Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 5 en 6 november 2025

Pagina 71 van 195

Dat hebben we keihard nodig dames en heren, omdat we inderdaad op een allerlei lijstje het nog best moeilijk hebben en dat we nog heel veel moeten doen. Daarvoor zijn we ook een nationaal programma begonnen. Vijf thema’s en 25 jaar volhouden. Want alleen dan kan je de voorsprong en de ontwikkelingskansen met de achterstanden in evenwicht brengen. Dat heb je nodig. Dat plaatje om te beseffen waar we in die praktijk van bijvoorbeeld openbare orde en veiligheid en integrale handhaving in mijn eerste blok mee bezig zijn, want ik heb dat totale verhaal nodig om ook op veiligheid te kunnen scoren. Ik ga even dwars door de vragen heen. Soms zijn ze heel simpel te beantwoorden of hebben we ze al beantwoord. Dat geldt bijvoorbeeld voor de eerste. Die heb ik al een keer in artikel 33 vragen beantwoord. Simpelveld en de boa’s. Daar hebben wij zelf tijdelijk voor opgeplust, dus het is niet één minder. We hebben dat gewoon verstevigd. Wij werken samen met Simpelveld en met Voerendaal, omdat die dat nodig hebben. Daar betalen ze netjes voor. Dat levert dus niet minder op, maar de sturing is er beter door. De Fractie Damen begint ook over cijfers die er niet om liegen en dat er ook in andere wijken van alles moet plaatsvinden. Zeker, maar belangrijk is – ik zei dat net al – doorgaan op de ingeslagen weg.

Voortbouwen op een veiligheidsaanpak zoals we die de afgelopen jaren met uw steun hebben ingezet, want we hebben de afgelopen jaren meer geïnvesteerd. Het is een volledig brede aanpak. Laat ik dat ook meteen zeggen voor alle vragen die over de boa’s gaan. Het is niet één onderdeel dat veiligheid uitmaakt. We hebben een politie. Daar hebben we afspraken mee. Dat is te weinig. Dat ben ik helemaal met u eens. Ik ben er niet voor niks boos over geworden. Ik zou zeggen tegen alle landelijke partijen hier: blijf met mij lobbyen voor meer agenten. Dat zal moeilijk worden als je ziet dat de nationale politie met een tekort van 850 miljoen zit. Dus laten we er in ieder geval voor zorgen dat het niet nog erger wordt. Laten we ook blijven lobbyen voor boa’s die meer bevoegdheden krijgen, want wat heb je aan boa’s die niet alles mogen? Dan kan je ze wel rond laten lopen, maar dat is verdomd lastig. Dat geldt dus ook voor boa’s met meer bescherming. We gaan weer een nieuwe aanvraag voor die korte wapenstok indienen. Daar zijn we al een paar keer mee op de kermis gekomen en waarschijnlijk gaat het nu lukken, maar als u mensen ziet in Den Haag, ga er dan achteraan. Die aanpak is dus volledig. Politie en buurtregisseurs. Laat ik daar eens mee beginnen.

Veiligheid begint gewoon bij buurtregisseurs die in die buurten actief zijn en die ook in veel gevallen het leefbaarheidsoverleg in die buurten voorzitten, waarbij al die partners aan tafel zitten die met ons kijken wat we in de buurt beter kunnen doen. Daar zit dus de politie. Daar zit de boa. Daar zit zorg. Daar zit de woningcorporatie. Daar zit welzijn en met z’n allen nemen we door wat er in die buurt zit. Het volgende wat we doen is persoonsgerichte aanpak voor die personen die het nodig hebben. Ik ben de laatste maanden bij twee van die leefbaarheidsoverleggen geweest. Het is ongelooflijk hoe goed daar afgestemd wordt wat ze oppakken en wat ze aanpakken, maar het is vaak niet zichtbaar. Daarnaast – want dit is dus de aanpak Sociaal Veilig – zijn we zichtbaar met repressie en handhaving en ook weer niet alleen met de boa’s, maar ook met een interventieteam dat controles doet op woonoverlast, op mensenhandel, op arbeidsmigranten, op garageboxen en ga zo maar door. Die halen echt behoorlijk wat delicten naar boven waar we dan weer de politie op in moeten zetten. Dat stemmen we af in een driehoek, want er was natuurlijk ook de vraag gesteld: hoe bepalen jullie dit nu? Wij bepalen in de driehoek met elkaar waar we politie op inzetten, maar ook waar we afspraken maken wanneer politie het niet kan en we andere inzet nodig hebben.

Als je kijkt naar Sociaal Veilig, dan noem ik maar een paar resultaten: 849 casussen opgestart en inzet op gepleegd en afgerond. Het interventieteam in 2025: 1215 controles uitgevoerd. Dat gaat dan over de sluiting van drugspanden, arbeidsmigranten, illegale prostitutie, heling, koffieshops, horeca, kamerverhuur, garageboxen en bedrijven met verhoogde risico’s op ondermijning. 82 keer is er last onder dwangsom opgelegd dit jaar. Voor drugsdelicten zijn er 28 panden gesloten. We zetten daarnaast nog een doorbraakmethode in samen met het sociaal domein om gezinnen met hardnekkige multiproblematiek ook te helpen. Ook daar

Pagina 72 van 195

hebben we al 23 doorbraken bereikt dit jaar met een enorme kostenbesparing. Datgeen hebben we al een keer toegelicht in een commissie. En ja, het merendeel van dit soort resultaten zit natuurlijk in Heerlen-Noord. Het is ook gewoon twee derde van onze gemeente. Maar we zijn Sociaal Veilig ook aan het uitrollen naar Heerlen Zuid en we doen ook gigantisch veel in het centrum. Denk bijvoorbeeld aan de structurele actiedagen op het Maanplein. Een toplocatie en een topstad. U leest het maandagochtend net zoals ik in de krant, maar ook op dat Maanplein moeten we natuurlijk wel wat doen. Afgelopen vrijdag hebben we daar weer inzet gepleegd met al onze partners met als gevolg 38 boetes en dan met name voor fietsen in het voetgangersgebied. Alcohol bezit: 18 waarschuwingen. Deze zijn nadrukkelijk aanwezig zichtbaar en onzichtbaar, dus ook met mensen in burgerkleding. Kortom, we passen een hele brede methodiek toe die we ook in andere wijken neerzetten. Partij Hoensbroeks Belang: u vroeg terecht naar het Veiligheidshuis. Die snap ik ook echt heel goed. U weet van mij dat ik me enorm erger aan het feit dat het uitdijt en zo lang duurt. We hebben inderdaad heel veel last gehad van de habitatrichtlijn van de EU. We hebben die controles moeten doen voor de zomer en na de zomer. Daarbij zijn vleermuizen aangetroffen, maar we weten nu dat we geen hele bijzondere maatregelen hoeven te doen.

We kunnen door het dak nu iets gaan organiseren en we schreven dus om het in de zomer klaar te hebben volgend jaar. In die tussentijd zijn we inderdaad op dat wat u ook verzocht, met al die partners aan het praten over hoe we die samenwerking daar nou gaan doen. Want we gaan er niet alleen met de boa zitten. We gaan er niet alleen met de politie zitten. We gaan er ook met corporaties zitten. We gaan er ook met zorg en welzijn zitten om ook daar weer integrale aanpak te hebben en zichtbaar in Hoensbroek te zijn. De PVV vroeg naar ervaringscijfers over kleine criminaliteit en stelde een heleboel vragen over veiligheid waarvan ik ook wel een beetje dacht – dat zeg ik ook maar even heel eerlijk – dat het net socialbesitas is. Alles wat we ophalen op sociale media, wordt ook wel groot en dik gemaakt. Alles wat we hier horen, doet het net voorkomen alsof het hier Sodom en Gomorra en één grote puinhoop is. Daar neem ik echt heel erg grote afstand van. Ik vond dat die vraagstelling echt heel scherp was in een aantal punten. Als ik dan zie wat we wel allemaal doen en als ik de ervaringscijfers zie, dan zie ik dalende woninginbraken ten opzichte van 2023. Ik zie ook gewone inbraken dalen. Fietsendiefstallen zijn weliswaar ten opzichte van 300 wel toegenomen. Vernielingen zijn weer afgenomen. Winkeldiefstallen nemen toe als je goed naar de registratie kijkt.

