snel oploopt en daarmee ook het renterisico. Geld lenen voor nul procent lijkt echt verleden tijd. Vraag 2: Wat betekent dat naar verwachting voor de meerjarenbegroting en hoe gaat de gemeente daarmee om? Daarnaast bestaat het enorme energierisico voor onze eigen gemeentelijke energierekening en het arbeidsmarktrisico als gevolg van personeelstekorten. De looneisen zullen de komende tijd aanmerkelijk gaan oplopen als gevolg van de krapte en de koopkrachtdaling. Opgeteld levert dat een behoorlijk pak aan donkere financiële wolken op. De VVD wil niet meer geconfronteerd worden met een negatieve algemene reserve, gedwongen bezuinigingen en een herstelplan van de provincie, laat staan een onder curatele stelling. Wij verwachten van het college dat er op tijd wordt gemanoeuvreerd om grote risico’s op een verantwoorde manier te incasseren of liever nog: te omzeilen. Daarom zijn we blij dat de reservenorm van 2 procent van de begroting wordt aangehouden. Al vragen we ons af of die niet te laag is, gezien de risico’s. Sommige risico’s kunnen we inschatten, maar van sommige risico’s hebben we nog helemaal geen weet.

De traditionele planning- en controlcyclus biedt daarop maar een beperkt antwoord. Grote professionele organisaties maken daarom gebruik van scenarioplanning. Wat zou er kunnen gebeuren; en hoe zijn organisaties daarop voorbereid? Hoe maken we ons als gemeente robuuster? Juist om te zorgen dat onze hoge investeringsambities ook op de lange termijn overeind kunnen blijven. Voorzitter. Om dat vorm te geven, dienen we een motie in om te komen tot een relevante scenarioplanning voor de gemeente Heerlen met relevante handelingsperspectieven. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Met betrekking tot de voorliggende begroting hoor ik de heer Van den Berg zeggen welke risico's aan deze begroting kleven. Even los van wat u net zegt over diverse scenario's, mag ik dan de conclusie trekken dat u zich als VVD niet kan vinden in de wijze waarop deze begroting is opgesteld? Hoor ik dat goed? De heer Van den Berg, VVD Nee, dat hoort u niet goed. We hebben aangegeven dat de begroting zoals deze er nu ligt, de leidraad is voor het meerjarig bestuurlijk programma. We geven alleen een zogenaamde winstwaarschuwing af: wees voorbereid op hetgeen op ons afkomt en help ons daarbij in de komende periode.

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dat betekent dan toch dat je toch keuzes zou moeten maken als je rekening houdt met hetgeen allemaal op ons af gaat komen? Want dat hoor ik u zeggen. Zoals het nu in de begroting staat, wordt daar eigenlijk

Pagina 32/198 geen rekening mee gehouden. Tenminste, dat is mijn afdronk van hetgeen voorligt. Maar als je daar rekening mee moet gaan houden, dan moet je toch ook prioritering gaan stellen in de begroting? De heer Van den Berg, VVD Naar mijn mening wordt in deze begroting wel rekening gehouden met de risico's die er op dit moment zijn. Het is alleen de vraag of dit ook de juiste afwegingen zijn. Het is aan het college om de begroting hier te verantwoorden. We geven alleen aan: let op, zijn dit wel de juiste keuzes die je op dit moment maakt? Met een aantal afwegingen. Is het inflatierisico van 2,4% wel het juiste percentage waar je nu rekening mee moet houden? Zou je niet moeten overgaan tot de risicoanalyse? Wat zou er kunnen gebeuren en wat is een worstcasescenario? Uiteraard zal een college daarop moeten bijsturen, moeten afwegen en misschien wel andere wegen moeten bewandelen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik hoorde goed dat de VVD zei er ook rekening mee te houden mogelijk onder curatele te komen van de provincie. Dat hebt u toch gezegd? De heer Van den Berg, VVD Nee, dat heb ik niet gezegd. Ik heb gezegd: we willen er wel voor waken dat wij niet onder curatelestelling komen van de provincie. Daarom is ook een juist adequaat financieel beleid noodzakelijk.