Kortom, het is heel wisselend, maar we zien wel dat doordat we zo veel inzetten, dat we ook meer naar boven halen. Het is dus niet alleen maar naar beneden. U moet zich hierbij blijven bedenken dat we te maken hebben met een stad waar we al generaties lang armoede kennen. We hebben te maken met een stad die een huisvestingsvoorraad heeft waar mensen door aangetrokken worden. Als je kijkt naar dit soort factoren: armoede, slechte huisvesting, éénoudergezinnen et cetera – u kent het ook uit de presentatie van onze huisprofessor Dennis Martens – dan weet je dat de oorzaken op een heel ander vlak zitten. Dan kan je niet alleen maar bestrijden. Dan moet je vooral ook aan preventie werken en ervoor zorgen dat je met huisvesting – ik ben dolblij met die Rotterdamwet – en met de aanpak Heerlen Noord en met al dat soort dingen, onze maatschappij beter weet te maken. Dan gaan de veiligheidsgetallen nog veel harder omlaag. Deze aanpak gebeurt niet zomaar. Ik moet één ding nog even zeggen: u vertelde ook iets over Roermond en Kerkrade en dat die toch al zo bezig waren met preventie. Wij waren daar echt eerder mee. Wij hebben gewoon een totaal verhaal: preventie met gezag. We hebben daar middelen voor gekregen.

Ze hebben zelfs in de andere gemeentes die later middelen hebben gekregen, naar ons gekeken om te kijken hoe jullie dat nou gedaan hebben met jullie integrale jeugdaanpak met de wijze waarop jullie preventie vormgeven. Kortom, volgens mij doen we het hartstikke goed. We werken informatie gestuurd, ook in de driehoek. En ja, de cijfers zijn ook mij nog te hoog. Dat ben ik helemaal met u eens. Dus we moeten vooral ook volhouden en goed nadenken waar je nou nog steviger kunt inzetten om de cijfers nog beter te krijgen.

Pagina 73 van 195

De PVV vroeg ook: kunt u garanderen dat er meer handhavers of boa’s worden aangenomen om dit onveiligheidsgevoel te verminderen? Wat ik probeer te zeggen en dat zeg ik ook tegen het CDA en de VVD: ik wil best onderzoeken wat er beter kan in veiligheid en wat beter helpt om de problematiek in onze stad te verbeteren, maar om blind te zeggen: meer boa’s erbij en dan is de veiligheid groter, gaat mij te kort door het bochtje. Ik ben trots op m’n boa’s. Laat dat gewoon boven tafel blijven staan. Die doen goed werk, maar ik vertel u net hoe het hele netwerk in elkaar zit van de wijze waarop wij met veiligheid omgaan. Dus wat ik wil, is met mijn mensen – daar ben ik al mee bezig – kijken naar wat er goed werkt, wat minder werkt en hoe we dingen kunnen aanzetten om te verbeteren. Waar moet je dan wel in investeren en waar moet je misschien wat minder in investeren? Ik zou eigenlijk op die manier ook op de moties willen reageren: geef nu even de tijd. U krijgt ook in januari die presentatie nog over wat we precies allemaal doen aan die veiligheid. Dat had te maken het rekenkameronderzoek. Als we daar nou de tijd voor mogen krijgen, dan hoop ik voor 1 april een integraal verhaal te kunnen laten zien wat we nu doen op veiligheid, wat we goed doen, wat beter kan en wat we anders moeten doen. Er zitten namelijk zo veel aspecten in.

Alleen al het feit dat wij – dat doen niet heel veel gemeentes in Nederland – gewoon juristen uitlenen aan de politie om de beschikkingen beter te maken op grond van – dat vind ik – je huizen kan sluiten en last onder dwangsom kan verlenen. Dat zijn gewoon dingen die geweldig werken en die de politie ook met grote tevredenheid met ons ervaart. Ik ben nog niet aan het einde van het blokje. Het blok is groot, sorry. Ik wilde dat het zo was. Dit gaat lekker. De service is niet beschikbaar. Het ding valt uit. Dat is echt geweldig. Dan ga ik het gewoon op de telefoon proberen te openen. Sorry daarvoor, mensen, want dit zijn technische problemen waar ik ook even niet op gerekend had. Ik pak het gewoon maar op de telefoon. Dan ben ik bij het CDA. De groei naar 100 boa’s. Ik heb dus gezegd dat ik bereid ben onderzoek te doen naar doorontwikkeling, maar dan in de volle breedte van veiligheid om te komen met een wat beter integraal verhaal en niet door alleen maar even naar boa’s te gaan en zomaar 100 te zeggen, want dan moet daar ook het bedrag voor op tafel liggen. Ik wijs u er ook op dat een deel van veiligheid nog gefinancierd wordt vanuit regiodeals en SPUK en dergelijke. Dus moet je ook nadenken over de structurele financiering van veiligheid. Dan ga ik naar meneer Leers die ook inging op de staatjes over veiligheid, met name ook over winkeldiefstallen en geweldsmisdrijven.

Ik heb al grotendeels aangegeven – want u vergeleek het ook heel erg met landelijke cijfers – dat wij dat overigens ook altijd doen in die driehoek. Ik begin in mijn driehoek altijd met een integraal overzicht van hoe de cijfers ervoor staan. Dan vergelijken we ons ook gewoon met Maastricht en Sittard en het met het Nederlandse gemiddelde. We zitten inderdaad altijd hoger. Dat heeft echt met die verschillen te maken – dat gaf ik net al aan - met onze sociale situatie, met onze huisvestingssituatie en ook met onze aanpak. Bijvoorbeeld, waarom HALT hoog is, heeft dus alles te maken met bijvoorbeeld die aanpak die we onder preventie met gezag doen en waar we in de integrale jeugdaanpak extra afnemen van HALT, omdat we extra investeren in die preventie daar. Wat mij betreft gaan we dus door op deze ingeslagen weg met al deze onderdelen die ik net genoemd heb. De VVD begon met een aantal verzoeken, te beginnen met goede afstemming tussen boa’s en politie. Waar het beter kan, moet die absoluut beter. Dat ben ik altijd met u eens, maar ik wijs er wel op dat dat de afgelopen jaren echt wel heel goed is verlopen en beter is geworden. Ik wijs nog even op die aanpak Sociaal Veilig waar ook de wijkagenten en wijkboa’s bij elkaar zitten. Maar ik wijs ook gewoon op de weekenddiensten die we met elkaar voeren. De politie en de boa’s waarin we afspraken hebben over de Veilig Uitgaan-diensten.

Wie let waarop? Welke taken neem je tot je hoede? Welke doe jij? Ik wijs erop dat we grote evenementen, maar ook kermissen gezamenlijk aanpakken in een goede afstemming. Ik wijs erop dat de politie dolblij is met onze camera’s op de Voskuilenweg. We hebben ook bijvoorbeeld afspraken bij bijvoorbeeld oud- en nieuw. Wat doet de politie? Wat doet de boa vooral niet? Wanneer zet de boa een stap achteruit? Dus we hebben heel veel convenanten met de politie over hoe we dingen goed met elkaar regelen. Ook bijvoorbeeld zo’n aanvraag van een verkorte wapenstok,

Pagina 74 van 195

kan ik alleen maar doen als er goed overleg is met de politie, want zij zullen daarin ook moeten adviseren. Dus wij moeten bij elkaar zitten. Ik weet dat er bijvoorbeeld deze week een wijkagentendag is van de politie. Daar zitten natuurlijk ook onze mensen van veiligheid en onze boa’s bij om die afstemming zo goed mogelijk te houden. Boa-pool op Parkstadniveau. Ook daar had u het over. Dat doe ik liever niet. Wij hebben een convenant op Parkstadniveau waarbij we elkaar ondersteunen als het nodig is. Dus we weten elkaar te vinden als het nodig is. Een prachtig voorbeeld – dat is eigenlijk niet een prachtig voorbeeld – is een bommelding een maand geleden. Toen hebben er boa’s uit vier omliggende gemeentes ons bijgestaan om dat te doen. Dat wordt heel snel opgeschaald. Andersom, als er daar wat is, dan zijn wij er ook. Maar een vaste pool betekent dat wij het meeste inzetten en dat we misschien niet de eerste keuze hebben dat als het over onze eigen inzet gaat. Daar zou ik niet zo veel voor voelen. Daarnaast hebben we ook nog een act team dat met elkaar gezamenlijk in Parkstad een aantal interventies doet. Over de inzet van boa’s en de hoeveelheid ervan heb ik voldoende gezegd. Dan is er nog een verbetering voor het meldsysteem voor onder andere winkeldiefstal. Ik wil aan elke verbetering meewerken, maar hier ben ik afhankelijk van de politie.

Winkeldiefstal is een misdrijf en moet bij de politie gemeld worden. Ik wil best overleg met de politie aangaan of ze dat nog iets kunnen versnellen, verbeteren of versimpelen. Dat doe ik met alle plezier, maar dat is niet mijn verantwoordelijkheid zeg ik maar even heel plat. Daarnaast doen we wel heel veel aanvullende dingen om het makkelijker te maken, bijvoorbeeld initiatieven met het Platform Veilig Ondernemen. Hoe ga je om met winkeldiefstal in één winkel? Kan je dan ook in andere winkels verbieden dat de dief daar ooit nog binnenkomt? Dat soort dingen spreken we wel met elkaar af. Dat is een soort collectief winkelverbod. Dat is allemaal heel erg lastig met de Autoriteit Persoonsgegevens, maar we doen het wel. Dan heb ik het blokje af. Ik zag dat meneer Reijnders er al tussen wil. De heer Reijnders, SP Ik zat me heel erg af te vragen hoe dit blokje is gecategoriseerd, maar ik ben blij dat het over de boa’s ging. Daar hoopte ik op. Bij deze. Ik begrijp uw verhaal, maar laat ik in ieder geval namens de SP spreken dat onze steun voor het mee indienen van de motie op geen enkele manier betrekking heeft op dat we denken dat de prioriteiten niet goed worden gesteld of dat er niet heel goed wordt afgewogen, maar wel vanuit ook de letterlijk geconstateerde kwestie in de begroting en ook in eerdere begrotingen dat we een enorme capaciteit tekortkomen.

Hoe kan de raad …? Want eigenlijk wil de raad u ondersteunen in die veiligheidsopdracht. Daar wil de raad de capaciteit zo veel mogelijk stutten, zodat we daar zo min mogelijk last van hebben. Hoe zouden we dat dan als raad het beste kunnen doen volgens u? De voorzitter Dat is een hele mooie vraag. Overigens, dank aan u allen, want ik heb lang nodig, omdat het gewoon een heel groot pakket is en u daarover heel veel vragen heeft gesteld. Daar kan je alleen maar blij mee zijn, want het betekent dat veiligheid zo cruciaal voor u is als dat het ook voor mij is. Dus laat ik daarmee beginnen. Ik zou zeggen: heb heel even geduld en laat mij met die analyse komen en binnen drie maanden – dat is dus voor 1 april – komen met het verhaal, waarvan ik denk: dit is nodig in die stad om die veiligheid nog beter te laten gaan. Er zitten misschien een aantal boa’s in. Dat zou kunnen, maar soms - ik bedoel, het is echt per onderdeel verschillend – ben ik even beter op pad met de sfeerkeeper om iets voor elkaar te krijgen dan met een boa. Het is elke keer weer maatwerk: waar zet je in en waar zet je niet in? Meneer De Groot, mevrouw Heine, meneer Van den Berg. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Reijnders in de zin van u en uw mensen. Zij doen allemaal fantastisch werk. Met de beperkte mogelijkheden die er zijn, ben ik

Pagina 75 van 195

er echt van overtuigd dat jullie het maximale eruit halen. Dus complimenten daarvoor, maar – misschien heeft u zich ook vergist, want u zei net dat het aantal vernielingen omlaag is gegaan – uit dit boek blijkt dat het aantal vernielingen in ieder geval al is toegenomen de laatste jaren en dat ook het aantal geweldsmisdrijven is toegenomen. Dat heeft een oorzaak. Daar hebben we het ook over gehad. Waar komen we vandaan? Maar we willen ook groeien als stad. Op het moment dat wij kwantitatief … Wij staan er ook kwalitatief achter dat je er goed naar moet kijken om die organisatie zo efficiënt mogelijk in te richten. Het is heel goed dat u dat doet en ons daar dadelijk ook over gaat informeren, maar we kunnen toch nu al met zekerheid zeggen dat we op z’n minst 15 boa’s nodig hebben om in ieder geval in die wijken – want daar heb ik u nog niet over gehoord – dat onveiligheidsgevoel bij mensen behoorlijk terug te dringen. Met alle respect voor de buurtregisseurs, want die doen ook heel erg goed werk, maar dat zijn niet de mensen die zichtbaar zijn op straat voor inwoners in onze wijken en buurten. Blauw zien en daar een korte weg naar vinden, omdat daar heel gemakkelijk een gesprek mee gevoerd kan worden. Dat is datgene wat wij willen bewerkstelligen met de inhoud van onze motie.

Ik zou er dan ook voor willen pleiten – ik hoop dat u dat omarmt – om onze motie inderdaad ook positief te beoordelen en dat we nu, ook in afwachting van dat verder onderzoek dat u gaat doen, niet langer moeten wachten en nog een jaar tijd moeten verspillen om in ieder geval een start te maken met de uitbreiding van het aantal boa’s. Vooral omdat Heerlen daarop wacht. We hebben het nodig. De behoefte is enorm groot. De voorzitter Ik snap wat u zegt en tegelijkertijd zeg ik: ik wil een meer integrale aanpak en ik wil niet alleen maar focussen op nog 15 boa’s erbij zonder het verhaal eronder te hebben wat ik ze dan precies laat doen, behalve op straat zichtbaar zijn, want ik vind dat ze dan ook de bevoegdheden nodig hebben die ze kunnen toepassen. Want het is fijn dat je kan praten, maar als dat het alleen is, is het ook verdomd lastig af en toe. Ik heb natuurlijk meer aan die wijkagent dan aan de wijkboa. Dat is niet ten nadele van de wijkboa, maar die wijkagent heeft net wat meer aan z’n jas hangen, in z’n tas zitten en in z’n bagage mee om echt te kunnen ingrijpen in juist die wijken waar het nodig is. Dus het moet wat mij betreft het samenspel zijn. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dat ben ik volledig met u eens, burgemeester. Dat is ook zo. Absoluut.

Dat moet ook goed bij elkaar komen: kwaliteit en kwantiteit, maar ondertussen weet bijna niemand in de wijken wie de wijkagent is. Die zien ze niet. Die kennen ze niet. U kunt nee schudden. Wij praten veel met mensen in de wijken en wij krijgen daar heel veel klachten over. Je ziet geen blauw meer op straat. Het is er gewoon niet. Mensen voelen zich daardoor onveilig. Dat is wat wij met die motie willen bewerkstelligen. Nogmaals, het gaat niet alleen maar om meer poppetjes aannemen. Je moet ze dan ook goed uitrusten, goede afspraken maken en goed in die samenwerking komen. Dat kan ook, denk ik. De voorzitter Daar zijn we het over eens. We moeten ze goed neerzetten. Ik blijf erbij dat wijkagenten die er zijn hun stinkende best doen. Die zie ik wel degelijk in de wijken, maar ik kan me voorstellen dat inwoners het heel lastig vinden om dat te zien. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Dan ligt er nog die motie die vorig jaar is aangenomen over de aanpak van overlastpanden, vooral voor die panden die er al waren voordat de nieuwe regelgeving er was. Daar verwachten wij toch een uitvoering van. De voorzitter

Pagina 76 van 195

Ik neem aan dat één van de wethouders daar ook nog wel op terugkomt, maar we pakken natuurlijk de overlastpanden aan. Wat ik net zei over sluiting van panden, heeft natuurlijk wel degelijk met overlastpanden te maken. We pakken de arbeidsmigrantpanden aan. Dat doen we soms met openbare orde en veiligheid en soms vanuit b en w, maar daar wordt wel degelijk keihard aan gewerkt. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Wij hadden toch graag een aparte aanpak daarvan, want dat is vorig jaar besloten. De voorzitter Dan zullen we daar ook nog een plan op maken. Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, de cijfers die u benoemt zijn heel mooi. Dat is ook heel goed, maar we etaleren ze veel te weinig naar buiten toe. We vertellen veel te weinig het verhaal wat de successen zijn als we rondom de handhaving gaan. Ik denk dat daar absoluut wel een tandje bij zou mogen. Maar de motie die is ingediend als het gaat over de boa’s, komt in ieder geval aan de kant van de VVD niet uit de lucht vallen, want ik ben op werkbezoek geweest. Dat weet u daarin. Ik heb bij de ochtendbriefing gezeten. Ik heb een aantal boa’s gesproken. Ik heb met management daar gesproken. Het is ook de werkdruk die dat met zich meebrengt daarin. Er is ook onderbezetting en complexiteit van de werkzaamheden daarin. Voor corona was er een uitstekende relatie met de politie.