We hebben nu een sluitende begroting en een sluitende meerjarenbegroting, maar op het moment dat wij van de strakke highway af zouden gaan en we zouden maar doen wat we graag willen, dan zouden we nog weleens in financiële nood kunnen komen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Daarom roep ik het college ook op om strak te blijven sturen op de keuzes die zij maken. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Maar de wethouder van Financiën komt toch uit het VVD-nest c.q. uit uw fractie? Ik neem niet aan dat uw fractie reden heeft om te twijfelen aan haar eigen wethouder en zijn capaciteiten. Of is er wel iets aan de hand wat u met ons wilt delen? Een artikel 12-gemeente onder curatele van de provincie, dat is niet iets wat je hier zomaar ter sprake brengt als het allemaal niet dermate nijpend is. De heer Van den Berg, VVD Meneer Leers. U bent zaken aan het zoeken die er helemaal niet zijn. We geven alleen aan: maak de juiste keuzes, zodat we niet strakjes weer met allerlei zaken worden geconfronteerd. Bij mijn weten speelt er helemaal niets. Volgens mij ligt er op dit moment een hele goede en strakke begroting voor. De voorzitter Gaat u verder. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter. Waar was ik gebleven? Dat we een motie indienen om te komen tot relevante scenarioplanning voor de gemeente Heerlen met relevante handelingsperspectieven.

Bijzonder positief vindt de VVD overigens de zeer gematigde ontwikkeling van de woonlasten. Een belangrijke afspraak uit ons coalitieakkoord. Een troost voor huishoudens die hun koopkracht toch al aanzienlijk aangetast zien. Ook de afbouw van de hondenbelasting, hoe klein ook, zien we als een belangrijke stap naar afschaffing. 2: Balanceren tussen het grijpen van kansen en het wegwerken van achterstanden. Investeren doen we in Heerlen en de regio Parkstad over de hele breedte. Enerzijds door structuurversterkende kansen te grijpen en anderzijds achterstanden weg te werken. In de regio Parkstad doen we dat samen met het Rijk en de Provincie in het kader van de Regiodeal.

Pagina 33/198 Vraag 3: Hoever staat het met de nieuwe Regiodeal-aanvraag en wat is de rol en bijdrage van de Provincie Limburg daarbij? Kansen verzilveren doen we ook op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking, verduurzaming en economische structuurversterking. Wat betreft de grensoverschrijdende samenwerking is de komst van de RWTH naar het centrum een belangrijk historisch wapenfeit. Wat betreft de economische structuurversterking merken we op dat er vrijwel geen locaties meer zijn waar grote nieuwe bedrijven zich kunnen vestigen of bestaande bedrijven kunnen uitbreiden. Zo is er vrijwel geen groei meer mogelijk op Avantis en Trilandis voor onder andere de medische logistiek. Een sector waar we ons internationaal mee op de kaart hebben gezet. En een sector die uitstekend matcht met onze arbeidsmarktopgave. De locatiekeuze voor bedrijven wordt bepaald door de ruimtelijke mogelijkheden, bereikbaarheid, beschikbaarheid van personeel, aanwezigheid van kennis- en ketenpartners, internationale ligging enzovoorts. De VVD roept het college op om op Parkstadniveau met een passende facilitering te komen. Hiervoor is onder meer in beeld de Oostflank van Brunssum.

Vraag 4: Kan het college aangeven wat de stand van zaken is met betrekking tot de Oostflank en hoe Heerlen daarin zou kunnen participeren/bijdragen? Welke andere mogelijkheden ziet het college om op lange termijn werkgelegenheidsontwikkeling te faciliteren? En in het verlengde daarvan dienen we ook een motie in om de potentie van de sector medische logistiek de komende jaren verder uit te bouwen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De heer Van den Berg zei een paar alinea's terug dat er niet of nauwelijks ruimte is te vinden voor bedrijvigheid van enige schaal. Ik neem aan dat de VVD ook voorstander is van het herbestemmen en inbreiden op bedrijventreinen, zoals bijvoorbeeld in het afgelopen jaar tegenover de Peppermill. Oud voor nieuw. Het ene slopen en op dezelfde plek iets nieuws bouwen. Zijn er dan niet veel meer kansen aanwezig dan alleen in het groen, in de wei nieuwe bedrijventreinen realiseren? Of zie ik het dan helemaal verkeerd? De heer Van den Berg, VVD Dat is zeker een heel goede kans. Dat zijn zogenaamde brown fields and green fields. Daar waar we lege stukken op Avantis of Trilandis hebben waar nog niet op gebouwd is, is een zogenaamd green field. Maar het voormalige Scheldeterrein is een brownfield. Een ontwikkelaar heeft gezien dat daar serieuze kansen zijn. Daar sloop je dus iets dat oud is. Natuurlijk geniet dat de voorkeur.