Nu is het een wat bekoelde relatie voor wat ik meekrijg. Ik vertel daar alleen maar wat ik hoor. Er is dus niks mis mee om deze raad misschien nog eens te vertellen in een rib bij wijze van spreken wat nou het convenant en de afspraken met de politie daarin zijn. Er is ook niks mee in het verzoek van de motie om nu al te starten met de onderzoeksvragen die ik daarin heb gesteld en die misschien mee te nemen daarin en dan misschien antwoord te geven in april om het maar zo te zeggen. Voor uw antwoord met betrekking tot de boa-pool begrijp ik dat u dat zegt. Dus wat dat betreft zou ik bijna tegen u willen zeggen: kijk eens goed naar de motie, hoe we die hebben opgesteld en misschien zou u hem toch op de één of andere manier kunnen omarmen met misschien wel uitsluiting van de boa-pool. Dan het tweede waarover ik toch wel een vraag aan u zou hebben: we hebben de motie ingediend als het gaat over de winkeldiefstallen. Als voorbeeld, de winkeldiefstallen kunnen natuurlijk ook anders zijn. We maken hier in deze raad beleid op basis van de cijfers, maar die cijfers zijn niet goed. We hebben ondernemers gesproken die het gewoon beu zijn om te melden daarin, omdat er geen opvolging komt en omdat het soms wel eens twee uur duurt voordat er überhaupt iemand van de politie komt. Dan snap ik dat er ook niemand meer mee komt. Maar willen we nu in die cijfers duidelijkheid krijgen.

Willen we ook een vertrouwend signaal geven naar die ondernemers die te maken hebben met substantiële winkeldiefstallen? Dan moeten we het anders gaan organiseren. Dan doen we dat niet om de politie te pleasen, maar dan doen we dat om binnen dit huis de juiste cijfers te krijgen om daar ook de juiste maatregelen in te nemen. Ik zou ook daar het verzoek willen hebben om toch nog eens goed naar die motie te kijken om te kijken hoe we dat zouden kunnen uitvoeren. De voorzitter Volgens mij heb ik daar inhoudelijk heel duidelijk op gereageerd. Ik wil het gesprek aangaan met die politie om te kijken of ze dat beter, simpeler en handiger kunnen doen. Alleen ik kan hem niet aannemen, omdat ik er niet over ga. Ik moet dat met de politie overleggen. Zij zijn verantwoordelijk voor de winkeldiefstallen. Zij zullen dat moeten aanpakken. Dat ga ik dus doen. De heer Van den Berg, VVD

Pagina 77 van 195

Ik wil u toch nog even corrigeren. Die winkeldief kan zijn diefstal afkopen met 181 euro. Dan hoeft er geen politie en hoeft er ook geen boa te komen, maar het is wel het signaal wat we graag zouden willen weten, want 486 winkeldiefstallen in heel Heerlen is echt onzinnig. De voorzitter Met alle respect, dat signaal weten we alleen als we wel degelijk aangifte gaan doen, want anders gaat het niet lukken. Dat moet nou eenmaal. Dat is hetzelfde met het doen van meldingen. Als mensen het niet doen, dan kunnen ze niet zeggen: er gebeurt nooit wat. We zullen dit soort systemen moeten vullen, willen we ook de goede cijfers boven tafel krijgen, want ik ben het met u eens: de cijfers winkeldiefstal zijn niet de cijfers die ze in werkelijkheid zijn vanwege juist dit soort dingen. Ten aanzien van uw eerdere motie heb ik al gezegd: ik wil in de breedte onderzoeken wat we kunnen, wat we kunnen helpen en wat we kunnen gaan doen om dit beter op te pakken. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Allereerst ben ik het inderdaad helemaal eens met wat u aangeeft dat het goed is om dat mee te nemen in die bijeenkomst, want die integrale aanpak en dan met name ook rond Sociaal Veilig staat natuurlijk allemaal met elkaar in verhouding.

Als we kijken, dan hebben we hier in Heerlen verhoudingsgewijs natuurlijk ook een heleboel – zeker als je naar andere Parkstadgemeentes kijkt – boa’s. We hebben 35 boa’s. In andere Parkstadgemeentes is dat veel minder. Ik zou ook nog wel graag aan u willen vragen: hoe zit die verhouding tussen politie en boa’s? Zit daar ook een koppeling in aantallen? Want er zit natuurlijk ook voor een deel een samenwerking in. Als je daar meer boa’s gaat aannemen zonder dat de politiecapaciteit verhoogd wordt, heeft dat dan ook wel zin? De voorzitter Ik snap uw vraag. Die zit er niet. Ik bedoel, we zijn in deze stad gewoon geconfronteerd met politiesterkte die achteruitging vanwege een onderzoek wat nog steeds niet klopt, maar daar hebben we mee te maken. Mede doordat we zagen dat de politiesterkte achteruitging, zagen we dat we meer prioriteiten moesten gaan stellen. We zijn dus heel nadrukkelijk gaan zitten op ondermijning en drugs aan de ene kant als eerste prioriteit en jeugdoverlast als tweede prioriteit. Alleen al het feit dat je vanuit je kernbeleid veiligheid vijf thema’s benoemd en je eigenlijk maar op twee zegt: dat is prioriteit, zegt al genoeg over hoeveel je kan inzetten op de politie. En ja, ze doen af en toe ook wel eens controles op andere dingen, maar de dagelijkse praktijk is dat we daar het grootste deel van onze tijd mee bezig zijn.

En dus hebben we gezegd: daar moeten we aan die andere kant als gemeente proberen datgene wat niet meer kan – dat is voor een deel de zichtbaarheid in de wijken, en daar heeft u allen of het nou meneer Van den Berg, meneer De Groot of mevrouw Heine is, gelijk in. Dat betekent iets voor je zichtbaarheid in de wijken. Dat ondervangen we dan met leefbaarheidsoverleggen, met persoonsgerichte aanpakken en dus met Sociaal Veilig, met een interventieteam, met boa’s en met sfeerkeepers. Dat is de reden dat we dat zo uitgebreid hebben. En ja, ik ben niet tegen verdere uitbreiding, ook niet van de boa’s, maar het moet een goed verhaal zijn, het moet integraal zijn, het moet kloppen en het moet ook afgestemd zijn met politie en justitie wat mij betreft, want ik vind dat ik dat ook met hun moet overleggen. En B: het moet gefinancierd kunnen worden. We zitten wel met een begroting die niet al te makkelijk is. Nog iemand anders in dit blok? Nee? Dan ga ik naar het blok Euregionale samenwerking met een vraag vanuit de Fractie Damen over Tripool en Mahal. Tripool is het overleg tussen de drie gemeenten Sittard-Geleen, Maastricht en Heerlen met als doelstelling om te kijken hoe we ook op die Zuid-Limburgse schaal beter met elkaar kunnen schakelen.

We hebben daar de wethouders economie ook heel nadrukkelijk bij betrokken om te zeggen: jongens, als je het over economisch beleid hebt, dan heb je het minstens over die schaal van Zuid-Limburg en over die Eurogionale schaal en moeten we dus meer afstemmen. Dat is ook de reden dat we in de twee regiodeals, namelijk

Pagina 78 van 195

in eentje van Parkstad en in eentje van de rest van Zuid-Limburg hebben gezegd: onderdeel 1 van de agenda Zuid-Limburg, namelijk dat we samen versterking van je kennis over grensoverschrijdende economie moeten oppakken. Daar hebben de drie colleges nog de dag voor Prinsjesdag voor bij elkaar gezeten in Den Haag om afspraken te maken over hoe we gezamenlijk bijvoorbeeld grote bedrijven gaan bezoeken. Hoe gaan we gezamenlijk acquisitie doen? Hoe gaan we gezamenlijk lobbyen? Dat gebeurt er onder andere op die Tripool. De Mahal is oorspronkelijk het overleg van de burgemeesters van Maastricht, Aken, Heerlen, Hasselt en Luik, maar later kwamen ook Genk en Sittard-Geleen erbij. Het is oorspronkelijk een informeel overleg waarin wij ervaringen uitwisselen over wat er over die grens heen gebeurt, waar we samen kunnen werken en waar we dingen kunnen versterken. In dat kader organiseer ik hier in Heerlen op 19 november voor die burgemeesters, maar ook voor de officieren van justitie uit die gebieden en voor de politie uit die gebieden met onder andere ook een directeur-generaal van justitie erbij, een veiligheidsconferentie op de Brightlandscampus. Een vraag van meneer Damen, want dit was het einde van dit blokje. De heer Damen, Fractie Damen Voorzitter, dank u wel voor de beantwoording.

Wat ik zelf belangrijk vind en ook voor deze raad, is dat als je kijkt en luistert naar hetgeen wat u zegt met de betrekking tot de versterking van Zuid-Limburg, dat het goed is om te kijken op welke wijze we als raad nu daar ook ons steentje aan bij kunnen dragen. Ik begrijp de samenspraak met Maastricht en SittardGeleen die rondom toch wel, denk ik, een aantal belangrijke items plaatsvindt waar wij als raad misschien inderdaad ook duidelijk in mee kunnen denken en mee kunnen helpen om dat goed op de rails te zetten, want daar was ook mijn vraag in het kader van dat de raad geïnformeerd moet worden om te kijken waar onze positie dan is. De voorzitter Dat is altijd goed om ook weer een keer te agenderen voor één van de commissievergaderingen, lijkt mij. Dan heb ik een heel kleintje over strategie en lobbyen, omdat er gevraagd wordt bij monde van D66 over Heerlen kennisstad en ook de rol van de voorzitter, mijzelf dus. Wat doen jullie daar allemaal in die verbinding tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid? Wij zijn daar zeer actief in, maar dat doe ik niet alleen. Dat doe ik met wethouder Clemens en met wethouder Houben. Dan pakken we daar alle drie onze rol in wanneer wie met een bepaald bedrijf belt of met een bepaalde onderwijsinstelling. Soms zitten we gezamenlijk in overleggen.

Ik denk dat in het kader van die kennisstad wethouder Clemens daar nog wel meer over zal zeggen, maar het is dus wel een actieve rol. We proberen ook nadrukkelijk te kijken of bedrijven zich nog thuis voelen in de stad. Ik heb twee weken geleden met APG aan tafel gezeten. Wat willen jullie in die stad? Zit je nog goed? Dat was zo, maar het is wel belangrijk dat je dit soort dingen ook als verbinder en als regisseur ook in de gaten probeert te houden. Dan ga ik naar personeel en organisatie. De PVV zei: er zijn weer nieuwe bezuinigingen op personeel ingeboekt. Nee, dat is niet zo. De bezuinigingen zijn opgenomen in de begroting 2025. Er zijn in 2026 geen nieuwe bezuinigingen op de personeelskosten opgenomen. De taakstelling op die formatie is reeds in 2025 verwerkt. Er wordt in 2026 structureel gecontinueerd, zonder aanvullende korting. Hoeveel fte verdwijnt er concreet? We hebben de organisatie doorgelicht in 2025. We zijn begonnen met efficiencymaatregelen door te voeren. We zijn dus niet met een soort taakstelling begonnen dat er zo veel mensen uit moeten. Nee, we hebben heel nadrukkelijk gezegd – dat paste ook in die Ladder van Lodewijks – dat we efficiënter gaan werken in de bedrijfsvoering, want daar werd ook naar gevraagd. Waar doe je dat dan? In de projectondersteuning en in de administratieve processen.

Dat doen we door digitalisering, door robotisering en door het toepassen van AI. Op die manier proberen we in die personeelskosten te minderen. We proberen de kennis die nodig is op al die andere onderdelen vast te houden in de organisatie en externe inhuur waar ook naar gevraagd is, zo

Pagina 79 van 195

veel mogelijk af te bouwen. In die vastgestelde bezuinigingen zal dat ongeveer 40 fte zijn. Dat doen we door ook actief in te spelen op natuurlijk verloop in combinatie met strategische personeelsplanning, want er is niet gezegd: we gaan actief een ontslagronde in. Externe inhuur is met 10 procent teruggebracht, vooral op die tijdelijke projectfuncties. We zijn continu - we volgen dat per kwartaal in het college – bezig met zo scherp mogelijk op de inhuur te zitten en een vaste formatie te gebruiken waar het kan om zo veel mogelijk kennis in de organisatie op te bouwen en alleen inhuur als het moet. Daarmee heb ik volgens mij die vraag beantwoord. Toen stelde de Fractie Damen nog een vraag over de bezetting. Waarom in percentages? Conform het BBV doen we het in percentages en niet in absolute getallen. Ik snap dat dat duidelijker is, maar we hebben hier wel te maken met verplichte indicatoren volgens datzelfde BBV. De formatie is inderdaad in 2022 en 2023 gegroeid en in 2024 gestabiliseerd. Die moet dus de komende jaren eigenlijk licht afnemen met het getal wat ik net zeg. Dat is wel heel lastig om te zien, want we hebben voor een deel weer mensen aangenomen, bijvoorbeeld om in de woonopgave extra inzet te plegen. Voor een deel hebben we mensen overgedaan naar Solido. Dan zou je denken: dat is minder, maar dat zit dan op een andere plek.

Dus je moet wel met dat soort verschillen rekening houden. Partij Hoensbroeks Belang vroeg naar alle ambities en de Jongerenpartij ook. Hoe bewaak je dan de uitvoeringskracht? We kunnen niet anders dan vanuit dit college zeggen – dat is, denk ik, onze taak – onze ambities daarin inderdaad erg hoog is. We moeten ambities en uitvoeringskracht in balans houden. Daarom proberen we ook om steeds beter portfoliomanagement te organiseren. Als ik naar de wethouders Gelderblom en Peters kijk, dan zijn die heel nadrukkelijk bezig met die woonopgave in beeld te brengen: dit is het portfolio. Zo veel uur hebben we ter beschikking en daar kunnen we deze projecten voor doen. Dat gaan we ook bij projecten niet-woningbouw doen, dus we proberen op die manier ambities en uitvoeringskracht overeen te houden. En ja, er is ook een benchmark gedaan via Berenschot. Die moeten wij als college nog krijgen. Zodra wij die hebben gehad, zullen we ook zorgen dat die bij u komt. Ik ga ervanuit dat dat ongeveer januari zal worden. Dat was P&O. Daar nog iemand over? Nee. Dan heb ik nog een blokje communicatie. Mevrouw Heine gaf aan: te vaak schort het nog aan niet goede communicatie. En ja, ik ben het met u eens. Communicatie is alles en alles is communicatie. De vraag is natuurlijk: wat gaan we meten met een nulmeting naast de dingen die we al meten? Want we meten wel degelijk een aantal dingen.

Als je het hebt over directe dienstverlening aan de balies, dan hebben we een tweetal onderzoeken gedaan waar we eigenlijk best goed in scoren. Daar krijgen we gewoon ruime voldoendes voor onze communicatie. We doen een burgeronderzoek, maar dat gaat veel meer over: wat doen we in de stad? Maar ik begrijp u ook heel goed: soms is de terugkoppeling en de communicatie niet zoals die moet zijn. Dat is best een lastige opgave, want hoe maak je daar een nulmeting van? We kunnen bijvoorbeeld vragen toevoegen aan een burgeronderzoek of aan de directe dienstverlening, maar het is volgens mij ook veel meer van belang dat je bij deze snel veranderende samenleving en beide wijzen waarop de samenleving communiceert, heel erg intern ook actief bent om ervoor te zorgen dat elk voorbeeld gebruikt wordt om te laten zien dat dit niet was hoe het moet en dat we dit beter moeten doen. Dus dat zou mijn eerste reactie zijn. Zijn daar nog vragen over? Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Het gaat met name over dat als mensen een email naar info@heerlen, daar geen antwoord op krijgen. De voorzitter Dat ben ik helemaal met u eens. Het is echt iets van zorgvuldigheid en dat we veel beter moeten doen. Ik merk zelf ook dat het best lastig is. Ik had het net over socialbesitas of sociale media obesitas. Ik zat zelf ook wel eens denken dat ik een vraag krijg via Messenger,