We moeten ons echter ook realiseren, kijkend naar de voorraad die we in Heerlen hebben, dat deze plekken vaak te klein zijn voor grote internationale partijen om opnieuw in te investeren. Als zich op zo'n brownfield een kans voordoet om iets te slopen dat niet meer van deze tijd is, dan werkt de gemeente daar natuurlijk uitstekend in mee. Vaak zitten we dan ook al heel goed in de bestemming. Dat is een heel goed voorbeeld van hoe het zou kunnen. Daar waar we mogelijkheden zien om werkgelegenheid hiernaartoe te halen, moeten we dat niet nalaten om dat ook te faciliteren. Wat ons betreft hoeft dat niet alleen maar op het grondgebied van Heerlen te zijn, maar mag het ook nog veel breder hier in Parkstad zijn. Je hebt ook mensen die in Brunssum en Landgraaf wonen en in Heerlen komen werken. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Is het dan toevallig dat diezelfde investeerder binnenkort iets verderop in hetzelfde gebied precies hetzelfde trucje gaat uithalen? Is het dan toevallig dat net die partij die locaties weet te vinden en die her kan bestemmen en anderen dat niet kunnen? Of betekent dit dat wellicht dat de lokale overheid die bril nog enigszins moet bijstellen, op een andere manier naar het bestaande moet kijken en daardoor meer kansen kan creëren? De heer Van den Berg, VVD Ik ken toevallig deze partij. Die koopt dat anders in dan andere partijen.

Vaak is de gemeente Heerlen daar op bestemmingsplanniveau bij betrokken. Natuurlijk kijken ook andere partijen in deze regio naar de zogenaamde brownfields. Deze partij ziet daar misschien meer kansen in dan andere partijen.

Pagina 34/198

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik hoor de heer Van den Berg pleiten, net zoals wij dat ook in ons betoog hebben gedaan, voor toch wat meer ambitie met betrekking tot economische ontwikkeling in onze regio. Dat onderschrijven we. Daar zijn we heel blij mee. Daaraan gekoppeld natuurlijk ook het bijbehorende arbeidsmarktbeleid. Ik krijg toevallig net een berichtje binnen dat we een grote werkgever hebben binnengehaald op De Beitel. Een logistiek bedrijf. De heer Van den Berg, VVD Meneer Leers haalde het net ook aan. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dan hebben we het over hetzelfde. Dat is hartstikke goed. De heer Van den Berg pleit voor nog meer bedrijven in deze regio. Maar tegelijkertijd hebben we natuurlijk ook te maken met een krap aanbod van werkgelegenheid. Ziet u daar dan ook een stukje extra investering, ambitie in voor dit college om daar meer werk van te maken? Het moet natuurlijk wel bij elkaar passen. De heer Van den Berg, VVD De knikker begint niet te rollen bij het college. De knikker begint te rollen bij de bedrijven die de mening zijn toegedaan om te investeren in deze regio om daar hun gebouw in te realiseren. Dat doen ze niet op basis van: hoeveel stenen kunnen wij hier stapelen? Dat doen zij op basis van onze internationale ligging en op basis van het arbeidspotentieel.