Pagina 80 van 195

dan via Facebook en dan via LinkedIn. Moet ik op al die dingen en al die privézaken ook gaan antwoorden? Als ik het niet doe, dan ben ik een slordige niet correcte bestuurder. Maar als ik het wel doe, dan ben ik ongeveer de ambtenaar van de gemeente die alles wegwerkt, wat niet mijn portefeuille is. Dat is mijn geval, maar ik kan me voorstellen dat dit best wel eens lastig is. Het neemt niet weg dat we te allen tijde de inwoner voorop moeten stellen en moeten proberen zo goed mogelijk te antwoorden. Dan ga ik naar bijna het laatste blokje, volgens mij. Dat is de lokale democratie. De PvdA had een mooie vraag en meerdere over burgerbetrokkenheid in relatie tot burgerberaad en de culturele hoofdstad uiteindelijk als nieuw onderwerp. We durven echt te investeren in burgerparticipatie. Dat hebben we deze periode natuurlijk gedaan door met een burgerberaad te beginnen. Het heeft lang geduurd, maar we hebben hem gedaan. We hebben heel veel elan en geestdrift bij de inwoners gezien die mee hebben gedaan. Ik ben twee maanden geleden nog eens wezen lunchen met de deelnemers aan het burgerberaad. Mensen zijn enthousiast over wat we gedaan hebben. Ze zijn enthousiast over de terugkoppeling die ze op de inhoud hebben gekregen waar we mee bezig zijn, maar we hebben met u afgesproken dat we het nu gaan evalueren.

We komen daar voor de verkiezingen bij u terug op die evaluatie, want die zouden we met u delen. Aan de hand van die evaluatie is het volgens mij aan u om te bepalen of we in die volgende periode door willen gaan met elkaar om nog meer te doen in burgerparticipatie en neem daarbij het advies van het burgerberaad in handen. Het hoeft niet altijd groot te zijn met grote onderwerpen. Het mogen ook kleine dingen in de wijken zijn. Dat geldt, denk ik, ook voor de vraag van de Partij voor de Dieren. Die ging hier ook over. Dan hebben we nog de Fractie Damen en de PvdA die het hadden over de opkomst bij de verkiezingen. Met u ben ik niet heel erg enthousiast over de opkomst van de afgelopen verkiezingen. Ik ging vol enthousiasme ’s ochtendsvroeg langs acht stembureaus en daar was het druk. Ik denk: we gaan eindelijke en beetje in de buurt komen van dat landelijk gemiddelde. Uiteindelijk zitten we op precies dezelfde achterstand als dat we twee jaar geleden ook zaten. Dus landelijk is het niet gestegen. Wij zijn niet gestegen. Daar word je niet gelukkig van. Ligt dat aan ons? Doen wij niet genoeg? Doet u niet genoeg? Ik vind dat een lastige, want die cijfers zijn dus in onze regio. Die zijn landelijk ook zo. Volgens mij doen wij daar niks bijzonders in. Het viel mij in ieder geval op bij de landelijke verkiezingen dat er heel weinig beeldmateriaal is.

Ik zag weinig in de straten hangen. Ik zag weinig drukte over de verkiezingen bij ons. Dat is natuurlijk straks naar de lokale verkiezingen anders, want daar werd ook naar gevraagd. Daar zetten we volgens mij ook altijd veel meer op in. Dat doen we tegenwoordig met onze eigen raadcommunicatieadviseur. Dat doen we met debatten. Dat doen we met ontbijten in de wijken. Dat doen we met leerlingendebatten. Dat doen we natuurlijk door met oproepen te komen. Dat doen we met stemwijzers. Dat zult u vooral ook zelf met uw eigen politieke partij moeten doen door in tegenstelling tot bij die landelijke verkiezingen op elke boom – nee, niet op de boom – elke lantaarnpaal zichtbaar te zijn waar u voor staat. Want dat is, denk ik, wat je moet laten zien. Dan hoop ik dat we er met een beter percentage uit komen. Dan heb ik dat blokje gehad. Meneer Damen. De heer Damen, Fractie Damen Ik heb toch nog een vraag, voorzitter, want als ik kijk, dan hebben we in 2022 ook heel duidelijk aangegeven dat er een plan zou komen richting de nieuwe verkiezingen in 2026. Daar is dus een budget voor, maar als ik kijk naar het budget en als we dat met die 10.000 euro allemaal moeten gaan doen, dan vraag ik mij af of dat niet te weinig is, want daar kom je niet ver mee.

Staat dat budget nu vast of kunnen wij nog een keer een voorstel van verwachten dat in het kader van de afspraken die gemaakt zijn daar budgettair nog eens over van gedachten gewisseld wordt? De voorzitter

Pagina 81 van 195

Volgens mij staat het budget vast. We stellen hier een begroting vast waarin al dit soort budgetten zitten. Als u meer wilt en dit in het presidium met de raadscommunicatie wil, dan moeten we dat daar vooral bespreken. Is dat voldoende voor dit blok? Dan heb ik volgens mij een laatste blokje. Dat heet Buurtgericht Werken. Daar hebben meerdere partijen wat over gezegd in de zin dat wij zouden ingrijpen en bezuinigen op het Buurtgericht Werken. Daar wil ik toch even een misverstand uit de weg helpen. Wij zijn als college groot voorstander van onze buurtinstelling en onze buurtstichtingen. We zijn een nog grotere voorstander van alle initiatieven die er in die buurten gebeuren. Die zijn de afgelopen twee jaar alleen maar opgelopen. We hebben dit jaar weer meer buurtinitiatieven dan het vorige jaar. We komen daarmee overigens aan het maximale budget. Wij bezuinigen dus niet op die buurtinitiatieven. We bezuinigen niet op die stichtingen. Ik herken dat er een aantal stoppen, maar dat heeft niks met ons beleid te maken. Dat heeft niks met regels en dergelijke te maken, want ik spreek ook met die buurtstichtingen. Dat heeft vooral ook te maken met soms vergrijzing in een stichting. Maar wat ik ook zie, is dat we meewerken aan weer nieuwe stichtingen proberen op te bouwen, bijvoorbeeld op de Molenberg.

We moeten ook kijken of we wat grotere koepels zoals we die op een aantal plekken hebben, wat meer als buurtstichting voor een dan wat groter gebied kunnen opereren, waardoor mensen die meer geïnteresseerd zijn in de initiatieven zelf vooral de initiatieven kunnen gaan doen. Dus we willen niet komen aan dat uitvoerend geld voor die stichtingen en voor die initiatieven in onze buurten. We hebben gezegd dat we wel heel veel loketjes hebben. We hebben loketje ’t Heitje. We hebben een loketje voor de buurtinitiatieven. We hebben een loketje voor reuringregeling. Laten we nou eens in die volle breedte van ons gemeentehuis kijken of we dit niet efficiënter kunnen doen en efficiënter kunnen organiseren. Daar hebben we een taakstelling op gezet. Dat is die taakstelling van een ton. Die andere taakstelling van een ton die u ziet, heeft te maken met alles wat te maken heeft met burgerparticipatie. Dat heeft ook niet met uitvoerende budgetten te maken. Ook hier weer, we hadden een programma burgerbetrokkenheid. Wij hebben gezegd dat dit gewoon in de lijn moet. De afdelingen moeten op een goede manier al die participatievormen toepassen. We houden nog ergens een kennispunt in de organisatie om die afdelingen daarbij te organiseren. Ook daar gaan we van een efficiency voordeel van een ton uit. Dus dat zijn twee ton efficiency voordelen in de organisatie. Dat was dit blok. Meneer De Groot.

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Kijken naar efficiency is heel goed, maar ik hoor u zeggen dat er in ieder geval niet bezuinigd wordt op de bijdrage aan de buurtorganisaties zelf en ook niet gekort wordt op het budget voor het aantal buurtinitiatieven. Maar ik heb ook uit het veld vernomen dat die efficiency maatregelen een gevolg zouden moeten zijn van het onderzoek wat op dit moment nog niet afgerond is, maar er wordt nu wel al een korting toegepast. Is dat niet een beetje vreemd? Moet je niet eerst de onderzoeksresultaten afwachten voordat je dit soort maatregelen gaat treffen? De voorzitter Dat is één methode. De tweede methode is gewoon op een taakstelling in te zetten om zaken gewoon efficiënter te doen. Daar heeft het college voor gekozen. Iemand anders? Dan ben ik er doorheen. Dan mag ik het woord geven aan wethouder Clemens. Wethouder Clemens Dank u, voorzitter. Ik ga eens ergens beginnen. Dan gaan we dadelijk kijken hoe we precies goed de grenzen tussen de blokjes leggen, want ik ben niet zo goed in het scheiden van al die losse elementen. Maar we zullen zien en anders weet ik zeker dat de raad ons daarbij gaat helpen. Om te beginnen bij een aantal vragen die zijn gesteld over het basis- en middelbaar onderwijs in onze stad. Niet voor niets, de basis van al dat andere onderwijs waarover we het dadelijk

Pagina 82 van 195

ook nog gaan hebben. Daarvan hebben we in het IHP gezegd: wij vinden dat ieder kind in deze stad een school op loopafstand in de eigen buurt verdient. Het IAP heeft u vastgesteld om precies dat voor elkaar te krijgen. Ik kan ook berichten in reactie op de vragen die daarover gesteld zijn door de Jongerenpartij dat IHP in grote lijnen volgens plan verloopt. Er gaat hier en daar weleens een projectje sneller dan gedacht en een ander project wat langzamer dan gedacht, maar in grote lijnen volgen we de planning zoals we die hebben voorgesteld. Daar waar wij afwijken van het IHP, nemen we u daarin ook mee. Dat hebben we onder andere gedaan bij Taalschool de Werelddelen waar we een kleine aanpassing hebben doorgevoerd. Dat hebben we ook gedaan, dan gaat het over voortgezet onderwijs, rondom de internationale schakelklas die inmiddels gerealiseerd is. Dat was dan weer sneller dan dat we aanvankelijk van plan waren. Waar het gaat over het voortgezet onderwijs, hebben we u ook eerder meegenomen in welke projecten daar lopen. Ook daar volgen wij in grote lijnen de afspraken zoals we die met u gemaakt hebben. Dat gaat over onder andere de uitbreiding van het Sintermeertencollege. Dat gaat ook over het Herlecollege dat natuurlijk een plek gaat krijgen in het Oranje Nassaupark. Dat gaat ook over het Grotiuscollege en de Vrije School die in het centrum van onze stad een plek gaan krijgen.

Parallel daaraan loopt ook het traject met de groene schoolpleinen, want we hebben ook gezegd: je gunt al die kinderen op al die scholen ook dat ze kennis kunnen maken met natuur, met moestuinieren en dat ze ook een beetje spelen en vies mogen worden in plaats van de stenen woestijnen die we voorheen op heel veel schoolpleinen aantroffen. Ook dat gaat heel goed. We knappen momenteel nog steeds tien schoolpleinen per jaar op. Dat betekent dat er moestuinen, voedselbosjes, vijvertjes en van alles en nog wat verschijnt, allemaal samen met die scholieren en samen met die leraren. Hart-Leers stelde nog de vraag: hoe zit het nu met die uitbreiding van El Wahda? Daarvan hebben we gezegd toen we het hadden over het IHP dat we twee dingen zouden doen. Het eerste is dat we de school zouden uitbreiden voor het aantal leerlingen afkomstig uit de regio Parkstad. Dus daar hebben we naar gekeken. Daar zijn we nu ook volop mee bezig. We hebben recent nog met de school daarover gesproken. Dat loopt allemaal voorspoedig. Daarnaast hebben we gezegd: willen we ook in overleg treden met gemeentes in de regio? Dat is omdat natuurlijk een deel van de leerlingen niet uit Parkstad komt. Ik moet u helaas zeggen dat die gesprekken tot nu toe nog niet tot gevolg hebben dat andere gemeentes zeggen: wij gaan ook Islamitisch onderwijs faciliteren, anders dan gemeente Maastricht die dat natuurlijk al doet.

Maar dat is nog steeds wel onze ambitie. Wij gunnen ook die kinderen dat ze in de buurt naar school kunnen. Daarmee verlichten we ook de druk op onze stad, want dat is ook een factor waar we het over hebben gehad. Wij zullen dus ook blijven aandringen bij andere steden om ook hun verantwoordelijkheid daarin te nemen. Dat was het einde van een blokje. De voorzitter Vragen over dit blok? Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Via u aan de wethouder, nu duidelijk is hoe het in elkaar zit met El Wahda – ik denk ook dat D66 dat erg op prijs stelt dat dat nu duidelijk is – zou ik graag willen weten om welke steden het eigenlijk gaat die hun verantwoordelijkheid niet nemen. Als zij dat weigeren te doen, hebben we dan mogelijk aan de provincie een partner om toch een voet tussen de deur te krijgen om tot een oplossing te komen? Want het kan niet zo zijn dat Heerlen alles voor iedereen oplost. Dat hebben we in andere dossiers besproken en mogelijk geldt dat ook in dit geval. Wethouder Clemens Voorzitter, de heer Leers en ik – dat hebben we volgens mij al eerder vastgesteld – zijn het eens op dit punt, dus wij vinden ook dat Heerlen niet voor heel Limburg welk probleem dan ook zou moeten oplossen. Er is wel – daar kun je van alles van vinden en daar vindt deze

Pagina 83 van 195

wethouder ook van alles van – in onze grondwet is vastgelegd dat er vrijheid van onderwijs is. Dat betekent dat ook voor bijvoorbeeld deze doelgroep scholen mogen worden opgericht en dat gemeentes de plicht hebben om te zorgen voor goede huisvesting. Als we die plicht hebben, dan zeggen we: dan pakken we dat wel in samenwerking met die school op. Dan zorgen we dat we dat op een nette manier doen en dat we daar heldere afspraken met elkaar over maken. Daarnaast doen we een oproep aan andere gemeentes om ook hun verantwoordelijkheid daarin te nemen, maar heel veel meer dan dat kunnen wij niet doen. U noemt de provincie. De provincie heeft geen rol hierin, dus dat betekent dat de provincie ook niet hierop zal kunnen toezien of een gemeente hiertoe zou kunnen verplichten. Sterker nog, ik denk dat het bewaren van de balans tussen wat we moeten en wat onze stad kan dragen, al een balanceer act op zich is. Ik denk dat de gemeente Heerlen dat op dit moment op een verantwoorde manier doet. De voorzitter Nog een aanvullende vraag, meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Dank u, voorzitter. Ik zou graag de wethouder willen vragen – dat vroeg ik ook in eerste instantie – om welke gemeentes het in dit geval gaat. Ik wil geen naming en shaming, maar ik zou dat graag wat duidelijker willen hebben.

Weet u dat zo of zegt u: daar kom ik op terug? Wethouder Clemens In Zuid- en Midden-Limburg zijn er twee Islamitische basisscholen. Eentje ligt in Maastricht en de ander ligt in Heerlen. De voorzitter Gaat u verder met uw volgende blok. Nog één van de heer Verreck. Sorry. De heer Verreck, Partij van de Arbeid Heel even een aanvulling op de vraag van de heer Leers. Als we het hebben over ZuidLimburg, hebben we het dan over tot aan Echt? Gaan we dan tot Susteren of tot aan Venlo? Waar legt u de grens tussen Zuid- en Midden-Limburg? Wethouder Clemens Laat ik zeggen: binnen een uur reisafstand vindt u geen andere Islamitische school, dus ik zou het niet met zekerheid durven te zeggen voor Venlo. De heer Verreck, Partij van de Arbeid Behalve die twee van Heerlen en Maastricht? In Sittard is er geen? Wethouder Clemens Nee. De heer Verreck, Partij van de Arbeid Oké. De voorzitter Dank u wel. Het volgend blok. Wethouder Clemens We hebben het eerder gehad over de ontwikkelingen in Heerlen Centrum. Ik denk dat het heel belangrijk is als we het met elkaar hebben over prioriteiten, wat we belangrijk vinden en hoe we de stad voor de toekomst bouwen. Dat we in Heerlen Centrum hebben laten zien dat we