Daar waar mogelijk, zal de gemeente kijken of ze een hand in de rug kunnen geven. Maar we moeten ook realistisch blijven. In de komende periode zullen er waarschijnlijk ook nog wel bedrijven zijn die het misschien heel moeilijk gaan krijgen en waar mensen weer als nieuwe toetreders tot de arbeidsmarkt zullen komen. U leest allemaal wat met NedCar aan de hand is. Daar is ineens een hele boom van werknemers. Misschien zal het daar in de nabije toekomst wel anders zijn. Dat is nieuw arbeidsmarktpotentieel voor bedrijven die wel ervoor kiezen om zich hier te vestigen. De voorzitter Gaat u verder met uw betoog. De heer Van den Berg, VVD Dank u wel. De werkgelegenheidsontwikkeling kan de brugfunctie zijn tussen het grijpen van economische kansen en het wegwerken van achterstanden. Dat laatste is het hoofddoel van het Nationaal Programma Heerlen-Noord. In de begroting wordt een financiële aanzet gegeven voor de gemeentelijke bijdrage aan Heerlen-Noord. Onder andere via een programmabudget van een half miljoen euro. Vraag 5: Hoe vindt de besluitvorming plaats met betrekking tot de inzet van dit programmabudget en hoe wordt een en ander verantwoord in de richting van de gemeenteraad? 3: Balanceren tussen nieuwe investeringen en de basis op orde brengen. Dat deze coalitie en dit college ambitieus zijn mag duidelijk blijken uit de begroting en het Meerjarig Bestuurlijk Programma.

Nieuwe investeringen worden aangekondigd die de stad structureel een ander aanzicht en dynamiek gaan opleveren. Denk aan het onderwijs naar de binnenstad. Vier jaar geleden nog ondenkbaar en nu een realistisch perspectief: een ‘game-changer’ voor ons centrum. Het nieuwe gebouw van Zuyd Hogeschool moet een nieuwe architectonische blikvanger voor Heerlen worden. Geen second best ontwerp, maar hoogstaande kwaliteit met een uitzonderlijk goede verbinding en programmering richting de rest van de stad. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie)

Pagina 35/198 De heer Van den Berg heeft het over de vestiging van scholen in de stad. Wat de Open Universiteit betreft, dat horen we al enige tijd, in het Maanhotel, of die locatie, of het ervan gaat komen, moeten we zien. Misschien kan het college daar wat duiding over geven. Wat de hogeschool betreft, ook daar valt het te bezien. Ik weet niet of u het investeringsplaatje kent en wie wat gaat betalen om panden te kopen, te slopen en iets nieuws te realiseren. Ik weet niet over wat voor bedragen we het hebben. 5 miljoen, 50 miljoen of 100 miljoen. En dat in deze tijd waar u het over had. Mensen iets beloven, is een. Maar iets waarmaken, is iets anders. Hoe staat u in dat verhaal? De heer Van den Berg, VVD Ik geloof dat mijn collega Dico IJzerman een glazen bol bij zich heeft. Dan kunnen we daar eens even in kijken om te zien wat dit allemaal betekent qua investeringen. Dat weten we natuurlijk op dit moment niet. Feit is natuurlijk wel dat het begint met de ambitie om dat ook te doen. De ambitie is enerzijds primair vanuit de hogeschool. Die zegt: "Wij willen weer terug naar het centrum toe. Wij zijn bereid om daarin te investeren". Daar hoort ook de medewerking van de gemeente bij. Of dat 10 miljoen of 100 miljoen is, dat durf ik u echt niet te zeggen.

Dat het een substantiële investering is met een substantiële spin-off voor de hele stad, en ik durf te stellen voor de hele regio, lijkt me evident. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Heel kort. Als je gisteren de krant bekijkt en je ziet een Heerlense ondernemer die al 25 jaar drukdoende is in de stad en vervolgens zegt: "Ik zit in die hoek waar men mogelijk iets wil gaan doen met de hogeschool. Ik zal wel zien wat er gaat gebeuren. Als ik concreet weet wat er gaat gebeuren, kan ik daarop anticiperen." Ik neem dus aan dat u het met mij eens bent dat als die plannen uitgesproken zijn, dan ook als de wiedeweerga op zo kort mogelijke termijn duidelijk moet worden of het wel of niet doorgaat, om daarmee onze stad goed te doen of onze stad van minder goeds te besparen. De heer Van den Berg, VVD Meneer Leers, de snelste weg van de desbetreffende ondernemer waar u het over hebt, is nadat wij in december dat besluit nemen in het kader van de Wet voorkeursrecht gemeenten de desbetreffende ondernemer een belletje pleegt naar deze gemeente of een briefje stuurt naar de gemeente: "Ik wil eens met u praten over de verkoop van mijn vastgoed in het desbetreffende stuk.