Pagina 84 van 195

keuzes maken voor wat echt impact op onze stad heeft, waar we voor kiezen samen met onze partners en hoe we zorgen dat we in die projecten volop kwaliteit brengen. Dat we die projecten met de stad verbinden en dat we een vleugje Heerlen erin brengen, waardoor het ook echt typische Heerlense initiatieven zijn. We hebben dat op een hele boeiende en effectieve wijze gedaan de afgelopen jaren. Je ziet steeds vaker dat er vanuit andere plekken wordt gekeken hoe dat nou gaat in Heerlen. Hoe doe je in het hier en het nu op grote schaal aan de toekomst van je stad bouwen? Ik denk dat de manier waarop we dat bijvoorbeeld bij het Romeins Museum en de Royal doen, niet alleen getuigt van het maken van een scherpe keuze in wat van betekenis is voor de stad, maar ook in volhouden dat je kwaliteit wil blijven neerzetten. Dus niet halverwege zeggen dat het moeilijk wordt en dan maar een stapje terugzetten in de kwaliteit of betekenis van die projecten. En dus, op het moment dat het nu bijvoorbeeld moeilijker wordt, omdat de kosten stijgen, zegt dit college: dan moeten we op zoek naar de middelen om ervoor te zorgen dat je dat kwaliteitsniveau in stand kunt houden. Dat hebben we deels gedaan conform de afspraak die we met u hebben door opzoek te gaan naar gelden van derden. Dat is in hoge mate gelukt, want we hebben miljoenen externe gelden weten te vinden.

Voor de rest betekent dit dat we ook moeten prioriteren binnen de gelden die we voor Heerlen Centrum beschikbaar hebben. Ook dat is gelukt. Dat maakt dat we bij het vaststellen van de begroting ook in hetzelfde tempo en met dezelfde kwaliteit kunnen doorbouwen aan de stad. U kunt ervan op aan dat als we volgende stappen gaan zetten, of dat nou is in de openbare ruimte ergens in de stad of met het Centrumbad, dat we dezelfde afwegingen gaan maken. Alleen specifiek voor het zwembad in de kerk waar een aantal fracties naar vroeg en dan onder andere de Jongerenpartij, de PvdA en Fractie Damen. Daar zijn we nu nog niet op het punt dat we u een planning kunnen voorleggen wat betreft uitvoering en ook niet wat betreft financiën. Dat gaan we wel op zo kort mogelijke termijn doen. Dus daar kan ik op dit moment nog niet meer over zeggen, maar dat gaan we wel binnenkort doen. Dan praten we u helemaal bij over dat proces. Blokjes. Ik ben blij dat de blokjes weer in de mode zijn, voorzitter. Ik herinner me nog uit Den Haag dat dat zo was. De heer Leers vroeg ook nadrukkelijk: als we met de Royal aan de slag gaan, dan moet je op zoek naar een tijdelijke huisvesting voor het Filmhuis, want je wil dat dat Filmhuis films kan blijven vertonen. Dat is toch primair een keuze die het Filmhuis zelf moet maken. Wij verwachten dat ze daar op korte termijn ook een definitieve keuze in maken.

Daar spelen verschillende factoren in mee. Dus ze moeten natuurlijk kijken naar waar je al films kunt vertonen, maar ook waar je een eigen smoel kunt houden als Filmhuis. Ze zullen kijken naar met welke partners in de stad we al samenwerken op het vlak van bijvoorbeeld marketing en ticketing. Is er misschien overlap in inzet van personeel te vinden? Dat zal hen brengen tot een definitieve keuze daarin. We hebben altijd gezegd over de Quatro dat het Filmhuis sterker is met de Quatro in de stad en we ook heel graag willen dat Quatro sterker is dankzij het Filmhuis in de stad, omdat het toch een heel ander type filmervaring is die je bij beide beleeft. Je gunt deze stad beide. Tot slot, voorzitter, ben ik blij dat de plaatselijke Rob Jetten hier zojuist stond en dat hij het had over hoe het wel kan in onder andere het Maankwartier. Dat is me uit het hart gegrepen. De voorzitter Dank u wel. Zijn er nog hier vragen over? Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Via u aan de wethouder, ik heb mijn zorgen aangaande de Quatro niet onder stoelen of banken gestoken. Ik heb een suggestie gedaan. De wethouder was duidelijk over hoe de vork in de steel zit. Ik ga ervan uit dat mijn signaal aangaande de Quatro bij de wethouder is aangekomen. Ik vraag mij af hoe in deze de stand van zaken is.

Worden er nog gesprekken aangegaan? Want ik vrees echt ervoor dat we in een zwart scenario de gewone bioscoop in onze stad gaan kwijtraken. Ik weet niet of dat een goede ontwikkeling is. Dat vraag ik me af. Dan kunt u mogelijk daaruit de mening van mij …

Pagina 85 van 195

De voorzitter Wethouder. Wethouder Clemens Voorzitter, volgens mij geldt voor zowel de heer Leers als voor mij als voor heel veel andere raadsleden hier dat de Quatro, de voormalige A5, ook een speciaal plekje in ons hart heeft, omdat we er allemaal talloze keren zijn geweest en dat de familie die de zaak runt natuurlijk een familie is die al heel lang met deze stad verbonden is. Dus het minste wat we als college kunnen doen, denk ik, is ook met hen het gesprek aangaan over de toekomst. Dus dat zeg ik bij deze graag toe. Dat gaan we doen. De voorzitter Meneer Verreck nog over dit blokje. De heer Verreck, Partij van de Arbeid Ik moet die blokjes in de gaten houden, dus ga ik morgen ook een blokjestrui zoeken. Dan hebben we de blokjes bij ons. De wethouder had het over dat het een zwembad is. Ik noem het maar even het wijwaterbad. Dat gaat op korte termijn weer terugkeren. Betekent dat nog deze collegeperiode of praten we dan over Q3 of Q4 2026? Wethouder Clemens We hebben eerder al toegezegd dat we dit jaar nog bij u terugkomen daarover. Dit jaar nog. De voorzitter Dan mag u naar het volgende blok. Wethouder Clemens Het volgende blokje gaat over cultuur. Ik begin het gaandeweg te leren, voorzitter. Dan kan ik niet anders dan te beginnen met het warme hart voor Hoensbroek dat velen in deze zaal hebben. Dat is vandaag nog eens onderstreept.

Dank voor deze herinnering voor zover die nodig was. U gaf daarbij aan dat er een aantal projecten zijn die gaan over het erfgoed in Hoensbroek en waarvan u het belangrijk vindt dat ze er gaan komen. We zien ze hier staan. Geen van die projecten verrast het college. Volgens mij geldt voor ze allemaal dat we ook heel graag willen dat dat zo snel mogelijk gaat gebeuren, al hebben we niet op allemaal evenveel invloed, tenzij iemand in deze zaal weet waar het glas-in-loodraam van Charles Eyck gebleven is. Dan zal ik diegene willen vragen om nu op te staan en dat te melden, want dan gaan er meteen ambtenaren naartoe om dat werk te bekijken, maar verder delen we de overtuiging dat het erfgoed van Hoensbroek de moeite waard is om door te geven. De Partij voor de Dieren vroeg eigenlijk naar wat we nou eigenlijk met groenerfgoed in het Erfgoedjaar doen. Dat vond ik een hele leuke vraag, dus in de gauwigheid hebben we heel even gekeken naar die lange lijst van projecten. Er zaten er wel een aantal tussen die u zeker zullen aanspreken, onder andere De Loorenhof hoogstamboomgaard waar een activiteit heeft plaatsgevonden, de geocaching activiteiten en ook de Land Van Kalk-activiteiten met onder andere een tentoonstelling en een film die in het kader van Dutch Mountain Film Festival plaatsvinden.

Laten we daaraan toevoegen, voorzitter, dat we ook onze monumentale bomen nog een keer in zonnetje zetten dit jaar. Dat wil ik graag toezeggen, dus dat gaan we doen. Dan de heer Damen en die doet iets wat me totaal niet verrast van hem, namelijk dat hij aandacht vraagt voor het Heerlens dialect. Hij doet wel iets anders dat me wel verrast en dat is dat hij zegt: in Kerkrade doen ze dat beter dan in Heerlen, als ik dat vrij mag vertalen. Dat doet wel een beetje pijn, moet ik eerlijk zeggen. Dus met hem zou ik graag de afspraak maken dat we zijn voorstel om het dialect ook in beleid te vatten, een plek geven in de nieuwe culturele agenda. Die is op dit moment in voorbereiding. Die komt in 2026 ter besluitvorming